Bijlage 1 Jaarstukken 2020.pdf
Tekst van het document
Professionele organisatie, met professionele en verbindende medewerkers, die in- en extern goede samenwerking weten te bereiken op belangrijke maatschappelijke thema’s als verduurzaming, stedelijke ontwikkeling en krimp in delen van het gebied. Het binnen voortdurende randvoorwaarden en kwaliteitskaders (financieel, juridisch/WGR, integriteit, AVG) opereren. Zorgvuldig werkgeverschap met aandacht voor elementen van overheidsdoelstellingen op het gebied van arbeidsparticipatie en opleiden, bijvoorbeeld via stageplaatsen. Inzake IT: een ongestoorde en adequate beschikbaarheid van de IT cloud infrastructuur. Te werken volgens het model van informatiegestuurd werken. Hiertoe zijn alle kwantificeerbare concessieafspraken omgezet naar interne sturingsindicatoren.
De inhoud van het onderwerp OV en de samenwerkingsvorm van het OV-bureau maken dat doelstellingen slechts kunnen worden gerealiseerd als de volgende kernkwaliteiten in voldoende mate aanwezig zijn en blijven in de organisatie: inhoudelijke expertise (kennis/kunde) professioneel opdrachtgeverschap gedrevenheid (enthousiasme) grensverleggende neiging (durf, lef, visionair, creatief) resultaatgerichtheid gerichtheid op de reiziger samenwerkingsbereidheid met andere stakeholders voor het OV in het gebied Eveneens kunnen ambities als bovengeschetst alleen worden waargemaakt als organisatiebreed wordt gewerkt vanuit de volgende kernwaarden: met betrokkenheid en passie integraal denkend en werkend het verschil willen maken (ambitie) verbindend werken en gericht op samenwerking Het OV-bureau (bestuurlijk en ambtelijk) streeft daarbij een niveau van werken en presteren na dat door de deelnemende organisaties in de GR, inwoners, klanten, partnerorganisaties in en buiten het gebied en collegaorganisaties (andere ‘OV-autoriteiten’) wordt erkend en herkend als zeer vertrouwd, verbindend en vooruitstrevend.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
36 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Realisatie bedrijfsvoering
De eerste maanden van 2020 hebben voor de organisatie van het OV-bureau in het teken gestaan van de controle op de implementatie van de nieuwe concessie. Dit vergde enige inregeltijd omdat de concessievoorwaarden zijn gewijzigd. De overgang om de aansturing van de nieuwe concessie te dopen via het model van informatiegestuurd werken krijgt steeds meer vorm. Zo is er voor intern gebruik een dashboard met sturingsindicatoren beschikbaar waarmee de uitvoering van de dienstregeling kan worden gemonitord. Vanaf medio maart zijn alle medewerkers verplicht thuis gaan werken. In de periode juni tot september ontstond er door de daling van het coronarisico weer wat ruimte om meer op kantoor te werken. Als OV-bureau hebben we ‘meer aanwezigheid op kantoor’ onder strenge condities toegestaan. Er gold een maximale kantoorbezetting van 10 personen gecombineerd met een maximum per kamer en een reserveringssysteem. Om weer daadwerkelijk naar kantoor te kunnen werd door alle medewerkers als prettig ervaren. De afkondiging in september van de nieuwe maatregelen, wat resulteerde dat men weer volledig vanuit huis moest werken, was voor velen dan ook een teleurstelling. Het werken vanuit huis is door het OV-bureau goed gefaciliteerd. De ICT-omgeving was reeds ingericht op plaatsen tijdonafhankelijk werken.
Daarnaast is aan medewerkers de gelegenheid geboden op materialen van kantoor in bruikleen te nemen t.b.v. een goede thuiswerkplek (bureaustoelen, bureaus, beeldschermen, etc). In december 2020 is in lijn met de provincie Drenthe een eenmalige vergoeding van € 500 bruto verstrekt voor aanpassingen aan de thuiswerkomgeving. De beloningssystematiek conform de ‘bewust waarderen’-methode is in 2020 vanwege de grote financiële opgaven in het OV (en daarmee voor het OV-bureau) en samenleving als gevolg van de coronacrisis niet toegepast. Door de coronacrisis is het afgelopen jaar extra werk verzet, naast de reguliere werkzaamheden. Zo heeft de omzetting van de dienstregeling naar een gebiedsdekkende dienstregeling met een lagere omloop in de maanden tot de zomer, vervolgens weer de opschaling naar de reguliere dienstregeling en de voorbereiding van een aangepaste dienstregeling voor 2021 veel inspanning gekost. Daarnaast is vanuit het OV-bureau veel capaciteit ingezet in het bewerkstellingen van een beschikbaarheidsvergoeding voor 2020 van het Rijk die recht doet aan het OV-systeem. Met name onze juridische expertise en OV gerelateerde managerial skills zijn hierbij landelijk ingezet in de onderhandelingen en uitwerkingen tussen het Rijk en de OV-sector. Formatie Onderstaand wordt de personele bezetting en de vacatureruimte t.o.v.
de toegestane structurele formatie weergegeven per 31 december 2020: Indeling Directeur Team Marktbewerking Team Communicatie Team Ontwikkeling Team Beheer Team Financiën, Control, Juridische zaken, Informatie & Analyse Officemanagement & secretariaat (incl CP) Totaal
Jaarverslag en jaarrekening 2020
Bezetting in fte’s op 31 dec 2020 1,0 3,46 1,75 6,59 5,89 4,27
Vacature ruimte 0,8 1,6 0 0 0
Totaal formatie 1,0 4,26 3,35 6,59 5,89 4,27
2,04
-0,19
1,85
25
2,21
27,21
37 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
In 2020 bedroeg de werkelijke feitelijke personele bezetting per 31 december 25 fte. Dit is een stijging van 0,8 fte ten opzichte van eind 2019. Ten opzichte van de toegestane formatie (27,21 fte) een verschil van 2,21 fte (formatieruimte). Het verschil in formatieomvang tussen begroting en realisatie kan als volgt worden verklaard: Op dit moment zijn er nog drie vacatures niet ingevuld (totaal 2,4 fte). Dit betreft twee vacatures voor medewerker communicatie (1,6 fte) en een vacature voor medewerker marktbewerking (0,8 fte). Om, na invulling van de vacatureruimte, binnen de toegestane formatie-omvang te blijven is een aanvullende taakstelling opgenomen van 0,19 fte. Deze taakstelling zal, naar verwachting, door natuurlijk verloop worden ingevuld. Naast deze formatie is voor diverse diensten extra capaciteit ingehuurd uit het budget van de advieskosten. Een deel van de formatie is in verband met BBV voorschriften verantwoord in de paragraaf Overhead. Financiën De realisatie voor baten en lasten voor het onderdeel bedrijfsvoering ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000
Realisatie 2019
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijzigingen
Realisatie 2020
Verschil
Lasten Lonen en s a l a ri s se n
1.315
1.050
1.050
1.477
-427
-
200
200
235
-35
300
300
200
100
Bi jdra ge publi ek vervoe r
200
125
125
124
1
Advi eskos ten
88
-
34
-34
Totaal lasten
1.603
1.675
1.675
2.070
-395
778
812
812
789
-23
ICT Bi jdra ge NDOV/DOVA
Baten Lonen en s a l a ri s se n Hui s ves tings kos ten
-
-
-
-
Ka ntoorkos ten
-
-
-
-
Advi eskos ten
-
-
-
-
Bi jdra ge publi ek vervoe r
-
-
Totaal baten
778
812
812
789
-23
Saldo
-825
-863
-863
-1.281
-418
Op het onderdeel bedrijfsvoering wordt per saldo ten opzichte van de begroting een nadeel verwacht van € 418K. Dit kan als volgt worden verklaard: Lasten Op het onderdeel salarissen wordt, zoals ook al bij de tussenrapportages aangegeven, een ruime overschrijding ad € 427K gerealiseerd. Bij de het opstellen van de begroting 2020 was geen rekening gehouden met de toegestane hogere bezetting (invulling hiervan vanaf medio 2019) en daarnaast is ook externe inhuur op dit budget verantwoord. Voor de invulling van de vacature voor Datacare ondervonden we de schaarste op de arbeidsmarkt in de ICT-sector. Daartoe hebben we een externe specialist voor 9 maanden tegen een consultancytarief moeten inhuren. Sinds 1 oktober hebben is de vacature ingevuld met vaste formatie. De ICT-kosten zijn hoger uitgevallen dan begroot. De kosten voor I&A die direct zijn te koppelen aan ondersteuning van de producten klant-reiziger, ontwikkeling en beheer worden hier verantwoord. De kosten voor de ontwikkeling van de Data base zijn in 2019 ten onrechte (niet conform BBV) geactiveerd. De boekwaarde van de Data base is daarom in 2020 als desinvestering verantwoord waardoor een overschrijding ontstaat.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
38 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
De deelnemersbijdrage aan het NDOV en DOVA valt lager uit doordat er een afrekeningsverschil over 2019 door DOVA (te veel verrekende BTW) aan het OV-bureau is uitgekeerd. Eveneens is voor 2020 een lagere bijdrage vastgesteld dan begroot. Het budget van € 125K voor publiek vervoer betreft de jaarlijkse deelnemersbijdrage en is besteed conform begroot. Baten De baten voor lonen en salarissen zijn iets lager dan begroot. De gerealiseerde opbrengst bestaat uit de bijdrage van de provincies Groningen, Drenthe en de gemeente Groningen (totaal € 758K) en de vergoeding van Groningen Bereikbaar voor personele inzet vanuit onze organisatie.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
39 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
2.1.7 Financiering De financiering binnen het OV-bureau heeft tot doel om een financieel gezonde organisatie te zijn. Dit blijkt uit repressief toezicht door de toezichthouder en het ontvangen van een goedkeurende controleverklaringen van de accountant, eveneens op het gebied van rechtmatigheid. Doelen Financiering- en dekkingsmiddelen Weerstandsvermogen op peil: € 4,75 miljoen. Kostendekkendheid bepaalde activiteiten: o evenementen- en nachtvervoervervoer, o projecten voor derden. Voldoen aan eisen verantwoording subsidieverstrekkers en BBV. Voldoen aan informatieplicht aan derden (CBS). Reizigersopbrengsten monitoren en zo nodig bijsturen. Ontwikkelingen StudentenOV-kaart monitoren, en hierop tijdig anticiperen. Opstellen en doorontwikkelen van prognoses t.b.v. bestuursrapportages. Opstellen van ramingen voor financiële verantwoordingen. Realisatie Financiering- en dekkingsmiddelen Het weerstandsvermogen is op peil gebleven. De norm is gesteld op € 4,75 miljoen (Notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen 2018-2022, vastgesteld in AB 09042019). Per 31 december bedraagt de weerstandscapaciteit € 9,738 miljoen (na bestemming van het resultaat). Voor projecten voor derden is er een bijdrage geleverd aan Publiek Vervoer. Meer informatie hierover staat in paragraaf 2.1.4 Uitvoeringsinformatie: Beheer.
Door middel van het ontvangen van een goedkeurende controleverklaring over het boekjaar 2020 van de accountant wordt voldaan aan de eisen van het BBV en de subsidieverstrekkers. Aan het CBS zijn de gevraagde gegevens in 2020 verstrekt. Zo is voldaan aan de informatieplicht aan derden. Om de ontwikkelingen rond de OV-Studentenkaart te kunnen monitoren en hierop tijdig te kunnen anticiperen, praten we landelijk mee over de uitwerking van de nieuwe verdeelsystematiek voor de Studenten OV-kaart en de resultaten van het herijkingsonderzoek (zgn BOS-onderzoek). Per vergadering van het dagelijkse bestuur is het prognosemodel bijgewerkt en extern gecontroleerd en is een bestuursrapportage opgesteld. Ook zijn ramingen gemaakt t.b.v. de jaarrekening.
Financiën De realisatie voor baten en lasten voor het onderdeel financiering ziet er als volgt uit Bedragen x € 1.000 Realisatie 2019
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijzigingen
Realisatie 2020
Verschil
Lasten -
-
-
-
-
61.431
62.027
62.027
62.027
0
-
-
-
-
-
Totaal baten
61.431
62.027
62.027
62.027
0
Saldo
61.431
62.027
62.027
62.027
0
Totaal baten Baten Bijdragen Partners Exploitatiesaldo
Het werkelijke exploitatiesaldo wordt separaat gepresenteerd in de programmarekening. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 3.2. De bijdrage partners is conform begroot. Jaarverslag en jaarrekening 2020
40 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Exploitatiesaldo In de begroting 2020 was een exploitatiesaldo verwacht van € 1.167K (positief). Dit saldo zou worden toegevoegd aan de algemene reserve. De werkelijke realisatie over het boekjaar 2020, zie hiervoor de staat van baten en lasten in paragraaf 3.2, laat een positief saldo zien van € 316K. Voorstel is om dit resultaat, na mutatie reserves, toe te voegen aan de bestemmingsreserve COVID-19. De baten bestaan verder uit de bijdragen voor de exploitatie, die worden betaald door de deelnemers. De uitsplitsing hiervan is als volgt: Bedragen x € 1.0 0 0
Begrotin g 2 0 2 0
Reali sati e 2 02 0
Provincie Groningen
345.600
345.600
Provincie Drenthe
247.550
247.550
Gemeente Groningen
164.950
164.950
758.100
758.100
Totalen
Onderstaand worden de bijdragen van de partners uitgesplitst weergegeven Bedragen x € 1 .0 0 0
Provincie Groningen Provincie Drenthe Totalen
Begroting 2 0 2 0 40.091.607
Realisatie 2 02 0 40.091.607
21.935.117
21.935.117
62.026.724
62.026.724
Jaarverslag en jaarrekening 2020
41 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
2.2
Paragrafen
Artikel 26 van het BBV schrijft voor dat de voorgeschreven paragrafen, genoemd in artikel 9 van het BBV, worden opgenomen in de jaarrekening. Indien een paragraaf niet aan de orde is hoeft deze niet vermeld te worden. Voor het OV-bureau zijn de volgende paragrafen van belang: weerstandsvermogen en risicobeheersing, financiering, onderhoud kapitaalgoederen en verbonden partijen. Voor het onderwerp bedrijfsvoering wordt verwezen naar de uitvoeringsinformatie voor bedrijfsvoering (zie paragraaf 2.1.7).
2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Op 9 april 2019 heeft het algemeen bestuur de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen 2018-2022 vastgesteld. Het risicomanagement van het OV-bureau omvat de volgende elementen, die in hun samenhang worden toegepast (de risicomanagement-systematiek van het OV-bureau Groningen Drenthe): Conservatief begroten. Werken met een prognosemodel, op basis waarvan financiële mee- en tegenvallers tijdig gerapporteerd worden aan het bestuur, dat naar aanleiding hiervan zo nodig kan bijsturen. Lopende het jaar prognosticeren met een minimale kostenindex van 2% (met de vervoerder wordt bij de afrekening gerekend met de daadwerkelijke kostenindex, de LBI). Werken met een weerstandscapaciteit om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. Periodiek (begroting, jaarrekening, 1e en 2e tussenrapportage) actualiseren en beoordelen van alle relevante risico’s met financiële consequenties. Zorgen voor beheersingsmaatregelen en, als tegenvallers optreden, zo nodig tijdig maatregelen nemen. Werken met een rekeningcourantfaciliteit om eventuele liquiditeitsvraagstukken als gevolg van optredende risico’s op te lossen. De beschikbare weerstandscapaciteit bedroeg per 31 december 2019 € 9,738 miljoen en blijft, conform voorstel resultaatbestemming in paragraaf 3.9, onveranderd per 31 december 2020.
De berekening van de weerstandscapaciteit is als volgt: Bedragen x € 1.000
Omschrijving
Voor besluitvorming resultaatbestemming
Na besluitvorimg resultaatbestemming
Algemene reserve Nog te bestemmen resultaat Storting in de algemene reserve onttrekking op de algemene reserve storting (deel resultaat) in de algemene reserve
9.738 316 -
9.738 104 -276 172
Weerstandscapaciteit Ondergrens weerstandscapaciteit
10.054 4.750
9.738 4.750
Bedragen boven ondergrens weerstandscapaciteit
5.304
4.988
De ratio voor de weerstandscapaciteit wordt conform de Notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen 2018-2022 berekend door de beschikbare weerstandscapaciteit te delen door de benodigde weerstandscapaciteit. Ultimo 2020 is het ratio 2,05. Volgens de gestelde norm in de notitie is de ratio uitstekend.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
42 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Totaaloverzicht risico’s en benodigde weerstandscapaciteit Risico
Tarievenbeleid Gevolgen grote infrastructurele werken Nalatig haltebeheer Projecten Leveringsproblemen waterstof Tussentijdse beëindiging concessie Indexering Gevolgen SOV contract Nieuwe verdeling SOV Nieuwe betaalsystemen Open einde regeling hubtaxi Verhouding tussen bonussen en boetes Realisatie van landelijke en regionale reizigersopbrengsten Versterkingen vervoerders Boven reguliere inzet OV-stewards Niet kostendekkend evenementenvervoer Juridische risico’s mbt contracten Werkdruk en afhankelijkheid Bijdragen provincies
Kans op voordoen 25% 90% 5% 25% 15% 5% 15% 25% 25% 25% 25% 15% 25% 25% 15% 5% 25% 15% 15%
Mogelijk gevolg
675.000 1.500.000 40.000 262.000 500.000 4.500.000 375.000 1.875.000 3.000.000 940.000 200.000 75.000 200.000 200.000 75.000 50.000 2.250.000 75.000 4.800.000 Totaal afgerond
Vereiste bedrag in het weerstandsvermogen 168.750 1.350.000 0, begrotingsflexibiliteit 65.500 75.000 225.000 0, begrotingsflexibiliteit 468.750 750.000 235.000 50.000 0, begrotingsflexibiliteit 50.000 50.000 0, begrotingsflexibiliteit 0, begrotingsflexibiliteit 562.500 0, begrotingsflexibiliteit 720.000 4.770.500 4.750.000
In de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen 2018-2022 zijn deze risico's nader beschreven en gekwantificeerd. Van deze geïnventariseerde risico’s is beoordeeld hoe groot de kans van optreden is en wat de gevolgen in financiële zin zijn. Op basis hiervan is de verwachtingswaarde van de risico’s berekend om zodoende het bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Bij de bepaling van dit bedrag is er vanuit gegaan dat de weerstandscapaciteit nodig is voor de korte termijn omdat het implementeren van dekkingsmaatregelen, veelal aanpassing van de dienstregeling, een minimale doorlooptijd heeft van driekwart jaar. Op deze wijze is de minimaal vereiste weerstandscapaciteit berekend op een bedrag van € 4,75 miljoen, waarbij de begroting van 2018 als peildatum is gebruikt. Covid-19 In de hierboven vermelde risico's is geen rekening gehouden met de effecten van het coronavirus voor de komende jaren. Hiervoor is namelijk op 7 december 2020 bij besluit van het algemeen bestuur een bestemmingsreserve Covid-19 ingesteld. Deze bestemmingsreserve is ervoor bedoeld om nadelige effecten van de coronacrisis over 2021 (deels) op te kunnen vangen. Kengetallen In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing dient een basis-set van financiële kengetallen te worden opgenomen.
De invoering van de set van kengetallen is bedoeld om de financiële positie inzichtelijker te maken. De netto schuldquote is het percentage kortlopende schulden ten opzichte van het totaal aan baten. De solvabiliteit is het percentage eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen. De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele ruimte is op basis van de realisatie in het jaar ten opzichte van het totaal aan baten van dat jaar.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
43 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
De financiële kengetallen voor het OV-bureau hebben wij hierna weergegeven voor de jaren 2019 (jaarrekening), 2020 (begroting en jaarrekening) en 2021 (begroting). Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte
Jaarrek. 2019 -7%
Begroting 2020 -5%
Jaarrek. 2020 -14%
Begroting 2021 -7%
-7%
-6%
-14%
-7%
56% -1%
81% 93%
57% 4%
55% 0%
Onder ideale omstandigheden zou de netto schuldquote van het OV-bureau 0% zijn. Het OV-bureau heeft echter meer kortlopende vorderingen dan kortlopende schulden per 31-12-2020. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de uitstaande gelden schatkistbankieren, zie ook de paragraaf financiering. Een solvabiliteit van 57% betekent dat het OV-bureau beschikt over een hoger eigen vermogen in verhouding tot het vreemde vermogen. De structurele exploitatieruimte is positief. Dit betekent dat er meer structurele baten zijn ten opzichte van de structurele baten. Incidentele lasten zijn gedekt door structurele baten in 2020.
2.2.2 Financiering Financieringsfunctie en kaders Onder de financieringsfunctie worden alle activiteiten gerekend, gericht op het afstemmen en optimaliseren van de inkomende en uitgaande geldstroom. Met uitvoering van de financieringsfunctie worden de middelen verschaft die voor het OV-bureau nodig zijn voor de uitvoering van de taken, genoemd in de gemeenschappelijke regeling, worden tijdelijke overschotten van liquide middelen uitgezet en worden voor tijdelijke tekorten middelen aangetrokken. Uitvoering financieringsfunctie Tijdelijk overtollige middelen dienen verplicht te worden aangehouden bij het Rijk (schatkistbankieren). In 2020 is er een drempel voor het verplicht aanhouden van tijdelijk overtollige middelen van ruim € 0,89 miljoen (zie ook paragraaf 3.5 toelichting op de balans). Deze ruimte werd gebruikt om door middel van spaarrekeningen een hoger rendement te genereren dan bij schatkistbankieren. Echter zijn de huidige rentes van een dusdanig laag niveau, dat dit voordeel niet meer wordt behaald. Financieringsplanning en limieten In 2012 is de vermogensbeheerovereenkomst met de provincie Groningen aangepast naar aanleiding van de vaststelling van de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen, waarmee kortlopend krediet kan worden opgenomen, indien de liquiditeitssituatie van het OV-bureau daartoe aanleiding geeft.
De vermogensbeheerovereenkomst met de provincie Groningen is na de invoering van het schatkistbankieren nog steeds geldig. Van het onderdeel betreffende het uitzetten van tijdelijk overtollige middelen zal geen gebruik meer gemaakt worden. De mogelijkheid tot het opnemen van kortlopend krediet blijft bestaan. Voor de beheersing van risico’s met betrekking tot aangegane geldleningen zijn de kasgeldlimiet en de renterisiconorm in het algemeen van belang. Toetsing aan de kasgeldlimiet geeft het volgende beeld: De kasgeldlimiet houdt in dat het kort lenen van geld beperkt is tot maximaal 8,5% van het begrotingstotaal en een minimumbedrag van € 0,3 miljoen. Ultimo 2020 is er geen sprake van geleend geld. Interne rentetoerekening vindt niet plaats bij het OV-bureau. Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de vaste schuld (schuld met een rentetypische looptijd vanaf één jaar). Deze norm bedraagt 20% van het begrotingstotaal, een bedrag van meer dan € 20 miljoen. Aangezien bij het OV-bureau de vaste schuld bestaat uit een garantiesom van 1 miljoen, waarop tot aan het einde van de GD-concessie niet wordt afgelost, is de toepassing van de renterisiconorm is daarom niet relevant.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
44 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Benchmark uitgezette gelden De ervaring met het schatkistbankieren over de afgelopen drie jaar is, dat de door het Rijk vergoede rente extreem laag tot nihil is. Ook valt door het verplichte karakter ervan het rendement op uitgezette gelden vrijwel niet te beïnvloeden. Alleen de vrije ruimte van circa € 0,8 miljoen hoeft niet verplicht behoeft te worden uitgezet bij het Rijk in het kader van schatkistbankieren. Door een arrangement met de huisbank is geregeld dat de vrij ruimte wordt benut door de tijdelijk overtollige middelen vanaf 2015 ter grootte van € 0,85 miljoen worden aangehouden op een spaarrekening. Door de lage rentestand zijn echter de renteopbrengsten van deze spaarrekening gering. Om deze redenen achten wij het niet langer zinvol om een benchmark voor uitgezette gelden te hanteren.
2.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen gaat over het onderhoud van kapitaalgoederen door het OV-bureau, conform artikel 26 van het BBV. In deze paragraaf is vastgelegd wat de maatregelen zijn voor een kapitaalgoed, waarmee deze gedurende de levensduur op een bepaald kwaliteitsniveau gehouden. Het OV-bureau beschikt vanaf het boekjaar 2015 over een stalling in Groningen (aan de Peizerweg) en in 2019 is aan de Tweede Bokslootweg in Emmen een stalling vervaardigd, die in november 2019 geopend is. In deze stallingen worden de bussen gestald van de vervoerder van de GD-concessie. De vervoerder betaalt hiervoor per jaar een huurbedrag aan het OV-bureau. Deze afspraak is vastgelegd in de GD-concessie en geldt voor de gehele looptijd van de concessie. Het OV-bureau is verantwoordelijk voor het groot onderhoud van het pand. De stallingen staan geactiveerd op de balans onder de materiële vaste activa. De uitgaven voor dagelijks onderhoud worden in de begroting opgenomen en voor de uitgaven voor groot onderhoud worden via de begroting onderhoudsvoorzieningen opgebouwd. Voor het groot onderhoud van de stalling in Groningen is een voorziening aanwezig. Basis van deze voorziening is het meerjarenonderhoudsplan dat in 2017 is opgesteld door een externe deskundige partij.
Voor 2020 betroffen deze uitgaven werkelijk € 73.000 voor groot onderhoud en werd er een bedrag gestort in de voorziening van € 118.000. Het saldo van de voorziening voor groot onderhoud stalling Peizerweg te Groningen bedraagt ultimo 2020 € 333.000. Voor het groot onderhoud van de busstalling in Emmen is in 2020 een concept MeerJarenOnderhoudsPlan opgeleverd. Dit plan bleek niet toereikend. Daarom is besloten om voor zowel het pand in Groningen als het pand in Emmen door een daartoe gespecialiseerd bedrijf een MeerJarenOnderhoudsPlan op te laten stellen. Op deze manier kan eenzelfde werkwijze voor beide stallingen worden gehanteerd en ontstaat uiteindelijk een duidelijk overzicht. De afdeling Facilitair van de provincie Groningen zal deze MJOP’s beheren. Wel is alvast in 2020 een voorziening groot onderhoud stalling Emmen ingesteld. In 2020 is hierin € 58.000 gestort, terwijl de besteding voor groot onderhoud in 2020 € 7.000 was. Dit resulteert in een stand van de voorziening ultimo 2020 van € 51.000. Het beleid van het hanteren van deze busstallingen is om de aan- en afrijdtijden van de vervoerder naar de stations Groningen en Emmen te minimaliseren en op deze manier kosten te reduceren. Ook zijn op deze wijze deze strategische locaties voor de toekomst verzekerd als busstalling, onafhankelijk van vervoerder of andere marktpartijen.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
45 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
2.2.4 Verbonden partijen Het BBV schrijft in artikel 15 voor dat wanneer er sprake is van verbonden partijen binnen een GR, deze moeten worden opgenomen in de paragraaf verbonden partijen. Het doel van de paragraaf verbonden partijen is op een centrale plaats inzicht verschaffen in, en informatie verstrekken over, alle partijen waarmee het OV-bureau bestuurlijke of financiële banden onderhoudt. Inzicht hierin is relevant omdat betrokken partijen direct of indirect belast (kunnen) zijn met de uitvoering van beleid dat door het OV-bureau aan de betreffende partij is overgedragen en daarmee middelen van het OV-bureau gemoeid kunnen zijn en financiële risico’s worden gelopen. In 2019 is het OV-bureau toegetreden tot de GR Publiek Vervoer. Deze partij voert voor het OV-bureau een aantal taken uit. Zie paragraaf 2.1.4 Concessiemanagement. Ook is het OV-bureau in 2019 lid geworden van de coöperatieve vereniging samenwerkingsverband DOVA, de landelijke samenwerking van Decentrale OV Autoriteiten op landelijk verbindende dossiers. Met DOVA wordt samengewerkt om de doelen van het OV-bureau te kunnen te bereiken. Zie ook paragraaf 2.1.3 Ontwikkeling. Samenwerken kan belangrijke voordelen opleveren met betrekking tot kosten, doelmatigheid en kwaliteit van de te leveren diensten.
Voor het aangaan van een verbonden partij moet aan de volgende criteria worden voldaan: Er is sprake van een publiek belang. Het publieke belang kan niet goed behartigd worden door middel van subsidies, regelgeving, toezicht of het inkopen van diensten of producten. Een verbonden partij is de beste organisatievorm om taken uit te voeren. De (financiële) risico’s die gepaard gaan met het aangaan van een verbonden partij staan in een redelijke verhouding tot het te dienen publieke belang. De doelstelling omtrent verbonden partijen binnen het OV-bureau is om zo weinig mogelijk taken weg te zetten bij verbonden partijen. Het interne beleid is hier dan ook op gericht. In het geval van DOVA is dit onontkoombaar, aangezien DOVA alle data omtrent het OV op landelijk niveau beschikbaar stelt voor de reizigers. Deze data is dan ook noodzakelijk om een eenduidige, juiste, volledige en tijdige informatievoorziening te kunnen voeren. In het geval van Publiek Vervoer is de samenwerking vanuit praktisch oogpunt, om de reiziger zo optimaal mogelijk te kunnen bedienen. Definitie verbonden partij De GR heeft verschillende mogelijkheden om het publiek belang te behartigen. Eén daarvan is het op afstand zetten van publieke taken en deze onder te brengen bij een verbonden partij.
Een verbonden partij ie een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarmee het OV-bureau een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Een financieel belang bestaat uit een door het OV-bureau ter beschikking gesteld bedrag, dat niet verhaald kan worden indien de verbonden partij failliet gaat, of het bedrag waarvoor het OV-bureau aansprakelijk is indien de verbonden partij haar verplichtingen niet na komt. Een bestuurlijk belang is zeggenschap, hetzij door vertegenwoordiging in het bestuur, hetzij door stemrecht. Elke deelnemer aan een verbonden partij is in principe voor zijn aandeel verantwoordelijk voor mogelijke tekorten binnen de verbonden partij.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
46 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Op basis van artikel 15.2 van het BBV ziet de lijst van verbonden partijen er als volgt uit: Naam verbonden partij
Samenwerkingsverband DOVA
Rechtsvorm
Coöperatieve vereniging
Doel
Gezamenlijk werken aan thema's in het openbaar vervoer die door hun samenhang een landelijke aanpak behoeven om te komen tot verbeteringen in het openbaar vervoer
Bijdrage 2020
€ 250.000 (2019: € 287.000)
Koppeling met begroting
Verantwoord onder 2.1.3 Ontwikkeling
Deelnemers belang
6,7% per 31-12-2020 (2019: 6,7%)
Bestuurlijk belang
Lid van de algemene ledenvergadering
Financieel belang
Jaarlijkse exploitatiebijdrage
Ontwikkelingen
Het continu verbeteren van de kwaliteit van OV-informatie, om er voor te zorgen dat elke reiziger up-to-date reisinformatie kan ontvangen. Enkele items zijn: betalen in het OV, reisinformatie, doorstroming, sociale veiligheid, toegankelijkheid en toekomstvisie OV
Veranderingen in het belang
Geen
Risico's
Het betreft een coöperatieve vereniging u.a. wat betekent uitsluiting van aansprakelijkheid voor de deelnemers. De coöperatieve vereniging kan niet ten laste van leden verplichtingen aangaan, dan na goedkeuring van de algemene ledenvergadering.
Financiële kengetallen
Realisatie 2019
Begroot 2020
Realisatie 2020
Eigen vermogen op 1-1
€
0
niet bekend
nog niet bekend
Eigen vermogen op 31-12
€
924.000
niet bekend
nog niet bekend
Vreemd vermogen op 1-1
€
0
niet bekend
nog niet bekend
Vreemd vermogen op 31-12
€
1.482.000
niet bekend
nog niet bekend
Resultaat (voor bestemming)
€
924.000
-469.000
nog niet bekend
Jaarverslag en jaarrekening 2020
€
47 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Naam verbonden partij
Publiek Vervoer
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Doel
Het creëren van een optimaal vervoersnetwerk (WMO- en leerlingenvervoer) in de provincies Groningen en Drenthe, dat betaalbaar en toekomstbestendig is, waarin duurzaam gebruik wordt gemaakt van alle vervoersmiddelen. Publiek Vervoer voert onder andere het contractbeheer met de vervoerders uit.
Bijdrage 2020
€ 124.000 (2019: € 200.000)
Koppeling met begroting
Verantwoord onder 2.1.4 Concessiemanagement
Deelnemers belang
3,0% per 31-12-2012 (2019: 3%)
Bestuurlijk belang
Lid van het bestuur
Financieel belang
15%, die bestaat uit een jaarlijkse exploitatiebijdrage
Ontwikkelingen
Het door ontwikkelen van het Publiek Vervoer om onder andere een optimaal vervoersnetwerk in de provincies Groningen en Drenthe te creëren, dat betaalbaar en toekomstbestendig is, waarin duurzaam gebruik wordt gemaakt van alle vervoersmiddelen.
Veranderingen in het belang
Geen
Risico’s
Eventuele tekorten in een boekjaar komen ten laste van de deelnemers.
Financiële kengetallen Eigen vermogen op 1-1 Eigen vermogen op 31-12 Vreemd vermogen op 1-1
Realisatie 2019
Begroot 2020
€
-478.000
€
5.000
€
787.000
Realisatie 2020
€
5.000
€
5.000
€
11.000
€
41.000
€
0
€
332.000
Vreemd vermogen op 31-12
€
332.000
€
0
€
343.000
Resultaat (voor bestemming)
€
5.000
€
7.000
€
36.000
Jaarverslag en jaarrekening 2020
48 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
2.3
Overhead
In het herziene BBV worden de baten en lasten van de overhead niet meer onder de uitvoeringsinformatie bedrijfsvoering gepresenteerd, maar onder een afzonderlijk taakveld. Deze regelgeving is voor gemeenschappelijke regelingen geldend vanaf boekjaar 2018. Definitie overhead Er is een algemene definitie van overhead voorgeschreven vanuit het BBV. Uitgangspunt hierin is dat de lasten en baten direct worden toegerekend aan de betreffende taken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Aangezien er binnen het OV-bureau maar één programma is, namelijk Openbaar Vervoer, wordt dat gezien als het primaire proces. Voor het OV-bureau zijn toegerekend aan de overhead de volgende onderdelen: Directie en ondersteuning Management en ondersteuning Communicatie Huisvesting Financiën Human Resource Juridische zaken Facilitair ICT Financiën De realisatie voor baten en lasten voor het onderdeel overhead ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 Realisatie 2019
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijzigingen
Realisatie 2020
Verschil
Lasten Lonen en salarissen
930
960
1.050
1.077
-27
Huisvestingskosten
140
125
125
168
-43
Kantoorkosten + I&A
203
145
145
173
-28
Advieskosten
95
155
155
39
116
Totaal lasten
1.368
1.385
1.475
1.456
19
Lonen en salarissen
109
93
93
65
-28
Huisvestingskosten
25
36
36
35
-1
Kantoorkosten
20
15
15
13
-2
Advieskosten
-
-
-
-
Baten
Totaal baten Saldo
155
144
144
113
-31
-1.213
-1.241
-1.331
-1.343
-12
Op de overhead is een klein negatief saldo behaald ten opzichte van de begroting van € 12K. Dit kan als volgt worden verklaard:
Jaarverslag en jaarrekening 2020
49 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Lasten De salariskosten liggen iets boven de (gewijzigde) begroting. De huisvestingskosten betreffen de huurkosten voor het kantoor aan de Overcingellaan 15e voor 2020 en aanvullende facilitaire kosten. Deze kosten zijn hoger dan geraamd. Nog niet in de begroting opgenomen waren de afschrijvingskosten van het nieuw gekochte meubilair ten behoeve van de ruimte 3e verdieping (bijgehuurd vanaf 2e helft 2019). Voor kantoorkosten is € 28K meer uitgegeven dan geraamd. Alle ICT-kosten die zijn gemaakt ten behoeve van de facilitering van het ondersteunende proces zijn geoormerkt als overheadkosten (conform BBV) worden ook hier verantwoord. In de begroting was hiermee nog niet volledig rekening mee gehouden. Daarnaast zijn hier ook de afschrijvingskosten opgenomen voor de gedane investeringen in kantoorautomatisering. In de lagere uitputting van de advieskosten zien we het effect van dat we nu als organisatie zelf meer de specialistische expertise in huis hebben (effectuering uitbreiding formatie 2019 - 2020). Baten Bij de baten is de bijdrage voor personeel, huisvesting en kantoorkosten van publiek vervoer verantwoord. Deze bijdrage is lager is dan begroot.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
50 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
2.4
Samenstelling bestuur,
Het strategisch beleid van het OV-bureau wordt bepaald door het algemeen bestuur, bestaande uit bestuurders van de colleges van gedeputeerde staten van de provincies Groningen en Drenthe en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Groningen. Daarnaast is er een dagelijks bestuur dat bestaat uit twee gedeputeerden en een wethouder van genoemde overheden. De belangrijkste taken van het algemeen bestuur zijn: het vaststellen van de begroting het vaststellen van de jaarrekening Het algemeen bestuur bestaat per 31 december 2020 uit de volgende bestuurders: Fleur Gräper-van Koolwijk (voorzitter), provincie Groningen Mirjam Wulfse, provincie Groningen (tot maart 2020) IJzebrand Rijzebol, provincie Groningen (vanaf maart 2020) Nienke Homan, provincie Groningen Cees Bijl (vice-voorzitter), provincie Drenthe Hans Kuipers, provincie Drenthe Henk Jumelet, provincie Drenthe Philip Broeksma, gemeente Groningen Paul de Rook, gemeente Groningen Roeland van der Schaaf, gemeente Groningen Het dagelijks bestuur van het OV-bureau bestaat per 31 december 2020 uit drie bestuurders verkeer en vervoer: gedeputeerde provincie Groningen, Fleur Gräper-van Koolwijk (voorzitter) gedeputeerde provincie Drenthe, Cees Bijl wethouder gemeente Groningen, Philip Broeksma directeur OV-Bureau, Wilko Mol (secretaris)
Fleur Gräper-van Koolwijk
Cees Bijl
Philip Broeksma
Wilko Mol
De belangrijkste taken van het dagelijks bestuur zijn: Het voorbereiden van besluiten van het algemeen bestuur Het uitvoeren van besluiten van het algemeen bestuur in samenspel met de directeur van het OV-bureau Het vaststellen van de aanbestedingsdocumenten voor de aanbestedingen van openbaar vervoer Het verlenen, wijzigen of intrekken van concessies voor het verrichten van openbaar vervoer
Jaarverslag en jaarrekening 2020
51 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
JAARREKENING 2020 In dit hoofdstuk wordt gestart met de waarderingsgrondslagen voor de balans en de baten en lasten. Daarna wordt het overzicht van baten en lasten, aanvullend met een toelichting hierop gepresenteerd. Conform het BBV worden vervolgens het overzicht van incidentele baten en lasten en de het overzicht van baten en lasten per taakveld weergegeven. De verantwoording van de Wet Normering Topinkomens komt daarna en als laatst is het voorstel tot resultaatbestemming vermeld.
3.1
Waarderingsgrondslagen
De jaarrekening over het boekjaar 2020 is opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) en de vastgestelde Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Openbaar Lichaam OV-bureau Groningen Drenthe. De jaarrekening is opgesteld op basis van continuïteit. Het bestuur en de directeur hebben geen indicatie dat de continuïteit in het geding is. Het OV-bureau is niet VPB-plichtig, hierdoor presenteren we ook niet aan de actiefzijde van de balans buiten de balanstelling een bedrag opgenomen waarvan het recht bestaat op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Ook is er geen sprake van verstrekte garant- en borgstellingen, die buiten de passivazijde buiten de balanstelling zouden moeten worden opgenomen. Bij de opstelling van de balans en de exploitatie zijn de volgende waarderingsgrondslagen gehanteerd. Activa Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd op basis van de verkrijging- of vervaardigingprijs verminderd met afschrijvingen. De materiële vaste activa worden lineair afgeschreven op basis van de verwachte economische levensduur. Afschrijving vindt plaats volgens een percentage van de verkrijgingprijs, gebaseerd op de verwachte gemiddelde levensduur van de activa. De afschrijving vindt plaats met ingang van het verslagjaar volgend op het jaar waarin het actief is aangeschaft.
Van de materiële vaste activa worden gebouwen afgeschreven in 40 jaar. Deze looptijd is conform de gemiddelde afschrijvingstermijn die door de drie deelnemende overheden wordt gehanteerd. Het kantoormeubilair wordt in 7 jaar afgeschreven en automatiseringsapparatuur in 5 jaar. Op gronden wordt niet afgeschreven. De gehanteerde afschrijvingstermijn voor overige materiele vaste activa kan variëren. Deze is afhankelijk van de verwachte gemiddelde levensduur van het activum. Alle reeds gedane investeringen behoren tot de investeringen met een economisch nut. Vorderingen en overige uitzettingen Uitzettingen met een rentetypische looptijd van korter dan 1 jaar worden tegen nominale waarde gewaardeerd. Eventuele voorzieningen wegens oninbaarheid worden op de vorderingen in mindering gebracht. Overlopende activa Overlopende activa worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Liquide middelen De saldi van kas en bank en aanwezig kasgeld zijn opgenomen tegen nominale waarde. Met ingang van december 2013 is het OV-bureau in het kader van de Wet financiering decentrale overheden verplicht deel te nemen aan het schatkistbankieren. Het schatkistbankieren houdt in dat het OV-bureau al haar overtollige liquide middelen aanhoudt bij het ministerie van Financiën en niet langer financiële geldmiddelen en vermogen bij private partijen buiten de schatkist mag aanhouden.
De uitgezette gelden in het kader van schatkistbankieren zijn direct opvraagbaar.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
52 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Passiva Reserves De reserves zijn onderverdeeld in de algemene reserve en de bestemmingsreserves en het resultaat van de rekening. Onttrekkingen en stortingen in de reserves vindt plaats op basis van besluitvorming van het algemeen bestuur. Voorzieningen Onder de voorzieningen zijn opgenomen de op het moment van opstellen van de jaarrekening voorzienbare verplichtingen, verliezen en/of risico’s, voor zover de omvang hiervan redelijkerwijs is in te schatten. De voorzieningen zijn gewaardeerd op nominale waarde. De egalisatievoorziening onderhoud is gestoeld op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan de stalling Peizerweg. Voor Emmen betreft dit een voorlopige inschatting omdat het MJOP nog niet gereed is. Vlottende passiva De vlottende passiva, waaronder begrepen de kortlopende schulden, eventuele negatieve banksaldi en overlopende passiva, zijn opgenomen tegen nominale waarde. Onder de kortlopende schulden is, behalve de schulden aan crediteuren en schulden in verband met belastingen en premies, ook de schuld opgenomen in verband met de kredietfaciliteit die aan het OV-bureau geboden wordt door de provincie Groningen.
Grondslagen voor resultaatbepaling Onder baten worden verstaan de baten die rechtstreeks aan het jaar zijn toe te rekenen en die in het jaar als gerealiseerd kunnen worden beschouwd, dan wel verwacht worden op basis van (reizigers) gegevens van derden. De lasten worden bepaald met inachtneming van de hiervoor al vermelde grondslagen voor waardering en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden verantwoord in het jaar waarin de goederen zijn geleverd c.q. de diensten zijn verricht. Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin deze voorzienbaar zijn. Ramingen Het gepresenteerde exploitatieresultaat is deels gebaseerd op ramingen. Inherent aan het maken van ramingen is dat de werkelijke uitkomst kan afwijken. Ramingen concessies De ramingen met betrekking tot de concessies zijn gebaseerd op het prognosemodel van het OV-bureau. In dit model zijn de variabelen opgenomen die invloed hebben op het resultaat, zoals productiegegevens, prijsontwikkelingen en indices. Waar mogelijk zijn de realisatiecijfers verwerkt in het prognosemodel; waar deze ontbreken is gebruik gemaakt van extrapolaties op basis van de realisatie in de voorafgaande periode.
Enkele specifieke opmerkingen bij de ramingen met betrekking tot de concessies zijn: Het jaar 2020 wijkt ten opzichte van de hierboven beschreven reguliere werkwijze als volgt af: Conform de gemaakte landelijke afspraken betaalt het OV-bureau de bevoorschotte subsidie aan Qbuzz alsof heel 2020 de dienstregeling volledig is uitgevoerd. Er vindt dus geen aanpassing plaats op basis van daadwerkelijk gereden ritten (terwijl er vooral in het voorjaar wel minder gereden is). Achteraf vindt alleen een prijscorrectie plaats (LBI). De opbrengstverantwoordelijkheid is voor het gehele jaar 2020 verlegd van het OV-bureau naar Qbuzz. Dit betekent dat reizigersopbrengsten betrekking hebbend op 2020 en opbrengsten uit het contract voor Studenten Reis Product (de zgn SOV-kaart) 2020 toekomen aan Qbuzz (en niet aan het OV-bureau). Over het jaar 2020 zal 100% worden uitgekeerd van de op grond van het contract Studenten Reis Product aan de GD-concessie via de verdeling vanuit VSS toekomende SOV-bijdrage. Definitieve verantwoording over de besteding van de specifieke uitkering aan het rijk zal uiterlijk plaatsvinden voor 16 juli 2022 . Hiervoor is inzicht benodigd in de werkelijk lasten en baten van de concessiehouder over het jaar 2020. Eventuele positieve of negatieve gevolgen van de afrekening (op basis van de aanvullend verkregen informatie) worden in de jaarrekening 2021/2022 verwerkt.
Ramingen overige baten en lasten
Jaarverslag en jaarrekening 2020
53 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
De ramingen met betrekking tot de overige baten en lasten zijn gebaseerd op extrapolaties op basis van de realisatie in de voorafgaande periode, daar waar nodig aangepast naar aanleiding van veranderende omstandigheden. Overhead De overhead met betrekking tot personele lasten is bepaald door van elke medewerker (die vast in dienst is) te beoordelen op basis van de werkzaamheden deze medewerker uitvoert, onder welk taakveld deze hoort. Hierbij kan een medewerker maximaal onder twee verschillende taakvelden zijn of haar werkzaamheden uitvoeren. Op basis van de gegevens uit de salarisadministratie is bepaald welk deel van de salariskosten onder overhead valt. De overige personele lasten, die niet via de salarisadministratie worden verantwoord, worden door middel van een verdeelsleutel (het aantal fte overhead ten opzichte van de totale fte over 2020) berekend. De baten en lasten inzake huisvesting en kantoor presenteren we eveneens onder de overhead. Inzake de advieskosten en inhuur personeel is per boeking beoordeeld of het overhead betreft.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
54 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
3.2
Overzicht van baten en lasten
De begroting 2020 is als volgt vastgesteld door het AB. Op 7 december 2020 is een begrotingswijziging geaccordeerd door het AB. Bedragen x € 1.000
Primaire begroting 2020 Programma Collectief personenvervoer 1 Marktbewerking 2 Ontwikkeling 3 Beheer 4 Communicatie 5 Bedrijfsvoering 6 Financiering Subtotaal programma's
baten
lasten
58.304 812 62.027 121.143 144 998 122.285
Overhead Onvoorzien VPB Mutaties Reserves Gerealiseerd resultaat
Begrotings
saldo
250 1.510 115.598 700 1.675
wijzigingen lasten saldo
baten -250 -1.510 -57.294 -700 -863 62.027 1.410 -1.241 998 1.167
119.733 1.385 121.118
-
-2.270 -90
2.270 90
-2.360 90 2.270 -
2.360 -90 -2.270 -
Het overzicht van de vergelijking van de actuele begroting met de realisatie 2020 Het verschil tussen het begrote en gerealiseerde resultaat bedraagt € 851K (nadelig). In het volgende onderdeel zal dit verschil nader worden toegelicht. Bedragen x € 1.000
Actuele begroting 2020 inclusief wijzigingen Programma
baten
lasten
Realisatie 2020
saldo
baten
lasten
saldo
Collectief personenvervoer 1 Marktbewerking
-
250
-250
18
270
-252
2 Ontwikkeling
-
1.510
-1.510
190
1.068
-878
58.304
113.328
-55.024
13.212
68.912
-55.700
610
-610
540
-540
3 Beheer 4 Communicatie 5 Bedrijfsvoering
812
6 Financiering Subtotaal programma's
62.027
1.675
-863
789
2.070
-1.281
62.027
62.027
-
62.027
121.143
117.373
3.770
76.236
72.860
3.376
Overhead
144
1.475
-1.331
113
1.456
-1.343
Onvoorzien
-
-
-
-
-
-
VPB Mutaties Reserves Gerealiseerd resultaat
-
-
-
-
-
-
998
2.270
-1.272
553
2.270
-1.717
122.285
121.118
1.167
76.902
76.586
316
Jaarverslag en jaarrekening 2020
55 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
3.3
Toelichting op het overzicht van baten en lasten
Het overzicht van baten en lasten laat over 2020 een positief saldo zien ten opzichte van de begroting van € 316K. Hieronder volgt een overzichtelijke analyse. Voor een verder inhoudelijke toelichting van dit resultaat verwijzen wij naar de financiële onderdelen van de paragrafen 2.1.2 tot en met 2.1.8 en de overhead in paragraaf 2.3. Bedragen x € 1.000
Effect op resultaat V = voordelig N = nadelig
De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2020
Lasten
Baten
Lasten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Marktbewerking Nagekomen afrekening uit 2017 en 2018 van Groningen Bereikbaar m.b.t. verleende diensten Reguliere uitgaven zijn veel lager dan normaal. Door de actuele situatie zijn veel trajecten stil gelegd of opgeschort. Totaal lasten Vergoeding campagne OV toppertje Totaal baten Totaal marktbewerking Communicatie Meerdere campagnes zijn opgeschort of afgeblazen. Totaal lasten Totaal communicatie Ontwikkeling (excl kwaliteitsimpuls) Lagere kosten in 2020 door vertraging en uitstel van diverse onderzoek – en ontwikkeltrajecten en reisinformatie Hogere kosten beheer en onderhoud DRIS-panelen Totaal lasten Bijdrage kosten beheer en onderhoud DRIS-panelen Totaal baten Totaal Ontwikkeling Beheer Lagere lasten door verleggen opbrengstverantwoordelijkheid (idem baten) BVOV bijdrage 2020 aan Qbuzz Afrekening GD 2019 Geen evenementen en nachtvervoer (per saldo neutraal) Lagere kosten voor kosten hubtaxi Lagere kosten kwaliteitsmetingen en audits Hogere kosten sociale veiligheid Afrekening HOV/KLOV 2019 en eerder Overige verschillen < € 50K Totaal lasten Geen reizigersinkomsten en SOV door verleggen opbrengstverantwoordelijkheid BVOV ontvangen bijdrage Geen evenementen en nachtvervoer (per saldo neutraal) Boete Heuliez bussen Lagere inkomsten hubtaxi
Jaarverslag en jaarrekening 2020
N
140
V
120
N V V N
20 18 18 2
V V V
70 70 70
V
206
N V V V V
200 6 190 190 196
V
56.463
N N V
12.123 873 522
V
470
V N N V V
190 170 68 6 44.417
N
56.906
V N V N
12.123 515 432 220
56 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Baten
Lasten Baten Saldo
Overige verschillen < € 50K Totaal baten Totaal beheer Bedrijfsvoering Hogere salariskosten doordat de raming in de begroting Lagere kosten bijdrage NDOV/DOVA door incidenteel voordeel Desinvestering OV Database balans Overige verschillen < € 50K Totaal lasten Lagere bijdrage lonen en salarissen dan geraamd Totaal baten Totaal bedrijfsvoering Overhead Lagere advieskosten doordat in er eind 2019 vacatures zijn ingevuld om deze kennis in “eigen huis” te hebben is minder externe expertise benodigd. Overige nadelen lonen en salarissen, huisvestings- en kantoorkosten < 50K Totaal lasten Lagere opbrengst dan geraamd o.a. personele kosten Totaal baten Totaal overhead Financiering Geen afwijkingen t.o.v. begroot Totaal baten Totaal financiering Totaal verschil geraamde lasten t.o.v. realisatie Totaal verschil geraamde baten t.o.v. realisatie Lagere onttrekking reserves Totaalverschil begroot t.o.v. realisatie
Jaarverslag en jaarrekening 2020
N N N
6 45.092 676
N V N V N N N N
427 100 75 7 395 23 23 418
V
116
N
97
V N N N
19 31 31 13 0 0 0
V N N N
44.097 44.939 9 851
57 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
3.4
Balans
Bedragen x € 1.000
Uitgebreide balans 2019 Activa Vaste activa Materiele vaste activa Investeringen met een economisch nut
2020
2019
Passiva Vaste passiva Eigen vermogen
2020
2019
7.376
7.370
Algemene Reserve Bestemmingsreserves Resultaat
9.738 7.522 316
13.621 3.891 -1.968
384
294
1.000 18.960
1.000 16.838
220
450
7.849
7.798
4.022
2.234
Voorzieningen Voorzieningen ter egalisering van kosten
Totaal vaste activa Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Liquide middelen Kassaldi Banksaldi
7.376
7.370
1.751
2.415
235 14.990
136 12.366
800
801
Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan één jaar Ontvangen waarborgsom Totaal vaste passiva Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige schulden
Overlopende activa
Overlopende passiva
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige Nederlandse overheidslichamen
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren Overige Nederlandse overheidslichamen
Overige nog te ontvangen bedragen
Jaarverslag en jaarrekening 2020
3.675
-
2.169
4.230
Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn
58 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
Totaal vlottende activa Totaal activa
3.5
55
2
23.675 31.051
19.950 27.320
opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume Totaal vlottende passiva Totaal passiva
12.091 31.051
10.482 27.320
Toelichting op de balans
In deze paragraaf zijn de specificaties opgenomen van de balansposten ultimo 2020 en het vergelijkende boekjaar 2019. Indien nodig worden grote verschillen verklaard. Activa Vaste activa Materiële vaste activa Het OV-bureau bezit enkel investeringen met een economisch nut. Dit wil zeggen dat de investeringen bijdragen aan de mogelijkheid middelen te verwerven en dat zij daarbij verhandelbaar zijn. In 2019 is de bouw van de stalling in Emmen afgerond. In 2020 is hiervoor nog een betalingstermijn voldaan en de laatste zal in 2021 plaatsvinden (deze investeringsuitgaven zijn verwerkt in onderstaand overzicht). In 2019 is een start gemaakt met het ontwikkelen van een OV-Database. De afronding vond plaats in 2020 . De kosten voor de OV-Database zijn in 2019 ten onrechte geactiveerd (niet conform BBV). In 2020 is dit deel als desinvestering verwerkt. Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de investeringen met economisch nut weer: Bedragen x € 1.000
Gronden en terreinen Gebouwen Inrichting en inventaris Automatisering Overige MVA Totaal
Boekwaarde 01-01-2020
Investeringen 2020
2.318 4.641 200 48 162 7.370
276
Desinvestering 2020
4 280
84 84
Afschrijving 2020
Boekwaarde 31-12-2020
131 38 17 4 190
2.318 4.786 162 35 75 7.376
Voor een gedetailleerd overzicht van de activa wordt verwezen naar de staat van activa in bijlage A.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
59 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder kunnen als volgt worden gespecificeerd: Bedragen x € 1.000
Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Schatkistbankieren Totaal
2020 1.751 235 14.990 16.976
2019 2.415 136 12.366 14.917
De vorderingen op openbare lichamen bestaan ultimo 2020 voornamelijk uit (vorderingen boven de € 50.000 vermeld): Terug te vorderen doorschuif BTW 2020: € 446.000 Provincie Groningen: RSP eindafrekening DRIS € 400.000 Vordering gemeente Groningen jaarlijkse bijdrage € 164.950 Bijdrage Publiek vervoer € 131.000 Bijdrage provincie Groningen: bijdrage beheer en onderhoud DRIS € 95.000 Bijdrage provincie Drenthe: bijdrage beheer en onderhoud DRIS € 95.000 Bijdrage provincie Drenthe aanschaf extra 61 DRIS-panelen € 74.000 De overige vorderingen bestaan voornamelijk uit vorderingen op de eindafrekening van de KLOV-concessies over 2019 totaal € 225.000. Het saldo voor het schatkistbankieren betreft het saldo aan liquide middelen die door het OV-bureau zijn uitgezet bij het ministerie van Financiën conform artikel 2 van de Wet financiering decentrale overheden. Deze gelden houdt het Rijk beschikbaar voor de uitvoering van de publieke taak en zijn door het OV-bureau direct opvraagbaar.
Jaarverslag en jaarrekening 2020
60 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
De verantwoording over het schatkistbankieren conform art.52c van het BBV is als volgt:
Een bedrag van € 1 miljoen hoort niet tot de vrije beschikbare middelen, aangezien hier een ontvangen waarborgsom tegenover staat. Zie hiervoor ook onder de vaste passiva. Ultimo 2019 is er geen voorziening voor oninbare vorderingen opgenomen. Liquide middelen Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten. Enkel bankrekeningen met een positief saldo worden hier verantwoord. Ultimo 2020 bezit het OV-bureau geen negatieve banksaldi. Bedragen x € 1.000
Kas Bank Totaal
2020 0 800 800
2019 0 801 801
Het saldo van de bank bestaat onder andere uit het saldo van de ondernemerstopdeposito (€ 800.000). Het bedrag op de ondernemerstopdeposito betreft het beoogde bedrag (drempel) van 0,75% van het begrotingstotaal Jaarverslag en jaarrekening 2020
61 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
waarvoor geen verplichting tot schatkistbankieren bestaat. Door dit bedrag in een deposito onder te brengen werd in het verleden een hoger rendement behaald. Echter als gevolg van het actuele rentepercentage is dit voordeel komen te vervallen. Overlopende activa De post overlopende activa kan als volgt onderscheiden worden: Bedragen x € 1.000
De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Totaal
2020
2019
3.675
-
2.169
4.230
55
2
5.898
4.232
Onder de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel staan vermeld:
Ministerie van Infrastructuur en Milieu: BVOV subsidie Europese subsidie JIVE 2
€ 2.424.600 € 1.250.000
De definitieve afrekening van de BVOV vindt later plaats, omdat nog niet alle componenten van de afrekeningen bekend zijn bij het opstellen van deze jaarrekening. De totale JIVE2 subsidie bedraagt voor de aanschaf waterbussen Emmen € 1,5 miljoen. Omdat in 2020 al een deel van de kosten voor de waterstof bussen in Emmen vooruit is betaald ad € 1,25 miljoen is de vordering op JIVE2 subsidie (totaal € 1,5 miljoen) hieraan gelijk gesteld. De overige nog te ontvangen bedragen bestaan ultimo 2020 uit onder andere uit (vorderingen boven de € 50.000 vermeld): Definitieve afrekening GD-concessie 2019 € 345.637 Voorlopige afrekening GD concessie 2020 € 1.799.512 De vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen betreffen facturen die eind 2020 zijn ontvangen en betaald, maar waarvan de prestatie plaats zal vinden in 2021. Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende post: Bedragen x € 1.000
Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Totaal
Jaarverslag en jaarrekening 2020
2020 9.738 7.522 316 17.576
2019 13.621 3.891 -1.968 15.544
62 Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 25 maart 2021
Het verloop in 2020 wordt in het hierna opgenomen overzicht per reserve weergegeven: Bedragen x € 1.000
Algemene reserve Totaal
Saldo 01-01-2020 13.621 13.621
Resultaat vorig boekjaar -1.968 -1.968
Toevoeging
Onttrekking
Saldo 31-12-2020
585 585
-2.500 -2.500
9.738 9.738
De algemene reserve is ingesteld om onvoorziene uitgaven en financiële risico’s en tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de taken van de organisatie. Eventuele begrotings- en rekeningtekorten worden ten laste van deze reserve gebracht. De algemene reserve bestaat uit twee elementen: De ondergrens voor het opvangen van eventuele kosten uit calamiteiten. Deze ondergrens is door het AB bepaald op € 4.750.000. Het resterende deel van de algemene reserve wordt gebruikt om de ratio weerstandscapaciteit te berekenen. De mutatie in de algemene reserve bestaat uit het resultaat 2019 ad € 1.968K, de onttrekking voor de bestemmingsreserve duurzaamheid ad € 2.500,- en de toevoeging ad € 585K in verband met de te hoge raming kapitaalslasten stalling Emmen. Bedragen x € 1.000