09-11-2022 verslag gemeenteraad 15.00 uur.pdf

Voorzitter: De Stadspartij. 00:49:25

De heer Sijbolts: Dank u wel, voorzitter. Ik kom straks nog even terug bij de heer Dijk omdat ik daarstraks geen interruptie meer kon doen. Toch wel een positieve verbazing bij onze fractie over de beantwoording van het college. Het is lang geleden dat ik een wethouder van GroenLinks goede ding heb horen zeggen over dingen die in ons straatje passen waar het gaat over de financiële degelijkheid van deze gemeente. Dus daarvoor complimenten. En dan is misschien nog wel het hoogtepunt van deze avond dat het college twee amendementen heeft ontraden waar we in de kern wel achter staan, maar voor de wijze van financiering een andere keuze gemaakt zouden hebben. Ik denk dat het terecht is dat het college de winstwaarschuwing heeft afgegeven dat het op dit moment nog niet zeker is dat we geld uit Den Haag krijgen. Ik heb die winstwaarschuwing goed in mijn oren geknoopt. We moeten bezuinigen en ik heb heel lang geleden een bezuinigingsronde meegemaakt. Dat is echt niet leuk en we moeten zoveel mogelijk doen om dat te voorkomen. We hebben elkaar daarvoor nodig, zeg ik dan ook tegen de heer Dijk. Voorzitter, het lijkt erop dat een deel van deze coalitie mensen met een minderheid niet van waarde vindt. Deze mensen moeten wel steeds harder werken om de touwtjes aan elkaar te knopen en rond te komen.

Deze mensen hebben niet altijd tijd om vrijwilligerswerk te doen en dan zeg ik tegen de heer Dijk: "Ik ken ze." Het gaat over mensen die misschien wel de zwembaden in Hoogkerk, Ten Boer en Haren 78

willen openhouden, maar dat niet meer kunnen doordat ze harder moeten gaan werken. Zij kunnen geen vrijwilligerswerk mee gaan doen bij een sportvereniging. Dat zijn ook de ouderen die misschien een koopwoning hebben maar hun pensioen de laatste jaren hebben zien verdampen. Het gaat ook over de bakker, de slager en hun gezin. Het gaat over de chronisch zieken die te kampen hebben met stapels kosten en niet in aanmerking komen voor vangnetregelingen. Die mensen willen we compenseren. 00:51:39

Voorzitter: GroenLinks. 00:51:40

De heer Van Hoorn: Voorzitter, laat ik beginnen met een korte verhelderende vraag: bedoelt u de mensen met een middeninkomen of de minderheden? 00:51:48

De heer Sijbolts: Nee, ik bedoel de mensen met een middeninkomen. Dan heb ik mij versproken, hoewel ik dan aan mijn linker- en rechterzijde zou worden gecorrigeerd. Dat is de reden waarom wij de motie over de OZB van het CDA steunen. 00:52:03

Voorzitter: Vervolgvraag van GroenLinks. 00:52:09

De heer Van Hoorn: Het is een mooi verhaal over de coalitie die de middeninkomens vergeet. Maar we vergeten de middeninkomens niet. Dat is althans mijn visie. We helpen diegenen die het het hardst nodig hebben. Als je de kloof wil dichten, begin je daar waar mensen het laagst staan omdat zij het verst omhoog moet krabbelen. Bent u het niet met mij eens dat als mensen naar elkaar toe moeten, je in moet zetten op de mensen die nog ver te klimmen hebben en dat dat niets te maken heeft met het vergeten van middeninkomens? 00:52:36

De heer Sijbolts: Dat ben ik met u eens. Alleen heb ik niet het gevoel dat dit college - en ook niet vorige - dit doen. U trekt daar via amendementen nog meer extra geld voor uit. Als u ons op tijd had betrokken, hadden wij daarover mee kunnen denken en misschien gezamenlijk - coalitie- en oppositiebreed - naar een dekking kunnen zoeken die door de hele raad gesteund werd en dan had het groter succes gehad. Het is dan ook de suggestie om voor de toekomst - dit soort zaken wat eerder te delen, zodat we samen naar een oplossing kunnen zoeken. Voorzitter, nog even richting de heer Dijk en de SP-fractie. Meneer Dijk, ook uw woorden doen ertoe. U scheert - in uw ogen - fracties die pragmatisch denken over één kam. Volgens mij is bedroeg de verkiezingsopkomst van de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen slechts 54,4 procent. Wij hebben als raad een ambitie waar het gaat over die verbindingsagenda. Wij willen dat onze inwoners weer gaan stemmen. Dat bereiken we niet door dit soort tegenstellingen te creëren. Ik wil de heer Dijk er nog even op wijzen dat hij met deze retoriek in de laatste gemeenteraadsverkiezingen wel een zetel verloren heeft. Dus meneer Dijk, ook uw woorden doen ertoe. Ik denk dat ik het hier voorlopig bij wil laten. 00:54:01

Voorzitter: De heer Dijk.

79

00:54:03

De heer Sijbolts: Natuurlijk doen mijn woorden ertoe, voorzitter. Dit debat ging over vooruitgang. Ik heb geprobeerd om een reactie te krijgen van de pragmatische partijen. D66 heeft hierop gereageerd met iets wat zij uit de markt willen halen. Voorzitter, ik noem dat vooruitgang. Ik wil dezelfde vraag aan de heer Sijbolts stellen: welke sector wilt u uit de markt halen? U kan gepikeerd reageren omdat ik het debat op zoek over politieke keuzes die er gemaakt worden. Ik vind het jammer dat partijen zo reageren. Ik vind het belangrijk om het debat te laten zien, en welke verschillen er zitten tussen de partijen. Dat zou de verkiezingsopkomst duidelijk kunnen verhogen. Wie de zetels krijgt, zien we na de verkiezingen wel. 00:54:53

Voorzitter: Uw standpunt is helder. U heeft een vraag gesteld. Meneer Sijbolts heeft nog wat spreektijd en mag nog antwoorden. 00:55:08

De heer Sijbolts: Voorzitter, ik ga er niet volledig op in. Dat heeft vanavond geen zin meer bij de heer Dijk. Mijn fractie constateert wel dat u partijen in hokjes plaatst. 00:55:24

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 00:55:25

De heer Pechler: Dank, voorzitter. Allereerst dank aan de burgemeester voor het blijvend inzetten in de lobby voor een landelijk vuurwerkverbod. Mijn fractie kan in ieder geval niet wachten tot het zover is. Ik zal nu eerst een aantal moties langsgaan. Motie twee over sport en bewegen voor mensen met een handicap of chronische aandoening, zullen we steunen. Onze motie vijf over de kinderboerderijen: ik twijfelde of in de beantwoording een toezegging hoorde van de wethouder om dit te gaan inventariseren. Misschien kan de wethouder dat in de tweede termijn van het college bevestigen. Wij zullen voor motie 21 over de ondersteuning van duurzame relaties stemmen. Idem voor motie 22 over de Dag van de Vrijwilligers. Een sympathiek idee en krijgt dus onze steun. Motie 23 over de Repair Cafés was overigens ook nog door de Partij voor het Noorden mede-ingediend. De wethouder had het over aandacht besteden aan ruilen in de communicatie, maar als indienende partijen van deze motie bedoelen we dat erin de Repair Cafés ook een fysieke plek moet zijn om spullen te kunnen ruilen. Motie 26 over intergenerationeel wonen is in lijn met het coalitieakkoord en de woonzorgvisie. En is belangrijk om sociale eenzaamheid tegen te gaan en sociale cohesie te bevorderen. Dus daar stemmen we voor.

Motie 32: de interruptie van D66 op de wethouder dat het niet specifiek zou gaan over een jongerenraad bevreemdde ons een beetje, aangezien jongerenadviesraad drie keer in het dictum staat. We sluiten niet uit dat dit uiteindelijk de uitkomst kan zijn van de jongerencoördinator die die participatiewensen van jongeren gaat inventariseren, maar vooralsnog stemmen we het nu tegen M32. De amendementen: het college heeft A1 en A2 ontraden maar het mooie aan dualisme is dat wij alsnog voor kunnen stemmen en dat zijn we ook van plan. En A3 stemmen we tegen vanwege de redenen die de heer Bushoff al heeft toegelicht in een interruptie bij de heer De Haan.

80

00:57:10

Voorzitter: Dank u zeer. D66. 00:57:12

De heer Lo-A-Njoe: Voorzitter, mag ik nog een vraag stellen? Ik hoorde net de opmerking over de jongerenraad motie: het dictum roept op om met jonge kinderen en jongeren te onderzoeken in welke vorm zij hun stem willen laten horen. En omdat je niet kunt hebben over een niet-vorm, hebben wij een jongerenadviesraad tussen aanhalingstekens consequent overal staan. Ik weet niet of dat de heer Pechler is ontgaan. 00:57:37

De heer Pechler: Nee, dat is mij niet ontgaan, maar aangezien het ook de titel is van de motie, is het wel verwarrend. 00:57:45

Voorzitter: U kunt met uw woordvoering beginnen. 00:57:46

De heer Lo-A-Njoe: Ik ga direct door naar mijn woordvoering. Ik kan de heer Pechler hierin volgen. We zijn blij met de woorden van de wethouder Financiën, want we horen haar verstandige dingen zeggen als het gaat om de financiële situatie van de gemeente. Het doet ons goed om te horen dat het college onze zorgen over de financiële toekomst van de gemeente wel met ons deelt. We hopen dat het navolging krijgen bij mensen die wellicht naar haar luisteren. Er vielen vandaag grote woorden over neoliberalisme het socialisme. We hebben net al even een debatje daarover gehad. Ik ben blij om te zien dat er enige vrede aan de overkant is met het antwoord dat ik gaf. Ik kan nog zeggen dat ik heel graag publieke regie wil op het TopsportZorgCentrum. Moeten we vooral niet naar de markt brengen. Dat is een slecht idee, en ik ga er dan ook vanuit dat ik uw steun heb voor publieke regie op het TopsportZorgCentrum want u bent niet van de markt. Voorzitter, even serieus, wij zijn volksvertegenwoordigers die problemen van de straat in de raad moeten brengen i plaats van hier navelstaarderige oraties te houden, elkaar over de bank te trekken op persoonlijke titel, op basis van ideologische verschillen. Aan het jij-bakken van de SP aan mij als persoon want ik word neergezet als ik niet weet dat ik neoliberaal ben en ik ga er zelf over wie ik ben - heeft de kiezer helemaal nets.

Volgens mij hebben we meer overeenkomsten dan verschillen. Wat zijn onze oplossingen voor problemen van onze inwoners en welke partij durft onze inwoners macht, kracht en inspraak te geven? Dat is wat ons betreft de vraag. Het antwoord van D66 is dat we niet bang moeten zijn om de mening van kinderen en volwassenen te vragen over wat zij van waarde vinden, in plaats van dat wij dat voor hen gaan bepalen. Ze daadwerkelijk betrekken bij beslissingen door echt naar ze te luisteren. We willen veel hetzelfde: een eerlijke kans hebben we onder andere al genoemd, kansenongelijkheid terugdringen maar ook de segregatie in het onderwijs. Dat zijn zaken waarin we samen kunnen optrekken en nog veel te doen hebben. Ik ga naar de moties. We zijn tevreden met de beantwoording en complimenten van het college over motie 12 'algoritme- en sensorenregister'. D66 vindt dat je de privacy en data van onze inwoners goed moet borgen en dat begint met transparantie. We stellen met deze motie voor om dat te doen met het algoritme- en sensoren register. We hebben de indruk - en we gaan het zo zien - dat daar een raadsmeerderheid voor is. M13 maakt de weg naar volledig circulair afvalbeleid concreet. We vinden dat hier haast geboden is, want het is te stil. Daarom 81

brengen we hem uiteraard wel in stemming, ook al hebben we begrepen van het college dat er ondertussen al wel het een en ander wordt voorbereid. We houden de druk erop, want het doel van 100 procent circulaire afvalverwerking in 2030 is wat ons betreft niet onderhandelbaar. Daarvoor is een duidelijke roadmap met duidelijke tussendoelen noodzakelijk. Over motie 15 'gun alle kinderen een groen schoolplein' kan ik kort over zijn. Na goed beraad met de wethouder blijkt dat we op het punt van groene schoolpleinen behoorlijk op één lijn zitten. De school die ik voor ogen heb, is net voor het invoeren van dit beleid besloten en later gebouwd. We vinden dit als D66 belangrijk en het college ook. Ze heeft ons ervan overtuigd dat precies dat zal gebeuren bij nieuw te bouwen scholen. M24: LHBTQI+ monitor: we zijn akkoord met de interpretatie van het college dat voor het onderzoek in het dictum de bestaande gegevens - waarvan de wethouder aangeeft dat die er zijn - gebundeld en vertaald worden naar de presentatie voor de raad. Dat lijkt ons een uitstekend startpunt. M19 over het MOB: wij vinden wel dat Groningen nog steeds teveel focust op HBO en dat heeft misschien te maken met de twee grote kennisinstellingen die hier heel dominant zijn. Maar wij vinden dat de gemeente die neiging zelf ook heeft.

De gemeente kan en moet wat D66 betreft meer en duidelijker het goede voorbeeld geven door meer MBO-stagiaires aan te nemen, en daarbij is het van belang wat mensen zien als ze naar de gemeenten kijken. Dus ook in de gemeentelijke organisatie, moeten wij het goede voorbeeld gegeven. Talent en motivatie staan helemaal los van opleidingsniveau en zijn minstens zo belangrijk. En ja, bij een onderzoeksfunctie horen specifieke competenties, maar wij denken dat veel MBO'ers hele andere ervaringen in wijken en groepen hebben die waardevol kunnen zijn voor de gemeente. 01:02:07

Voorzitter: Dank u zeer. Nog een korte vraag. 01:02:10

De heer Dijk: Voorzitter, buiten de gepikeerdheid vroeg ik u welke sectoren u terug uit de markt wil halen? Als de privatisering uit de ICT zou terughalen, hebben we er tal van MBObanen bij in de gemeentelijke organisatie. Vindt u dat een goed idee? 01:02:30

De heer Lo-A-Njoe: ICT is een groot gebied, maar als u bedoelt dat de overheid niet zo heel succesvol is in ICT-projecten, dan zie ik dat ook. Daar kunnen we best een keer over verder praten en het lijkt me handig om dan met een concreet voorstel te komen. Wij hebben ons er vandaag over uitgesproken en volgens mij geldt dat voor veel partijen. Ook daar verschillen we niet in. Het MBO moeten we meer waarderen en herpositioneren. 01:02:57

Voorzitter: Dat is helder. U zit over uw tijd. Mag ik concluderen dat u uw moties allemaal handhaaft? 01:03:09

De heer Lo-A-Njoe: Dat wou ik net vertellen. Ik wou nog wat over de jongerenadviesraad vertellen, maar ga dat dan niet doen. Motie 14 trekken wij in. Vijftien had ik al genoemd. Eénendertig over de nachtvisie was al eerder de revue gepasseerd en trekken we in.

82

01:03:26

Voorzitter: Veertien trekt u in 'stappen naar geïsoleerde woningen'. Vijftien trekt u in. Welke nog meer? 01:03:39

De heer Lo-A-Njoe: Veertien, 15 en 31 zijn ingetrokken. Voorzitter, 32 houden we aan. We hebben daarover een goed gesprek gehad en die komt terug. 01:03:56

Voorzitter: De PvdA. 01:04:13

De heer Bushoff: Voorzitter, ik wil nog één ding toelichten. Ik heb het in de eerste termijn veelvuldig gehad over bestaanszekerheid en de inwoners in het gaswinningsgebied. Het is bijna onmenselijk dat je je onveilig voelt in je eigen huis, je je zorgen maakt over de kinderen die boven liggen te slapen in een onveilig huis en vermalen wordt in die enorme bureaucratische molen. Het schokkende van de parlementaire enquêtecommissie is niet zozeer de onmenselijkheid die omhoogkomt - want die was al bekend - maar de onbekendheid bij een aantal mensen buiten Groningen. Zodra de uitkomsten van deze parlementaire enquêtecommissie er zijn, is het zaak dat er recht gedaan wordt aan de bestaanszekerheid. Voorzitter, dat gezegd hebbende, ging dit debat over wat de beste voorstellen zijn om de bestaanszekerheid voor inwoners te vergroten. Ik vind het mooi als erin een debat tegengestelde visies en concrete voorstellen op tafel komen. Mijn complimenten aan de heer De Haan want hij kwam met een concreet voorstel waarvan hij het idee had dat dit beter was dan dat van de coalitie. Voorzitter, in een gemeenteraad moet je het debat kunnen voeren over concrete inhoudelijke voorstellen. Ik deel de zorgen over de middeninkomens, maar met het generiek verlagen van de OZB help je vooral mensen met grote huizen en dat vinden wij geen goed idee.

Ik vind ons eigen voorstel - en dat gaat gebeuren denk ik want je zit in de coalitie - voor een lastenverlaging beter, want daarmee vergroot je de bestaanszekerheid voor de laagste inkomens en dat is onze belangrijkste taak. 01:06:18

Voorzitter: De heer De Haan. 01:06:20

De heer De Haan: Dank voor de complimenten, maar ik wil u nog even overtuigen van ons voorstel. We hebben het over de afvalstoffenheffing en bedraagt voor de meeste mensen 362 euro. De kwetsbaren in onze samenleving betalen 133 euro en dat wilt u volledig kwijtschelden. De afvalstoffenheffing is kostendekkend. De middeninkomens zijn dus solidair met de groep waarover u het heeft. Ik denk dat het daarom beter zou zijn om even aan de middeninkomens te denken. Ik ben benieuwd of de heer Bushoff dat toch niet met mij eens is. 01:07:09

De heer Bushoff: Voorzitter, ik deel de zorg over de middeninkomens. Wij trekken - en dat zeg ik ook tegen de heer Sijbolts - ongeveer acht ton uit om de afvalstoffenheffing kwijt te schelden. Wij doen dit niet gratis omdat het helemaal kostendekkend is. Met uw voorstel schiet u met een kanon op een mug. U wilt iets doen voor de middeninkomens, maar u doet 83

vooral iets voor de mensen die de hoogste OZB betalen en de grootste huizen hebben. Ik snap uw oproep om iets te doen voor de middeninkomens, maar ik denk dat we nu eerst de mensen met de laagste inkomens moeten helpen. Daar zit de hoogste nood. Ik denk dat we binnenkort nog eens een debat moeten voeren over hoe we nog meer kunnen doen voor de middeninkomens, want uw zorg is terecht. 01:08:04

Voorzitter: U ziet mij nu in beeld en dat betekent dat ik nu drie keer hetzelfde heb gehoord. Ik ga niet nog een keer een vraag laten stellen waarin we nog een keer hetzelfde antwoord ontlokken. U bent het op dat punt oneens met elkaar. Dat kan een uitkomst zijn en dat blijkt dan wel uit de stemming. Er zijn nog twee vragen aan de heer Bushoff en we zitten in de rode cijfers. De VVD. 01:08:32

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik beloof dat ik niet zal zeggen wat ik al gezegd heb. Ik vond het een leuk verhaal, meneer Bushoff, met name het begin. Het was bijna alsof u in Den Haag was. Dus ik hoop dat u dat daar ook doet. Wie weet was dit de laatste keer, maar dat horen we vast binnenkort. Maar dan hoop ik dat u in ieder geval aan uw fractie overdraagt dat wij richting het Voorjaarsdebat met elkaar gezamenlijk de handschoen oppakken om wat voor de middeninkomens te doen. Ik hoop dat u dat wilt toezeggen. 01:08:57

De heer Bushoff: Voorzitter, het lijkt mij een fantastisch idee om de handen ineen te slaan om een voorstel te maken. Er zijn verschillen, maar gelukkig ook nog overeenkomsten. We kunnen samen met het CDA en de VVD voorstellen doen op het gebied van veiligheid. 01:09:18

Voorzitter: De Stadspartij tot slot. 01:09:24

De heer Sijbolts: Voorzitter, op een gegeven moment zei de heer Bushoff dat mensen die OZB betalen per definitie een grote woning zouden hebben. Ik ben opgegroeid in de Oosterpoort en daar staan veel schipperswoningen. Die mensen wonen echt niet ruim. 01:09:39

De heer Bushoff: Voorzitter, ik zei dat als je de OZB kwijtscheldt de meeste kwijtschelding gaat naar de mensen die de hoogste OZB betalen. Dat punt is volgens mij helder, want anders krijg ik echt op mijn kop van de voorzitter. Ik wil nog zeggen dat wij moties 16 en 17 intrekken. Daarover hebben we een duidelijke toezegging gehoord van het college. De motie over het mooie steegjesbeleid brengen we in stemming. 01:10:14

Voorzitter: Dat is helder. Dank u wel en tot slot de fractie van GroenLinks. 01:10:39

De heer Van Hoorn: Voorzitter, ik mocht vandaag de vergadering beginnen en dan heb ik ook nog de vriendelijke taak om de vergadering als laatste spreker vanuit de raad te eindigen. In eerste instantie was ik van plan dat zittend te doen, maar de nestor van mijn eigen fractie verzocht mij enigszins dwingend hier te gaan staan. Dus bij deze. Voorzitter, ik begon mijn eerdere betoog met een drietal dingen over linkse en politiek. Ik had het daarbij over de 84

vrijheid om veilig, onbekommerd en onvoorwaardelijk jezelf te zijn. Ik vind het fijn en prettig dat ik dat bij meerdere partijen stevig heb terug gehoord. Ik wil mijn complimenten overmaken aan D66 voor de volhardendheid om de motie die het in eerste instantie niet heeft gehaald, wederom naar voren te brengen. Ik kan D66 toezeggen dat wij deze uiteraard van harte zullen steunen. Dat gezegd hebbende, Voorzitter, de twee andere punten en met name de linkse politiek. Wat mijn fractie betreft, gaat dit om het dichten van de kloof, zoals ik aangaf in een interruptie. Het gaat erom dat alle mensen die momenteel niet mee kunnen doen, de stap kunnen maken om dit wel te kunnen doen. Voor de mensen die het moeilijk hebben met het betalen het betalen van de dagelijkse, moeten we proberen het iets makkelijker te maken. We brengen de mensen naar elkaar toe door zij die onderaan staan omhoog te helpen. Dat doe je door de kloof te dichten. Voorzitter, dat betekent een extra inzet en willen wij verstevigen met de twee aangekondigde amendementen: enerzijds de energiebesparing en anderzijds de lastenverlichting met betrekking tot de afvalstoffenheffing. De motie die wij mede hebben ingediend hierop zullen wij vanzelfsprekend steunen. In eerste termijn kreeg ik enkele vragen over de behoedzaamheidsbuffer en zoals meerdere fracties al hebben benoemd, had dit eerder afgestemd kunnen worden.

Ik heb toegezegd dat te zullen doen. Voorzitter, laatste punt hierover. Ik vind dat, ondanks het advies van het college en gezien de urgentie van de situatie, we iets moeten doen aan de energiecrisis en tegelijkertijd de lasten moeten verlichten voor onze inwoners. 01:13:03

Voorzitter: CDA. 01:13:05

De heer De Haan: Voorzitter, ik snap het werkelijk niet. Uw eigen wethouder zegt dat we meer voor het klimaat en duurzaamheid kunnen betekenen als we deze één miljoen nu niet uitgegeven. Toch houdt u hem aan. Dat is dan toch pure symboolpolitiek. U wilt wat aan de klimaatcrisis doen, maar de heer Bosch zei ook al dat we dat miljoen nodig hebben om investeringen in de toekomst te kunnen doen. U doet nu iets wat totaal tegen uw principes ingaat. 01:13:38

De heer Van Hoorn: Voorzitter, het zal u niet geheel verrassen dat ik het met de heer De Haan eens ben. We moeten iets aan de klimaatcrisis doen en dat moeten we in de toekomst blijven doen. Maar dit moet nu ook. Tegelijkertijd heb ik er alle vertrouwen in dat er nog steeds voldoende ruimte is in onze begroting om deze stappen in de toekomst te blijven zetten. Het is de noodzakelijk om daar cofinanciering voor te gebruiken, en dat gaf de wethouder terecht aan. Ik geloof alleen dat gezien de noodzaak van nu, die ruimte er straks nog steeds is en dat maakt wat mijn fractie betreft het steunen en het indienen van dit amendement meer dan rechtvaardig. Dat de heer De Haan dat niet begrijpt is zijn goed recht. Dit blijft het standpunt van mijn fractie en ik meen dit helder te hebben toegelicht. 01:14:29

Voorzitter: De Stadspartij. 01:14:31

De heer Sijbolts: Voorzitter, als de heer Van Hoorn van GroenLinks en de coalitie met hem dit 85

belangrijk vindt dat dit gebeurt, waarom vond u het dan niet belangrijk om de oppositie hier tijdig bij te betrekken? Waarom vindt u het niet belangrijk genoeg om ervoor te zorgen dat er een voorstel komt - net als die pakketten van het college om de energiecrisis tegen te gaan - om de laagste inkomens te helpen? Waarom vindt u het niet belangrijk genoeg om de hele raad mee te krijgen met uw voorstellen? Kunt u mij dat uitleggen? 01:15:05

De heer Van Hoorn: Ik kan het proberen, Voorzitter, maar betwijfel of het naar tevredenheid is. Eerst moeten we van het beeld af dat de oppositie een blok is die wij als coalitie niet zouden willen betrekken. Het staat alle partijen in deze raad vrij om met voorstellen te komen, die met iedere andere partij te delen en samen op zoek te gaan naar een meerderheid. Daar sta ik voor en ik geloof u ook. Moeten we dat in de toekomst doen? Zeker! Dat doen we nu en blijven we doen. Ik heb gezegd dat we dit amendement eerder hadden moeten indienen. Ik vind het vervelend dat dit nu gekoppeld worden aan de noemer 'niet belangrijk genoeg'. Het is niet wij tegen u. U ageert zelf tegen het beeld dat volgens u door sommige collega's wordt gecreëerd. We moeten dit samen blijven doen, ook in de toekomst. 01:16:05

Voorzitter: Dank u zeer. Dan kijk ik nog eventjes want ik krijg signalen dat een aantal fracties vergeten is een paar moties in te trekken. De Stadspartij. 01:16:19

De heer Sijbolts: Dank u, voorzitter. Ik had nog moeten zeggen dat ik de motie 'meten is weten' intrek. Ik heb een goed gesprek gehad met de voorzitter van het Auditcomité tijdens de schorsing. De motie 'verlicht de last' trekken we in. Het was wat onze fractie betreft belangrijk om met de oppositie een stukje te markeren over de hoge lasten van de gemeente Groningen. Dat hebben we gedaan en zullen richting het Voorjaarsdebat met betere voorstellen komen om daar een antwoord op te geven. Dank u wel. 01:16:52

Voorzitter: Dank u zeer. Wat wilt u met motie 27 na hetgeen ik daarover gezegd heb? Dat gaat over de stedenbanden met het CDA. 01:17:06

De heer De Haan: Die dienen we graag in. 01:17:09

Voorzitter: Zijn er nog andere fracties die zeggen dat die motie of dat amendement niet in stemming moet komen? Nee, dan hebben we alle woordvoeringen uit de raad gehad en maken de moties één en drie geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Dan constateer ik dat er nog een vraag openstond van de kant van de PVV. Ik ben even vergeten welke wethouder die vraag zou kunnen beantwoorden en hoe de vraag precies luidde. Meneer Ram, heeft u hem nog op uw netvlies? 01:17:46

De heer Ram: Dat is wel even een hele diepe. 01:17:51

Voorzitter: Dan zoeken we hem op en krijgt u schriftelijk antwoord. Is dat een idee? 86

01:17:54

De heer Ram: Fantastisch, voorzitter. Dat wordt gewaardeerd. 01:17:55

Voorzitter: Er was nog een vraag over motie vijf van de Partij voor de Dieren: mocht dat worden geïnterpreteerd als een toezegging? Ik kijk even naar de wethouder die over de dierentuinen, nee. 01:18:14

Mevrouw de Wrede: Voorzitter, dank u wel. Daar zou ik heel graag een uitspraak over willen doen, maar ik houd het even op de kinderboerderijen. U kan mijn woorden van zonet interpreteren als een toezegging. 01:18:36

Voorzitter: Wat een spontane reactie op dit tijdstip. Daar had ik niet op gerekend. Waar leidt dit toe, Wesley? 01:18:42

De heer Pechler: Wij trekken hem in, voorzitter. 01:18:45

Voorzitter: Motie vijf is daarmee ingetrokken. Mag ik daaruit concluderen - tenzij ik een seintje krijgen van de achterban - dat wij over kunnen gaan tot stemming? Ik heb verder geen concrete vragen meer gehoord voor het college. Tenzij iemand van de collegeleden nog wil reageren op iemand. Wethouder Jongman op motie 21. 01:19:21

Mevrouw Jongman: Dank u wel, voorzitter. Wij hadden op motie 21 een interpretatie gegeven en daarop is er een vraag gesteld. En daarop kunnen wij bevestigend antwoorden. 01:19:39

Voorzitter: Maar de ChristenUnie wenste geen debat en ook niet de motie in te trekken. Daar schieten we niet mee op. Ik kijk even naar de kant van het college. Niets meer. Kunnen wij overgaan tot stemming? De heer Pechler mag geen snoepjes meer uitdelen want daar raakt die opgewonden van. 01:20:35

Voorzitter: Dat gaat als volgt, als u zich even wil concentreren. Wij hebben eerst te stemmen over de begrotingswijzigingen tweede kwartaal, het gemeentefonds, de Septembercirculaire en de belastingtarieven. Dan gaan we de amendementen in stemming brengen. Dan de ontwerpbegroting en dan de moties. En dan komt er nog een hele reeks resultaatherzieningen grondexploitaties en Meerstad. 01:21:58

Voorzitter: De begrotingswijziging tweede kwartaal. Zijn er nog stemverklaringen? Nee, dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:22:35

Voorzitter: Ik sluit de stemming. Unaniem aangenomen. Het gemeentefonds Septembercirculaire '22. Stemverklaringen? Ik open de stemming.

87

01:22:59

Voorzitter: Ik sluit de stemming. Unaniem aangenomen. Belastingtarieven 2023. Zijn daar nog stemverklaringen? Stadspartij. 01:23:10

De heer Sijbolts: Voorzitter, ik zal straks bij de stemming over de gemeentebegroting zelf een uitgebreide stemverklaring afgeven. Maar gezien onze moties zullen wij tegen deze belastingtarieven stemmen. 01:23:22

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan open ik de stemming. 01:23:47

Voorzitter: Ik sluit de stemming: 37 voor zes tegen. Dan is ook dat besluit genomen. Dan gaan we naar het amendement 01: de energiebesparing. Zijn daar nog stemverklaringen? Nee, dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. Wel een stemverklaring? 01:24:20

Mevrouw Gietema: Dank u wel, voorzitter. Wij snappen de intentie en vinden het een mooi initiatief. Ook wij vinden het klimaat een ontzettend belangrijk onderwerp waar we veel geld in zullen moeten steken. Wij willen dat geld liever structureel gebruiken om de klimaatcrisis aan te pakken en volgen daarin het college. Daarom stemmen wij tegen. 01:24:37

Voorzitter: Dan gaan we verder met de stemming. 01:25:02

Voorzitter: Ik sluit de stemming: 29 voor 14 tegen. Het amendement is aangenomen. Het amendement onder twee: bestaanszekerheid bieden aan lagere inkomens door lagere lasten. Zijn daar nog stemverklaringen? Nee, dan open ik de stemming. 01:25:41

Voorzitter: Ik sluit de stemming: 29 voor tegen 14. Het amendement is aangenomen. Dan zijn we bij amendement onder drie: het uitstellen van de extra OZB-verhoging. Zijn daar nog stemverklaringen? De ChristenUnie. 01:25:58

De heer Wennink: Dank voor het woord, voorzitter. Wij zullen tegen dit amendement stemmen vanwege het eerdergenoemde argument door andere partijen, namelijk de keuze voor specifiekere en gerichtere maatregelen. Dank u wel. 01:26:10

Voorzitter: Anderen nog? 01:26:13

De heer Lo-A-Njoe: Ook voor ons de gerichtheid waarom we dit niet steunen. 01:26:18

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan open ik de stemming. 01:26:41

Voorzitter: Voor elf, tegen 32. Dit amendement is verworpen. Dan zijn we bij de ontwerpbegroting 2023. Ook daar de mogelijkheid voor stemverklaringen. De Stadspartij. 88

01:27:07

De heer Sijbolts: Voorzitter, wij hebben maandagavond lang en indringend met elkaar gesproken over het al dan niet instemmen met de begroting. Wij zijn tot de conclusie gekomen - ook in lijn met mijn betoog - dat wij constructief willen meedenken het eerstvolgende jaar. Wij zullen daarom instemmen met deze gemeentebegroting en geven en dat klinkt misschien iets zwaarder dan ik bedoel - daarmee de coalitie en het college het voordeel van de twijfel. 01:27:42

Voorzitter: Zijn er nog anderen? De PVV. 01:27:49

De heer Ram: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen voor de begroting stemmen, behalve op de punten die over klimaat en duurzaamheid gaan. Daar worden wij geacht tegen te zijn. 01:28:09

Voorzitter: Gelukkig nog net geen 51 procent, want dan hadden we een probleem. Zijn er nog andere stemverklaringen? D66. 01:28:20

De heer Lo-A-Njoe: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben in het begrotingsdebat algemene financiën onze zorgen uitgesproken over deze begroting als het gaat over wat het betekent voor de toekomst. Maar de woorden van de wethouder Financiën hebben ons ervan overtuigd dat het besef er is in het college. We zullen de begroting steunen. 01:28:40

Voorzitter: Nog anderen? We gaan stemmen. Ik open de stemming. 01:28:58

Voorzitter: De begroting is unaniem aanvaard. Dan zijn we bij stemming over de moties. U moet even allemaal goed opletten of ik de goede moties in stemming breng. Volgens mij is motie twee nog gehandhaafd. Zijn er stemverklaringen? De SP. 01:29:47

De heer Koks: Dat gaat over sport voor mensen met een chronische aandoening. Wij voor deze motie, met dien verstande dat in het rijtje organisaties waarmee er overleg wordt, ook de werkgroep toegankelijkheid moet worden opgenomen. 01:30:03

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan gaan we stemmen. Motie twee. 01:30:21

Voorzitter: Unaniem aanvaard. Motie vier: ondersteuning dierenartskosten voor minima. Stemverklaringen? De Stadspartij. 01:30:31

De heer Sijbolts: Voorzitter, we hebben even getwijfeld of we zullen instemmen met deze motie. We willen het college meegeven om voor volgend jaar een structurele dekking te zoeken. 01:30:45

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan gaan we stemmen. Sorry, Student en Stad.

89

01:30:53

De heer Bosch: Dank u wel. Wij zullen voor de motie stemmen, maar wel met daarbij de opmerking dat we willen wegblijven dat het hebben van een huisdier een recht wordt voor inwoners. We stemmen wel voor dit specifieke voorstel. 01:31:14

Voorzitter: We gaan stemmen. Ik open de stemming. 01:31:33

Voorzitter: Ik sluit de stemming: 32 voor elf tegen. De motie is aanvaard. Motie zes: wij zijn er langer dan jullie. Nog stemverklaringen? De SP. 01:31:46

De heer Brandenberg: Voorzitter, wij zullen voor deze motie en een jongerencoördinator stemmen, maar wel met dien verstande dat hij zijn uiterste best doet om veel normale jongeren bij de politiek te betrekken en dat er niet zo'n groepje hoogopgeleide jongeren de toekomst van onze politiek gaat bepalen. 01:32:16

Voorzitter: De SP en jongeren, dat blijft toch altijd een spannende verhouding. 01:32:25

De heer Dijk: We hebben afgelopen weekend een nieuwe jongerenvereniging opgericht. 01:32:28

Voorzitter: Ja, hoelang nog? Dat is de vraag. Anderen nog? GroenLinks. 01:32:41

De heer Sietsma: Voorzitter, dat is precies de reden waarom wij voor een jongerencoördinator kiezen en niet voor een jongerenraad. Dat zou er best uit kunnen komen. Verder wil ik even wijzen op een kleine fout in het dictum, en overigens in vele andere moties. Jasper Been was hier tijdens de pauze en die wees ons erop dat de egalisatiereserve drie jaar geleden is afgeschaft. We hebben nu een gewone reserve en dat staat ook in mijn motie foutief. 01:33:12

Voorzitter: Dank u zeer. Wij gaan nog even de stemverklaring van de VVD opnemen. 01:33:18

Mevrouw Jacobs-Setz: Wij zouden heel graag alle jongeren gewone jongeren willen noemen, maar dat terzijde. Wij zullen zijn tegen, omdat we het jammer vinden dat beide moties niet worden samengevoegd om zo de jongeren het best te dienen, en omdat wij het niet verstandig vinden om hier de reserves voor aan te spreken. 01:33:35

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan kunnen we nu stemmen. Ik open de stemming over zes. 01:33:53

Voorzitter: Ik sluit de stemming. De motie is aanvaard. Motie twaalf: algoritme- en sensorenregister. Daar nog stemverklaringen? Nee, dan gaan we stemmen. Ik open de stemming.

90

01:34:22

Voorzitter: Ik sluit de stemming: 42 voor PVV tegen. Daarmee is die aanvaard. Dan de motie 13: maak de weg naar een volledig circulair afvalbeleid concreet. Daar nog stemverklaringen? De SP. 01:34:39

De heer Brandenberg: Voorzitter, wij hebben het idee dat we dit bij al die oeverloze discussies over Diftar te uit en te na hebben voorgerekend gekregen. Dus wij vinden dit overbodig. 01:34:50

Voorzitter: Anderen nog? ChristenUnie. 01:34:53

De heer Wennink: Dank u wel, voorzitter. De wethouder heeft gezegd dat er een vergelijkbaar punt in Q2 naar de raad komt. Dus wij zijn om die reden tegen. 01:35:04

Voorzitter: Nog anderen? 01:35:05

De heer Bushoff: Het zal u niet verbazen wat wij gaan doen, voorzitter. 01:35:09

Voorzitter: Nee, maar we wachten toch gespannen af. Dat gaan we nu zien. De stemming is geopend voor motie 13. 01:35:38

Voorzitter: Ik sluit de stemming. De motie is aangenomen: 30 tegen, tien tegen. Motie 18: de aanpak kleine steegjes. Nog stemverklaringen? Het CDA. 01:35:52

Mevrouw Armut: Voorzitter, voor ons ligt het zwaartepunt bij de veiligheid. Ik denk dat dat wel duidelijk is. We denken dat bepaalde stegen aangepakt moeten worden omdat bepaalde types er nogal guur zijn. Dat is de insteek van deze motie. Dus expliciet niet meer geld naar de binnenstad maar gericht op steegjes binnen onze gemeente waar het nodig is vanuit veiligheidsoverwegingen. Op die manier kunnen wij hem steunen. 01:36:19

Voorzitter: Stadspartij. 01:36:21

De heer Sijbolts: Wij kunnen ons aansluiten bij de stemverklaring van het CDA en stemmen dus voor. 01:36:26

Voorzitter: Nog anderen? PvdA. 01:36:30

De heer Bushoff: Mijn collega van het CDA heeft heel goed verwoord waarom wij deze motie graag in stemming willen brengen. Bovendien zijn onze steegjes of gangetjes gewoon te mooi om te laten verloederen.

91

01:36:45

Voorzitter: De heer Leemhuis. 01:36:49

De heer Leemhuis: Eén van de redenen waarom wij niet op de motie stonden, was omdat we nog een stemverklaring mochten doen. Maar dat zijn we blijkbaar ook vergeten. Mijn fractie heeft hier en daar wat twijfels bij deze motie. De heer Bushoff zei het al: het zijn gangen en geen stegen. In tegenstelling tot het CDA, is mijn fractie van mening dat er iets te veel nadruk op veiligheid in het onderzoek Tops & Torres staat. Wij hebben liever dat er gekeken wordt naar handhaving, welstand, erfgoed en dergelijke. Wij het college wijzen op het onderzoek Groningen kluften van Platform GRAS. Maar omdat het een sympathieke motie is, zullen wij hem van harte steunen. 01:37:41

Voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we stemmen. 01:38:01

Voorzitter: Het ziet ernaar uit dat we geen donkere steegjes meer overhouden. Unaniem aanvaard. Dan zijn we bij motie 19: de MBO-stages en vacatures. Wie wil daar nog een stemverklaring voor afleggen? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:38:44

Voorzitter: De motie is verworpen: 32 tegen elf voor. Dan zijn we bij motie 20: ophalen grofvuil. Daar nog stemverklaringen? Nee, dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:39:23

Voorzitter: Ik sluit de stemming: elf voor, tegen 32. De motie is verworpen. Dan de motie onder nummer 21: onderzoek en ondersteuning duurzame relaties. Daar nog stemverklaringen? Ik zie de duurzame relatie tussen meneer Dijk en de heer De Haan, maar kan er nog enige centrale aandacht zijn? Dank u zeer. De SP. 01:39:55

De heer Koks: Voorzitter, wij steunen deze motie, maar hebben wel moeite met het eerste punt waarin het college wordt gevraagd om opdracht te geven om de achtergronden van problemen van mensen in dit regime te zien. Wij achten professionals prima in staat om zelf te bepalen wat de achtergronden van de problematiek zijn. 01:40:21

Voorzitter: Anderen nog een stemverklaring? De VVD. 01:40:27

Mevrouw Jacobs-Setz: Wij zullen tegen deze motie stemmen. Ondanks het feit dat we toch ontzettend van duurzame relaties houden, zegt zij die al 22 jaar getrouwd is. Maar deze betutteling staat als tegen. 01:40:38

Voorzitter: Dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:40:59

Voorzitter: Ik sluit de stemming. De motie is aanvaard: 29 voor 14 tegen. De motie onder 22: Dag van de Vrijwilligers. Nog stemverklaringen? De heer Van Zoelen. 92

01:41:13

De heer Van Zoelen: Wij vinden dit een zeer sympathieke motie en zullen deze zeker steunen. 01:41:18

Voorzitter: Student en Stad. 01:41:24

Mevrouw De Groot: Dank u wel, voorzitter. Een mooi idee om in Groningen invulling te geven aan de Dag van de Vrijwilliger en om deze mensen in het zonnetje te zetten. Ook studentenverenigingen zetten zich regelmatig in voor het goede doel. Dus op deze dag zien wij nog een mooie integratie en kennismakingskans tussen de verschillende inwoners van onze gemeente. 01:41:47

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan open ik de stemming. 01:42:22

Voorzitter: Ik sluit de stemming: voor 40 en tegen drie. Dat betekent dat de motie is aangenomen. Dan de motie onder 23: uitbreiding Repair Cafés Groningen. Daar nog stemverklaringen? Nee, dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:42:59

Voorzitter: Ik sluit de stemming: voor 39, tegen vier. Dan is die aangenomen. Motie 24: een Groningse LHBTQIA+ monitor. Stemverklaringen? Student en Stad. 01:43:18

Mevrouw De Groot: Wij dienen deze aangepaste motie samen met D66 en een heel aantal andere partijen mee in. Hiermee willen wij daad bij het woord voegen en scherp krijgen hoe het met de acceptatie van de LHBTQIA+ gemeenschap gesteld is, omdat we willen dat iedere Groninger in onze gemeente zichzelf kan zijn en dit mag uiten. We zijn erg tevreden met de toezegging van de wethouder om data te verzamelen en de resultaten hiervan met ons te delen, zodat we hierover met de raad in gesprek kunnen gaan. 01:43:44

Voorzitter: Nog anderen? D66. 01:43:48

De heer Lo-A-Njoe: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn blij met de toezeggingen, want dat is weer een stap. Maar de betekenis van elke stap die we hier in de raad zetten en toewerken naar volwaardige volledige acceptatie en inclusiviteit van de regenbooggemeenschap is echt van betekenis voor de mensen van die groep. 01:44:06

Voorzitter: De PVV. 01:44:09

De heer Ram: De PVV is voor de emancipatie van elke groep. De reden waarom wij toch tegen stemmen is vanwege de continu identiteitenpolitiek. Voor je het weet staat daar een heel alfabet, en de hokjesgeest die daaruit voortkomt vinden wij niet oké. Ik vind het goed dat iedereen geëmancipeerd wordt en vrij en veilig over straat kan gaan en lopen, maar we zijn geen voorstander van de manier waarop dit vorm wordt gegeven. 93

01:44:45

Voorzitter: VVD. 01:44:48

Mevrouw Jacobs-Setz: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn uiteraard voor de LHBTQIA+ acceptatie. De plus staat volgens mij voor de andere letters van het alfabet. Maar wij hebben vooraf aangegeven dat wij tegen die moties zijn die uit de reserves gaan en hebben hier heel erg over getwijfeld. Maar gelet op de toezegging van de wethouder hopen wij dat er toch gemonitord wordt en er wel aan kunnen werken. Wij stemmen vanuit het principe tegen de motie stemmen, maar niet vanuit ideologie. 01:45:19

Voorzitter: Anderen nog? De Stadspartij. 01:45:24

De heer Sijbolts: Voorzitter, wij zullen wel instemmen met deze motie en willen benadrukken dat wij alle vormen van discriminatie, lastigvallen, bedreiging en geweldpleging van de hand wijzen. Wij hadden liever bredere moties gezien. Maar het is goed om hier aandacht voor te vragen. Wij hebben het regenboogakkoord getekend. Dus we zullen zeker met deze motie instemmen. 01:45:51

Voorzitter: Dank u zeer, dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:46:09

Voorzitter: Ik sluit de stemming: voor 39 tegen vier. De motie is aangenomen. Dan motie 26: intergenerationeel wonen. Daar nog stemverklaringen? Nee, dan open ik de stemming. 01:46:40

Voorzitter: Ik sluit de stemming. Unaniem aanvaard. Dan de laatste motie en deze gaat over de stedenbanden geen prioriteit. Wenst iemand daar nog een stemverklaring af te leggen? De SP. 01:46:53

De heer Koks: Voorzitter, het doet mij deugd om weer ergens tegen te kunnen zijn. Met de toelichting van het college stemmen wij tegen deze motie. Wij willen onze verbazing uitspreken over het CDA die de mond vol heeft van solidariteit, maar blijkbaar niet verder dan de gemeentegrenzen. Dat is wat ons betreft een wel erg benepen definitie van solidariteit. Dank u wel. 01:47:31

Voorzitter: Nog anderen? Partij voor het Noorden. 01:47:38

De heer Van der Laan: Dank, voorzitter. Hoewel we het vaak met het CDA eens zijn, vinden we dit behoorlijk ver gaan. Je zou banden moeten smeden met bijna de hele wereld zou ik zeggen, dus ook met landen die door een dictator worden gerund. Dat is niet altijd prettig maar wel nodig. 01:47:59

Voorzitter: D66.

94

01:48:02

De heer Lo-A-Njoe: Voorzitter, we hebben er lang over nagedacht. We krijgen wel een ongemakkelijk gevoel bij het feit dat we stedenbanden hebben met deze landen. We vragen ons ook af of dit nog van deze tijd is. We zouden het geld ook kunnen gebruiken voor vergelijkbare doelen, zoals Shelter City. 01:48:20

Voorzitter: Andere nog? PVV. 01:48:25

De heer Ram: Voorzitter, wij zullen tegen deze motie stemmen. We vinden dat we niet op basis van ideologische gronden een stedenband moeten verbreken. We hebben een goed gesprek gehad met deze groep mensen en ze doen goed werk. 01:48:45

Voorzitter: Dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:49:03

Voorzitter: Ik sluit de stemming. De motie is verworpen: voor 13 en tegen 30. Daarmee hebben we alle moties in stemming gebracht. Dan hebben we nog de resultaten herziening grondexploitaties '22. Zijn daar nog stemverklaringen bij? Nee, dan gaan we stemmen. Ik open de stemming. 01:49:51

Voorzitter: Ik sluit de stemming, Unaniem aanvaard. Tot slot hebben we de herziening grondexploitaties Meerstad één januari '22. Daar nog stemverklaringen? Nee, dan open ik ook daar de stemming over. 01:50:28

Voorzitter: Unaniem aanvaard. Daarmee hebben we alle stemmingen gehad.

7. Sluiting Voorzitter: Ik wens u allemaal wel thuis, of waarheen u ook maar gaat, of andere verplichtingen die u moge hebben. Tot de volgende keer.

95