09-11-2022 verslag gemeenteraad 15.00 uur.pdf

Mevrouw Bloemhoff: Bij motie 15 'Gun alle kinderen een groen schoolplein' is het advies van het college overbodig. In 2021 zijn we gestart met een pilot en zijn vier scholen van een groen schoolplein voorzien. Geen twee dus, maar vier. Ook dit jaar is de subsidieregeling weer volledig vol getekend en we zullen de regeling volgend ook weer openzetten. Kortom, wij doen er alles aan en de regeling wordt goed benut, dus overbodig. Als laatste -00:46:29

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Sorry, de PVV. 00:46:30

De heer Ram (PVV): Heb ik het woord gekregen, voorzitter? 00:46:36

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Ja, oké, ik had een korte vraag over de huiswerkbegeleiding. Als ik het goed begrijp, zegt de wethouder toe dat als het gaat om maatwerk dat u een toezegging doet om dat te onderzoeken en uit te voeren. Klopt dat? 00:46:54

Mevrouw Bloemhoff: Precies, dat klopt. Als bijvoorbeeld een brugfunctionaris in die wijk

58

zegt, dit kind heeft het echt nodig, dat we dan niet zeggen 120 is 120, maar vanuit het kind handelen. Dat zeg ik toe. 00:47:06

De heer Ram (PVV): Dank u wel. 00:47:08

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): D66 heeft nog een vraag op dat punt. 00:47:10

De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik ben toch wat verwonderd, voorzitter, over het antwoord van de wethouder over groene schoolpleinen, want we zien gloednieuwe scholen die heel 'stenig' zijn met nauwelijks bomen of groen. Ik snap wel dat het misschien een proces van stap voor stap is, maar we hebben daar toch nog enorme stappen te maken. We zetten namelijk nu scholen neer die geen groen schoolplein hebben. 00:47:31

Mevrouw Bloemhoff: Voorzitter, de laatsten die ik geopend heb, daar was elke keer sprake van een vergroend schoolplein. Of het dan groen genoeg is, is de vraag. In het IHP wordt echt, wanneer wij nieuwbouw plegen, gekeken naar die buitenomgeving. Als u een toezegging wilt, dat we daar vol op blijven inzetten, dan kan ik dat doen. Daar we hebben we geen motie voor nodig, want we vinden het van belang. Ik hoor graag later de voorbeelden van waar het niet is gebeurd. 00:48:01

Mevrouw Bloemhoff: De mbo-stages en vacatures, motie negentien. Laat ik daar in algemene zin over zeggen, dat het college het ontzettend van belang vind dat mbo'ers voldoende stageplekken vinden en dat we het mbo-vakmanschap ook zeer waarderen. Wij onderschrijven dat belang. We staan ook ingeschreven bij het SBB, de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven, waardoor delen van onze organisatie ook zijn erkend als leerbedrijf, bijvoorbeeld bij Stadstoezicht, Iederz en Inkomensdienstverlening. Stageplekken moeten ook goed aansluiten bij de opleiding en het niveau van de student. Op het moment dat we stageplekken aanbieden, zijn het soms onderzoeksstages. Dan kun je die wel voor mbo'ers openstellen, maar als ze uiteindelijk toch niet geselecteerd worden, vinden wij het niet heel eerlijk om dat wel in de vacaturetekst te noemen, terwijl dat er uiteindelijk niet uitkomt. De vraag is of dat niet tot teleurstelling leidt. Dat geldt natuurlijk ook voor vacatures, dus daar moet je eerlijk zijn welk opleidingsniveau gevraagd wordt. We zijn echter ook in gesprek met het Alfa-college hoe we meer met mbo'ers kunnen doen. Het doel delen we zeker, maar het middel niet en daarom zullen wij het ontraden, voorzitter. 00:49:18

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Wethouder Jongman. 00:49:21

Mevrouw Jongman: Dank u wel, voorzitter. Een verrassende uitkomst voor deze tafel, want we zaten te kijken, wie mocht. Even op de inhoud, het belang van sport en bewegen. Het wordt echt heel mooi in motie twee verwoord voor een groep, waarvoor het niet altijd makkelijk is om te sporten. We kunnen dan ook oordeel raad geven voor deze motie, omdat mensen met een chronische aandoening vaak belemmeringen daarin ondervinden. We 59

hebben op dit moment een beweegcoach Inclusief Sporten en Bewegen en die ontvangt ook verzoeken van chronisch zieken om middeling daarin. We hebben vaak inzet gepleegd op mensen met een beperking, maar we willen dat bestaande aanbod ook breder bekend maken, dus vandaar dit stemadvies aan uw raad. 00:50:06

Mevrouw Jongman: Motie 21, ook een thema wat breed leeft en speelt. Het gaat over twee portefeuilles. Namelijk van wethouder Molema vanuit Jeugd, maar ook over mijn portefeuille Zorg voor de ondersteuning die we kunnen bieden aan gezinnen. We hebben de motie goed gelezen. Met het eerste verzoekpunt kunnen we helemaal meegaan. Bij het tweede verzoekpunt zouden we u willen vragen of u onze interpretatie daarin kunt volgen. Namelijk, deels hebben we al beleid, wat we inzetten om die gezinnen te ondersteunen. Er is al preventief beleid, er zijn gezinscoaches en er is brede inzet. Als we het zo mogen interpreteren, dat wat we daarin doen -00:50:48

Mevrouw Jongman: Wat u omschrijft als wenselijk is er al. Als we het mogen omschrijven, dat waar we op dit moment al inzet op plegen voor deze gezinnen, dat we daarmee doorgaan en ook voortvarend mee doorgaan -00:51:07

Mevrouw Jongman: Rondom het hele vraagstuk Samen, dat weet u ook, ligt ook behoorlijke druk op dit moment en er wordt ook een behoorlijke inzet gevraagd voor alle problemen die er spelen in de samenleving. Als we het zo mogen interpreteren, zoals ik net aangaf, kunnen we volledig oordeel aan de raad gegeven. 00:51:24

Mevrouw Jongman: Dan motie 22 over vrijwilligers. Er werd net even wat met cijfers heen en weer gegoocheld, maar volgens ons zet een derde van de Groningers zich in voor de samenleving. Soms is dat misschien eenmalig en anderen doen dat elke week en staan elke week bij het voetbalveld de blaadjes te vegen of wat dan ook. Grote waardering van het college voor dit goud van de samenleving. Daarom is deze motie een hele mooie manier om waardering uit te spreken voor het vinden, binden, boeien en waarderen van vrijwilligers. Wat we dan precies gaan doen, zouden we graag in overleg willen doen met Link050 en andere organisaties. In ieder geval om daar die waardering in op te nemen, zouden wij graag het oordeel aan de raad willen geven, want wij zijn daar erg voor. 00:52:14

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): VVD heeft hier een vraag over. 00:52:19

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Ook hier heb ik toch weer de vraag: vindt u het ook een idee om dit te financieren uit de algehele egalisatiereserve? 00:52:30

Mevrouw Jongman: Ja. 00:52:38

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Dan gaan we naar wethouder Eikenaar.

60

00:52:43

De heer Eikenaar: Dank u, voorzitter. Van mij wordt verwacht een reactie te geven op een viertal moties. Allereerst motie nummer vier over ondersteuning bij dierenartskosten voor minima. Hier kan het college in meegaan. Ik wil er wel één opmerking bij maken. Dat staat ook in de motie wel benoemd, maar dat is altijd wel een probleem op het moment dat je een nieuwe regeling introduceert. Dat is namelijk dat je dit eenmalig doet en dat op moment dat mensen daaraan gewend raken, misschien het volgende jaar denken: hé, waar is die regeling gebleven? Het is wel met nadruk een eenmalige regeling, dus dat moet ook in de communicatie heel duidelijk naar voren komen, zodat niet volgend jaar dit als een automatisme wordt gezien. Desondanks oordeel raad. 00:53:35

De heer Eikenaar: Dan motie nummer 25 'De sociale basis moet blijven'. Op zichzelf een prima motie. Echter, ik leef wel in de veronderstelling dat het college dit al heeft toegezegd. Door de persoon van mijzelf en mevrouw Wijnja is dit op deze manier al gezegd, dus dan kan ik niet anders dan tot de conclusie komen dat de motie overbodig is. Dan komt er automatisch ontraden achteraan, maar dat heeft dus niets met het afwijzen van de inhoud te maken, maar met deze situatie. Dan motie nummer 29 'Energiecompensatie voor hen die het nodig hebben'. Daar wellicht een iets uitgebreidere reactie op. Ik vind het op zichzelf een heel mooi initiatief, maar ik vraag mij af of het aan de gemeente is, als instituut, om dit te doen. Daar zit een beetje mijn twijfel, dus ik zou u misschien – daar moet u denk ik maar even over nadenken – een suggestie kunnen doen om het terug te leggen bij uw raad. Wat nu als u als raad het initiatief neemt om bij voorbeeld, ik noem maar wat, een cheque aan te bieden bij de voedselbank en een aantal andere organisaties? Ik zou zelf persoonlijk niet voor één kiezen, maar voor meerderen.

Een cheque waarmee u, met een aantal raadsleden die dat zelf ook kunnen missen uiteraard, een symbolisch bedrag aanbiedt en tegelijkertijd een oproep doet aan de burgers van deze stad: wilt u, als u het kunt missen, uw energiecompensatie voor een goed doel storten? U bent namelijk de volksvertegenwoordiging. U vertegenwoordigt het volk van de stad, dus ik denk dat het op die manier meer op uw weg ligt. Daar kan natuurlijk wel aan toegevoegd worden dat het college, de gemeente, ondersteunt in de communicatie en zelf ook vervolgens dit op deze manier uitdraagt. Het zwaartepunt ligt echter bij uzelf. Dat zou mijn suggestie zijn. Uiteindelijk kom ik dan op het oordeel ontraden, maar dat is dan misschien een formaliteit. Ik snap het initiatief en ik vind het ook een heel goed initiatief, maar ik zou dit aan u willen meegeven. 00:55:58

De heer Eikenaar: Dan als laatste motie nummer 30 'Fonds ook voor levensbeschouwelijke organisaties en culturele instellingen'. Allereerst de opmerking: de culturele instellingen worden in het raadsvoorstel genoemd, dus dat deel van de motie is overbodig. Dat geldt in iets mindere mate voor de levensbeschouwelijke organisaties, die worden niet op die manier genoemd. In die zin zou ik zeggen, de motie is niet helemaal overbodig. Het komt er wel dichtbij. Dan wordt het toch oordeel raad, hè? We zijn dat fonds nu aan het inrichten en dat is nog niet gebeurd, omdat we nog niet precies weten wat het Rijk gaat doen. Wij willen aansluiten bij wat het Rijk gaat doen. De inrichting van het fonds is daar sowieso van afhankelijk. In het hypothetische geval dat het Rijk met een voorstel komt waarbij iedere

61

culturele instelling volkomen wordt gedekt, zal ons voorstel geen culturele instelling bevatten. Dat is een hypothetische voor voorstelling van zaken, maar u snapt we wellicht mijn punt. We gaan dus aansluiten op wat er bij het Rijk gebeurt. 00:57:12

De heer Eikenaar: Ten tweede, er zijn een aantal voorwaarden waar dat fonds aan gaat voldoen. Namelijk een initiatief wat gefinancierd wordt, moet een maatschappelijke bijdrage leveren en moet wederkerig zijn. Zo zijn er een aantal punten die worden genoemd in de brief aan de raad. Iedere organisatie die in aanmerking wil komen voor die specifieke activiteit, los van generieke ondersteuning, die moet daaraan voldoen. Ik kan mij voorstellen dat levensbeschouwelijke organisaties daar ook onder vallen. Die toezegging krijgt u van mij. Als ik de motie op die manier kan lezen – en volgens mij kan dat, want er staat 'te onderzoeken', dus dat biedt ook die ruimte – dan is het wat mij betreft oordeel aan de raad. Dat waren de moties die ik moest beoordelen. 00:58:05

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Dat heeft u goed gedaan. Wethouder Van Niejenhuis. 00:58:11

De heer Van Niejenhuis: Dank, voorzitter. Ik heb net als wethouder Eikenaar een viertal moties te beantwoorden. Dat gaat allereerst om motie zeven van de PVV. U geeft aan dat u graag wil dat er in de dorpen wordt gebouwd, voor jong en oud. Ik heb daar eerder namens het college ook al over mogen zeggen, dat wij van plan zijn om dat te gaan doen. Ik wil u ook de toezegging doen dat wij zo snel mogelijk, begin van volgend jaar, met een eerste aanzet komen, hoe zo een proces er uit zou kunnen zien om weer iets te gaan bouwen in de dorpen rondom de stad Groningen. Motie 16, de PvdA geeft aan dat het nodig is om spreidingsbeleid te gaan toepassen voor criminogene branches. Ik wil ook even verwijzen naar de brief die het college daar gisteren over heeft gestuurd. Ik zie ook de samenhang met de moties zeventien en achttien. Ik zou u de toezegging willen doen dat wij gaan kijken wat daarvoor het beste instrument is. Wij herkennen wel wat u schetst en we zien dat ook op een aantal plekken in de stad, maar ik ben er nog niet van overtuigd dat het invoeren van een soort spreidingsbeleid per branche de beste oplossing is. De toezegging zou zijn dat wij dit probleem herkennen en erkennen en dat wij aan de slag gaan om te kijken wat het beste instrument daarvoor is en op een later moment daarover bij u terugkomen.

Ook met een samenhangend geheel, zoals in mijn brief geschetst, die u gisteren van het college heeft ontvangen. 00:59:39

De heer Van Niejenhuis: Dan ga ik naar motie zeventien, ook van de PvdA, over de krotten. Dat woord had ik lang niet meer gehoord, dat vind ik op zich een goed teken. Ik weet niet zeker of het opstellen van een krottenkaart, zoals u vraagt, het antwoord op het probleem is. Ook dit probleem ziet het college natuurlijk wel. Het opstellen van een krottenkaart vraagt heel praktisch capaciteit. Het vraagt ook structureel capaciteit, want je moet de kaart ook bijhouden. Ik denk ook niet dat het één op één zo is, dat krotten criminele eigenaren hebben of dat er iets crimineels gebeurt. Ik ben het wel met u eens dat er in Groningen een aantal sleetse straten zijn. Ik denk dat het goed is dat wij in kaart brengen wat die sleetse straten zijn, wat locaties zijn waar 'krotten' zich bevinden in die sleetse straten of panden die wat aandacht vragen. Ik denk ook dat het goed is dat we die even combineren met de 62

ambities die wíj hebben voor de binnenstad. We hebben hier laatst ook even gesproken over bijvoorbeeld de Gele Loper waar we wat extra aandacht op willen zetten. Ik zie daar de combinatie. Waar bevindt zich nu een locatie die aandacht nodig heeft, een sleetse straat of een wat vervallen pand en kunnen we dat ook goed combineren met de ambities die wij als gemeentebestuur hebben en zorgen dat we die dan aanpakken. Dat is de toezegging die ik u wil doen en ik hoop dat u daar voldoende aan heeft. 01:01:05

De heer Van Niejenhuis: De laatste motie van de PvdA, motie 18, 'Kleine steegjes aanpak'. Die zou ik oordeel raad willen meegeven. Ik denk dat er best een goede mogelijkheid is om dit te verbinden aan ons programma voor de binnenstad. We zijn natuurlijk op veel plekken in de stad bezig met een groot aantal projecten. We zouden kunnen kijken of we die projecten ook kunnen verbinden aan die sleetse steegjes en vice versa. Dat zou dan wel een uitbreiding van het programma 'Binnenstad 050- ruimte voor jou' zijn. Daar kunnen we een plan van aanpak voor maken en de meerkosten voor de raad in beeld brengen en dat proberen in het eerste kwartaal van volgend jaar aan de raad voor te leggen. Dat heeft dus wel financiële consequenties en vandaar dat ik de motie ook zeker even oordeel raad zou willen geven. 01:01:50

De heer Van Niejenhuis: Dan de laatste motie, dat is de motie ingediend door het CDA 'Intergenerationeel wonen'. Die motie zou ik ook oordeel raad willen meegeven. Wij hebben hier al het nodige over opgeschreven in onze woonzorgvisie. Ook in onze doelgroepverordeningen et cetera staan allerlei beleidsvoornemens. U vraagt om wat preciezere uitwerking op woonconcepten. Als ik de motie zo mag interpreteren dat u niet vastzit op het delen van die gemeenschappelijke ruimten, dan zou ik oordeel raad willen meegeven. Juist die gemeenschappelijke ruimten is iets, waarvan we merken dat er niet altijd vraag naar is en ook iets is wat doorgaans lastig te financieren is. Er moet ook iemand zijn die het betaalt, die ruimte die vervolgens niets oplevert. Dat zijn de moties die ik had staan, voorzitter. Ik zie een vraag. 01:02:45

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Stadspartij. 01:02:47

De heer Sijbolts (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u. Op zich stonden wij in de kern wel achter die moties van de PvdA, de krottenkaart en de steegjes. Wij hadden wel de angst dat die moties, omdat we dat rapport van Tops en Van der Torre nog moeten bespreken, gaten zouden schieten in het toekomstige beleid, waar we het nog over moet hebben. Nu hoor ik de wethouder die zorg nu al wegnemen, maar ik hoor hem wel iets anders zeggen. Dat gaat ook over die krottenkaart en de steegjes. Dat vind ik jammer, maar ik hoop niet dat de wethouder het zo bedoeld heeft. Hij richt zich namelijk op de binnenstad, maar er zijn natuurlijk ook steegjes – misschien iets minder historisch – buiten de binnenstad en ook krotten zijn niet alleen in het centrum. Heb ik de wethouder goed beluisterd dat hij het beperkt tot de binnenstad of wil hij ook verder kijken? Of is daar het budget misschien nu niet voor? Dat zou ook nog kunnen.

63

01:03:34

De heer Van Niejenhuis: Het was inderdaad het voorstel om het vooral te verbinden aan het programma 'Binnenstad 050-ruimte voor jou', wat de ruime binnenstad als gebied hanteert. Ik ben anders heel erg benieuwd waar we zouden moeten stoppen met die krottenkaart. Gaan we er dan ook de grote bedrijventerreinen meenemen en de voormalige gemeenten Haren en Ten Boer? Dat gaat denk ik eventjes de slagkracht van de ambtelijke organisatie te boven. Of we moeten daar echt een separaat voorstel voor gaan ontwikkelen om dat te doen. Ik zag de link met het programma ruimte voor jou voor de binnenstad, dus daaraan verbinden lijkt me een werkbaar iets. Als u zegt, dit moeten we echt voor de hele gemeente doen, dan vraagt dat een heel ander voorstel. 01:04:18

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): VVD. 01:04:21

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Ik snap wat u zegt, wethouder. Afgezien van dat het een ander voorstel vraagt, vraagt het ook een andere portemonnee, denk ik. Volgens mij is dat ook het punt. Dan sluit ik me wel aan bij de opmerking van meneer Sijbolts. Misschien zouden we dat dan integraal bij de bespreking van het onderzoek van Tops en Van der Torre moeten bekijken of we ons dan richten op de binnenstad of juist op bijvoorbeeld de bedrijventerreinen, waarover in het onderzoek natuurlijk ook het één en ander is gezegd. Stel – ik weet het aantal even niet meer uit mijn hoofd – er staan vijftien aanbevelingen in, dan kunnen we deze vast niet alle vijftien doen. Het zou juist bij de integrale bespreking wat mij betreft heel goed zijn, dat we daar het advies van het college over krijgen en dat we dan als raad kijken welke prioriteren we hoog? Zou dat misschien een beter idee zijn? 01:05:05

De heer Van Niejenhuis: Ik zie dat als een vraag aan de indieners van de motie, dus dat zou ik graag bij u terugleggen. 01:05:18

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Wethouder Broeksma. 01:05:22

De heer Broeksma: Dank u wel, voorzitter. In twee portefeuilles van mij zijn moties ingediend en ook twee vragen gesteld. Daar wil ik mee beginnen. De eerste vraag ging over de situatie bij Qbuzz. We hebben daar een brief over gestuurd. We zijn stevig in gesprek met Qbuzz over hun verzoek om bij te dragen in hun tekort. Om verschillende redenen vinden wij het ook niet onterecht om een deel van het verzoek te honoreren. Wij is dan het OV-bureau, waarvan het college deel uitmaakt. Er moet nog blijken hoe groot het tekort daadwerkelijk zal gaan zijn en welk deel dan op het bordje van de gemeente Groningen zal komen. Een andere vraag die gesteld is, is over de toekomst van het energiebedrijf. Dat zijn we aan het bouwen. Toevallig hebben we daar gistermiddag/ gisteravond nog uitgebreid over gesproken; hebben we alle dilemma's in beeld en hebben we die op tafel zijn. Zijn er kansen op slimme combinaties en de financiële aspecten uiteraard et cetera. Onze energie opwek op zon en wind, WarmteStad, levert duurzame, hernieuwbare energie op en ook nog eens geld. Dat geld gaat weer terug naar onze inwoners. Alles onder publieke regie, zodat er geen overwinsten ontstaan en billijke tarieven voor onze inwoners die geen klanten zijn, maar

64

onze inwoners en dan ook nog eens een keer democratische controle via de raad. We zijn dus hard aan het werk om dit systeem op te tuigen, zodat het ook de opgave in de toekomst – u kent onze ambitie voor 2035 en in het warmtetransitieplan hebben we het over 2030 voor grote delen van de stad – aan kan. Over ambitie gesproken, als Student en Stad zegt dat we achteroverleunen, het tegendeel is het geval. Met enkele tientallen ambtenaren werken we, voor dag en dauw zal ik niet zeggen, maar toch wel elke dag weer om die energietransitie voor onze burgers dichterbij te brengen. 01:07:13

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): SP. 01:07:15

De heer Dijk (SP): Voorzitter, dank voor het antwoord op de vraag. Ik had ook specifiek gevraagd om een antwoord op de vraag, maar het was een beetje een retorische vraag van mijn kant. Ondanks dat u zegt dat er gegronde redenen zijn om als gemeente Qbuzz een aantal miljoenen te verstrekken, was mijn boodschap aan het college: zorg er dan ook voor, dat we meer zeggenschap erover krijgen. 01:07:46

De heer Broeksma: Qbuzz is een contractpartner van ons, dus van het OV-bureau waar wij deel van uitmaken, dus het is ook een gezamenlijk contract. Een contract werkt twee kanten op, dat begrijpt u natuurlijk. Qbuzz heeft onze concessie gewonnen met een beter bod dan we uitgevraagd hebben. Qbuzz levert dus waarvoor ze aan de lat staan. 01:08:08

De heer Broeksma: Twee moties, voorzitter, op twee gebieden van mijn portefeuille. Eerste is motie twaalf 'Algoritme- en sensoren register'. In de woordvoering is er niet op ingegaan en dat is wel jammer, want het is een goede motie. We herkennen de geschetste ontwikkelingen over wetgeving en verkeerd gebruik van algoritmen al dan niet vanuit naïviteit. Het sluit ook aan bij de transparantie die we zeker en ook bij digitalisering richting onze inwoners willen betrachten. U noemt ook het belang van data-ethiek in de motie. Wij gaan graag met u in gesprek naar aanleiding van de brief die wij u hebben gestuurd. Kortom, oordeel raad voor motie twaalf. 01:08:46

De heer Broeksma: Dan tot slot vanuit mijn portefeuille, motie veertien 'Echte stappen naar meer geïsoleerde woningen' door een aantal partijen onder leiding van D66. Dat komt goed uit, want dat wil het college ook. We hebben u vrijdag een brief gestuurd over een bedrag van zeven komma twee miljoen. Voor de goede orde, in de bijdrage noemde de fractievoorzitter van D66 een bedrag van vier komma vier miljoen. Dat is niet bedoeld voor isolatiemaatregelen. Dat is een bedrag, ook een groot bedrag trouwens, bedoeld voor de ambtelijke inzet bij de energietransitie. Die zeven komma twee miljoen, waar ik het over heb, zijn maatregelen boven op het noodpakket van € 14 miljoen. Die zeven komma twee miljoen is voor duurzame maatregelen – want immers ook volgend jaar zal het weer winter zijn – zoals structurele maatregelen, isolatie en ook een witgoedregeling zit erin. Duizend woningen, in 1000 woningen willen we geheel ontzorgd isolatie aanbrengen. U ziet een bedrag staan van twee en een half miljoen. Wij schatten elke isolatie op ongeveer € 2500 gemiddeld keer 1.000 en dan heb je twee en een half miljoen. We komen bij de mensen 65

thuis, we kijken meteen wat er nog meer moet gebeuren. Misschien niet op datzelfde moment, maar op een later moment. Dat bespreken we ook met de mensen zelf. We zitten dus naast de mensen aan tafel, vullen samen met de mensen het formulier in en doen wat er moet gebeuren. Niet op de manier dus zoals de provincie Drenthe. Daar moet je op een website inloggen met een DigiD. U weet, niet iedereen in onze gemeente heeft een DigiD en niet iedereen -01:10:23

De heer Broeksma: Ik kan u wel vertellen, een aantal weken zijn we langs geweest bij De Voedselbank om de potentiële doelgroep op te sporen. Van de mensen die we daar spraken, gaf 20 procent aan geen internet meer te hebben en ook geen mobiele telefoon meer te hebben om financiële redenen. Die zul je dus met een website niet kunnen bereiken. Die proberen we op een andere manier echt concreet te bereiken, door met de mensen in gesprek te gaan en naast ze te zitten om het formulier in te vullen. Verder staan er aannemers klaar. We hebben afspraken over nog voor deze kerst bij de eerste honderd woningen al te beginnen. Dat is het pakket wat wij aanbieden. Mijn vraag aan u, ik probeer D66 aan te kijken als woordvoerder van de motie, is dit voor u voldoende? U voelt dat dit college de motie overbodig vindt en daarom zal gaan ontraden. Tot zover, voorzitter. 01:11:21

Spreker D66: Dank u wel, voorzitter 01:11:23

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Nee, dat hoeft nog niet, hoor. U krijgt even rustig de kans om overleg te voeren. Wethouder De Wrede. 01:11:34

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, voorzitter. Ik mag twee moties voor mijn rekening nemen. Ik wil graag beginnen met de motie van de ChristenUnie, Partij voor de Dieren, D66 over de uitbreiding van repaircafés. We hebben de afgelopen tijd veel aandacht besteed aan repareren. Repareren als het nieuwe consumeren, zal ik maar zeggen. Het was de Week van het Afval. Er zijn verschillende acties gevoerd en die hebben veel publiciteit gehaald in de media, waarvoor dank. Er zit een vrij uitgebreid dictum bij de motie. Ik zal daar even nader op ingaan. U heeft het over de website duurzaamgroningen.nl om daar tips te delen. Dat kunnen we gaan doen, maar er staat ook al van alles op onze website: haalallesuitjeafval.nl. 01:12:25

Mevrouw De Wrede: U vraagt om meer mogelijkheden via die repaircafés om te gaan ruilen. Dat is iets waar we ook al aandacht aan besteden. We proberen die initiatieven in kaart te brengen en daar meer publiciteit aan te geven. Ook dat staat al vermeld op haalallesuitjeafval.nl. De re-integratieprojecten – het is volkomen terecht dat u dat hieraan koppelt overigens – vinden ook al plaats in samenwerking met WerkPro en GoudGoed en we kunnen onderzoeken of we dat ook bij die repaircafés nog meer kunnen onderbrengen. In principe zijn wij – en dat heeft u vast al geraden –dus heel positief over deze motie. Het valt voor een heel groot gedeelte samen met het beleid dat wij al voeren. Er is maar één kleine kanttekening en met die kanttekening zou ik de motie graag oordeel raad willen geven. Dat is dat het oprichten van een repaircafé een zelfstandig initiatief vanuit bewoners is en dat er niet altijd voldoende vrijwilligers zijn – ook vaak geschoolde vrijwilligers – met kennis van 66

toch soms ingewikkelde elektrische apparaten om de repaircafés te bemannen. Wij willen wel toezeggen dat we vanuit de gemeente op zoek gaan naar meer manieren om die vrijwilligers de repaircafés in te 'lokken'. Met deze kleine kanttekening is het conform het beleid dat wij voeren, dus graag. Mooie motie, oordeel raad. 01:14:05

Mevrouw De Wrede: Dan vraagt u om een onderzoek naar een nieuwe bedrijfsvoering van de kinderboerderijen in de gemeente, namelijk volgens het besluit Kinderboerderijen, diervriendelijke kinderboerderijen. Dat is een systeem van bedrijfsvoering waarbij het dier en de behoeften van het dier meer centraal staan. Ook een motie die conform de coalitiewaarden is. Het gaat om het in kaart brengen van de mogelijkheden, de meerwaarde en de financiële lasten. Een mooie motie, oordeel raad. Dank u wel. 01:14:53

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Wethouder Molema. 01:14:56

Mevrouw Molema: Dank u wel. Ik mag reageren op twee moties. De eerste is nummer elf: 'Trek gezamenlijk één lijn in de publieke ruimte'. Die motie ontraden wij en dat heeft meerdere redenen. Wij zijn van mening dat de huidige wet- en regelgeving voldoende is om jongeren aan te spreken op overlastgevende situaties. Daarnaast hebben verschillende partijen, zoals politie of jongerenwerkers en WIJ, verschillende rollen in de openbare ruimte. Wat ons betreft is het dan ook niet goed als die op één lijn zouden moeten reageren, omdat ze echt een verschillende functie en een verschillende rol hebben. Als laatste is het zo dat wij ook deze mensen hun professionele ruimte gunnen om per situatie te reageren. Uw voorbeeld was het voetballen op straat. Je gunt ook op het moment dat er wat gebeurt en een jongere doet dat één keer, dat je dat met een grapje kunt afdoen en op het moment dat het voor de tiende of de twintigste keer gebeurt en het is echt overlastgevend, dat je daar een andere reactie op geeft. Op basis van deze drie argumenten, ontraden wij deze motie. 01:16:03

Mevrouw Molema: Dan de motie 'LHBTQIA+ monitor' van D66. U bent heel consistent, want volgens mij is in juli – ik heb het er nog even bij gepakt – een soortgelijke motie met voor 80 procent dezelfde tekst ingediend. Ik ga ook heel consistent zijn in mijn antwoord. In juli is aangegeven dat wij op dit moment door het beperkte budget kiezen om vooral in te zetten op activiteiten en dus niet op onderzoek. We hebben toen het aanbod gedaan om de bestaande onderzoeken eens bij elkaar te zoeken en ook te delen met de raad. Dat aanbod staat nog steeds. Wat ik zou willen voorstellen, is dat dit ook de tussenstap is. Dat we eind dit jaar, begin volgend jaar, terugkomen met die opbrengst bij uw raad en u meenemen in wat er allemaal al bekend is. Dat we dan ook kijken of er eventueel nog behoefte is aan een vervolgonderzoek en dat we de motie zoals die nu geformuleerd is, in ieder geval niet zien als een soort blanco cheque om een enorm onderzoek uit te voeren. Op het moment dat wij het kunnen interpreteren dat die tussenstap – die al eerder is afgesproken en volgens mij ook in lijn is met wat in juli is aangegeven – akkoord is, dan is het oordeel raad. 01:17:21

De heer Lo-A-Njoe (D66): Voorzitter, dat klinkt goed. Mag ik dan rekenen op een prestatie van die resultaten aan de raad? 67

01:17:28

De heer Lo-A-Njoe (D66): Akkoord. 01:17:32

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Dank u zeer. Dan ligt er op mijn terrein nog een tweetal vragen en een aantal moties. In de eerste plaats de vraag van de Partij voor de Dieren over het vuurwerkverbod. Daarover vrij kort. We hebben daar al meerdere keren vrij uitvoerig over gesproken. Het college heeft geconstateerd dat in de Kamer het initiatief van een aantal partijen om een landelijk vuurwerkverbod in te stellen nog niet is geslaagd. Dat is de reden dat we als college ervoor hebben gekozen om met andere voorstellen te komen. Om geleidelijk aan met alternatieven te komen in onze binnenstad en elders, die zo aantrekkelijk zijn dat mensen zeggen, we hebben het helemaal niet meer nodig. De inzet van het college blijft onverminderd dezelfde. Waarschijnlijk wordt het alleen maar sterker, als we zien wat er nu al aan vuurwerk wordt binnengehaald, zodat we een dergelijk verbod, zodra dat in een APV kan worden opgenomen, ook zullen opnemen. We zijn wel van mening dat, als we een dergelijk voorstel zouden doen, we ook garanties moeten kunnen geven over de handhaving ervan. Anders ben je op dit belangrijke onderwerp vooral met symboolwetgeving bezig. We hebben nagegaan in de andere steden, hoe zij denken dat gaan doen. In effect komt het dan toch weer in hoge mate neer op hetzelfde als in Groningen.

We hebben een aantal vuurwerkvrije zones en daar hebben we de mankracht ook voor om mensen op in te zetten. Voor de rest moeten we het opbouwen via de alternatieve weg en daar hebben we een aantal jaren voor nodig, denk ik. 01:19:16

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): De tweede is een vraag van de Partij voor het Noorden over wat te doen na de parlementaire enquête. Daar kunnen we heel lang over praten, maar ik kan ook verwijzen naar de toespraak die ik vorige week donderdag heb gehouden in 'the State of the Region'. Die is ook in uw dagmail van vier november meegenomen en daar kunt u de gedachtelijnen die wij daarin hebben geformuleerd ook nalezen. Wij komen daar natuurlijk binnenkort over te spreken. U kunt uit de bewoordingen van die toespraak al afleiden dat wij niet gaan wachten tot de uitkomsten van de parlementaire enquête, maar eerst even zelf aan het stuur willen zitten over wat wij aan opvattingen hebben over wat er daarna moet gaan gebeuren. Vanzelfsprekend worden de raad, de raden en de Staten daar ook bij betrokken. 01:20:24

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Dan hebben we een motie onder nummer acht, 'Ondermijning en drugscriminaliteit'. Onder verwijzing naar de brief die het college gisteravond nog aan u heeft doen toekomen, zouden we deze motie op dit moment willen ontraden. Dat heeft ermee te maken dat we nu al heel veel geld vrijmaken, zo een negen en een halve ton, om meerjarig op dit thema aan de gang te gaan. Daar rapporteren we ook over. U heeft een paar weken geleden een bijeenkomst gehad en we zullen u ook op de hoogte houden van de ontwikkelingen daarbinnen. Dat betekent dat het een motie is, waarvan we zeggen, dat doen we al en daar zijn we al mee bezig. In die zin dus overbodig en ontraden. 01:21:13

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Onder nummer 27 is een motie aangekondigd: 68

'Stedenbanden geen prioriteit'. Daar is ook een toelichting op gegeven van de kant van de heer De Haan. Van de zijde van het college willen we erop wijzen, dat standpunt hebben we ook al eerder ingenomen, dat de activiteiten van organisaties die zich bezighouden met deze stedenbanden zich juist richten op de inwoners van deze gemeenten. In die zin wordt er dus op bestuurlijk niveau verder geen contact onderhouden. Dat zijn we ook niet van plan. We ontraden deze motie, omdat het nu juist activiteiten betreft die zich op de inwoners richten en niet op gouvernementeel niveau. 01:22:05

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Er is een motie ingediend onder nummer 28, 'Bijdragen aan de Groningse politie'. Deze motie zouden wij in deze vorm willen ontraden. We begrijpen natuurlijk de redeneerlijn die erachter zit. Ik wil er echter ook op wijzen dat we per evenement en ook per voetbalwedstrijd, met de organisatie afspraken maken over inzet van de politie. Daarbij kijken we ook per keer naar wat zijn de ervaringen van de vorige editie of de vorige wedstrijd of het vorige evenement en wat betekent dat voor de huidige agenda? De bijdrage die vanuit particulieren moet komen om een evenement veilig te kunnen laten plaatsvinden, is al onderwerp van gesprek. Op het moment dat daar onvoldoende garanties zijn, zullen we ook geen vergunning verlenen voor een dergelijk evenement. Het is een hele sympathieke motie, maar in feite in de hele uitvoering en de benadering zoals we daarmee bezig zijn, doen we dit al. 01:23:25

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Dan komen we op de laatste motie die nog behandeling behoeft. Dat is de motie 'Zonder nacht geen dag'. Dat ziet terug op een discussie die in deze raad al een tijdje wordt gevoerd over het nachtleven. Ik laat een aantal kwalificaties die hier worden gegeven, over het nachtleven in Groningen en de nachtcultuur even voor wat ze zijn. Die delen we niet in alle opzichten, maar daar gaat het even niet om. Waar het om gaat, is dat er binnenkort een gesprek plaatsvindt met een aantal initiatiefnemers rondom bijvoorbeeld de nachtopvang. Ik heb vorige week in de commissie ook al aangegeven: het lijkt heel simpel, maar er komt een aantal vraagstukken achter weg die we echt met elkaar goed tegen het licht moeten houden. Ik zou de initiatiefnemers van deze motie willen adviseren om deze motie te betrekken bij het gesprek, wat we dan hebben. Zodra het initiatief er is en ik met de nachtburgemeester daar ook over heb kunnen praten, maar ook natuurlijk samen en met de wethouder Cultuur, dat we dan een vorm vinden met elkaar om te zeggen: hoe gaan we dit gesprek nu verder brengen. We zijn er namelijk al zo lang mee bezig. Nogmaals, het is niet zo eenvoudig als het lijkt. Hartstikke sympathieke motie, maar wij ontraden deze wel. Dan is het college dik door de tijd heen gegaan. Sorry, mevrouw Pestman, het is niet anders. Altijd hetzelfde.

Breed van stof, maar het komt uit een goed hart. 01:25:04

Voorzitter (Burgemeester Schuiling): Wij gaan schorsen voor een half uur, tot tien voor negen. U kunt zich even beraden op het geheel en dan komen we terug. Wij schorsen een half uur. 00:14:40

Voorzitter: Ik verzoek de leden van de raad hun plaats weer in te nemen. Wij heropenen de vergadering en gaan het volgende doen. Ik bied u de mogelijkheid om nog te reageren op 69

elkaar en/of de woordvoering van het college. U kunt in uw woordvoering amendementen en moties betrekken. Het is voor de boekhouding prettig als u aangeeft als u een motie of stemming niet meer in stemming wenst te brengen, want dan kan deze van de lijst af. Als u een wijziging aan wilt geven is het handig dat u dat even duidelijk aankondigt. Dan kunnen we dat verwerken in de tekst. We doen de omgekeerde volgorde als zojuist. Dus ik begin met de PVV: is er nog behoefte aan woordvoering? 00:16:56

De heer Ram: Voorzitter, ik heb wel behoefte aan woordvoering. Over de moties: ik wil de wethouders bedanken voor de toezeggingen die zijn gedaan op motie zeven 'Dorpen, een plek voor jong en oud'. Wij zien het plan in het voorjaar graag tegemoet. We zullen deze motie dan ook intrekken. Motie acht ga ik aanhouden en misschien kunnen we het bij de bespreking van de ingekomen brief er nog een keer dieper op ingaan. Wij zullen motie negen intrekken, omdat de wethouder hier al mee bezig is en er een plan komt om te kunnen bijverdienen in de bijstand. Motie tien trekken we ook in vanwege de toezegging die gedaan is om maatwerk te leveren bij huiswerkbegeleiding. Misschien kan de wethouder wel aangeven hoe dat wordt opgevolgd. Ik hoor hierover graag de vorderingen die er gemaakt zijn. De motie elf gaat over een gezamenlijke lijn in de publieke ruimte. Door de vragen uit de raad en de opmerking van de wethouder, begrijp ik dat dit niet helemaal goed heb toegelicht en uitgelegd. De dingen die ik als vanzelfsprekend acht, de rollen van de verschillende partijen en hoe een jongere procesmatig wordt benaderd vanuit een pedagogisch standpunt, had ik wel wat beter kunnen toelichten. Ik trek deze motie in en zal op een ander tijdstip een ander vorm proberen te vinden om dit onder het voetlicht te brengen. Dank u wel, voorzitter. Dat was mijn inbreng. 00:19:14

Voorzitter: Er is nog een vraag voor u van de SP. 00:19:19

De heer Dijk: Voorzitter, ik hoorde de motie 'aanhouden'. Ik weet niet zo goed wat daarmee wordt bedoeld. Dat is intrekken, toch? 00:19:28

De heer Ram: Ik ben niet goed op de hoogte van de mores van de raad. Met aanhouden bedoel ik dat ik hem op een later tijdstip weer wil indienen. Dus dan trek ik hem nu in, en zal ik hem bij het bespreken van de brief aangepast in stemming brengen. 00:19:46

Voorzitter: Dank u zeer. Dat betekent - even voor de boekhouding - dat de moties zeven, acht, negen, tien en elf geen onderdeel meer uitmaken van de beraadslaging. Partij voor het Noorden. Heeft u nog behoefte aan woordvoering, meneer Van der Laan? 00:20:09

De heer Van der Laan: Geen behoefte, voorzitter. 00:20:12

Voorzitter: Het CDA.

70

00:20:16

De heer De Haan: Voorzitter, ik was nog even met de heer Dijk in discussie: gaan we daar staan of blijven we zitten? Ik vind het daar staan wel mooi. 00:20:50

De heer De Haan: Voorzitter, even kijken of we in de tweede termijn een debat teweeg kunnen brengen. Om te beginnen, ik denk dat we het eens zijn over de grote opgaven in onze gemeente. Wat mijn fractie betreft liggen er nog drie zaken op tafel. Ten eerste: de keuze van de PvdA en SP voor het kwijtschelden van de afvalstoffenheffing aan de ene kant, en aan de andere kant ons voorstel om de OZB niet extra te verhogen. Voorzitter, het is een goed plan om de kwetsbaren in onze samenleving extra te ondersteunen. Dat moet in deze tijden en zo hoort dat in een solidair Groningen. Maar we moeten dit voorstel zien in het licht van het koopkrachtpakket, wat de heer Bushoff een paar weken geleden het ongekende koopkrachtpakket van 17 miljoen euro noemde. We doen terecht veel - en dat doet het Rijk ook - om de kwetsbaren in onze samenleving te ondersteunen. Maar voorzitter, we mogen en moeten de middeninkomens niet vergeten. De leraar die onze kinderen opvoedt, de politieagent die onze straten veilig houdt en de verpleger die onze zieken verzorgt. We worden een onbetaalbare gemeente voor deze cruciale beroepen met torenhoge huizenprijzen en de hoogste woonlasten van Nederland.

Vandaag hebben we de keuze: stoppen we met deze linkse aanval van de middeninkomens of worden wij de gemeente voor de happy few? Kiezen we voor het algemene algemeen belang of stoppen we met deze extra verhoging van de OZB? Wat het CDA betreft kiezen we voor dat laatste. 00:22:30

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 00:22:32

De heer Pechler: Dank voorzitter. De heer De Haan zegt: "Stoppen we met de extra verhoging van de OZB." Maar is het niet zo dat uw amendement het voor dit jaar schrapt, maar we het dan alsnog volgend jaar tegemoetzien? 00:22:44

De heer De Haan: We stoppen dit jaar. Daarna is er de motie van de heer Sijbolts om te kijken hoe we op de langere termijn kunnen zorgen voor een lastenverlichting. U moet die motie in combinatie zien. 00:22:57

Voorzitter: De heer Bushoff. 00:22:59

De heer Bushoff: Voorzitter, drie korte dingen een. Volgens mij duidt de heer De Haan het debat heel goed, want het moet gaan over tegengestelde visies en concrete voorstellen. En dat ontbrak nog een beetje in de eerste termijn. Goed dat u erop terugkomt in tweede termijn. Complimenten dat u een concreet voorstel doet, maar ik ben het niet met u eens. Ik begrijp uw zorgen over de middengroepen heel goed. Maar we doen ook andere voorstellen om hen te helpen. Zo bouwen we meer sociale en middensegment woningen voor die leraar en die verpleegkundige. Tegelijkertijd schelden we - als het aan ons ligt - de afvalstoffenheffing kwijt voor de laagste inkomens. Vindt u niet dat dat eerlijker is, omdat je

71

dan enerzijds de laagste inkomens helpt en anderzijds dus niet die hoogste inkomens met het kwijtschelden van de OZB? 00:23:59

De heer De Haan: Voorzitter, het is altijd een afweging van belangen. Twee weken geleden hebben we het koopkrachtpakket gesteund omdat we zien dat de minimagezinnen dat nodig hebben. Maar we noemen het een beetje de linkse aanval op de middeninkomens, want u vergeet een groep die geen huis meer kan kopen. Hartstikke mooi dat u huizen bijbouwt, maar het zijn er nog steeds niet genoeg. Er werd al gerefereerd naar De Held III en dat het allemaal zo lang duurt. We staan bovenaan met de woonlasten, en dat moet je niet willen. Vandaag hebben we de keuze om iets te doen aan die OZB en denken we - door middel van de motie van de heer Sijbolts - we na over een lastenverlichting in de toekomst. 00:24:40

Voorzitter: De heer Bushoff. 00:24:43

De heer Bushoff: Voorzitter, we hebben hier een aanvalsplan om de laagste inkomens te helpen. De keuze is: helpen we om de laagste inkomens die het op dit moment het moeilijkst hebben, of helpen we vooral de grote inkomens? Want voor de middeninkomens is dit maar iets kleins. Ik snap de oproep van het CDA, maar ik roep hen op om met een beter aanvalsplan voor de middeninkomens te komen. Laten we de handen in elkaar slaan om te kijken wat we voor hen kunnen doen, in plaats van de OZB ook generiek te verlagen voor de hoogste inkomens. 00:25:17

De heer De Haan: Voorzitter, ik denk dat de OZB een prima plan is zeker kijkend naar de woonlasten. Maar het CDA heeft nog een ander voorstel gedaan wat de gemeente niets kost, namelijk een oproep tot een golf van solidariteit. Ik snap heel goed wat de wethouder zegt. Ik heb het over de motie energiecompensatie; Ook wij willen dat deze beweging vanuit de samenleving komt. Daarom zal het CDA - hopelijk met zoveel mogelijk andere partijen de komende weken aan tafel gaan met de maatschappelijke organisaties in Groningen om een grote december-actie op te zetten, namelijk dat mensen die hun energietoeslag niet nodig hebben, deze doneren. Zo kunnen we met kerst wat extra betekenen. En ik hoop dat andere partijen en organisaties met ons mee willen denken hoe we dit op een goed mogelijke manier kunnen organiseren. We zijn blij met de toezegging van het college dat het noodfonds ook geldt voor levensbeschouwelijke organisaties en culturele instellingen. We hopen dat het zo min mogelijk nodig is, maar trekken - door de toezegging - deze motie in. Idem voor motie 25 over de sociale basis. We zijn blij dat het niet beperkt is tot en met drie miljoen, want dat leverde de afgelopen dagen wat onduidelijkheid op. Moties 28 - over de politie - en 30 - daarover heb ik net wat gezegd - trekken we ook in. De rest brengen we graag ter stemming en hopen dat ons voorstel voor de OZB het zal halen.

00:27:13

Voorzitter: Moties 25, 28, 29 en 30 maken geen onderdeel meer uit van de beraadslagingen. Dan kom ik bij de ChristenUnie. Is er nog behoefte aan woordvoering? 00:27:54

De heer Rebergen: Ja, voorzitter, maar ik wil geen debat, dus ik blijf zitten. Wij willen over 72

een paar punten nog iets zeggen. En dat is in de eerste plaats over verbinding, want verbinding maken houdt ook diversiteit in en dat we werken aan acceptatie en emancipatie. Daarom is het goed om zicht te krijgen op de stand van zaken en de motie van D66 over de monitor zullen we van harte steunen. De heer De Haan zei net al dat we de motie over de sociale basis intrekken. Het college heeft aangegeven ons gehoord te hebben, belang te hechten aan de sociale basis, en van daaruit zien we het voorstel tegemoet. De interpretatie die het college geeft aan de motie 'duurzame relaties' kunnen we volgen. We willen wel dat het gesprek met de maatschappelijke partners - om te kijken wat we al doen en welke behoeften er zijn - plaatsvindt en de raad hierover een terugkoppeling krijgt. 00:29:08

Voorzitter: Kan u de nummers noemen van de moties die u intrekt? 00:29:14

De heer Rebergen: Ik heb geen enkele motie ingetrokken. 00:29:25

Voorzitter: Er is een toezegging, maar goed. 00:29:28

De heer Rebergen: De wethouder gaf een interpretatie van de motie. We zijn daarmee akkoord, maar we willen dat er een inventarisatie plaatsvindt en een terugkoppeling komt naar de raad. Dus de motie brengen we wel in stemming. Over het onderwerp toekomst: mooi dat erdoor D66 aandacht gevraagd wordt voor het MBO, want dat zijn de gouden handjes van de toekomst. Fijn dat het college dat doel onderschrijft en daarom is die motie volgens ons niet nodig en zullen wij niet steunen. Over intergenerationeel wonen: in het coalitieakkoord hebben we daarover heel wat opgenomen. Het CDA onderschrijft dit en vraagt hier opnieuw aandacht voor. We kijken graag of we met het CDA daar verder vorm aan kunnen geven. De Repair Cafés: hierbij werd de kanttekening geplaatst dat het oprichten van een Repair Café op eigen initiatief is en het soms lastig is om vrijwilligers daarvoor te vinden. Dat snappen we. Het voorstel is om te kijken of je daar re-integratie voorzieningen van kan maken. Voor de rest was het voor een groot deel in lijn met het beleid, maar het punt over het re-integratietraject blijft en deze motie brengen we in stemming. Op het gebied van veiligheid en de motie 'kleine steegjes'. In het verleden heeft onze partij daarvoor een initiatiefvoorstel ingediend en vandaar dat we deze motie medeindienen. Dat komt de veiligheid van Groningen ten goede. Tot zover. 00:31:20

Voorzitter: Dank u zeer. Dan ben ik bij Student en Stad. 00:31:24

De heer Bosch: Dank u wel, voorzitter. Ik wil twee dingen benadrukken. Het eerste gaat over amendementen één en twee die zijn ingediend, en beiden gaan over een miljoen met dekking uit de behoedzaamheidsbuffer. Ik heb in mijn interruptie aangegeven dat ik daarover liever in debat was gegaan tijdens de financiële commissie. We begrijpen dat een greep uit de behoedzaamheidsbuffer nu van toegevoegde waarde kan zijn voor de uitdagingen die onze gemeente nu heeft, en daarom zullen wij dit amendement steunen. Wij zeggen wel heel duidelijk aan de indienende partijen dat we de manier waarop dit gegaan is niet per se prettig vonden. Het tweede ding wat ik graag wil benoemen is dat wij 73

snappen dat de nachtvisie besproken wordt vanuit een veiligheidsperspectief. Het is heel fijn dat het nachtstadhuis daar zo uitgebreid in benoemd wordt en we het daarover gaan hebben in de toekomst, maar wij zien deze visie als een brede en integrale kijk op hoe we de nacht vormgeven met vragen over diversiteit. Hoe zorg je ervoor dat er voor iedere doelgroep iets is? Hoe zorg je ervoor dat het vestigingsklimaat voor nachthoreca en ondernemers wordt verbeterd? Hoe zorg je ervoor dat de sector toekomstbestendig is? Dat zijn allemaal vragen die daar wat ons betreft in verwerkt moet worden. Dus veiligheid is maar een onderdeel daarvan, en we kijken als fractie graag verder hoe we dat kunnen invullen en die fantastische Groningse nacht nog mooier kunnen maken. Tot zover. Motie 31 wordt in afstemming met D66 ingetrokken. 00:33:41

Voorzitter: Motie 31 is geen onderdeel meer van de beraadslaging. Dank u zeer. Is erbij de VVD nog behoefte aan woordvoering? 00:34:28

Mevrouw Jacobs-Setz: Wij willen nog een aantal dingen zeggen. Wij zullen tegen de motie stemmen waar de egalisatiereserve voor gebruikt wordt, omdat wij denken dat het heel belangrijk is om die reserves aan te houden. Dus het verbaast ons zeer dat het college dat niet belangrijk vindt. Dat is mijn vertaling van wat de wethouder heeft gezegd. De behoedzaamheidsbuffer: ik had begrepen van de wethouder dat hij die motie onverstandig vond. En ik ben heel benieuwd wat de indiener van die motie gaat doen, maar mocht die hem indienen zal ik hem daarop interrumperen. Wij vinden het goed dat we met dit coalitieakkoord en de collegeplannen de mensen die een steuntje in de rug nodig hebben, helpen. Daar dient een overheid voor. Wij vinden het wel jammer dat we heel hard zeggen wie dat steuntje in de rug nodig heeft. Het kan heel goed zijn dat iemand met 120 procent van het minimumloon een energiecontract heeft tot 2024. En dat iemand met een minimumloon van 150 procent net een nieuw energiecontract heeft afgesloten wat al vijf keer over kop is gegaan. Ik ben het daarom heel erg eens met het pleidooi van de heer De Haan: wanneer komen we op voor de middeninkomens? Wanneer zorgen we ervoor dat we de middeninkomens niet naar andere plaatsen om ons heen jagen? Want dat gaan we nu wel met deze lasten doen.

Wij maken ons daar wel zorgen over, en dat sluit aan bij mijn pleidooi over de oostelijke, westelijke en zuidelijke wijken. Wij snappen dat we overal hetzelfde doen, maar vergeten we niet de mensen die dezelfde noden hebben als de mensen in de noordelijke wijken die geografisch ergens wonen waar iedereen het goed heeft? Wij zullen in de toekomst dan ook goed kijken hoe het gaat. 00:36:21

Voorzitter: PvdA. 00:36:24

De heer Bushoff: Voorzitter, ik kan dit houden voor mijn eigen inbreng, maar ik geef alvast een spoiler alert met hopelijk een reactie van de VVD. Wij vinden ons amendement waarbij we de behoedzaamheidsreserves willen inzetten voor een lastenverlaging en energiebesparing van de laagste inkomsten noodzakelijk en gerechtvaardigd. Ik hoor graag uw reactie hierop.

74

00:36:50

Mevrouw Jacobs-Setz: Dat zeg ik net: we kunnen de lage inkomens steunen, maar het is maar de vraag of de personen met 120 procent van het minimumloon ook de grootste noden hebben. Misschien hebben ze wel een goed geïsoleerd huis en een energiecontract tot 2024. Het gaat mij erom dat we ons pinpointen op een groep en een andere vergeten. Je kan dit uit de behoedzaamheidsbuffer halen of iets anders niet doen. U kiest ervoor om te pinpointen op een groep waarvan we niet zeker weten of die het nodig heeft en een dekking daaruit te halen, en dat vinden wij zeer onverstandig. 00:37:29

De heer Bushoff: Voorzitter, ik denk dat er ontzettend veel mensen met lage inkomens met de handen in het haar zitten. Zij hebben wel degelijk financiële hulp nodig. U vindt dit niet verstandig en zou liever iets voor de middeninkomens doen. Wat is uw concrete voorstel daaromtrent? 00:37:53

Mevrouw Jacobs-Setz: Dat zijn de moties die wij mede hebben ingediend om de lastenverlichting voor elkaar te krijgen. 00:38:06

De heer Bushoff: Voorzitter, dan concludeer ik dat het cirkeltje rond is. De linkse partijen gaan voor de mensen die het het moeilijkst hebben, en de VVD gaat weer voor de mensen die al best veel geld en grote huizen hebben. Zij willen die mensen het meeste OZB-voordeel geven. 00:38:24

Mevrouw Jacobs-Setz: U mag dat parafraseren, en dat vind ik prima. Ik heb het niet over de mensen die drie keer modaal verdienen. Die hoeven dat van mij dat niet te hebben. We hebben nog andere voorstellen ingediend en zullen - ook naar aanleiding van de andere motie die we hebben ingediend - bij het Voorjaarsdebat komen met concrete lastenverzwaringen. U kan het niet anders dan met mij eens zijn, meneer Bushoff, dat wij daadwerkelijk de middeninkomens naar Tynaarlo, Bedum en Midden-Groningen sturen omdat daar het wonen wel aantrekkelijk is. Dat zijn de mensen die onze verenigingen bevolken en bij ons het vrijwilligerswerk doen. Dat baart onze partij enorme zorgen. We zullen tegen de motie over jongeren stemmen, en dat heeft te maken met de egalisatiereserve. Volgens mij liggen beide moties dicht bij elkaar. Het zou mij een lief ding zijn als beide moties worden ingetrokken en dat de indieners samen kijken hoe ze tot een raadsbreed oordeel kunnen komen. Ten aanzien van wonen: wij willen heel graag de middeninkomens een plek bieden. Wij denken dat doorstromen helpt en zullen in Q2 komen met een woonplan. We hopen dat jullie daar serieus naar willen kijken, en we willen de wethouder uitnodigen om ons daarin van advies te voorzien, zodat wij de middeninkomens hier kunnen houden en niet wegjagen. Dank u wel, voorzitter. 00:40:00

Voorzitter: Dank u zeer. Ik ben bij de socialistische partij. Meneer Dijk. 00:40:05

De heer Dijk: Dank voorzitter. De VVD had het over de middenklasse. Dat is pure winst uit dit debat. Voorzitter, ik hoorde de VVD in eerste termijn zeggen dat mensen tegen elkaar 75

komen te staan. Ik hoorde D66 geen vijandbeelden en minder polarisatie zeggen. De SPfractie vraagt zich af hoe de VVD en D66 denken over de oorzaken van polarisatie? Hoe komt het dat mensen zo tegenover elkaar komen te staan? Ik heb daarover net een debat met de heer De Haan van het CDA gehad en begrijp goed een groot deel van zijn reactie. Ik hoop dat D66 daar zo meteen nog even op in wil gaan. Dan over het zogenaamde pragmatisme van D66, de Stadspartij -00:41:23

Voorzitter: De VVD. 00:41:25

Mevrouw Jacobs-Setz: Dit nodigt uit tot een reactie. Ik heb gezegd dat ik 'ook' voor de middeninkomens ben. Het is belangrijk dat u niet cherry picked maar het totale benoemd. Polarisatie komt door een hele hoop dingen. Ten eerste is het heel makkelijk om je mening te geven en één van die dingen die polariserend werkt is de snelle kracht van media. De grootste vergaarbak van gescheld en polarisatie is Twitter. Ik weet niet wie er vandaag getwitterd heeft dat iemand anders lelijk deed, maar dat is wat polarisatie in de hand werkt. Dat is het tegen elkaar opzetten van partijen. We kunnen zegen dat dit door het liberalisme is, maar ik denk dat iedereen diep in zijn hart liberaal is, omdat iedereen houdt van vrijheid. En dat is voor mij een heel groot goed. 00:42:18

De heer Dijk: Volgens mij is de socialistische partij opgericht om vrijheid voor elkaar te krijgen. Dat is ons eindpunt en niet het beginpunt. Voorzitter, over het zogenaamde pragmatisme van D66, de Stadspartij, Student en Stad en de Partij van het Noorden: het probleem met het pragmatisme is dat zij die dit bepleiten niet door hebben dat ze op een neoliberale trein zetten. Zo vroeg ik D66 naar welke nieuwe sectoren zij op de markt willen beteugelen, of terug willen draaien of vermarkten? Daar kwam geen antwoord op en dat bevreemdt mij, voorzitter? Want ja, D66, het tijdsgewicht is veranderd, maar is het pragmatische D66 ook veranderd? 00:43:08

Voorzitter: De Stadspartij. 00:43:11

De heer Sijbolts: Voorzitter, ik vraag waar de heer Dijk vandaag mee bezig is. Mijn fractie heeft duidelijk aangegeven constructief mee te willen denken. Ik heb betoogd - en dat weet de heer Dijk - dat wij in de sociale voorstellen heel wat overeenkomsten zien. We stemmen vaak mee en u zet hier nu een beeld neer alsof wij lijnrecht tegenover elkaar staan. Wij proberen meer uw kant op te schuiven, maar door wat u nu hier tentoonspreidt en uw reactie op onze bijdrage, zou ertoe kunnen leiden dat u het omgekeerde bereikt. 00:43:54

De heer Dijk: Dat is niet mijn bedoeling, voorzitter. Ik probeer alleen maar aan te geven waar pragmatisme toe kan leiden. Er wordt ontkend dat het vermarkten van de samenleving ideologisch is. 00:44:05

Voorzitter: D66.

76

00:44:06

De heer Lo-A-Njoe: Ik kan mij aansluiten bij de woorden van de heer Sijbolts. Ik ben echt wel flabbergasted want als wij de hand uitsteken en oproepen tot samenwerking, u keer en keer met een [onhoorbaar 00:44:19] komt over neoliberalisme. Ik ben dat een beetje zat. Ik heb niet de indruk dat ik u daarvan kan overtuigen, maar ik vind het wel heel sneu voor de mensen die thuis meekijken of op de tribune zitten, want in plaats van uw standpunten te horen over waar wij er hiervoor zijn, houdt u steeds een wedstrijdje ver plassen. Dat is volstrekt onnodig. 00:44:39

De heer Dijk: Voorzitter, laat ik meteen de kou uit de lucht halen. Ik stel u een aantal vragen over in welke sectoren u verandering zou willen brengen. Ik heb een bijdrage gehouden over hoe de SP tegen de wereld en Groningen aankijkt, en vindt wat er moet gebeuren. U zegt dat u enorm pragmatisch bent, het tijdsgewicht veranderd is en we vroeger misschien te veel vermarkt hebben, maar dan stel ik u de vraag: in welke sectoren stelt D66 voor om die liberalisering terug te draaien? Ik wil daar graag een antwoord op, want dan kunnen we samen verder. 00:45:20

De heer Lo-A-Njoe: Als u dat helpt en we daarna weer naar de inhoud kunnen, wil ik dat best doen. De kinderopvang is een onderdeel van ons plan voor de Rijke Schooldag. Daar horen een aantal andere organisaties bij die nu privaat zijn. We zien dat graag in publieke handen, want wij denken dat onderwijs geen markt is maar iets waar je publieke regie op moet nemen. Ik hoop dat dat u tevredenstelt en we het nu weer over de inhoud kunnen hebben, meneer Dijk. 00:45:41

De heer Dijk: Voorzitter, het ging mij helemaal om de inhoud. Ik ben blij dat u dat zegt, want dit is ontzettend inhoudelijk. 00:45:45

Voorzitter: De Partij voor het Noorden. 00:45:49

De heer Van der Laan: Voorzitter, richting de SP: het is Partij voor het Noorden. De SP plaatst partijen continu in hokjes en noemt ons neoliberaal, en dit terwijl wij gisteravond bevestigd een motie mee hebben ingediend met de SP om minima te ontlasten van de verontreinigingsheffing. Waar is de SP mee bezig? Is dat een verlangen naar het oude oppositie voeren? Mist de SP wat? Dat kan, maar laten we het vooral constructief houden. Wij willen dat als partij, maar dan moet de SP dat ook doen. 00:46:32

De heer Dijk: Voorzitter, het gaat mij puur om de inhoud. Dit kleine debat heeft ertoe geleid dat D66 heeft gezegd dat ze vinden dat de marktwerking uit de kinderopvang moet worden gehaald. Ik noem dat vooruitgang. Dat betekent dat je af en toe moet botsen en tegenstellingen opzoekt. Ik deed dat vanuit de oppositie heel graag. Wie zegt dat ik dat niet kan doen vanuit de coalitie? Ik ga met u het debat aan en stel u dezelfde vraag die ik net aan D66 stelde: waar vindt de Partij voor het Noorden dat marktwerking gesloopt moet worden?

77

Ik ben benieuwd naar uw antwoord zodat we daar een goed debat over kunnen voeren en vooruitgang bewerkstelligen. Voorzitter, ik ga afronden. 00:47:15

Voorzitter: De heer Van der Laan wil nog antwoorden. 00:47:19

De heer Van der Laan: Het helpt niet, voorzitter, als je steeds de lasten voor die middeninkomens verhoogd. We zien dat je daarmee een stad voor de happy few creëert. Ik gebruik nooit de term links en rechts, maar dat is iets wat links absoluut niet wil. 00:47:45

De heer Dijk: Voorzitter, ik wilde net op de heer De Haan reageren, dus ik hoop hiermee ook op de Partij voor het Noorden. Het CDA komt met een linkse aanval en u heeft een punt over de middenklasse, zoals de VVD ze noemde. Voorzitter, dit is geen linkse aanval op de middenklasse. Sterker nog, al onze voorstellen om de lagere inkomens te ondersteunen zijn een linkse aanval tegen de toenemende ongelijkheid. En dat verhaal kan de SP vol overtuiging uitleggen aan iedereen uit de middenklasse, omdat de werkende midden- en lage klassen deze vorm van solidariteit als geen ander begrijpen. De heer Bushoff had net een interruptiedebat met u hierover, maar ik zeg tegen de Partij voor het Noorden: "Wij zien dit dondersgoed." Met ons voorstel voor de afvalstoffenheffing willen we de groep bereiken die dit het meeste nodig hebben. Ik zie ook dat leraren en verpleegkundigen dit nodig hebben. En dat doe je niet met een generieke OZB-verlaging, want dat biedt ook voordelen voor mensen met hele grote huizen en hoge inkomens. Het is een politieke keuze en het is goed dat we daarover in debat gaan. De SP kiest voor de lagere inkomens die dat nu het meest nodig hebben. 00:49:21