22-12-2021, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Stadskerk.pdf

Ik vind het heel fijn dat u in uw motie ook aangeeft dat u als gemeenteraad belang hecht aan het dekkende zorglandschap. Dat heb ik bestuurlijk ook steeds uitgedragen in de regio. Daar staan wij ook voor als hoofdstad en ik vind het zeer te waarderen en heel fijn dat u op die manier als gemeenteraad ook uitspreekt dat ook de hoofdstad staat voor het behoud van dat dekkende zorglandschap. Dat vind ik van belang, en u begrijpt, denk ik, na al deze worden dat het college goed kan leven met deze motie en die graag oordeel raad wil gegeven. De motie 59

Firewall in Open House, inderdaad, alleen maar Engelse woorden. Ik ben zo gewend aan Open House dat ik het niet eens meer als Engels zie. Het college zou u althans graag het voorstel willen doen om deze motie aan te houden. Daar heb ik een aantal redenen voor, en dan kom ik ook bij mevrouw Van Doesen met haar vraag, want qua jeugdhulp loopt deze motie een klein beetje op de zaken vooruit, want de nieuwe inkoop jeugd, daar zijn we natuurlijk nog lang niet aan toe. Dit is alleen nog maar de grondslag van de ontwikkeling van het bedenken van een nieuwe inkoopstrategie, maar bij Beschermd Wonen loopt al wel een inkooptraject. Dat loopt volgens mij tot 1 januari 23. Dat wordt nu voorbereid en daar zijn allerlei onderzoeken op gedaan om dat op juiste wijze te doen. Ik kijk even links van mij of wethouder Jongman daar zelf iets over wil zeggen of dat ik dat meeneem. Ja, dat is misschien chique. 01:13:04

Wethouder Jongman: Even in aanvulling, want het is natuurlijk een belangrijk thema wat u daar agendeert hoe Open House en alles wat in het rapport, ik ben de naam van het rapport even kwijt, maar wat u besproken hebt twee weken geleden, wat daarin ook aangegeven staat. Voor Beschermd Wonen hebben we ook een beleidsmaatregel en daar hebben we uw raad ook over geïnformeerd welke maatregel u kunt treffen om de ongewenste neveneffecten van Open House om daarop voorbereid te zijn, zodat wat u eerder hebt geagendeerd, ik kijk een beetje links en rechts, want ik zie twee vragende gezichten, omdat daarin ook goed met beheersmaatregelen ook het stuur in te hebben, zodat je die neveneffecten, die negatieve neveneffecten niet kunt oproepen. En overigens komt er ook nog, dat wou ik even als tweede punt daarbij benoemen, er is ook een onderzoek gedaan naar passende financiering, naar bovenmatige winst, maar ook hoe ga je om met continuïteit in de zorg. Daarover krijgt u in januari een brief over en daar staan ook meer elementen in van dat hele aspect dat u ook eerder in het debat hebt benoemd, en ook in schriftelijke vragen hebt aangegeven hoe we daar ook voor de toekomst vorm en inhoud aan willen geven. 01:14:13

Wethouder: Dus binnen het sociaal domein lopen nu een aantal trajecten. Er loopt een traject op de inkoop en voor de jeugd komen we daar op enig termijn aan toe. Dan zal die motie in de toekomst daar betrekking op hebben en dat was dus mijn voorstel richting de heer Koks en andere indieners om deze motie aan te houden totdat er over de inkoop Jeugd ook meer bekend is en om dan weer op te warmen, zal ik maar zeggen. En de [onhoorbaar]? 01:14:42

Voorzitter: Nee, want er zijn nog een paar andere onderwerpen en het begint nu wat veel tijd te vragen. Dus ik ga nu verder met de behandeling, de twee resterende moties en het preadvies. Daar komen we tot de afronding. 01:14:54

Wethouder: Ja, Voorzitter, een motie over de invulling basis jeugdzorg op solide basis. Hier wordt ook heel breed steun uitgesproken vanuit de raad om in Groningen nu voorzichtig en zoals we het in de commissie hebben genoemd, op zijn egeltjes een beginnetje te maken met de lokale toegang tot de jeugdhulp heel dichtbij en nabij. Het is helder in deze motie dat u het voorstel om tot samen te komen steunt, maar dat u ook hier nog de nodige zorgen en 60

vragen over onderwerpen als personeel, financiën, bedrijfsvoering, inrichting van het bestuur, enzovoort heeft. Het BMC-rapport beschrijft deze zorgen en vragen en dit helpt ook het college om deze preciezer te kunnen onderzoeken. Het college zou naar aanleiding van deze motie daarom graag willen voorstellen om begin volgend jaar, bijvoorbeeld ergens eind januari, een soort van routekaart voor te leggen voor de praktische uitwerking van de plannen voor Samen. Dan kunnen we daarin aangeven hoe we die genoemde punten willen aanvatten en op die manier kunnen we de inrichting van het implementatieplan ook goed met u afstemmen. U geeft het college dan de tijd om de genoemde punten uit te werken tot uiterlijk 1 januari, maar ik hoop wel dat ik de motie zo mag interpreteren dat zaken die al in die tussentijd kunnen gebeuren en dienstig zijn voor de totstandkoming en de inrichting van Samen, dat wij die al wel in gang kunnen zetten. Graag oordeel raad, Voorzitter. Motie: We zijn er nog niet. Dan kom ik daaraan. Na de eerdere moties over de jeugdhulp zie ik deze motie wat verder in de toekomst. Binnen Samen geeft u ook heel nadrukkelijk aan zullen de professionals nog meer vanuit hun vakmanschap en ervaring gezinnen kunnen gaan ondersteunen en om die reden gebruikt het college ook de periode tot 1 juli 24 om die lokale jeugdhulp helemaal in te gaan richten.

We zullen daarbij ook naar aanleiding van de opmerking van de heer Van der Meiden ook specifiek kijken naar de éénpitters en specifieke expertise van aanbieders. We moeten dat natuurlijk goed doen. Daar hebben we ook flink wat tijd voor nodig en daarom vind ik het ook zeer te waarderen dat u ons de ruimte geeft om in ieder geval vanaf 1 januari 23 hiermee aan de slag te gaan, want op die manier kunnen we het één en ander dan gaan onderzoeken en dan daarna dit wat verder in gaan richten. U geeft aan dat u het belangrijk vindt om de bewoners ook goed te betrekken bij de WIJ, en daar zijn wij het uiteraard zeer mee eens, want de WIJ moet goed in verbinding blijven met de betrokkenen voor wie ze het allemaal doen. Dus dat zullen we zeker in het verdere verloop goed aandacht gegeven, Voorzitter of raad, beter gezegd, u raadt het al graag oordeel raad voor deze motie. 01:17:45

Voorzitter: Dank u zeer. Dan stel ik u voor dat wij overgaan tot de eerste vraag of alle moties met de toezeggingen van de kant van het college plus het advies om één motie nog even aan te houden, nog in stemming moeten worden gebracht. - M2: Regiovisie, Een stap verder Voorzitter: Ik kijk eerst even naar de indieners van de motie onder M2. Heeft u voldoende comfort met de reactie van het college? 01:18:17

Mevrouw Van Doesen: Nee, Voorzitter, de motie moet gewoon in stemming gebracht worden. 01:18:19

Voorzitter: Prima. Dan brengen we die motie in stemming. Zijn er nog stemverklaringen bij deze motie buiten datgene wat allemaal gezegd is? Nee. - M7: Een firewall in Open House Voorzitter: Dan hebben we de motie onder M7: De Firewall in de Open House. De heer Koks?

61

01:18:36

De heer Koks: Ja, Voorzitter, het college vraagt om het aan te houden. Dat vind ik op zich prima, maar tegen het eind van volgend jaar kom ik er nog wel eens even op terug om te kijken hoe de vlag er dan tegen die tijd bijhangt, als ik tenminste de verkiezingen overleef. Dat weet je ook niet. 01:18:57

Voorzitter: Ik kan me niet voorstellen dat het anders zou zijn. Dus die motie voeren we dan voor dit moment even af en dan komt die later weer terug misschien. 01:19:06

Mevrouw Van Doesen: Voorzitter, mag ik daar nog iets op zeggen? 01:19:09

Voorzitter: Mevrouw van Doesen. 01:19:11

Mevrouw Van Doesen: Ja, Voorzitter, ik vind het helemaal niet erg om op een vroegtijdig moment een waarschuwing af te geven aan het college van let daarop. Dus ik snap niet wat het bezwaar is van de wethouder en dat ze de motie nog wil uitstellen, maar het is haar weer gelukt geen antwoord op mijn vraag te geven die ze bij de behandeling van deze motie zou geven. Dus ik ben wel een beetje teleurgesteld in dit debat. 01:19:36

Voorzitter: Dat kan, maar dat is dan de stemverklaring die u daarbij heeft, maar deze motie wordt op zich niet meer in stemming gebracht, want de indiener heeft hem ingetrokken. - M3: Overheveling basisjeugdzorg op solide basis Voorzitter: Dan hebben we de motie onder M3. Wat is daar de strekking van? Die is overgenomen door het college. Ja, stemverklaringen? 01:19:56

De heer Koks: Is dat de stemming over Samen. Ik heb die nummers niet bij. Wat is de titel? 01:20:01

Voorzitter: M3. 01:20:02

De heer Koks: Dat is die Samen motie. Ja, het college zegt wel dat ze het mooi vindt dat ze tot 2023 de tijd krijgt, maar als de dingen klaar zijn, dat die al doorgevoerd kunnen worden. Maar de strekking van de motie is wel dat wij als raad iets kunnen zeggen over de dingen die volgens [onhoorbaar] klaar zijn. Dus ik daar ga ik wel dan van uit en hij blijft dan gehandhaafd. 01:20:26

Wethouder: Na afstemming met de raad. 01:20:32

Voorzitter: Motie blijft gehandhaafd.

62

- M8: “We zijn er nog niet” Voorzitter: Dan motie onder M8: We zijn er nog niet. Die blijft ook gehandhaafd. Zij daar nog stemverklaringen op nodig? Nee. Dan het voorstel zelf, zijn daar nog stemverklaringen over? Ja, de heer Boter. 01:20:52

De heer Boter: Ja, ik wou toch even een stemverklaring doen, omdat ik de vraag of analyse [onhoorbaar] stellen, maar de wethouder heeft wel een verkeerde perceptie van wat ik met analyse bedoelde. 01:21:02

Voorzitter: En nog andere stemverklaringen over het hoofdvoorstel? Nee? Prima. Dan is het nu half negen. We hebben nog twee onderwerpen te gaan. Ik heb gemerkt dat bij een aantal van u de kou een klein beetje optrekt. Dat heeft wat wisselende effecten. Dus ik stel voor dat we even tien minuten pauzeren en een kop koffie pakken en dan gaan we weer verder. Ik pauzeer tot 20 voor negen.

c. Vaststelling inrichtingsplan en uitvoeringskrediet Grote Markt 01:21:28

Voorzitter: Ik vraag de raad hun plaats weer in te nemen en wij gaan over tot behandeling van het inrichtingsplan en uitvoeringskrediet van de Grote Markt. Ik wil u toch nog even attenderen op het feit dat een aantal fracties inmiddels zeer krap in de spreektijd zit, maar het is ook ruimschoots gesproken, dus misschien dat u zich kunt beperken tot de moties, maar dat is aan u. Wie wil het woord over de Grote Markt? Niemand. Ja, gaat uw gang, VVD. 01:34:08

Mevrouw De Vries: Dank u wel. We vinden het als fractie belangrijk om nog wel eerst te noemen dat de VVD erg enthousiast is over een nieuwe Grote Markt en dat we de plannen voor een groot deel ook prachtig eruit vinden zien. Maar mooie plannen alleen zijn niet genoeg om voor te leggen aan de gemeenteraad, want een plan is pas klaar om een beslissing over te nemen als het beeld compleet is. Dat is dus inclusief het op de hoogte brengen van en het ophalen van input bij omringende ondernemers, omwonenden en andere belanghebbenden. Natuurlijk zal nooit iedereen gelukkig zijn met verandering, dat begrijpen wij ook, maar we verwachten wel dat er op alle punten in het proces met de betrokken mensen gesproken wordt, aan de voorkant om input op te halen, maar ook als er een conceptplan ligt. 01:34:48

Voorzitter: De heer Leemhuis, GroenLinks. 01:34:52

De heer Leemhuis: Dank u wel, Voorzitter. Ik ben het eigenlijk helemaal eens met de eerste woorden van de VVD-fractie. Ik ben benieuwd of de VVD-fractie al weet of dat allemaal niet gebeurd is? 01:35:04

Mevrouw De Vries: Dat weten we zeker. Daar hebben we de afgelopen dagen veel tijd aan besteed om dat uit te zoeken met onze andere partijen.

63

01:35:12

De heer Leemhuis: Is het niet zo dat het wel netjes is om dat gewoon eerst te vragen aan het college om te vragen of het college zich in dat beeld herkent? 01:35:20

Mevrouw De Vries: Zeker, en daarom hebben we vorige week ook een uitgebreide meningsvormende sessie gehad waarin we dat besproken hebben, en op basis van die antwoorden zijn wij verder gaan zoeken. Dus daar komt onze conclusie uit dat dat niet gebeurd is. We hebben een lijst met betrokkenen, mensen ondernemers en de studentenvereniging Vindicat die niet op de hoogte zijn geweest van het uiteindelijke definitieve plan van de gemeente. Wat ons betreft zou het college zich sieren om zich in bredere zin, en het gaat misschien niet alleen over de grote markt, maar over meer projecten, zich te realiseren dat de stad niet van het college is of van de architect of van de ambtenaar, hoe hard die ook werken en hoe ontzettend veel mooie plannen die ook bedenken, maar de stad is voor onze ondernemers en voor onze inwoners, en het minste wat we dan kunnen doen, is ervoor zorgen dat zij in alle fases betrokken worden en zijn bij onze plannen. 01:36:18

Voorzitter: Nee, want er is geen tijd meer, dus u moet tot afronding komen. 01:36:23

Mevrouw De Vries: Daar gaat één motie over en dan willen we specifiek nog aandacht vragen voor de vaste standplaatshouders. De nieuwe plannen hebben onevenredig veel effect op deze groep. Daarom dienen we een motie in waarin we vragen om meer ruimte voor de vaste standplaatshouders en dan met name voor de poffertjeskraam. Dat. 01:36:48

Voorzitter: Nou, ik kon het zelf niet scherper formuleren. 01:36:50

De heer Van der Meiden: Voorzitter, ik heb een vraag. 01:36:56

Voorzitter: Je mag nog wel een vraag stellen. 01:36:58

De heer Van der Meiden: Voorzitter, ik heb een vraag aan de VVD, want als ik de woordvoering van mevrouw De Vries beluister, dan zitten daar best wel wat zorgen die ik heb. Dan vraag ik me af wat uw afweging gaat worden om voor of tegen te stemmen? 01:37:13

Mevrouw De Vries: Voor het plan voor de grote markt, dat vond ik een hele lastige. Dat moet ik eerlijk zeggen, want wij vinden dat Groningen dit verdient en wij zouden het liefst zien dat we dit pas over een paar weken bespreken als alle betrokkenen goed zijn meegenomen, maar dat ordevoorstel is niet doorgegaan en daarom gaan we nu toch instemmen met dit voorstel. 01:37:37

Voorzitter: Zijn er andere woordmeldingen? Ja, de heer Leemhuis, GroenLinks.

64

01:37:42

De heer Leemhuis: Dank u wel. Dan kijk ik eventjes naar het scherm om te zien hoeveel minuten ik heb, maar ik ga gewoon beginnen. Mijn fractie is blij met de plannen voor de grote markt, zoveel was al duidelijk. Er komt meer ruimte voor spelen, verblijven en genieten in de openbare ruimte en er komen meer elementen voor water en zitten en bovenal komt er meer groen op de grote markt. Met 37 bomen erbij, doet dit plan wat zoveel inwoners van Groningen al jarenlang om vragen. We zijn blij met het plan om een geclusterde bomenpartij te realiseren die ook een mooie nieuwe ruimte creëert op de grote markt, waarop de nieuw geplaatste windroos van Bouwma een mooie openbare zitgelegenheid komt. In het algemeen is mijn fractie van mening dat de openbare ruimte van iedereen is, en dat het in gebruik laten nemen voor commerciële doeleinden in principe tijdelijk behoort te zijn en dat het dus ook altijd stopgezet kan worden. Bij het gebruik van die openbare ruimte behoort, wat mijn fractie betreft, ook een eerlijke vergoeding voor het gebruik van de openbare ruimte. Dit algemene punt betreft dus ook de ondernemers die op dit moment de hoop lijken te lopen tegen de plannen. 01:38:50

Voorzitter: De heer Sijbolts. 01:38:51

De heer Sijbolts: Dank u, Voorzitter. Is de heer Leemhuis namens GroenLinks ook van mening dat wanneer horecaondernemers op welke plek dan ook in de stad een terras uitbaten en de beleidsregels worden gewijzigd, dat zij dan op een juiste en zorgvuldige manier moeten worden meegenomen in het proces, omdat deze veranderingen grote gevolgen kunnen hebben voor hun bedrijfsvoering? 01:39:14

De heer Leemhuis: Ik kom daar zo op. Daar komt bij dat de gemeente straks een enorme investering in de Grote Markt doet en die kans is juist groot dat door het verbeteren van de verblijfsruimte en juist meer en zeker ook over de dag gespreid, meer mensen naar de Grote Markt komen, omdat het er gewoon mooier en prettiger wordt. Mijn fractie heeft best begrip voor de geluiden die komen vanuit de vaste standhouders. Maar zoals wij de plannen begrijpen, is het echt logisch nu ook iets te doen met de standplaatsen en het wordt in onze ogen niet onmogelijk gemaakt, maar er gaat wel wat veranderen. Met betrekking tot de inbreng van Vindicat vinden we de suggestie voor een boom die zij zouden kunnen schenken sympathiek en vragen we het college welwillend te kijken naar de suggestie voor het herplaatsen van het genoemde kunstwerk: La Grande Lacerazione. 01:40:03

Voorzitter: De heer Sijbolts. 01:40:06

De heer Sijbolts: Ja, Voorzitter, ik hoorde de heer Leemhuis snel iets zeggen over de standplaatshouders. Weet de heer Leemhuis wel precies wat er gaat veranderen voor de standplaatshouders, want er lijkt hier in de raad nogal een verschil van mening te bestaan? Of in elk geval, niet iedereen weet precies wat er gaat veranderen en weegt volgens mij daarom de belangen van de standplaatshouders onvoldoende.

65

01:40:29

De heer Leemhuis: In de tussentijd keek ik even naar mijn computer, er gebeurde wat raars. Dat is van nadere uitwerking. We stellen vandaag een plan vast en vervolgens wordt het plan uitgewerkt en dat is één van de uitwerkingspunten. Het college schrijft in het stuk duidelijk dat de standplaatshouders op een andere manier terug kunnen komen en dat vindt mijn fractie voldoende. Dan naar de horecaondernemers langs de grote markt en om te beginnen verwijs ik nog eens naar wat ik in de inleiding zei: "De openbare ruimte is openbaar en het gebruik ervan is voorwaardelijk aan wat de gekozen volksvertegenwoordiging erover aan besluiten neemt." Ik lees dat de eigenaar van het Grote Markt hotel zich niet helemaal serieus genomen voelt door de raad, en dat vind ik jammer, maar dat ligt ook wel aan het feit dat de klachten van het hotel ook niet zo heel erg steekhoudend zijn. Er is mogelijk in de zomer laat in de avond--. 01:41:16

Voorzitter: De heer Leemhuis, mevrouw de Vries had nog een vraag. 01:41:20

Mevrouw De Vries: Dat ging nog over het vorige punt van GroenLinks. GroenLinks noemde de bomen en het beeld van Vindicat, maar één van de andere belangrijkste punten was dat Vindicat aangeeft niet gehoord te zijn en dat er geen gesprekken hebben plaatsgevonden en dat ze daarom alsnog zich nu genoodzaakt voelen om deze zienswijze in te dienen. Hoe kijkt GroenLinks daar dan naar? 01:41:42

De heer Leemhuis: Mijn fractie heeft daar een ander beeld van en we wachten gewoon even het antwoord van het college af, maar wij zien geen reden om daar nu meteen vanuit te gaan. Zoals gezegd, er is mogelijk in de zomer, laat in de avond voor het Grote Markt hotel wat minder zonlichttoetreding in het hotel en eigenlijk kan ik weinig andere belangen ontwaren in de inbreng van het hotel. Voor de Zuidzijde zal waarschijnlijk wel enige inperking van de terrasmogelijkheden optreden. Dat zien we ook wel, maar in onze ogen staat dat de gemeente naar het besluit van deze raad vrij het gebruik van de openbare ruimte waarop die terrassen staan, enigszins in te perken voor ander gebruik. Daar waar we tot nu toe te veel de focus houden op geparkeerde fietsers is het een goeie zaak om ook naar andere ruimtegebruik te kijken. En terrassen nemen wel degelijk een groot deel van de oppervlakte van de openbare ruimte in. Dat de eigenaar bij monde van zijn advocaat met allerlei argumenten komt waarom het niet zou mogen of kunnen, maakt op mijn fractie wat minder indruk. Het is openbare ruimte en deze raad mag dus daar na het horen van de belanghebbende een keuze in maken. 01:42:46

Voorzitter: De heer Sijbolts. 01:42:49

De heer Sijbolts: Dank u, Voorzitter. De heer Leemhuis had het over het zonlicht wat mogelijk weggenomen wordt bij het terras van WestCord Hotel, hebben we het dan over. De heer Leemhuis heeft al een conclusie. Ik vind dat bijzonder merkwaardig, want aan het hotel toegezegde bezonningsonderzoek is er niet. Dus hoe komt de heer Leemhuis tot deze conclusie? 66

01:43:09

De heer Leemhuis: Volgens mij is dat echt basale natuurkunde, basale klimatologie. De zon gaat onder in het oosten en dus laat in de avond, in de zomer zal eens een keertje, ik krijg vreemde blikken, de zon gaat onder in het westen. Ook aardrijkskundeleraren letten op, en op dat moment zal in inderdaad in de zomer mogelijk een klein beetje, om een uurtje of tien, een klein beetje minder zonlicht het hotel in schijnen. Dat valt dus wel mee. Daarnaast stellen we nu een plan van aanpak voor de Grote Markt vast en volgt daarna gewoon een aanpassing van de terrasvergunning met bijbehorende bezwaar- en beroepsmogelijkheden. Voor het overige geldt voor ons hier ook al het vaker genoemde ondernemersrisico. Voor het Waagplein geldt dat wij blij zijn met de voorgestelde plannen. Al kunnen we de inbreng van het nieuwscafé wel volgen, maar we zien vooralsnog meer in de verdere uitwerking van de plannen daar. Al met al is mijn fractie, zoals u merkt, razend enthousiast over deze plannen en we kunnen niet wachten tot deze plannen in 2023 uitgevoerd worden. Dank u wel, Voorzitter. 01:44:14

Voorzitter: Dank u zeer. Ik stel voor naar de heer Sijbolts te gaan, Stadspartij. 01:44:20

De heer Sijbolts: Ja, dank u wel, Voorzitter, ook mede namens de fractie van 100% Groningen en beide fracties zijn aan zich niet tegen de plannen voor een nieuwe Grote Markt. De inspraakreacties van vorige week en de stroom aan brieven en mails tussen afgelopen woensdag aan u en de gesprekken die ik voerde met ondernemers en Vindicat lijken haaks te staan op de uitleg die het college vorige week gaf. Datzelfde geldt ook voor de ondernemer aan het gedempte kattendiep die vorige week ingesproken heeft. 01:44:49

Voorzitter: De heer Leemhuis. 01:44:50

De heer Leemhuis: Ik was toch wel een beetje curieus dat de heer Sijbolts begint over een onderwerp waar we nu niet over praten, want het Kattendiep hoort bij de tijdelijke bushaltes en dat onderwerp hebben we net conform, weliswaar met een inbreng van de Stadspartij, net achter ons gelaten. Waarom begint de Stadspartij daarover? 01:45:14

De heer Sijbolts: Omdat het in onze ogen gaat over de manier, over het bredere plaatje waarom met deze ondernemers is omgegaan. Ik heb ervoor gekozen om dat nu in te brengen en niet het vorige agendapunt ter discussie ook nog hier te bespreken. Het college heeft aangegeven dat de werkelijkheid die ik net schetste in hun ogen anders is, en waarschijnlijk klopt dat deels ook wel. Men is over iets geïnformeerd of heeft zelf informatie verworpen over de uiteindelijke definitieve plannen die nu voorliggen, zonder daar nog over mee te hebben kunnen praten, om vooraf een idee en aan de hand te hebben kunnen doen, plannen die op onderdelen afwijken van informatie die eerder tot hen is gekomen. De bomengroep is zo een voorbeeld. Niemand is tegen meer bomen en groen op de Grote Markt. En ja, er was bekend dat er een boompje opgezet werd over bomen op de Grote Markt. Er zijn hier en daar oriënterende gesprekken gevoerd waar ondernemers vele vragen hebben gesteld waarop tot de dag van vandaag geen antwoord is gekomen. Het toegezegde 67

bezonningsonderzoek is nog niet uitgevoerd en over een fietspad is nooit gesproken. Juist daarom voelen velen zich overvallen over deze definitieve plannen en de ingrijpende gevolgen daarvan, onder andere op hun bedrijfsvoering. Waar zij dachten nog in gesprek te zijn of te komen over de plannen en ruimte voor aandragen van alternatieven en de gevolgen van hun bedrijfsvoering, personeel, gezinnen en gasten blijken deze plannen nu definitief. Voorzitter, in de ogen van de fracties van de Stadspartij en 100% Groningen is dit volstrekt de verkeerde volgorde. Aangedragen alternatieve oplossingen zijn niet uitgediept of serieus onderzocht. Op de vele vragen van verschillende ondernemers is nog steeds geen antwoord, maar de raad moet vandaag wel even een besluit nemen en dit is waar het grondig misgaat in de gemeente Groningen. Inspraak achteraf op plannen waarvan de uitkomst vooraf vaststaat, niet vooraf samen plannen uitwerken. Is dit nu echt de manier waarop wij met onze ondernemers om willen gaan, die ook belangrijk zijn voor onze lokale economie? We horen u wel, maar we luisteren niet. De ondernemer van het News Café krijgt van de gemeente per dictaat te horen dat hij wel even wat tafels en stoelen kan inleveren. En in dat voorliggende plan wordt het terras van het News Café met 60 vierkante meter ingekort, eenzijdig bepaald door de gemeente Groningen.

Het News Café is tot afgelopen week op eigen initiatief hierover in gesprek geweest met vertegenwoordiging van de projectgroep en het gemeentelijk bestuur. Helaas moet de ondernemer constateren dat dit zonder enige opening richting het News Café heeft geleid. 01:48:00

Voorzitter: De heer Leemhuis. 01:48:03

De heer Leemhuis: Ik ben wel benieuwd in het algemeen hoe de heer Sijbolts, ik heb het daarnet ook in de commissie al gevraagd volgens mij, denkt dat de gemeente en deze gemeenteraad, als hij van mening is dat de openbare ruimte op een andere manier gebruik zou moeten worden, hoe dat dan wel zou moeten? Dit is toch de manier? Je hebt een visie, je hebt een plan, je werkt het uit en vervolgens ga je het in de terrasvergunningen verwerken. Leg eens uit hoe het anders had gemoeten. Volgens mij bedoelt de heer Sijbolts gewoon dat hij niet wilt dat die terrassen verkleind worden. Dat is een prima standpunt, maar daar kun je ook een ander standpunt over hebben. 01:48:37

Voorzitter: Op Hetzelfde punt, de heer Bushoff. 01:48:40

De heer Bushoff: Ja, Voorzitter, dat sluit wel een beetje aan bij de interruptie van de heer Leemhuis, want kan het niet gewoon zo zijn dat wij als gemeenteraadsfracties een idee hebben en het college ook over hoe wij inderdaad om willen gaan met onze stad en dat wij daar plannen voor maken en logischerwijs dat we daarover in gesprek zijn en blijven met degenen die daarbij betrokken zijn? Maar dat betekent toch niet dat je helemaal nooit meer plannen kan gaan maken en dat je altijd alles maar moet doen wat iemand, bijvoorbeeld een ondernemer, wil. Dan zouden we als gemeenteraad net zo goed zelf helemaal niets meer hoeven doen en beter op onze handen kunnen gaan zitten. 01:49:12

Voorzitter: De Sijbolts. 68

01:49:14

De heer Sijbolts: Ja, dat zijn twee hele lange vragen. Dit kan een manier zijn om plannen tot stand te laten komen. Dit is niet de manier waarop wij plannen tot stand zouden willen laten komen en dat weet u volgens mij ook van beide partijen. Wij gaan graag in gesprek met ondernemers. Wij gaan graag samen met ondernemers plannen maken. Er zijn nog heel veel vragen die openstaan en er zijn heel veel alternatieven die worden aangeboden door ondernemers. Die worden nu niet meegenomen. Nee, we gaan nu een definitief plan vastleggen en gaan daarna de formele inspraakronde in. Onze fracties, maar ook heel veel inwoners, weten hoe dat gaat in de gemeente Groningen. Inspraak is een formeel dingetje wat we dan afgevinkt hebben, maar of we dan echt nog invloed hebben. Zowel inwoners als ondernemers hebben zeker in dit college de afgelopen drie jaar de ervaring dat dat een [onhoorbaar] neus is. 01:50:05

Voorzitter: De heer Bushoff. 01:50:07

De heer Bushoff: Ja, Voorzitter, kijk, natuurlijk is het zo dat als je plannen maakt, dat daar altijd mensen verschillende opvattingen over hebben. Ik moet nog een plan tegenkomen waarbij iedereen helemaal dezelfde opvatting daarover heeft. Maar dat is juist ook onderdeel van hoe wij politiek en democratie in Nederland hebben georganiseerd, dat we daar een debat over kunnen voeren. Dat betekent helemaal niet dat een college, zoals u dat noemt, een dictaat uitschrijft voor hoe we omgaan met bijvoorbeeld ondernemers. Als u het er niet mee eens bent, dan kunt u gewoon tegen stemmen en kunt u dat kenbaar maken. Dat doet niets af aan de manier waarop wij hier gewoon een normaal democratisch proces inrichten en daar een debat over voeren, en logischerwijs ook met elke ondernemer en iedereen die er maar belang bij heeft mee in gesprek gaan over de plannen. Maar we moeten wel plannen kunnen maken en daar een debat over kunnen voeren zonder dat dat een dictaat wordt genoemd. 01:50:55

De heer Sijbolts: Ja, Voorzitter, ik geloof dat de heer Bushoff mij nu een lesje politiek bedrijf probeert te leren. Dit is inderdaad het politieke bedrijf waarin de Partij van de Arbeid al sinds de jaren zeventig in opereert. Dat vind ik prima. Bedankt voor de uitnodigen, de heer Bushoff. Alleen, wij kijken er toch wel anders tegenaan, maar als u nou eens in gesprek was gegaan met al deze ondernemers en met Vindicat, die hebben zo veel goede en leuke ideeën, die hadden graag vooraf meegepraat en dan hadden ze graag samen met de gemeente al een heleboel dingen kunnen ontwerpen, kunnen bedenken. Dan hadden die nu al in de plannen gestaan en hadden we dit gezeik hier nu niet gehaald. 01:51:36

Voorzitter: Wat zei u nou? 01:51:38

De heer Sijbolts: Dit geneuzel. 01:51:41

Voorzitter: Deze misverstanden enzovoort. Dit punt is wel helder, dus dit kap ik nu af, want

69

we hebben genoeg over hebben we nou het proces goed ingericht of niet. De standpunten zijn helder. Gaat u verder met uw betoog of was u klaar, de heer Sijbolts? 01:51:54

De heer Sijbolts: Nee, Voorzitter, ik was nog niet klaar, want ik heb nog een ander voorbeeld over de marktondernemers. Die ontvingen eerst een brief van de gemeente Groningen dat er nieuwe regels per 1 januari 2022 ingaan. Pas na berichtgeving van RTV Noord ontvingen zij op 15 december, ik geloof dat het om vijf minuten over één was, een mail dat zij nog twee jaar de tijd hebben om hun bedrijfsvoering aan te passen. En los van de procedurele laakbare gang van zaken is het zeer zorgwekkend dat hiermee 20 tot 30 gezinnen mogelijk in de kou gezet worden. Ze worden immers gedwongen om hun bedrijfsvoering aan te passen. Voorzitter, ik wil graag van de wethouder weten hoe het kan dat zij fout geïnformeerd zijn. Dit participatieproces is tekenend voor dit college. Extra pijnlijk omdat men bereid is om bij te dragen aan een leefbare en levendige en bruisend stadshart en dolgraag wil participeren, maar, Voorzitter, men krijgt te maken met definitieve plannen die ingrijpend zijn voor hun bedrijfsvoering. Juist daarom vinden wij het zo van belang om samen plannen te maken en inwoners en ondernemers vertrouwen te geven. De fracties van de Stadspartij en 100% Groningen zijn van mening dat wij als raad op dit moment de verschillende belangen niet voldoende kunnen afwegen. Mede daarom vinden wij dan ook dat de raad op dit moment geen besluit had kunnen nemen over deze plannen.

Men wil nog steeds dolgraag meedenken en meepraten en ik sprak vandaag een onderneemster met een marktkraam, die is daar nog steeds toe bereid. Ik wil dan ook graag van de wethouder horen in algemene zin welke ruimte er nog is voor verschillende ondernemers en belanghebbenden zoals Vindicat, los van de formele inspraakprocedure. Kan er nog een boompje meer of minder op een andere plek? Kan het fietspad nog verder van de gevel? Is er nog meer ruimte voor de marktplaatshouders? En inderdaad weliswaar een ander agendapunt van vandaag, maar ik zou graag ook nog willen weten van de wethouder en dat is dan in het vervolg van wat ik net vroeg, is er nog ruimte voor die ondernemer aan het gedempte Zuiderdiep ten aanzien van zijn terras? Voorzitter, tot slot dienen wij nog een paar moties in. De motie met de titel Neem me mee, mede-ingediend door 100% Groningen, Student en Stad en de VVD, waarin we vragen om bij de verdere herinrichting, ontwikkeling van de invulling van de Grote Markt ook Vindicat actief te betrekken en Vindicat ruimte te geven om samen met haar leden bij te dragen aan een warme en gezellige huiskamer die past bij de sfeervolle stad die Groningen is. 01:54:41

Voorzitter: De heer Leemhuis. 01:54:44

De heer Leemhuis: Ik ben wel benieuwd waarom deze indienende partijen ervoor kiezen om Vindicat een soort van status apart te verlenen. Waarom heeft Vindicat van alle moties die de indieners zouden kunnen bedenken, nou een extra recht om meer gehoord te worden? Dat verbaast me. Graag een antwoord daarop. 01:55:06

De heer Sijbolts: Volgens mij maakt de heer Leemhuis van een hele sympathieke motie en een goede inhoudelijke brief van Vindicat die graag op deze manier nog hun steentje willen 70

bijdragen aan de stad, maakt u in mijn ogen een beetje belachelijk. Dat mag u doen natuurlijk, dat is prima. Ik vind dat een beetje jammer. Ik had ook nog allerlei moties kunnen indienen voor de marktondernemers, voor WestCord hotel, voor De Drie Gezusters, voor het News Café. Ik had niet de verwachting dat die op steun van de GroenLinks-fractie kon rekenen, ook niet op steun van de meerderheid van deze gemeenteraad. Dus ik heb ervoor gekozen om mij dat werk te besparen. Dat is niet alleen een teleurstelling voor mij dan, maar ook vooral voor die ondernemers. 01:55:49

De heer Leemhuis: Dit is een beetje flauw, Voorzitter, wat de heer Sijbolts doet. Ik heb in mijn woordvoering een tweetal punten van de Vindicat-fractie genoemd en ook aan het college gevraagd of die daar een reactie op wil geven en welwillend in wil zijn. Dan moet de heer Sijbolts niet verwarren dat ik kritiek heb op zijn motie als of ik kritiek heb op inderdaad een voor over het algemeen vrij genuanceerde rustige, vriendelijke brief van Vindicat. Ik vraag de heer Sijbolts: waarom vindt de heer Sijbolts dat Vindicat een soort van status apart moet krijgen, dat hij en de mede-indieners alleen voor Vindicat zo een motie indient? 01:56:30

De heer Sijbolts: Voorzitter, dat doe ik omdat ik er niet voor voelde om drie brieven van drie verschillende advocaten, met ik denk wel 60 punten bij elkaar opgeteld, in een motie te verwoorden. Dat leek mij iets te ver gaan. Voorzitter, ook dienen wij een motie in om voortaan participatie ook toe te passen voor en na de totstandkoming van definitieve plannen en dat gaat dus wat ons betreft verder dan de formele inspraak die deze gemeente kent. Dank u wel. 01:57:02

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere woordmeldingen? Ja, de heer Van Kesteren. 01:57:10

De heer Van Kesteren: Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, met de huidige lockdown verwacht een-derde van een aantal winkeliers failliet te gaan en dan komt het college met een plan om de Grote Markt opnieuw in te richten, die geen recht doet aan met name de middenstand. De Drie Gezusters gaat procederen vanwege omzetverlies, marktkooplui voelen zich bekocht, bloemenkraam Leendert Bolt en de poffertjeskraam wordt de nek omgedraaid. Er wordt niet geluisterd naar steekhoudende argumenten. Bezwaren van restaurant Digibites op het gedempte Kattendiep krijgt een bushalte pal voor hun zaak. Dat wordt nog genegeerd. Een prachtig nieuw hotel dat in plaats van in het zonnetje te worden gezet, komt definitief in de schaduw te staan. Voorzitter, we moeten het hebben van een midden en kleine bedrijf als het gaat om levendigheid die bij een grote stad hoort en ook het midden en klein bedrijf zorgt voor werkgelegenheid. We gaan slecht met onze ondernemers om. De groen obsessie gaat telkens voor realiteitszin, voor redelijkheid en billijkheid. Daarom, Voorzitter, steunen wij de moties die voor onze ondernemers opkomen. Dan nog even omdat ik niet mocht interrumperen, dat was wel jammer, maar de dominantie van PvdA en fusiepartner GroenLinks, de twee handen op één buik-partijen, die weten meestal wel wat goed is voor de mensen.

Democratie, Voorzitter, is in samenspraak met de inwoners iets moois bereiken. Maar ja, wat die partijen willen, dat is meestal geheel iets anders dan wat de inwoners willen en dat wil ik toch nog wel even gezegd hebben. Dank u wel. 71

01:58:47

Voorzitter: Dank u zeer. Ik kijk nog even rond of er nog andere zijn. De heer Dijk, gaat uw gang, de SP. 01:58:55

De heer Dijk: Dank u wel, Voorzitter. In de commissie hadden we maar heel kort de tijd voor dit voor dit grote onderwerp. Ik kan me herinneren dat bij de uitkomst van de verkiezingen in november 2018 de eerste reactie van lijsttrekkers Jacco van GroenLinks was: "Wat gaat er nu verandering in Groningen?" En haar reactie was: "Er komt meer groen en er komen bomen op de grote markt." Dus hierbij een felicitatie aan GroenLinks, er komen bomen op de grote markt. Eén van de mooiste marktpleinen van Groningen, misschien de vismarkt, maar sowieso van Nederland en laat ik dan ook maar zeggen, de rest van de wereld. Daar wordt 15 miljoen euro voor uitgegeven en dan zijn we hier met elkaar aan het bediscussieerde over wie op welke manier wel of niet goed is betrokken. Ik hoor zelfs de PVV zeggen dat De Drie Gezusters en een immens hotel aan de Grote Markt onder het MKB vallen. Nou, daar denk ik een beetje anders over en Vindicat die een prominent pand heeft waar wat bomen voor komen te staan. Dat laatste kunt u mij ontzettend blij meemaken. Maar, Voorzitter, de poffertjeskraam, de bloemist, de vaste standplaatsen en je ziet het niet vaak gebeuren, sterker nog, drie jaar geleden was hier totaal geen sprake van, maar alle echt kleine ondernemers waar de VVD het nu wel voor opneemt en drie jaar geleden als het om marktkooplui ging niet.

Daar zit wel een probleem en dat hebben we in de commissie ook al aangegeven en daar heeft de wethouder toentertijd ook op gereageerd en we hebben gemerkt dat de gemeente in ieder geval weer in gesprek is met deze ondernemers. Ik voel echt wel wat voor de heer Sijbolts die zegt: "Dat moet niet op deze manier, dat is niet goed en dat moet veel beter." Maar als dat voor ons grootste marktplein in onze mooie stad nu nog een drempel is om niet, toch een aanzienlijk bedrag, te gaan investeren in de grote markt, de belangrijkste plein van onze stad, dan moeten wij volgens mij als gemeenteraad het college goed in de gaten gaan houden of ze die afspraken nakomen met die ondernemers, ook met Vindicat, laat ik daar niet lullig over doen, en dat ze daar ook gewoon mee in gesprek gaat en dan hoop ik dat deze gemeenteraad daar gaat corrigeren en wil corrigeren waar dat moet als we zo ver zijn. En tot slot, want dat moet ik toch wel even kwijt, als het over de hele binnenstad gaat, we hebben het hier nu over 14 miljoen, dan wordt daar ongelooflijk veel geld aan uitgegeven. Dat steekt de SP toch wel dat al die dure projecten dan toch een salamitactiek zou zijn geweest om iedere keer op te knippen in deelprojecten waarmee de gemeenteraad eigenlijk iedere keer voor blok wordt gezet bij een voor- of tegeninvestering in de binnenstad.

En we gaan het zometeen hebben over speelgoed en kledingbonnen van 180.000 euro. U mag van ons weten, wij zullen met dit voorstel gaan instemmen met alle beperkingen die ik net geef, maar het doet wel zeer als we hier zo een discussie voeren en die miljoenen voor de binnenstad, 62 miljoen zag ik ergens, en het moet nog duurder worden, want dan gaan we het ook nog hebben over de diepenring. Ja, Voorzitter, dat doet wel zeer en dat vinden wij, vooral het deel dat je dan bezuinigt op speelgoed en kleding ondervinden, moeilijk uitlegbaar. 02:02:14

Voorzitter: De heer Sijbolts ook nog een vraag aan u.

72

02:02:16

De heer Sijbolts: Ja, Voorzitter. Overigens over dat laatste punt ben ik het wel met de heer Dijk eens. Dat was ook de reden volgens mij dat beide partijen destijds tegen stemden, maar de heer Dijk had het over het mogelijk later corrigeren van het college door de raad, maar als u ziet hoe het proces nu doorlopen is, hebt u dan de overtuiging dat het dan wel goed komt, want dan kunnen we niet beter voorkomen? 02:02:41

De heer Dijk: Natuurlijk hadden we het beter moeten kunnen voorkomen. Daar ben ik het helemaal mee eens. Ik heb u de afgelopen tijd ook niet in de Bres zien staan of hier hiervoor bij de stadskerk zien staan met de petitielijsten van ondernemers of noem maar op. Maar als u dat de komende tijd wil gaan doen om ervoor te zorgen dat de belangen van die ondernemers worden gediend, dan sta ik naast u. 02:03:01

Voorzitter: Mevrouw Moorlag. 02:03:04

Mevrouw Moorlag: Bedankt, voorzitter. De heer Dijk had het over een salami-techniek over de financiën, maar u hebt toch een volledig overzicht gekregen van de financiën en van wat alles gaat kosten? Dus ik begrijp dat niet goed. 02:03:16

De heer Dijk: Ja, dat klopt. Dat hebben we toen ook al aangegeven als het ging om alle plannen voor de hele binnenstad. We hebben toen aangegeven dat het een salamitactiek is. Daarom hebben we er toen tegen gestemd en zie je dat nu bij ieder deelproject toch gemeenteraadsfracties heel lang langzaam worden meegesleurd want als je namelijk tegen stemt, dan ben je tegen een heel plan en dat betekent dus dat we nu al een heel groot bedrag hebben uitgegeven en dat is een salamitactiek. 02:03:40

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere woordmeldingen? Ja, de heer Rustebiel, D66. 02:03:46

De heer Rustebiel: Dank u wel, Voorzitter. Wat ons betreft is het plan voor de grote markt één van de beste plannen van deze collegeperiode. Het is ook nog eens heel goed voor ondernemend Groningen, want het is juist ondernemend Groningen dat ook met de gemeente op tafel is gaan zitten om te zeggen: "Die binnenstad van ons, die moet misschien ook nog meer een verblijfsfunctie krijgen, juist om te zorgen dat die bezoekers van de binnenstad ook in onze binnenstad blijven hangen. Dat is goed voor onze business en dat is ook om allerlei andere redenen: groen, speelplekken, een heel erg goed idee." Dus er zijn hier ondernemers waar wij in meevoelen. We hebben ook de drie standpadhouders op de fractievergadering gehad. Wij roepen echt het college op om met hen een nette oplossing te verzinnen. Alleen het beeld dat hier wordt opgeroepen dat hier ondernemend Groningen geweld wordt aangedaan, dat is volgens mij niet terecht. Dus volgens mij worden hiermee juist heel veel ondernemers tevredengesteld omdat die binnenstad dus die functie krijgt die voor ondernemers heel erg gunstig is. En uiteindelijk zijn wij er als gemeenteraad ook voor om belangenafwegingen te maken en wij denken dat zo een opknapbeurt voor het belangrijkste plein van Groningen, dat dat gewoon heel veel verschillende doelen dient. En 73

dan moeten wij oplossingen verzinnen voor de mensen die daar wat last van hebben. Alleen voor het grotere geheel, juist ook voor ons ondernemers in de stad, is dit volgens mij een heel erg goed proces. Voor de partijen die zeggen dat onze binnenstad het niet zo goed zou doen, de vorige commissie of de vorige agendering over de mobiliteitsvisie kwam net ook voorbij. Ja, Groningen is één van de succesvolste binnensteden van Nederland. Het zijn geen vergelijkbare steden, die hebben twee keer zoveel leegstand als wij. Dus wij hebben gewoon een super succesvol binnenstadsbeleid en de aanpak van deze Grote Markt sluit daar naadloos op aan en is ook gewoon weer een impuls voor iedereen die in Groningen wil ondernemen. Dank u wel. 02:05:35

Voorzitter: De heer Dijk had nog een vraag aan u. 02:05:37

De heer Dijk: Ja, voorzitter, in mijn laatste punt in mijn woordvoering wil ik een vraag stellen aan D66. Ziet u ook dat het wrang is dat er bij armoedebeleid gekozen moet worden tussen intergenerationele maatregelen en voorzieningen voor het hier nu en dat we tegelijkertijd nu 14 miljoen euro uitgeven aan de binnenstad en nog zo heel veel meer geld aan allerlei andere binnenstadsprojecten? Ziet u dat? Voelt u dat? Merkt u dat het in de Groningse samenleving speelt en dat mensen daar ontevreden over zijn? 02:06:06

De heer Rustebiel: Ja, ik zie dat natuurlijk wel, maar het is niet zo dat deze investeringen in de binnenstad er alleen maar voor een paar mensen is. Dat is echt voor de hele samenleving. U heeft ons ook wel eens verweten dat we veel investeren, alleen maar in de binnenstad, maar als we bijvoorbeeld kijken wat er in de sociale wijkvernieuwing in deze collegeperiode is gebeurd, dan denk ik dat het college een hele brede en inclusieve agenda voert om iedereen de kansen te geven om mee te doen in deze gemeente. 02:06:31

Voorzitter: Mevrouw De Vries. 02:06:34

Mevrouw De Vries: Ja, dank u wel. D66 vertelt dat het plan goed is voor ondernemers. Nou, dat vinden wij absoluut ook, want het is een prachtige investering. D66 zegt ook dat niet iedereen tevreden kan zijn. Nou, dat delen we ook. Niet elk argument van elke individuele ondernemers zal opwegen tegen dat belang om te investeren in de Grote Markt, maar de grote bezwaren zitten juist ook bij het onvoldoende meegenomen zijn en dan zeker in dat laatste proces. Dus dat het definitieve plan niet besproken is met ondernemers. Dat kan toch ook niet de bedoeling zijn wat D66 betreft? 02:07:06

De heer Rustebiel: Nou, ik ben nog benieuwd naar de reflectie van het college erop. Wij hebben die geluiden niet in die mate ontvangen, anders dan de brieven die wij hebben gelezen. We hebben ook onze contacten in de binnenstad en met ondernemers en wij hebben ook heel veel positieve geluiden gehoord en dat wou ik even tegenover de klachten zetten die hier ook gedeeld zijn, waar het college ongetwijfeld nog even op zal reageren.

74

02:07:25

Voorzitter: Ik stel voor dat we dat punt nu parkeren, want anders draait het daar steeds over door en u heeft uw standpunten daarover gehoord en daar zal het college op reageren. We gaan het wereldrecord nu meemaken. De heer Bushoff gaat in zes seconden die nog resteren, hij is helemaal warmgelopen nu. Nou, zet hem op Julian, we gaan het horen. 02:07:55

De heer Bushoff: Ik hoor al heel veel suggesties. Nog drie seconden, nee, één, twee, drie. Heel goed plan, Voorzitter. Volgens mij hoorde ik dat raadsbreed bijna dat iedereen zei: "Dit is een geweldig plan." Dat vindt de Partij van de Arbeid ook. Dat neemt niet weg dat het natuurlijk terecht is, dat er mensen zijn die zorg hebben, dat je daarmee in gesprek moet, dat volgens mij dat ook gebeurt vanuit de gemeente en dat de Partij van de Arbeid dat alleen maar kan aanmoedigen. En dan tot slot, voorzitter, ik ben er best trots op dat wij als Partij van de Arbeid tenminste wel vaak een visie hebben op ruimtelijke ordening, dat wij met plannen komen voor hoe wij willen dat onze stad eruit komt te zien en dat volgens mij mede daardoor de stad er al best wel mooi uitziet. Jammer dat sommige partijen geen visie op ruimtelijke ordening hebben en helemaal niks met de ruimtelijke ordening in onze binnenstad willen. 02:08:40

Voorzitter: Geen vragen over, de heer Bushoff? Ja, gelukkig wel, dat kan nog eventjes--. Nee? Gewoon woordvoering? Ja, ik heb mijn best gedaan, gevochten als een leeuw. Student en Stad, de heer Bosch. 02:08:58

De heer Bosch: Dank u wel, Voorzitter. Inderdaad gewoon voor een woordvoering. Student en Stad vindt de plannen voor de Grote Markt mooi en ziet het gebeuren en ziet dat ontzettend belangrijke plein dat het is een grote upgrade krijgen. Dus daarover niets dan lof. Daarnaast zien wij ook dat de participatie niet geslaagd is, dat heel veel partijen zich niet betrokken voelen en soms aan het begin kant van het proces, soms later in het proces en dat vinden we jammer. Daarnaast zien we natuurlijk ook dat als jij een plan hebt, dan is het best begrijpelijk dat niet altijd iedereen het daarmee eens kan zijn. Heel concreet hopen we dan dat bij de standplaatshouders het gesprek voortgezet wordt en dat er naar een passende oplossing voor wordt gevonden. En wat betreft de inbreng van Vindicat, vonden we vooral hun twee duidelijke vragen over het kunstwerk, de grote verscheuring en de mogelijkheid om een boom te kunnen doneren heel erg sympathiek en goed en daarom steunen wij ook die motie. 02:10:05

Voorzitter: Dank u zeer. Nog andere? Ja, het CDA, de heer Ubbens. 02:10:10

De heer Ubbens: Dank, Voorzitter. Ik kan redelijk kort zijn. Wij waren ook heel positief over het plan. Het voldoet aan bijna alle punten, ook aan het programma van eisen, dus dan zou je ook heel tevreden zijn. En dan hebben we vooral en dat hoorde ook in de discussie natuurlijk over het proces, een aantal partijen hebben het college al gevraagd daar nog een keer op te reflecteren. Dat hebben we in de commissie vorige week ook al gedaan. Toen zei de wethouder hier bijvoorbeeld: "Bij WestCord hotel, daar hebben borden voor de deur 75

staan, dus dan hadden ze wel kunnen weten hoe het er allemaal uit kwam te zien." Daarvan denk ik dan wel: is dat het dan? Of kan de wethouder daar nog wat meer over zeggen? Want je zou toch wel denken dat dit concept ook echt is rondgestuurd naar alle betrokken partijen. En wat klopt er dan van de kritiek die die partijen hebben over dat het misschien niet gebeurd is? Dat is mij nog echt onduidelijk. Ik denk wel dat we hiervan moeten leren, want al deze reacties wil je toch niet bij zo een plan wat aan al onze eisen voldoet? Je wil dat al die ondernemers dit plan goed tot zich hebben kunnen nemen en daarna op hebben kunnen reageren voordat het bij ons ligt, want nu zouden wij ook wel voor uitstel willen zijn. Maar goed, dat voorstel heeft het niet gehaald. Uiteindelijk, als wij nu de afweging maken, we kijken naar dit plan, dan voldoet het aan de eisen die wij van tevoren hadden en ziet het er heel mooi uit. Verder sluiten we wel aan bij de opmerkingen die vanuit diverse fracties zijn gemaakt over de standplaatshouders, dat daar een goede oplossing voor gevonden moet worden. Al denk ik wel dat bijvoorbeeld de motie om bijvoorbeeld de poffertjeskraam in exact de huidige vorm daar terug te plaatsen. Ik kan me toch voorstellen dat we dat niet gaan doen.

Dan hebben we voor 15 miljoen de Grote Markt helemaal opnieuw inrichten, dan zou je toch ook een passende poffertjeskraam willen hebben en niet dat ding wat er jaren heeft gestaan. 02:12:11

Voorzitter: Mevrouw Moorlag, ChristenUnie. 02:12:14

Mevrouw Moorlag: Bedankt, Voorzitter. Wij kunnen het heel kort houden. We sluiten ons aan bij de positieve woorden die zijn gesproken over deze plannen. Ontzettend mooie plannen om de huiskamer van de stad nog mooier te maken dan dat die al is. Voor wat betreft de standplaatshouders kan ik me aansluiten bij de woorden van de heer Ubbens. Dank u wel. 02:12:39

Voorzitter: Dank u zeer. Mevrouw De Wrede, Partij voor de Dieren. 02:12:43

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. We hebben het vorige week al gezegd in de commissie, we zijn het niet altijd eens met het college, maar deze keer wel. We vinden het een mooi plan. We vinden het ook heel sympathiek van Vindicat dat ze alvast een boom willen doneren, en die kan dan mooi naast het geplande bosje op de Grote Markt. Dank u wel. 02:13:01

Voorzitter: Dank u zeer. Alle woordvoeringen gehad. Wethouder. 02:13:09

Wethouder 2: Dank u wel, Voorzitter. Om mee te beginnen, het is inderdaad, de heer Rustebiel zei het ook al, het is een groot plan. Het is een belangrijk plan, niet alleen voor dit college, maar met name juist voor onze gemeente, voor onze stad. Waarom? Het gaat om de Grote Markt, de huiskamer van stad en regio, veel mensen vinden er wat van, veel mensen hebben er ook wat van kunnen vinden, iedereen die zich betrokken voelt en is bij de stad heeft alle mogelijkheden gehad en ook genomen om daar iets van te vinden. En dat is ook terecht, want dit plein is iets waar heel veel mensen komen. Even over de aard en de 76

inhoud van het plan, het werd wel een paar keer gezegd, dat komt omdat bijvoorbeeld het in het coalitieprogramma stond dat er bomen op de Grote Markt zouden komen of omdat GroenLinks dat in het verkiezingsprogramma had staan. Dat heeft natuurlijk allemaal meegespeeld, maar wat ontzettend belangrijk is en dat zeg ik ook tegen iedereen die het heeft over dat het plannenmakerij van bovenaf zou zijn, uit het uitgebreide participatieproces wat wij gedaan hebben, zelfs voordat er ook maar een tekening lag van een Grote Markt, kwam heel nadrukkelijk naar voren vanuit onze gemeenschap: "Meer groen op de Grote Markt." Dat is een breed levende wens bij onze bevolking en dat hebben we ook de afgelopen maanden bij de verschillende fases in de definitieve planvorming gehoord van mensen, hoe men het waarderen dat wij de keuze hebben gemaakt om bomen op de Grote Markt te gaan plaatsen. Ook in de vorm die nu voorligt en ook dat men vroeg: "En meer ruimte voor spelen in de binnenstad, meer voor verblijf." Als die bussen dan toch afgaan, dan moet het plein weer worden van de stadjers en van de bezoekers van de stad, mensen uit de regio. Wij zijn ervan overtuigd en naar mijn idee ook heel veel en juist ook heel veel ondernemers, ook het enthousiasme bijvoorbeeld van Groningen City club over de plannen heeft u een paar keer kunnen meemaken, dat het plan daaraan voldoet.

Daarmee is het dus niet een plan van bovenaf maar juist een plan dat gebaseerd is op de wensen die breed leven in onze stad en onze gemeenschap en die tot dit ontwerp uiteindelijk hebben geleid. Dat proces waar het u een paar keer over gegaan is, is inderdaad een proces van een lange tijd geweest. Het ging over ophalen. Het feit dat die herinrichting eraan zat te komen, was natuurlijk niet iets van het afgelopen jaar. Nee, dat was een gevolg van keuzes die we natuurlijk gemaakt hebben bij bestemming binnenstad, de keuzes met betrekking tot de oostwand en de keuzes om de bussen een andere route door de binnenstad te laten rijden. Er was al lang en breed bekend dat we op een moment zouden komen dat we deze discussie zouden gaan voeren en daar zijn verschillende fases in geweest. Een programma van eisen en uiteindelijk een definitief plan of een concept definitief plan, moet ik dan zeggen, wat in september breed teruggelegd is in de stad en in de omgeving. De heer Ubbens vroeg: "Alsof ik vorige week alleen gezegd zou hebben, er staan wat borden voor het WestCord." Dat was één van de voorbeelden van vele vormen van participatie die we in die tijd hebben gedaan, zeker in de laatste fase.

We hebben op een Let's Gro daar aandacht aan besteed, we hebben inderdaad diverse bijeenkomsten gehad, er hebben overal in de binnenstad en ook daarvoor trotters gestaan waarop de plannen gepresenteerd zouden zijn, er is collectief met de ondernemers gesproken en er is ook individueel, met de genoemde ondernemers waar we het hier vanavond over hebben, gesproken. Ik kom zo nog even apart op de standplaatshouders terug, maar als het gaat om de ondernemers rond de binnenstad, in de panden rond de binnenstad of andere gebruikers, dan is daar zowel op individueel niveau als collectief mee gesproken. We hebben heel duidelijk bij het begin van het proces afgesproken dat we daar ook de ondernemersvereniging waar de bedrijfsleider van De Drie Gezusters de voorzitter van is, die zouden gebruiken om de communicatievorm te gaan geven. En voor alle duidelijkheid, het is dan weliswaar geen onderneming, hoewel er aardig wat omgezet wordt, maar ook Vindicat is lid van die ondernemersvereniging. Dus als iemand zegt: "Met Vindicat is niet gesproken." Er is gesproken met Vindicat, via de ondernemersvereniging, individueel, er heeft daar ook drie keer een brief op de mat gelegen waarin men uitgenodigd is, net als alle andere partijen in onze stad, om te reflecteren op de verschillende fasen van de plannen. Kortom, er is breed met veel partijen overlegd. 77

02:17:11

Voorzitter: De heer Sijbolts. 02:17:14

De heer Sijbolts: Ja, Voorzitter. Ik wil graag van de wethouder horen of er over het nu definitieve plan concreet is gesproken met Vindicat, met WestCord, met De Drie Gezusters over dit definitieve, concrete, voorliggende plan? 02:17:32

Wethouder 2: Er is maar één plan, dus het antwoord daarop is ja. Volgens mij kunt u het zelf zien in de raadsnotitie waar de data staan dat er met de ondernemersvereniging is gesproken. 02:17:45

De heer Sijbolts: Voorzitter, dat is iets te makkelijk, want de wethouder had het over verschillende fasen van het ontwerp. Daar is over gesproken, maar iedereen die ik heb gesproken heeft dit concrete plan misschien wel gezien, maar er was geen ruimte meer om nog iets aan te passen. 02:18:02

Wethouder 2: Volgens mij is er een hele inspraakperiode geweest tussen begin september en het plan waar u nu besluit van ruim twee maanden, acht weken, waarin alle ruimte was voor inbreng en hebben wij met die inbreng een voorstel aan u neergelegd om het zo te doen. Dus er was alle ruimte en tijd om inbreng te leveren en wij hebben op een gegeven moment daar een definitieve keuze in gemaakt en aan u voorgelegd, maar de suggestie dat wij al met vastgetimmerde plannen pas dan met mensen zijn gaan praten en over dat we niet met mensen zouden hebben gesproken, is dit proces echt onjuist. Sterker nog, ik durf de stelling wel aan. Ik zal de laatste zijn die zal zeggen dat de participatieprocessen in deze gemeente allemaal goed verlopen. Maar dit proces van het begin af aan is door een ringetje te halen. Op alle vragen zijn antwoorden gekomen, we hebben op alle vragen antwoorden gegeven, we zijn persoonlijk langsgegaan, en met mensen gesproken en ik heb inderdaad ook geconstateerd op basis van zeer recente brieven van advocaten, toevallig dezelfde advocaat kreeg ik nog de indruk, dat misschien niet iedereen binnen de betreffende bedrijven daarvan op de hoogte is, maar dat kunt u toch moeilijk het college gaan verwijten. 02:19:11

Voorzitter: De heer Ubbens. 02:19:14

De heer Ubbens: Bedankt, Voorzitter. Het lijkt er toch een beetje op dat de wethouder dan zegt: "We communiceren de plannen dan via de ondernemersvereniging en de ondernemersvereniging is dan verantwoordelijk voor het delen van die plannen met de aangesloten partijen. Klopt dat? En waarom is het niet zo dat er gewoon brieven rondgaan naar alle ondernemers, gewoon rond de Grote Markt? 02:19:38

Wethouder 2: Het is allebei waar. We hebben die afspraak al in het begin van het proces, in januari of zo, met die ondernemersvereniging waar iedereen lid van is, gemaakt, om het zo op die hen primair als aanspreekpunt te gebruiken en daar ook primair de communicatie 78

mee te laten verlopen. En daarnaast is er natuurlijk ook individueel met ondernemers, ook op basis van vraag van hun zelf, over initiatieven van ons gesproken. Dus het is een keuze geweest die we gezamenlijk hebben gemaakt. En ik wijs u er ook op dat bijvoorbeeld de ondernemers waar we het hier specifiek over hebben, die de laatste tijd in het nieuws zijn geweest, echt zowel het Market Hotel als De Drie Gezusters, en dat zijn overigens, dat zeg ik even nadrukkelijk bij op het niveau waar wij de gesprekken hebben gevoerd. Buitengewoon goede, constructieve, positieve gesprekken. Juist met die partijen hebben we zeer intensief gesproken. 02:20:32

Voorzitter: Mevrouw De Vries. 02:20:38

Mevrouw De Vries: Ja, dank u wel. Ik heb toch nog wat moeite met het verhaal van de wethouder dat hij zegt dat de communicatie via de ondernemersvereniging verloopt. Want bij een algemeen plan over de binnenstad, dan snap ik dat. Maar als het gaat om een plan dat recht voor de deur van een pand gebeurt waar je huurt of waar je gevestigd bent als ondernemer, dan is het toch niet zo raar om te verwachten dat de gemeente ook op dat individuele niveau zo een plan voorlegt met de vraag: "Wat vinden jullie hiervan [onhoorbaar] in gesprek?"' 02:21:10

Wethouder 2: Nee, we hebben zo met de ondernemersvereniging gesproken om juist eenduidigheid en informatie gegeven. Ik zeg nogmaals, dat heb ik ook tegen de heer Ubbens zegt, Voorzitter, dat er ook op individueel niveau met ondernemers gesproken is en dat geldt voor alle ondernemers en alle inwoners en belanghebbenden van de Grote Markt. Er was ook een algemeen participatieproces met heel veel actieve informatie, zowel digitaal als fysiek, die iedereen de mogelijkheid heeft gegeven op allerlei manieren met ons in gesprek te komen. En overigens, dat is ook gebeurd. Het is niet zo dat er niet gesproken is met mensen of mensen nu pas afgelopen week voor het eerst achter kwamen dat deze plannen er waren. Er is afgelopen maandag gesproken. U kunt dat gewoon in de rapportages lezen. Daar geven wij een reactie op een aantal vragen en bezwaren die er zijn geuit. Daar doen wij een voorstel over. Als u het anders wilt, kunt u daar iets van vinden, kunnen we daar inhoudelijk mee over discussiëren, maar ik neem nadrukkelijk afstand van de suggestie alsof wij de afgelopen jaar niet met, in dit geval ondernemers, hebben gesproken. Het tegendeel is waar. Ik denk dat er maar weinig plannen zijn waar zelfs op individueel niveau er zo met belanghebbenden is gesproken als bij dit plan voor publieke ruimte, daar hebben we het over, als de Grote Markt. Dat is ook nog niet af, want dit is een plan.