12-07-2023, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Eigenlijk begrijpt iedereen wel dat er wat moet veranderen, de vraag is hoe we dat gaan doen. Ik geloof dat 43

men heel erg blij is dat er een gemeente is die heeft gezegd: "Goh, wij willen daar het voortouw nemen en hoe zullen we dit gaan aanpakken?" U hoort meer. 02:19:36 Voorzitter: Dan is er nog een vraag van Student en Stad aan wethouder Eikenaar. 02:19:39 Mevrouw Goodijk (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Ik wil graag nog even terugkomen op het punt van wethouder Eikenaar. Hij begon over de energietoeslag 2023. Wat we daar allemaal van vinden dat is een ander verhaal, want dat is een andere regeling. We hebben het nu over de jaarrekening 2022 en dus ook over de energietoeslag 2022. Dat is de regeling waartegen nu zaken lopen. Ik begrijp inderdaad dat om technische regels en redenen er inmiddels een kleine voorziening is getroffen, maar ik heb de wethouder nog niet horen zeggen dat we die drie komma zes miljoen van de IBB-middelen volledig gaan inzetten voor de energietoeslag aan studenten. Ik heb ook nog niet gehoord van de wethouder of hij denkt dat het afdoende is. Oftewel, is drie komma zes miljoen voldoende voor het uitbetalen van de energietoeslag aan studenten? 02:20:33 Voorzitter: Wethouder. 02:20:33 De heer Eikenaar: Dank u, Voorzitter. Allereerst, ik zie die dingen wel in één. Ik bedoel, die twee dingen hangen samen.

Dat de minister nu met een wetsvoorstel komt over een energietoeslag voor studenten is onlosmakelijk verbonden met alle discussies die hier gevoerd zijn en de rechtszaken die gestart zijn richting verschillende gemeenten, waaronder de gemeente Groningen. Die twee dingen zijn echt aan elkaar gekoppeld. Die kun je volgens mij niet los van elkaar zien. Daarnaast hebben we een discussie over deze middelen. We kennen de uitspraak van de rechter nog niet. We lopen een enorm risico dat we verliezen, maar we kennen de uitspraak van de rechter nog niet. We gaan pas uitspraken doen over hoe we met die uitspraak omgaan, hoeveel middelen we daarvoor nodig hebben en wat we precies moeten doen op het moment dat die uitspraak van de rechter er is. 02:21:26 De heer Eikenaar: Dan heeft u eerder een motie ingediend, die is aangenomen, waarin staat drie miljoen - het is later drie komma zes geworden, voor zover dat nodig is -uitsluitend in te zetten voor studenten. Dat is nog steeds de lijn waar we op bewegen. Daarnaast zijn er debatten geweest over de voucherregeling. Daarover was niet alom enthousiasme hier in de raad. Ook bij het college was daar niet heel veel enthousiasme voor, omdat het niet een heel doelmatige manier is om dat geld te besteden. Die discussie hebben we gepauzeerd. Dat is het moment, waar we nu staan.

Vermoedelijk komt er binnen enkele weken alsnog een uitspraak van de rechter. Dan gaat het college de uitspraak bestuderen en krijgt u een brief van het college. Dan doen we een voorstel hoe we op die uitspraak gaan reageren en dan kunnen we na het reces - ik hoop in september - erover spreken hoe we verder gaan. Dat is waar we het nu stilzetten. Dat is niets anders dan wat het was. Er verandert niets. Het is precies hetzelfde als waar we nu staan. In september wordt het vervolgd. 44

02:22:30 De heer Eikenaar: Prima, ik wil daar afronden, want we komen daar nog over te spreken. Uw standpunt is bekend en u heeft gevraagd naar de inzet van het college. Dat heeft de wethouder goed verantwoord en hij heeft er ook een duidelijk procedurevoorstel aan gekoppeld. Na de discussie tot nu toe en de uitvoerige bespreking in de commissie, lijkt mij, dat wij over kunnen gaan tot besluitvorming. Als dat zo is, dan stel ik u voor dat nu te gaan doen. We hebben een zestal besluitpunten te nemen. Wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen over de jaarrekening en de besluitpunten daarin? Nee, is dat niet het geval? Dan stel ik voor dat wij de punten in stemming gaan brengen. 02:23:58 Voorzitter: Ik open de stemming. 02:24:17 Voorzitter: Dat lag ook wel in de lijn van de bespreking, de punten zijn aanvaard. Dat betekent dat het nu rond half zeven is. We kunnen een hapje gaan eten. Daar doen we ongeveer een uur over of niet. In ieder geval een uurtje. U weet dat u de heer Van Veen kunt 'bespringen' over de opstelling van het Rijk.

5. Initiatiefvoorstellen - Initiatiefvoorstel Afvalpreventie/Gewijzigde versie 12-7-23 00:21:25 Voorzitter: Ik heropen de vergadering. Aan de orde is het initiatiefvoorstel van een aantal partijen rondom de afvalpreventie en verdere verwerking daarvan. Daar zal namens de indieners een toelichting op worden gegeven door mevrouw Poelstra. Dat opent wellicht nog de mogelijkheden om vragen te stellen aan de initiatiefnemers, dan wel aan het college. Het college heeft in beginsel positief op het preadvies op het initiatiefvoorstel gereageerd, zoals u heeft kunnen lezen. In het initiatiefvoorstel is een aantal besluitpunten opgenomen. Die kunnen we in een keer in stemming brengen. Er zal uiteraard namens het college nog worden gereageerd indien er nog vragen aan het college worden gesteld. Dus ik stel voor dat namens de initiatiefnemers mevrouw Poelstra een toelichting geeft op het voorstel. 00:22:59 Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel, Voorzitter. We leven in een wegwerpmaatschappij momenteel. Afval is altijd een tastbaar onderwerp geweest in de raad, maar we focussen in onze discussies altijd op de manier waarop we afval verwerken. Daarbij gaan we dus voorbij aan het feit dat als je minder afval wilt, je ook eerst minder afval moet maken. Daarom dienen wij vandaag met zes fracties dit initiatiefvoorstel in. Een goed voorbeeld vind ik de wegwerp-fietslampjes.

Het is altijd heel makkelijk en goedkoop om weer een nieuwe te kopen. De batterijtjes belanden in de natuur en in de magen van dieren bijvoorbeeld. Dit soort zaken moeten in het productdesign al meegenomen worden en op Europees niveau geregeld worden. Dat neemt niet weg dat wij ook zelf aan de slag moeten gaan om minder producten te kopen, andere keuzes te maken en meer her te gebruiken. Ik denk dat de timing nu heel goed is. Per 1 juli moeten we bijvoorbeeld onze eigen bekers meenemen als we koffie halen. Tweedehands kleren - ik draag zelf tweedehands kleren vandaag - zijn geen 45

stigma meer en er is geen negatieve beeldvorming meer. Nu is het moment om hier wat aan te doen. 00:24:08 Mevrouw Poelstra (D66): In de meningsvormende sessie waren de meeste fracties, zo niet allen, het erover eens dat de aanpakken uit het initiatiefvoorstel die we hebben voorgesteld niet moeten leiden tot een verhoging van de afvalstoffenheffing. Dus dat is het uitgangspunt voor de herziene versie. Verder hebben we in de tussentijd gesproken over het benodigde onderzoek wat er nodig is. Met name voor de wasbare luiers en de menstruatieproducten. Wat ons betreft is het onderzoek naar draagvlak niet de juiste insteek, maar moeten we dat laten we bijdragen aan de juiste manier van communiceren over deze producten. Wij vertrouwen erop dat de juiste benadering vanuit de mensen bij Stadsbeheer, die hier al met hart en ziel aan werken, op de juiste manier wordt geïnterpreteerd. We gaan er daarom mee aan de slag gaan en zullen daar eerst een goed onderzoek doen om ervoor te zorgen dat we de juiste doelgroepen op de juiste manier bereiken om het gebruik ervan op die manier te stimuleren. 00:25:07 Mevrouw Poelstra (D66): Ook petje af voor de mensen bij de milieustraten die met onze inwoners hier al heel goed aan werken. We willen heel graag daar een verdere stimulans aan geven door het weer normaal te maken.

Dus om eerst producten te gaan hergebruiken en opnieuw een nieuw leven te geven. Ofwel zelf ofwel bij iemand anders. Ook meer herbruikbare producten te gebruiken in het algemeen. Dat is het meeste wat er uit de debatten is gekomen. Ik heb er nu alle vertrouwen in dat we met het herziene voorstel binnen de afvalstoffenheffing blijven en op die manier aan de slag kunnen gaan met minder afval maken. 00:25:49 Voorzitter: Dat leidt nog tot een vraag van de SP. Gaat uw gang. 00:25:54 De heer Brandenbarg (SP): Dank, Voorzitter. Ik hoorde de indieners zeggen dat het tijd wordt dat we minder afval moeten maken. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of de indieners het niet met de SP eens zijn dat onze inwoners geen afval maken, maar het doorgeven? Het wordt ergens anders geproduceerd en consumenten hebben eigenlijk maar mondjesmaat invloed op dat afval en hoe dat geproduceerd wordt. Laat staan over de herbruikbaarheid van producten. Hoe ziet u dat? 00:26:25 Mevrouw Poelstra (D66): Ik ben het daarmee eens. Het is eigenlijk een keten waar je mee bezig bent, maar op dit moment wordt het wel heel normaal gevonden om afval of producten weg te gooien. Dan maak je dus eigenlijk afval. Als je ze niet weggooit heb je toch echt minder afval. 00:26:42 Voorzitter: De Stadspartij. 46

00:26:46 Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, dank u wel. Als inleiding, wat wij ook in de sessie hebben aangegeven, zijn wij best gecharmeerd van dit voorstel. Wij hebben nog steeds onze vraagtekens bij... U heeft er vertrouwen in dat er geen hogere lasten zullen moeten worden geheven. Dat vertrouwen is wel vaker geschaad, dus dat moet ik eerst nog maar zien. Ten aanzien van de luiers en de menstruatiecups blijven wij sceptisch. Wij zien dat niet als een direct iets wat je nu zou kunnen inzetten wat direct echt gevolgen heeft. We vinden het ietwat aan de betuttelende kant en dan druk ik me zachtjes uit. Waar we het in de sessie ook over hebben gehad en dat komt eigenlijk niet terug in uw initiatiefvoorstel: als wij iedereen gedrags- en kennisverandering willen laten doormaken, hoe gaan we er dan voor zorgen dat de mensen die echt weinig geld hebben wel hun spullen moeten kopen? Die moeten het dus halen bij bepaalde ketens waar het een en al plastic en wegwerp is. Hoe gaan we dat dan regelen? Zij kunnen niet leuk idealistisch meedoen. Zij moeten naar die winkel om daar hun spullen op te halen. 00:28:12 Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel voor de vraag. Ik ben het er helemaal mee eens dat er niet voor iedereen de mogelijkheid is om direct een wat duurder product te kopen.

Desalniettemin is het bijvoorbeeld bij die wegwerplampjes toch echt beter om je fiets te repareren dan weer een nieuw wegwerplampje te kopen. Dus op die manier kan iedereen meedoen. Wat betreft de wasbare luiers en menstruatieproducten: we hebben juist die producten gekozen, omdat luiers een enorm deel van de afvalberg uitmaken. Dus ik denk dat je daar wel direct grote aantallen kilo's mee bespaard. 00:28:46 Voorzitter: Is de vraag beantwoord? 00:28:54 Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, we kunnen de discussie opnieuw doen. Dat heeft weinig zin. Ik denk dat het goed is voor de indieners om te weten dat wij hier wel bovenop blijven zitten, omdat wij daar vrij sceptisch over zijn. U geeft aan dat het voor een groep mensen niet te doen is. Er zijn heel veel mensen op het moment, alleen al in deze gemeente, die geen geld hebben om naar de fietsenmaker te gaan en te zeggen: "Zet er even een nieuwe lamp op." In plaats daarvan gaan ze naar de Action om voor een euro die lampjes te kopen. Hoe ga je dat voorkomen? Dat kunt u niet. Sluit je dan niet een hele grote groep uit? Je wil ze wel gaan voorlichten en leren, terwijl ze het niet kunnen doen. Ook al zouden ze het willen. 00:29:52 Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Ik denk nog steeds dat er op veel plekken wel mogelijkheden zijn en dat we elkaar helpen.

Bij de repair shops kan ook iemand helpen en dat is gratis of voor een heel klein bedrag. Daar zijn echt wel mogelijkheden. Ik wil graag focussen op die hele grote groep waar het wel kan om juist die kilo's te besparen. Wat ons betreft is de insteek minder kilo's afval en dat helpt al. Niet iedereen kan meedoen, maar dan nog kunnen we met bijvoorbeeld een voucher-regeling toch bijvoorbeeld menstruatie47

ondergoed laten aanschaffen. Dat maakt ook al een heel groot verschil. Op de financiën kun je dan echt winst maken. 00:30:40 De heer Heiner (VVD) : Dank, Voorzitter. Wij vinden dat dit plan in de basis geen geld zou moeten kosten. Dat hebben we in de meningsvormende sessie ook aangegeven. Net als de Stadspartij hebben wij ook twijfels. Volgens de indieners moet de menstruatiecup de norm worden. Wat ons betreft is het aan het individu. Wij hebben tijdens de meningsvormende sessie eigenlijk te weinig meegewogen hoe geweldig werk Omrin levert. Zoals het hergebruik van poep en plas in de vorm van groen gas. Wij twijfelen ook aan de hoeveelheid watergebruik voor wasbare luiers. Wij zijn tegen vouchers voor menstruatiecups en tegen de subsidies voor wasbare luiers. We zijn er wel voor om hier aandacht aan te geven, maar gelukkig doen we dat middels het debat. Alle ogen zijn hopelijk nu op dit onderwerp gericht. Dit alles maakt dat wij niet voor dit voorstel gaan stemmen. Wij vinden de vrijheid en eigen verantwoordelijkheid van het individu het uitgangspunt. 00:31:30 Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel. Ik wil daar nog wel aan toevoegen dat het frame uit de pers is dat het de norm moet worden. Wij vinden als indieners dat het normaal moet worden. Dus dat het misschien de eerste mogelijkheid is om bijvoorbeeld menstruatieondergoed te gebruiken in plaats van maandverband of tampons.

Als dat normaal is heb je meteen een grote winst geboekt. Op die manier denk ik dat we het op een hele andere manier neer kunnen zetten in de communicatie. 00:32:02 Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er vanuit de raad nog andere vragen aan de initiatiefnemers, dan wel het college? Ik zie de PVV nog. 00:32:13 De heer Ram (PVV) : Dank u wel, Voorzitter. Ook voor mijn fractie gaat persoonlijke levenssfeer toch voor het ingrijpen met menstruatieproducten en wasbare luiers. Ik heb er wel over nagedacht of het niet meer een idee is van: nu wordt het gezien als afval, maar tegenwoordig hergebruiken de afvalbedrijven het tot grondstof. Moeten we in plaats van een afvalheffing niet gewoon naar een grondstof-beloning toe in plaats van wat we nu doen? 00:32:52 Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel, Voorzitter. Ik ben zeker voor een grondstof-beloning. Daar kunnen we later nog over nadenken. Ik wil wel benadrukken dat het nog steeds een eigen keus blijft van mensen. Je hoeft dit niet te doen, maar als een heleboel mensen het doen maakt het wel verschil. Het is niet dat je iets oplegt aan mensen. Je informeert mensen over de voordelen, zowel financieel als voor het milieu. 00:33:15 Voorzitter: Dank u zeer. Mag ik na de behandeling in de commissie concluderen dat we tot stemming kunnen overgaan? Ik heb geen vragen aan het college gehoord.

Ik kijk nog even naar het college of er behoefte is om het woord te voeren. Als dat verder niet het geval is, 48

dank u zeer. Dan kunnen we naar de stemverklaringen en gaan we over tot stemming. Ja, dat gaan we zo doen. Is dat akkoord? Dat is akkoord. Complimenten voor de initiatiefnemers, want het is altijd een enorm werk. Fijn dat het gebeurt. Dan ga ik naar de stemverklaringen en daarna gaan we stemmen. De Partij van de Arbeid. 00:34:03 Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. Hoewel wij van mening zijn dat een kleinere afvalberg niet bij jezelf begint en dit voorstel niet helemaal bij onze steil past, helpen alle kleine beetjes. Die beetje spreken naar onze mening op sommige punten maar een selecte groep inwoners aan. Daarom is het goed dat dit voorstel niet tot een verhoging van de afvalstoffenheffing gaat leiden. Daarom zijn we ook blij dat de koppeling met menstruatiecups eruit is, want we willen niet dat, omdat je arm bent, de overheid bepaalt wat je moet gebruiken. Op deze manier kunnen we nu de menstruatiearmoede ook tegengaan. Dank u wel. 00:34:35 Voorzitter: Heeft de Stadspartij nog een stemverklaring? 00:34:39 Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Ja, Voorzitter. De Stadspartij is een onafhankelijke lokale partij en dat is ook de reden dat we over dit onderwerp verdeeld zullen gaan stemmen. 00:34:51 Voorzitter: Is er dan nog een ander lid van de Stadspartij die een stemverklaring wenst af te leggen? Dat is niet dit geval.

Spannend en sterkte onderling natuurlijk. Toch wel een stemverklaring? 00:35:07 De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u, Voorzitter. Ik vind het een sympathiek voorstel op vier onderdelen en de twee onderdelen die mijn collega heeft genoemd wat minder. Ik wil graag dat die andere vier initiatieven goed gesteund worden en daarom zal ik voor stemmen. 00:35:18 Voorzitter: De SP. 00:35:20 De heer Brandenbarg (SP): Voorzitter, ook wij geloven niet dat een kleinere afvalberg pers se bij jezelf begint. Zoals ik in mijn interruptie al liet weten vinden wij dat consumenten maar mondjesmaat invloed hebben op het afval dat zij schijnen te produceren of in hoeverre dat hergebruikt kan worden. Dat leidt er voor ons toe dat wij tegen dit initiatiefvoorstel zullen stemmen. 00:35:57 Voorzitter: Dan open ik de stemming. Ik sluit de stemming. Het voorstel wordt

49

overgenomen. Er komt nog een nadere uitwerking terug in het najaar, zoals beloofd. Nogmaals complimenten aan de indieners.

6. Conformstukken Voorzitter: Dat betekent dat wij over kunnen gaan naar de behandeling van een aantal conformstukken. Ik heb geen of weinig stemverklaringen, maar ik loop er toch nog even voor alle zekerheid langs.

a. Statuten nieuwe bestuurlijke stichting Marenland en Noordkwartier Voorzitter: Stemverklaring bij Marenland en Noordkwartier? Niet.

b. Aanpassing Verordening jeugd aan Basis Jeugdhulp en pgb 2023 Voorzitter: Aanpassing Verordening jeugd aan Basis Jeugdhulp? Ook niet.

c. Kermisexploitanten Woonschepenhaven Voorzitter: Kermisexploitanten Woonschepenhaven?

d. Vaststelling grondexploitatie Westpoort fase 2 en uitvoeringskrediet Voorzitter: Dan de vaststelling van de grondexploitatie Westpoort? Evenmin.

e. Bezwaarschrift tegen besluit Wet voorkeursrecht gemeenten Paterswoldseweg 43 Voorzitter: Bezwaarschrift tegen besluit Wet voorkeursrecht gemeente Paterswoldseweg? VVD, gaat uw gang. 00:37:08 De heer Heiner (VVD): De VVD wordt geacht tegen gestemd hebben. 00:37:12 Voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval. Aanvaardt dus.

f. Benoeming nieuwe voorzitter raad van toezicht Openbaar Onderwijs Groningen Voorzitter: De benoeming van een nieuwe voorzitter van de raad van toezicht voor het Openbaar Onderwijs Groningen? Dan kunnen we hem feliciteren.

g. Kredietaanvraag inrichting cameratoezichtruimte Voorzitter: G: de kredietaanvraag inrichting cameratoezichtruimte?

h. Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid 2023-2030 Voorzitter: Dan het uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid? Geen stemverklaring.

i.

Vervolginvestering Warmtenet Noordwest fase 2a en verkenning 2b

Voorzitter: Vervolginvestering Warmtenet Noordwest fase 2a? Ook geen stemverklaring en ook aanvaard.

50

7. Bespreekstukken 8. Moties vreemd aan de orde van de dag Voorzitter: Dat brengt ons naar agendapunt 8, want bespreekstukken hebben we dan niet meer. Dat is in de commissies genoegzaam gebeurd. Wij hebben een viertal moties. - M01: Zichtbaar maken van onze gedeelde geschiedenis Voorzitter: De eerste motie is van een aantal fracties. Die gaat over het zichtbaar maken van onze gedeelde geschiedenis. Ik geef het woord aan de Partij van de Arbeid. 00:38:21 De heer Van Veen (PvdA): Dank voor het woord, Voorzitter. Deze motie dien ik in namens Jahir Skoop die daar zit en die helaas als fractiewoordvoerder verder nog geen moties mag indienen. Jahir op zijn beurt heeft hem opgesteld na uitgebreid gesproken te hebben met diverse gemeenschappen in Groningen, zoals een goed volksvertegenwoordiger dat hoort te doen. Ik vind het dan ook een eer om deze motie namens hem en eigenlijk getrapt namens al die inwoners, hier in te dienen. Twee weken geleden stonden we stil bij Keti Koti. Een belangrijke dag die terecht steeds meer aandacht krijgt, ook in Groningen. Met deze motie maken we Keti Koti niet enkel een jaarlijkse dag, maar zorgen we dat de verhalen van de slavernij en deze gedeelde geschiedenis een prominente plek krijgen in Groningen.

Hierbij is het extra bijzonder dat we niet als politiek raadgevend zijn en meteen gaan zeggen hoe die straten zullen heten, maar dat we willen dat het geleid wordt door de nazaten, de historici en de ambtenaren. Dit om gezamenlijk te bepalen op welke plekken en straten dat moet gaan gebeuren. 00:39:16 De heer Van Veen (PvdA): Op deze manier gaan we al die nieuwe straten en pleinen naar verzetshelden vernoemen. Dus om op die plekken, die sterk verbonden zijn met die tijd, de geschiedenis hiermee aandacht te geven. Daarmee zetten we het beeld recht dat nog veel mensen van de gouden eeuw hebben. We zetten het beeld recht dat de gouden eeuw voor veel mensen absoluut geen gouden eeuw was, maar juist het tegenovergestelde: een inkt en inktzwarte eeuw. Ook zetten we het beeld recht dat de slavernij niet alleen een tijd van onderdrukking was, maar ook een tijd van opstand. Een tijd van dappere verzetshelden en heldinnen die vochten voor hun rechten en in opstand kwamen voor rechtvaardigheid. Tenslotte eren we hiermee de mannen en de vrouwen die vooropliepen in deze strijd. Ik hoop dan ook oprecht dat deze motie aangenomen wordt en dat die goed uitgevoerd gaat worden. Dank u wel. 00:40:01 Voorzitter: Dank u zeer. Namens de indieners is ook door de heer Lo-A-Njoe gevraagd om nog een toelichting te mogen geven.

00:40:12 De heer Lo-A-Njoe (D66): Ja, dat kan kort, want ik denk dat de heer Van Veen namens de heer Skoop de belangrijke zaken genoemd heeft. Ik denk en dat wil ik nogmaals benadrukken, dat het samenwerken met een brede groep fracties juist bij een thema als dit heel belangrijk is. Ik wil de heer Skoop bedanken voor het betrekken bij deze motie. 51

Uiteraard ondersteunen wij hem van harte. Overigens is het nog niet zo aan de orde gekomen, maar van de mensen die in verzet kwamen tegen slavernij in de koloniën, gaan we meer horen en lezen als de mensen uit de gemeenschap daarmee aan de slag zijn geweest. Ik hoop dat we ook aandacht gaan vinden voor de mensen die hier in Nederland het verzet hadden, want daar is nog minder van bekend. Iemand die bekend is, is Marten Douwes Teenstra. Hij kwam hier uit de omgeving. Abolitionisten hebben ook in Nederland gestreden tegen die slavernij. Ik denk dat het goed is dat ook dat deel naar voren komt. Uiteraard laat ik dat aan de commissie, zoals de heer Van Veen aangaf. Dank u wel, het is een mooie motie. 00:41:15 Voorzitter: Dank u zeer. Leidt dat tot vragen uit de raad aan de indieners? De VVD. 00:41:22 Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Wij delen het dat het belangrijk is om aandacht te hebben voor onze geschiedenis en ook de minder mooie punten uit onze geschiedenis. Toch roept deze motie bij ons wel een aantal vragen op. Op een moment zoals dit is het altijd heel lastig om die vragen open en eerlijk te stellen. Dan is het net alsof je de pijnlijke geschiedenis niet wil delen. Vandaar dat ik het heel belangrijk vind om aan te geven dat mijn fractie dat wel heel belangrijk vindt. Wij hebben moeite met wat wij hier nu als raad doen.

Dat is dat wij ons zodanig bezighouden met de uitvoering, dat wij de Straatnamencommissie aangeven wat ze moeten doen. We hebben dat een keer eerder gedaan en toen hebben wij ook tegengestemd. Wij neigen nu ook naar een tegenstem. Niet omdat we niet willen dat deze mensen geëerd moet worden, want dat zou wat ons betreft prima zijn. Wij hebben er veel moeite mee dat wij ons zo diep in de uitvoering bezighouden als gemeenteraad. Volgens mij is dat niet onze taak. Ik zou heel graag een reflectie van de indiener willen hebben waarom die op dit punt het zo belangrijk vindt om daar die aanwijzing wel te geven? 00:42:31 De heer Van Veen (PvdA): Dank, Voorzitter. Ik snap de overwegingen en ik denk dat het goed is in algemene zin om ons als raad op een goede afstand van de uitvoering te houden. Tegelijkertijd denk ik wel dat dit iets is wat dermate belangrijk is. Straatnamen zeggen nogal iets. Het betekent iets en brengt het gesprek op gang. Ik denk dat het echt enorm gaat helpen als die straatnamen op deze manier benoemd zullen worden. Omdat het gesprek dan op gang komt. Juist omdat die geschiedenis nog niet zo verteld is zal het gaan helpen dat mensen bijvoorbeeld in de Anton de Komstraat gaan wonen.

Dat dan aan hen gevraagd zou worden: "Hoezo woont u in die straat?" In alle eerlijkheid, ik zou het dan alleen maar mooi vinden als die bewoner zou zeggen: "Dat komt omdat de gemeenteraad van Groningen dit met de inwoners geïnitieerd heeft." Dus ik snap uw overweging, maar voor mij is het in dit geval juist wel een reden om toch zo dicht op de uitvoering te gaan zitten. 00:43:28 Voorzitter: De PVV. 00:43:31 De heer Ram (PVV): Dank u wel, Voorzitter. We hebben toch wel grote moeite met deze 52

motie. Een van de redenen is: er zijn heel veel groepen in onze geschiedenis die gemarginaliseerd zijn. Denk aan lesbiennes, homo's en vrouwen. Gaan we nu voor elke wijk een nieuwe gemarginaliseerde groep opwerpen en dan die hele geschiedenis over doen? Ik vind het allemaal erg veel symboolpolitiek, Voorzitter. 00:44:07 De heer Van Veen (PvdA): De directe aanleiding van deze motie is natuurlijk Keti Koti en dat we daar nu specifiek aandacht voor vragen. Ik vind niet eens de overweging om te zeggen: we gaan de wijk vernoemen naar verzetshelden die strijden voor rechtvaardigheid en zich ingezet hebben om te zorgen dat Nederland is wat het nu is. Als dat betekent dat er misschien ook straten vernoemd worden naar mensen die daar juist naast staan en die een plek krijgen als die gestreden hebben voor de homoseksualiteit rechten, dan zal ik daar alleen maar een voorstander van zijn. Alleen is dat niet waar we vandaag over spreken. Het is op dit moment juist terecht om hier de aandacht op te vestigen om dat recht te zetten. Op termijn, als de Straatnamencommissie dat doet, zullen ze in mij absoluut geen tegenstander vinden. 00:44:48 Voorzitter: Misschien nog even ter aanvulling, de heer Ram. Wij hebben in onze stad ook een wijk waarin de voorvechters voor de emancipatie bijvoorbeeld rond homorechten zijn vernoemd.

Er is in de vorige periode een discussie geweest om een aantal markante Groningse vrouwen of andere vrouwen te benoemen of te vernoemen. Dus de vraag is of je je niet moet oriënteren op een aantal humanitaire waarden van waaruit wij onze samenleving hebben ingericht en dat als het ware vormgeven? Dus even in aanvulling op uw vraag: er is een aantal wijken benoemd naar de groepen waar u zojuist naar verwees. Juist om die reden. Ik zag de Stadspartij nog. 00:45:42 Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Ik kan me eigenlijk geheel aansluiten bij de stemverklaring van de VVD. Die was mij net voor. Inderdaad heeft mijn fractie ook heel sterk de vraag: waarom kiest u voor deze politieke route en niet de weg van geleidelijkheid? Dus via de Straatcommissie die daarvoor in het leven is geroepen. U heeft al aangegeven waarom u deze motie zo heeft opgesteld. Wij, als Stadspartij, vinden dat een beetje een moeilijke route. Ik ben erg benieuwd wat de wethouder hierover gaat zeggen. Ook mijn fractie neigt heel sterk naar tegen te stemmen. Wij denken dat je het op een andere manier zou moeten doen en niet via ons politiek huis. 00:46:37 De heer Van Veen (PvdA): Dank voor het woord. Ik kan wel hetzelfde antwoord geven, maar hier verschillen we van mening over. Ik denk dat dit juist een krachtig middel is.

Ik denk ook, als ik naar de publieke tribune kijk vandaag, dat het belangrijk is dat dit niet enkel door de Straatnamencommissie besproken wordt, maar juist in het politieke huis. Juist in deze raadszaal. Daar verschillen we van mening over en dat mag natuurlijk, want ook dat is democratie.

53

00:47:02 Voorzitter: Zijn er nog andere fracties die nog iets in de overweging zouden willen meegeven? D66. 00:47:11 De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Ik begrijp heel goed de bezwaren die geuit worden, waar die vandaan komen en dat het tot twijfel leidt. Ik wil toch echt benadrukken dat straatnamen niet alleen namen zijn. Die zijn onderdeel van ons collectief geheugen. Dat doen we voor zeehelden en voor allerlei mensen. Eigenlijk is deze motie een oproep aan de Straatnamencommissie om dit met nazaten toe te voegen. Ik zou toch met nadruk willen vragen aan die fracties die nog twijfelen om dat mee te wegen in hun besluit. 00:47:46 Voorzitter: Dank u zeer. Dan kijk ik voor het preadvies naar het college. De wethouder. 00:47:53 De heer Van Niejenhuis (wethouder): Dank u wel, Voorzitter. U heeft eigenlijk al een beetje geholpen met het geven van het preadvies door wat andere wijken en buurten te noemen die al aandacht schenken aan groepen die dat best wel mogen krijgen. Het college is hier ook enthousiast over. Wij ondersteunen dit initiatief. Voorzitter, als het mag zal ik uitgebreid uitleggen waarom. Net als heel veel steden en gemeenten in Nederland heeft Groningen een slavernijverleden. Dat geeft dus alle reden om met elkaar hier heel goed over na te denken.

Je zou zelfs kunnen zeggen dat Groningen vanuit haar slavernijverleden verplicht is om hierbij stil te staan en uiting te geven van het feit dat ze zich daar bewust van is. Er zijn veel Groningers op meer of mindere wijze betrokken geweest bij het slavernijverleden. Dat was heel wijdverbreid in de stad. Dat weten we inmiddels uit de onderzoeken, zoals we die hier onlangs al een keer besproken hebben. Vanuit het huidige perspectief denken wij dus dat het nuttig en verstandig is om hier aandacht aan te besteden. Ik denk dat de heer Lo-A-Njoe dat zojuist heel mooi verwoordde. Misschien even ingaand op de bezwaren die er door een aantal raadsleden en fracties zijn verwoord. 00:49:04 De heer Van Niejenhuis (wethouder): Ik kan me daar wel iets bij voorstellen. We hebben een Straatnamencommissie en daar mag ik zelf voorzitter van zijn. Ik heb gesprekken gevoerd met de Straatnamencommissie over hoe zo een proces nou werkt. Wat je ziet is dat de Straatnamencommissie altijd oog heeft voor de geschiedenis van de plek. Waar gaan we een stukje aan de stad toevoegen? Wat heeft zich hier vroeger afgespeeld? Dan kijk je bijvoorbeeld naar de geografische ligging van het gebied, maar ook naar de geschiedenis. We kijken ook altijd naar maatschappelijke en urgente thema's.

Ik denk dat we wel kunnen stellen dat de raad vraagt aan de Straatnamencommissie om nadrukkelijk voor dat laatste aspect aandacht te hebben. Dat signaal is luid en duidelijk overgekomen. Ik denk dus niet dat het nodig zal zijn en dat het misschien zelfs niet goed is om hier heel regelmatig politieke suggesties te doen wat er zou moeten gebeuren. Ik vind het helemaal niet erg of onhandig of vervelend dat het nu wel gebeurt. Wij kunnen daar prima mee werken. We willen deze motie heel graag uitvoeren. 54

00:50:07 De heer Van Niejenhuis (wethouder): Ik wil wel teruggeven aan de raad dat de Straatnamencommissie hier veel aandacht voor zal hebben en dat er veel urgente maatschappelijke thema's zijn die vragen om aandacht. Dat zal in de toekomst echt tot uitdrukking komen in de straatnamen, de wijken en de buurten. Voorzitter, als ik mag wil ik nog even kort reflecteren op de inhoud van de motie zelf. Er wordt gesproken over helden. Ik denk dat het gepast kan zijn, maar dat we het begrip 'helden' als college graag wat zouden willen oprekken. Wie was dan een held en voor wie? Er waren ook mensen in Nederland die hier tegen hun zin naartoe gebracht werden als tot slaaf gemaakten. Die werkten en verbleven hier. Ze waren in hun tijd bekende Groningers, omdat ze opvielen. Misschien hebben ze niet eens zozeer verzet gepleegd tegen het slavernijverleden. Die zouden misschien wel heel goed een plek kunnen krijgen in onze collectieve geschiedenis door straatnamen naar zich vernoemd te krijgen. Net zoals de heer Lo-A-Njoe noemde is het misschien ook interessant om witte mensen die opgestaan zijn tegen de slavernij te vernoemen. Marten Douwes Teenstra werd genoemd. 00:51:22 De heer Van Niejenhuis (wethouder): Kort gezegd, ik denk dat er alle reden is om hierbij stil te staan.

Dus om hier met een aantal mensen uit de gemeenschap zelf goed naar te kijken en goed na te denken hoe we dat gaan doen en welke namen dat zouden moeten zijn. Het college wil daar graag mee aan de slag. De motie vraagt om het zichtbaar maken in de stad, naast alleen de straatnamen. Ik denk dat we daar met elkaar over in gesprek moeten. Dat lijkt me een heel goed idee. Ik zou wel aan de raad willen vragen om dat in een rustig tempo te doen, want er lopen nog onderzoeken. We zijn bezig met het monument en het inrichten van een plek voor dat monument. Ik denk dat we dat even slim met elkaar moeten combineren. Tot slot ben ik blij met de oproep in de motie om het ook even te vieren en er een feestje aan te koppelen. Als iets na jaren en eeuwen bevechten eindelijk anders gaat, dan mag daar best bij stilgestaan worden. Dat lijkt me een perfecte gelegenheid voor een feestje. 00:52:19 Voorzitter: De VVD heeft nog een vraag aan u. 00:52:31 Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Ik ben heel blij met het antwoord van de wethouder. Vooral omdat hij aangeeft dat er al zoveel aandacht is bij de Straatnamencommissie. Dat juist de afweging door de Straatnamencommissie altijd uiterst zorgvuldig gedaan wordt. Dat zij dus ook de tand des tijds in positieve zin laten meewegen. U zegt dat het goed zou zijn als deze raad dat niet te vaak doet.

Ik zit nog niet zo lang in deze raad, een jaar of vier, en dit is toch al de tweede keer dat we dat doen. De vorige keer hebben wij ook gezegd dat we dat toch een hele rare manier vinden. Ondanks de mensen op de tribune - ik hoor van de wethouder dat de straten toch wel vernoemd worden - vinden wij het principieel heel belangrijk om de Straatnamencommissie zijn werk te laten doen. Ik ben blij dat de wethouder zegt dat het bij hen in goede handen is. Dank u wel.

55

00:53:21 Voorzitter: GroenLinks. 00:53:23 Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Ik dank de indieners - nou ja, daar zitten wij ook bij - de initiatiefnemers moet ik zeggen en de wethouder. Wij denken dat het een mooie manier is om de Straatnamencommissie en het belang van hun werk - dat is al door verschillende mensen genoemd - weer onder de aandacht te brengen onder inwoners. Mijn vraag aan de wethouder: is dit misschien mooi een oproep - daar zijn wij immers ook voor als raad - aan onze inwoners om als de tijd daar rijp voor is, suggesties te doen? Mochten zij nu nog niet gesproken hebben met de initiatiefnemer om mee te denken over namen. De wethouder heeft al aangegeven dat de commissie openstaat voor input van onze inwoners. Dus om het te delen met de commissie op dit onderwerp, maar ook breder als er suggesties zijn. 00:54:15 Voorzitter: Zijn er nog andere vragen of opmerkingen? De wethouder. 00:54:27 De heer Van Niejenhuis (wethouder): Voorzitter, dank u wel. Met alle respect voor de overwegingen van de VVD: ik geef aan namens het college dat de Straatnamencommissie hier prima mee uit de voeten kan. In die zin is er geen reden voor u om tegen te stemmen, maar die afweging laat ik aan u. Ik geef nadrukkelijk aan dat de Straatnamencommissie maatschappelijk relevante thema's nog meer zal meewegen in de naamgeving.

Ik kan me heel goed vinden in de oproep die GroenLinks doet. Eigenlijk is het al de manier waarop de Straatnamencommissie werkt. We vragen altijd direct mensen erbij met verstand van zaken over dit soort thema's. Zo ook in dit geval. We zijn blij met de oproep in de motie om de gemeenschap er zelf bij te betrekken. Dat zal de Straatnamencommissie altijd doen. Dus het is niet een klein groepje mensen die bepaalt hoe het gaat. Er wordt altijd breed advies ingewonnen bij veel verschillende groepen. Ook afhankelijk van de plek. Voor de Suikerzijde bijvoorbeeld, zullen we andere mensen aan tafel vragen dan wanneer het over Meerstad gaat. De geschiedenis van dat gebied is nu eenmaal anders. De suggestie om zelf in contact te treden met de Straatnamencommissie kan altijd. Dat wordt zeer gewaardeerd. Als er suggesties zijn zal de Straatnamencommissie die altijd meenemen. Dat hoeft inderdaad niet via deze raad te lopen. 00:55:44 Voorzitter: De fractie van de Stadspartij nog naar de wethouder. 00:55:47 Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Als ik de wethouder goed beluister en corrigeer me als ik het mis heb, is dit een toezegging die u doet. Zegt u daarmee impliciet dat de motie dan overbodig is? Of begrijp ik dat verkeerd? 00:56:10 De heer Van Niejenhuis (wethouder): Dat is een goede vraag. Het college is enthousiast over deze motie.

Ik vind het ingewikkeld om nu te zeggen dat de motie overbodig is. Ik zou het 56

heel graag aan de indiener willen laten of hierover gestemd moet worden of niet. Het lijkt mij symbolisch mooi om deze motie aan te nemen en ik ga daar graag mee aan de slag. 00:56:33 De heer Van Veen (PvdA): Ik denk dat het goed is om de motie wel in stemming te brengen. Juist om de symbolische waarde van deze motie en, zoals ik net betoogde, het feit dat we er hier over gesproken hebben. Dan kijk ik de andere indieners aan, maar volgens mij wordt die mening gedeeld. 00:56:48 Voorzitter: Dan concludeer ik dat de opvattingen zijn gedeeld met het positief advies van de kant van het college. Zijn er nog stemverklaringen? Dat is niet het geval. Dan ga ik over tot stemming over de motie. Ik concludeer dat de motie is aangenomen. Er zal door het college uitvoering aan worden gegeven. - M02: “Baby, you’re a firework” Voorzitter: Dan zijn we bij de motie onder nummer 2. Die is van Student en Stad. Dat raakt aan mijn portefeuille, dus ik verzoek de vicevoorzitter even de rol op zich te nemen. 00:58:23 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Even de administratie in orde brengen. Nee, ik blijf burgemeester. Wie had dat kunnen denken? Ik ga gewoon even verder. We hebben het over motie 2: Baby, you're a firework. Die gaat over de winterprogrammering en is ingediend door Student en Stad. Wilt u de motie nog toelichten? 00:59:20 De heer Swets (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter.

We dienen deze motie in naar aanleiding van de collegebrief meerjarenbeleid winterprogrammering. In die sessie hebben we het behoorlijk lang gehad over de mogelijkheden tot een lokaal vuurwerkverbod. Die discussie wil ik graag niet herhalen. Tijdens de sessie proefden wij wel een breed draagvlak voor een vuurwerkshow in onze gemeente, buiten die we al hebben in Ten Boer tijdens de jaarwisseling. Vandaar dat wij met deze motie komen. We nemen daarbij dus absoluut geen standpunt in tussen wel of niet vuurwerk afsteken of een vuurwerkverbod. Wij vragen heel simpel om de mogelijkheden te onderzoeken of er op een of meerdere plekken in Groningen plek is en mogelijkheden zijn voor een vuurwerkshow. Daarbij specifiek niet alleen gericht op de binnenstad, maar voor ook de wijken en dorpen rond de stad heen. 01:00:19 De heer Swets (Student en Stad): Daarnaast zouden we graag zien dat bij de evaluatie van de jaarwisseling de animo onder de inwoners wordt gesplitst tussen animo voor een lichtshow en animo voor een vuurwerkshow. Wat we tot nu toe in een vrij breed uitgedragen onderzoek onder onze inwoners met 5.000 respondenten hebben gezien, is dat er behoorlijk veel animo is voor een vuurwerkshow. Mensen missen op dit moment bijvoorbeeld bij het centrale aftelmoment echt zo een vuurwerkshow. Dat kwam ook terug in de opmerkingen bij het panel.

Ook landelijk zien we dat mensen redelijk goed kunnen leven met bijvoorbeeld een vuurwerkverbod - wat er landelijk een beetje aan zit te komen - als er wel een goed alternatief is in de vorm van een vuurwerkshow. Om die transitie te vergemakkelijken lijkt 57

het ons een goed idee om in ieder geval de mogelijkheden daartoe te onderzoeken. Dan kunnen we daarna, met die mogelijkheden op tafel, daar een weloverwogen besluit over nemen. Dank u wel. 01:01:14 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dank u wel. Iemand van de andere indieners die nog iets wil toevoegen aan deze overwegingen? Dat is niet het geval. Zijn er vragen van andere fracties? De Partij voor de Dieren. 01:01:27 De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Waar ik me een beetje over verbaas is: waarom zo conservatief? Is vuurwerk niet ontzettend passé? Ik denk zo een jonge partij als Student en Stad, dat moet toch met drones of lichtshows. Waarom specifiek zoiets bij het oude behouden? Terwijl mensen toch allemaal wel zeggen dat ze eigenlijk van dat vuurwerk af willen. 01:01:51 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De heer Swets. 01:01:53 De heer Swets (Student en Stad): Dank u wel. Het gaat u misschien heel erg verbazen als ik dit zeg, maar niet alles wat nieuw is, is beter. Misschien op de raadsleden na. We zien wel echt bij onze inwoners dat, hoewel sommigen misschien inderdaad enthousiast worden van een licht- of een droneshow - wij zijn ook niet tegen dat soort shows - een vuurwerkshow op dit moment heel gemist wordt in onze gemeente. Wij zouden daarom graag gehoor willen geven aan die wens van onze inwoners door middel van een vuurwerkshow.

01:02:31 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dank u wel. Mevrouw Martinez Doubiani en dan mevrouw Jacobs. 01:02:39 Mevrouw Martinez Doubiani (D66): Dank u wel, Voorzitter. Voordat wij een keuze maken om dit wel of niet te steunen heeft onze fractie een paar vragen. Als ik deze motie lees en dat u heeft u net gezegd, staat er: 'de mogelijkheden onderzoeken om op meerdere plekken een professionele vuurwerkshow te organiseren'. Dat is kort samengevat de rode lijn die daarin zit. Voor zover ik weet heb je voor een professionele vuurwerkshow pyro-technici nodig. Voor de mensen die thuis meekijken: dit zijn specialisten die nodig zijn voor het uitvoeren van een professionele vuurwerkshow. Daar zijn er 170 van in Nederland beschikbaar. Ik denk al een beetje vooruit als dit het haalt: hoe denken jullie over die praktische uitvoerbaarheid daarvan? Ik had nog een vraag over wat nou eigenlijk de toevoeging zou zijn van een professionele vuurwerkshow op meerdere plekken? Aangezien wij een paar weken geleden ook over een mooi pakket voor de winterprogrammering hebben gesproken. Dat zeg ik als raadslid.

58

01:03:50 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Mevrouw Jacobs, een aanvullende vraag? Dat kan in een keer. 01:03:55 Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dan kan de heer Swets misschien de vragen in een keer beantwoorden. 01:03:58 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dat is goed. 01:03:59 Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Ik zou bijna antwoord willen geven op de vraag van mevrouw Martinez Doubiani, want dat was dat elitaire binnenstadsprogramma wat enige weken geleden voorlag. Ik heb geloof ik daar met de heer Sijbolts enige invloed op uitgeoefend voor juist op meerdere plekken in onze gemeente. Dat is wat mij betreft een pluspunt. U heeft het ook over een onderzoek. Heeft u nagedacht over wat het eventueel zou kosten? Kunt u zich voorstellen dat we daar sponsoren voor gaan zoeken, omdat het niet volledig uit het gemeentebudget kan? Tot zover, Voorzitter. 01:04:34 Voorzitter: De heer Swets. 01:04:37 De heer Swets (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Ik begin even met mevrouw Martinez Doubiani. Het klopt inderdaad dat er geen legers aan pyro-technici in Nederland rondlopen. Daarom denk ik dat het goed is om deze motie te bespreken voordat andere gemeenten op hetzelfde briljante idee komen, want dan zijn we te laat. Wij vragen inderdaad specifiek in de motie om te onderzoeken of het op meerdere plekken mogelijk is. We hadden ook kunnen zeggen: onderzoek of het op de Grote Markt kan.

Dan ben je denk ik vrij snel klaar. Zoals mevrouw Jacobs-Setz al aangaf moet het geen elitair binnenstadsfeestje worden. Het aansluiten van sponsoren kan ik me heel goed in vinden. De heer Huisman van de SP haalde dat in een van de sessies al terecht aan. Dat was een mooi momentje naar vroeger, over conservatisme gesproken. Er werd vroeger bij de sigarenwinkel een potje gemaakt waarbij inwoners of klanten van de sigarenwinkel een kleine bijdrage konden doen. Op die manier konden ze dat faciliteren. Dat lijkt me heel mooi om mee te nemen in de verkenning naar de mogelijkheden van de vuurwerkshow. We willen daar vooral niet te veel op sturen. We verwachten dat het college daar een goede verkenning van kan maken. Of het uiteindelijk één vuurwerkshow wordt buiten de binnenstad of meerdere vuurwerkshows zal echt volledig afhangen van de mogelijkheden die er wel of niet zijn. 01:06:00 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dank u wel. De heer Sijbolts. 01:06:03 De heer Sijbolts (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, met het risico dat u mij buiten de orde plaatst: wij hadden eigenlijk niet op de motie moeten staan, want wij hadden nog 59

een vraag willen stellen. Wij zijn verbaasd dat de Partij voor het Noorden twee weken geleden voor een totaal vuurwerkverbod bepleitte en ze nu op een motie staat voor een vuurwerkshow. Dus wij waren wat in verwarring. Misschien dat wij via de heer Swets deze vraag aan de Partij voor het Noorden kunnen stellen? Als u dat toestaat, Voorzitter? 01:06:32 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De Partij voor het Noorden is gewoon mede-indiener, dus het lijkt me dat die zelf kan beantwoorden. Wilt u reageren? 01:06:39 Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): Bedankt voor deze vraag. Toen het over het vuurwerkverbod ging hadden we het duidelijk niet over een algeheel vuurwerkverbod, maar over een consumenten-vuurwerkverbod. Zo een show hadden we toen wel genoemd. Ik heb hier al meerdere keren over gesproken met Student en Stad van: wat willen jullie nou? Toen zeiden ze dat ze niet van plan waren om heel veel vuurwerkshows te doen. Toen dachten wij: dat is misschien wel een heel goed alternatief. Want als mensen naar zo een vuurwerkshow gaan, dan steken ze het vuurwerk thuis niet af. Dus dat leek ons wat veiliger. Zodoende. 01:07:13 Voorzitter: Mevrouw Martinez Doubiani. 01:07:16 Mevrouw Martinez Doubiani (D66): Dank u wel, Voorzitter.

Nu wil ik eigenlijk ook een vraag stellen aan de Partij voor het Noorden, als dat mag? Waaruit blijkt dat een centrale vuurwerkshow ervoor gaat zorgen dat het afsteken van consumentenvuurwerk gaat afnemen? Daar ben ik graag benieuwd naar. 01:07:37 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Mevrouw Bernabela. 01:07:39 Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): We willen natuurlijk niet de sessie hier helemaal gaan overdoen. Het feit is dat als mensen bij die vuurwerkshow aanwezig zijn, dan kunnen ze niet thuis vuurwerk af gaan steken. Dat is zelfs verboden tijdens zo een show. 01:07:56 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dat lijkt me heel een helder antwoord. Zijn er nog nieuwe vragen? Want het onderwerp is al uitgebreid besproken in de sessie. Dat is niet het geval. Dan ga ik naar het college voor een preadvies. 01:08:26 De heer Schuiling (burgemeester): Dank, Voorzitter. Ook dank aan de indiener van de motie. Na alles wat er al gezegd is over vuurwerk zal het u niet verbazen dat het geen spetterend antwoord gaat worden. Toch een paar overwegingen. Ik denk dat de grondtoon van de meerderheid van onze raad is dat we langzamerhand toe moeten naar een systeem waarbij we het vuurwerk uit de gemeente gaan halen. Dat heeft een aantal redenen. Het heeft te 60

maken met de milieubelasting die ervan uitgaat; de overlast die ervan uitgaat voor onze inwoners en zeker ook voor de dieren; de enorme rommel die ermee gepaard gaat en die we tot ver in het voorjaar kunnen zien. We hebben de motie zo geïnterpreteerd dat de gedachte is dat het een door de gemeente mede-georganiseerd evenement zou moeten zijn. Er zijn drie redenen waarom we dat niet kunnen uitvoeren. In de eerste plaats, zoals ik zojuist al aangaf, druist het in tegen de trend die we in willen zetten en waar we ook inspanningen voor plegen. 01:09:47 De heer Schuiling (burgemeester): In de tweede plaats, omdat het organiseren van shows op meerdere plekken - zeker op 31 december - een enorm beslag legt op de aanwezige capaciteit van de veiligheidsdiensten. De huidige bezetting is eigenlijk al heel krap op die avond. We hebben er gewoon de capaciteit niet voor. Zelfs als we de capaciteit er wel voor zouden hebben, dan hebben we de budgetten niet om dat allemaal te gaan organiseren. Eigen initiatieven van bewoners op oudejaarsavond moeten vergund worden. Bij die vergunningverlening is natuurlijk altijd de handhavingscapaciteit een hele belangrijke overweging. We hebben al aangegeven dat we met het aantal vuurwerkvrije zones in onze gemeente een beetje terughoudend moeten zijn. Als je belooft dat je daarop gaat acteren, dan moet je het ook waar kunnen maken.

Van symboolpolitiek hebben we niet zo heel erg veel fiducie in. 01:10:56 De heer Schuiling (burgemeester): Dat betekent dus dat de lijn van het college is dat we in gaan zetten op een centrale lichtshow in Groningen. Natuurlijk zullen er hier en daar in overgangsperiodes zoals in Ten Boer nog een aantal initiatieven zijn. Daar werken we ook aan mee. Ik heb net begrepen dat de show van 31 december de afgelopen jaren een zeer elitair feestje was. Ik moet u zeggen dat ik niemand van de VVD heb aangetroffen die avond, dus in dat opzicht viel het dan toch wel heel erg mee. Mocht het zo zijn dat die indruk is gewekt, dan is het absoluut de bedoeling dat het voor een iegelijk aantrekkelijk samenzijn is. Met een feestelijke bijeenkomst in de aanpalende horeca, waar ook de liederen klinken waar zo mooi aan werd verwezen. Een aantal van ons moest het nog even opzoeken natuurlijk, maar dat die ook daar ten gehore kunnen worden gebracht. Kortom, het college ontraadt deze motie. Dank u zeer. 01:12:13 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dank u zeer. Dan wil ik overgaan tot stemming, maar niet voordat ik heb gevraagd of er nog stemverklaringen zijn? Student en Stad. 01:12:22 De heer Swets (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Nog een korte reactie op het advies van het college. 01:12:29 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dat gaan we niet meer doen. We gaan een stemverklaring doen.

61

01:12:32 De heer Swets (Student en Stad): Dan stemmen wij voor. 01:12:36 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De heer Ram. 01:12:37 De heer Brandenbarg (SP): Voorzitter, dan wil ik toch... 01:12:38 De heer Ram (PVV): Dank u wel, Voorzitter. Ik heb het woord gekregen, toch? 01:12:44 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De heer Ram heeft het woord. 01:12:48 De heer Ram (PVV): Een stemverklaring, Voorzitter. De PVV ziet een gemeenschappelijke en collectieve vuurwerkshow als een opmaat naar een vuurwerkverbod voor alle Groningers. Dan wordt er weer een traditie kapotgemaakt en weer een stukje van onze Groningse identiteit beroofd. Daarom zijn wij tegen. 01:13:05 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De heer Brandenbarg. 01:13:07 De heer Brandenbarg (SP): Ik wil toch heel kort met de indieners en mijn fractie overleggen, Voorzitter. Dus ik vraag even om een schorsing. 01:13:14 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dat is akkoord. 01:13:15 De heer Brandenbarg (SP): Twee minuten, hoor. 01:13:16 De heer Brandenbarg (SP): Twee minuten? Gaat uw gang. Als u allemaal weer plaats gaat nemen, dan kunnen we verder gaan met de vergadering. Ik heropen de vergadering. De heer Brandenburg. 01:17:25 De heer Brandenbarg (SP): Voorzitter, we hebben even overlegd met de indieners. Het lijkt me handiger dat de indiener vervolgens zegt wat daar uit is gekomen.

Dus als ik het woord door mag geven, dan doe ik dat bij deze. 01:17:33 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dat mag. De heer Swets. 01:17:36 De heer Swets (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. In overleg met de andere fracties en 62

overwegende het advies van het college willen wij graag het tweede punt van het dictum schrappen. Dat gaat om het stuk om initiatieven van inwoners die een vuurwerkshow zouden willen organiseren te ondersteunen en indien daar grote behoefte aan is te onderzoeken hoe deze initiatieven structureel ondersteund kunnen worden. Dan blijven alleen het eerste en derde punt van het dictum over. Dan wordt er nog wel gekeken naar meerdere plekken in de gemeente. Bijvoorbeeld waar al een evenement is zonder vuurwerk en waar dan eventueel vuurwerk aan toe kan worden gevoegd. Dan kunnen onze inwoners wel genieten van een vuurwerkshow, maar dat het niet dusdanig veel beslag legt op de handhaving zodat het onmogelijk wordt. Dank u wel. 01:18:17 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dan denk ik dat het goed is om even te kijken of dat het preadvies van het college verandert? Dat is niet het geval. Ik dacht: toch even checken. We brengen de motie in stemming zonder het tweede punt uit het dictum. Ik vraag nogmaals of er stemverklaringen zijn. De heer Van Veen. 01:18:40 De heer Van Veen (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. Zonder het debat van afgelopen week helemaal over te doen denken wij dat het kan helpen om meer vuurwerkshows te hebben. Daardoor gaan mensen minder consumentenvuurwerk kopen. Op die manier wordt het een fijnere jaarwisseling voor onze Groningers. Wij zullen voor stemmen.

01:18:57 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De heer Van Zoelen. 01:19:00 De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Politiek is de kracht van de herhaling. Ik denk dat ik het gewoon nog maar een keer herhaal. Vuurwerk is zeer slecht en hinderlijk voor dieren, natuur en milieu. 01:19:11 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De heer Van Hoorn. 01:19:13 De heer Van Hoorn (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. In aanvulling op de handhaafbaarheid zoals aangegeven door de burgemeester zal het verwijderen van het tweede dictum weinig doen veranderen. Daarop aanvullend gaat het wat GroenLinks betreft om een vuurwerkvrije toekomst. Licht- en droneshows zijn een volwaardig alternatief an sich. Wij zullen dus tegen de motie onderzoeken vuurwerkshows stemmen. 01:19:33 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De heer Wennink. 01:19:34 De heer Wennink (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. De originele insteek van de motie sprak ons erg aan. Namelijk, iets doen op plekken waar dat nu nog niet gebeurt. Met het

63

verwijderen van het tweede dictum blijft echter nog steeds het argument van het college staan over de capaciteit. Dus wij zullen tegenstemmen. 01:19:52 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): De SP, gaat uw gang. 01:19:54 De heer Huisman (SP): Wij zullen voor stemmen en daarbij gebruik ik de stemverklaring die de PvdA net heeft afgegeven. 01:20:04 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Mevrouw Martinez Doubiani. 01:20:06 Mevrouw Martinez Doubiani (D66): Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben in dubio gezeten, maar door de beantwoording van de burgemeester weten wij wat wij gaan stemmen. Wij gaan tegen deze motie stemmen. Ik vind het wel opvallend dat coalitiepartijen tegen hun eigen beleid en de college beantwoording instemmen. 01:20:30 Vice Voorzitter Sietsma (GroenLinks): Dat mag en u mag dat zeggen. We gaan daar geen debat over beginnen, de heer Van Veen. Dan zit ik hier vanavond om 00:00 uur nog. We gaan stemmen. Ik zie 23 stemmen voor en 21 stemmen tegen. De motie is aangenomen. Dan geef ik het voorzitterschap weer aan de Voorzitter van de raad. - M03: Wijkvernieuwing meer sociaal 01:22:14 Voorzitter: Dat brengt ons bij de een-na-laatste motie. Die gaat over de wijkvernieuwing meer sociaal. Wie wenst daarover het woord? Dat is de ChristenUnie. 01:22:29 De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Ik kan het kort houden.

We hebben de collegebrief en het document besproken. Wijkvernieuwing op zijn Gronings is een ambitieus plan voor wijkvernieuwing in de noordelijke wijken. Daarbij gaan fysieke en sociale wijkvernieuwing samen op. In de noordelijke wijken is veel samenhang te zien op verschillende thema's. Ook op de verschillende thema's van het sociaal domein. Wijkvernieuwing op zijn Gronings is een leidraad voor de wijkvernieuwing. Daarin misten wij de verbinding met een aantal onderdelen uit het sociaal domein, namelijk sport, welzijn en zorg. Door middel van deze motie willen we vastleggen dat het ook bij de leidraad voor wijkvernieuwing hoort. Tot zover. 01:23:13 Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er vragen aan de indieners? Student en Stad. 01:23:19 Mevrouw De Groot (Student en Stad): Voorzitter, geen vragen aan de indieners, maar wel aan de wethouder. Mag dat ook? We zijn namelijk benieuwd wat deze motie toevoegt? 64

Waren we nog niet van plan om dit te doen? Wat gaan we hier dan wel mee doen wat we nog niet van plan waren? 01:23:37 Voorzitter: Anderen nog? PvdA. 01:23:42 De heer Tjepkema (PvdA): Volgens mij hebben we het in het debat uitgebreid gehad over de wijkvernieuwing, maar ook over het ambitie-document wat vastgesteld is. We hebben vastgesteld dat daar een aantal dingen niet in benoemd worden en wel in de uitvoering nog naar voren moeten komen. Daar hebben wij zelf een aantal mooie toezeggingen op gekregen. Dit soort onderwerpen, die de ChristenUnie en andere indieners nu benoemen, komen daar niet in naar voren. Dus volgens mij is het daarom belangrijk om nu voor deze motie te stemmen. 01:24:04 Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere vragen aan de indieners of het college? De SP nog. 01:24:10 De heer Brandenbarg (SP): Voorzitter, ik sluit me aan bij de laatste woorden. Wij denken ook dat dit een extra steun in de rug is. 01:24:16 Voorzitter: Dan het preadvies van de kant van het college. De wethouder. 01:24:22 De heer Eikenaar (wethouder): Dank u, Voorzitter. Kort van mijn kant. We hebben dit uitgebreid bediscussieerd vorige week of de week daarvoor. Ik zie deze motie als een motie in de richting van een uitvoeringsprogramma om specifiek aandacht te hebben voor die verbinding. Wat dat betreft is het volgens mij een aanmoediging aan het college om hiermee aan de slag te gaan.

Ik heb ook in de commissie gezegd dat ik me voor kan stellen dat u hier aandacht voor heeft, omdat het niet expliciet genoemd werd in het document wat we bespraken. De verbinding ligt natuurlijk sterk voor de hand. Dan is de vraag: is die overbodig? Ik denk van niet. Het stond niet in het document. Het was wel de bedoeling om het mee te nemen, maar het stond er niet expliciet in. Als u deze motie aanneemt dan is dat een aanmoediging om dat te doen en gaan wij daarmee aan de slag. 01:25:11 Voorzitter: De VVD. 01:25:16 Mevrouw Akkerman (VVD): Dank u, Voorzitter. Ik heb toch een vraag aan de wethouder. Op zich hoor ik het verhaal wel, maar is dit dan een toezegging om deze items mee te nemen? 01:25:27 De heer Eikenaar (wethouder): Als u de motie aanneemt, dan voeren we de motie van harte uit. 65

01:25:33 Voorzitter: Dat is geen garantie voor alle moties, trouwens. Nog een vervolgvraag? 01:25:45 Mevrouw Akkerman (VVD): Voorzitter, dus als we de motie niet zouden aannemen, dan gaat de wethouder dit niet doen? 01:25:50 De heer Eikenaar (wethouder): Zo scherp zou ik het ook niet willen stellen. 01:25:56 Voorzitter: D66. 01:25:58 De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik zou het toch fijn vinden als we gewoon een helder antwoord van het college krijgen. Wij waren er op basis van het debat van overtuigd dat het college gaat zorgen voor een integrale aanpak waarin sport, welzijn en zorg onderdeel is van die wijkvernieuwing. Daarmee zijn wij uit het debat gegaan. Als dat niet zo is, dan wil ik dat graag horen. Als het wel zo is, dan is deze motie overbodig en wil ik dat ook helder hebben. Kan het college dat duidelijk uitspreken? 01:26:21 De heer Eikenaar (wethouder): Voorzitter, het gaat nu wel een hele scherpe kant op moet ik zeggen, die ik onverwacht vind eerlijk gezegd. Bij een wel zeer weinig controversieel onderwerp. We hebben het hier bediscussieerd. Ik heb in de commissie aangegeven dat ik me goed kan voorstellen dat de raad hier aandacht voor vraagt. Dat heb ik gezegd, omdat het in het document wat we bespraken niet expliciet wordt genoemd. Het ligt natuurlijk heel erg voor de hand om die verbinding wel te maken.

Ja, we gaan er ook mee aan de slag als de motie niet wordt aangenomen, maar het is een prachtige steun in de rug als u hem wel aanneemt. 01:26:56 Voorzitter: Dan kijk ik nog even naar Student en Stad. Had u nog een aanvullende vraag of is dat nu beantwoord? Ik kijk even naar de indieners. Moet de motie dan nog in stemming worden gebracht? 01:27:10 De heer Rebergen (ChristenUnie): Voorzitter, dat document is de leidraad voor de wijkvernieuwing en daar staat het niet in. Het lijkt mij goed om het wel vast te leggen, dus we willen de motie graag in stemming brengen. 01:27:20 Voorzitter: Dan gaan we dat doen. Zijn er nog stemverklaringen? Student en Stad. 01:27:26 Mevrouw De Groot (Student en Stad): Dank, Voorzitter. Het antwoord van de wethouder, waarin hij zegt dat de verbinding voor de hand ligt en aangeeft dat het een steuntje in de rug 66