CConstaterende datGroningen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 Ontwerpbegroting 2024.pdf

gemeenteraad 8 november 2023, gemeente GroningenBij agendapunt: d: Ontwerpbegroting 2024 (raadsvoorstel 28-9-23)41.745 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Baten

64

Baten

185

•

Preventie met gezag; Met de landelijke aanpak Preventie met Gezag zetten we in op het versterken van de keten jeugd en veiligheid. Dit gaat onder meer om het voorkomen van georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit. In totaal hebben we hiervoor ca. 1,6 miljoen euro begroot. Ook is hier de dekking vanuit de rijksmiddelen voor Preventie met Gezag begroot.

•

Jeugdboa’s

552

•

Problematische jeugdgroepen

389

•

Top-X Aanpak; gericht op jongeren met een hardnekkige criminele leefstijl en

406

1.600

1.600

ernstige problematiek Zorg- en veiligheidshuis Groningen Het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen (ZVHG) is een regionaal samenwerkingsverband waar medewerkers van gemeenten, justitie en zorg samenwerken aan een veiliger samenleving. Hiervoor hebben we binnen dit beleidsveld 1,6 miljoen euro begroot. Daarnaast is op andere beleidsvelden binnen deelprogramma 2.2 Veiligheid 350 duizend euro begroot. Hiermee bedraagt het begrote lastentotaal voor het ZVHG 1,95 miljoen euro. Ook zijn hier de bijdragen van gemeenten voor het Zorg- en Veiligheidshuis begroot (653 duizend euro).

1.600

653

2.2.5 Veilige leefomgeving Toezicht en handhaving in de openbare ruimte Dit betreft met name personele inzet voor het toezicht en handhaving in de openbare ruimte. Handhaving van veiligheids- en milieuvoorschriften Dit betreft met name personele inzet voor de handhaving van veiligheids- en milieuvoorschriften. Precariobelasting De begrote lasten voor het heffen van precariobelasting zijn 0,9 miljoen euro, waarvan 0,1 miljoen euro perceptiekosten. Tegenover deze lasten staat 1,5 miljoen euro uit begrote opbrengsten precariobelasting. Reclamedragend straatmeubilair De begrote lasten voor het reclamedragend straatmeubilair zijn 0,5 miljoen euro. Tegenover deze lasten staan baten van 1,2 miljoen euro, met name uit huuropbrengsten. Diverse veiligheidsbudgetten Dit gaat onder meer om budgetten voor integraal veiligheidsbeleid en voor veilig uitgaan en evenementen. Leges Lasten en baten i.v.m. met diverse legessoorten.

Lasten 4.600

Baten

300

300

2.2.6 Crisisbeheersing en brandveiligheid Veiligheidsregio Groningen De lasten bestaan volledig uit de begrote bijdrage aan de Veiligheidsregio Groningen (24,7 miljoen euro). Van deze bijdrage is het grootste deel bestemd voor de brandweerzorg en risicobeheersing (22,5 miljoen euro). Daarnaast zijn er bedragen begroot voor de regionale ondersteuning van de gemeentelijke kolom (0,5 miljoen euro), de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (0,2 miljoen euro) en rampenbestrijding en crisisbeheersing (0,3 miljoen euro). Ook zit in het genoemde totaalbedrag een tijdelijke extra gemeentelijke bijdrage van 1,1 miljoen euro begrepen. Deze geldt gedurende de periode 2020 tot en met 2024, voor het aanzuiveren van de negatieve algemene reserve van de VRG. Deze is ontstaan doordat de Veiligheidsregio Groningen een voorziening heeft getroffen voor het opvangen van toekomstige kosten van functioneel leeftijdsontslag.

Lasten 24.700

Baten

65

2.500

900

1.500

500

1.200

700

Waar zetten we dit jaar extra geld voor in (intensiveringen) en waar hebben we extra dekkingsbronnen binnen dit deelprogramma: 2.2 22 20 19 13 21

Intensiveringen en dekkingsbronnen 2024 Betaald voetbal Overlastcoördinator Extra toezicht en handhaving VTH Beleidsvernieuwing externe veiligheid Woontoezicht/pandenbrigade

Intensivering 95 128 384 100 682

I/S I I I I I

Dekking

De nummering komt overeen met de nummering in het Financieel meerjarenbeeld , hier staat een totaaloverzicht

en toelichting op de intensiveringen en dekkingsbronnen.

Toelichting op hoofdlijnen op het verschil in de baten en lasten ten opzichte van de begroting 2023 2.2.4 Veiligheid en Zorg Preventie met Gezag Voor de aanpak Preventie met Gezag is een subsidie ontvangen met een looptijd van 2023 tot 1 juni 2026. In 2023 bevinden de activiteiten zich in de opstartfase. Naar verwachting zijn vanaf 2024 alle interventies gestart. Daardoor nemen de lasten toe met ca. 1 miljoen euro. Deze lasten worden gedekt uit de specifieke uitkering Preventie met Gezag. Jeugdboa’s Dit betreft een verschuiving van lasten. Voorheen hadden we de lasten van alle boa's begroot binnen beleidsveld 2.2.5 Veilige leefomgeving. Omdat in het coalitieakkoord specifiek geld is vrijgemaakt voor twee extra jeugdboa's, worden deze lasten apart gevolgd. Dit gebeurt binnen beleidsveld 2.2.4 Jeugd en Veiligheid. Vanaf 2024 komen de lasten van alle jeugdboa’s binnen beleidsveld 2.2.4 Jeugd en Veiligheid. Deze activiteiten passen beter binnen dit beleidsveld.

Lasten 1.000

2.2.5 Veilige leefomgeving Jeugdboa’s Dit betreft een verschuiving van lasten tussen de beleidsvelden 2.2.5 Veilige leefomgeving en 2.2.4 Veiligheid en Zorg. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij naar de toelichting bij beleidsveld 2.2.4 Veiligheid en Zorg. Omgevingsdienst De begrote lasten stijgen met ca. 0,4 miljoen euro door een hogere bijdrage aan de Omgevingsdienst (ODG) in 2024. De stijging van de bijdrage wordt voor het grootste gedeelte veroorzaakt door een verplichte overdracht van basistaken als gevolg van de Omgevingswet en loon- en prijsindexatie.

Lasten -500

2.2.6 Crisisbeheersing en brandveiligheid Veiligheidsregio Groningen Op basis van de begroting van de Veiligheidsregio Groningen 2024 wordt de bijdrage van de gemeente Groningen 24,7 miljoen euro. Ten opzichte van de begroting 2023 houdt dit een stijging in van ca. 3,0 miljoen euro. Deze stijging wordt veroorzaakt door: de verandering van de Brandweer & Rampenbestrijding-verdeelsleutel in het Gemeentefonds (1,1 miljoen euro) de loon- en prijsindexatie (1,8 miljoen euro) het aflopen van de standaard FLO-bijdrage (-/- 0,5 miljoen euro) het Strategisch Huisvestingsplan (0,6 miljoen euro) overige mutaties (0,1 miljoen euro)

Lasten 3.000

66

Baten 1.000

500

Baten

400

Baten

In het hoofdstuk financiële positie zijn aanvullend nog de volgende overzichten en toelichtingen opgenomen: • In het Financieel meerjarenbeeld staat een totaaloverzicht van en toelichting op de intensiveringen en dekkingsbronnen uit voorgaande jaarschijven; • In de Intensiveringen 2024-2027 staat een totaaloverzicht van en toelichting op alle intensiveringen 2024; • In de Dekkingsbronnen 2024-2027 staat een totaaloverzicht van en toelichting op alle dekkingsbronnen. Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft een totaaloverzicht van en een toelichting op de (financiële) risico’s.

Programma 3: Vitaal en Sociaal Groningen is een inclusieve, vitale en veilige gemeente waarin iedereen tot zijn recht kan komen en op een gelijkwaardige manier kan deelnemen aan de samenleving: in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en op de woningmarkt. Met de nadruk op eigen regie en veerkracht en de beweging van (medische) nazorg naar voorzorg (preventie) staat het gedachtengoed van “positieve gezondheid” en het belang van een goede leefkwaliteit centraal. We zien in Groningen grote gezondheidsachterstanden tussen wijken, dorpen en groepen inwoners en een aantal stevige sociale opgaven: toenemende en dubbele vergrijzing, kloof arm en rijk binnen de gemeente, tegenstelling noord- en zuid Groningen en onderwijssegregatie. Met het inzicht dat ongezonde keuzes worden beïnvloed door de leefomgeving en de sociale context, werken we langs twee lijnen aan het verbeteren van de leefkwaliteit van onze inwoners: We zorgen voor de randvoorwaarden voor een (betaalbare) sociale infrastructuur, zodat onze inwoners gedurende hun levensloop gebruik kunnen maken van sociale voorzieningen. We versterken de sociale structuur in wijken en dorpen door in te zetten op instandhouding van (kleinschalige) voorzieningen zoals scholen, dorpshuizen en sportverenigingen. Daarnaast willen we met een langdurige integrale wijkaanpak het verschil maken in het dagelijkse leven van inwoners.

We zetten in op kansrijk opgroeien voor alle kinderen in de gemeente en het doorbreken van de armoedeoverdracht van ouder op kind. Onderwijs zien we hierbij als een belangrijk middel om de effecten van kansenongelijkheid te verkleinen. Een goed leerklimaat vormt een belangrijke voorwaarde om kinderen en jongeren vanuit gelijke kansen optimaal te laten ontwikkelen en opgroeien. Daarom zetten we ons met onze partners in onderwijs en opvang in om het onderwijs in Groningen blijvend te vernieuwen en te verbeteren en de door Covid-19 opgelopen leer-en ontwikkelingsachterstanden zo goed mogelijk in te lopen. Werk betekent zelfontplooiing, structuur en sociale contacten. Voor mensen die niet of nog niet kunnen werken bieden we ondersteuning om op een andere manier actief te zijn, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk, een participatiebaan of een basisbaan. Daarnaast bieden we mensen die het nodig hebben inkomensondersteuning. Problematische schulden ontnemen mensen elk perspectief, daarom bieden we schuldhulpverlening en zetten we in op het voorkomen van schulden, vroegsignalering en nazorg. De coronacrisis heeft de uitdagingen op de arbeidsmarkt blootgelegd. De komende tijd gaan we in onze stad en regio werken aan deze uitdagingen. Waar nodig bieden we passende ondersteuning.

Bijvoorbeeld vanuit de Jeugdwet, waarbij we uitgaan van de vraag van de jeugdige en het gezin en de door hen aangegeven oplossingsrichtingen en sluiten zo veel mogelijk aan bij de leefwereld van kind en gezin. Vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning bevorderen we met de inzet op het sociale netwerk en algemene voorzieningen, de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van onze inwoners en bieden we steun aan kwetsbare inwoners. Voor inwoners die omwille van verminderde zelfredzaamheid niet langer in staat zijn om zelfstandig te kunnen wonen, bieden we mogelijkheden tot beschermd wonen, variërend van het wonen in een intramurale voorziening tot het zelfstandig (blijven) wonen met intensieve ondersteuning en toezicht, thuis. Waar zorg en veiligheid elkaar raken, bijvoorbeeld bij

67

vraagstukken rondom huiselijk geweld en kindermishandeling, personen met verward gedrag, zetten we in op interventies die zijn gericht op preventie, vroegsignalering, herstelgericht werken en het doorbreken van intergenerationele overdracht. Groningen is een belangrijk centrum met top-voorzieningen op het gebied van onder meer onderwijs, sport, cultuur en zorg voor de brede regio. We blijven inzetten op een hoogwaardige culturele infrastructuur waarbij kunst en cultuur voor alle inwoners en bezoekers bereikbaar is. We investeren in de samenwerking in de cultuursector en stimuleren de zichtbaarheid van cultuur in de gemeente en de mogelijkheden om mee te doen aan cultuur in dorpen en wijken. Met de ontwikkeling van sportief kapitaal en een leven lang sport en bewegen voor iedere Groninger draagt sport bij aan participatie in de samenleving, cohesie, positieve gezondheid en positief opgroeien. Hierbij zetten we in op meer samenwerkingskracht in het rijke en innovatieve sportnetwerk in Groningen, maar ook door juist lokaal in de wijken en buurten gebiedsgericht maatwerk te leveren.

Deelprogramma's Het programma Vitaal en Sociaal bestaat uit de volgende deelprogramma's: • Werk en inkomen • Onderwijs • Welzijn, gezondheid en zorg • Sport en bewegen • Cultuur Begroting in één oogopslag In onderstaand overzicht zijn de totale lasten en baten van de deelprogramma’s opgenomen voor de begroting 2024. Ter vergelijking is ook de jaarschijf van de begroting 2023 opgenomen. Een toelichting op deze cijfers kunt u vinden in het onderdeel financiën opgenomen onder elk deelprogramma.

68

Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen Goed werk en bestaanszekerheid is van belang voor een gelukkig leven. Doel is om zoveel mogelijk mensen aan de slag te krijgen en armoede te bestrijden. Meedoen via betaald werk heeft de voorkeur en is een belangrijke oplossing tegen armoede. Daarnaast bieden we ondersteuning aan mensen die niet of nog niet kunnen werken, met opties zoals de basisbaan, vrijwilligerswerk, participatiebanen en inkomensondersteuning. Ons doel is om gelijke en eerlijke kansen te creëren, zodat iedereen op zijn eigen niveau kan bijdragen aan de maatschappij en de leefbaarheid van Groningen.

Doelen Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen Om iedereen zoveel mogelijk sociaal en vitaal te laten ontwikkelen streven we in het deelprogramma Werk en Inkomen naar een brede welvaart voor alle inwoners, waarbij we voldoende bestaanszekerheid bieden en iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen. We vinden het van groot belang dat eenieder een goede kwaliteit van leven heeft en geluk ervaart, daarom streven we ernaar dat; • Eenieder zo veel mogelijk financieel zelfredzaam is, het liefst via goed werk, waarbij niemand onder het (economisch) bestaansminimum hoeft te komen; • Eenieder zo lang mogelijk - op hun eigen manier en niveau - actief kan (blijven) deelnemen aan het economische - en maatschappelijke verkeer, ook als gezondheidsbeperkingen en/of belemmeringen anderszins dit bemoeilijken. • Waarbij: • Het hier in dit programma ten aanzien van ‘meedoen’ in eerste instantie gaat over het hebben van (fatsoenlijk betaalde) arbeid (in relatie tot de beroepsbevolking), en waar dit (nog) niet mogelijk is, over maatschappelijke participatie en/of tenminste sociale activering;

69

•

•

Strategische focus ten aanzien van armoede ligt bij het bieden van bestaanszekerheid via inkomensondersteuning en schuldhulp en op het (structureel) doorbreken van (intergenerationele) armoede - dat wil zeggen het voorkomen van de overdracht van armoede van ouder op kind; Ingezet wordt op het voorkomen en bestrijden van problematische schulden.

Beleidsvelden Werk en activering Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Relevante beleidsnota's Het programma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsnota’s:

Aanpak van armoede en schulden (2023) Werk- en ontwikkelprogramma 2022-2025 (2022) Gebiedsgerichte aanpak voor werk en participatie (2022) Evaluatie beleid beschermingsbewind en bijzondere bijstand (2021) Visie en rol iederz (2020) Toekomst met perspectief ontwikkelplan (2019) Beleidsregels bijzondere bijstand en tarieven beschermingsbewind (2018) Een vertrouwd gezicht (2016) Plan schuldhulpverlening 2016-2020 (2016) Handhavingsbeleidsplan sociale zekerheid 2014 (2014)

Voortgang lopende jaar en relevante ontwikkelingen Inkomensdienstverlening en schuldhulpverlening De inflatie laat een dalende trend zien, maar is nog steeds hoog ten opzichte van voorgaande jaren. Met name de voedselprijzen blijven stijgen en de energieprijzen zijn grillig. Voor met name inwoners met lage inkomsten heeft dit een grote impact. Inwoners die leven van het sociaal minimum kunnen steeds moeilijker rondkomen. Onze minimaregelingen zijn er om onze inwoners te ondersteunen bij onvoorziene uitgaven in hun basisbenodigdheden. We willen daarom de minimaregelingen zo eenvoudig en toegankelijk mogelijk maken en de bekendheid vergroten. Vanuit het project Kappen van het Regelingenwoud werken we hier aan. Zo zijn we onder andere gaan werken vanuit vertrouwen. Het uitgangspunt van ‘Werken vanuit vertrouwen’ is dat inwoners zo weinig mogelijk en het liefst helemaal geen bewijsstukken inleveren. Zo verlagen we de drempel om minimaregelingen aan te vragen. Per 1 juli is de looptijd van de schuldregelingstermijn van 36 naar 18 maanden teruggebracht. Deze wijziging is van invloed op de dienstverlening aan onze inwoner. Waar eerst de nadruk meer lag op het beheren van de financiën en een oplossing vinden voor de schulden wordt nu veel meer dan voorheen het accent gelegd op het begeleiden van de inwoner op weg naar financiële zelfredzaamheid.

We zetten daarnaast in op het zoveel mogelijk oplossen van de schulden door middel van een saneringskrediet. We verwachten zo meer mensen te kunnen helpen in kortere tijd. De Participatiewet is er om een toereikend en voorspelbaar bestaansminimum te garanderen, de armoede te bestrijden en in de dienstverlening de menselijke maat te kunnen hanteren. De wet doet dat op dit moment 70

onvoldoende. Een fundamentele herziening van de Participatiewet is voor gemeenten onmisbaar om de bestaanszekerheid van inwoners te herstellen, de armoedeval te bestrijden en een menselijke maat te kunnen hanteren. De eerste noodzakelijke wijzigingen die in zouden gaan op 1 januari 2025 zou tot een verbetering moeten leiden voor de uitvoering van de Participatiewet. Het is nog onduidelijk of deze wijzigingen worden doorgevoerd gezien de val van het kabinet. Werk en activering UWV verwacht op basis van haar Arbeidsmarktprognose 2023 - 2024 dat de werkgelegenheid in de arbeidsmarktregio Groningen in 2023 nog verder groeit. Vanaf 2024 komt de werkgelegenheidsgroei in een lagere versnelling terecht als gevolg van een lagere economische groei en aanhoudende personeelstekorten. Dit zal de tekorten op de arbeidsmarkt echter niet oplossen. Deze zijn meer structureel van aard als gevolg van de vergrijzing, ontgroening en mismatch op de arbeidsmarkt. Om alle (maatschappelijke) opgaven op te kunnen pakken is meer inzet van het onbenut arbeidspotentieel/ “ongekend talent” nodig en daar wordt ook via verschillende manieren op ingezet. Landelijk wordt er gewerkt aan het Ontwikkelinfrastructuur voor inwoners (ontwikkeling landelijk).

Het kabinet werkt momenteel aan de vorming van Huis van de Arbeid (werktitel) waarin alle werkzoekenden met een ondersteuningsvraag op het gebied van werk en scholing zich kunnen melden en waar werkgevers terecht kunnen voor ondersteuning bij vraagstukken rondom personeel en arbeidsmarkt. Met het programmaplan van Werk in Zicht 2023 - 2027 willen we (potentiële) deelnemers aan de arbeidsmarkt stappen laten maken, zodat zij actief kunnen worden en blijven in goed en duurzaam werk. We geven zo een impuls aan de arbeidsparticipatie én daarmee aan de economische ontwikkeling in onze regio, door (ongekend) talent te activeren (bereiken); inwoners vanuit de sociale zekerheid te begeleiden naar werk (ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid; en werkenden (die tussen wal en schip vallen) te adviseren en ondersteunen in hun ontwikkeling (ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid). We leggen daarbij de verbinding van fondsen en programma's, zoals het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, Just Transition Fund, Human Capital Agenda, NPG- werken aan ontwikkeling en de regiodeal, om zo meer mensen aan het werk te krijgen. We investeren het Werk- en Ontwikkelprogramma ook zelf in onze inwoners om hun kansen op werk en participatie te vergroten.

Daarnaast wordt er bij Werk & Participatie, Inkomensdienstverlening en de GKB steeds meer een gebiedsgerichte dienstverlening aangeboden om dichtbij en toegankelijk te zijn voor inwoners. Wat betreft de basisbanen is het de ambitie om in 2023 120 inwoners een basisbaan aan te bieden. In 2024 willen we er nog eens 65 ontwikkelen, waarbij we toewerken naar 250 basisbanen in 2025. Hiermee bieden we werk en bestaanszekerheid voor mensen die niet deel kunnen nemen aan de reguliere arbeidsmarkt maar wel bepaalde werkzaamheden kunnen verrichten. Binnen het sociaal ontwikkelbedrijf iederz bieden we beschutte werkplekken waar mensen zich op hun eigen tempo kunnen werken en ontwikkelen. Ook andere doelgroepen kunnen bij iederz terecht om zich voor te bereiden op het betreden van de arbeidsmarkt. Zo voert iederz het traject Kansrijk Talent uit dat in regio verband wordt aangeboden aan mensen om zich te oriënteren op de arbeidsmarkt en te werken aan de benodigde basisvaardigheden. Via praktijkleren kunnen inwoners een certificaat halen voor hun kennis en ervaring die ze hebben opgedaan op een werkplek. Bij iederz kunnen inburgeraars ook hun participatiedeel doen als zij de zelfredzaamheidsroute volgen.

Resultaten en Activiteiten De resultaten en activiteiten worden per beleidsveld benoemd (aansluitend bij de financiële toelichting op het niveau van het beleidsveld). Wat willen we bereiken (resultaten)

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

Werk en activering Werk in Zicht (Regionaal arbeidsmarktbeleid)

71

• Er is een betere aansluiting tussen vraag en aanbod van onbenut talent op de arbeidsmarkt. Inzet is gericht op het ontwikkelen van competenties van inwoners waardoor er voor (potentieel) kwetsbare doelgroepen en andere personen met een zekere afstand tot de arbeidsmarkt een beter perspectief naar een goede (betaalde) baan ontstaat.

• Hierbij is ook een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt van belang, waardoor de mismatch tussen kwalificaties van mensen enerzijds en gevraagde competenties anderzijds wordt verkleind, en (jong) volwassenen hierdoor makkelijker vanuit de opleiding kunnen doorstromen richting een betaalde baan of reeds werkenden meer wendbaar kunnen zijn in hun (verdere) werkzame leven.

Werk Meer inwoners in een uitkeringssituatie weten met behulp van passende ondersteuning hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten en succesvol uit te stromen naar een (reguliere) betaalde baan of als ondernemer, al dan niet via een scholingstraject. Hierin gaan we kennis en vakmanschap stimuleren.

72

•

Talent ontwikkelen door het organiseren en aanbieden van opleidings- en scholingstrajecten, zoals via Kansrijk Opleiden en praktijkleren.

•

Werkenden (die tussen wal en schip vallen) adviseren en ondersteunen we in hun ontwikkeling (ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid), bijvoorbeeld via het RMT

•

Inwoners vanuit de sociale zekerheid te begeleiden naar werk (ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid), bijvoorbeeld via jobcoaching

•

Ongekend talent te activeren (bereiken). Het gaat om inwoners die nog niet (volledig) werken maar hier wel direct toe in staat is, inwoners die een stap in de ontwikkeling kunnen maken om dichterbij scholing, werk of participatie te komen en om werknemers die zich kunnen ontwikkelen in hun werk of hun loopbaan. Dit willen we bijvoorbeeld realiseren via het Talentperron, Talenttours; een sluitende dienstverlening volgens het 'no wrong door' principe, marketing om onze dienstverlening onder de aandacht van inwoners en werkgevers te brengen via merken als Kansrijk Beroep en Werk in Zicht.

•

Met de sluitende aanpak jongeren begeleiden we jongeren vanuit het praktijkonderwijs (Pro) en voortgezet speciaal onderwijs (Vso) en MBO naar werk of een vervolgopleiding, bijvoorbeeld via Route Arbeid en Route Entree.

•

Strategische partnerschappen aangaan in de regio met werkgevers met als doel sociale impact realiseren waarbij we bedrijven ondersteunen met bijvoorbeeld andere manieren van werving en selectie en inzet op leven lang ontwikkelen.

•

Doorontwikkeling van de gebiedsgerichte en Groningse aanpak met als doel een toegankelijke, nabije en laagdrempelige dienstverlening voor inwoners te bieden en zo ook meer inwoners te bereiken, ook zonder bijstandsuitkering;

•

Ontwikkelen van basisbanen voor mensen die niet regulier aan het werk komen;

•

We zetten in op ontwikkeling en uitstroom van inwoners in een uitkeringssituatie, bijvoorbeeld door middel van scholing, praktijkleren en jobcoaching;

•

Voorkomen dat mensen (terug) in de bijstand komen, bijvoorbeeld door middel van project Nazorg of de doorval van WW naar bijstand te voorkomen;

•

Experimenteren met vernieuwende manieren om mensen aan het werk te helpen, bijvoorbeeld door middel van de projecten Op Koers en Brede inzet LKS;

• •

Realiseren van 65 extra basisbanen. Zo komen we op een totaal van 185 in 2024; Via GKB begeleiden krijgen statushouders begeleiding bij hun ontwikkeling (naar werk) en/of financieel begeleiding.

Maatschappelijke participatie

•

•

•

Meer inwoners in een uitkeringssituatie met daarbij een grote afstand tot de reguliere arbeidsmarkt worden geactiveerd en doen mee via verschillende vormen van maatschappelijke participatie;

•

Inwoners met een SW-indicatie of een NB-indicatie zijn actief binnen een Nieuw Beschut omgeving of met een LKS subsidie bij een werkgever.

•

Het aanbieden van ontwikkeltrajecten bij iederz ter voorbereiding voor opleiding of arbeidsmarkt, zoals de z-route, Kansrijk Talent en Praktijkleren; Inwoners het hoogst haalbare traject aanbieden dat past bij het niveau en de mogelijkheden van de inwoner. Dit doen we op basis van maatwerk; Het Instroomportaal biedt laagdrempelige ontwikkeltrajecten aan voor iedereen die ondersteuning wil of nodig heeft bij een eerste stap richting werk of onderwijs. Instromers hebben een grote diversiteit aan achtergronden. Denk aan dagbesteding, Wajong, statushouders, ggz-cliënten, cliënten van beschermd wonen en cliënten met een verslavingsachtergrond.

Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Uitkeringen en minimaregelingen Meer huishoudens die onder of rond het sociaaleconomisch minimum (dreigen te) geraken hebben financiële rust en stabiliteit en zijn daardoor beter in staat grip op het eigen leven te houden en aan verschillende facetten van het leven actief te (blijven) participeren.

•

•

•

Voortzetting verstrekken uitkeringen voor bijstand, IOAW en IOAZ, waarbij we steeds meer werken vanuit stress-sensitieve dienstverlening Voortzetting verstrekken minima- en armoederegeling met speciale aandacht voor de laagdrempeligheid (vereenvoudiging, minder bewijslast, vanuit vertrouwen) en het bieden van bestaanszekerheid Actief tegengaan van niet-gebruik door vereenvoudigen en harmonisering regelingen en door communicatie

Integraal armoedebeleid •

•

Meer huishoudens die onder of rond het sociaaleconomisch leven kunnen actief (blijven) participeren aan verschillende facetten van het leven, waardoor sociale uitsluiting, gezondheidsverschillen en/of ongelijke ontwikkelingskansen voor kinderen kunnen worden beperkt; Meer huishoudens zien kans - met aanvullende ondersteuning zo lang als nodig - de regie over het eigen leven te herwinnen en de eigen financiële redzaamheid te versterken.

•

•

Voortzetten breed palet aan armoedevoorzieningen gericht op bestaanszekerheid, ondersteuning en talentontwikkeling, zowel gemeentebreed als op gebiedsniveau; Meer maatwerk bieden binnen het armoedebeleid, bijvoorbeeld via de doorbraakmethode;

• Extra investeren in intensieve ondersteuning van •

inwoners, zoals bij de Kansrijk-aanpak; Ontwikkelen van een samenhangende aanpak in Groningen Noord met onze Maatschappelijke Coalitie NPLV.

Schuldhulpverlening •

•

Voorlichting, financiële educatie (budget-coaching) en andere preventieactiviteiten die gericht zijn op het voorkomen of beperken van financieel kwetsbare situaties.

Minder huishoudens raken in een financieel kwetsbare - of zelfs (problematische) schuldensituatie; Daar waar dit wel gebeurt willen we de financiële situatie door tijdige en gerichte ondersteuning

73

eerder stabiliseren en - daar waar mogelijk -laten leiden tot (financieel) herstel en een hogere uitstroom naar een financieel gezonde, zelfstandige, situatie.

* Uitvoeren van de wettelijke taak ‘vroegsignalering’, waarbij inwoners bij signalen van betalingsachterstanden van vaste lasten (huur, energie, water en zorgpremie) proactief een hulpaanbod krijgen; * (integrale) Schuldhulpverlening aanbieden aan huishoudens met (problematische) schulden door meer aanwezig te zijn in de wijken en door middel van onder meer budgetbeheer, euro-coaching (jongeren), schuldregeling, sociale kredietverlening en (indien noodzakelijk) beschermingsbewind. * We zetten in op het bieden van een adempauze voor mensen die al schulden hebben door een pauzeknop te introduceren. * We zetten in op het verkorten van budgetbeheertrajecten met behulp van saneringskredieten en (indien nodig) het maatwerkfonds. * We richten ons op het leveren van financiële begeleiding en nazorg zo lang als nodig.

Bijdrage(n) verbonden partijen • Thermiek BV • Stichting weerwerk Groningen De inhoudelijke en financiële toelichting op de verbonden partijen staat opgenomen in paragraaf 6: Verbonden partijen.

Financiën In dit onderdeel worden de financiën van het deelprogramma toegelicht op het niveau van het beleidsveld. Door een toelichting op het niveau van het beleidsveld, sluiten we aan bij de indeling in de tabel met resultaten/ activiteiten. Indien mogelijk wordt bij de toelichting op de totale lasten aangesloten bij de activiteiten.

Financieel overzicht lasten en baten 03.1

Werk en inkomen Omschrijving (Bedragen x 1.000 euro)

Rekening 2022

Actuele Begroting 2023

Primitieve begroting 2024

2025

2026

2027

Lasten 03.1.1 Werk en activering 03.1.2

73.927

71.034

79.592

76.482

71.331

69.622

Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening

244.221

199.632

217.649

220.353

225.493

227.318

Totaal

318.148

270.667

297.241

296.835

296.824

296.940

Baten

74

03.1.1 Werk en activering 03.1.2

21.230

16.240

19.291

19.077

18.215

18.215

Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening

158.609

152.415

170.184

172.279

175.825

175.828

Totaal

179.839

168.654

189.475

191.356

194.040

194.043

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

-138.309

-102.012

-107.766

-105.479

-102.785

-102.897

Totaal toevoegingen

737

0

0

0

0

0

Totaal onttrekkingen

1.238

4.227

5.535

3.735

0

0

-137.808

-97.786

-102.231

-101.744

-102.784

-102.897

Reserve mutaties

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Financiële toelichtingen begroting 2024 Hieronder lichten we achtereenvolgens toe waar het geld vandaan komt en waar het naartoe gaat, welke extra middelen er beschikbaar worden gesteld en of daar extra dekking tegenover staat. Tot slot geven we op hoofdlijnen aan wat de verschillen zijn in beschikbare baten en lasten ten opzichte van de vorige begroting. Toelichtingen op baten en lasten begroting 2024 3.1 Werk en inkomen

Lasten

Baten

Saldo

Begroting 2024

297.241

189.475

-107.766

2.323

0

-2.323

Bestaand beleid 2024

294.918

189.475

-105.443

Verschil ten opzichte van 2023

24.251

20.821

-3.430

Waarvan intensiveringen 2024

Waar gaat het geld voornamelijk naar toe (bestaand beleid): 3.1.1 Werk en activering Sociale Werkvoorziening en nieuwe doelgroepen De totale lasten voor de Sociale Werkvoorzieningen (inclusief begeleid werken) en Nieuw Beschut hebben we begroot op 41,1 miljoen euro. De omzet uit interne detachering verlaagt deze lasten naar 38,5 miljoen euro. Daarnaast hebben we voor afspraakbanen 2,1 miljoen euro aan lasten begroot. De uitgaven voor loonkostensubsidie zijn 7,3 miljoen euro, waaronder 1,9 miljoen euro voor Nieuw Beschut. De baten bestaan hoofdzakelijk uit 2,7 miljoen euro omzet beschut bedrijf, 2,2 miljoen euro omzet externe detachering en 7,3 miljoen uitkering loonkostensubsidie van het rijk. Daarnaast is de gemeente als werkgever van Nieuw Beschut banen zelf de ontvanger van de ingezette loonkostensubsidie Nieuw Beschut. Daarom staat tegenover de last van 1,9 miljoen euro ook een bate van 1,9 miljoen euro voor de gemeente. Participatie en re-integratie trajecten Van de begrote middelen is 12,4 miljoen euro nodig ter dekking van de uitvoeringskosten. Dit betreft hoofdzakelijk directe ambtelijke personeelskosten. Voor het Werk- en Ontwikkelprogramma, waarmee we de kansen van inwoners op participatie en werk willen vergroten, hebben we 2,2 miljoen euro begroot. Daarnaast zetten we 3,5 miljoen euro in voor trajecten en 2,5 miljoen euro voor overige subsidies en bijdragen.

Werk in Zicht

75

Lasten 48.000

Baten 14.400

20.600

4.600

1.900

Werk in Zicht (WIZ) is een regionaal samenwerkingsverband voor de arbeidsmarktregio Groningen, gericht op een betere aansluiting tussen vraag en aanbod van (deels onbenut) talent op de arbeidsmarkt. We zetten de middelen in volgens de WIZ programmabegroting 2023-2026 voor trajecten zoals Kansrijk Opleiden en Kansen voor Vakmanschap. Voor het programma ontvangen we 1.1 miljoen euro aan bijdragen van de provincie en 0.8 miljoen euro aan bijdragen van andere gemeenten. Basisbanen Basisbanen zijn betaalde banen die we aanbieden voor deelnemers die onder de Participatiewet vallen en voor wie uitstroom naar regulier werk, een beschutte werkplek of een afspraakbaan niet mogelijk is. De begrote lasten bestaan hoofdzakelijk uit kosten voor lonen en begeleiding. Daarnaast zijn er uitvoeringskosten. De baten betreffen loonkostensubsidie en verwachte bijdragen van werkbiedende partijen. Inburgering Voor uitvoering van de inburgeringswet, die voorziet in begeleiding van statushouders naar opleiding en werk, hebben we 1,9 miljoen euro begroot. Daarnaast ontvangen we van het rijk een specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen zoals leerroutes en maatschappelijke begeleiding. De voorlopige verwachting is dat we van deze uitkering in 2024 0,7 miljoen euro in kunnen zetten voor maatschappelijke begeleiding en daarom is dit bedrag in de begroting verwerkt als last en als bate.

Tekort meerjarenbeeld Werk & Participatie Op basis van het regeerakkoord hebben wij in de meerjarenbegroting rijksmiddelen opgenomen die wij verwachten te ontvangen voor participatie. Inmiddels is duidelijk dat wij deze middelen niet ontvangen en dat veroorzaakt in 2024 een tekort van 1,0 miljoen euro. Dit tekort wordt aangevuld door een intensivering.

3.1.2 Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening BUIG We verwachten 175 miljoen euro te besteden aan uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW (Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werknemers), IOAZ (Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen, Bbz 2004 (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) en overige wettelijke regelingen. Voor de bijbehorende uitvoeringskosten is 12,6 miljoen euro begroot. We ontvangen voor deze regelingen een BUIG-uitkering van het rijk van 163 miljoen euro. Daarnaast is een opbrengst van 5,5 miljoen euro begroot uit terugvordering van teveel betaalde uitkeringen. Schuldhulpverlening Het begrote bedrag zetten we in voor onder meer beschermingsbewind, budgetbeheer, de Eurocoach, schuldbemiddeling en voor bijkomende uitvoeringskosten. De baten betreffen eigen bijdragen cliënten en rente over leningen. Armoede- en minimaregelingen We verwachten 7,4 miljoen euro in te zetten vanuit de diverse regelingen zoals Toekomst met Perspectief, Studietoeslag en Wet Kinderopvang. Daarnaast is rekening gehouden met 2,1 miljoen euro uitvoeringskosten. Bijzondere bijstand Voor de inzet van bijzondere bijstand in het geval van onverwachte maar onontkoombare kosten hebben wij 4,6 miljoen euro begroot.

We zetten de middelen onder meer in voor kredietverlening aan statushouders, medische kosten, maaltijdvoorziening en de witgoedregeling. Een aantal verstrekkingen hebben de vorm van een krediet; de begrote baten hebben betrekking op ontvangsten in verband met kredietverlening. Individuele inkomenstoeslag Voor de individuele inkomenstoeslag die kan worden aangevraagd wanneer langer dan 2 jaar sprake is van een uitkering of laag inkomen, hebben wij 4,0 miljoen euro begroot. Daarnaast is 0,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het beter bereiken van de doelgroep.

76

3.700

2.300

2.600

705

-1.000

Lasten 187.600

Baten 168.500

10.200

1.200

9.500

4.600

4.500

460

Waar zetten we dit jaar extra geld voor in (intensiveringen) en waar hebben we extra dekkingsbronnen binnen dit deelprogramma: 3.1 30 23 25 24 27 63 52 60 29 31 31

Intensiveringen en dekkingsbronnen 2024 Uitvoeringskosten hersteloperatie gedupeerden kindertoeslag Bijzondere bijstand Inzet beschikbare middelen toekomst met perspectief Individuele studietoeslag Resterende middelen voor bijzondere bijstand aan studenten Wet kinderopvang Eenmalige korting dierenartskosten Capaciteit en kwaliteit bestuurlijk-/maatschappelijke opgaven (totaal 1,5 miljoen binnen programma 3) Gesubsidieerde instellingen (totaal 4,3 miljoen euro binnen programma 3) Aanvullende inzet team gezondheid (totaal 260 duizend euro binnen programma 3) Actualisatie meerjarenbegroting programma werk & participatie Opgaven Iederz Opvangen binnen beschikbare middelen SW

Intensivering 85 870

273 35 161

I/S I S S S I S I I

117

I

2

S

1.080 975

I S S

700

Dekking

300 700

975

De nummering komt overeen met de nummering in het Financieel meerjarenbeeld , hier staat een totaaloverzicht

en toelichting op de intensiveringen en dekkingsbronnen.

Toelichting op hoofdlijnen op het verschil in de baten en lasten ten opzichte van de begroting 2023 Onderwerp Sociale Werkvoorziening en nieuwe doelgroepen De loonkosten stijgen met 0,5 miljoen euro. Tegenover een kleiner wordende doelgroep SW staat een groei van banen Nieuw Beschut en afspraakbanen. Daarnaast zijn lonen gestegen als gevolg van de indexatie van het wettelijk minimumloon. Verder verwachten we 0,8 miljoen euro meer uit te geven aan uitvoeringskosten, met name door uitbreiding van personele inzet voor Basis op Orde en het instroomportaal, en overige bedrijfskosten. De baten zijn lager door een lagere detacheringsomzet als gevolg van dalend aantal SW medewerkers (0,5 miljoen euro). Dit wordt deels gecompenseerd door een hogere bedrijfsomzet van het beschutte bedrijf (251 duizend euro) en een hogere loonkostensubsidie Nieuw Beschut (255 duizend euro). Basisbanen De loonkosten basisbanen stijgen door toename van het aantal banen van 125 aan het begin van het jaar naar 180 aan het einde van het jaar en door verhoging van het wettelijk minimumloon. Daarbij nemen ook de uitvoeringskosten toe. Tegenover de stijgende kosten staan hogere ontvangsten van loonkostensubsidie en bijdragen van werkbiedende partijen.

Doordat we in 2023 de lasten en baten gezamenlijk aan de lastenkant vermeldden maar dit vanaf 2024 splitsen in lasten en baten, valt het saldo uiteen in een toename van 2,4 miljoen euro aan lasten en 2,3 miljoen euro aan baten. Inburgering We hebben 0,5 miljoen euro hogere personeelskosten door een verschuiving van middelen tussen verschillende deelprogramma's. Daarnaast zetten we 705 duizend euro subsidie in voor maatschappelijke begeleiding. Hiervoor ontvangen we een specifieke uitkering van het rijk. WIZ

77

Lasten 1.300

Baten -66

2.400

2.300

1.200

705

2.400

157

De lasten nemen met 2,2 miljoen euro toe overeenkomstig de meerjarenbegroting WIZ 20232026. Daarnaast zetten we 157 duizend euro extra in voor Kansrijk Opleiden, omdat de bijdrage die we hiervoor ontvangen van de provincie met ditzelfde bedrag is verhoogd. BUIG De stijging van uitkeringslasten komt met name door de verhoging van de bijstandsuitkeringen als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon. De BUIG-uitkering die we van het rijk ontvangen is hierdoor eveneens hoger. Omdat het aantal uitkeringen in Groningen zich gunstig ontwikkelt ten opzichte van de landelijke trend, mede dankzij het Werk- en Ontwikkelprogramma, verwachten we dat het tekort op uitvoering van de verschillende bijstandsregelingen 2,0 miljoen euro lager uitvalt dan in 2023. Schuldhulpverlening Als gevolg van de CAO-stijging in 2023 zijn de personeelskosten schuldhulpverlening 1,1 miljoen hoger in 2024. De baten zijn 260 duizend euro hoger doordat wij meer opbrengsten voor bewindvoering verwachten. Bijzondere bijstand Op basis van de daling van het aantal bijstandsgerechtigden ontvangen we een lagere vergoeding voor bijzondere bijstand vanuit het gemeentefonds. Hierdoor hebben wij een lager budget in 2024.

16.000

18.000

1.100

260

-526

In het hoofdstuk financiële positie zijn aanvullend nog de volgende overzichten en toelichtingen opgenomen: • In het Financieel meerjarenbeeld staat een totaaloverzicht van en toelichting op de intensiveringen en dekkingsbronnen uit voorgaande jaarschijven; • In de Intensiveringen 2024-2027 staat een totaaloverzicht van en toelichting op alle intensiveringen 2024; • In de Dekkingsbronnen 2024-2027 staat een totaaloverzicht van en toelichting op alle dekkingsbronnen. Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft een totaaloverzicht van en een toelichting op de (financiële) risico’s.

Deelprogramma 3.2: Onderwijs Wij vinden het van groot belang dat kinderen en jongeren optimale kansen geboden worden om op een positieve wijze op te groeien. Wij bieden hen de mogelijkheden om kennis en vaardigheden op te doen, zodat zij zich kunnen ontwikkelen tot perspectiefrijke, participerende en verantwoordelijke volwassenen. Hiervoor is het cruciaal dat kinderen en jongeren kunnen opgroeien binnen een pedagogisch gezonde, stimulerende en veilige omgeving; een omgeving die ruimte biedt om de eigen talenten te ontdekken en te ontwikkelen, waar iedereen zich kan ontplooien en gewaardeerd weet. Samen met onze partners in onderwijs en opvang zetten wij ons daarom in om het onderwijs in Groningen blijvend te vernieuwen en te verbeteren om zo een uitstekend leerklimaat voor onze kinderen en jongeren te realiseren. Doelen Deelprogramma 3.2: Onderwijs • Wij versterken de kwaliteit van het onderwijs en de onderwijshuisvesting; • Wij bieden gelijke kansen aan alle kinderen; • Wij creëren een klimaat voor een leven lang leren. Beleidsvelden Het deelprogramma Onderwijs bestaat uit twee overkoepelende beleidsvelden, die beide een aantal specifieke beleidsonderdelen kennen.

78

Onderwijskansen en onderwijshuisvesting •

Maatschappelijk Akkoord Sociale Inclusie We werken samen met onze partners, de kinderopvangorganisaties en de onderwijsbesturen, aan meer gelijke kansen en sociale inclusie. In het Maatschappelijk Akkoord staan initiatieven beschreven die hun borging kennen in onze Onderwijsagenda: o.a. de voor- en vroegschoolse educatie, de brugfunctionaris en de Verlengde Schooldag. Daarnaast zijn en worden nieuwe initiatieven binnen het Maatschappelijk Akkoord opgenomen en uitgewerkt in de uitvoeringsagenda, zoals bijvoorbeeld de schoolkosten, de vriendschapsscholen en de uniforme afspraken over informatievoorziening aan ouders en het proces van aanmelden van kinderen voor het basisonderwijs.

•

OAB & VVE In het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) neemt Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) een belangrijke plaats in. VVE is erop gericht om peuters en kleuters met een risico op onderwijsachterstand zo goed mogelijk toe te rusten voor de ‘start’ in groep 3 van de basisschool. Dit gebeurt in de voorschoolse periode (van 2 tot 4 jaar) en in de vroegschoolse periode (groep 1 en 2 van de basisschool). Daarnaast zetten we in op aanvullende activiteiten gericht op het voorkomen en terugdringen van onderwijsachterstanden in de groepen 3 tot en met 8, en op aanvullende inzet ten behoeve van de nieuwkomerskinderen in het basisonderwijs.

•

Verlengde Schooldag / rijke schooldag Met de verlengde schooldag werken we samen met betrokken partners aan het vergroten van het welbevinden van kinderen. We stellen het kind centraal omdat het uiteindelijk om zijn of haar behoeften gaat. We zetten in op welzijn, sociaal welbevinden, gezondheid (meer bewegen, beter slapen, gezonder eten etc.) en sociaal emotionele ontwikkeling, om zo de kansen voor kinderen daadwerkelijk te vergroten. Dit doen we door binnen en buiten de bestaande schooltijden meer werk te maken van bewegen, gezonde voeding, natuureducatie, wetenschap & techniek, cultuureducatie, sociaal-emotionele ontwikkeling en beroepsleven. Twee keer per jaar wordt er een kwantitatieve en kwalitatieve analyse gemaakt van de voortgang op basis van meerdere monitoringslijnen. In schooljaar 2023/2024 wordt de analyse aangevuld met resultaten van enquêtes bij ouders, kinderen, schoolcoördinatoren, wijkprojectleiders en leerkrachten.

•

Volwasseneneducatie Met ons beleid voor volwasseneneducatie richten we ons op laaggeletterde volwassenen, analfabeten en mensen die vrijwillig inburgeren. We bieden leertrajecten Nederlandse taal, rekenen en digitale vaardigheden aan. Het aanbod is gericht op deelname aan de maatschappij en sociale zelfredzaamheid, opleiding (doorstroming naar vervolgonderwijs) of werk (doorstroming naar arbeidsmarktoriëntatie of werk). We doen dit binnen de kaders van de Wet educatie en beroepsopleidingen (WEB). De gemeente Groningen verzorgt als contactgemeente de inkoop van educatie en coördineert het regionale educatiebeleid.

•

Onderwijshuisvesting (incl. bewegingsonderwijs) De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht om te voorzien in de huisvesting van basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie van de schoolgebouwen. Samen met de schoolbesturen is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) opgesteld. Met het IHP brengen we de investeringsopgave zowel financieel als ook organisatorisch in beeld. Het IHP geeft inzicht in de maatregelen die nodig zijn om te komen tot een toekomstbestendige onderwijshuisvestingsportefeuille en de omvang van de daarvoor benodigde investeringen. Concreet voor de eerste vier jaar, met een doorkijk voor de jaren daarna. In de "Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs" staat de procedure beschreven voor het opstellen en betalen van het programma onderwijshuisvesting. In de beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs is vastgelegd hoeveel klokuren bewegingsonderwijs door de gemeente worden bekostigd en welke voorzieningen voor het onderhoud van gymlokalen voor bekostiging door de gemeente in aanmerkingen komen.

Voortijdig schoolverlaten en leerlingenvervoer

79

•

Voortijdig Schoolverlaten Met het onderwijs en andere ketenpartners werken we intensief samen om verzuim en voortijdig schoolverlaten te voorkomen. We zien toe op de naleving van de leerplichtwet en handhaven waar dit nodig is. Daarnaast voeren we de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaters (VSV) uit. Per 1 januari 2019 is de wet ‘regionale samenwerking VSV en jongeren in een kwetsbare positie’ in werking getreden. De wet beoogt dat alle jongeren van 12 tot 23 jaar zonder startkwalificatie optimaal worden ondersteund bij het vinden van een passende plek (school, werk, dagbesteding) dankzij een sluitend vangnet van partijen uit onderwijs, gemeenten, zorg en werk. Deze wet betekende een uitbreiding van de doelgroep en de opdracht van het RMC.

•

Aansluiting jeugdhulp-onderwijs Het Thuiszitterspact 2.0 Groningen 2021-2024 vormt het kader voor een integrale aanpak van de aansluiting jeugdhulp en onderwijs. Het betreft een gezamenlijke aanpak van de samenwerkingsverbanden primair onderwijs en voortgezet onderwijs in de stad Groningen, het middelbaar beroepsonderwijs, WIJ Groningen, GGD Groningen en de gemeente Groningen. Centrale doelstelling is het aantal voortijdig schoolverlaters en thuiszitters terug te dringen en een zoveel mogelijk preventief integraal passend aanbod van onderwijs, ondersteuning en zorg te realiseren. Een aanbod dat tot stand komt in samenhang met de ouders/jongere en het onderwijs (scholen en samenwerkingsverbanden), gemeente (Leerplicht/RMC), GGD, WIJ en jeugdhulpaanbieders.

•

Leerlingenvervoer Het aanbieden van leerlingenvervoer is één van de wettelijke onderwijstaken van de gemeente. De gemeente moet dit aanbieden aan leerlingen die vanwege bijzondere omstandigheden niet zelfstandig naar school kunnen reizen. De taken zijn vastgelegd in de gemeentelijke verordening Leerlingenvervoer. Leerlingenvervoer wordt toegekend voor het vervoer naar en van de dichtstbijzijnde toegankelijke school. Leerlingenvervoer kan aangepast vervoer zijn (taxi), maar ook kunnen ouders een vergoeding krijgen wanneer zij hun kind zelf vervoeren of gebruik maken van openbaar vervoer. We stimuleren het gebruik van eigen vervoer en openbaar vervoer, vooral bij de kinderen die een jaar later de overstap naar het V(S)O maken. Eigen vervoer kan ook fietsvervoer zijn. Voor sommige doelgroepen werken we met meerjarige beschikkingen. Deze optie breiden we in 2024 uit.

Relevante beleidsnota's Het programma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsnota’s: Onderwijsagenda Gemeente Groningen 2020+ + bijlage: Goed onderwijs voor iedereen Beleidsplan ‘Een goede start voor alle jonge kinderen 2023-2026' Strategische koers Vensterschool: Venster op de wereld Maatschappelijk Akkoord - sociale inclusie in het onderwijs 2020 + uitvoeringsprogramma VO De tijd zal het leren; herstelprogramma onderwijs gemeente Groningen + uitvoeringsplan2.0 Jaarverslag Leerplicht en RMC 2021-2022 Thuiszitterspact 2.0 Groningen 2021-2024 Integraal huisvestingsplan onderwijs 2020-2039: Investeren in onderwijs Aanpak laaggeletterdheid Gemeente Groningen 2023-2024

Voortgang lopende jaar en relevante ontwikkelingen In 2023 hebben zowel de oorlog in Oekraïne als de instroom van vluchtelingen uit tal van andere landen de nodige impact op het onderwijs. Samen met het onderwijsveld hebben we het onderwijs voor beide groepen kinderen georganiseerd. Dit heeft geleid tot een forse uitbreiding van zowel het aantal Schakelklassen Nieuwkomers in het basisonderwijs als locaties waar de Internationale Schakelklas voor het voortgezet onderwijs verzorgt. Hoewel de uitvoering ons regelmatig voor moeilijke opdrachten stelt, bijvoorbeeld het vinden van voldoende leslokalen en leerkrachten en de zorg rondom deze kinderen, vormt de goede relatie

80

tussen onderwijs en gemeente de basis om tal van uitdagingen waar we samen voor staan, ook samen te kunnen aanpakken. Dit geldt namelijk ook voor de voortgang van alle andere relevante ontwikkelingen. Wat betreft het creëren van gelijke kansen worden veel activiteiten verder doorontwikkeld. Zo blijven we intensief inzetten op de voor- en vroegschoolse educatie (vve). In het kader van NPLV werken we vanuit het domein leren naar een stevige wijkgerichte aanpak rondom vve en aanverwante beleidsvelden. Vanuit deze aanpak willen we meer ouders bereiken om zo meer doelgroepkinderen door te kunnen geleiden naar de vve. Daar blijven we inzetten op kwalitatief hoogwaardig educatief aanbod en permanente her- en bijscholing van de beroepskrachten. Ook blijven we deze beroepskrachten uit de voorschoolse opvang en het basisonderwijs stimuleren om met elkaar samen te werken om zo goede doorgaande ontwikkellijnen te creëren. Omdat reguliere kinderopvang na schooltijd voor kinderen van cluster 3-scholen meestal geen optie is, is na uitgebreid onderzoek in september 2023 een pilot van een jaar gestart voor naschoolse opvang voor kinderen van onze cluster 3-scholen: NSO+. Het gaat om reguliere opvang met toegevoegde deskundigheid vanuit de (preventieve) jeugdhulp. In het oog springend is de uitrol van de verlengde schooldag.

Het aantal deelnemende scholen is de afgelopen jaren gestaag gegroeid en de inhoud krijgt steeds verder vorm. Met ingang van 1 januari 2023 zijn drie VOscholen in een samenwerkingsverband ingestapt bij de verlengde schooldag, waardoor er ook gewerkt wordt aan de doorgaande lijn PO en VO. Met betrekking tot het Maatschappelijk Akkoord blijven we relevante stappen zetten. Met dit akkoord hebben wij de ambitie om maatschappelijke kwesties samen met partners in onderwijs en kinderopvang op te pakken; het betreft het tegengaan van segregatie en het bevorderen van sociale inclusie. In 2023 is de looptijd voor onze gezamenlijke afspraken middels een addendum verlengd tot 2040. In het najaar van 2023 is de tweede conferentie over sociale inclusie en kansengelijkheid in het onderwijs georganiseerd met tal van praktische voorbeelden van en voor iedereen in het onderwijs. We blijven intensief investeren in de functie van de brugfunctionaris, een onmisbare spil tussen onderwijs en gezinnen die een extra steun in de rug binnen onze complexe maatschappij nodig hebben. In 2023 is het aantal scholen met een brugfunctionaris toegenomen en is op veel scholen het aantal uren voor de brugfunctionaris opgehoogd. In 2023 hebben we de uniforme afspraken over de informatievoorziening aan ouders en het proces van aanmelden van kinderen voor het basisonderwijs vastgelegd.

Deze afspraken worden in het schooljaar 2023-2024 geïmplementeerd en geëvalueerd. Vanaf 2024 werken we binnen het Maatschappelijk Akkoord aan nieuwe thema’s en onderwerpen die in de uitvoeringsagenda voor het primair en voortgezet onderwijs zijn of worden vastgelegd. We investeren langjarig in goede en duurzame schoolgebouwen die een centrale rol in de wijk vervullen. Hiertoe is het traject actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) inmiddels in gang gezet. Het IHP biedt de gemeente en schoolbesturen de mogelijkheid om strategisch te sturen op de onderwijshuisvestingsvraagstukken om zo de kansengelijkheid te vergroten, de onderwijs segregatie tegen te gaan en de doelen uit de onderwijs agenda te behalen. De ambities in sport en bewegen maken een verbetering van de kwaliteit en uitbreiding van de capaciteit van de gymzalen en andere binnensportaccommodaties noodzakelijk. Daarvoor is de uitvoering van het Integraal toekomstperspectief accommodaties bewegingsonderwijs en binnensport (IABB) vastgesteld en gekoppeld aan de uitvoering van het IHP. We optimaliseren daarmee de afstemming tussen onderwijs en bewegingsonderwijs, verbeteren o.a. de akoestiek in gymzalen, verduurzamen onderwijsgebouwen en dragen hiermee bij aan de klimaatdoelstellingen.

Het Nationaal Programma Onderwijs, het programma dat als doel heeft leer- en ontwikkelingsachterstanden door Covid-19 weg te werken, loopt inmiddels richting einde. Na het schooljaar 2023-2024 zullen vrijwel alle onderdelen zijn afgerond. 81

Resultaten en Activiteiten De resultaten en activiteiten worden per beleidsveld benoemd (aansluitend bij de financiële toelichting op het niveau van het beleidsveld). Wat willen we bereiken (resultaten)

Wat gaan we daarvoor doen (activiteiten)

1. Onderwijskansen en onderwijshuisvesting Maatschappelijk Akkoord Sociale Inclusie Meer kinderen boeken ontwikkelingswinst en stromen daardoor beter toegerust het onderwijs uit. OAB & VVE Meer (jonge) kinderen boeken ontwikkelingswinst en stromen beter toegerust het primair onderwijs in. Verlengde schooldag Meer kinderen boeken ontwikkelingswinst en stromen daardoor beter toegerust het voortgezet onderwijs in.

Uitvoeren van de onderdelen van de uitvoeringsagenda van het Maatschappelijk Akkoord.

Organiseren van passend aanbod voor- en vroegschoolse educatie. Dit doen we door uitvoeren van het beleidsplan "Een goede start voor alle jong kinderen". Aanbieden van extra aanbod naast het reguliere onderwijscurriculum, met de volgende ontwikkeldoelen: • Opschaling door uitbreiding naar andere wijken en meer deelnemende kinderen in de voorlopers-wijken; • Meer gaan werken vanuit de visie van de school; • Koppelen van rollen, zoals wijkprojectleider, brugfunctionaris en schoolcoördinator; • Brugfunctionarissen meer actief betrekken; • Geïntegreerd gaan werken met de kinderopvang; • Scholing van aanbieders ten aanzien van pedagogische en didactische kwaliteiten; • Meer verbinding met de wijk, o.a. vanuit de wijkplannen. Aanbieders vanuit de wijk aantrekken; • Ouderparticipatie vergroten.

Volwasseneneducatie Meer inwoners (18+) ontwikkelen vaardigheden en behalen een kwalificatie (en zijn daardoor beter toegerust om onder andere succesvol de arbeidsmarkt op te kunnen (en daarmee kans op financiële zekerheid te verhogen). Onderwijshuisvesting Er zijn voldoende goede scholen in de nabijheid van leefomgeving kind; de scholen zijn daarbij een goede afspiegeling van wijk waarin ze staan en de populatie die er gebruik van maakt, zodat segregatie voorkomen of bestreden kan worden. Bewegingsonderwijs De randvoorwaarden voor goed bewegingsonderwijs zijn aanwezig.

Organiseren van aanbod voor volwasseneneducatie verzorgd door de ROC’s. Bieden van aanbod in de taalhuizen voor lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden.

Uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan (IHP 20202039). Nieuwe versie Integraal Huisvestingsplan (IHP 2024 en verder) voorleggen aan de raad.

Zorgen voor voldoende en kwalitatief goede gymnastiekaccommodaties voor het bewegingsonderwijs Uitvoeren van het Integraal toekomstperspectief accommodaties bewegingsonderwijs en binnensport (IABB).

2. Voortijdig schoolverlaten en leerlingenvervoer Voortijdig schoolverlaten Meer kinderen en jongeren volgen onderwijs en ronden hun onderwijscarrière af met een erkend diploma.

In 2024 evalueren we de huidige regionale VSV-aanpak samen met onderwijs en andere partners. We stellen een nieuw plan van aanpak op voor de periode vanaf 2025

82

tot/met 2028. Aanpak van 2023 wordt voortgezet in 2024. Vooruitlopend op nieuwe wetgeving in 2025 gaan we meer inzetten op doorstroom van jongeren naar werk. We verstevigen de samenwerking met professionals in de gebieden. We gaan extra inzet plegen op de doelgroep nieuwkomers. Tenslotte implementeren we de nieuwe landelijke naam van het RMC: Doorstroompunt.

Aansluiting jeugdhulp-onderwijs Kinderen en jongeren worden optimale kansen geboden om zich te ontwikkelen met als uitgangspunt dat elk kind onderwijs krijgt en dat dit zo gewoon mogelijk is.

We gaan in het kader van de experimenteerregeling onderwijs-zorgarrangementen experimenten verder ontwikkelen, monitoren en onderzoeken op het effect voor zowel de kinderen, ouders, onderwijs en de gemeente Groningen. In de experimenten kan er meer flexibel gehandeld worden en kan knellende wet- en regelgeving opzij worden geschoven. In plaats van losse indicaties wordt met collectieve inzet van jeugdhulp gewerkt.

Leerlingenvervoer Alle kinderen kunnen de voor hen dichtstbijzijnde toegankelijke school bezoeken.

We regelen leerlingenvervoer voor kinderen die hier volgens de verordening van de gemeente Groningen gebruik van kunnen maken.

Bijdrage(n) verbonden partijen Er zijn op dit deelprogramma geen verbonden partijen.

Financiën In dit onderdeel worden de financiën van het deelprogramma toegelicht op het niveau van het beleidsveld. Door een toelichting op het niveau van het beleidsveld, sluiten we aan bij de indeling in de tabel met resultaten/ activiteiten. Indien mogelijk wordt bij de toelichting op de totale lasten aangesloten bij de activiteiten.

Financieel overzicht lasten en baten 03.2

Onderwijs Omschrijving (Bedragen x 1.000 euro)

Rekening 2022

Actuele Begroting 2023

Primitieve begroting 2024

2025

2026

2027

Lasten 03.2.1

Onderwijskansen en onderwijshuisvesting

29.947

36.482

35.582

36.062

36.753

36.546

03.2.2

Voortijdig schoolverlaten en leerlingenvervoer

4.113

4.562

5.533

5.930

6.251

6.457

Totaal

34.060

41.044

41.116

41.993

43.004

43.003

Baten 03.2.1

Onderwijskansen en onderwijshuisvesting

11.990

11.668

11.245

11.353

11.438

11.489

03.2.2

Voortijdig schoolverlaten en leerlingenvervoer

1.432

1.533

1.533

1.533

1.533

1.533

Totaal

13.422

13.201

12.778

12.886

12.971

13.022

83

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

-20.639

-27.844

-28.338

-29.106

-30.033

-29.981

Totaal toevoegingen

2.966

2.488

6.647

7.652

9.185

10.988

Totaal onttrekkingen

603

736

982

1.008

1.160

1.318

-23.001

-29.595

-34.003

-35.751

-38.058

-39.651

Reserve mutaties

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Financiële toelichtingen begroting 2024 Hieronder lichten we achtereenvolgens toe waar het geld vandaan komt en waar het naartoe gaat, welke extra middelen er beschikbaar worden gesteld en of daar extra dekking tegenover staat. Tot slot geven we op hoofdlijnen aan wat de verschillen zijn in beschikbare baten en lasten ten opzichte van de vorige begroting. Toelichtingen op baten en lasten begroting 2024 3.2 Onderwijs

Lasten

Baten

Saldo

Begroting 2024

41.116

12.778

-28.338

Waarvan intensiveringen 2024*

1.284

0

-1.284

Bestaand beleid 2024

39.832

12.778

-27.054

Verschil ten opzichte van 2023

-1.212

-423

789

*Dit is exclusief reservemutaties die betrekking hebben op intensiveringen. Waar gaat het geld voornamelijk naar toe (bestaand beleid): 3.2.1 Onderwijskansen en onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht om te voorzien in de huisvesting van basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs. De begrote lasten betreffen met name afschrijvingen, rente, onderhoud, energie en verzekeringen. De baten bestaan met name uit huurgelden (2,2 miljoen euro), doorberekende kosten (1,5 miljoen euro) en doorberekende rente over beklemde reserves (0,3 miljoen euro). Onderwijskansen Wij zetten het begrote bedrag onder meer in ten behoeve van voorschoolse educatie, de verlengde schooldag, taalinterventies, talentontwikkeling en kwaliteitsbewaking kinderopvang. De baten zijn de rijksmiddelen die we ontvangen in het kader van voorschoolse educatie (2,9 miljoen euro) en taalinterventies (1,2 miljoen euro) Volwasseneneducatie De gemeente Groningen coördineert het regionale educatiebeleid en functioneert daarbij als contactgemeente. Het begrote bedrag zetten wij in ten behoeve van leertrajecten Nederlandse taal, rekenen en digitale vaardigheden via ROC's. Wij ontvangen voor dit programma een specifieke uitkering van het rijk (SPUK).

Natuur- en duurzaamheidseducatie Via het centrum voor Natuur- en Duurzaamheid Educatie zetten wij 1,2 miljoen euro in om kinderen kennis te laten maken met natuur en duurzaamheid. De inzet van deze middelen sluit aan bij beleidsdoelen in deelprogramma 2.1 (kwaliteit leefomgeving).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/4691/documents/77563