17-07-2024, verslag gemeenteraad 15.00 uur - Raadsvergadering.pdf

Voorzitter: Student en Stad. 04:41:07

De heer Swets, Student en Stad: Dank, voorzitter. Een duidelijk verhaal denk ik, dat niet alle panden publiek bezit zijn. Als dat tweede punt van het dictum dat niet echt uitvoerbaar is, zo snel mogelijk wordt verwijderd, zou dan eventueel een motie die alleen het eerste en derde punt van dictum behelst wel kans van slagen hebben? 04:41:41

Mevrouw Jacobs, VVD: Voorzitter, dan zou ik daar nog bij willen aanvullen dat we het dan uiteraard hebben over gemeentelijke panden. Ik denk dat de heer Swets die aanvulling ook goed vindt. 04:41:48

Mevrouw Wijnja, wethouder: Waar ik een beetje op haak, is om in gesprek te gaan en een plan te bedenken. Dat betekent dat daar vrij veel tijd en capaciteit naartoe moet. Het punt wat u in brede zin probeert te maken, is: zorg dat er zoveel mogelijk ruimte is om het legaal te doen, om straatkunst te faciliteren. Dat ondersteunen we. Daar wordt ook al iets aan gedaan. Daarvan heb ik ook gezegd dat we zien dat dat beleid een update nodig heeft. Wat ik wel wil toezeggen, is dat we deze vraag daarin meenemen en daarop terugkomen. Dat is wat ik kan toezeggen. 04:42:33

Voorzitter: We kunnen gewoon even de pauze gebruiken om te kijken of u er onderling uit kunt komen. Dan kunt u even de exacte redactie doen. Het is wat ingewikkeld om dat nu heel snel te doen. Dan kunt u even in overleg met de wethouder om te kijken hoe dat het best zou kunnen. 04:42:47

Mevrouw Jacobs, VVD: Ik had nog één aanvullende vraag. Niet over de redactie. Wat we juist hadden geprobeerd, is om juist die capaciteit en die kosten niet alleen op de ambtelijke organisatie te doen. Er staat natuurlijk heel duidelijk ook een afstudeeropdracht. Ik neem aan dat u dat ook gelezen heeft. 04:43:01

Mevrouw Wijnja, wethouder: Dat heb ik zeker gelezen. Daarom zei ik net ook iets 65

over het overleg wat wij al hebben. Ik zou even willen kijken: wat is een handige manier zonder dat we allemaal dingen gaan optuigen. Dat het dus ook een beetje realistisch blijft. Dan kom ik bij motie 7: gifvrij, iedereen blij. Die motie geven we oordeel aan de raad met een aantal kanttekeningen. De motie sluit aan bij de ontwikkelingen die we zien in het veld. Kwekerijen werken steeds met minder chemische middelen en steeds meer circulair. We vinden het ook belangrijk om hierin voorop te lopen. Een aantal dingen hebben we de afgelopen jaren al gedaan. Er zijn een aantal voorbehouden bij de uitvoering van deze motie. We hebben naar aanleiding van het voorgesprekken ook al even een beetje onderzoek gedaan in het land. 04:43:52

Mevrouw Wijnja, wethouder: We weten dat de markt nog onvoldoende groot is om te voorzien in de volledige vraag. Als alle gemeenten die dit hebben besloten die vraag volledig zouden uitzetten, is dat aanbod er niet. Dat is een randvoorwaarde waar we gewoon rekening mee hebben te houden. Het is natuurlijk wel zo dat op het moment dat de vraag er dan niet komt, waarom zou de markt dan bewegen? In die zin denken we dat het wel goed is om die kant op te bewegen, want we mogen de markt graag een beetje de goede kant op stimuleren. Verder is belangrijk om te noemen dat we in de afronding van een raamcontract zitten, waar we de komende jaren streven naar inkoop die voldoet aan On the way to PlanetProof. Dat is ons huidige beleid. 04:44:32

Mevrouw Wijnja, wethouder: Die afronding van het raamcontract is in de afrondende fase. Daar kunnen we dan niks meer aan doen. Als we de motie zo mogen interpreteren dat we maximale stappen zetten binnen de juridisch en de financiële mogelijkheden die we hebben, dan kunnen we deze motie oordeel raad geven. Dan motie 8: bezuinigen en sparen voor de toekomst van de PVV en de Stadspartij 100%. We gaan die motie ontraden. Waarom? De belangrijkste reden is dat het niet realistisch is om al bij de begroting van 2025 een maatregelenpakket neer te leggen van 50 miljoen. Ik heb net ook al iets gezegd over wanneer wat precies nodig is. Wij willen dingen doen op het moment dat het echt nodig is en niet eerder. 04:45:18

Mevrouw Wijnja, wethouder: Om het even een beetje concreet te maken: stel, we zouden die motie wel uitvoeren. Waar gaat dat dan over? Dan zou dat bijvoorbeeld voor cultuur betekenen dat we alleen GRID, de synagoge, het Oorlogs- en Verzetcentrum Groningen en een beperkt deel van het Groninger Museum zouden kunnen steunen. Dan is de consequentie daarvan dat we Nightclub ~, Vera, Grand Theater, Simplon, Noorderzon, Eurosonic en Het Forum niet kunnen steunen. De Cultuurcoaches. Wijk de Wereld, een aantal koren, amateurkunst beoefeningen. We hebben wel even gekeken naar wat dit ongeveer zou kunnen betekenen als we dat op korte termijn doen. Dat is dan best wel rigoureus. De vraag is ook of het nodig is. Ik zei net al: ons voorstel is om naar drie verschillende sporen te kijken. Eén is ons te blijven richten om de korting van tafel te krijgen. Twee is om inzichtelijk te brengen wat we zouden doen qua temporiseren en bezuinigen naar het verhogen van de inkomsten en dat volgend jaar tijdens het voorjaarsdebat met de raad te bespreken. 66

04:46:26

Voorzitter: Stadspartij. 04:46:28

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter, dank u wel. Ik ga even terug in uw beantwoording. U noemt twee, drie zaken op en geeft aan dat dat het alleen zou betekenen. Dan vraag ik me af: waarom heeft u niet aan de indieners gevraagd wat zij hier exact mee bedoelen? Kennelijk heeft u niet goed begrepen, of hebben wij niet goed duidelijk gemaakt wat wij hiermee bedoelen. Wij vinden Noorderzon iets heel erg Gronings cultureel erfgoed. Dat zou daar wat ons betreft niet onder vallen. Waarom heeft u dat niet even nagevraagd? Dan hadden we u daar heel graag op willen antwoorden. 04:47:11

Mevrouw Wijnja, wethouder: Het voorbeeld dat ik noemde, is om te illustreren waarom wij adviseren om dat voor dit jaar niet te doen. Dan zou het betekenen dat we een vrij plat pakket aan bezuinigingen waar we helemaal de consequenties niet van kunnen overzien, naar de raad zouden brengen. Daarom ontraden we om dat te doen. Op het moment dat er hier in de gemeenteraad fracties zijn die zeggen: wij zouden graag willen weten wat in de tijd realistisch is vanuit de organisatie, om qua bezuinigingen voor te leggen aan de raad, dan is het handig om aan de voorkant even met de ambtenaren te overleggen. Dan hadden we misschien met elkaar kunnen kijken naar wat wel en niet realistisch zou zijn. Dan blijft overeind dat het college zo'n lijn voor 2025 ontraadt. Het is op dit moment nog niet nodig. 04:48:08

Mevrouw Wijnja, wethouder: Wij willen niet gaan bezuinigen op het moment dat het nog niet nodig is, want dat gaat altijd ten koste van onze inwoners. Dit is om een illustratie te geven van wat je krijgt als je in relatief korte tijd heel veel maatregelen op tafel wil. Dan ga ik naar motie 9. Die heet 'jeugdzorg'. Althans, zo staat die bij mij in het lijstje. Er worden een aantal knelpunten onder de aandacht gebracht die wij herkennen en die denk ik ook terecht zijn. Wat ons betreft, is de lijn die we al eerder hebben ingezet om knelpunten die er zijn en die we eventueel willen oplossen in 2025, integraal af te wegen bij de begroting. Dat betekent dat we de moties die nu vragen om te zorgen dat er geld naar bepaalde plekken gaat, om die reden ontraden. 04:49:07

Mevrouw Wijnja, wethouder: Dat betekent niet dat we zeggen: we zouden daar helemaal niks aan moeten doen. Een aantal van die knelpunten zijn er gewoon. Wij zeggen: we willen dat graag bij de begroting integraal afwegen. Het is goed om te zeggen dat onderdeel van ons voorstel is, om een deel van het rekeningresultaat, 10 miljoen, elk jaar in te zetten om een deel van het tekort op te vangen. Daar ligt dus al een voorstel, hoe daarmee om te gaan. Dat is het advies op motie 9, 10 en 11. Dan motie 12: de inzet van inwoners bij de bestrijding van invasieve exoten. Voorzitter, met uw goedvinden, ga ik dit een heel klein beetje vergroten. Ik kijk alvast de kant op naar één van de indieners. We zijn namelijk bezig met de nieuwe beheerstrategie. 04:50:01

Mevrouw Wijnja, wethouder: Onderdeel daarvan is de betrokkenheid van inwoners bij het beheer en onderhoud van onze openbare ruimte. We zijn het helemaal met de indieners eens dat dat belangrijk is en misschien wel steeds belangrijker wordt. Als 67

het over invasieve exoten gaat, hebben we al een aantal afgekaderde projecten lopen. Bijvoorbeeld met vrijwilligersorganisaties, om daar iets in te doen. In algemene zin willen we met beheer en onderhoud openbare ruimte wat meer structureel plek bieden aan inwoners. Alleen, daar zitten allerlei kanttekeningen aan. Daar kan ik een heel lang verhaal over houden, maar dan krijg ik ruzie met iemand die links van mij zit. Wat ik u zou willen voorstellen, is dit. Dat we deze specifieke vraag meenemen in het wat bredere vraagstuk: hoe geven we bewoners duurzaam een plek bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte? 04:50:52

Mevrouw Wijnja, wethouder: Daar komen we op terug de komende periode. Met die context kan ik hem oordeel raad geven. Dan kom ik bij motie 14: behoud de kunstijsbaan in Kardinge. Allereerst denk ik dat het heel goed is dat het CDA duidelijk maakt waarom dat belangrijk is. Zeker ook het verwijzen naar de mensen die zich actief inzetten om aan ons allemaal duidelijk te maken hoe belangrijk dat is. Dat belang dat er is voor de ijsbaan, voor de vereniging, maar ook voor heel veel andere inwoners, onderschrijven wij helemaal. Dat is ook de reden dat we ons maximaal inspannen om die te behouden voor Groningen. Toch ga ik de motie ontraden. Niet omdat we het per se oneens zijn met het feit dat je verschillende scenario's met een ijsbaan uit zou moeten zoeken. Dat is namelijk ook ons voorstel in het proces. 04:51:45

Mevrouw Wijnja, wethouder: We vinden het wel te vroeg om nu al voor te sorteren op een aantal dingen. Dat kwam in het debat al wel een beetje terug. Als het college dat zou besluiten bij de begroting, betekent het ook dat we de structurele dekking in de meerjarenbegroting moeten regelen. Dat moet gewoon. Dat kunnen we nu niet, want we hebben meerjarig al een tekort. Dat is één van de redenen dat er eerst een aantal andere stappen doorlopen moeten worden voordat je besluiten neemt over wat je structureel opneemt in de meerjarenbegroting. Daarom willen wij liever voor alle projecten op de strategische investeringsagenda, het proces voortzetten zoals we dat in zijn gezet. Er zijn een paar vragen gesteld over: waarom doet het college in de richting van de ene voorziening iets anders dan de andere voorziening? 04:52:37

Mevrouw Wijnja, wethouder: De projecten die op de strategische investeringsagenda staan, hebben met elkaar gemeen dat het grote investeringen zijn die de hele gemeente aangaan. Projecten die we ten opzichte van elkaar moeten plannen. Het zijn wel degelijk verschillende projecten. Als het over het nieuwe muziekcentrum gaat, handelen wij binnen het kader waar besluiten over zijn genomen in de raad. Er is een besluit genomen over de huidige Oosterpoort. Er is een besluit genomen over een nieuw te bouwen Oosterpoort. Binnen dat kader zijn wij verschillende scenario's aan het uitwerken. Dat betekent niet dat de raad niet alsnog iets anders zou kunnen besluiten. Dat betekent wel dat we in de tijd en in het proces daar ergens anders zijn dan bijvoorbeeld bij Kardinge. 04:53:19

Mevrouw Wijnja, wethouder: Bij Martiniplaza is dat misschien wel een legitieme vraag om die te stellen, maar daarvan hebben we gezegd: dat gaan we voorlopig nog niet concreet maken. Dat komt wat later in de tijd. Ons voorstel zou zijn om ons eigen voorstel te volgen en dat proces stap voor stap af te maken, zoals we dat met 68

elkaar hebben afgesproken. Dan kom ik bij motie 20: blijven investeren in Groningen. Daar kan je toch bijna niet tegen zijn? Het college wil ook graag blijven investeren in Groningen, maar de uitdaging voor met name de jaren na 2025 worden ook steeds groter. Wij lezen de motie zo, dat de vraag is om voor 2025 vast te houden aan de genoemde streefwaarden. Dat u een discussie wil voeren over '26 en verder. 04:54:10

Mevrouw Wijnja, wethouder: Wat ons betreft, is dat een goed idee. We zien dat fracties hierover van mening verschillen. Wij schatten in dat dat kan in Q4. Ons voorstel zou dan zijn om dat voor te bereiden met het Audit Committee en te plannen voor Q4 van dit jaar. Dan motie 23. 04:54:28

Voorzitter: Student en Stad. 04:54:29

De heer Swets, Student en Stad: Dank, voorzitter. Ik pak hem nog heel even terug naar motie 12. Daar ging mijn vraag namelijk over. Wij lezen in die motie dat er binnen de nieuwe methode al meer aandacht zou zijn voor samenwerking met inwoners en verzoekt het college om een strategie op te stellen met de hulp van inwoners. Het is mij nog een beetje onduidelijk wat de motie precies toevoegt, buiten wat het college al doet op dat gebied. Kan de wethouder dat nog iets meer toelichten? 04:54:58

Mevrouw Wijnja, wethouder: De motie vraagt specifiek om betrokkenheid van inwoners structureler te organiseren bij het bestrijden van invasieve exoten. Dat is geen gemakkelijke opgave, want dat vraagt nogal wat. Wij zien wel dat de noodzaak om inwoners te betrekken bij het beheer van de openbare ruimte in algemene zin steeds groter wordt. Om allerlei redenen. Ons voorstel is om dit specifiek te betrekken bij de beheerstrategie wat breder. We doen dat al projectmatig. Misschien zouden we dat bijvoorbeeld kunnen uitbreiden, verzin ik nu ter plekke. Dat zou een voorbeeld kunnen zijn van hoe we dat doen. Dan komen we erop terug hoe we dat willen doen in de nieuwe beheersstrategie. Dat is het voorstel vanuit het college. 04:55:47

Mevrouw Wijnja, wethouder: Was ik kwijt waar ik was? Nee. Ik heb nog twee moties. Motie 23: 'geen verdere verhoging van de lasten'. Die ontraadt het college. Daarbij verwijs ik naar wat ik eerder heb gezegd over de strategie langs drie lijnen die wij voorstellen, waar inkomsten verhogen nummer drie is. We willen graag integraal een besluit nemen op het moment dat dat nodig is. Motie 25: 'inclusieve feestdagen'. We hebben even gekeken naar de planning met betrekking tot cao-onderhandelingen. Die is heel krap. Er wordt in deze motie gevraagd om met medewerkers een gesprek te voeren of zij dit ook zouden willen. Dat lukt gezien de tijd niet. Wat we wel kunnen doen, is voor de aankomende cao-onderhandelingen mee te nemen dat dit een belangrijk onderwerp is. 04:56:39

Mevrouw Wijnja, wethouder: Dat we graag zouden willen dat er iets mee gebeurt. Dat we dit voor de wat langere termijn wat uitgebreide neerzetten voor de volgende 69

ronde van onderhandelingen. Als we dat op die manier zouden mogen doen, dan kunnen we die motie oordeel raad geven. 04:56:57

Voorzitter: VVD. 04:56:59

Mevrouw Jacobs, VVD: Ik dank u wel, voorzitter. Wat mijn fractie een beetje puzzelt: is dit een uitspraak dat wij als politiek ons moeten mengen in de onderhandelingen die we voeren voor de cao? Zou dat niet iets moeten zijn wat de medezeggenschap en juist de medewerkers van deze gemeente moeten vinden? Ik werk zelf bij een organisatie waar de inclusieve feestdagen al geregeld zijn. Ik vind dat dit uitvoering is. Dat dit bedrijfsvoering is en dat wij ons daar niet mee zouden moeten bemoeien. Zou u daar een oordeel over kunnen vellen? Zou u daar eens op kunnen reflecteren, zoals u zo graag doet? 04:57:33

Mevrouw Wijnja, wethouder: Dan heb ik toch nog bingo vandaag. Dank daarvoor. Ja en nee. Dat zeg ik echt veel te vaak, hé? Je zou natuurlijk kunnen zeggen dat zo'n verzoek idealiter vanuit de organisatie komt. Via die route gaat het naar de caoonderhandeling. Op zichzelf begrijp ik dat wel. Tegelijkertijd is de gemeente ook weer niet hetzelfde als andere organisaties of bedrijven. Die beweegt zich in een politieke context. Het gebeurt natuurlijk wel vaker dat de gemeenteraad hier of elders, wel politiek iets vindt, wat raakt aan de bedrijfsvoering of de organisatie. Volgens mij kunnen we daar best iets mee, met de mits en maren die ik net heb meegegeven. Dan zou ik dat afrondend mijn reflectie willen noemen. 04:58:40

Voorzitter: Idealiter komt nu, wethouder Molema. Verschrikkelijk. 04:58:51

Mevrouw Wijnja, wethouder: Is dat mijn feedback? 04:58:52

Voorzitter: Dat is je feedback. Fantastisch gedaan. Idealiter komt dus nu wethouder Molema. Ga uw gang. We houden het een beetje vrolijk in de kleurstelling. Ik dacht: ik ga een beetje ton sur ton. 04:59:20

Mevrouw Molema, wethouder: De rest van het college heeft het appje gemist met het roze advies? Als eerste wil ik beginnen met te zeggen dat ik het fijn vind om te horen dat er vanuit alle fracties veel aandacht is voor onderdelen uit mijn portefeuille. Wat ik daarin terughoor, is dat de raad solidair is en blijft met mensen in kwetsbare omstandigheden. Zoals asielzoekers, mensen met psychische vraagstukken, maar ook gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Kinderen die hulp nodig hebben, de onrechtvaardigheid achter gezondheidsverschillen. Dat u aandacht heeft voor een inclusief Groningen, waarin iedereen zichzelf mag zijn en iedereen ook gelijk behandeld wordt. Ik heb daar echt naar zit te luisteren en genoten van jullie woorden daarin. Dan heb ik een aantal reacties op de moties. 05:00:11

Mevrouw Molema, wethouder: Ik heb gekeken: wat moeten jullie nog van de 70

bingokaart? Ik heb geprobeerd dat erin te verwerken. Op een goede manier, hoop ik. De motie van de PVV: 'asiel'. Deze motie gaan wij als college ontraden. De bingo tekst die daar het beste bij past, is volgens mij: motie verdriet ons zeer. Wij hebben er drie punten voor, waarom wij daar verdrietig van worden. Dat heeft te maken met het volgende: we hebben een wet. We willen mensen gelijk behandelen. Het heeft te maken met solidariteit. Er is een wettelijke taak met de Spreidingswet. Daar hebben wij gewoon aan te voldoen. Wij krijgen signalen dat de huidige minister heeft aangegeven dat de wet de wet is, zolang die er is. Die signalen kunt u ook krijgen in de krant en op het nieuws. 05:01:02

Mevrouw Molema, wethouder: Dat houdt in dat wij wettelijk verplicht zijn om opvangplekken te regelen. Daarnaast zit er een stuk ongelijkheid in. Wij vangen hier in Groningen verschillende doelgroepen op. Namelijk asielzoekers, we hebben een LVV-voorziening, maar wij hebben ook Oekraïners. Als Groningen staan wij daarvoor. We vinden dat iedereen gelijk behandeld moet worden en dat we daarin de opvang voor mensen gelijk moeten regelen. Het zijn allemaal mensen die op de vlucht zijn voor oorlog. Daar staan wij voor. Dat is meteen het allerbelangrijkste punt. Als Groningen hebben wij gezegd dat wij solidair zijn met mensen die op de vlucht zijn. Dat staat ook in ons coalitieakkoord. 05:01:47

Mevrouw Molema, wethouder: Dat is ook iedere keer de tekst die u hoort vanuit het college, als het gaat over de opvang van asielzoekers. Wij staan daarvoor. We voelen ons solidair en leveren dat ook. Er zijn gelukkig met ons heel veel gemeenten die dat ook doen. 05:02:02

Voorzitter: PVV. 05:02:04

Mevrouw Blauw, PVV: Dank u, voorzitter. Ik ga zo in de tweede termijn nog even uitgebreider hierop in, ook over de wetgeving en die landelijk gaat gelden. Ik wil nog even toevoegen dat Oekraïners niet AZC worden opgevangen. Er is een ander associatieverdrag. Dat wil ik nog wel even zeggen. Daar zijn wij niet tegen, ook landelijk niet. Dat wil ik wel even als aanvulling hierop hebben. Die financiën lopen ook anders. 05:02:35

Mevrouw Molema, wethouder: Ja. Volgens mij heeft u ons gehoord dat wij staan voor alle mensen die op de vlucht zijn en dat we daar solidair mee zijn. Of je nou uit Oekraïne komt of uit een ander land. Ik weet dat dat verschillende regelingen zijn, maar die motie ontraden wij. Dan de LVV. Wij zijn heel blij dat u expliciet maakt dat wat wij doen uw steun heeft. Dat doet u hiermee als raad. U heeft in de raadsbrief al kunnen lezen dat wij mogelijkheden zien om in 2025 ongedocumenteerden op te kunnen blijven vangen. Dat we dat alleen op een iets andere manier gaan doen. We zijn al heel druk bezig. Onze burgemeester, de heer Schuiling, heeft ook namens alle LVV-gemeenten al een brief gestuurd naar het Rijk om te pleiten voor doorzetten. De komende tijd blijven we hier ook met uw welkome steun, aandacht voor vragen.

71

05:03:25

Mevrouw Molema, wethouder: Dan respijtzorg. Een stip op de horizon is de transformatie van zorg naar gezondheid. Daar past deze motie e hartstikke mooi in. Je wilt voorkomen dat mensen een beroep doen op zorg. Volgens mij is het een hele mooie oproep om met de zorgverzekeraar dat gesprek goed te voeren. Ik heb mijn moties nu gehad. Dan investeren in jeugd. Hier was nog de vraag hoe dat traject loopt. Zoals u weet, zit in het coalitieakkoord de opdracht om minder aan de markt over te laten. Daar hebben we de afgelopen twee jaar al forse stappen in gezet met de basisjeugdhulp. Dat doen we in nauwe samenwerking met de raad. Daar hebben we het vanmiddag toevallig ook over gehad. Voor de begroting zijn we bezig met de verkenningen hoe we vanuit onze visie de ondersteuning kunnen blijven regelen. 05:04:15

Mevrouw Molema, wethouder: Nabij, gezinsgericht en preventief. Zodat we een goede bijdrage kunnen blijven leveren aan gelijke kansen en bestaanszekerheid nu en in de toekomst. Wat ik meteen mee kan geven, is dat wij erin zitten. Dat onze visie leidend is en dat de landelijke agenda's dienend zijn aan onze inhoudelijke agenda. We zijn als gemeente tenslotte geen implementatie loket van het Rijk. 05:04:38

Voorzitter: Dan heeft u nog een vraag Student en Stad. 05:04:40

De heer Swets, Student en Stad: Dank, voorzitter. Over motie 17, de nota respijtzorg. Die roept op om in gesprek te gaan met zorgverzekeraars. Dat doet het college toch al? Er is onlangs ook een sessie geweest waar zelfs zorgverzekeraars bij waren. Wat voegt die motie nog precies toe aan het beleid wat het college al uitvoert? 05:04:57

Mevrouw Molema, wethouder: Wat die toevoegt, is dat u als raad opdracht geeft om niet alleen als gemeente de verantwoordelijkheid te nemen om dit op te lossen. Dat u vooral mij de opdracht geeft om ook met de zorgverzekeraar het gesprek aan te gaan. Dat u als raad expliciet uitspreekt dat u vindt dat daar ook een verantwoordelijkheid voor de zorgverzekeraar ligt. 05:05:14

De heer Swets, Student en Stad: Is het college dan nog niet in gesprek met zorgverzekeraars om op die noodzaak te wijzen? 05:05:19

Mevrouw Molema, wethouder: Dat zijn we wel. Dit is natuurlijk best een heel lastig gesprek over: wie betaalt nou wat? Hierin geeft u als raad wel een signaal af. Dat u zegt: hier heeft een zorgverzekeraar ook nadrukkelijk een rol in. Ik zal het zo zeggen: het helpt mij wel. Ik was bezig met mijn verhaal over jeugd. Zoals u weet, is het geld niet oneindig. Er zijn enorme financiële uitdagingen. De uitdaging is niet om meer te doen met minder geld, maar vooral om het beter te doen met minder geld. De moties over de GGZ en de jeugd, daar heeft, collega Wijnja al wat procedureels op gereageerd. Ik snap de inhoudelijke aandacht voor het thema. Volgens mij mag u verwachten dat wij met een goed voorstel komen rondom de begroting. 05:06:10

Mevrouw Molema, wethouder: Wat ik wel wil meegeven is het volgende: Ik wil u in 72

ieder geval bedanken voor het vertrouwen dat u uitspreekt in de moties zoals ze nu geformuleerd waren. Ik wil mijn waardering uitspreken als u zegt dat u toch bereid bent als fractie om dit in te dienen. Volgens mij heb ik dan behoorlijk wat bingo woorden gehad. 05:06:33

Voorzitter: Er is nog iemand die daar naar hengelt. Van de Stadspartij. 05:06:37

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter, ik hengel niet. Ik ben geen visser. Dank voor de beantwoording. Ik probeerde daarnet ook nog mijn hand op te steken bij uw voorganger. Dat werd niet gezien. Over het ontraden van deze specifieke twee moties. U geeft aan: we komen bij de begroting met een voorstel. Betekent dit dat u vindt dat wij deze moties moeten aanhouden en bij de begroting weer kunnen indienen? Of dat die er überhaupt toch nooit doorkomt, wat wij ook vinden, wat wij ook bedenken? Dat u uw eigen plan trekt? 05:07:19

Mevrouw Molema, wethouder: Dit is een beetje een gevaarlijke. Ik vind dat u als raad geen blanco cheques aan het college moet geven. Dat we op het moment dat u een probleem agendeert, het gesprek aan moeten gaan over wat er aan de hand is. Over wat oplossingsrichtingen zijn en wat dat kost. Dat daar verschillende opties voor moeten liggen. Ik vind het enorm prijzenswaardig dat u dat vertrouwen heeft om dat wel zo te doen. We hebben een enorme financiële opgave op jeugd. Wat ik u net probeer aan te geven, is dat wij in de begroting bezig zijn om te kijken: hoe kunnen we zorgen dat we zo goed mogelijk gezinnen blijven ondersteunen, binnen het nieuwe financiële kader? Waarmee we de ombuiging willen maken van zorg veel meer naar een preventief en collectief aanbod. Wat ik probeer aan te geven, is dat u mag verwachten dat we u vanuit het college daarin meenemen. In september staat er weer een bijpraatsessie gepland over jeugd. Dat we u dan meenemen in de gedachten die daarover zijn. In november krijgt u de begroting. Dan ziet u hoe we dat willen invullen in de komende periode. Dat is wat u volgens mij van het college mag verwachten. Dat een gedegen plan onder ligt, hoe we denken dat we die ombuiging kunnen maken. Op jeugd is het zo dat we uiteindelijk we de uitdaging hebben om het met minder geld beter te gaan doen. We moeten dat gesprek ook voeren.

Als je kijkt naar de hervormingsagenda, zie je dat wij een opgave hebben om 10 miljoen te besparen, terwijl we ondertussen een groei van het aantal jeugdigen hebben. Volgens mij is het zo, dat wij vooral vanuit het college samen met jullie het gesprek aangaan. Welke denkrichtingen zijn daarin? Hoe zien we dat dan voor ons? Dan kunt u daar in de begroting een voorstel op terugverwachten, hoe we dat denken in te vullen. In dat meerjarenperspectief kan het niet zo zijn, dat we geen stappen zetten in met minder geld goede jeugdzorg regelen. Ik weet dat het niet aan mij is om te vinden wat de raad moet doen, maar ik hou ervan om met de raad het gesprek te voeren op basis van plannen die we hebben. Om daar samen de dialoog over te hebben. 05:09:32

Voorzitter: Was er nog een vraag uit de Partij van de Arbeid, of is die beantwoord? Akkoord. Dan ga ik naar wethouder Bloemhoff. 73

05:09:42

Mevrouw Bloemhoff, wethouder: Dank u wel voorzitter. Omwille van de tijd doet het college het op deze plek. De complimenten aan de ambtenaren, want daar hadden we ook nog een opmerking over gekregen, geloof ik. Voorzitter, zonder gekheid. We gaan door naar motie 2: 'maak impact met een nieuw Actieprogramma Impact Ondernemerschap'. Daarvan is het oordeel raad. Impact ondernemen is onderdeel van de economische agenda. Er wordt nu gewerkt aan een visiedocument, maar we willen juist blijvend aandacht houden voor impact ondernemers. Dan hebben we het over ondernemers die circulair, duurzaam of sociaal bezig zijn. Die zijn van groot belang voor de brede welvaart in ons gebied. Aansluiten bij JTF en Nij Begun kunnen we proberen. 05:10:30

Mevrouw Bloemhoff, wethouder: Ik heb wel nog een opmerking over het tweede punt. Daar wordt een link gelegd met het publiek ontwikkelbedrijf. Daar spreekt de raad naar ik meen, na de zomer over. Dan zou dit een punt zijn wat we dan beschouwen als uw opvatting over dat publiek ontwikkelbedrijf. Het is goed om in elk geval na de zomer over dat publiek ontwikkelbedrijf hier nog over door te praten. Met die uitleg is het oordeel raad. Dan motie 13: 'meedoen niet vrijblijvend'. We hebben hier vaker debat over gehad in de commissies op het gebied van werk en inkomen. Het college gaat uit en werkt vanuit vertrouwen in mensen. We hebben gezien dat dat werkt. We gaan echt uit van wat mensen zelf kunnen en zelf willen. Dat ze daarbij ook de persoonlijke regie nemen. 05:11:27

Mevrouw Bloemhoff, wethouder: Wat wil jij, wat kun jij en kunnen we je vervolgens naar scholing of werk begeleiden? Wat wij heel belangrijk vinden, is dat we vanuit dat vertrouwen werken. We maken samen afspraken. Als we een traject ingaan, is dat natuurlijk nooit geheel vrijblijvend. Daar spreken we met mekaar af dat we ervoor gaan. Daar verwachten we ook wat voor terug. Hoe het nu hier in deze motie staat en de presumptie van: er zijn personeelstekorten en dan moeten we misschien wat meer maatregelen opleggen, dat vindt het college niet de weg. We hebben altijd een maatregel als stok achter deur, maar onze basis begint vanuit vertrouwen. Daarom ontraden we deze motie. Motie 15: 'vergroot kennis Joodse geschiedenis onder Groninger jongeren'. 05:12:17

Mevrouw Bloemhoff, wethouder: Eerst in algemene zin. Het college tolereert geen discriminatie, waaronder ook antisemitisme. Het zal zich altijd publiekelijk tegen discriminatie uitspreken. Dat doet het college altijd. Dan hebben wij al aangegeven dat wij natuurlijk graag meewerken aan het bezoek van scholen aan de synagoge. Overigens net als andere gebedshuizen. Wij vinden het van belang dat daar kennis over wordt vergaard. Dat onze jongeren dat meekrijgen. Dat steunen wij ook geheel. Wij hebben op het gebied van antisemitisme biedt WAARD een specifieke workshop voor scholen gericht op antisemitisme. Daarnaast is er natuurlijk de synagoge, die een interactief programma aanbiedt voor het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en hoger onderwijs. 05:13:07

Mevrouw Bloemhoff, wethouder: Daarmee is er ook een toegankelijke kennismaking 74

met het jodendom met themaprogramma's et cetera. Daar zijn ook de medewerkers van de gemeente op het gebied van cultuur en onderwijs bij betrokken. We hebben in het breed besturenoverleg onderwijs ook aandacht gevraagd voor dit aanbod. Scholen, maak hier gebruik van. Dat willen we ook blijven doen. Daar willen we ook wel extra inzet op plegen. Zoals de heer De Haan het formuleerde in de woordvoering, is het natuurlijk wel zo dat het uiteindelijk aan de scholen zelf is om te bepalen waar ze op ingaan. Dat kunnen wij niet opleggen. We kunnen ze wel faciliteren en hen hierop wijzen. Dus met die toevoeging: oordeel raad, voorzitter. 05:13:44

Voorzitter: Wethouder Jongman. 05:13:48

Mevrouw Jongman, wethouder: Dank u wel voorzitter. Ik houd het kort. Het gaat over motie 26: 'sporten in sportvoorzieningen van Groningen Zuid'. Ik wil even aangeven dat we door middel van het scholenplan Gro Up en dat masterplan waarin we sportvoorzieningen door ontwikkelen, al uitvoering geven aan de combinatie van sportvoorzieningen met onderwijs. De uitvoeringsagenda van het masterplan komt in de loop van dit jaar naar u toe. We kijken de hele tijd naar koppelkansen tussen onderwijs en sport. We kijken ook breder, naar koppelkansen voor multifunctioneel gebruik. Daarvan is het voordeel dat het kan bijdragen aan ontmoeting. Bijvoorbeeld breder gebruik van het sportpark. Ik wil even inzoomen op wat hier gevraagd wordt. 05:14:31

Mevrouw Jongman, wethouder: We hebben de afgelopen jaren meerdere gesprekken gevoerd met de stichting Bewegen is Goud. We hebben daarbij aangegeven dat we vanuit de gemeente op dit moment geen opgave zien voor wat zij voor ogen hebben in de Wijert. We focussen bij de uitbreiding van sportcapaciteit in eerste instantie op Oost en West. Op het oosten van de gemeente en het westen van de gemeente. In de Wijert is negen tot tien jaar geleden gekozen om door middel van de zogeheten SPORTcarrousel sporthal De Wiardt te bouwen. Daarnaast is de nabijheid van deze wijk, in sportcentrum Europapark, de Europapark hal. Een sporthal heeft daarbij ook een bovenwijkse functie. Daarbij vinden we spreiding over onze hele gemeente van belang. 05:15:18

Mevrouw Jongman, wethouder: Ik hecht er nog aan om toe te voegen dat we ook twee zwembaden hebben in dit deel van de gemeente. Zowel een openluchtzwembad als een overdekt zwembad. Namelijk de Papiermolen en het Helperbad. Ik ontraad dus deze motie, 05:15:36

Voorzitter: Wethouder De Wrede. 05:15:43

Mevrouw De Wrede, wethouder: Dank u wel, voorzitter. Voor mij één motie en één vraag. Motie nummer 24: 'cultuur zoekt dekking'. U heeft net al even gehoord van mijn buurvrouw, collega Molema, dat deze gemeente open blijft staan voor veel groepen die op de vlucht zijn. U vraagt ons om in de begroting 2025 voldoende budget op te nemen om weer die €500.000,- toe te kunnen voegen voor de categorie 2 instellingen aan de cultuurnota. Ik denk dat ik bekende woorden spreek als ik zeg 75

dat dit college kunst en cultuur ontzettend belangrijk vindt. Dat is gebleken uit het feit dat wij vorig jaar ook dit bedrag hebben kunnen vinden en dat wij zowel recentelijk als in november, de wens hebben uitgesproken om dit bedrag wederom te vinden. Uiteraard maakt dit knelpunt onderdeel uit van die brede discussie die wij momenteel voeren over alle knelpunten en hoe wij die gaan inpassen. 05:17:01

Mevrouw De Wrede, wethouder: Hier komen wij in detail verder op terug bij de begrotingsbehandeling die wij in de herfst met zijn allen gaan voeren. Desondanks is een breed gedragen motie van uw raad waarin u ons oproept om dit knelpunt te steunen, een ondersteuning van ons beleid waarin kunst en cultuur een hele belangrijke rol spelen. Het is een onderstreping van het feit dat wij op de goede weg zijn als ik u zeg dat wij hard aan het werk zijn om voor dit knelpunt ook een oplossing te vinden, ondanks de financiële opgave die wij op dit moment hebben. Met die mitsen en maren zeg ik over deze motie: oordeel raad. Dan had ik nog een vraag van de heer Rebergen van de ChristenUnie. 05:17:52

Voorzitter: U krijgt eerst nog een vraag van D66. 05:17:55

De heer Lo-A-Njoe, D66: Voorzitter. Als ik het college zo hoor, dan is dit toch een overbodige motie? Dan vind ik het wat verbazingwekkend dat die oordeel raad krijgt. 05:18:02

Voorzitter: De wethouder. 05:18:07

Mevrouw De Wrede, wethouder: Ik zou niet willen spreken van een overbodige motie. Wij gaan in het college dit knelpunt samen met al die andere knelpunten nog bespreken. Dan had ik nog een vraag van de ChristenUnie, van de heer Rebergen. U vroeg mij of we bij de uitwerking van de eiwit- en voedseltransitie verschillende groepen willen betrekken, waaronder mensen van de Open Hof. Wij hebben het daar al eens vaker over gehad. Ik vond dat destijds een heel erg mooi idee. Ik weet niet wie van u wel eens op bezoek is geweest bij Jos Meijers bij Toentje. Hij zei ooit tegen mij: je ziet hier mensen enorm opknappen. Een zaadje planten is eigenlijk ook een mens planten. Ik vond dat echt een fantastisch gezegde. Het is een bekend feit dat werken in het groen, voedsel verbouwen een hele goede manier is om weer te kunnen re-integreren. 05:19:10

Mevrouw De Wrede, wethouder: Om toch weer mee te kunnen doen in de maatschappij. Als direct antwoord op uw vraag: wij waren dit al van plan. Die afspraken lopen ook al. Daarin worden ook de mensen van de Open Hof meegenomen. Daar zal ik het bij houden. Dank u wel. 05:19:32

Voorzitter: Wethouder Van Niejenhuis. 05:19:35

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een drietal moties om te beantwoorden. We hebben vanavond met elkaar gesproken over de 76

volkshuisvesting in Groningen. Ik denk dat we elkaar heel erg vinden als college en raad in de wens om dit nog beter met elkaar te organiseren voor onze inwoners. Om mensen nog makkelijker en nog sneller van een huis te voorzien. Om ook te zorgen dat de huizen die er zijn ook op een goede manier ingezet worden. De motie van PvdA roept op tot meer handhavingskracht. Die ziet er op toe dat we de huidige voorraad echt goed inzetten voor de mensen die dat het hardste nodig hebben. Op een goede manier. Ik zou deze motie oordeel raad willen geven, met de opmerking dat we de motie zo zouden willen interpreteren dat het college gevraagd wordt om te erkennen dat een duurzame borging van de pandenbrigade gewenst is. 05:20:24

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Als uw raad die motie aanneemt, dan gaan wij op zoek naar manieren om te kijken hoe we dat voorstel kunnen uitvoeren. Net zoals we dat ook zullen doen voor de effecten van een nieuwe wet- en regelgeving die de laatste maanden op ons af is gekomen. Die nieuwe wet- en regelgeving vanuit het Rijk helpt ons heel erg bij ons volkshuisvestelijke taak, maar wij moeten die effecten nog in kaart brengen. We zullen dan ook gaan onderzoeken hoe we de geïnde boetes kunnen gaan gebruiken als dekkingsbron voor de ambtelijke inzetten. Oordeel raad. Dan ga ik naar de motie van Student en Stad: 'should I stay, or should I go?' Die ziet toe op meer doorstroming. Deze motie zouden wij ook oordeel raad willen geven. 05:21:12

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Wij zouden wel de motie onderdeel willen laten zijn van de nieuw op te stellen woonvisie. Die zullen we voor de zomer van '25 aan uw raad voorleggen als af product. We zullen die tussentijds uiteraard ook wel eens met u bespreken. Wij hebben al diverse instrumenten ingezet om doorstroming te bevorderen. Dat wil ik wel even noemen. Zo zijn er projecten in gemeente Groningen waar mensen met behoud van huur kunnen verhuizen. Er zijn ook zogenaamde seniorenmakelaars. Er zijn verhuis vouchers. Er gebeurt al van alles. We willen dit programmatisch goed gaan inrichten. We zullen in onze woonvisie daarvoor maatregelen opnemen en voorstellen aan uw raad. 05:21:54

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Ten slotte, voorzitter, wil ik bij deze motie nog wel opmerken dat er wat betreft het college in de basis niks mis is als iemand alleen woont, maar twee of misschien wel drie slaapkamers heeft. Het kan ook heel goed zijn dat in die situatie mensen een deel van de week de kinderen hebben of een deel van de week samenwonen met iemand. Dat ze ruimte willen hebben voor een werkruimte of een hobby. Het is niet het per definitie fout zou zijn om twee of drie slaapkamers te hebben als iemand alleen woont. Ik denk dat we ons met dit verhaal vooral moeten richten op de mensen die graag een stapje zouden willen zetten in de verhuizing. Ik zou de moeder van de fractievoorzitter van Student en Stad, van harte Hospi Housing willen aanbevelen, mocht het huis wat leeg aanvoelen, nu die kinderen zijn uitgevlogen. 05:22:38

Voorzitter: Stadspartij. 05:22:41

Mevrouw Sloot, Stadspartij: Voorzitter, dank u wel. Wethouder, ook dank voor de 77

beantwoording. Dan heb ik toch wel een vraag. U geeft aan dat het in beginsel helemaal niet verkeerd is dat iemand in een huis woont met meerdere slaapkamer als die alleen is. Bent u ervan op de hoogte dat er woningbouwcorporaties zijn die alleenstaande mensen met meerdere slaapkamers, brieven sturen met het verhaal dat ze vinden dat zij zouden moeten verhuizen naar een kleine woning? 05:23:08

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Daar ben ik niet van op de hoogte. Als dat zo is, dan ben ik benieuwd of u mij die brief kunt laten zien, zodat ik daar op een ander moment nog op kan reageren. Voorzitter, als u mij toestaat, ga ik naar de laatste motie. Die is ook van Student en Stad afkomstig. 'De straat is zijn woning'. Deze motie zouden wij willen ontraden. Momenteel houden wij niet bij hoeveel huurders er worden getroffen door handhaving of hoeveel wooneenheden, woningen illegaal zijn omgezet. Juridisch gezien maakt het niet echt verschil voor de feitelijke situatie. Er zit veelal een verschil tussen de getroffen aantallen huurders en het aantal illegaal gecreëerde eenheden. Het is echt best wel lastig om dat op basis van inschrijving en daadwerkelijke situatie te tellen. 05:24:02

De heer Van Niejenhuis, wethouder: We denken ook dat we voldoende tijd hanteren tussen het beëindigen van de illegale woonsituatie en de aanzegging dat dat moet gebeuren. Daar zit maanden tussen, zodat mensen ook echt de gelegenheid krijgen om te verhuizen. Er hebben ons nog nooit signalen bereikt dat studenten echt niet in staat zijn geweest om in die tijd een andere woning te vinden. Bovendien is dat echt de verantwoordelijkheid van de verhuurder. 05:24:26

Voorzitter: Student en Stad. 05:24:29

De heer Swets, Student en Stad: Dank, voorzitter. Op het moment dat er een overtreding wordt geconstateerd dat er meer mensen wonen dan er mogen wonen, dan weet je volgens mij ook hoeveel mensen daar te veel wonen. Dat lijkt mij. Anders vraag ik me heel erg af hoe de communicatie van de gemeente er dan uitziet. Betekent dat dan, dat er maar één brief wordt verstuurd vanuit de gemeente dat er een overtreding is geconstateerd? Wordt er dan maar gehoopt dat diegene het met al zijn medehuurders deelt? 05:24:54

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Voorzitter. In dat traject sturen wij meerdere brieven. Zowel aan de huurders als aan de huurder. Met daarin duidelijke informatie over welke situatie het is. Waar men hulp en ondersteuning kan en hoe men een nieuwe woning zou kunnen vinden. Er zit geruime tijd tussen de aanzegging en de daadwerkelijke handhaving. Daarmee is er de gelegenheid om ook een andere plek te vinden. Nogmaals, wij krijgen geen signalen dat het mensen vervolgens helemaal niet lukt om een huis te vinden. U gebruikt als argument dat we, als we die aantallen zouden weten, die zouden kunnen gebruiken om nog meer inzicht te krijgen in hoeveel mensen een huis zoeken. 05:25:27

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Dat doen we nu juist op basis van periodieke 78

woonwensenonderzoeken en ook de inschrijfgegevens van de opleidingsinstituten. Het zou alleen maar een dubbeling opleveren, in plaats van meer inzicht in de feitelijke situatie. 05:25:39

De heer Swets, Student en Stad: Dan blijft de vraag wel staan: als de gemeente niet weet hoeveel mensen er meer wonen dan toegestaan, hoe weet de gemeente dan hoeveel brieven ze moeten versturen? 05:25:51

De heer Van Niejenhuis, wethouder: Voorzitter, wij sturen brieven aan het huis waar de overtreding plaatsvindt. Voor zover ik weet, sturen wij niet alle individuele inwoners een brief. We treffen meermaals de situatie aan dat het aantal daar wonenden ook nog eens verschilt per week, per maand of per dag. Het zou voor ons erg lastig zijn om iedereen dan per brief te bereiken. 05:26:16

Voorzitter: Wethouder Broeksma. 05:26:17

De heer Broeksma, wethouder: Dank u wel, voorzitter, drie moties op mijn portefeuilles. Allereerste motie 5: 'bloembak in de straat, te snel eruit' van de ChristenUnie en andere partijen. Het gaat daarbij om 50 kilometer wegen van na 2026 eerder naar 30 kilometer terug te brengen, door bijvoorbeeld dingen in de weg te zetten. We willen goed kijken naar wat mogelijk is. Utrecht en Amsterdam doen dat. We hebben advies nodig van de politie om daar naar te kijken. We willen niet kijken naar de projecten die we de komende jaren al aan het uitwerken zijn. Dan gaat het bijvoorbeeld over de Savornin Lohmanlaan en de Zaagmuldersweg. U heeft daar vanmorgen een voorstel over ontvangen. De Korreweg kent u van ons. De Parkweg, de Meerweg in Haren, enzovoort. 05:27:05

De heer Broeksma, wethouder: Verschillende kilometers die we willen terugbrengen naar en 30 kilometer weg. We willen daarmee ook de reconstructie van de weg gelijk meepakken. Om samen met omwonenden in dat proces diepgaand te spreken en te proberen hun wensen en de problemen die we kunnen oplossen, gelijk mee te nemen. We zullen ook rekening moeten houden met de busroutes. Dingen zoals bloembakken of betonblokken in de weg zetten is voor busroutes onhandig. Dat zal niet overal even makkelijk gaan. De raad heeft eerder gevraagd om handhaafbaarheid. Dat betekent ook dat daarvoor politieadvies nodig is. Daar willen we allemaal naar kijken. De motie is daarmee uitvoerbaar. Ik zeg daar wel bij: niet eind dit jaar al. Als het mag in het eerste kwartaal van volgend jaar. 05:27:57

De heer Broeksma, wethouder: Dat heeft mede te maken met ambtelijke capaciteit. Met dat alles, voorzitter, motie 5: oordeel raad. Motie 18 van Student en Stad: 'op fietsen'. De heer Swets gaf in zijn woordvoering al aan dat jongeren vaak geen idee hebben hoe je zo'n fiets vlonder aanvraagt. Dat is dan kennelijk iets voor andere mensen, andere gezinnen, hoe dan ook. Het is ook voor jongeren van belang dat die dat kunnen. Zoals de heer Swets al aangaf, is er een belangrijke studentenpopulatie die er belang bij heeft om hun fiets te kunnen parkeren en op één autoparkeerplaats 79

kunnen we wel acht of tien fietsen staan. Dat helpt ook om het hele straatbeeld te veranderen. We hebben allerlei socials. De partijen vragen daar specifiek naar. Die gaan we ook inzetten. Extra aandacht voor fiets vlonders is wat ons betreft prima. Oordeel raad voor motie 18. 05:28:59

De heer Broeksma, wethouder: Tot slot, voorzitter uit de energieportefeuille. Motie 19. Partij van de Arbeid en andere partijen. U vraagt om in te zetten op maximaal 100% subsidiabele maatregelen. Ontzorgen. Er zijn een aantal processen die dat mogelijk maken. WIJ Beijum is daar één van. Waar bijvoorbeeld de isolatie een onderdeel van gaat zijn. Waar we willen ontzorgen. Waar 100% financiering juist voor de kwetsbare groepen een mogelijkheid gaat zijn. Dat willen we doen. Ook de VvE's. We hebben een VvE desk. 40% van de woningen in onze gemeente zijn VvE's. Dat is een lastige taak. Ontzorgen gaat ook hier zeker helpen. Niet alleen op inhoudelijk, maar ook op het financiële verhaal. We hebben een fonds Energietransitie, waar we al eerder aangekondigd hebben dat we dat FET adequater willen vormgeven. 05:29:56

De heer Broeksma, wethouder: De motie die hier voorligt, helpt ons daarbij. Die geeft daarin enige richting. Als u zoekt naar maximale impact, is dat waar wij naar streven. Om ook bij het Rijk, ook elders in Europa te pleiten voor ondersteuning. Kortom voorzitter, oordeel raad voor motie 19. Tot zover. 05:30:15

Voorzitter: Dank u zeer. Tot slot, wethouder Eikenaar. De volgorde van de sprekers van het college heeft te maken met het feit dat we natuurlijk naar een algehele euforie toewerken. Dat gaat u zo horen rond motie 27. Eerst nog paar andere zaken. De wethouder. 05:30:32

De heer Eikenaar, wethouder: Dank u, voorzitter, ik begin met motie 16. Die vraagt om het gesprek te voeren en te verkennen of de maatschappelijke diensttijd in verband kan worden gebracht met schulden die jongeren hebben. Op zich een inhoudelijk prima motie. Toch zal ik hem ontraden wegens overbodigheid. We hebben dit uitgebreid geïnventariseerd. Ik heb vanmiddag gezien dat we een vrij dik boekwerk hebben waarin verschillende werkvormen in den lande zijn geïnventariseerd. Daar zat deze bij. Er staat uitgebreid beschreven wat die inhoudt en de evaluatie daarvan. We gaan dat betrekken bij de manier van werken. We gaan kijken of dit ook iets voor Groningen is. Daarbij kijken we uiteraard ook naar alle andere vormen die we hebben geïnventariseerd. 05:31:25

De heer Eikenaar, wethouder: Daar komen we bij uw raad op terug. In Q1 van 2025 vindt daar een tussenevaluatie van plaats. Op zich prima idee, maar toch overbodig. Dan komen we uit bij motie 27. Dat is het Speelfestival in de zomervakantie. Ik snap uw wens om deze weer terug te brengen naar elf locaties en vijf dagen. Ik ben ook regelmatig bij de opening geweest. Dat is een prachtig festival waar heel veel kinderen een mooie zomer beleven. Zoals u vraagt, zullen wij in gesprek gaan, kijken wat er nodig is en wat wij daarin kunnen betekenen. Wellicht dat er ook nog meer 80

externe financiering is. Als u mij de ruimte geeft om die gesprekken te voeren, dan laat ik de motie oordeel raad. Dank u. 05:32:20

Voorzitter: Dank u zeer. Dan zijn we nu toe aan een schorsing. Dan kunt u zich nog even op de beantwoording vanuit het college beraden. Er is één motie, die ging over graffiti, volgens mij. Motie 4. Daar zou u nog onderling eventjes met de wethouder over delibereren. Ik stel voor dat we een kwartiertje pauzeren en dan beginnen we met de PVV voor de tweede termijn, voor zover daar behoefte aan is. Een kwartiertje pauze. Dat wordt dan half negen, ongeveer. 05:46:23

Voorzitter: Beste mensen. Zullen wij allemaal eens even doen wat nodig is? Ik weet wel dat mijn lichte correctie zojuist van de wethouder van financiën met betrekking tot het uitspreken van het woord idealiter, een klein beetje 'de burgemeester vertelt nog eens uit de oude doos' is. Desalniettemin heb ik wel gelijk. Dat telt voor twee, hè. Dan gaan we weer verder. Ik begin. Ik kijk even of u nog woordvoering wenst. Het hoeft niet, maar als u denkt: ik wil toch nog even reageren op een motie, dan wel op de woordvoering vanuit het college, dan kan dat. Er staat vijf minuten voor, maar een aantal van u heeft wat minder, omdat u net een interruptie heeft gepleegd. Ik kijk eerst even naar de PVV. Ga uw gang. Het kan vanaf de stoel. 05:47:35

Mevrouw Blauw, PVV: Voorzitter, ik maakte net een niet zo handige opmerking bij mijn motie over de AZC's. Dat is een beetje een statement waarbij ik de kop al in mijn nachtmerries terugzie. Van: de PVV Groningen is voor de Spreidingswet. Laat het duidelijk zijn: wij zijn er tegen. Waar ik op doelde, is dat wij weer het beste kindje van de klas willen zijn. Ik vind daar iets van. Wij zijn totaal niet voor dwang. We zijn tegen de Spreidingswet. Deze gaat gelukkig ook van tafel, zoals het nu lijkt. Dat is in de onderhandeling van de PVV landelijk meegenomen. Ik ga nog even wat nader in op het waarom van deze motie. Wij willen asielopvang bij de kern aanpakken. We willen het verminderen en terugdraaien. Het brengt zoveel zorgen en gevoel van onveiligheid met zich mee. 05:48:18

Mevrouw Blauw, PVV: Uitbreiding van opvanglocaties heeft ook een aanzuigende werking. Illegalen moeten gewoon terug naar het land van herkomst. Gisteren was er nog een bericht over dat een uitgeprocedeerde asielzoeker 20 jaar in Nederland is en het grootste gedeelte in de gevangenis heeft gezeten. Nu een verkrachting en een gijzeling op zijn naam heeft staan en het land nog niet uit hoeft. Daar word ik verdrietig van. Zo bereiken ons nog veel meer voorbeelden. Het college vergeet, geloof ik, dat ik een hele grote achterban in Groningen vertegenwoordig, die dit niet wil. Deze mensen zijn ook heel verdrietig. Over de stuiptrekking van heel veel partijen op deze motie zeg ik vooral: als we de problemen niet benoemen, komt er ook geen oplossing. Het is wegkijken voor de problemen. 05:48:58

Mevrouw Blauw, PVV: Laat de PVV de problemen dan maar benoemen. Er komt een asielcrisis wet om de instroom te beperken, een strenger selectiebeleid en versneld uitzetten. De grote vraag in deze is hoe Groningen gaat meewerken aan het versneld uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers. Of worden we dan een weiger 81

gemeente? Dan nog een vraag. In de voorjaarsbrief staat aangegeven dat het voornemen om de Spreidingswet in te trekken, grote invloed heeft op voor Groningen belangrijke thema's. Wij vragen ons af welke dat zijn. Is dat financieel? Dan lijkt het erop dat asielzoekers een verdienmodel zijn. Dat het wordt verpakt als humaniteit en Ter Apel ontlasten. We willen die opvang helemaal niet. De kern van het probleem blijft. De instroom moet zeer beperkt worden en Ter Apel moet sluiten. 05:49:46

Voorzitter: Dat leidt tot een vraag van een paar fracties. We hadden even weinig oogcontact. Eerst Student en Stad, dan D66 en dan de Partij van de Arbeid. 05:49:54

De heer Swets, Student en Stad: Dank, voorzitter. Ik probeer me eventjes te verplaatsen in het denkproces van de PVV. De PVV wil de AZC's per direct sluiten en alle illegale asielzoekers direct terugsturen. In die zin kan ik dat nog redelijk volgen. En dan: wat doen we dan met de statushouders in de AZC's? Gaan we die dan voorrang geven op sociale huurwoningen? Is dat het idee van de PVV? Wat doen we daarmee? 05:50:19

Mevrouw Blauw, PVV: Statushouders helemaal geen voorrang geven. Dat sowieso niet. Volgens mij is dat ook een duidelijk statement van ons. 05:50:30

Voorzitter: Dan D66. Dan moet u even weer uw microfoon uit doen. 05:50:36

De heer Lo-A-Njoe, D66: Ik vraag me af wat we dan wel met de statushouders gaan doen. Dat ten eerste. Ten tweede: heeft u dan geen enkele solidariteit met Ter Apel, die echt ontzettend hiermee stoeit? Voelt u geen enkele solidariteit met onze collega's daar? 05:50:52

Mevrouw Blauw, PVV: Volgens mij hebben jullie dat asielprobleem zelf veroorzaakt, door iedereen maar gewoon binnen te laten. 05:50:58

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 05:51:00

De heer Van Veen, PvdA: Dank, voorzitter. Net in het betoog van de PVV vroeg zij zich een soort van hypothetisch af wat Groningen zou doen, mocht het Rijk besluiten asielzoekers niet meer te willen opvangen. Of Groningen dan een weiger gemeente zou worden. Gelet op de verhouding in deze raad, gelet op deze discussie, zullen wij dan een weiger gemeente worden. Dan zullen wij alsnog die asielzoekers opvangen in Groningen. 05:51:23

Mevrouw Blauw, PVV: Dan gaat u dus de wet overtreden. Ik ga even verder omwille van de tijd. Ik ga even op een aantal moties in. Motie van D66 over inzet van inwoners voor bestrijding van invasieve exoten. Volgens mij zijn invasieve exoten juist het gevolg van ecologisch beheer. Het milieu ~ moeten gewoon weer gaan maaien. Ze moeten in parken geen ecologisch beheer meer toepassen. Het is niet de 82

schuld van de bewoners, maar juist van al die rare biodiversiteit maatregelen van nota bene D66. Even kijken. Motie PvdA: verduurzaming voorjaarsnota. Het is lastig. Aan de ene kant help je lagere inkomen en krijgen ze een lagere energierekening. Aan de andere kant kost dat geforceerde natuurlijk geld en iemand moet het betalen. Van ons dus de vraag: welk doelgroep ga je bereiken? Welk probleem los je nu eigenlijk op? 05:52:21

Mevrouw Blauw, PVV: De motie van het CDA. Ik heb al wat gezegd over maatschappelijke diensttijd. Volgens mij heeft de wethouder daar ook wat over gezegd. Daar zijn wij het wel mee eens. Zo'n programma kost miljoenen. Volgens mij hebben jullie ook het hoofdlijnenakkoord niet helemaal gelezen. De motie van Student en Stad over die fiets vlonders. Dat is een bewustwordingsmotie tegen auto's. Die vinden wij onzinnig. De motie Actieprogramma Impact Ondernemerschap. Dat is proberen ondernemersvriendelijk te worden met geld van een ander. Het idee om met een actieplan te komen is op zich niet heel slecht. Maakt wel de keuze welk industrie of bedrijfsleven je gaat helpen. Wat wordt de economische motor van de toekomst voor de gemeente Groningen? 05:53:07

Mevrouw Blauw, PVV: Ik ga nog even kort in op onze motie, ook omwille van de tijd. De motie 'bezuinigen en besparen op de toekomst' is eruit voortgekomen dat de korting op het Gemeentefonds een feit is. Wij willen niet dat er bezuinigd wordt op onze burgers. Vorige week heb ik dit ook aangehaald. Het college geeft elk jaar op bepaalde posten te weinig uit. Die onderbesteding betekent het simpelweg dat je niet hard genoeg loopt, ofwel dat je het niet hebt uitgegeven. Dit moet je reserveren voor dat vet op de botten, voor de toekomst. We moeten geld uitgeven wat voor de inwoners van onze gemeente belangrijk is en wat ze nodig hebben. Volgens mij laat ik het hierbij. 05:53:42

Voorzitter: Het klopt. Uw tijd liep net tijdens de eerste interruptie even door. U zit helemaal strak. Dan moeten ze nu wel stoppen met de tijd. Dat was het? De Partij voor het Noorden. 05:54:00

De heer Van der Laan, Partij voor het Noorden: Dank, voorzitter. Ik blijf ook maar even zitten. Wij vonden het verhaal van de wethouder van financiën een robuust en degelijk verhaal. Daar putten we voldoende vertrouwen uit dat het wel goed komt met alle onzekerheden die er zijn. We stonden niet op de motie LVV steun. Die hebben we toch nog even goed bekeken. Die zullen in ieder geval gaan steunen. Als maar niet direct het resultaat is, dat we zelf voor die kosten gaan opdraaien, want dan zijn we zo een paar miljoen verder. Daar zat een beetje de twijfel, voorzitter. De cultuurnota zoekt dekking. Motie 24. Die zullen wij bij nader inzien ook gaan steunen. We zijn blij dat dat de wethouder de inclusieve feestdagen in ieder geval niet heeft ontraden, maar aan de raad overlaat. Ik denk dat dat een goede ontwikkeling is. 05:55:06

De heer Van der Laan, Partij voor het Noorden: Last but not least, motie 26. Sporten in Groningen Zuid, om het zomaar te zeggen. Daar hebben we een beetje moeite met de wethouder. We kennen maar één burgerinitiatief en dat is van Bewegen is 83

Goud van Glory Roggen. Als het er nou 100 waren in deze gemeente, dan konden we dat makkelijk afwimpelen. Met name in de stad zien we dat er juist een tekort is aan burgerinitiatieven. Met Bewegen is Goud, is dat toch een wat lastiger verhaal. Vooral omdat ze altijd lekker doorgaan en omdat er ook wel een urgent probleem is. Laat ik voor mezelf spreken. Ik heb drie kinderen. Die moeten met name in de wintermaanden als een sport binnen een dak gaan bedrijven elke week vanuit de westkant van de stad, naar Leek of helemaal naar Beijum. 05:56:05

De heer Van der Laan, Partij voor het Noorden: Dat zijn toch enorme afstanden voor jonge kinderen. Wij willen echt met name die sporthallen terug in juist die wat oudere wijken. Om voor de kinderen alle drempels weg te halen om naar die sporthal toe te gaan. Dat missen we toch een beetje. Daardoor krijgen we het gevoel dat sport steeds elitairder aan het woord is. Dat het vooral besteed is voor mensen met kinderen, maar vooral met auto's. Volgens mij is dat een teneur die wij niet willen bevorderen. Kinderen moeten gewoon zelf in de buurt naar hun sportvereniging of sporthal kunnen. 05:56:53

Voorzitter: Het leidt tot een vraag van D66. 05:56:56

De heer Lo-A-Njoe, D66: Voorzitter, ik hoor de heer Van der Laan hier een aantal dingen noemen die niet in de motie staan. Dit gaat over Groningen Zuid. Dat is een groter gebied, ook Coendersborg. Het gaat ook over sportvoorzieningen in het algemeen. Zo hebben wij de motie ook gelezen. Was het niet verstandig geweest als de heer Van der Laan wat dichter bij de behoefte van de stichting Bewegen is Goud was gebleven? Dat vooral gaat over de Wijert en over binnensport? De motie kunnen we op deze manier niet steunen. 05:57:23

De heer Van der Laan, Partij voor het Noorden: Ik hoor niet echt een vraag, maar ik zal toch proberen te antwoorden. Nogmaals, als wij nou 100 burgerinitiatieven hadden, dan krabden we ook wel twee keer op ons hoofd. We hebben hier één burgerinitiatief. Als D66 een ander kan noemen in de stad, dan horen we dat graag. Wij zouden het echt niet weten. Dat betekent dat de stad voor een deel ook best wel passief aan het worden is, omdat burgerinitiatieven gewoon niet gestimuleerd worden. Als je kijkt hoe vaak Bewegen is Goud hier al hebben ingesproken. Hoe vaak die ons als raad al betrokken hebben. Hoe vaak die ons al uitgenodigd hebben. Ondertussen gebeurt er vrijwel niets. Vandaar dat we toch wel een beetje teleurgesteld zijn met de beantwoording van de wethouder. Voorzitter, daar wou ik het ook even bij laten. 05:58:12

Voorzitter: Dan heeft u daarover nog een vraag van GroenLinks. 05:58:16

De heer Van Hoorn, GroenLinks: Dank u wel, voorzitter. Net als de heer Van der Laan waardeer ben ik het eens met alle complimenten die worden gegeven aan de stichting Bewegen is Goud. Tegelijkertijd is het inderdaad zo dat wij als raad veelvuldig door hen zijn bijgepraat. Dat de wethouder veelvuldig met hen in contact is 84

geweest. Is het dan niet zo dat wij bij een burgerinitiatief, juist als we ze serieus nemen, ook op een gegeven moment uit moeten spreken: we hebben u gehoord. We nemen u serieus, maar dat wil niet zeggen dat we per se alles gaan doen wat u wilt. Wij zijn in alle eerlijkheid naar u toe: dit rekent niet op een meerderheid in deze raad. Is dat ook niet juist het serieus nemen van een burgerinitiatief? 05:58:57

De heer Van der Laan, Partij voor het Noorden: Voorzitter. Ik sprak in mijn woordvoering over mijn eigen ervaring ten aanzien van onze eigen kinderen. Die moeten echt werkelijk overal naartoe. Die moeten enorme afstanden overbruggen om een sportzaal te bezoeken. Volgens mij is dat niet normaal. Vandaar dat we het jammer dat dit vooralsnog enige burgerinitiatief zo wordt weggezet. Andere burgers hebben het misschien al lang opgegeven. Het is een hele lieve motie. Er staat niets meer dan: ga nou eens gewoon samen met Bewegen is Goud onderzoeken welke mogelijkheden er wel zijn. Samen met die scholen. Ga daar nou eens naar kijken. Wij zijn overtuigd dat er best mogelijkheden zijn, als de wil er is. De wil is er altijd. Ik ben opgevoed met willen is kunnen. 05:59:55