28-09-2022, verslag gemeenteraad 16.30 uur.pdf

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere fracties die woordmelding wensen op dit punt? De heer Bushoff, Partij van de Arbeid. 00:56:20

De heer Bushoff (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. Een paar dingen. In de eerste plaats hebben we hier in de gemeente Groningen inderdaad een regel die ervoor zorgt dat als daar geen vergunning voor is, je niet op één adres waar een woonbestemming op zit, met meerdere huishoudens mag samenwonen. Die regel hebben we inderdaad ingesteld, zoals ook al door meerdere personen werd genoemd, om te voorkomen dat huisjesmelkers ongewenst woningen gaan opsplitsen en daar zoveel mogelijk mensen in stoppen om maar zo veel mogelijk geld te verdienen, met alle gevolgen van dien in wijken zoals de schildersbuurt. Het klopt dat die maatregel er ook voor zorgt dat op papier inderdaad twee mensen, twee vrienden die graag willen samenwonen, niet in één huis mogen wonen, als daar geen vergunning voor is verleend. 00:57:02

De heer Bushoff (PvdA): Tegelijkertijd weten we natuurlijk ook wel van de gemeente dat zij 42

nooit hardvochtig daarop zal handhaven en dat zij altijd kijkt hoe zij daar billijk en redelijk met mensen uit kan komen als die situatie zich voordoet. Daarom is het ook goed dat we die maatregel op die manier wel in stand houden, omdat we anders huisjesmelkers die op boevenpad zijn vrij spel geven. Dat moeten we met zijn allen ook niet willen. Volgens mij heeft het college in het debat, dat we hier uitgebreid over hebben gevoerd, heel erg grondig aangegeven dat zij alle andere mogelijkheden heeft onderzocht om eenzelfde soort maatregel met minder nadelige effecten in te voeren. Dat ze heeft gekeken kan dat en of er zo een maatregel voor handen is en dat de conclusie was: nee, zo een maatregel is niet voorhanden. Waar deze motie om vraagt, heeft het college dus al ondernomen. Daarmee is volgens mij de motie wat mij betreft ook niet nodig, omdat het college dit al heel uitvoerig heeft gedaan en ook al heeft benoemd in het vorige commissiedebat dat zij dit uitvoerig heeft gedaan en dat er op dit moment geen betere oplossingen zijn dan dit wat we nu hebben. 00:58:08

Voorzitter: De heer Heiner. 00:58:10

De heer Heiner (VVD): Dank. Is de PvdA het met ons eens dat het geen ideale situatie is en dat inderdaad beter naar een andere situatie gezocht kan worden? Dat deze motie ervoor kan zorgen dat het nog eventjes de aandacht van het college vraagt of van het ambtenarenapparaat om toch naar een betere oplossing te kijken? Of vindt u dit zo wel goed? 00:58:34

De heer Bushoff (PvdA): Nee, voorzitter, ik heb volgens mij heel duidelijk geschetst dat aan deze maatregel, die voorkomt dat huisjesmelkers vrij spel hebben om mensen uit te buiten, ook wel wat negatieve effecten kleven. Tegelijkertijd zijn die negatieve effecten heel erg beperkt, omdat we een gemeente hebben die altijd probeert met de menselijke maat op maatregelen te handhaven als dat nodig is en dat hier dus ook zal doen. Volgens mij is er niet zo een groot probleem als voorgedaan wordt en is al door de ambtelijke organisatie en dit college in kaart gebracht of er betere middelen voorhanden zijn en was het antwoord daarop: nee. Daarmee is deze motie voor mij ook een nee of overbodig. 00:59:14

Voorzitter: Zijn er nog andere fracties? Meneer Bosch, Student en Stad. 00:59:18

De heer Bosch (Student en Stad): Ik heb nog een vraag aan de heer Bushoff. De heer Bushoff zegt: "Het is al gebeurd, het college heeft het al uitgezocht". Echter, dat was voor en zonder de Wet goed verhuurderschap die vanaf één januari 2023 door het Rijk wordt ingevoerd. Is het dan niet juist heel zinvol om met die wet erbij nog eens goed te kijken of we hetzelfde kunnen bereiken zonder die grote nevenschade? 00:59:46

De heer Bushoff (PvdA): Voorzitter, ik blijf het lastig vinden dat er gezegd wordt dat er hele grote nevenschade optreedt door de maatregelen die we hebben, want dat is niet zo. Er is niemand, die niets kwaads in de zin heeft, door deze maatregel op straat komen te staan. 43

Het is niet zo dat er grote nevenschade ontstaat door de maatregel die wij hebben. Volgens mij heeft het college echt aangegeven in het commissiedebat dat tot twaalf uur duurde – misschien was de aandacht verslapt, maar ik heb het college nog horen zeggen – één, we hebben met de huidige middelen gekeken of dit de beste maatregelen zijn die we kunnen nemen of zijn er ook betere maatregelen? Het antwoord daarop was: er zijn geen betere maatregelen. Dit is de beste maatregel die we nu kunnen nemen. Ik heb het college, dacht ik, ook horen zeggen, maar anders vraag ik bij deze bevestiging aan het college: als er een nieuwe situatie is ontstaan door nieuwe landelijke wetgeving en er zijn betere middelen voorhanden dan de maatregelen die we nu hebben, dat ik er dan van uit kan gaan dat het college automatisch voor zo een beter middel zou kiezen. Als dat nog niet duidelijk is geworden uit het commissiedebat – ik dacht dat het duidelijk was – kunnen we wellicht die bevestiging nog een keer vragen aan het college. 01:00:53

Voorzitter: Ik wil even kijken of er andere woordmeldingen zijn, want ik wil niet in herhaling treden van de inderdaad lange commissievergadering die is geweest. De heer Dijk. 01:01:06

De heer Dijk (SP): Voorzitter, alles wat de heer Bushoff net gezegd heeft en ik wil daar graag één ding aan toevoegen. Ik heb dat debat teruggekeken en teruggeluisterd en het is een liberale storm in brak water. Ik heb het probleem wat u zo groot maakt, over dat je in Groningen niet zou mogen samenwonen als je dat wil -01:01:29

De heer Dijk (SP): Ik zie geen mensen op de publieke tribune zitten die dit probleem hebben. Ik heb ze nooit in de mailbox gehad, ik heb geen voorbeelden van u gehoord, dus ik zou zeggen: als dit zo een giga probleem is, laat het zien en toon het aan. Ik heb het niet gehoord. Wij zitten hier al jarenlang beleid te maken om huisjesmelkers hard aan te pakken, ervoor te zorgen dat door woningsplitsing de druk in de buurten afneemt. Dan vind ik het nogal groots – volgens mij zei mevrouw Sloot het net ook, ik heb wel geluisterd maar zij trok ook een hele grote broek aan – om te zeggen dat er een soort samenwoonverbod is in Groningen. Kom op! Regel dan ook de voorbeelden erbij. Wees niet zo lui en ga een beetje fatsoenlijk oppositie voeren. 01:02:15

Voorzitter: Student en Stad eerst en dan de Partij voor het Noorden. 01:02:19

De heer Bosch (Student en Stad): Voorzitter, de SP vindt het soms leuk om andere partijen wat de les te lezen, maar misschien had de SP naast het debat terugkijken ook de stukken kunnen lezen, want daarin staat heel duidelijk dat het iets is wat pas net ingevoerd is en waar heel weinig inwoners van op de hoogte zijn, maar dat ze wel in een situatie zitten waarbij er sprake is van illegale verhuur. Dat betekent dus dat ze niet in de mailbox van de heer Jimmy Dijk komen, omdat ze simpelweg niet op de hoogte zijn van dat er sprake is van illegale verhuur. Als de heer Dijk dat had geweten, dan had hij dit vast niet zo gezegd. Toch? 01:03:00

De heer Dijk (SP): Voorzitter, dit is een leuk trucje, want natuurlijk hebben wij dat ook 44

allemaal gelezen. Sterker nog, dat heeft mijn collega de heer De Waard heel goed bestudeerd. Dan blijft echter staan, dat er geen één voorbeeld is. Kom dan met voorbeelden dat er zich een probleem voordoet, want dan vindt u echt heus wel heel veel begrip bij deze coalitie en deze coalitiepartijen om te gaan kijken of we die regeltjes inderdaad moeten gaan aanpassen. Dat is nu niet het geval. U heeft een antwoord gekregen van het college, wat volgens mij een superfatsoenlijk antwoord is. Dat niemand het huis uit wordt gebonjourd en dat er geen enkele sprake is van alle onrust die jullie hebben veroorzaakt. Die is er niet. Laat maar zien dan, als het zo is. U heeft het toch gehoord. Als u het niet gelooft, laat het dan zien. 01:03:44

Voorzitter: De Partij voor het Noorden. 01:03:46

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Voorzitter, dank. Allemaal grote woorden van de SP die hier en daar leiden tot polarisatie. Het kapitalisme en dat soort grote woorden, dan denk ik: houd daar nu mee op. Als er geen politieke oplossing is, dan is de oplossing dus niet handhaven. Als dat beleid gaat worden, dan ben je los. Een duidelijk voorbeeld. Kijk eens naar de boeren. Zij moesten een PAS-vergunning halen. Nee, het was allemaal niet nodig. Nu zitten ze echter wel in grote, grote, grote financiële problemen en dat leidt tot heel veel ellende. Je moet natuurlijk ten alle tijden wel handhaven. Je kunt niet zeggen, je gaat gedogen. Dat is natuurlijk pertinente onzin. Als dat het beleid wordt van de SP, dan maak ik me grote zorgen. 01:04:34

Voorzitter: D66. 01:04:35

De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik vind inderdaad dat de SP hier de grote broek aantrekt, want het is dit college wat een regel heeft waardoor mensen getroffen worden zonder dat ze het door hebben, zeker omdat ze wellicht al eerder samenwoonden. Ook als je niet gaat handhaven, voordat je zorgt dat mensen in overtreding zijn, zou het toch zo moeten zijn dat degene die de regel wil dan op zijn minst in kaart moeten hebben over hoeveel mensen het gaat. Volgens mij is dat niet het geval, we weten dat niet. Voordat je iets doet wat niet de bedoeling is, maar wel als nevenschade heeft dat je mensen illegaal verklaard, zou je dat toch op zijn minst mogen verwachten. Is de SP het daarmee eens? 01:05:16

De heer Dijk (SP): Volgens mij ben ik super helder geweest. Volgens mij is de beantwoording van het college in de commissievergadering ook super helder geweest. Sorry, u heeft het over grote problemen, maar ik heb nog niemand gesproken die dit probleem heeft? 01:05:29

Voorzitter: VVD, meneer Heiner. 01:05:32

De heer Heiner (VVD): Het probleem is volgens mij dat mensen die zich netjes aan de regels houden de dupe zijn. Die worden bijvoorbeeld door een verhuurder erop gewezen dat je niet daar mag wonen op het moment dat je een relatie hebt. Op het moment dat je je 45

daaraan houdt dan ben je de dupe, want je kunt er niet wonen en als je je er niet aan houdt word je beloond, omdat het toch niet gehandhaafd wordt. Dat is toch een rare situatie. 01:05:51

De heer Dijk (SP): Voorzitter, de wereld is een hele rare plek. Volgens mij hebben we het hier al jaren over dit enorm moeilijke probleem van het aanpakken van huisjesmelkerij. Daar zijn inderdaad niet alle regels -01:06:02

De heer Dijk (SP): Inderdaad, als wij alle huisjesmelkers -01:06:03

De heer Dijk (SP): U heeft het over malafide huisjesmelkers, maar voor ons is het probleem veel groter, voor ons gaat over kamerverhuur, woningsplitsing en grote druk op woonwijken. Dan maak je regels en als problemen zich voordoen, dan gaan we die aanpassen. Die problemen die jullie allemaal aangegeven, waar zoveel mensen last van hebben, breng ze naar ons toe en breng ons ermee in contact. Ik wil ook graag dat die mensen contact met ons opnemen, als dat zo is. Dan gaan we die regels aanpassen, maar ik ga niet een heel groot onderzoek laten doen naar allerlei verschillende panden, zoals u allemaal wil. Dat is helemaal niet nodig in dit geval, want er is nog helemaal geen probleem. U heeft zelf een probleem veroorzaakt door enorm te gaan roeptoeteren dat er een groot probleem is in Groningen, wat zich niet afspeelt. 01:06:41

Voorzitter: Dank u zeer. Ik heb de indruk dat de meesten van u het over het doel wel eens zijn, maar het is even de vraag of dit nu helemaal het geschikte middel op dit tijdstip is. Ik heb ook de indruk dat de wethouder daar verlichting in kan brengen door een toelichting te geven. Ja, ik zie het. Je zit in beeld. De wethouder met preadvies over de motie. 01:07:05

De heer Van Niejenhuis: Dank, burgemeester en dank ook raad. Allereerst dank aan de raadsfracties die zonder uitzondering hebben aangegeven dat de intenties van het college worden begrepen. U geeft aan, we snappen ook waarom het college heeft voorgesteld aan de raad om dit instrument in te zetten. U begrijpt dat wij willen zorgen voor een betaalbare, veilige en fijne woonruimte voor iedereen in deze stad. Dat betekent naast bouwen, zoals ik ook in de commissie aangaf, dat we de bestaande voorraad moeten reguleren en dat we mensen moeten beschermen – helaas – tegen vastgoedeigenaren met hele andere intenties dan het bieden van veilige en betaalbare woonruimte. Ik heb ook in de vorige beraadslaging aangegeven dat wij de woningvoorraad reguleren door middel van bestemmingsplannen, huisvestingsverordeningen et cetera en dat we alles moeten aangrijpen om dat doel te bereiken van een veilige en betaalbare woonplek voor mensen. Het college voelt ook wel heel brede steun in de raad voor de inzet die we daarop plegen. Getuige ook de initiatieven vanuit de raad ten aanzien van bijvoorbeeld de Pandjesbrigade en de herhaalde oproepen vanuit coalitie en oppositie om meer met handhaving te doen. 01:08:20

De heer Van Niejenhuis: Wij zien als college de schadelijke 'neveneffecten', zoals het wordt genoemd door een aantal oppositiepartijen, in de praktijk niet. Ik heb ook aangegeven 46

namens het college dat als we ze al zouden zien, dat we daar in de handhaving heel mild mee zullen omgaan. Desalniettemin wil ik wel herhalen, wat ik ook een aantal weken geleden heb aangegeven, dat wij continu op zoek zijn naar verbetering van de instrumenten die wij inzetten. Daar is ook heel veel aanleiding voor, want wetten en regels veranderen continu. We hebben ook een hele daadkrachtige minister tegenwoordig op Wonen, die de ene na de andere brief aan de gemeente stuurt. Wij zijn continu bezig om bij te stellen, ook van de zijde van wat wij de 'pandjesbazen' noemen. Zij zijn ons soms ook te slim af en dat vraagt ook weer om aanpassing. We zijn er continu mee bezig en daar zijn we ook continu met u als raad over in gesprek. Een aantal raadsfracties noemde een aantal weken geleden het instrument, waar we het over hebben om te voorkomen dat meerdere huishoudens samenwonen in één pand, 'met een kanon op een mug schieten'. Ik zou dus in reactie op de motie ook willen zeggen dat de wethouder op zoek gaat naar een kleiner kanon. Als u een goede winkel weet, dan houd ik mij aanbevolen. 01:09:41

De heer Van Niejenhuis: Nee, alle gekheid op een stokje, we hebben ook aangekondigd, we gaan met u in gesprek over hoe we de verdeling van de woonruimte in de stad doen. Dat willen we nog voor het einde van het jaar doen. Ik denk ook dat het goed is dat we continu met elkaar in gesprek blijven over welke instrumenten we inzetten. We hebben ook aangegeven dat we de hospice verordening willen gaan evalueren. Daar zitten misschien mogelijkheden in om dat te verbeteren, dus wat mij betreft is de motie niet nodig. Ik zou de motie willen ontraden, omdat ik deze toezegging al heb gedaan namens het college in het commissiedebat. Ik neem de verzoekpunten die u in de motie heeft opgeschreven zeer ter harte en daar gaan wij heel hard mee aan de slag als college. 01:10:25

Voorzitter: Dank u zeer, dan stel ik voor om de motie in stemming te brengen. Ik neem tenminste aan dat de indieners de motie in stemming willen brengen. De VVD nog. 01:10:36

De heer Heiner (VVD): Is het mogelijk om kort even te schorsen, omdat ik toch wel een toezegging hoorde. Ik wil even samen met de mede-indieners overleggen hoe we daar tegenaan kijken. 01:10:45

Voorzitter: Is vijf minuten genoeg? 01:10:46

De heer Heiner (VVD): Ja, ik denk het wel. 01:10:47

Voorzitter: Dan schorsen we even. 01:16:21

Voorzitter: Ik verzoek de leden van de raad hun plaats weer in te nemen. 01:16:39

Voorzitter: Ik heropen de vergadering.

47

01:16:48

Voorzitter: Ik heropen de vergadering en geef het woord aan de heer Heiner. 01:16:55

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Wij hebben als indieners van de motie even met elkaar overlegd en we zijn ontzettend blij met de woorden van de wethouder en de toezeggingen. Daarom hebben we besloten om de motie niet in te dienen. Meneer Van der Laan wil daar ook nog kort iets aan toevoegen. 01:17:16

Voorzitter: Gaat uw gang. 01:17:18

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Voorzitter, we proberen allemaal genuanceerd te zijn, ook als oppositie. Dan helpt het niet dat de SP heel hard gaat blazen. Dan zou ik bijna zeggen: luister eens naar het verhaal van Mirte, zoals zij dat vanavond zo mooi gezegd heeft. Zoek wel de verbinding zonder direct allemaal kaarten en grote woorden te gebruiken. Dat willen wij in ieder geval als oppositie wel, Voorzitter. 01:17:44

Voorzitter: Dank u zeer. Dat gezegd zijnde, maakt de motie geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. - M04: Groningen herdenkt ook op 15 augustus Voorzitter: En gaan we naar de motie onder nummer M 07 van de Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren, GroenLinks, CDA, D66, SP, Stadspartij, VVD en Student en Stad. Dat gaat over 'Groningen herdenkt ook op 15 augustus'. 01:18:22

Mevrouw Van der Weele (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. Ik zag aan het knikje dat ik het woord kreeg. Vijftien augustus 1945, het formele einde van de tweede wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden. Voor veel Nederlanders is vijftien augustus hun herdenking aan het einde van de oorlog, waar zij als kind in zaten. Wie kent echter die datum van 15 augustus? Wie zegt deze datum wat? Enkel de slachtoffers van de Japanse bezetting, hun kinderen en hun kleinkinderen. De verhalen van de gruwelijkheden van het kamp, de ondervoeding, de eenzaamheid en de enorme druk om te overleven. De onverwachte bevrijding en de blijdschap om terug te keren in Nederland. Eenmaal in Nederland teruggekeerd, te ervaren dat Nederland geen plek had, letterlijk en figuurlijk, voor al deze gezinnen die gebroken, soms ziek, uit voormalig Nederlands-Indië kwamen. Daardoor was er ook weinig ruimte om te herdenken en om de verhalen te vertellen. Terwijl het zo belangrijk is om te herstellen, om te delen en om daarmee te zorgen dat dit nooit meer gebeurt. 01:19:24

Mevrouw Van der Weele (PvdA): Voorzitter, ook dit is onze geschiedenis. Van Nederland, van Groningen en dichterbij: mijn geschiedenis. Mijn vier grootouders en mijn vader en moeder droegen en dragen allen deze geschiedenis met zich mee. Zoals mijn vader in het interview in het Dagblad van het Noorden in deze zomer al zei: "In Nederland hebben we Bevrijdingsdag, maar het was ook nog oorlog na vijf mei". Alle mensen die toen gevangen zaten in de jappenkampen tellen niet meer mee. Zo voelt dat. Voorzitter, deze generatie van 48

80+ heeft nu nog de kans om deze verhalen te laten horen. In deze motie met vele partijen vragen we daarom aan het college om vanaf nu elk jaar op vijftien augustus alle slachtoffers van de Japanse bezetting en alle slachtoffers van geweld, onderdrukking en gedwongen arbeid verrichten in Nederlands-Indië te herdenken. Als laatste, Voorzitter – ik weet niet of het formeel mag, maar ik doe het toch – draag ik deze motie op aan mijn beide ouders, Kyk Smit en Leo van der Weele. Dank u wel. 01:20:30

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er andere woordmeldingen? D66. 01:20:36

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Dank u wel, PvdA, voor het ontzettend goede initiatief. Voor ons was het heel helder dat we dit zeker mede willen indienen omdat het past bij onze brede inzet om belangrijke zaken uit ons koloniale verleden meer erkenning te geven en te waarderen, omdat dit tot op de dag van vandaag doorwerkt. Met groot enthousiasme staan wij onder de motie. Dank. 01:21:01

Voorzitter: GroenLinks. 01:21:02

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Wij staan er ook bij op, omdat we het belangrijk vinden dat we alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting herdenken. 01:21:18

Voorzitter: Andere woordmeldingen nog? CDA. 01:21:23

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ondanks dat de tweede wereldoorlog al lang achter ons ligt, zien we met alles wat er nu speelt in Oekraïne, dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Juist daarom is het cruciaal om stil te blijven staan bij het verleden en dat het wordt doorgegeven aan volgende generaties. De onderdrukking, het geweld en het leed dat tijdens de Japanse bezetting in Nederlands-Indië werd verricht is voor veel mensen niet erg bekend. Bij velen houdt de tweede wereldoorlog, zoals mevrouw Van der Weele ook zei en haar vader, op in mei en niet in augustus. Het is goed dat er landelijk een nationale herdenking is. Echter, waarom niet ook op 15 augustus in Groningen hier aandacht aan besteden, wanneer we dit ook op vier mei doen? Veel mensen in Groningen hebben namelijk herinneringen en littekens van de Japanse bezetting. Zo hoorden we net het indrukwekkende verhaal van mevrouw Van der Weele – een verhaal dat ik graag nog eens teruglees, denk ik, in het boek van haar vader – waarvoor dank. Zo moest ik ook meteen aan mijn eigen oma denken. Haar vader was leraar op een technische school en gaf onder meer les aan jongens uit Nederlands-Indië. Toen de Japanners vlak bij Java kwamen, kwam een kennis van mijn overgroot opa langs en vroeg hem mee te gaan naar Australië. Mijn opa heeft nee gezegd, omdat hij op zijn post als leraar wilden blijven.

Na de inval moesten mijn overgrootopa en zijn zoon zich melden bij een kamp om opgesloten te worden. Mijn oma heeft de oorlog samen met haar moeder doorgebracht. Mijn oma vertelde over de verschrikkelijke situaties die ze beleefde in kampen in Surabaya en Semarang, waar ze zat. Ze heeft onder meer 49

gezien hoe een vrouwelijke leraar van haar van de lagere school werd vermoord en hoe haar moeder door de Japanners werd afgeranseld en de oorlog maar net overleefde. Het heeft haar haar hele leven achtervolgt en mijn oma heeft een zwaar leven gehad. Met dit verhaal in mijn achterhoofd dank ik de PvdA ook voor dit initiatief en natuurlijk staan wij daarom ook onder deze motie. 01:23:10

Voorzitter: Dank u zeer. Partij voor de Dieren. 01:23:14

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter, en dank aan mevrouw Van der Weele voor het nemen van dit mooie initiatief en voor het organiseren van een Groningse Indië-herdenking op 15 augustus. Mijn opa, een Indische ambtenaar, heeft jarenlang in een jappenkamp gevangen gezeten en mijn oma moest buiten het kamp zien te overleven zonder haar man en heeft daar de rest van haar leven de trauma's van gedragen. Beide opa's van mijn vader liggen op erevelden, want ze zijn door de Japanse bezetters om het leven gebracht. Als Groningse Indo dien ik deze motie dan ook graag mede in, want deze geschiedenis mag niet worden vergeten, opdat zij zich niet herhaald. Dank u wel. 01:23:46

Voorzitter: Dank u zeer. Stadspartij 100% voor Groningen. 01:23:50

De heer Moerkerk (Stadspartij 100 % voor Groningen): Dank u, Voorzitter. De woorden van de vorige sprekers maken heel duidelijk dat we de geschiedenis nodig hebben om te leren wat ons niet opnieuw moet overkomen. Vandaar dat een herdenking en het vertellen van wat er gebeurd is belangrijker is dan ooit, zeker in deze tijd. Dank u wel. 01:24:08

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere woordmeldingen? VVD. 01:24:14

Mevrouw Jacobs - Setz (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Uiteraard staan wij ook onder deze motie. De woorden 'opdat wij niet vergeten' gelden niet alleen op vier en vijf mei, maar wat mijn fractie betreft ook op 15 augustus. 01:24:26

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dat is niet het geval. 01:24:31

Burgemeester Schuiling: Dan zal ik namens het college reageren en de reactie is dat wij uiteraard zeer welwillend tegenover de hier verwoorde oproep staan en er ook naar uitzien om samen met betrokkenen en de raad te zoeken naar een passende vorm van die herdenking. We wachten initiatieven van de organisatie daarover af en zijn graag bereid daaraan steun te verlenen. De vorm zullen we dan natuurlijk nog moeten kiezen. 01:25:03

Voorzitter: Dat gezegd zijnde, kijk ik even of de motie nog in stemming moet worden gebracht of dat we het hierbij laten. 50

01:25:14

Voorzitter: Goed, dan gaan we in stemming brengen, de motie onder M 04 'Groningen herdenkt ook op 15 augustus'. Zijn er nog stemverklaringen? Nee, dan breng ik de motie in stemming. 01:25:39

Voorzitter: Ik sluit de stemming. Unaniem aangenomen. -

M07: Behoud het openbaar vervoer in Engelbert en Middelbert

01:25:43

Voorzitter: Dan zijn we bij de motie onder zeven M 07 van een groot aantal partijen. Dat gaat over het openbaar vervoer in Engelbert en Middelbert. Wie mag ik daarover het woord geven? De Partij van de Arbeid, gaat uw gang. 01:26:00

Mevrouw Pestman (PvdA): Dank u, Voorzitter. Er moet me wel eventjes van het hart dat het vorige onderwerp aangrijpend was en dat ik dus even moet overschakelen naar dit onderwerp. 01:26:09

Mevrouw Pestman (PvdA): Op zeven september hebben we met elkaar in een commissievergadering gesproken over het openbaar vervoer. Daar moet fors op bezuinigd worden, want we krijgen veel minder geld van de rijksoverheid. Het verhaal was duidelijk. Engelbert en Middelbert lijken daar wel heel erg de dupe van te worden. Dan hebben we het niet eens alleen over de bezuiniging, maar ook over de aanleg van Meerstad en dat een buslijn dichter naar Meerstad toe beter zou zijn voor het aantal te vervoeren passagiers, waarmee beide dorpen dan hun openbaar vervoer verliezen. Toen de bewoners dat hoorden, dan zijn ze direct in verweer gekomen. Ze hebben daar namelijk grote moeite mee en het zou een aanslag plegen op de leefbaarheid in het dorp. Wat opviel bij de zienswijzen die ingediend mochten worden, was dat Meerdorpen – de belangenvereniging van Engelbert, Middelberg, Rode Haan en nog een dorpje, geloof ik – zelf al met een alternatief gekomen is. Alle reacties waren we heel erg redelijk en meedenkend. Er ligt al een compleet alternatief op tafel. De motie vraagt om dat alternatief heel serieus te nemen en op haalbaarheid te onderzoeken. Bovendien dringt de motie erop aan dat de uiteindelijk gekozen oplossing echt gedragen wordt door het overgrote deel van de dorpsbewoners. Dank u. 01:27:26

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog anderen op de punt? Nee? Ja, D66. 01:27:34

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Dank u wel, Voorzitter. Zoals wij ook in de commissie hebben aangegeven, is het inderdaad een belangrijk punt van aandacht om goed naar de inwoners te luisteren wat zij nodig hebben voor het openbaar vervoer. Echter, hadden wij de indruk dat de wethouder dit al heeft toegezegd, omdat er ook het komende jaar nog aan gewerkt wordt en het proces al loopt. We wachten dus even de reactie van het college af.

51

01:28:02

Voorzitter: Zullen we daarnaartoe gaan? Ja, we gaan naar het college voor een reactie. Wethouder. 01:28:08

De heer Broeksma: Dank u wel, Voorzitter. Het klopt dat het openbaar vervoer onder druk staat en last heeft van het na-ijleffect van corona. Het Rijk verplichtte destijds het OV om door te rijden en komt het onvoldoende tegemoet. Dat betekent iets voor onze dienstregeling. U weet het, we hebben daar op zeven september uitgebreid over gesproken. Lijn vijf, door Middelbert en Engelbert onder andere, rijdt en blijft rijden in 2023 door Engelbert, Middelbert en in de buurt van Meerstad. Dat geeft ons een jaar de tijd om te kijken en te overleggen met betrokkenen. Vanavond op 28 september gebeurt dat om inwoners van de Meerdorpen te vragen naar een goede en zo breed mogelijk gedragen oplossing. Ook in de commissie ben ik daarop ingegaan. De verzoekpunten van de motie zal ik zonder meer uitvoeren. Dat zeg ik u toe. Wel met de noot dat er financiële of andere gevolgen zijn en dat zijn natuurlijk afwegingen die u als raad uiteindelijk moet maken. Wij komen daar bij uw raad dus op terug. Tot zover, Voorzitter. 01:29:15

Voorzitter: Dat gezegd zijnde, wilt u de motie nog in stemming brengen? 01:29:19

Mevrouw Pestman (PvdA): Ik ben heel blij met deze concrete toezegging van de wethouder. Dank u. 01:29:24

Voorzitter: Mag ik dan concluderen dat we de motie niet verder in stemming brengen? 01:29:28

Mevrouw Pestman (PvdA): Wat mij betreft niet. -

M08: Een gezonde lunch voor alle kinderen

01:29:29

Voorzitter: Daar komen we op terug. Dan zijn we bij de motie onder acht van een groot aantal partijen. Dat gaat over gezonde lunch voor alle kinderen. Ik heb begrepen dat D66 en GroenLinks graag een toelichting willen uitgeven op de motie. Zou ik beginnen met D66? Gaat uw gang? Nee? GroenLinks. 01:29:53

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Het is een Engels gezegde en dat zal ik voor iedereen, maar voor één iemand in het bijzonder meteen vertalen. Er bestaat niet zoiets als een gratis lunch. Wij zouden willen dat een gratis lunch wel mogelijk is. Met een volle maag in de klas zitten is beter voor je concentratievermogen. Door een beter concentratievermogen kun je beter leren. Wij zijn als gemeente een koploper met de Rijke Schooldag in de noordelijke wijken. Als GroenLinks hopen wij dat dit onderzoek, waar wij in de motie om vragen, bijdraagt aan het behouden van die koploperspositie, zodat verschillen tussen kinderen worden verkleind. Tot slot, Voorzitter – ik mocht niet zeggen dat ik het kort ging houden, maar dat ga ik wel doen – is samen eten heel goed voor het groepsgevoel en dat kan volgens mij iedereen in deze raad beamen. 52

01:30:51

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ik heb nog een vraag, als het kan? 01:30:53

Voorzitter: Ja, gaat uw gang. 01:30:55

De heer De Haan (CDA): Sorry, Jim. Nee, voorzitter. Dank voor de motie. We hadden er ook al even kort contact over gehad en ik heb toch nog wat vragen, want de motie gaat over een lunch in het kader van de Verlengde Schooldag. Een gemiddelde school is natuurlijk om half drie klaar. Hoe moet ik het precies begrijpen? Gaat het dan om een lunch na half drie? Dat is mijn eerste vraag. Mijn tweede vraag. Er zijn inderdaad veel scholen in de noordelijke wijken, waaronder bijvoorbeeld de school waar ik werkzaam ben, die meedoen met de Verlengde Schooldag. Dat ziet er dan als volgt uit: drie dagen in de week zijn er bijvoorbeeld workshops voor 30 kinderen. Gaat die gezonde lunch wat u betreft, dan om die 30 kinderen die meedoen aan de Verlengde Schooldag? Ik mis nog een beetje de uitwerking. U vraagt om een onderzoek, maar kunt u misschien iets meer duidelijkheid geven over deze vragen, zodat ik ook weet of ik voor of tegen ben? 01:31:53

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Wij vragen om een onderzoek naar de haalbaarheid hiervan. Er wordt ook in de motie gezegd: we willen niemand in het onderwijs daarmee belemmeren. Ik denk dat de tijd van de maaltijd nu net iets is waar we samen wel uitkomen. Volgens mij is het belang dat we gaan kijken naar een manier waarop kinderen samen kunnen eten met zijn allen om te voorkomen dat ze met een lege maag hier op school zitten. Ik denk dat het onderzoek dat uit zal wijzen. 01:32:31

De heer De Haan (CDA): Die Verlengde Schooldag is na school. Het is een verlengde schooldag, dus dat is vanaf half drie. Moet ik het dan zo lezen dat het om een lunch gaat om twaalf uur? Snapt u mijn twijfel? Ik snap niet helemaal waar u heen wil en zeker niet omdat er maar een beperkt aantal kinderen meedoet aan de Verlengde Schooldag. De vraag is ook: heb je dan dus die kinderen te pakken die dan ook echt die lunch nodig hebben? Zijn die 30 kinderen die bij ons op maandag bijvoorbeeld meedansen de 30 kinderen die geen lunch hebben? Snapt u? De scholen selecteren niet 01:33:01

Voorzitter: De vraag is helder. 01:33:03

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Ik heb begrepen dat op een aantal van deze scholen ook al een ontbijt wordt aangeboden. Dat is volgens mij ook niet na half drie, dus het gaat om een lunch tijdens schooltijd. Het gaat uiteraard om een lunch voor alle leerlingen, want ik denk dat het juist heel belangrijk is dat het samen gebeurd. 01:33:26

De heer De Haan (CDA): Dan een laatste vraag. Dan is het dus niet gekoppeld aan de Verlengde Schooldag, als ik het goed begrijp? Dan snap ik het namelijk. 53

01:33:34

Mevrouw Jones (GroenLinks): Voorzitter, de link met de Rijke Schooldag is dat het voor die scholen bedoeld is. Wij noemen het de Rijke Schooldag, omdat het op die scholen is waar die Rijke Schooldag is. Dat heeft verder niets te maken met de tijd waarop de scholieren eten krijgen. We hebben die scholen aangemerkt als daar is een behoefte. We hebben eerder vandaag al gesproken over waar kunnen we het meeste verschil maken en dat is op die scholen waar die Verlengde Schooldag al is. Daar zit ook deze investering. Deze middelen komen daarvoor beschikbaar. Daarom noemen we het die Rijke Schooldag. 01:34:13

Voorzitter: D66. 01:34:14

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Wellicht dat ik ook nog wat licht kan brengen in de vragen die de heer De Haan van het CDA stelt. Ten eerste, we zijn heel blij met deze motie, omdat in het landelijke verkiezingsprogramma van onze fractie de Rijke Schooldag een centrale rol speelt. Dat geldt ook voor het regeringsakkoord. Alleen het Rijk kan dat geld niet uitgeven. Dat geld moet uiteindelijk landen hier in de lokale politiek. Ik denk dat we het college ook even tijd moeten geven. Ze doen mee in de voorste linie, in de pilots van het creëren van een Rijke Schooldag. Ja, de heer De Haan heeft gelijk als hij zegt dat we daar nog niet zijn. We willen uiteindelijk een Rijke Schooldag voor alle leerlingen van zo een school die de Rijke Schooldag omarmd en dat betekent dat alle leerlingen daar van halfnegen tot een uur of vier/ vijf een verrijkt programma krijgen. Ze gaan niet langer naar school, maar ze hebben daarna wel een 'verrijkt deel' waar ze hun talenten verder kunnen ontwikkelen in een informele setting. 01:35:17

De heer Lo-A-Njoe (D66): Daar zijn we nu nog niet, maar daar zijn miljoenen voor vrijgemaakt. De Tweede Kamer wil zelfs nog meer. Honderd miljoen is er gevraagd in de afgelopen dagen aan Dennis Wiersma. Er komt dus veel geld aan. Laten wij hier in Groningen dat goed gebruiken door op zoveel mogelijk scholen, als eerste de scholen die het meeste nodig hebben als het gaat om kwetsbaarheid, die Rijke Schooldag ook daadwerkelijk te verwezenlijken. Als scholieren langer op school of rondom de school zijn, dan hoort die lunch daar uiteraard ook bij. Daarvoor zijn die miljoenen ook gereserveerd. Wij denken dat het hier in Groningen om te beginnen in het noorden kan, maar het kan zeker ook in het zuiden. Ook daar zijn kinderen die het nodig hebben en scholen die dat verdienen. Wij hebben er alle vertrouwen in, dat dit college dat ook gaat doen en dat het zich stap voor stap zal ontvouwen voor ons. 01:36:08

Voorzitter: VVD. 01:36:12

Mevrouw Jacobs - Setz (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Even vooropgesteld, wij gunnen elk kind een goed ontbijt en uiteraard ook een goede lunch en het liefst ook nog een voedselrijke en vitaminerijke avondmaaltijd. Wat ons betreft geldt dat niet alleen voor de kinderen in het noorden en het zuiden, maar ook voor kinderen in het centrum en in het oosten en in het westen. Anders hebben we het alleen maar over noord en zuid. Dat is wel 54

denk ik één van onze punten. Wij zouden de kinderen een maaltijd willen gunnen die de maaltijd niet krijgen en dat zou onafhankelijk moeten zijn, van waar je woont. Ik vind het oprecht jammer dat de motie zo heel laat is ingediend, want wij zouden heel graag willen dat er een verzoekpunt wordt toegevoegd en dat we ook kijken waar elders nog kinderen zijn, die inderdaad – ondervoed wil ik bijna zeggen – niet voldoende gevoed naar school gaan en of die ook in aanmerking hiervoor kunnen komen. Aangezien het toch over een onderzoek hebben, zou ik heel graag dat derde punt erbij willen hebben, zodat wij met elkaar kunnen voorkomen dat het afhankelijk is van waar je woont of je een maaltijd van ons geld kan krijgen, maar juist omdat je het nodig hebt. Ik wil graag een reactie van de indieners. 01:37:33

Voorzitter: Zullen we dat dan nu eerst collecteren? De wethouder. 01:37:40

Voorzitter: Nee, wethouder. 01:37:42

Mevrouw Bloemhoff: Dank u wel, Voorzitter. Een gezonde schoollunch voor alle kinderen, wie gunt dat die kinderen niet? Die lijn kunnen wij natuurlijk volledig steunen. U zei net terecht, we zijn koploper op het gebied van de verrijkte schooldag. We noemen dat in Groningen trouwens 'De Verlengde Schooldag'. Gisteren nog geopend in Beijum en in Lewenborg voor 2500 kinderen, waar we mee starten. Er is echter ook nog veel onduidelijk. Dit refereert aan die motie die in de Kamer is aangenomen; 100 miljoen vrijmaken voor een gezonde schoollunch en het wordt gekoppeld aan de verrijkte schooldag. Dan kan ik me heel goed voorstellen dat de heer De Haan daar praktische vragen bij heeft over hoe krijg je dat voor elkaar? Die Verlengde Schooldag wordt toch in Groningen na half drie jaar uitgevoerd en daar staan ook peertjes en wortels op tafel, dus hoe ga je dat precies doen? Het is natuurlijk een feit dat we op heel veel scholen in Groningen gelukkig al heel lang voor elk kind, zonder aanzien des persoons dus, een ontbijt verzorgen, zodat kinderen 's ochtends met een goedgevulde maag naar school gaan. Kortom, het college wil deze lijn graag steunen. Als de oproep is om te zorgen dat we dat geld hiernaartoe hengelen voor die schoollunches in de noordelijke wijken, dan willen we dat doen. We willen dat ook onderzoeken samen met het veld.

Het is voor ons alleen dus nu nog niet duidelijk of dat geld wordt verstrekt aan de gemeente via de verrijkte schooldag of dat de minister een regeling uitwerkt waar bepaalde scholen met een zogeheten sociaaleconomische achterstandsscore worden aangewezen die dat geld krijgen. Dat weten we op dit moment nog niet. Wat dat betreft is het een klein beetje voorbarig, want we moeten nog even afwachten hoe de regeling eruit komt te zien. Als de oproep van de raad is, wilt u onderzoeken hoe we dat geld hiernaartoe halen, hoe we koploper kunnen blijven en hoe we ook elk kind in die wijken een gezonde schoollunch kunnen geven, dan kunnen we dat zeker steunen. De afgelopen jaren zijn ook op een paar scholen lunches aangeboden. Dat bleek soms ook wel moeilijk te organiseren of heel duur, dus als we daar nu geld voor kunnen krijgen, is dat mooi meegenomen. Kortom, het college wil u toezeggen dat wij dat onderzoek gaan doen. We moeten wel even kijken welke kaders het Rijk meegeeft en dan gaan we zorgen dat we vooraan staan in de rij. 55

01:39:56

Voorzitter: De heer De Haan. 01:39:58

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, nog een vraag aan de wethouder hoe zij daartegenaan kijkt. U had het inderdaad over die schoolontbijten. Het is mooi dat in een aantal noordelijke wijken dat ook gebeurt en je hoort nu ook de schrijnende verhalen die er bij sommige kinderen thuis speelt. Er zijn ook een hele hoop scholen in de noordelijke wijken die geen schoolontbijt hebben, maar waar misschien ook wel behoefte zou zijn. Hoe kijkt de wethouder daarnaar? Dat we dus nu gaan onderzoeken om te kijken of we daar lunches gaan doen, terwijl dat misschien scholen zijn waar een ontbijt passender zou zijn? Is dat ook iets wat meegenomen kan worden in dat onderzoek? Dat we dus niet alleen per se vasthouden aan die lunch, want ik denk dat op veel scholen veel meer behoefte aan ontbijt is. 01:40:36

Voorzitter: Wethouder. 01:40:37

Mevrouw Bloemhoff: Voorzitter, ik denk dat gegeven de huidige situatie en het college gaat ook nog komen met een verhaal over de armoede en de energiearmoede inflatie, armoede, dat dit één van de punten zou kunnen zijn die we meenemen. Er is natuurlijk wel voor gekozen dat we dat ontbijt aanbieden op scholen waar de helft van de kinderen zonder ontbijt naar school gaan. Je zult er uiteindelijk wel een afweging in moeten maken, dus daar houd ik eerst even aan vast. Dit is een reactie op de motie van de gezonde schoollunch, maar het is natuurlijk iets wat je verder zou kunnen bekijken. 01:41:07

Voorzitter: Mevrouw Jacobs. 01:41:10

Mevrouw Jacobs - Setz (VVD): Dank u, Voorzitter. Ik had ook nog een verzoek gedaan aan de indieners om een reactie op mijn voorstel. Ik had in het verlengde daarvan ook een verzoek aan de wethouder, om naast te kijken naar een gezonde lunch voor die wijken, of we niet zouden moeten zijn voor een gezonde lunch voor alle kinderen uit onze hele gemeente? 01:41:32

Voorzitter: Wethouder. 01:41:33

Mevrouw Bloemhoff: Voorzitter, daar is het antwoord dus op, afhankelijk van hoe het Rijk deze regeling gaat vormgeven. Er wordt 100 miljoen beschikbaar gesteld, maar dat wordt gekoppeld aan de scholen van de verrijkte schooldag. Althans, dat is de tekst in van de motie die in de Kamer is aangenomen. Dat zou dus betekenen dat het niet voor alle scholen in de gemeente is. Ik wil daar even de regeling afwachten. Als die regeling daar ruimte voor biedt, zouden we daarover in discussie kunnen gaan. Vooralsnog lijkt het echter gericht op die scholen. 01:41:59

Voorzitter: Ik wil u voorstellen dat we het gesprek hierover en de verdere uitwerking in de 56

commissie bespreken, als het college wat meer inzicht heeft in het geheel. Het is nu een paar keer rondgegaan en er lijken nog een aantal vragen te zijn. Die zijn door u gesteld. Daar heeft de wethouder op gereageerd. Ik wil nog één keer de kans geven aan D66 en dan komt de vraag of de motie in stemming moet komen of dat u voor dit moment voldoende heeft. 01:42:27

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Ik heb de VVD tot twee keer toe horen vragen aan de indieners hoe zij daarnaar kijken, dus daar wil ik graag even antwoord op geven. Als het om D66 gaat, dan zien wij in de toekomst uiteraard het liefst dat alle scholen en dus ook alle kinderen een Rijke Schooldag hebben. Dat zal natuurlijk niet in één dag kunnen gebeuren. Dit is een aanzet wat er nu gebeurt. Als het gaat over waar wil je naartoe, dat is een stip op de horizon. Overigens is dat niet heel raar, want dat gebeurt in een heel groot deel van de wereld. Wij denken dat het om allerlei redenen van armoede, kansengelijkheid maar ook actieve leefstijl heel belangrijk is en doodnormaal zou moeten zijn. 01:43:09

Voorzitter: Dank u zeer. Ik kijk even naar de indieners of u de motie in stemming wilt brengen of dat dit met de toelichting van het college niet meer hoeft. 01:43:20

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Ik kijk even rond. Ik. Ik wilde zeggen, wat mij betreft wel, maar volgens mij wil mijn collega nog wat zeggen. 01:43:33

Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Met de toezegging van de wethouder is het wat mijn partij betreft niet nodig om deze motie nog in stemming te brengen. 01:43:47

Mevrouw Jones (GroenLinks): Volgens mij kunnen we concluderen dat we hem intrekken met de toezegging, Voorzitter. 01:43:53

Voorzitter: Dank u zeer. Dan wordt de toezegging natuurlijk genoteerd. - M09: Behoud publieke regie voor ons TopsportZorgCentrum Voorzitter: En zijn we bij de laatste motie: "Behoud publieke regie voor ons TopsportZorgCentrum'. Wie wenst daarover het woord te voeren? Meneer Koks. 01:44:20

De heer Koks (SP): Dank u wel, Voorzitter. Wat ik in de commissie ook al gezegd heb en dat slaat ook op deze motie: onze fractie heeft nooit zo erg geloofd in de formule die onder het TopsportZorgCentrum zit. Wij wachten af, waar het college mee komt over eventuele verkoop en tegen die tijd vormen wij ons definitieve oordeel. Ondertussen denken wij, als het voor een beetje stevige cent verkocht kan worden aan de FC, dan kunnen we met dat geld heel wat leuks doen in de breedtesport, waar ook nog van alles in gedaan moet worden. Wij zouden de indieners een gezegde mee willen geven – ik weet niet of de Partij

57

van de Dieren het daar helemaal mee eens is – 'Met kwaadwilligen honden is het slecht hazen vangen'. Ik denk dat dit voor het hele centrum geldt. Dank u wel. 01:45:18

Voorzitter: Ik was even bang dat u zou zeggen, met kwaadwillende honden slecht kersen eten, maar dat viel weer mee. De heer De Haan had behoefte om u nog een vraag te stellen of heeft woordvoering. 01:45:28

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ik vind het mooi dat de heer Koks in ieder geval ziet dat er veel geld voor de breedtesport nodig is. Dat is mooi. Mijn vraag is dan ook: stel, we verkopen het niet en het college of de raad besluit dat uiteindelijk, kunnen wij dan ook op uw steun rekenen voor een voorstel voor die paar extra miljoenen voor de breedtesport waar ze al zo lang op wachten? 01:45:48

De heer Koks (SP): Gelukkig hebben we binnenkort de begrotingsbesprekingen, dus laten we die discussie in het kader van de begroting laten plaatsvinden. 01:45:55

Voorzitter: Meneer Sijbolts. 01:45:59

De heer Sijbolts (Stadspartij 100% voor Groningen): Ik wilde nog op meneer Koks reageren, Voorzitter, als dat mag. Dan zou ik zeggen: wie een hond wil slaan wil slaan vindt licht een stok. Het zit natuurlijk in het construct Euroborg NV, dat is een verbonden partij. Bent u niet bang dat zij straks een verzoek krijgen of al hebben gekregen van FC Groningen? Net als Euroborg NV dan een besluit neemt – misschien wel verkoop of geen verkoop en u heeft dan liever verkoop, want dan heeft u geld – maar dan staan we als raad mogelijk toch buitenspel? Ik bedoel, het is een collegebevoegdheid. Het komt niet terug in een raadsvoorstel. Wil u er zelf niet ook over gaan? 01:46:36

De heer Koks (SP): Ik heb langzamerhand de wethouder volgens mij wel een keer of 30 horen zeggen en gelezen in de verslagen enzovoort dat de raad uitgebreid de kans krijgt om wensen en bedenkingen in te leveren, voordat het college een besluit neemt, dus daar vertrouw ik maar op bij deze wethouder. 01:46:55

Voorzitter: Meneer Lo-A-Njoe. 01:46:57

De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik heb de heer Koks eerder vanavond horen zeggen, dat hij wars is van marktwerking en de markt wil terugdringen. Dat is wat deze motie doet. Wat de heer Koks doet, is dit publiek bezit verkopen aan een marktpartij en dus privatiseren. Hoe moet ik dat rijmen met de eerdere woorden vanavond van de heer Koks? 01:47:22

De heer Koks (SP): Daar hebben we het in de commissie ook al over gehad, maar ik wil het best wel weer herhalen. Nogmaals, wij hebben dit concept nooit van harte omarmd. In die 58

zin geef ik u nu ook weer mee: je kunt beter op je schreden terugkeren, als blijkt dat iets in de praktijk niet werkt, dan amechtig volhouden aan een construct wat je alleen maar geld gaat kosten. 01:47:46

Voorzitter: Zag ik woordvoering bij de PVV? De heer Ram. 01:47:51

De heer Ram (PVV): Ik heb nog een vraag aan de SP, Voorzitter, als het mag? 01:47:54

Voorzitter: Uiteraard. 01:47:56

De heer Ram (PVV): De SP hoor ik de hele avond al roepen, we moeten publieke regie nemen. Nu hebben we publieke regie en kan je dus daarop gaan sturen en dan zegt de SP: "Ja, dan laten we het maar over aan de marktpartijen en aan Euroborg". Dan weet je toch dat het hele sportcentrum en alle velden eromheen worden overgenomen door de FC. Dat is wat je dan toch toestaat? 01:48:24

De heer Koks (SP): Voorzitter, als ik de motie goed bekijk, dan is er helemaal geen publieke regie. Er is het één en ander aan gelazer met FC Groningen. Niet om het één of ander, maar FC Groningen is daar de baas, niet de publieke regie. 01:48:42

Voorzitter: Zijn er nog anderen? VVD. 01:48:45

De heer Heiner (VVD): Dank. Wat de VVD betreft moet het TopsportZorgCentrum wel in handen blijven van de gemeente. Het concept zoals het ooit bedacht is, is wat ons betreft wel een goed concept. Alleen twijfelen wij sterk of het concept wel blijft op het moment dat FC Groningen het gehele centrum bezit. Daarom vinden wij ook dat het dus niet verkocht moet worden. We vragen de wethouder om dat niet te verkopen en steunen dus zeker de motie. 01:49:11

Voorzitter: GroenLinks. 01:49:14

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Korte woordvoering, Voorzitter. Even voorafgaand, wij steunen ook nog steeds de visie dat breedtesport, zorg en ondernemen hier op deze locatie samengaat. Tegelijkertijd, zoals ik al eerder heb aangegeven, zijn wij niet vooraf enorm enthousiast over het idee van de mogelijke verkoop aan FC Groningen. Dat neemt echter niet weg dat deze motie aan ons vraagt om een beslissing te nemen die gewoonweg niet aan de orde is. Ik ben blij met het enorme enthousiasme aangaande publieke regie. Ik zou ook zeggen: houd dat de komende jaren vooral vast. Echter, voor nu gaat het hier gewoonweg om een verzoek dat nu nog niet aan de orde is. Het komt, zoals meerdere malen ook door deze wethouder is gezegd, op een ander moment nog naar de raad en dan kunnen we al 59

deze zorgen, al deze besluitpunten die u graag wil bespreken, op dat moment bespreken. Op het juiste moment, als we de volledige informatie hebben. Dank u wel, Voorzitter. 01:50:03

Voorzitter: Daar heeft de heer Heiner nog een opmerking over of een vraag. 01:50:08

De heer Heiner (VVD): Is GroenLinks het met de VVD eens dat regeren vooruitzien is? 01:50:14

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Het gebeurt niet vaak, maar in deze context ben ik het eens met de VVD. Dat gezegd hebbende, goed regeren is ook beslissingen nemen op het moment dat je de juiste en volledige informatie hebt en dat je niet gaat speculeren op zaken of een probleem probeert te creëren, waar het niet is. 01:50:29

Voorzitter: De heer Sijbolts. 01:50:31

De heer Sijbolts (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, op zich deel ik de opvatting wel, dat goed regeren vooruitzien is. Dat heeft de raad volgens mij in 2014 en in 2016 gedaan, toen wij hier besluiten over hebben genomen. Dan wil ik graag van GroenLinks horen of de afspraken die toen gemaakt zijn en de toezeggingen die gedaan zijn over de breedtesport, wat GroenLinks betreft, nog steeds als een paal boven water staan en moeten blijven staan? 01:50:56

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Voorzitter, volgens mij begon ik mijn betoog met dat wij nog steeds achter de visie staan zoals die destijds is vastgesteld. Als dat niet duidelijk was, excuses. 01:51:10

Voorzitter: Heeft u een vraag aan de heer Van Hoorn of woordvoering? Ja, toe maar. 01:51:15

De heer De Haan (CDA): Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, rupsje nooitgenoeg. Het zijn haast profetische woorden die raadslid Jongman van de ChristenUnie ooit uitsprak in deze discussie rondom het TopsportZorgCentrum. De hele situatie rondom het topsportzorgcentrum begint het op een aardige soap te lijken. Deze week hadden we weer een nieuwe aflevering, waarin FC Groningen de huur van de kantoren van VNO-NCW overneemt. Het effect, dat ze zelf hebben veroorzaakt, van de sluiting van het openbare restaurant, waardoor het voor VNO-NCW en anderen een minder interessante locatie is geworden. Meneer Van Hoorn van GroenLinks had het net over dat concept met ondernemen, dat is op deze manier nu weg. Op deze manier verschraalt het hele concept en dat is zorgwekkend. Mijn fractie heeft al eerder opgeroepen tot regie. We staan erbij en we kijken ernaar. Die regie, Voorzitter, heeft FC Groningen ook nodig. Het lijkt hier wel eens alsof we als raad en als gemeente tegenover FC Groningen staan en dat is zeker niet het geval. We gunnen hun het beste en het is een prachtig visitekaartje voor onze gemeente. Voor veel mensen is het de belangrijkste bijzaak in het leven. Daarom hebben wij tijdens de commissie ook gepleit voor een gesprek. FC Groningen heeft behoefte aan perspectief. 60

Wellicht is Corpus niet de plek voor de FC om uit te breiden en is een andere locatie meer geschikt. Zo zouden de amateurvoetbalclubs als GRC en Groen Geel daar verder kunnen groeien, iets wat ze al jaren willen. Wellicht kunnen er ook bij Corpus extra velden worden aangelegd. Wellicht kunnen lichtmasten op de huidige velden van FC een probleem oplossen. Voorzitter, wij kunnen niet wachten tot het capaciteitsonderzoek er is. Het zal u niet verbazen dat mijn fractie toch wel hoopt dat GroenLinks en de Partij voor de Dieren vandaag achter hun woorden van de commissie gaan staan, al heb ik daar mijn vraagtekens bij. Ik hoop dat we vandaag als raad juist onze regierol ook zullen pakken. 01:53:10

Voorzitter: D66. 01:53:12

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Ik kan me grotendeels aansluiten bij het CDA. Wat ik daaraan toe te voegen heb, is in ieder geval: FC Groningen heeft het recht om van visie te veranderen en daar zijn ze glashelder over geweest. Wat dat betreft moet ik het toch echt hier ook uitspreken. FC Groningen heeft nooit een geheim gemaakt van wat zij willen. Sterker nog, ik kan me ook heel goed voorstellen dat zij willen clusteren om verder te komen en hun ambities waar te maken. Dat betekent dat vrouwenvoetbal, hun LOOT-school en - teams en andere onder 21- teams allemaal op het Corpus, als ze daar gaan zitten, moeten gaan trainen. Dat betekent maar één ding – daar hebben we geen onderzoek voor nodig, dat kunnen we nu al aan zien komen, want ook de clubs die daar zitten, zoals GRC, doen het hartstikke goed en hebben heel veel meer leden – dat gaat niet passen. 01:53:59

De heer Lo-A-Njoe (D66): Als wij nu toestaan dat FC Groningen, omdat ze niet een duidelijke visie krijgen van wat dan wel, waar dan wel en een duidelijke gemeentelijke regie, hun eigen weg gaan en naar het TopsportZorgCentrum gaan, dan vrezen wij voor de breedtesportclubs die daar zitten. Dat wordt echt een probleem. FC Groningen wil heel graag in gesprek met de raad, is ook best wel voor rede vatbaar en wil mogelijk ook wel naar andere plek, maar dan moet er wel een visie liggen. Een integrale visie op hoe wij in deze gemeente met topsport en breedtesport omgaan, als het gaat om accommodaties. Als het op een andere plek kan, dan opent dat allerlei mogelijkheden voor iets wat we al langer willen, namelijk open sportparkmanagement op Corpus Den Hoorn en daar past zo een clustering van FC Groningen en het TopsportZorgCentrum helemaal niet bij. Ik heb ook de wethouder tot drie keer toe horen zeggen op zes juli in de schriftelijke vragen en nogmaals op 21 september, dat ze wil vasthouden aan het concept. Ik heb FC Groningen al horen zeggen dat ze dat niet wil, dus wij kunnen ons niet voorstellen dat we in die situatie overgaan tot verkoop. Ik heb ook GroenLinks tot drie keer toe in het debat horen zeggen, dat zij de publieke regie willen vasthouden. Volgens mij is het dus onbestaanbaar dat we die uit handen geven.

Laat we in gesprek gaan met FC Groningen over wat er verder en elders kan en laten we dat open sportpark op Corpus Den Hoorn tot bloei laten komen. Ik verwacht ook, gezien de woorden die ik in de commissie heb gehoord, wat dat betreft de steun van GroenLinks en de Partij voor de Dieren en mogelijk ook wel van de PvdA. Dit is het moment om dat te doen. Als je nu niet beslist, ben je straks te laat. De NV, dat heeft de wethouder helder uiteengezet, heeft het recht om zelf een afweging te maken en tot een besluit te komen en daar het college over te informeren en daarin staan wij als raad buitenspel. Dank u wel. 61

01:55:46

Voorzitter: De heer Van Hoorn heeft nog een vraag. 01:55:49

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Een korte opmerking vooraf. Kijk, het staat u natuurlijk vrij om uw eigen verwachtingen te vormen, maar bereid u dan alvast voor op een teleurstelling. Dat gezegd hebbende, in uw betoog hoorde ik u spreken over een integrale visie. Allemaal dingen die ik steun. Een integrale visie is tegelijkertijd belangrijk. Alleen vraagt u ook hier aan de raad om een beslissing te nemen over iets waar wij geen weet van hebben. Wat verandert er wezenlijk op het moment dat wij, in plaats van nu nee zeggen tegen iets waar we geen weet van hebben, afwachten tot het langs het college is geweest? Wat verandert er wezenlijk, in die tussenliggende periode, waar u zich zo verschrikkelijk zorgen over maakt? 01:56:27

De heer Lo-A-Njoe (D66): Wat er veranderd is tussen het debat van vorige week en nu, is dat FC Groningen een extra laag verworven heeft als het gaat om het hoofdhuurderschap. De ontwikkelingen gaan, terwijl wij hier met elkaar aan het kletsen zijn, door. Dat is wat er veranderd. FC Groningen gaat niet wachten, want zij wil verder en wil graag duidelijkheid en die krijgt ze niet. 01:56:48

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Voorzitter, dat is niet wat ik vroeg. De vraag is: wat verandert er tussen dit moment, als wij nu 'nee' zeggen zonder kennis, tot het moment dat het wél via het college bij ons komt? Wat verandert er dan? Wat voor onoverkomelijks kunnen wij nu tegenhouden, wat we dan niet tegen kunnen houden? 01:57:07

De heer Lo-A-Njoe (D66): We zitten al volop in dat proces. Wat er gebeurt, is dat de partijen die onderdeel zijn van het kruisbestuivingsproces, één voor één aan het vertrekken zijn, omdat het kruisbestuivingsklimaat steeds negatiever wordt. Het restaurant is gesloten, nu is de VNO-NCW-laag ook in handen van FC Groningen. Dat betekent dat huurders die daar zitten nu ook hun contracten gaan opzeggen. Dit is dus een proces wat je helemaal kunt uittekenen, hoe dit zich gaat voltrekken. Dat geldt ook buiten dat TopsportZorgCentrum, namelijk als het gaat om de velden op sportpark Den Hoorn. We laten dat gebeuren terwijl we er bijstaan. Dit is het moment dat je aan de noodrem kunt trekken. We roepen de partijen, die zeggen dat ze voor die publieke regie zijn, op om nu aan de rem te trekken. Anders is het te laat. 01:57:58

Voorzitter: Meneer Sijbolts. 01:58:00

De heer Sijbolts (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Ik kan mij in grote lijnen ook aansluiten bij de voorgaande sprekers van D66 en het CDA, zeker waar het gaat om het bieden van perspectief aan FC Groningen. Zij hebben hoge ambities en natuurlijk willen wij aan het einde van het seizoen graag met zijn allen weer op de Grote Markt te staan. Daar gaat het echter in deze kwestie niet om. Ik heb vanmiddag een grote fout gemaakt. Ik ben teruggegaan naar 2014 en ik heb gezocht op het trefwoord 'sportcarrousel' en toen kwam er toch weer wat frustratie van destijds naar boven. Eén van de voorgangers 62

van deze wethouder, Dig Istha, heb ik overigens met de ChristenUnie destijds in 2014 flink aan de tand gevoeld over die sportcarrousel, want daar is een boel fout gegaan. Dat heeft het college destijds ook erkend, want er waren toen ook verliezers. Dat ging over Gronitas dat moest verdwijnen. Er waren al capaciteitsproblemen bij De Vogels. We hebben natuurlijk sporthal De Wijert. Dat is dan deels opgelost, maar niet helemaal zoals de bewoners wilden. Het geeft wel aan hoe complex de materie toen was. Toen is ook Sportcentrum Europapark gebouwd. Dat had toen allemaal verband met elkaar. Dat heeft het nu nog steeds wel een beetje, want het zijn nu de voetbalvereniging Groen Geel en ook de hockeyclub die toch wel angstig zijn geworden of de discussie van destijds zich gaat herhalen. Dat de capaciteitsproblemen die zij toen ook al hadden, nu nog steeds hebben en alleen maar zien groeien met de beweging die FC Groningen vanuit een mooie ambitie maakt en dat zij in de verdrukking komen. Dat is wat deze partijen proberen te voorkomen, eigenlijk inmiddels de hele oppositie, met de motie.

Mijn partij is van mening dat wij nu wel wat duidelijker mogen zijn, zodat wij niet straks aan het eind van volgende maand of de maand erna te laat zijn en dat Euroborg NV al een besluit heeft genomen of dat FC Groningen in hun ambitie en overtuigingskracht de rest van de gebruikers voor die kruisbestuiving voor de breedtesport op andere gedachten heeft gebracht. Als ze er straks niet meer zijn, dan hebben we in elk geval ons niet aan de belofte gehouden en aan de ambities uit 2014. Dank u wel. 02:00:27

Voorzitter: De ChristenUnie. 02:00:29

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. De heer Lo-A-Njoe gaf net aan, dit is het moment. Echter, de raad is op dit moment helemaal niet aan zet in deze procedure en dat is wat ons betreft terecht. Euroborg NV krijgt de kans een afweging te maken van hun bod. Wanneer de raad aan zet is, is dat het moment om wensen en bedenkingen uit te spreken. Mevrouw Jongman heeft al aangeboden om een technische sessie te organiseren om uit te leggen hoe dat allemaal precies in elkaar zit, dus ik hoop dat deze daarbij kan helpen. De doelen, waarmee we destijds het TopsportZorgCentrum hebben ingericht, die zijn nog steeds van groot belang. Wanneer het college naar de raad komt met haar oordeel, is dat het moment om het doel, het instrument en de middelen te evalueren. Tot zover. 02:01:14

Voorzitter: De PVV. 02:01:16

De heer Ram (PVV): Ik heb toch een vraag aan de ChristenUnie. De ChristenUnie heeft toch wel een visie over wat ze willen met het TopsportZorgCentrum? Wat is jullie visie daarop? 02:01:27