2021-04-28 verslag gemeenteraad 19.00 uur.pdf

de heer Lo-A-Njoe: Ja, ik snap wat u bedoelt. Maar zoals ik aangaf, ons standpunt is dat overdoen van dit proces nu niet gaat helpen en dat we het vooral nu beter moeten doen. En daar zijn wij als raad bij. Want wij vragen om een omgevingsovereenkomst als onderdeel van een plan, wat voor wordt gelegd aan deze raad. Wij kunnen dan als raad op dat moment vaststellen, of wij vinden dat het goed genoeg is gebeurd. Dat lijkt me de logische manier om dit te doen. We zien tenslotte dat een aantal oppositiepartijen min of meer dezelfde wensen heeft. Laten we daar een brug slaan en dit samen doen. Ik vraag de indieners van de motie: Draagvlak Lagelandpolder, dan ook met klem, om zich aan te sluiten bij onze motie, zodat we samen gaan staan voor de belangen van omwonenden van de Lagelandpolder. Dank u wel.

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR 04:43:47

Voorzitter: Meneer Dijk. 04:43:52

de heer Dijk: Voorzitter , ik heb afgelopen commissie en deze gemeenteraad geluisterd. Ik heb ook een paar oppositiepartijen wat vragen gesteld en het was ook mijn doel, om als laatste te gaan. Om een klein beetje een soort van beschouwing vanuit de SP te geven. Want als ik kijk naar GroenLinks, dan heeft het de afgelopen maanden de indruk gewekt, dat bewoners van de Lagelandpolder ook daadwerkelijk iets te zeggen hebben. En trekt zowel in de provincie als in de gemeente een soort grote broek aan, als het gaat om inspraak en zeggenschap voor bewoners. Maar als het puntje bij het paaltje komt, wegen de eigen ambities van GroenLinks zwaarder dan de inspraak en zeggenschap van bewoners. Want ik vroeg net een aantal punten waarop het plan door de inspraak van bewoners echt beter is geworden. En dat is er eigenlijk niet. Zo laat GroenLinks haar ware gezicht zien. Geen volkspartij maar een partij van theoretici, die weinig boodschap heeft aan de praktijk en aan de noden en wensen van de bewoners. Voorzitter, als ik dan naar de Partij van de Arbeid heb geluisterd, dan hoor ik heel veel kritiek op hoe het dat dan is gegaan, hoe dit participatiesproces is verlopen, maar uiteindelijk wordt het toch gewoon ingestemd. U geeft mensen die niet alleen maar klagen, maar mensen die daadwerkelijk willen meedenken over hun eigen leef- en woonomgeving daarbij wel een stok in handen.

En dat is een hele negatieve stok. Een stok van: ze luisteren toch niet, ze doen toch maar waar ze zelf zin in hebben. En potverdorie, u geeft ze ook nog eens gelijk ook. Want deze mensen die we hebben uitgenodigd voor een debat, deze mensen die we hebben uitgenodigd om langs te komen, u heeft ze hoop geboden door ze een luisterend oor te bieden en uiteindelijk vol in te stemmen met een plan waar geen enkele van hun belangen in voort komen. Een hyperloop, een stroomstation, een mega zonnepark. ze doen toch wel waar ze zin in hebben Voorzitter. 04:45:34

Voorzitter: De heer Van Niejenhuis. 04:45:37

de heer Van Niejenhuis: Voorzitter , dank u wel. Is dat nu niet juist ook de essentie en ook het moeilijke van raadslid zijn? Dat je als inwoner van deze gemeente, net als deze mensen zelf, een hele moeilijke afweging moet maken waarvan je weet, dat het deze mensen hun privébelang schaadt, dat zij daar heel erg lang last van zullen hebben, dat je toch denkt: vanuit het collectieve belang moeten we dit doen. 04:45:58

de heer Dijk: Ja, Voorzitter , maar dan moet je niet een gesprek aangaan met mensen en zeggen: u kunt mee participeren, u kunt meedenken, u heeft zeggenschap en inspraak. Vervolgens niets van die inbreng, niets met die inbreng doen, en nu zeggen: 'Ja, dat is niet heel erg goed gegaan, maar we gaan het later, in de toekomst van de inspraak, dan gaan we het echt goed doen. Maar nu niet. Nu is het niet gelukt, helaas.' 04:46:19

de heer Van Niejenhuis: Voorzitter, dank u wel. Stelt u dan voor, dat dat ik mij niet verdiep in deze mensen? Dat is toch juist wat ik moet doen, om vervolgens een moeilijke beslissing te

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

nemen? En u zegt nu van, de PvdA doet er helemaal niets mee. Dat is helemaal niet waar. U kunt ook de motie die Lo-A-Njoe van D66 daarvoor heeft ingediend op nalezen. 04:46:38

de heer Dijk: Dank voor het bruggetje Voorzitter , want daarin staat inderdaad in dat het over profijt gaat. Als u goed spreekt met die bewoners, dan gaat het niet om het profijt. Het gaat om hun eigen leef- en woonomgeving. Of ze duizend euro zouden krijgen omdat er zonnepark in hun achtertuin wordt geplaatst, dat is in de kern niet de essentie van de kritiek van de bewoners. Zij wilden inderdaad zeggenschap over het park, ze doen ook een handreiking. Het zou mooi zijn als u die aandacht had gegeven. Nogmaals, die inspraak die komt dus nu nog een keer achteraf. Ik heb wekelijks contact gehad met de bewoners die in die participatiegroep zaten. Het was allang beklonken, het was al lang duidelijk wat er ging gebeuren. Week na week heeft het hun gefrustreerd. U jaagt ze weg, u jaagt ze ook weg bij linkse politiek en dat neem ik u kwalijk. Voorzitter, als het om de inspraak ging, een half jaar geleden voor afgelopen zomer, diende de SP samen met volgens mij was het 100%, hadden wij een debataanvraag gedaan, omdat het misging met de manier waarop bewoners betrokken werden. Het was muisstil vanuit GroenLinks, de Partij van de Arbeid en D66. Muisstil. En dan moeten we nu in één keer een nieuw participatieproces gaan oprichten, met een motie van D66 die dan oproept: willen jullie alsjeblieft bij ons aansluiten, oppositie.

Steun de motie van de VVD, steun de motie van de SP die over een handreiking gaat. Ik ben benieuwd of de coalitie dat eens een keer zou aandurven. Voorzitter , een partij van democraten die nooit, als het er echt om gaat, als een leeuw haar tanden laten zien, maar piept als een heel klein muisje, als het gaat om zeggenschap. Dan vooral achteraf nog aan het piepen is, als het kwaad al geschied is. 04:48:05

Voorzitter: Meneer Sietsma, GroenLinks. 04:48:08

de heer Sietsma: Voorzitter , ik moet toch even reageren op het verwijt dat wij destijds muisstil waren. Ik moet constateren dat de SP toen, net als nu, er alleen maar op uit is om het besluit uit te stellen. We hebben ook toen aangegeven dat uitstel niet in het algemeen belang is. We zijn ook toen kritisch geweest over het gelopen proces en we hebben het college uitgenodigd, en uitgedaagd om het beter op te pakken. Dus al die verwijten die u ons maakt, die slaan nergens op. 04:48:44

de heer Dijk: Voorzitter, stil als een muisje ben ik volgens mij nooit geweest. Voorzitter , bewoners die onlangs een andere handreiking hebben gedaan aan GroenLinks, D66, ChristenUnie en PvdA. Zij kunnen leven met de helft van de zonnepanelen die het college voorstelt, en willen over de rest van de invulling van de polder, met college en raad in gesprek. Dat heeft niets te maken met het stoppen van deze plannen. Dat heeft te maken met het faseren van deze plannen. Dus het heeft er niets mee te maken dat die bewoners niets willen. Ze willen alleen gefasseerd die plannen gaan doen en daarover met u in gesprek. De SP doet daarom wederom, in de commissie ook gedaan, de oproep aan GroenLinks, ChristenUnie, D66 en de PvdA: omarm deze handreiking nu. Voordat u mensen tegen u in het harnas jaagt. Want, Voorzitter , daar voor dient de SP speciaa een motie in:

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

van faseren kun je leren. Ik wil tot slot de bewoners Heike, Marieke, Roland, Synti, Erik, Alu en al die andere lagelanders heel erg bedanken. Want misschien wordt er nu, en ik vrees dat dat gaat gebeuren, door deze coalitie een plan vastgesteld waarin jullie belangen veel tekort worden gedaan. Jullie inbreng en jullie inzet echt tekort wordt gedaan, en dat wekt frustratie op. Maar ik wil jullie vragen om ook na te denken over de plannen die hierna komen. Er komen nog plannen voor windmolens. Het meest genuanceerde raad van de SPfractie komt na mij, die gaat het over windverkenningen hebben. Er komen nog plannen van windmolens en die moeten we nog verder uitgewerkt worden. Jullie strijd nu voor meer zeggenschap, heeft misschien niet direct tot betere plannen geleid, maar zullen er wel voor zorgen, dat bij die plannen de coalitiepartijen ietsje scherper zullen zijn. Dan hoop ik dat ze niet zo stil zijn als een muisje, maar hun tanden laten zien als leeuwen. Dank u zeer. 04:50:27

Voorzitter: Ik stel voor dat we overgaan tot preadvies van de kant van het college, op de drie moties. Dat we dan ook tot stemming kunnen overgaan. Het woord is aan de wethouder. 04:50:46

de heer Van der Schaaf: Voorzitter, ik wil toch even van de gelegenheid gebruik maken, ook al vraagt u mij direct om een preadvies op de moties, om toch op datgene wat ook gezegd is kort te reflecteren. Want ik denk dat data in het belang van het debat en de dingen die gezegd zijn, wel van belang is. Wat ik al zei, de discussie over een gebiedsvisie MeerstadNoord of Lagelandpolder, heeft de gemoederen hier in de raad, maar ook in de samenleving, flink doen verhitten. Ik heb ook in de commissie al aangegeven dat fsy volkomen terecht is, dat het uiteraard ook de verdienste is geweest van bewoners, net ook door de heer Dijk opgenoemd, die hun zaak uitstekend hebben bepleit en aan het voetlicht hebben gebracht. Maar ook omdat die discussie appelleert aan een aantal actuele thema's die spelen. De ruimtelijke ordening van de energietransitie, ik zal er nog iets over zeggen, maar ook de verhouding burger-overheid en ook nog eens stad-platteland. En het klopt, datgene waar wij mee gestart zijn als het college op basis van besluiten die door u raad zijn vastgesteld met de omgevingsvisie, de motie energielandschap, de Meerstad, routekaart energie, ze zijn allemaal een keer voorbijgekomen. Dat is allemaal waar. Dat is allemaal gebaseerd op vaststaand beleid, niet van het college, maar van u raad voor alle duidelijkheid.

Op het moment dat wij dan aanbellen bij een bewoner of als ze iets uit de krant moeten lezen: er komt een groot zonnepark in uw omgeving en ook nog een hyperloop. En we gaan met u praten hoe we dat in een gebiedsvisie ruimtelijk op hoofdlijnen gaan vormgeven, dan is dat nogal wat, dan levert dat enorm veel discussie op. Daar heb ik in de commissie al het één en ander over gezegd. Daar valt ook heel veel over te zeggen. Neemt niet weg, en dat houdt het college ook staande, dat de gebiedsvisie op het niveau waar we nu zitten, een ruimtelijke vertaling van deze ontwikkelingen, naar ons idee, dat echte toets van goede ruimtelijke ordening nog steeds kan volstaan. We hebben wel heel erg last, ook in deze discussie, van het probleem dat wij in heel Nederland hebben, wel een heel goed debat over hoe gaan we nu met die ruimtelijke ordening van de energietransitie in heel Nederland om, dat dat eigenlijk iets is waar we als land ook enorm mee worstelen. Toen het kabinet Rutte één in 2010 het ministerie van Ruimtelijke Ordening afschafte, hebben we er heel veel last van gehad. De woningmarkt, het stikstof dossier, maar ook als het gaat om: hoe gaan we nu met die energietransitie om? We zien in heel Nederland een lappendeken aan aanpakken, ook op

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

het gebied van participatie, medezeggenschap, zeggenschap, financiële participatie. Maar dat neemt niet weg dat wij en dat is de stellige overtuiging die het college heeft, ondanks alle kritiek die u ook over de inhoud van het besluit over de vormgeving kunt hebben, dat wij juist over dat thema in Groningen echt binnen de mogelijkheden die we hebben, toch heel zorgvuldig te werk zijn gegaan. Ook in Lageland, ook in Meerstad-Noord. Wel degelijk blijven we op hele forse afstand van de woningen af, van de mensen die in het gebied wonen. We maken een plan, wat de biodiversiteit niet aantast, nee wat de biodiversiteit vergroot. Wat aandacht heeft voor cultuurhistorie, en wel degelijk tijdens het proces van gebiedsvisie al is aangepast, ook op aandringen van bewoners. Wellicht te weinig, zeker in de ogen van de omwonenden, dat ga ik niet ontkennen, maar het is niet zo dat we al van tevoren precies wisten, hoe alles eruit kwam te zien. Een aantal uitgangspunten stonden vast, ook door u raad vastgesteld. Daarmee zijn we de participatie gestart. Dat heeft inderdaad veel ongenoegen veroorzaakt, dat hebben we niet weg kunnen nemen. Dat kunt u ons verwijten, maar dat is wel waar we mee gestart zijn.

En die gebiedsvisie is dus waar een goede ruimtelijke ordening over gaat; een afweging tussen belangen, waaronder die van omwonenden, maar ook die van de energietransitie, ook van de cultuurhistorie en ook van de biodiversiteit. En we zijn er ook nog niet. Deze visie biedt naar ons idee dus ook een goede basis voor een vervolg. Een vervolg waarbij inderdaad we verdergaan, dat zeg ik nadrukkelijk, met de participatie. Het vervolg waar de participatie dus ook weer verder gaat. 04:54:42

de heer Ubbens: Bedankt, Voorzitter even over dat wat vastgesteld is door de raad van te voren. Want de omvang van het zonnepark en hoe groot dat die moest worden, is dat expliciet door de raad vastgesteld? Of heeft u het dan over de ambitie in de routekaart, die toch vrij algemeen is. Er staat niet letterlijk in volgens, mij hoe groot dit zonnepark moest worden. 04:55:04

de heer Van der Schaaf: Nee, dat klopt. Het zonnepark heeft een bepaalde omvang die ook kleiner is dan toen we het participatieproces begonnen. Als het gaat om wat door de raad is vastgesteld, dan verwijs ik naar de routekaart inderdaad naar de omgevingsvisie Next City, naar motie Meerstad, naar de motie in 2012 aangenomen waarin gevraagd wordt om een energielandschap in dit gebied te ontwikkelen. Dus inderdaad niet de exacte omvang. Vandaar ook dat daar ook een aanpassing op is. Ik heb wel aangegeven dat een zonnepark daar zou komen als uitgangspunt, maar inderdaad over de invulling, de omvang, de grenzen, daar is juist het participatieproces over gegaan. Ik was begonnen met: hoe verder? Wij zijn er dus ook van overtuigd dat de participatie niet stopt. We beseffen ons ook heel goed dat de manier waarop dit proces verlopen is, waar het ook aan ligt, dat niet gemakkelijker heeft gemaakt. We zijn ervan overtuigd dat dat kan. Ik heb als u als raad ook gehoord in wisselende mate dringt u daar ook, denk ik, enorm op aan. Dan zullen we het hebben over de uitgangspunten, hoe de uitgangspunten van een visie een concrete vertaling krijgen, met name in hoe het zonnepark precies wordt ingericht. Het zou mogelijk nog consequenties kunnen hebben her en der voor de omvang. Het staat nog in de gebiedsvisie.

We gaan het natuurlijk uitgebreid hebben over hoe die buffers worden vormgegeven, waar ook heel veel mogelijkheden zijn voor bewoners om daar zelf actief in te participeren. En we gaan het uiteraard ook hebben, en misschien dat collega Broeksma daar nog iets meer over kan

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

zeggen, over de financiële participatie en ook de zeggenschap uiteraard die bewoners over die financiële participatie horen te hebben. En ondanks dat dat waarschijnlijk niet de onvrede zal wegnemen, denken wij wel dat het wellicht de plannen draaglijker kan maken en nog belangrijker, de plannen ook beter kan maken. 04:56:52

Voorzitter: De heer Dijk. 04:56:53

de heer Dijk: Ja, Voorzitter , als de wethouder zegt dat de grootte van het zonnepark niet van tevoren vast stond, in die zin toen het participatieproces startte. Kan de wethouder dan aangeven met welke boodschap de mensen die het participatieproces moesten leiden, op pad zijn gestuurd? Want ik denk namelijk dat als je met deze bewoners gaat spreken, vind ik het knap werk als je dan op honderdvijfenzeventig hectare uit komt. Dat vind ik een vreemd participatieproces. Dan lijkt het me toch logischer dat degenen die de participatieproces moesten leiden een boodschap mee in hun binnenzak hebben gekregen. 04:57:32

de heer Van der Schaaf: Ja hoor, en volgens mij hebben we daar mede door uw toedoen daar vrij openlijk ook over gediscussieerd, wat het startpunt was van die participatie inderdaad. Dat was dat we ook op basis van de routekaart een beoogde omvang hadden van de energieproductie, ook in het kader van de routekaart. Verder hebben we hem ook op basis van goede ruimtelijke ordening, op allerlei beleidsstukken die wij daarop hebben, meegegeven dat ze rekening hebben te houden met de biodiversiteit, dat ze met ecologische hoofdstructuur rekening hebben te houden en uiteraard ook honderdvijftig meter als minimum uitgangspunt. Niet formeel vastgesteld door de gemeente Groningen, wel als uitgangspunt door de gemeente Ten Boer, destijds vastgesteld. Al dat soort kaders. Daar zijn ze mee op pad gestuurd. 04:58:13

de heer Dijk: Dus, Voorzitter , dat de bewoners het gevoel hebben gehad tijdens het participatieproces, dat ze eigenlijk vrij weinig te zeggen hadden over de grootte van het park, dat klopt? 04:58:24

de heer Van der Schaaf: Tot op zekere hoogte wel. Dat heb ik vorige week ook in de commissie duidelijk aangegeven. Dat dat ook wel een behoorlijke hypotheek natuurlijk op het gevoel van zo'n proces ligt, dat we wel een aantal uitgangspunten hadden. Overigens niet per se door het college bedacht, maar op basis van door uw vastgesteld beleid. En ook gezien de afstanden die wij hanteren en de aard van het gebied, dat dit een fors zonnepark zal worden. Dat was denk ik zonneklaar aan de start van het participatieproces. 04:58:50

de heer Dijk: Dus Voorzitter , de volgende keer moeten we het college op pad sturen met een opdracht, om niet zulke grote zonneparken aan te leggen in de gemeente Groningen. Dan kunnen dit soort dingen niet meer voorkomen. Daar moeten we dus moties voor indienen, voorstellen voor doen, want anders gaat het college dat op andere plekken weer doen.

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR 04:59:05

de heer Van der Schaaf: U moet het beleid vaststellen op basis waarvan wij ons baseren. Op het moment dat u het anders wilt, dan moet u ander beleid vaststellen. Dat klopt. 04:59:14

de heer Dijk: Nee, helder. Dan nog één vraag: verwacht u dat de bewoners die nu afgelopen participatieproces hebben meegedaan, dat die er nu nog echt zin in hebben? 04:59:23

de heer Van der Schaaf: Nee, daar was ik ongeveer net bij beland, ik had er net iets over gezegd. Ik vermoed inderdaad dat een aantal bewoners daar moeite mee heeft. Overigens is het ook zo, daar heeft de heer Sietsma ook al iets over gezegd, dat ook binnen de groep bewoners de stemming heel erg verschilt. Het is niet allemaal eenduidig. Maar ik begrijp heel goed, nadat u hierover een besluit heeft genomen, welk besluit u ook neemt, dat er een stap gezet zou moeten worden om in ieder geval een deel van de bewoners weer aan tafel te krijgen. Wij gaan ons best doen uiteraard, om dat te doen. We zijn er ook van overtuigd dat dat ook tot iets kan leiden. 04:59:59

Voorzitter: Tot het beter draaglijker maken van het plan. Dat is wat anders dan onvrede wegnemen, of dat men dat plan plotseling ondersteunt. En ook dat het wellicht het plan nog veel beter kan maken. Daar zijn we echt van overtuigd. Het is niet zo dat we dit doen, omdat het moet maar omdat we het willen. 05:00:12

Voorzitter: De heer Boter, VVD. 05:00:15

de heer Boter: Dank u wel. Ik heb één vraag aan de wethouder en wel over het participatieproces. Want uiteindelijk gaat het om draagvlak, niet om onvrede weg te nemen. Is het dan ook zo, dat waar dan ook die participatie nu nog staat of verdergaat, dat de bewoners eerst op tafel mogen leggen wat hun wensen en bezwaren zijn, voordat er stappen worden gezet en invulling wordt gegeven. Zodat er ook ruimte is voor die bewoners om emoties kwijt te kunnen, irritaties kwijt te kunnen, wensen kwijt te kunnen. Of ze nu haalbaar zijn of niet. 05:00:43

de heer Van der Schaaf: Ja hoor, daar is in elk participatieproces altijd ruimte voor. Tot nu toe was die ruimte er ook. Dus dat verandert niet. Voorzitter, ik wil tot afronding van mijn betoog komen. Wat een beetje samenvat denk ik, waar we het net over hadden. overtuiging. De overtuiging van het college is, en daarom is het ook zo'n relevante discussie die buitengewoon belangrijk is voor de mensen die in Lageland wonen, maar ook voor iedereen die te maken kan hebben met grote ruimtelijke ontwikkelingen de komende tijd. In Nederland, maar zeker ook in Groningen, staan we echt voor een gigantisch grote opgave als het gaat om ruimte, energietransitie maar ook klimaatadaptatie, verkeer en niet te vergeten een enorme woningbouwopgave. Willen wij onze kinderen een betaalbare, maar ook een schone toekomst geven, dan zal de komende jaren flink de schop in de grond moeten. Dan zal inderdaad zijn, dat zien we hier in Lageland, maar dat zal in veel gebieden van onze gemeente tot veel stress in onze samenleving leiden. De kunst is ook voor ons als politiek en

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

het college in het bijzonder, om die ene kant de samenleving te leiden om die grote veranderingen te ondergaan en tegelijkertijd wat met draagvlak te doen. Ik denk dat dit proces wel duidelijk heeft gemaakt, dat wij nog heel veel stappen te zetten hebben om dat voor elkaar te krijgen. Niet alleen wij in Groningen, maar allemaal in Nederland. Ik hoop ook dat we op die manier het debat kunnen blijven voeren in deze gemeente. 05:02:07

Voorzitter: Wethouder Broeksma. 05:02:10

de heer Broeksma: Dank u wel Voorzitter . Drie moties, nummer acht, nummer tien en nummer twintig. Als inleiding op alledrie dat we inderdaad die routekaart 2035, waarin we CO2- neutraal willen zijn, als opgave van de raadbeschouwing, daar naartoe werken. Een grote opgave, die zal zeker niet ongemerkt voorbijgaan. Dat dat merken we ook nu. Zon op dak wordt genoemd, doen we: parkeerplaatsen, vuilnisbelten. Dat is allemaal genoemd als dubbel gebruik van ruimte natuurlijk wel prioritair. We kennen onze zonneladder. We denken daar driehonderdtien megawatt mee op te kunnen wekken. Maar dan moet er op land nog vijfhonderd, want de totale opgave zoals we die gedefinieerd hebben in de routekaart is achthonderdtien megawatt via zon op te wekken. Dan komt er nog windenergie bij. We denken dat hier ook een goede inpassing mogelijk is en ook mitigatie en compensatie. Zowel individuele compensatie als gebiedsfonds. Dat is ook in het proces geborgd, om dat samen met de omwonenden te doen. Er is een collectieve, duurzame Lageland vereniging van een aantal energiecoöperaties. Het is uw wens om dat vast te leggen in de motie. Er zijn twee moties: acht en nummer twintig. Die lijken op elkaar. U bent uitgenodigd door elkaar om daar een motie van te maken. Dat is niet gelukt. Ik adviseer u om één motie wel aan te nemen, de andere niet.

En als ik het zeggen mag, als het college het zeggen mag, heeft motie acht omdat die het meest concreet is, ook met het bedrag van duizend euro per opgesteld vermogen, duizend euro per jaar. Dat levert iets van drieënhalf en vier miljoen op voor compensatie, mitigatie, enzovoort. Die is dan het meest concreet op dat punt. Dus dat zou het advies zijn. Neem niet beide moties aan. Als je dan toch één aanneemt, dan motie acht. 05:03:59

Voorzitter: De heer Dijk. 05:04:01

de heer Dijk: Voorzitter, wat is het nadeel van het aannemen van motie twintig in plaats van motie acht? Ik kan me voorstellen dat het voor het college prettiger is als het minder concreet is dan die duizend euro? Dat zou toch veel meer speelruimte kunnen geven voor het college? Ik vind het een vreemde uitleg. 05:04:18

de heer Broeksma: Ja, misschien omdat u de intentie van het college niet goed begrijpt. We willen hier op een goede manier omgaan met de omwonenden, met de omgeving, met de belanghebbenden en met het energiecollectief. Wij denken dat het van belang is om, als je het vervolgtraject van de participatie in gaat, om heldere kaders te hebben. En daar ook middelen te hebben, waar je het gesprek over kunt voeren. Op welke manier die inpassing moet plaatsvinden. je hebt in de inspraak ook gehoord, niet iedereen woont langs de

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

verkeersweg Eemskanaal Zuidzijde waar de omgeving al eerder heeft aangegeven in het proces, het zou kunnen dat we daar verkeersmaatregelen nemen. De wens voor snel internet heeft u gezien. De inpassing met vergroening. Dat zijn allerlei thema's waarover de omwonenden willen spreken. Als dat met een lege portemonnee gebeurt, is dat onhandig. We denken dat het goed is, om dat met een volle portemonnee te kunnen doen. Als je daar kaders voor geeft, doet u dat helderder in motie acht dan in motie twintig. Dus ik denk dat de bewoners daar blijer mee zijn dan met motie twintig. 05:05:18

Voorzitter: De heer Boter, VVD. 05:05:21

de heer Boter: Daar zit toch wel een voorfase in. Want het grote verschil tussen die beide moties heeft te maken met de gebiedsvisie die wel of niet van tevoren wordt vastgesteld. Als de wethouder mij kan toezeggen, net als bij parkeren, dat er voortschrijdend inzicht bij het beleid is, dat je dan dus ook uiteindelijk kunt vaststellen dat als bewoners de helft willen, dat dat ook een onderdeel van de participatie zou zijn. Dan valt dat verschil tussen acht en twintig wel wat weg. Dan snap ik de voorkeur, maar anders zit er toch wel een duidelijk verschil tussen beide moties. 05:05:48

de heer Broeksma: Motie acht gaat er inderdaad vanuit dat die gebiedsvisie is vastgesteld. Dus dat de kaders vanuit deze raad helder worden meegegeven waarop de vervolggesprekken kunnen plaatsvinden, over inpassing, over mitigatie, over compensatie, zowel individueel als met een gebiedsfonds. Dus in die zin is de motie acht helderder. Motie twintig staat ook op het voeren van die gesprekken, van de participatie. Dus dat is het mooie van die motie, en dat willen we ook. Maar die gaat soms niet een stap ver genoeg. Aaan de andere kant is het ook van belang, om die wel vast te stellen, zodat die kaders ook helder zijn. Motie tien gaat inderdaad over een wezenlijk andere zonnepark, halvering zegt de motie. Dat betekent dat de opgave niet verandert, maar dat dat betekent dat er elders een behoorlijk groot gebied gezocht moet worden. Wat ik u net aangaf met parkeerplaatsen overdekken, los van de enorme kosten die dat oplevert omdat die gewoon niet te dekken is. Dus dan moet het geld elders vandaan komen. Levert dat niet meer dan een hectare of tien op, en dat is al een onderdeel van die driehondertien megawatt piek die we denken op daken, op parkeerplaatsen, vuilnisbelten et cetera te kunnen aanleggen. Dus we hebben daar niet genoeg aan. Het gebied elders, dat hoeft niet per se een gebied van de gemeente te zijn.

Dat betekent ook dat als het gaat over de inrichting, als het gaat over een gebiedsfonds, als het gaat over het rendement van het gebied, dat u daar als raad daar verder niets meer over te zeggen heeft. Dat betekent dat het een onderlinge afspraak wordt tussen al dan niet de eigenaar van het land, al dan niet een commerciële ontwikkelaar die daarvoor ingehuurd wordt. Dat betekent dat het rendement niet bij de bewoners komt. Daar zullen afspraken over gemaakt worden, maar het surplus van het rendement, wat dan naar de gemeentekas zou kunnen gaan, het fonds energietransitie, we hebben daar een brief over gestuurd, dat verdwijnt. Dus dat halen we niet. En als u zegt: 'Overdek nu de parkeerplaatsen met zonnepanelen', dan is daar een onrendabele top bij. Dat heb ik u net verteld. En die onredabele top, zou precies gedekt kunnen worden uit het surplus wat dit soort parken opleveren, voor zover die op gemeentegrond staan. Omdat wij, dat bent u dus

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

als raad, als hoogste orgaan daar zelf over gaan. Dat is het unieke van deze situatie. Dus in die zin brengt motie tien onze energiedoelstellingen niet dichterbij. Dat betekent dat we die elders moeten zoeken, met onzekere uitkomst. En daar zijn natuurlijk ook weer omwonenden, die daar ook iets van kunnen vinden. U zadelt anderen dan op, met wat u deze probeert te ontlasten. Het college ontraadt motie tien. 05:08:15

Voorzitter: Ik stel voor dat wij overgaan tot de stemming over de drie moties. Dat lijkt mij wel mogelijk. Ik breng in stemming, motie onder nummer acht. Zijn daar nog stemverklaringen nodig? Meneer boter. 05:08:36

de heer Boter: Ja, ik wil dan gelijk maar even alle drie doen, want wij zullen in ieder geval twintig en tien steunen. Maar wij zullen ook met buikpijn, en dat komt bij partijgenoten van mij wel vaker voor de laatste tijd, ook motie acht steunen, want ik heb een beetje het vermoeden dat die het mogelijk wel zou halen. Dus dan hebben we nog iets van participatie. 05:08:55

Voorzitter: Zijn er nog andere stemverklaringen? Meneer Dijk? 05:08:57

de heer Dijk: Daar sluit ik mij volledig bij aan. 05:08:59

Voorzitter: Meneer Rhebergen. 05:09:03

de heer Rhebergen: Dank u wel, Voorzitter . Omdat de motie van de VVD uitgaat van het niet vaststellen van de gebiedsvisie, zullen wij die niet steunen. De motie van de SP niet zullen wij ook steunen, hoewel wij in de commissie hebben gevraagd naar ruimte voor gefaseerde uitvoering, gaat dat echt over de uitvoering en deze motie gaat ervanuit dat we het besluit nu aanpassen, dus vandaar dat we die ook niet zullen steunen. 05:09:29

Voorzitter: Anderen nog? Meneer Sietsma, GroenLinks. 05:09:34

de heer Sietsma: Voorzitter, dank u wel. We zullen motie twintig: draagvlak Lagelandpolder niet steunen. Vooral omdat de motie meer inspraak, profijt concreter is. Maar ook omdat ik op mijn vraag aan de VVD: 'Wilt u het proces nu overdoen?' Als antwoord krijg, dat dat daar wel op neerkomt. Dus daar kunnen wij ons niet in vinden. 05:10:02

Voorzitter: Dat waren de stemverklaringen. Dan gaan we stemmen. Motie nummer acht: meer inspraak en profijt voor de Lagelandpolder. Tweeënveertig stemmen worden uitgebracht, omdat de heer Pechler zich niet helemaal lekker voelde en naar huis is gegaan. Tweeënveertig stemmen zijn uitgebracht. Die motie is door alle fracties gesteund en aanvaard. Dan de motie onder tien: van faseren kun je leren. Ik open de stemming. Er zijn tweeënveertig stemmen uitgebracht. Ik sluit de stemming. Voor zestien. tegen zesentwintig. De motie is verworpen. Tot slot motie onder nummer twintig: draagvlak Lagelandpolder, VVD, CDA, SP, Stadspartij en 100%. Ik open de stemming. Tweeënveertig stemmen

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

uitgebracht. Ik sluit de stemming. Voor achttien, tegen vierentwintig. Daarmee is de motie verworpen. Dan het voorstel zelf, breng in nu in stemming. Ik sluit de stemming. Tweeënveertig stemmen uitgebracht. Voor vijfenwintig, egen zeventien, waarmee het voorstel is aangenomen. Dat brengt ons naar het agendapunt onder zes C: Uitkomsten van de windverkenning. Daar is een tweetal amendementen ingediend, met de kanttekening dat het amendement onder A2, Partij voor de Dieren, alleen door Partij voor de Dieren wordt ingebracht. Niet meer door de PVV. De andere zaken blijven zoals ze waren. Wie mag ik het woord geven vver dit onderwerp? Gaat uw gang, GroenLinks. 05:14:15

mevrouw Nieuwenhout: Dank u wel Voorzitter . Van de noodzaak van de energietransitie is bijna deze hele raad overtuigd. Dat windmolens daar ook deel van moeten uitmaken, daar zijn we ook bijna allemaal van overtuigd. Hoe dat dan verder precies moet ingevuld worden, daar verschillende meningen over, en dat respecteren wij ook. Toch vinden wij het belangrijk, dat hebben we in de commissie ook al gezegd, dat het vervolgproces door een brede groep gedragen is en dat daarbij de inbreng van de bewoners ook heel belangrijk is. Wij hebben daarom een motie gemaakt over de participatie van de inwoners. In het proces tot hieraan toe, hebben zij al heel veel kunnen zeggen en is al die input verzameld in boekjes. Maar nu is het zaak om de input in het vervolgproces, ook te borgen. Daarom hebben wij een motie gemaakt en we hopen dat die breed gesteund wordt door de raad, uit respect voor de inwoners. 05:15:11

Voorzitter: Dank u wel 100% Groningen. Oh, nee er is nog een vraag. De heer Brandenbarg. 05:15:30

de heer Brandenbarg: Ja, ik had nog een vraag aan GroenLinks, Voorzitter . Ik heb ook die motie gezien en je zou het een tik op de vinger is naar het college kunnen noemen. Want er staan hele strenge voorwaarden voor die participatie in. Voorwaarden waar een heel groot deel van de bewoners nu ook al zegt: ja, we hadden die wel terug willen zien in het huidige raadsvoorstel. Vindt u dan dat het tot nu toe, ondanks dat die windverkenning die al twee jaar aan de gang is, dat dat eigenlijk onvoldoende is gedaan? 05:16:03

mevrouw Nieuwenhout: Nee, dat wil ik helemaal niet zeggen. Het idee is juist dat in de windverkenning, het woord zegt het al: verkenning, zijn alle verschillende belangen van de bewoners, van de belangenvereniging in de buurt verkend. In de vervolgstap is het dus van belang, om die allemaal een plaatsje te geven in de concretisering. Dus het is geenszins een verwijt aan het college dat het hiervoor niet goed is gegaan, maar meer een waarborg voor het proces hierna. 05:16:29

Voorzitter: De heer Brandenbarg. 05:16:31

de heer Brandenbarg: Is dan die verdere inpassing, waar u ook in uw motie het over heeft, ook één waarbinnen bewoners in Roodehaan bijvoorbeeld nog zouden kunnen zeggen: nou, we willen daar eigenlijk misschien maar één, of we willen ze helemaal niet, of we willen ze

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

niet op een lijn, maar mooi verspreid door het landschap. Hoe ziet u die medezeggenschap waar u over spreekt in uw motie precies? 05:16:52

mevrouw Nieuwenhout: Dat is een hele goede vraag. Hier draait het al de hele raadsvergadering over. Wat bedoelen we precies met participatie en hoe ver reikt dat? Dat is ook voor elk project denk ik anders. Zoals ik het hier in deze motie heb gezegd, gaat het vooral om de inpassing. Dus niet of het plan wel of niet doorgaat. Dat staat voor mij als een paal boven water. Bijvoorbeeld, wat GroenLinks betreft, kan Groningen Airport Eelde wel stoppen als vliegveld. Zouden de molens bijvoorbeeld best iets hoger kunnen zijn en daardoor minder molens, als dat dezelfde hoeveelheid windenergie oplevert. Op die manier is er volgens mij nog wel wat te doen in de inpassing. Daarnaast zijn ook heel veel andere dingen over mitigatie, compensatie, wat er precies in de omgeving verder gebeurt, waar de inwoners een gelijkwaardige rol in kunnen hebben. 05:17:45

Voorzitter: Meneer Van Kesteren heeft nog een vraag en dan ga ik naar meneer Moerkerk. 05:17:49

de heer Van Kesteren: Voorzitter, ik zou willen vragen aan de woordvoerster van GroenLinks of ze begrijpt dat steeds meer mensen zeggen dat die burgerparticipatie, die GroenLinks voor ogen heeft, dat dat in feite niet zoveel voorstelt. Dat is ook wel begrijpelijk vanuit het communisme waar uw partij op gefundeerd is. Begrijpt u dat, dat steeds meer mensen tot die conclusie komen? En dat is in de verkiezingsuitslag ook wel gebleken. Het gaat natuurlijk verder dit proces. 05:18:20

mevrouw Nieuwenhout: De verkiezingsuitslag op basis waarvan wij hier zitten, gaf bijna een kwart aan GroenLinks het vertrouwen, om de belangen af te wegen, en dat is dus ook precies wat wij doen. Wij wegen de belangen af tussen verschillende dingen, dus de belangen van de inwoners, de huidige inwoners, toekomstige generaties, alles daartussenin. Wat ons betreft is inspraak dus niet dat je alles over alles kan besluiten, maar wel dat er over bepaalde onderwerpen duidelijke inspraak mogelijk is. Binnen die kaders die dus gesteld worden door bijvoorbeeld het Parijs akkoord en de noodzaak om iets te doen aan klimaatverandering, daarbinnen is nog heel veel mogelijk op het gebied van inspraak. 05:19:02

Voorzitter: Dank u zeer. Meneer Moerkerk, gaat uw gang. 05:19:11

de heer Moerkerk: Dank u, Voorzitter . We staan nu toch ineens voor een besluit over een eerder uitgewerkte casus, waarin heel duidelijk naar voren is gekomen dat omwonenden faliekant tegen zijn. Er is rigoureus onderzoek gedaan door de universiteit. Wij zoeken naar mogelijkheden om bij te dragen aan energietransitie en dat onderstrepen wij ook zeer. Dat is hard nodig. Maar daarvoor moet iedere optie goed onderzocht worden. De raad is toegezegd dat dit voor alle opties zou gebeuren. Er zijn meerdere locaties die onderzocht zouden worden. We willen daarom eerst kennis nemen als fractie van ook die uitkomsten van andere locaties. Naar ik meen zijn het zeven locaties. Als we dat in beeld hebben, dan vinden we het pas tijd om rigoureus keuzes te maken, zodat we als raad in balans met ook

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

bewoners en na participatie een wijs besluit kunnen nemen. Maar dit gaat te snel, met te weinig kennis. Dank u wel, Voorzitter . 05:20:06

Voorzitter: Meneer Ubbens heeft een vraag aan u. 05:20:09

de heer Ubbens: Wilt u dan ook participatieproces voor elk van die zeven locaties, ook de locaties die om allerlei redenen in een eerdere fase zijn afgevallen? Dus er moet een participatieproces met bewoners en omwonenden van locaties waarvan we al zeiden: 'Ze zijn ongeschikt voor windmolens', toch doen? Zodat u weer een brede afweging kunt maken? Begrijp ik dat goed? 05:20:29

de heer Moerkerk: We vinden de impact op de omgeving zo sterk door deze molens, dat dit zorgvuldig moet gebeuren. Dus daar waar dat nodig is, daar waar omwonenden zich roeren en waar gesprekken zinvol zijn, moeten we dat zeker doen. Dat hangt ook af van de schaal waarop je iets doet. Als het om één molen gaat op het industrieterrein, dan is de impact niet zo fors, maar dat hangt dus van de locatie af hoe sterk je dit moet insteken. 05:20:55

Voorzitter: Goed. Mevrouw De Wrede, woordvoering. 05:21:01

mevrouw De Wrede: Ik had eigenlijk een interruptie, maar goed woordvoering. Het is wederom de woordvoering van de heer Pechler, maar die moest onverwacht vertrekken vanavond. In principe zijn wij voorstander van windenergie, ook op land en zeker in de gemeente Groningen. We stonden initieel dan ook positief tegenover deze twee locaties, of in ieder geval tegenover het onderzoeken daarvan. Drie jaar geleden hebben we een voorgenomen motie ingediend, om een aangenomen motie om in het vervolgproces goed de effecten op de vogel- en vleermuizenlevens te bekijken. Daar zien wij niet zo heel veel van terug. We hadden graag gewild dat Westpoort en Roodehaan als geschikt uit het onderzoek waren gekomen. Nou, dat is niet zo. Deze locaties zijn ongeschikt. Uit het oogpunt van biodiversiteit en dierenwelzijn liggen naast de Natura 2000-gebieden. Diverse natuurorganisaties hebben erop gewezen dat deze gebieden echt ongeschikt zijn voor windmolens. Wij vinden het werkelijk stuitend dat een partij als GroenLinks, die toch ook wel eens het één en ander zegt over natuur, hier windmolens wil plaatsen. En daar wilde ik eigenlijk op interrumperen zonet maar goed, dat zeg ik dan nu maar even. 05:22:22

Voorzitter: Mevrouw Nieuwenhout. 05:22:25

mevrouw Nieuwenhout: Dat aanbod neem ik graag aan. De vraag die ik zou willen stellen aan de Partij voor de Dieren is, hoe zij het vertragen van de energietransitie en de gevolgen hiervoor voor klimaatsverandering dan weegt? En de gevolgen voor de dieren die dit uiteindelijk ook heeft. Is het uiteindelijk niet in ons allerbelang, dat we echt iets gaan doen aan klimaatverandering? Ik weet dat u nu gaat zeggen dat de eiwittransitie een grotere impact heeft, maar wat ons betreft doen we allemaal. Dus ook windmolens op deze plek.

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR 05:23:00

mevrouw De Wrede: Voorzitter, ik denk dat GroenLinks ongelooflijk naïef in deze hele discussie staat. Ik denk dat we daar echt met zijn allen heel duidelijk over moeten praten. We kunnen het hele land volzetten met windmolens en zonnepanelen, want het is een lekker verdienmodel natuurlijk waar een heleboel ondernemers op inspringen. Maar zolang wij de emissies in deze maatschappij niet realiseren, door iets te doen aan de economie en het kapitalistische systeem waar we inzitten, dan helpen alle windmolens van de hele wereld niet om iets te doen aan de opwarming van de aarde. Mevrouw Nieuwenhout, zou ik tegen u willen zeggen: het is ook uw college die alle bomen in deze gemeente kapt. Althans heel veel. Voor ruimtelijke ordeningsplannen. Het is ook uw college dat blijft inzetten op economische groei, op werkgelegenheid in deze gemeente. Want het is ook het college dat vergunning verleent voor een vergroting van een kippenstal. 05:24:02

Voorzitter: Mevrouw Nieuwenhout. 05:24:03

mevrouw Nieuwenhout: Het beeld dat nu geschetst wordt van een verschroeide aarde met geen levend plantje er meer op, maar alleen nog maar grote fabrieken, dat slaat natuurlijk nergens op. GroenLinks zich ook in voor bomen en voor het behoud van groen overal. Kijk bijvoorbeeld naar het Groenplan. Maar dat is niet het onderwerp van deze vergadering. De vraag aan u dan: de manier waarop de gemeente nu zelf als ontwikkelaar optreedt en de gevolgen die dit heeft, de positieve gevolgen voor de biodiversiteit bijvoorbeeld dat je de windmolens stil kan zetten op het moment dat er vleermuizen aankomen, dat je een radardetector voor zeearenden erop kan zetten, al die vormen van mitigatie. Zorgen die er niet voor dat het toch wel acceptabel is, om windmolens neer te zetten? Ervan uitgaande dat het ook een belangrijk belang is dat we zorgen dat de aarde niet verder verschroeid. 05:24:56

mevrouw De Wrede: Al die compensatie en mitigerende maatregelen, zijn in de praktijk papieren beloftes die niets uit halen. Dat weet u ook. Het zijn slechts instrumenten om door te kunnen gaan met ontwikkelingen die eigenlijk alleen in het belang van mensen zijn, namelijk het opwekken van energie. Het is een papieren werkelijkheid waar u in gelooft en ik vind het bijzonder treurig. Het is niet voor niets dat het Groninger Landschap, Natuurmonumenten en Landschapsbeheer Groningen, er voor pleiten om eerst naar andere locaties in de gemeente Groningen te kijken. Want deze twee locaties zijn natuurlijk niet gekozen omdat ze op zo'n goede plek liggen om windmolens neer te zetten. Nee, het zijn toevallig grondlocaties van de gemeente Groningen. Laten we kijken naar locaties die niet naast Natura 2000-gebieden liggen, met in het geval van Roodehaan broedende zeearenden en de grootste slaapplaats van kolganzen in heel Nederland. Deze bredere verkenning is niet uitgevoerd, want we hebben ons beperkt tot de mogelijkheden binnen de grenzen van de gemeente Groningen. Kijken naar gebieden in Ten Boer, waar echt aanzienlijk minder natuurwaarde aanwezig is, en de afstand tot belangrijke natuurgebieden aanzienlijk groter is dan hier bij Roodehaan, dat is iets wat we eigenlijk gelijk na de herindeling hadden moeten doen. Dat is helaas niet gebeurd.

Dat was de beste tijd geweest en de één na beste tijd is nu. Sofon heeft sinds september vorig jaar uitvoerig onderzoek gedaan naar de risico's van windenergie op het vogelleven en met name beschermde soorten, voor heel Nederland.

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

Kijkend naar de gedetailleerde kaart voor de Regionale Energiestrategie regio Groningen, zien we dat van de zes geplande windmolens is slechts één in groen, oftewel acceptabel gebied staat. De overige vijf staan in donkergeel tot donkeroranje gebied. Kijken we naar de voormalige gemeente Ten Boer, dan is achter Lewenborg een lange strook blauwgroen gebied; bijna geen risico's. Een lineaire opstelling parallel aan de N360, zouden we ons daar dan ook heel goed kunnen voorstellen en wat ons betreft beginnen de onderzoeken daarvoor vandaag. Alhoewel draagvlak ook een belangrijk punt is, is dat voor ons niet doorslaggevend. Soms zijn zaken echt nodig. Ook met weinig draagvlak. Voor de eiwittransitie is bijvoorbeeld ook nog geen meerderheid. We zullen die overgang naar meer plantaardigheden heeft toch echt moeten maken, om onze zoetwatervoorraad te behouden, het landgebruik te reduceren, de CO2- uitstoot te verminderen, minder landbouwgif te gebruiken, onze oerbossen te behouden en dierenwelzijn een kans te geven. Wat betreft draagvlak voor windmolens, hebben we goede moties gezien van andere partijen om de plaatsing voor omwonenden in ieder geval enigszins acceptabel te maken, door ze te laten delen in de lusten, lokaal eigenaarschap en zeggenschap te regelen en de slagschaduw op nul te zetten en geluidshinder zoveel mogelijk te voorkomen. Die motie zullen we dan ook steunen.

Maar wat voor ons leidend is, is de ecologie. Dan zien we dus plekken in onze gemeente, waar plaatsing substantieel minder schade aan de natuur aanbrengt dan hier. Wij dienen een amendement in. Als dat wordt aangenomen steunen wij het voorstel. Zo niet, steunen wij het voorstel niet. Dank u wel. 05:28:12

Voorzitter: Mevrouw Nieuwenhout nog een vraag. 05:28:15

mevrouw Nieuwenhout: Nog één concluderende vraag. Mevrouw De Wrede had het over een papieren werkelijkheid. Is een verkiezingsprogramma van de partij die geen verantwoordelijkheid durft te nemen, niet de echte papieren werkelijkheid? 05:28:31

mevrouw De Wrede: Ja, weet u, u mag best schermen hoor. Met het feit dat u verantwoordelijkheid durft te nemen en wij vinden het in principe ook heel goed dat het college vaart zet achter die energietransitie. Daar zijn wij helemaal geen tegenstander van alleen het moet niet leiden tot aantasting van de biodiversiteit en ten koste gaan van natuur. Dat is keihard wat hier wel gebeurt. Dit is gewoon een heel slecht plan, echt een slecht plan, waar u achter staat. Dat mag u zich aantrekken met uw verantwoordelijkheid. 05:29:04

Voorzitter: Meneer Brandenburg heeft ook nog een vraag aan u, mevrouw De Wrede. 05:29:08

de heer Brandenbarg: Ik hoorde mevrouw De Wrede volgens mij zeggen dat ze de motie van GroenLinks goed vond en zou steunen. Maar nu lees ik daar ook in dat ook bijvoorbeeld inwoners die niet in de buurt van zo'n park wonen, kunnen investeren in een windmolenpark. Vindt de Partij voor de Dieren dat nu wenselijk? Dat iemand met wat kapitaal in Helpman kan investeren voor een leuk rendement in een windmolen die hij zelf niet voor de deur heeft? Is dat echt de kant die de Partij voor de Dieren op wil?

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR 05:29:37

mevrouw De Wrede: Dat is op zich wel een hele goede vraag. Ja. Inderdaad, we kunnen de motie steunen, maar dat is inderdaad een goed punt. Het maakt gelijk ook duidelijk dat participatie ook belangrijk is en een hele zorgvuldige inpassing van die dingen. 05:29:58

Voorzitter: Meneer Brandenbarg, u was al vooraangekondigd. Wilt u ook de woordvoering gelijk oppakken? 05:30:08

de heer Brandenbarg: Ja hoor, ik ben de beroerdste niet. Ja, Voorzitter, vooropgesteld om daar maar een eind aan te maken meteen. Mijn fractie vindt dat we hier een grote verantwoordelijkheid hebben met elkaar. Die voelen wij ook zeker. Dat maakt het besluit wat hier voorligt ook lastiger. Want het staat buiten kijf, dat de overheid een grote verantwoordelijkheid heeft om die noodzakelijke overgang naar schone energie mogelijk te maken. Die overgang is dankzij een economisch systeem, waarin het plunderen van de aarde winstgevend is, veel en veel te lang uitgesteld. Maar diezelfde overheid heeft ook de dure plicht om dat op een manier te doen, die het vertrouwen van bewoners niet schaadt. Die het vertrouwen dat de overheid een partner is die naast de mensen staat, het vertrouwen in de politiek in zijn algemeenheid en in linkse politiek in het bijzonder. En het vertrouwen dat deze noodzakelijke en belangrijke verandering uiteindelijk ten goede gaat komen aan alle inwoners. Juist daarom Voorzitter, vindt mijn fractie dat we nu niet moeten kiezen door te gaan met deze opgave bij Roodehaan. Mijn fractie vindt namelijk de volgorde verkeerd.

Kijk, als dit college de afgelopen drie jaar nu alle gemeentelijke panden had voorzien van zonnepanelen, als dit college de motie van de SP voor zonnepanelen op alle corporatiewoningen had uitgevoerd, als dit college het mogelijk had gemaakt dat minder kapitaalkrachtigen hun eigen energie kunnen opwekken via een gemeentelijk energiebedrijf, en als dit college dwingende afspraken met bedrijven en instellingen over hun energieverbruik had gemaakt, ja, als dit allemaal was gebeurd, Voorzitter, dan had de gemeente een ander gesprek kunnen voeren met de inwoners bij Roodehaan. Dan had ze aan die inwoners bij Roodehaan kunnen vragen: hoeveel en tegen welke voorwaarden kunnen jullie nog bijdragen? Dan had je een ander gesprek gehad. Maar nu, nu ontstaat het beeld dat dit college al die moeilijkere zaken lekker uit de weg gaat en vooral snelle meters wil maken en daarbij onvoldoende die betrouwbare partner is die naast mensen hoort te staan. Dat wordt nog verder gevoed, door het feit dat er nu nog een motie legt van de grootste partij, GroenLinks, richting haar eigen wethouder om meer werk te maken van bewonersparticipatie. Voorzitter, het op die manier organiseren, schaadt het vertrouwen en brengt een zo noodzakelijke verandering echt alleen maar verder weg. En dat bijt ons uiteindelijk in de staat. En daarom moeten we nu pas op de plaats. 05:32:42

Voorzitter: Mevrouw Boogaard, Partij van de Arbeid. 05:32:44

mevrouw Boogaard: Ja, Voorzitter , ik kan de heer Brandenbarg volgen op het moment dat hij zegt: 'We moeten alles doen wat we kunnen op andere plekken. We moeten zorgen dat de plannen actueel zijn. Daar hebben we ook om gevraagd. Dat gaat er komen, een actualisatie van die plannen.' Maar begrijp ik het nu goed dat de heer Brandenbarg zegt dat

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

we niks anders gaan doen, totdat die plannen daadwerkelijk gerealiseerd zijn? Want dat vind ik wel een groot beslag nemen op wat wij hier te doen hebben. 05:33:09

de heer Brandenbarg: Ja, dat zeggen wij inderdaad. Het gaat om de volgorde van de dingen. Het gaat erom dat je nu van één groep inwoners onevenredig veel vraagt, terwijl je al die andere dingen nog niet hebt gedaan. En daar heeft het college welgeteld drie jaar de tijd voor gehad. We hebben nog geen visie op zon op daken, we hebben nog geen visie over het terugdringen van energiegebruik. Alle moeilijke, want ik snap dat het politiek ook moeilijke zaken zijn, gaat dit college uit de weg. Dan kun je dus niet bij inwoners aankomen met: 'Ja, u krijgt zes molens en daar kunt u niet meer over meepraten.' 05:33:46

Voorzitter: Mevrouw Nieuwenhout, gaat uw gang. 05:33:50

mevrouw Nieuwenhout: Nog één interruptie voor de SP. Is de heer Brandenbarg het niet met GroenLinks eens, dat het helemaal niet klopt dat de inwoners niet kunnen meepraten? Want het hele idee is juist dat ze zeer goed kunnen meepraten in het vervolgproces. Daar is deze motie ook voor bedoeld. 05:34:06

de heer Brandenbarg: Zeker, maar u weet net zo goed als ik dat uit deze verkenning komt, dat een overgrote meerderheid, negentig procent van de omwonenden, deze windmolens niet willen. Dat ze ook nog richting ons hebben aangegeven: als jullie het al doen, neem dan onze voorwaarden op in het raadsvoorstel wat voorligt. Dat is ook niet gebeurd. En dat het vertrouwen in het proces, gedurende het proces blijkt uit onderzoek van de RUG is gedaald, en dat is precies waar mijn fractie zich zorgen over maakt. Als we daar nu op deze manier mee omgaan, dan kan ik u één ding voorspellen en dat is dat elk project wat moet bijdragen aan die ambitie in de toekomst, op achterstand staat. Dat moeten we hier met elkaar niet willen. 05:34:49

Voorzitter: Meneer Staijen. 05:34:51

de heer Staijen: Dank u, Voorzitter . Wind op zee is blijkbaar geen onderdeel van de ambities van dit college. Maar het aantasten van de leefomgeving van de inwoners rondom Roodhaan, blijkbaar wel. Draagvlak of niet, ze moeten er komen. Dan maar tweedehandsjes, die elders al vervangen zijn door modernere windmolens met een hoger rendement. Refurbished, dat is alleen maar een mooi woord voor een grote onderhoudsbeurt. Ze worden er niet moderner van, dus het blijft een laag rendement. Voorzitter, ook hier is participatieproces niet best geweest. De inwoners zijn wederom voor een voldongen feit geplaatst en mogen dan ook nog meepraten misschien over de kleur van de verf op de torenhoge hinderpalen. Eerst besluiten en dan gaan praten, dat is een oude regenten truc, maar die past niet meer in deze tijd. Voorzitter, de Stadspartij blijft bij haar standpunt dat windturbines op zee thuishoren. Daar is het rendement veel hoger en vooral de overlast veel lager. Dan de moties. De motie kader participatie vinden wij veel te laat, als de besluiten al

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

genomen zijn. Het amendement: terug naar de tekenkamer, dienen wij mede in, want de Stadspartij wilt doodgewoon geen windmolens in Roodehaan. Dank u. 05:36:11

Voorzitter: Mevrouw Boogaard, Partij van de Arbeid. 05:36:13

mevrouw Boogaard: Dank u wel Voorzitter . In de commissie hebben wij al aangegeven de keuze van het college om Roodehaan verder te verkennen, te steunen. We staan achter de ambities om als gemeente een bijdrage te leveren aan de energie-ambitie. Via een heleboel stappen zijn wij nu gekomen in de fase waarin zichtbaar en voelbaar wordt, dat die mooie en noodzakelijke ambities ook op plekken in de gemeente pijn gaan doen en schuren. Dan is het verleidelijk om te pleiten voor een pas op de plaats, op het overdoen van eerdere stappen, om zo de moeilijke keuzes vooruit te schuiven. Feit blijft, dat als we als raad achter de ambities staan, het ergens bij inwoners pijn gaat doen. We zijn overtuigd dat het college dit proces rondom de mogelijke windparken hier zorgvuldig doorlopen heeft. Wat ons betreft gaan we dus verder met de verkenning van Roodehaan. Maar daarbij verwachten we wel twee zaken, zoals ik ook al aangaf in de commissie. Vanwege de ingediende moties en amendementen benoem ik zie hier toch nog een keer. Ten eerste, ook in deze volgende fase verwachten we een zeer kritische blik vanuit het college richting de bezwaren die met name door natuur- en milieuorganisaties gesteld zijn. Zorg dat wij een goed en volledig beeld krijgen van de impact van dit park op de natuur en de biodiversiteit. Een enkel vinkje achter een MER-beoordeling is voor ons niet voldoende. 05:37:27

Voorzitter: De heer Brandenbarg. 05:37:31

de heer Brandenbarg: Dank. Volgens de PvdA gaat het dus altijd ergens pijn doen, die energietransitie. Dat vraag ik me toch wel af. Is dat inderdaad wat zo is? Is het niet zo dat als jij het als gemeente mogelijk maakt dat iedereen panelen op zijn eigen dak kan zetten, op zijn corporatie kan zetten, op zijn schuurtje, op zijn carpot kan zetten en daar vervolgens zelf van profiteert, dat het helemaal geen pijn hoeft te doen? 05:37:56

mevrouw Boogaard: Voorzitter, maar dat is toch echt een schijntegenstelling. Dat is ook wat we gaan doen. Daar komt die actualisatie ook voor. Daar zijn we mee bezig, dat vraagt tijd, dat vraagt geduld, dat vraagt energie en dat staat helemaal los van het feit dat we daarmee niet de volledige opgave gaan realiseren. De suggestie wekken dat dat wel zo is, dat is gewoon een beetje flauw. Die discussie hebben we al heel vaak gevoerd. We zullen meer moeten doen dan zonnepanelen op particuliere daken neerleggen. 05:38:24

de heer Brandenbarg: Nee, dat begrijp ik, maar dan kom ik terug op het punt van de volgende, maar dat wilde ik nu niet maken. Waar het om gaat is, u zegt nu: 'Ja, dat kost tijd, dat kost moeite, dat kost energie.' Diezelfde tijd, moeite en energie, die hebben we niet als het gaat om zes windmolens bij Roodehaan. Want dan vindt u het te gemakkelijk dat wij pleiten voor een pas op de plaats. Dit college had ook de afgelopen drie jaar wel iets kunnen doen met die zon op daken. We hebben daar helemaal niks van gezien!

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR 05:38:52

mevrouw Boogaard: Voorzitter, het is in dit geval niet dat we een pas op de plaats maken met het plaatsen van zonnepanelen op particuliere daken, op bedrijfsdaken enzovoort. We hebben daar een andere rol. In die rol kunnen we daar niet dwingend optreden, daar kunnen we stimuleren, daar kunnen we via fondsen wat we nu gaan proberen, mensen helpen om dat voor elkaar te krijgen. Maar dat is een ander proces en dat weet u ook. Dat zijn twee losse feiten en die moet je niet met elkaar gaan vermengen, want dan geef je mensen een vals beeld van hoe het in elkaar zit. 05:39:24

Voorzitter: Mevrouw De Wrede heeft ook een vraag. 05:39:27

mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter . Ik wilde de vraag toch ook even aan mevrouw Boogaard stellen van de Partij van de Arbeid. Die, zoals wij allemaal weten, binnen een paar jaar gaat fuseren met GroenLinks. Dus eigenlijk ook een hele groene partij is. Wat vindt uw partij er nu van dat de windmolens bij Roodehaan geplaatst worden naast een Natura 2000gebied en dat allerlei natuurorganisaties heel duidelijk zeggen: jongens, doe dit nu alsjeblieft niet en kijk nog even verder. 05:40:00

mevrouw Boogaard: Ten eerste zijn we natuurlijk heel blij dat ze niet in een Natura 2000gebied geplaatst worden. Maar volgens mij was ik dat precies aan het vertellen, toen ik onderbroken werd door de SP. Wij hebben nu een eerste verkenning. Daar hebben de natuurorganisaties hun mening over gegeven, de gemeente heeft deze verkenning opgedaan maar die informatie is niet volledig. We gaan nu de volgende fase in, als wij akkoord gaan met het voorstel. In die fase gaan we onder andere een MER-beoordeling doen. Zoals ik ook in de commissie heb gevraagd, vraag ik nu wederom: ga verder dan dat, zie de MER als een ondergrens. 05:40:38

mevrouw De Wrede: Dat waardeer ik heel erg, mevrouw Boogaard. Kunt u zich voorstellen dat het misschien in het kader van de ecologie en de zeearenden en het dierenwelzijn en dat soort dingen, het veel beter zou zijn om eens te kijken naar één van die andere vijf zoekgebieden die nog over zijn, en die zich niet toevallig naast een Natura 2000-gebied bevinden? 05:41:02

mevrouw Boogaard: Volgens mij gaan we op hetzelfde moment weer een brede verkenning doen, vanwege het feit dat we ervoor kiezen dat Westpoort niet geschikt is, met name om deze redenen. Dus ik denk ook dat die gebieden daadwerkelijk wel weer in beeld komen. Het college maakt nu een beoordeling dat het hier kan. Dat volgen wij, maar wel met de kanttekening dat dat niet betekent dat we daarmee akkoord kunnen gaan, voordat we goed zicht hebben op wat dat betekent voor natuur en de biodiversiteit. Dat is wat ik hier aangeef. Het tweede punt: zorg voor een duidelijke plek voor de omwonenden en belanghebbenden in het proces, waarbij ze mee kunnen praten over de uiteindelijk inrichting, mitigatie en compensatie. Maar waarbij zij en anderen in de gemeente ook de tijd, ruimte, begeleiding en vrijheid krijgen, om binnen vooraf opgestelde kaders

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 28 APRIL 2021 19.00 UUR

onderzoeken of zij ook zelf in één of andere vorm willen en kunnen mee participeren in het park. Wat ons betreft missen wij deze heldere kaders hier nog steeds. Vandaar dat wij ook samen met GroenLinks de motie indienen. 05:42:05

Voorzitter: De heer Van Kesteren heeft nog een vraag aan u. 05:42:09

de heer Van Kesteren: Ja, Voorzitter . PvdA vindt heel belangrijk de natuur en biodiversiteit. Dus ik begrijp de opmerking van mevrouw De Wrede wel dat de fusie er wel aan zit te komen. Maar ik wil vragen: wat is nu de meerwaarde van de Partij voor de Arbeid, voor gewone mensen die deze gekkigheid niet willen vanwege hun leefklimaat, vanwege hun gezondheid, maar bovenal vanwege hun portemonnee. Dat moet de PvdA toch veel meer aan het hart gaan dan de natuur en de biodiversiteit. Al dat vage klimaatgezwets wat ik hoor van de Partij van de Arbeid. Dat is toch helemaal niet waar uw achterban op zit te wachten? 05:42:50

mevrouw Boogaard: Volgens mij zit onze achterban, net als uw achterban, erop te wachten dat we hier een leefbaar land houden en een leefbare wereld houden, waar het ook over twintig jaar nog goed toeven is. Dat kan alleen als we stappen gaan maken in deze opgave. Dan kunt u 'nee' schudden, maar we kunnen hier een hele lange discussie over voeren. Ik denk niet dat dat een meerwaarde op gaat leveren. 05:43:13

Voorzitter: Nee zegt, meneer Van Kesteren. Maar wilt u uw woordvoering nu doen? 05:43:19