05-04-2023, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

De heer Ram (PVV): Bijvoorbeeld mensen die in het Oosterpark wonen, daarvan heb ik ook aangegeven: bij Van Houten zie je die Oosterparker niet meer. Die oorspronkelijke Oosterparker die al decennia in Nederland, in Groningen, woont, die zie je daar niet meer. Dat zie je wel in Vinkhuizen. Daar zie je een heel divers publiek. Daar is die verbinding er wel, maar die zie je niet in Selwerd en Oosterpark. Dat probleem signaleer ik en dan denk ik: dan is de analyse van die sociaal-culturele basis niet gemaakt. Die sociaal-culturele samenhang is niet geanalyseerd. Als je dat niet meeneemt, dan creëren we of waar je dan voor zorgt is dat de parallelle samenlevingen en culturen die er in onze samenleving zijn - kijk naar Rotterdam hoe dat versnipperd is - die verbinding krijg je dan niet meer. Die ben je dan kwijt. 00:36:40

Voorzitter: De heer De Haan wil heel graag een vervolgvraag stellen. 00:36:42

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ik heb nog steeds totaal geen antwoord gekregen. Dan hou ik het gewoon bij die vraag: wie is nou volgens de heer Ram...Ik hoor dat het blijkbaar de mensen zijn die op de PVV zouden stemmen. Dat zijn volgens de heer Ram de oorspronkelijke Groningers, maar leg het mij eens uit. Wat zijn volgens u de oorspronkelijke Groningers? 00:37:00

Voorzitter: De heer Ram.

42

00:37:01

De heer Ram (PVV): Ik raak een beetje geïrriteerd van deze vragen. Ik geef gewoon antwoord. 00:37:06

Voorzitter: De heer Ram, hou het via de Voorzitter. 00:37:08

De heer Ram (PVV): Ja, dat doe ik ook. Ik mag toch mijn irritatie uitspreken? Ik zeg net dat er Groningers zijn die hier al decennia wonen. De oorspronkelijke Oosterparkers die er al decennia wonen en die worden niet meegenomen in deze sociale basis. Wil je een volledige samenleving creëren, waar je met elkaar integreert, dan zul je ook die Groninger, die zich in de steek gelaten voelt, mee moeten nemen in dit verhaal. Die al tien jaar lang op een wachtlijst staat te wachten op een sociale huurwoning. Dat zijn allemaal punten die ik al eerder heb ingebracht in het duidingsdebat en vervolgens wordt daar niks mee gedaan. Dat zie ik dus nu in deze sociale basis, in deze nota. 00:37:50

Voorzitter: Ik zag ook een hand bij mevrouw Akkerman. 00:37:54

Mevrouw Akkerman (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Ik hoor iets nieuws. De PVV geeft aan dat het in Vinkhuizen blijkbaar wel gelukt is om die sociale cohesie te vinden. Weet de PVV ook waarom het daar gelukt is en kunnen we dan niet beter een motie indienen die daarop voortborduurt? 00:38:08

De heer Ram (PVV): Het is een motie die daarop voortborduurt. Ik heb al eerder een motie ingediend die aansluit op de werkzaamheden die in Vinkhuizen worden gedaan. In Vinkhuizen heb je een buurthuis waar een hele actieve beheerder op zit, die de verbinding echt volledig zoekt in de hele wijk en die iedereen naar binnen haalt. Je ziet daar dus ook de oorspronkelijke Nederlander, om het zo maar te zeggen, bijkomen en verschijnen. Met andere woorden, die verbinding is daar wel gelegd en dat zie je dus niet in Oosterpark of Selwerd. 00:38:46

Voorzitter: Mevrouw Sloot. 00:38:49

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, ik probeer altijd het geheel te zien en de context te begrijpen. Ergens begrijp ik wat de heer Ram probeert duidelijk te maken, maar met wat hij probeert duidelijk te maken sluit hij mij uit. Ik ben geen oorspronkelijke Groninger, maar ik voel me niet gehoord. Heel veel mensen in Haren hebben zich niet gehoord gevoeld en toch wonen die misschien niet hun hele leven daar en zijn ze er niet geboren. Ik kan u wel vertellen dat mijn zoon, die geboren is in Groningen en nog iets donkerder is dan ik, regelmatig te maken krijgt met het idee dat mensen hem wegzetten als niet oorspronkelijk Nederlander. Weet u, misschien is het woord als oorspronkelijk niet goed gekozen. Als u zou zeggen: ik wil gewoon dat er naar iedereen geluisterd wordt, dus de mensen die er al heel lang wonen en de mensen die er niet lang

43

wonen, dan vindt u mij waarschijnlijk. Ik voel me nu door uw weggezet. Kunt u dat begrijpen? 00:39:53

Voorzitter: De heer Ram. 00:39:54

De heer Ram (PVV): Nee, want dat is helemaal niet mijn bedoeling. Het heeft helemaal niks te maken met huidskleur. Daar heb ik het niet over gehad. Dat maakt u er nu van. Ik vind dat heel kwalijk, want dat is helemaal niet wat ik gezegd heb. Het gaat om de cultuurdragers in een Oosterpark die al decennialang die Groningse cultuur in zich hebben. De echte Groningse cultuur. Dan heb ik het niet over de kunstenaars en de schilderijen, maar de cultuur onder mensen onderling. Dat is een essentieel onderdeel van onze maatschappij. Ik snap best wel dat ik in deze progressieve raad niet direct de handen daarvoor op elkaar krijg, maar het is net zo goed als Student en Stad het over studenten heeft. Waarom zou ik het dan niet over oorspronkelijke Groningers kunnen hebben? Ik begrijp niet waarom dan direct dat idee van discriminatie erbij wordt gehaald, terwijl daarvan helemaal niks mijn intentie is. Helemaal niet zelfs. Ik wil juist die Groninger een plek geven. 00:40:53

Voorzitter: Mevrouw Sloot nog een keer. 00:40:56

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Daarom zeg ik ook: ik denk dat ik uw intentie begrijp, maar ik denk dat het woord verkeerd is gekozen. Er is denk ik niet zoiets als een oorspronkelijke Groninger. Er zijn heel veel mensen die hier misschien al generaties wonen en er zijn ook mensen die hier al generaties niet wonen. Ik kan u vertellen dat er hier mensen zijn die hier al generaties wonen en die geen letter van het Gronings volkslied kunnen zingen. Er zijn mensen die hier een jaar wonen en bij Bevrijdingsdag en Koningsdag mooi meezingen. Het gaat mij om het woord oorspronkelijk. Dat heeft niks met huidskleur te maken. Ik gaf alleen het verschil aan dat ik geen oorspronkelijke Groninger ben en mijn zoon wel, terwijl wij dus kennelijk dan toch anders gezien worden. Ik wil graag van u weten - wat ook de heer De Haan zei - waar dat oorspronkelijke hem dan inzit? Waarom zou iemand niet een oorspronkelijke Groningers zijn of juist wel? Daarmee zou u, als u dat goed kunt uitleggen en ik begrijp hem nog steeds niet... 00:42:00

Voorzitter: Uw vraag is helder. 00:42:01

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Misschien dat we elkaar dan beter kunnen begrijpen, maar ik begrijp hem niet. 00:42:05

Voorzitter: De heer Ram. 00:42:05

De heer Ram (PVV): Nou ja, je kan het ook de autochtone Groninger noemen. Dat kun je ook zeggen, maar je kunt ook zeggen... Het is lastig om zoiets te definiëren, zonder dat iedereen erover valt. We hebben het hier wel over een emancipatiebeweging, voor alle duidelijkheid. 44

De groep van Groningers die niet gehoord wordt. Daar pleit ik hier voor, zodat die Groningers ook gehoord worden en een plek krijgen in het Oosterpark. Dat is iets wat ik signaleer en dat ga je niet behalen met deze sociale basis. Dat is echt de conclusie. We krijgen gewoon een parallelle samenleving als we hiermee doorgaan. 00:42:47

Voorzitter: Mevrouw De Groot. 00:42:51

Mevrouw De Groot (Student en Stad): U heeft het erover dat het in Vinkhuizen zo goed werkt, want daar is een goede coördinator of een goede regisseur. Waarom gaat die motie dan niet daarover? Want uw motie roept nu op, zoals ik het lees: laten we aanbellen bij iedereen in de wijken en dorpen en vragen wat, in uw overtuiging, de oorspronkelijke Groninger vindt van zijn buurman, die een andere cultuur heeft. Waarom hebben we het dan niet over: ga een goede regisseur - ik weet niet hoe ze heten - aanstellen. 00:43:23

De heer Ram (PVV): Ik heb daar wel een antwoord op. 00:43:25

Mevrouw De Groot (Student en Stad): Dan zit je op die verbinding en nu reken je heel erg vanuit die groep of die persoon die de oorspronkelijke Groninger zou zijn en wat die dan vindt van andere culturen. Begrijp ik dat? Waarom doen we dat dan niet? 00:43:36

Voorzitter: De heer Ram, u bent inmiddels ruim door uw spreektijd heen, dus ik raad u aan heel kort te antwoorden. 00:43:43

De heer Ram (PVV): Om een voorbeeld te geven. In Selwerd was vroeger de traditie dat als je als buurman of buurvrouw erbij kwam, dat je elkaar een cadeautje gaf en dat je elkaar welkom heette. Die Selweder die daar woonde doet dat niet meer Die is afgehaakt. Waarom? Omdat de nieuwe buurman niet de taal spreekt en dat zorgt voor wantrouwen en spanningen onderling. Daar kunnen we voor wegkijken, maar het is wel een realiteit. Dat is wat ik benoem. Die groep is afgehaakt en stemt dus ook niet meer. Ik hoor van het college noch van de coalitie hoe ze deze mensen gaan betrekken bij onze samenleving. Die zijn afgehaakt. 00:44:28

Voorzitter: U valt in herhalingen. Ik zag ook nog twee vingers bij de fractie van D66, misschien wel drie. Wie gaat het doen? De heer Rustebiel, heel kort. 00:44:40

De heer Rustebiel (D66): Dank, Voorzitter. U vindt een gedeelde basis belangrijk en dat vind ik fijn. Dat vinden lang niet alle PVV'ers, dus dat is goed. Waarom zegt u dan niet gewoon dat u dit voor iedereen wilt? Dan zijn we toch klaar en hebben we dit hele debat niet zo. Dan wordt uw motie gewoon aangenomen. Waarom doet u dat niet? 00:45:00

De heer Ram (PVV): Omdat ik aandacht wil voor deze groep mensen. Deze groep mensen wordt niet gehoord. Dat is een punt wat ik maak. Ik wil graag dat daar aandacht voor is. Als 45

volksvertegenwoordiger moet je daar dus je stem laten horen. Ik snap dat het misschien een ongelukkige keuze van woorden is, maar dat is wel iets wat ik wil laten horen in deze raad. Ik wil juist dat die groep aanhaakt en mee kan doen. Dat is op dit moment niet meer zo. Die zijn afgehaakt. 00:45:31

Voorzitter: Een helder antwoord. Mevrouw Huitema tot slot. 00:45:35

Mevrouw Huitema (PvdA): Bedankt, Voorzitter. Ik wil wel een suggestie doen voor de oorspronkelijke Groninger, want de sociale basis van Groningen is voor en van iedereen. Voor de leraren en leraressen die hun pauze opgeven, zodat de leerlingen nog een kans hebben. Voor de Groninger die achter elke zin 'ja' zegt. Voor de Groninger met een Surinaamse tongval. Voor de Groninger die straks met Iftar zijn of haar vasten breekt. Voor de LHBTI-gemeenschap die zich van de week gesteund voelde door de gemeente met de vlag op de Martinitoren. Voor de gedupeerde van de aardbeving... 00:46:04

De heer Ram (PVV): Wat is uw vraag? 00:46:05

Mevrouw Huitema (PvdA): Die zich eindelijk gehoord voelt. Samen maken wij de sociale basis en zo interpreteren wij haar motie. Kan de heer Ram met deze suggesties leven? 00:46:16

De heer Ram (PVV): Ja, dat kan ik wel. 00:46:18

Mevrouw Huitema (PvdA): Dan is dat vanaf heden de oorspronkelijke Groninger. 00:46:29

De heer Ram (PVV): Dan doen we wel die groep tekort, waar ik voor pleit. 00:46:34

Mevrouw Huitema (PvdA): Die horen daarbij. 00:46:35

De heer Ram (PVV): Ja, maar die worden nu in deze sociaaleconomische visie niet meegenomen. 00:46:42

Mevrouw Huitema (PvdA): Nee, u sluit anderen uit in uw motie. 00:46:44

De heer Ram (PVV): Nee, dat doe ik niet. 00:46:45

Mevrouw Huitema (PvdA): Jawel. 00:46:48

Voorzitter: [onhoorbaar] 00:46:55

De heer Ram (PVV): Ja, volgens mij wel. 46

00:46:57

Voorzitter: Dan vraag ik nu of anderen nog... Neemt u vooral uw pasje mee, hoewel uw spreektijd op is. Mevrouw Jacobs. 00:47:10

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Volgens mij hebben we hier de afspraak dat we in een debat niet klappen ter goed- of afkeuring. Ik zou graag willen dat u ons daaraan houdt. 00:47:22

Voorzitter: Ik hoor hier naast mij dat het voor de publieke tribune is, maar ik stond op het punt om er wat van te zeggen. Wie wil nog het woord voeren over de beide moties? De heer De Haan. 00:47:35

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, over de motie van Student en Stad kan ik kort zijn. Daar kunnen wij voorstemmen. Dan nog even over de motie van de PVV. Wat het CDA betreft is de sociale basis en sociale cohesie juist gebaat bij mensen die verschillen willen overbruggen en zich inzetten voor de ander. Gelukkig zijn dat velen in onze gemeente en dat mogen er, wat het CDA betreft, nog veel meer zijn. We zien het bijvoorbeeld in de tekorten bij verenigingen rondom vrijwilligers. Waar de sociale basis en sociale cohesie in deze gemeente niet bij gebaat is, wat ons betreft, is wat we vandaag van de PVV hebben gezien, polariserende politiek. Wat de oorspronkelijke Groninger of Nederlander dan ook mag zijn. Wat ons betreft gaat het om het overbruggen van verschillen. 00:48:24

Voorzitter: Dank u wel. Wie volgt? De heer Rebergen. 00:48:28

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. De motie van Student en Stad roert een belangrijk onderwerp aan. Hoe maak je verbinding en hoe zorg je voor genoeg vrijwilligers in Groningen? De suggestie is, volgens mij, ook al tijdens de meningsvormende sessie gedaan en is daar toen een toezegging op gekomen. Ik hoor graag van het college of dat inderdaad klopt. Voor wat betreft de motie van de PVV had de heer Ram het over verbinding maken met alle inwoners en - zoals mevrouw Sloot zei - naar iedereen luisteren. Wat ons betreft moet het voor alle culturen gelden. Deze motie legt de nadruk op één groep, waarvoor de term dan ook nog wat verkeerd gekozen is, want de wijken worden leefbaar gemaakt door alle inwoners. Inwoners van alle culturen doen vrijwilligerswerk in de wijk en het buurthuis. Opbouwwerkers en jongerenwerkers werken aan die verbinding in de wijk. Daar zetten we graag op in voor alle inwoners. 00:49:26

Voorzitter: De heer Ram, u bent echt door uw spreektijd heen. Het spijt me. Wie wil nog het woord voeren? Mevrouw Akkerman. 00:49:37

Mevrouw Akkerman (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben de Nota Sociale Basis vooral gezien als een document wat beschrijft wat er in de samenleving zo al gebeurt en dat je dat als overheid zou willen versterken. We hebben aangegeven dat je, wat ons betreft, je als overheid terughoudend moet opstellen en moet faciliteren en kunt ondersteunen. Voor wat betreft de motie van Student en Stad zouden wij eigenlijk denken: dit zou moeten kunnen 47

ontstaan zonder dat de gemeente, laat staan de gemeenteraad, daar een rol in heeft. Blijkbaar is het extra zetje nodig, dus in die zin kunnen we de motie wel steunen. Voor wat betreft de motie van de Partij Voor de Vrijheid: volgens ons is de heer Ram vooral op zoek naar een gezamenlijke identiteit. Een sociale cohesie waar je samen iets kan doen. Taal is inderdaad belangrijk, maar dat is zit volgens ons helemaal niet bij deze nota. Als je de Nederlandse taal wilt leren hebben we genoeg initiatieven waar je dat kunt doen. Doe dat ook vooral, zou ons idee zijn. Die motie zullen wij dus niet steunen. Dank u wel. 00:50:34

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bernabela. 00:50:39

Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): Bedankt, Voorzitter. De Nota Sociale Basis kunnen wij van harte ondersteunen. De motie 'Even aan studenten vragen' daar staan we bij op en zijn we helemaal voor. De motie van de PVV roept, wat ons betreft, te veel vragen op. We gaan graag nog een keer in gesprek met de PVV hoe we dat dan wel oplossen. Wij zien ook die taalbarrière, maar we willen dat op een andere manier oplossen dan in de motie staat. Dat is het. 00:51:13

Voorzitter: Dank u wel. De heer Rustebiel. 00:51:15

De heer Rustebiel (D66): Dank, Voorzitter. We zijn trots mede-indiener van de motie van Student en Stad. Als het gaat om de motie van de PVV: wij zien ook wel dat er Groningers zijn die moeite hebben met de veranderingen in hun wijk of dorp en de impact die dit heeft op hun leven. Dat geldt niet uitsluitend voor hen. Zo zijn er nog heel veel mensen in Groningen die moeite hebben om mee te komen en die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Dat is een van de uitgangspunten van deze nota, die het college hier neerlegt. Ik begrijp niet zo goed waarom deze specifieke focus op deze groep er is. Omdat de PVV vaak de aanjager is van het vergroten van verschillen, maakt het dat wij er nu een wat ongemakkelijk gevoel bij hebben en nodigen we de heer Ram uit om een volgende keer een betere motie in te dienen, die een wat bredere oriëntatie heeft. 00:51:57

Voorzitter: Mevrouw Sloot. 00:51:59

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, dank u wel. De motie van Student en Stad staan we op, dus daar hoef ik niets over te zeggen. Dan nog even terug. Ik heb net best geëmotioneerd gereageerd op de heer Ram. Dat wil niet zeggen dat onze fractie de problemen niet begrijpt die hij benoemt. Dat wil ook niet zeggen dat wij denken dat het misschien niet goed zou zijn om een keer een goede analyse te maken om te kijken: wat gebeurt er nou, hoe ligt die samenstelling en zouden we er iets aan kunnen doen als gemeente om die verbinding beter te krijgen? Alleen, zolang we moties in stemming moeten gaan brengen waarbij mensen als onszelf of als ikzelf een titel meekrijgen die ik niet terecht vind, dan kunnen we dit soort moties niet steunen. Wat dat betreft roep ik de heer Ram op om de volgende keer, inderdaad voorafgaand aan een motie, met de andere fracties in

48

gesprek te gaan om te kijken of we daar wel iets uit kunnen halen waar we echt iets mee kunnen bereiken. We stemmen dus tegen. 00:53:06

Voorzitter: Dank u wel. Wie nog? GroenLinks. 00:53:14

De heer Swart (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Het is de sociale basis, daar ging de nota over en daar begon Tjepkema ook al mee. De sociale basis is heel belangrijk. De heer Visser heeft in de commissie de woordvoering gedaan en daar heb ik graag een vraag over: is het college bereid om ruimte te bieden aan initiatieven, zoals bijvoorbeeld De Stroming en bij Van Houten, die feitelijk functies vervullen van het buurthuis en wijkaccommodaties, in plaats van alleen de subsidie-systematiek voor de bestaande accommodaties te verfijnen? Daarnaast wil ik even doorgaan op de moties. Die van Student en Stad is hartstikke mooi juist om die verbinding te zoeken met de Stadjers en de studenten. Daar houden wij als GroenLinks van om juist die verbinding te zoeken. Ik heb de sessie teruggekeken en gehoord van de wethouder dat ze daar al in meegaan. De tweede motie 'Geen Moi, geen Joy': volgens mij is iedereen juist welkom in buurthuizen en wijken, ongeacht leeftijd, taal of cultuur, dus gaan we hier natuurlijk helemaal niks mee doen. Dank u wel, Voorzitter. 00:54:20

Voorzitter: Wie nog verder? De heer Dijk. 00:54:25

De heer Dijk (SP): Dank u wel, Voorzitter. De motie van Student en Stad leek ons ook wat overbodig, omdat we inderdaad in de meningsvormende sessie daar al een toezegging over hebben gehoord. Dan toch even een beetje, als u het me toestaat, duiden wat er nu net zo gebeurt als de PVV zo een motie indient. Nou vallen we over elkaar heen op woordkeus en ik snap dat. Ik snap heus wel dat mensen de woorden die in zo een voorstel staan vreemd of slecht gekozen vinden. Dat vind ik ook. Ik zou nooit oorspronkelijke Groninger of Nederlander gebruiken, hoewel er wel oorspronkelijke Groningers en Nederlanders bestaan. Dat de PVV hier dan gaat staan en zegt: "Ja, het college had afgesproken dat we allemaal de buurten in zouden gaan", ja, wij gaan al die buurten in en dat is de functie van mijn partij. Dat vind ik ook de functie van politieke partijen en niet direct de functie van het college op zich. Dan komen wij inderdaad in buurten en wijken terecht waar te veel mensen de taal niet spreken en waar mensen tegenover elkaar zijn komen te staan. Over het algemeen is dat gevoed door bestaansonzekerheid en achterstanden in inkomen, maar ook bijvoorbeeld door niet rond te kunnen komen. 00:55:41

De heer Dijk (SP): We zien ook dat mensen functioneel tegen elkaar op worden gezet, zodat hun gedeelde belangen niet de boventoon voeren, maar hun verschillende afkomsten in een keer het allerbelangrijkste zijn. Noem het identiteiten en noem het verschillende achtergronden. Wat de SP betreft gaat het erom dat mensen een gedeelde toekomst hebben en dat heel veel mensen, die nu tegenover elkaar staan, gedeelde belangen hebben in plaats van ver tegenover elkaar staan. Het enige wat u doet met dit soort voorstellen is mensen verder tegen elkaar opzetten. Dan is er een grote groep bezitters en machthebbers die hierop gedijen, want ik hoor u namelijk nooit zo praten als het gaat over een Shell, grote 49

klimaatvervuilers of grote huisjesmelkers in onze stad die keihard aangepakt moeten worden. Ik zou u willen vragen om het dan te gaan hebben over Groningers die een woning proberen te vinden en eens kijken of u die groepen dan ook zo tegen elkaar opzet. Ik denk waar u wel heel erg gelijk in heeft in uw voorstel is dat, zoals ik net al zei, te veel mensen de taal niet spreken. Daar zijn veel oplossingen voor, maar ik denk ook dat hier veel mensen en helaas ook nog in onze gemeentelijke organisatie, de taal niet spreken. 00:56:53

De heer Dijk (SP): Dan heb ik het over de taal, waardoor de bewoners in wijken, buurten en straten waar sociaal-economische achterstanden zijn, zich niet gehoord voelen. Als ik u hier allemaal hoor praten, dan hoor ik woorden waarbij ik constant moet gaan nadenken over: wat wordt er nou precies allemaal gezegd? Ik vind dat eerlijk gezegd het allergrootste probleem in dit land. Dat de taal van de politiek en de overheid totaal losgezongen is van waar bewoners mee bezig zijn. Als ik uw motie zo lees ga ik hem nog steeds niet steunen, maar het probleem wat u probeert aan te kaarten snap ik wel. Dan vind ik dat wij niet zoals wespen op de heer Ram moeten gaan springen alsof hij een of andere.... Geef het een titel, want ik kan er even geen goed woord voor vinden. Alsof hij het meest verschrikkelijke van de wereld probeert te doen, laat ik het zo zeggen. Dan denk ik dat wij, als politiek, moeten werken aan een overheid die in buurten en wijken actief is met veel opbouwwerkers. Die inderdaad bij die mensen langs de deur gaat. Die u met de haren erbij probeert te slepen. 00:58:04

De heer Dijk (SP): Die luistert naar hun zorg en ook hun taal probeert te spreken. Die probeert om de mensen die afgehaakt zijn erbij te halen en te houden, maar ook hen echt te vragen wat er aan de hand is in hun buurt en wijk en daar op zo een manier naar te luisteren wat het tegenovergestelde is als de manier waarop net naar de heer Ram werd geluisterd. Want dan stoten we steeds meer mensen af. Dan stoten we ook mensen af waarvan we zeggen: "Jongen, je hebt dezelfde belangen en je hebt dezelfde toekomst als wij allemaal in Groningen." Dat gebeurt nog veel te veel. Als ik uw motie zou mogen ombouwen, dan had ik dat nu nog even snel gedaan. Het gaat mij er meer om dat de taal die gesproken wordt door de politiek en de overheid aansluit bij de belevingswereld van mensen. Of u het dan hebt over oorspronkelijke Groningers of mensen uit totaal andere windstreken van de wereld, zal mij een zorg wezen. Ik en de SP zijn er heel erg van overtuigd dat mensen die in buurten en wijken wonen en zijn afgehaakt, veel meer met elkaar gemeen hebben dan dat ze van elkaar verschillen. 00:59:10

Voorzitter: Dank u wel. Wie wil er nog het woord voeren over beide moties? Niemand meer? Dan geef ik graag het woord aan de wethouder. 00:59:25

Mevrouw Jongman (wethouder): Dank u wel, Voorzitter. De sociale basis beroert ons allen, laat ik het zo maar even samenvatten. Wat het college beoogd heeft met het doen verschijnen van deze nota is juist dat de sociale basis ontzettend van belang is voor de sociale samenhang in onze lokale gemeenschap die we met elkaar vormen, waarin we met voorzieningen, met plekken waar je naartoe kan gaan en waar je elkaar kunt ontmoeten, dat je als het ware op elkaar terug kan vallen en dat je ook kan meedoen in de samenleving. Dat geldt voor iedere Groninger die er hoort, want zo hebben we het ook verwoord in ons 50

coalitieakkoord. Samen maken we Groningen, waar iedereen mee kan doen en waar we iets voor elkaar kunnen betekenen. Deze nota hebben we gemaakt, omdat het voor journalisten heel lastig is om hier iets over te schrijven. Als mijn collega Van Niejenhuis een maquette laat zien van een nieuwe stadswijk, dan kun je laten zien hoe hoog en breed de flat wordt, hoe groen de straten of hoeveel klimaatadaptatie - weer een moeilijk woord, de heer Dijk en wat we daar allemaal gaan doen voor onze inwoners. 01:00:32

Mevrouw Jongman (wethouder): Dit is de sociale maquette, waarin het gaat hoe we in de samenleving met elkaar willen samenwerken en samenleven. Zonder die sociale maquette die we hier, als het ware, voor u neerleggen kunnen we allemaal stenen stapelen wat we willen, maar dan komen we daar eigenlijk niks mee verder, want dan zijn we allemaal mensen eenzaam in een huis. We willen juist in die verbinding naar de samenleving kijken. Als ik het woord verbinding heb genoemd, dan vind ik het belangrijk om niet te redeneren vanuit de kloof die er is - die best af en toe als een soort gapend gat voor ons ligt - maar te redeneren vanuit de verbinding. De motie van Student en Stad: heel sympathiek trouwens om een liedje van Bloemen te citeren in uw motie. Ook daarin moeten we niet redeneren vanuit de kloof die er ligt, maar juist vanuit de verbinding en de brug die we met elkaar kunnen slaan. Uw motie is ontzettend sympathiek, maar toch zou ik hem in die zin willen ontraden. Ik heb u al toegezegd dat wij in de 'actielijn vrijwilligers' de komende tijd zeker daar gesprekken over gaan voeren hoe we dat concreet handen en voeten kunnen geven om te kijken of en op welke manier je op een goede manier, in samenwerking met de studentenverenigingen, iets zou kunnen opbouwen. 01:01:52

Mevrouw Jongman (wethouder): Dan de kloof waar de heer Ram over begon en ook van daaruit geredeneerd, daarin zou ik willen aangeven: er zaten een paar elementen in. Eerst gericht op het college. Het college gaat meer dan ooit de wijken in om daar juist in contact met... In Oosterpark waren we, volgens mij, drie weken geleden en een half jaar geleden om daar echt te weten, te horen en te voelen wat er leeft en wat er speelt. U noemt als voorbeeld Oosterpark. Ik ga daar toch even op in, omdat daar op vier plekken de Oosterparkers waren en allemaal mensen tegelijkertijd. Er was een Lentefestival en ik heb net van mijn collega Bloemhoff gehoord dat daar iedereen was. Ons Belang, elke avond zit het vol met allemaal clubjes uit het Oosterpark. Van Houten, enzovoort. Ik ga niet alles exact beredeneren, maar daar zijn de ontmoetingsplekken, waar ik het net over had, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en vinden. Vinden wij dan altijd alle mensen overal en altijd? Nee, daar is deze nota, ook de komende periode, voor bedoeld om juist de mensen die zich misschien niet gehoord voelen met onze ambtenaren... Die echt niet alleen hier in ons najaar in onze kantoren zitten. Die moeten ook met de poten in de klei, met de handen uit de mouwen, met de ogen open naar de samenleving, maar ook open oren voor iedereen om te horen wat er leeft.

Daarmee willen we de inclusieve samenleving die we willen zijn en iedereen horen en meekrijgen naar de ontmoetingsplekken. 01:03:25

Mevrouw Jongman (wethouder): Dat betekent dat, wat de heer Dijk heeft aangegeven, de taal die we als overheid spreken, daar zijn we als college ook mee bezig. Soms doen we dat inderdaad te moeilijk of te ingewikkeld. Met een aantal brieven proberen we de toon anders 51

aan te slaan en wordt er meer begrijpelijk geschreven. Onze gemeentesecretaris is daar heel druk mee bezig. Kortom, we proberen ook daarin stappen te zetten. Dus als ik dan kijk naar de motie, dan is dat er eentje die ik natuurlijk ga ontraden. U hoort het al een beetje aan mijn betoog. In die wijken en dorpen willen we juist met alle inwoners, alle Groningers, van welke komaf dan ook, ingaan op vragen en behoeften. Dat doen we met een doorgaande dialoog, want het is niet dat we deze nota nu vaststellen en dat we zeggen: nu zijn we klaar. Nee, nu begint het echt. Of beginnen, we waren al begonnen, maar we gaan met volle vaart door. Het is belangrijk dat we in die taal, welke taal we ook spreken, elkaar wel kunnen vinden om het erover te hebben wat dat betekent voor onze inwoners. Los daarvan wordt er ook veel aandacht besteed aan de Groningse cultuur en de geschiedenis van stad en Ommeland. Volgens mij was er dan nog een vraag voor de heer Eikenaar. Voorzitter, als u mij toestaat? 01:04:44

Voorzitter: Ja. 01:04:45

De heer Eikenaar (wethouder): Dank u, Voorzitter. Een korte vraag ging over Van Houten en De Stroming. Van Houten specifiek, daar staat binnenkort een voorstel - het stond op conform zag ik, volgens mij, ergens in mei - op de agenda en dat voorstel is naar u toegekomen. Waar het gaat om De Stroming, daar komen we op terug in de brief die in juni over het accommodatiebeleid naar u toe komt. Dat heb ik ook bij de eerdere besprekingen gezegd: parallel aan de begroting maken we uiteindelijk een definitieve accommodatie-nota. Dan kunt u dus eerst in juni spreken over de brief. Dat is een voorzet en daar kunt u zaken meegeven aan het college. Dan, parallel aan de begroting, komt er op een gegeven moment het definitieve accommodatiebeleid en daar gaan we ook in op De Stroming. 01:05:38

Voorzitter: Dank u wel. Geeft dat aanleiding tot een vervolgvraag? Mevrouw De Groot. 01:05:44

Mevrouw De Groot (Student en Stad): Dank u wel. Nog even richting wethouder Jongman. U zegt: "Ik wil redeneren vanuit de verbinding" en dat is precies waar ik naartoe wil. Daarvoor heb ik toch het woord kloof nodig, omdat ik het beestje bij de naam wil noemen. Ook ontzettend fijn dat u hier zo positief tegenover staat. Dat had u inderdaad al in de sessie aangegeven, maar deze toezegging konden wij nog niet terugvinden in de besluitenlijst, dus daarom nu expliciet nog een keer de vraag dat die toezegging er is. Dus ook richting de andere partijen: die toezegging stond nog niet in de besluitenlijst, vandaar alsnog deze motie. 01:06:27

Voorzitter: Betekent het dat u de motie aanhoudt of wilt u hem in stemming brengen? 01:06:33

Mevrouw De Groot (Student en Stad): Dat was nog inderdaad even de vraag aan de wethouder: hebben we dan nu deze toezegging? Met de toezegging zijn wij erg blij en dan zal ik de motie terugtrekken. 01:06:43

Mevrouw Jongman (wethouder): Dank u wel, Voorzitter. U had de toezegging al. Blijkbaar is 52

het niet beland, maar volgens mij hebben collega's van mij het gehoord. Bij deze dan de driedubbele toezegging dat wij hiermee aan de slag gaan. 01:06:56

Voorzitter: Dan is motie 07 bij deze ingetrokken. Ik kijk ook even naar de heer Ram. Wilt u de motie in stemming brengen? 01:07:11

De heer Ram (PVV): Gezien de discussie: ik heb wel het idee dat er een brede discussie gevoerd is over het punt wat ik wilde overbrengen, dus die discussie is, volgens mij, wel geland. Ik denk dat ik de motie op dit moment dan niet in stemming breng. 01:07:26

Voorzitter: Dank u wel. Dan stemmen wij alleen over de Nota Sociale Basis fase 2. Dan is de stemming geopend. Ik word geacht voorgestemd te hebben. Er zijn 43 stemgerechtigden en 43 stemmen uitgebracht. Ik ben 44. Nou, als u het nog begrijpt, dat begrijp ik het ook, maar ik ben wel voor.

d. Vaststellen Gebiedsvisie en reactienota Helpman-Noord - A01: Gebiedsvisie Helpman-Noord Voorzitter: We gaan naar punt 6d - het voorstel is aangenomen - dat is het vaststellen van de Gebiedsvisie en de reactienota Helpman-Noord. Die stond op de conformlijst, maar de Partij voor het Noorden wil daar toch graag een amendement over indienen. De heer Van der Laan. 01:08:58

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Dank, Voorzitter. De Gebiedsvisie HelpmanNoord vinden wij zonder meer positief. We hebben frequent contact gehad met insprekers en bewoners in kwestie. Er waren twee insprekers en die kwamen steeds terug, tot twee of drie keer aan toe, hier in het Stadhuis. Die begonnen steeds weer over dat tankstation. De meeste mensen die ooit wel eens in Helpman-Noord zijn geweest, weten dan waarschijnlijk wel welke tankstation ik bedoel. Het gaat natuurlijk wat ver om als gemeente een heel tankstation te gaan uitkopen en dat is ook niet de bedoeling. Daar is het budget ook veel te laag voor, maar het zou wel wat waard zijn als in de toekomst er een moment komt dat het tankstation, om wat voor reden dan ook, bijvoorbeeld te koop komt te staan of de uitbater die vindt het welletjes, dat er dan toch een moment zou kunnen ontstaan om als gemeente te kijken naar een andere bestemming voor die toch wel belangrijke centrale plek in de wijk Helpman-Noord. Ons amendement behelst, samen met de Stadspartij 100% voor Groningen en de PVV, om dat toe te voegen aan de Gebiedsvisie en het uiteindelijke raadsbesluit. Tot zover, Voorzitter. 01:10:20

Voorzitter: Dank u wel. Heeft iemand behoefte om hier iets over op te merken of nog vragen te stellen aan de heer Van der Laan? Dat is niet het geval. Dan dank ik u wel en gaan we naar het college voor een preadvies. 01:10:37

De heer Van Niejenhuis (wethouder): Dank, Voorzitter. Wij staan hier als college positief tegenover. Ik ben, dankzij de heer Van der Laan, twee keer in contact geweest met deze 53

mensen en ze hebben een hele reële vraag gesteld voor de toekomst van het gebied: kunnen we iets van kwaliteit toevoegen, mocht dit tankstation ooit vertrekken? Een ontmoetingsplek voor de wijk is genoemd en aantal andere functies zijn genoemd. We hebben gemeend dat we op deze manier de tekst van het voorstel kunnen aanpassen. We plaatsen een afbeelding in het visiedocument - als dit amendement door de raad wordt aangenomen - met een ster op die locatie met integraal de tekst zoals die nu door de Partij voor het Noorden wordt voorgesteld. Dank. 01:11:12

Voorzitter: Dank u wel. Dan stel ik voor dat we overgaan tot stemming over het amendement, voordat wij het stuk in stemming brengen. Dan lees ik het amendement voor de duidelijkheid toch maar even voor. Dat is het besluit om besluitpunt 1 aan te vullen, met dien verstande dat: mocht een marktpartij zich in de toekomst melden met een verzoek tot herontwikkeling van de locatie van het tankstation Tinq aan de Helper Weststraat 1, er op dat moment wordt gekeken naar een passende herinvulling, waarbij verbetering van de locatie voor de buurt het uitgangspunt is. Dat amendement is nu in stemming. Dit amendement is unaniem aangenomen, 44 stemmen voor. Dan gaan we over tot stemming over het raadsvoorstel zelf: de Gebiedsvisie en de reactienota. De heer Pechler is even weggelopen. Ik ben ook voor, dus dan hebben we 43 stemmen voor en is het voorstel aangenomen.

7. Motie vreemd aan de orde van de dag. 01:12:57

Voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 7 en de moties vreemd. We doen dat als volgt: de hoofdindieners lichten kort hun motie toe. Overige fracties stellen eventueel een verhelderende vraag. Het college reageert met een preadvies. Als het nodig is kunnen de hoofdindieners nog reageren. Zo doen we dat bij elke motie. We nemen ze in de volgorde zoals ik ze hier heb staan. Ik weet niet wat er op het RIS staat, maar ik neem aan dezelfde. - M05: Naschoolse opvang ook voor leerlingen van de Wingerd Voorzitter: Motie 05 van het CDA en vele anderen over naschoolse opvang voor leerlingen van de Wingerd. De heer De Haan. 01:13:47

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, eerder vandaag werd ons initiatiefvoorstel voor meerdere seniorenwoningen aangenomen en dan nu deze motie over de Wingerd die al zo een overgrote meerderheid kent. We hebben mindere dagen meegemaakt. We zijn dan ook ontzettend blij dat we bijna unaniem vandaag een prachtig besluit nemen voor de kinderen en de ouders van de Wingerd. Er is daar grote behoefte aan naschoolse opvang en helaas kon dit niet na de herfstvakantie starten. Dat was vooral een financiële discussie. Het college is van mening dat dit niet vanuit de Jeugdwet betaald kan worden en daarom is het college dan ook aan de gang met een structurele oplossing. Dat is goed, maar wij vinden ook dat kinderen en ouders niet moeten wachten tot deze oplossing er is en dat er ook voor de Wingerd een tussentijdse oplossing gevonden moet worden. Voorzitter, tenslotte zijn we blij met de samenwerking die wij tijdens deze motie zagen tussen oppositie en coalitie en dat smaakt, wat ons betreft, naar meer.

54

01:14:50

Voorzitter: Dank u wel, ik ga niet vragen wie van de andere indieners, want dat zijn er zoveel. Misschien wil de VVD er toch iets over zeggen. Mevrouw Akkerman. 01:14:57

Mevrouw Akkerman (VVD): Ik had een vraag, als dat mag? 01:14:59

Voorzitter: Ja, dat kan ook. 01:15:00

Mevrouw Akkerman (VVD): Wij, als VVD-fractie, vinden de dekking uit de algemene middelen niet bijzonder prettig. Nou is het zo dat je in een motie niet per se een dekking hoeft te noemen, dus wij vroegen ons af of het mogelijk is om het tweede verzoekpunt weg te halen en het college te vragen om een alternatieve dekking te zoeken. 01:15:17

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, wat de VVD nu weer een beetje doet, is hetgeen het CDA het college wat verwijt en dat is namelijk de financiële discussie waarbij kinderen en ouders van de Wingerd de dupe zijn, waardoor er namelijk geen naschoolse opvang is gekomen na de herfstvakantie. Natuurlijk is dit voor het CDA geen prettige dekking vanuit de algemene middelen, maar wat ons betreft staan de kinderen en ouders voorop. Daarom heeft het CDA er toch voor gekozen, ook in samenwerking met de coalitie, om deze dekking er wel in op te nemen. Doen we het niet, dan laten we het aan het college. Wellicht komt er dan precies hetzelfde resultaat uit. Of je hem dan hier in de motie opschrijft of dat het uiteindelijk gebeurt nadat je hem niet in de motie opschrijft, dat is mij om het even. Waar ik en mijn fractie heel blij mee zijn, is dat het voor de ouders en kinderen gewoon geregeld wordt. We hebben die ouders hier vorige week horen spreken. Dat waren, wat mij betreft, supersterke betogen en dat heeft ons echt de doorslag gegeven om die financiële dekking dan maar even voor lief te nemen. 01:16:18

Voorzitter: Dank u wel. Iemand anders nog? Gaat uw gang. 01:16:26

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Ik wil er toch wat woorden aan besteden, want mijn fractiegenoot Mirjam Gietema die heeft hier, samen met de heer De Haan, hard aan getrokken. Het klopt wat net werd gezegd als het gaat dat er wel wat is over de financieringsbron en ook waar de centen, of het nou landelijk of lokaal is, vandaan moeten komen. We zien dat het college een andere mening heeft dan het ministerie, die wel duidelijk aangeeft dat de buitenschoolse opvang met extra ondersteuning betaald dient te worden uit de Jeugdwet of vanuit de Wet langdurige zorg. Het college ziet dat anders. Dat kan. Wij kiezen ervoor om niet die discussie hier opnieuw te starten, maar te kiezen voor het belang van ouders en kinderen. Zij wachten al veel te lang en wat ons betreft zouden ze morgen al moeten kunnen beginnen. Praktisch kan dat, want ze hebben een plan klaarliggen. Wat ons betreft wordt er niet langer gedraald met het oplossen hiervan en kijken we uit naar de structurele oplossing, hoe die er dan ook uitziet, en zorgen we ervoor dat die ouders snel geholpen zijn. De zomervakantie is al over drie maanden, bij wijze van spreken, dus laat ze niet zo lang wachten. 55

01:17:32

Voorzitter: Dank u wel. Kunnen we het hiermee afsluiten wat uw bijdrage betreft? Dan ga ik, denk ik, naar mevrouw Molema. 01:17:44

Mevrouw Bloemhoff (wethouder): Dank u wel, Voorzitter. Wethouder Bloemhoff. 01:17:46

Voorzitter: Wethouder Bloemhof. 01:17:47

Mevrouw Bloemhoff (wethouder): Het kan beide. Een reactie op de motie: we hebben als college gekozen om het in een keer goed te willen organiseren. Dat is ook wat we hebben uitgelegd in de commissie, dat we nu onderzoek doen naar hoe het vorm zou kunnen worden gegeven, het liefst zo regulier mogelijk. Geen jeugdhulp-indicaties, maar echt een BSO-voorziening met een stukje zorg daarnaast. Daar hebben we onderzoek naar laten doen. Het is dus ook niet een financieel motief, maar het feit dat je wel degelijk ziet dat er iets geregeld moet worden. Hoe doe je dat dan op de goede manier en zo regulier mogelijk? Dat maakt dat wij zeggen dat wij, omdat wij die keuze maken om het in een keer goed te doen, de motie ontraden, hoewel we natuurlijk wel begrip hebben voor het feit dat de raad nu voor de tijdelijkheid een oplossing zoekt. Wij willen daarbij nog wel een aantal kanttekeningen aangeven. Er is inmiddels weer contact geweest met de school en hoewel aanvankelijk anders bij ons was aangegeven, hebben Cosis en de Wingerd meer tijd nodig om de tussenoplossing te regelen. We kunnen dus het geld beschikbaar stellen, maar hoe snel het geregeld wordt is aan de school en Cosis. Wij geven dus een winstwaarschuwing dat dit nog wel enkele weken gaat duren. 01:19:05

Mevrouw Bloemhoff (wethouder): Nogmaals, we doen nu een onderzoek naar de structurele oplossing voor de Wingerd, maar ook voor de andere scholen waar het speelt. Die resultaten zullen we u zo snel mogelijk doen toekomen, voor de zomer, zodat we met u in gesprek kunnen over hoe het er na de zomer dan uit moet zien. We geven nog mee dat het dus zo kan zijn - dat hebben we in de commissie ook gezegd - dat kinderen en ouders nu wennen aan een situatie die na de zomer wellicht anders is. Er wordt misschien met andere partijen zaken gedaan, zodat er een wisseling kan zijn van begeleiders en pedagogisch medewerkers en dat kan mogelijk onrust opleveren. Wij hebben aangegeven dat onze voorkeur zo regulier mogelijk is, dus BSO, en dat we daar dus nader onderzoek naar doen en normaliseren zoveel als kan. Daar wou ik het even bij laten. Nog de toevoeging dat we hiermee kiezen voor een oplossing voor de kinderen in de gemeente Groningen. Circa 45 procent van de kinderen komt uit andere gemeenten. Dus dat de raad zich bewust is dat, als de motie aangenomen wordt, dit alleen voor de kinderen uit de gemeente Groningen een oplossing is. Dank u, Voorzitter. 01:20:19

Voorzitter: Dank u wel. De heer Dijk. 01:20:25

De heer Dijk (SP): Voorzitter, ik doe meteen een stemverklaring, maar ik wil hierop toch nog heel even een klein beetje reageren. Dank voor het CDA en D66 voor het aankaarten van het 56

probleem, de ouders op de tribune, de leerkrachten die er ook bij waren en de schooldirecteur. Volgens mij is het supergoed dat op die manier zo een probleem duidelijk in deze gemeenteraad besproken wordt. Wat ik net zei over de taal spreken, dat zie je hier ook hoe het met allerlei regels gaat. Volgens mij heeft het college, ook in de commissie, heel duidelijk aangegeven dat ze echt wel een oplossing willen voor het probleem. Dat het erom ging dat het inderdaad voor veel wisselingen zou zorgen als je tijdelijk tot de zomer iets zou doen. Dat ze een structurele oplossing proberen te vinden voor na de zomer. Dan zie je eigenlijk wat voor krankzinnige wereld we hebben gecreëerd met allerlei verschillende regels, want nu kan het college het wel doen voor de kinderen die in de gemeente Groningen wonen, maar niet voor de mensen die niet in de gemeente Groningen wonen. Als we het nou hebben over de taal spreken en ervoor zorgen dat de politiek oplossingen voor mensen regelt, dan is dit eigenlijk best een goed voorbeeld hoe we het wel proberen hier, maar dat het niet allemaal ideaal is. Ik wilde in ieder geval het CDA en de partijen die aan deze motie hebben gewerkt heel erg bedanken en ook het college voor in ieder geval het alvast werken aan een oplossing voor na de zomer. Daarom zullen wij voor deze motie gaan stemmen. 01:21:49

Voorzitter: De tijd van woordvoering was wel in de eerste termijn, wat mij betreft. Nee, het is echt heel helder hoor. Ik heb het aan het begin uitgelegd. Zijn er nog vragen aan het college of aan de indieners? Dat is niet het geval. Zijn er nog stemverklaringen? Mevrouw Akkerman. 01:22:14

Mevrouw Akkerman (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Wij willen er geen gewoonte van maken om uit de algemene middelen dit soort dingen als dekking te kiezen. We vinden dit nou echt een voorbeeld waar ons eigen systeem zo ingewikkeld is en waarvan je zegt: we willen niet dat de inwoners daar de dupe van zijn. Dus we gaan voor deze motie stemmen. 01:22:33

Voorzitter: Dan breng ik de motie in stemming. Dat zijn 43 stemmen voor, plus die van mij is 44. De motie is aangenomen. - M06: Steun het zelfbeschikkingsrecht, steun de transgenderwet Voorzitter: We gaan naar motie nummer 06 van de Partij voor de Dieren en een hele rij anderen. Gaat uw gang. 01:23:07

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Het is een onderwerp dat nuance verdient, dus ik hoop dat u mij toestaat om iets langer dan gebruikelijk bij een motie vreemd stil te staan. In 2014 trad de Transgenderwet in werking in Nederland. Voor die tijd werd trans personen in Nederland verplicht om zich te laten steriliseren voordat zij hun geslachtsregistratie konden aanpassen. Een wrede en onwenselijke praktijk, waar minister van Engelshoven tijdens de evaluatie van de Transgenderwet in 2021 publiekelijk excuses voor maakte. Deze wetsevaluatie toonde ook aan dat er nog veel ruimte is voor verbetering van de rechtspositie van transgender personen en dat zij nog veel blokkades en drempels ervaren in hun medische- en maatschappelijke transitie. Op basis van de evaluatie dienden

57

daarom de toenmalige ministers voor Emancipatie en Rechtsbescherming, Ingrid van Engelshoven en Sander Dekker, een voorstel in tot versoepeling van de Transgenderwet. 01:23:58

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Op dit moment is het wijzigen van de geslachtsregistratie namelijk een kostbaar, lang en zwaar proces voor het trans personen. Er wordt bijvoorbeeld een deskundigenverklaring geëist, die maar door enkele psychologen in Nederland afgegeven kan worden en waar dus lange wachtrijen voor bestaan. Dit terwijl leven in de wachtstand funest is voor het mentale welzijn van trans personen. Door dit soort wettelijke beperkingen, het gebrek aan acceptatie en zelfs de oprechte haat die gericht is aan transgender personen in de samenleving, is de kans dat een trans persoon een zelfmoordpoging doet vijf tot tien keer groter dan bij een cisgender persoon, zo meldt 113Nederland. De nieuwe versie van de wet stelt daarom voor om voor inwoners vanaf de leeftijd van zestien jaar de deskundigenverklaring te laten vervallen en te vervangen door een wettelijke bedenktijd van tussen de een en drie maanden, voordat mensen hun geslachtsregistratie soepel en simpel kunnen wijzigen bij de gemeente. 01:24:50

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Ook wordt een wijziging van de geslachtsregistratie mogelijk tussen de twaalf en zestien jaar, maar alleen met tussenkomst van de rechter. Het gaat hier dus enkel om administratieve aanpassingen en niet om medische interventies. De wet zou afgelopen najaar in stemming worden gebracht, maar mede door het manifest Gendertwijfel, onderdeel van een conservatieve beweging die over de gehele wereld de rechten van trans personen probeert in te perken, kregen enkele partijen koude voeten en is de behandeling helaas uitgesteld tot deze maand. Dit terwijl soortgelijke wetten, waarbij de deskundigenverklaring dus niet langer nodig is, al meer dan tien jaar bestaan en reeds aangenomen zijn in landen zoals Argentinië, Ierland, Noorwegen, België, Zwitserland, Luxemburg en Malta. In die landen heeft de wet of een soortgelijke wet geen problemen veroorzaakt, maar wel de acceptatie van transgender personen positief beïnvloed. 01:25:40

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): De gemeente Groningen is een voorvechter van LHBTQIA+ emancipatie en ook op het vlak van de acceptatie en rechten voor transgender personen hebben we de afgelopen jaren hier mooie stappen gezet. In diezelfde lijn dien ik daarom, samen met GroenLinks, de Partij van de Arbeid, D66, de Partij voor het Noorden en Student en Stad, deze motie in die een oproep is aan de Tweede Kamer om voor de wet te stemmen, zoals ook de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam al hebben gedaan. Voorzitter, daar wou ik het graag bij laten, maar als er nog vragen zijn beantwoord ik die met liefde. 01:26:11

Voorzitter: Even voor de duidelijkheid: u vraagt het college om voorafgaand aan de stemming in de Tweede Kamer - daar moeten we nog even op wachten, begrijp ik? Nee, op 17 april. Dat is binnenkort - de publiekelijke steun van de gemeente Groningen voor het recht op zelfbeschikking over te brengen en ook voor wijziging van de Transgenderwet te pleiten bij de Tweede Kamer.

58

01:26:32

Voorzitter: Ik zag eerst de heer De Haan, geloof ik, en dan mevrouw Sloot. 01:26:37

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, deze motie schuurt bij mijn fractie toch wel wat en dat heeft vooral ermee te maken dat... Gisteren zag ik toevallig deze motie onder de raadsagenda staan. U heeft hem, wat mij betreft, erg laat gedeeld met de raad. Juist als het gaat om zo een onderwerp, waar we heel zorgvuldig, inhoudelijk en... Ik denk dat je daar wel wat kennis voor nodig hebt om daar op een goede manier over te spreken. Is de heer Pechler het met mij eens dat het juist, door het op deze manier te doen, door een motie vreemd waar we weinig - in ieder geval als ik over mezelf spreek. Ik heb er weinig kennis van zaken van sinds gisteren. Het zegt misschien wat over mij, maar goed, je hebt niet verstand van alle onderwerpen om het maar even zo te zeggen - dat door op deze manier deze motie in te dienen, je wellicht zo meteen juist wat polarisatie op zo een precair onderwerp krijgt. 01:27:42

Voorzitter: De heer Pechler. 01:27:47

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Ik begrijp inderdaad dat het een complex onderwerp is voor de meesten van ons en dat de achtergrondkennis hier wat minder vanzelfsprekend is dan bij sommige andere thema's. Daarom heeft onze fractiemedewerker de motie afgelopen woensdag, dus een week geleden al, verstuurd naar de woordvoerders, die begin dit jaar de commissie over de LHBTQIA+ monitor hebben gedaan. Volgens mij was dat in het geval van het CDA de heer Van Jaarsveld, dus u had er een week geleden van kunnen weten. Daarnaast ben ik het ermee eens dat een motie vreemd niet heel veel gelegenheid geeft tot debat, maar ik vond het ook wat verstrekkend om een initiatiefvoorstel of een agendering te verzoeken voor een lobby-vraag vanuit deze gemeente naar het Rijk en de Tweede Kamer. 01:28:30

Voorzitter: Mevrouw Sloot. 01:28:32

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, ik vind dit een hele lastige en ik zal u uitleggen waarom. Als deze motie in meerderheid wordt aangenomen en niet unaniem, dan zijn er hier dus partijen die het er niet mee eens zijn wat u in uw motie heeft staan. Toch zal er dan naar Den Haag worden gezegd dat de hele gemeente Groningen dit wil, terwijl Den Haag degene is die over de wetten gaat. Den Haag is degene die hier nu mee bezig is. Dus wij gaan, nog voordat Den Haag daar zelf een uitspraak over doet, Den Haag vertellen wat ze moeten doen en dan misschien ook nog niet eens alle fracties in deze zaal. Ik vind dit eigenlijk niet onze taak, dus ik heb daar moeite mee. Kunt u dat begrijpen? Het gaat mij om het democratische proces. 01:29:29

Voorzitter: Of het wenselijk is of niet, daar ga ik me niet over uitlaten, maar als de raad een besluit neemt, dan is dat gewoon een raadsbesluit en dan gaat het college dat doen. Of alle fracties daarachter staan of niet is dan niet zo relevant. De heer Pechler.

59

01:29:43

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Even ingaande op beide punten: volgens mij hebben we in deze raad een goede traditie om lobby-moties in te dienen en bepaalde lobby's te voeren richting het Rijk, juist om de Tweede Kamer tot iets te bewegen voordat ze al tot een besluit zijn overgegaan. Dus daarin zie ik het probleem niet zo. Wat betreft het eerste punt dat een lobby-motie - als ik kijk naar het aantal mede-indienende partijen dan gaat die het halen - dan namens de gemeente een boodschap overbrengt die niet door alle partijen wordt gedragen: dat is natuurlijk bij elk raadsbesluit dat niet unaniem wordt aangenomen het geval. Er staat ook wel eens in de krant dat de gemeente Groningen tot iets besluit, waar mijn fractie het niet mee eens was. Maar ja, dat is dan toch iets wat de gemeente en de gemeenteraad in meerderheid hebben besloten. Volgens mij is dat juist uit het oogpunt van democratische legitimiteit met een meerderheid van de stemmers van deze gemeente het enige juiste. 01:30:32

Voorzitter: Helder. Mevrouw Sloot. 01:30:34

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, dus de heer Pechler ziet dit als een lobby-motie? Zo moet ik hem zien, als een echte lobby-motie? Ja? Oké, dank u. 01:30:43

Voorzitter: Voor de records, hij knikt. Iemand anders nog? De heer Lo-A-Njoe. 01:30:50

De heer Lo-A-Njoe (D66): Voorzitter, dank u wel. Een stem voor de Transgenderwet was en is, wat D66 betreft.... 01:30:55

Voorzitter: De heer Pechler vraagt: is het een vraag? U begint gewoon. Ik zie u in uw woordvoering-modus staan. 01:31:00

De heer Lo-A-Njoe (D66): Zeker, dat heeft u goed gezien. 01:31:02

Voorzitter: Gaat uw gang. 01:31:08

De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik gaf de heer Pechler even de tijd om te gaan zitten. Een stem voor de Transgenderwet was en is, wat D66 betreft, een stem voor mensenrechten. Dus voor mijn fractie is deze motie niet complex. Zoals breed bekend is vindt D66 het recht op zelfbeschikking van alle inwoners van onschatbaar groot belang. Dat zijn geen loze woorden. Zelfbeschikking heeft echt betekenis en dat betekent, wat mijn partij betreft, dat voor een geslachtswijziging bij de burgerlijke stand je geen verklaring van een ander nodig hebt, want het gaat over jouw identiteit. Je bent niet ziek als je voelt dat je een andere genderidentiteit hebt dan zoals je die kreeg bij je geboorte. Waarom zou je dan bijvoorbeeld eerst naar een arts moeten? Wij zetten ons met Lisa van Ginneken hiervoor in de Tweede Kamer in en dat doet mijn fractie hier eveneens met volle overtuiging. Hoe mooi zou het zijn als we dat ook als gemeente breed uitdragen en uitspreken richting Den Haag. Daarom roept deze motie het college op om namens de gemeente Groningen publiekelijk haar steun uit te spreken. 60

Steun voor trans personen, intersekse personen en non-binaire personen en dus daarmee voor de wijziging van de Transgenderwet. Dank u wel. 01:32:14

Voorzitter: Dank u wel. De heer Rebergen. Mevrouw Akkerman was eerst. 01:32:21

De heer Rebergen (ChristenUnie): Ik zou graag een vraag willen stellen. 01:32:23

Voorzitter: Een vraag, gaat uw gang. 01:32:26

De heer Rebergen (ChristenUnie): Ik zou de heer Lo-A-Njoe willen vragen of hij zich ook voor kan stellen dat er tegen deze motie gestemd wordt, zonder dat het afbreuk doet aan de zinnen die de heer Lo-A-Njoe net uitsprak, namelijk de ondersteuning van transgender personen? 01:32:45

Voorzitter: De heer Lo-A-Njoe. 01:32:49

De heer Lo-A-Njoe (D66): Daar twijfel ik over, want dat roept bij mij vragen op, dus ik zou graag daar het gesprek over voeren. U vraagt mij of ik dat zou begrijpen. Nee, maar ik g a er wel graag het gesprek over aan heer. 01:33:02

Voorzitter: De heer Brandenbarg. 01:33:04

De heer Brandenbarg (SP): Daar wil ik dan wel even op door, want het is namelijk zo dat het debat in de Tweede Kamer over deze wet nog is geschorst nadat alle vragen zijn beantwoord. Het kan zelfs zo zijn dat er nog wijzigingen op die wet komen. Dus het kan ook zo zijn dat de fracties wachten op die wijzigingen met hun uiteindelijke standpuntbepaling over die wet. Kunt u begrijpen dat het dan wellicht wat vreemd voelt voor een partij hier, die wellicht ook een fractie in de Tweede Kamer heeft, om daarop vooruit te lopen, terwijl die fractie in haar standpuntbepaling nog wacht op de antwoorden van het kabinet? Het betekent dus niet dat als je hier tegenstemt, je trans personen niet zou willen steunen. 01:33:47

Voorzitter: De heer Lo-A-Njoe. 01:33:48

De heer Lo-A-Njoe (D66): Voorzitter, wellicht heeft de heer Rebergen dat ook bedoelt, want dat kan ik mij goed voorstellen. Wat dat betreft is het voor mijn fractie minder lastig, omdat wij helemaal voor zijn, maar ik kan me voorstellen dat fracties die nog twijfelen, willen wachten tot de precieze uitwerking bekend is. Dat kan ik mij voorstellen. Dat maakt niet dat je daarmee niet voor deze mensen bent. 01:34:13

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Akkerman.

61

01:34:16

Mevrouw Akkerman (VVD): Voor de woordvoering. Klopt, hè? Laat ik met de conclusie beginnen. Onze fractie heeft grote moeite om überhaupt over deze motie te stemmen. Zowel voor als tegen vinden wij het heel erg lastig, want het gaat hier over een wet die in de Tweede Kamer behandeld wordt en waar wij dus niet over gaan. Wat ook eerder is genoemd, waar wij ons dus niet op een manier in verdiept hebben, zoals een Tweede Kamerlid dat op dit moment zou moeten doen. Daar komt bij dat er inderdaad nog wijzigingen in de wet kunnen plaatsvinden, waardoor je nu eigenlijk niet kan zeggen of je voor of tegen bent. Door het hele inhoudelijke verhaal van D66 en de vraag van de ChristenUnie daarop, zou je inderdaad tegen de motie kunnen stemmen, maar dan lijkt het alsof je tegen de Transgenderwet bent. Wij zijn er niet voor noch tegen, dus wij hebben grote moeite om te stemmen over deze motie. Dank u wel. 01:35:05

Voorzitter: Dank u wel. De heer Lo-A-Njoe. 01:35:10

De heer Lo-A-Njoe (D66): Voorzitter, de vraag aan de VVD is dan: er bestaat ook de optie om je te onthouden van stemming. Ik heb begrepen dat je dan deze zaal uit moet lopen. Dat heb ik vandaag begrepen, want het was voor mij ook nieuw. Is dat een optie? 01:35:24

Voorzitter: Je mag je niet onttrekken aan stemming. Dat gebeurt af en toe stiekem toch, maar die optie kent de wet niet. Als u niet voor bent, dan bent u tegen. Wie kan ik nog het woord geven? De heer Brandenbarg. 01:35:47

Mevrouw Akkerman (VVD): Volgens mij was het een vraag aan de VVD. 01:35:49

Voorzitter: De VVD, neem me niet kwalijk. 01:35:50

Mevrouw Akkerman (VVD): Wij volgen het debat en nemen dat in overweging binnen alle mogelijkheden die er zijn. 01:35:57

Voorzitter: Ik zeg maar even wat de officiële spelregels zijn. Ik zag daar mevrouw Menger. 01:36:05

Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Onze fractie sluit zich aan bij de stemverklaring van zowel de SP als de VVD. Dank u wel. 01:36:15

Voorzitter: Ik geloof dat de heer Brandenburg niet weet dat hij al een stemverklaring heeft gegeven. De strekking van zijn verhaal neemt u over, begrijp ik. De heer Brandenbarg. 01:36:26

De heer Brandenbarg (SP): Voorzitter, ik ben ook een tikje in verwarring, maar ik doe gewoon mijn stemverklaring nu en dan hoeven we dat straks niet meer te doen. Laat ik, namens de SP, vooropstellen dat wij alle overwegingen die in deze motie staan steunen. Dat wij ons altijd allemaal moeten inzetten tegen elke vorm van discriminatie en dat iedereen in 62

Groningen recht heeft om te zijn wie hij wil zijn en daar zelfbeschikking over moet hebben. Dat zij ook nog eens niet geconfronteerd horen te worden met geweld als zij willen zijn, wie zij willen zijn. Wat dat betreft delen wij helemaal de ondersteuning en de portee, zoals dat zo mooi heet, van deze motie. Deze motie roept op om te lobbyen voor een wet die nog niet definitief is en waar de fractie van de SP in de Tweede Kamer nog enkele vragen over heeft gesteld aan de minister en die vragen nog afwacht voordat zij hun standpunt bepalen of ze voor of tegen de uiteindelijke wet - waarvan we de inhoud nog niet 100 procent kennen zullen stemmen. Dat maakt dat mijn fractie op dit moment, ondanks dat wij alle steun hebben voor deze gemeenschap, voor deze trans personen, voor iedereen die zich gediscrimineerd voelt of wordt in onze gemeente, deze motie niet kunnen steunen. 01:37:48

Voorzitter: Dank u wel. Gaan we nu een rondje stemverklaringen doen? Ik denk dat het goed is om eerst even naar het college te luisteren, dus ik kijk even of iemand nog vooraf het woord wil voeren over de motie zelf. Dat lijkt niet het geval. Het college. 01:38:06

Mevrouw Molema (wethouder): Dank u wel. Ik zal kort zijn. Wij geven de motie oordeel raad. Dat heeft ermee te maken dat wij als Groningen natuurlijk streven naar een inclusief Groningen, waarin iedereen zichzelf kan zijn en inderdaad het zelfbeschikkingsrecht heeft. Wij snappen de discussie die er speelt, de overwegingen en constateringen die in de motie zitten en volgens mij zijn dat hele terechte constateringen. Dit gaat - volgens mij voelt u dat allemaal heel goed aan - over mensen die het een hele lange tijd heel erg moeilijk hebben gehad, waarbij deze wet een enorme bijdrage geeft in de erkenning van het proces waar ze doorheen moeten en ook de regie die ze daar zelf op hebben in plaats van de ander. Dus wij wensen u veel wijsheid bij uw besluit. 01:38:52