Bijlage 1 - Jaarstukken 2025

Verschil

V/N

Reserve Programma vluchtelingen: Door een voordeel op de reguliere exploitatie viel de onttrekking aan de reserve lager uit dan begroot.

204

N

Reserve Wijkontwikkeling: Er is minder onttrokken voor Buurt aan Zet. Dit komt onder andere doordat eigen capaciteit is ingezet in plaats van de begrote externe inzet en lager uitgevallen kosten voor projecten.

111

N

Totaal

315

N

40

Jaarstukken 2025

3.5 Cultuur, sport en recreatie Ambitie Gouda is een bruisende en gezonde stad, waar het prettig wonen, opgroeien, bewegen en recreëren is. Een stad met een rijk cultureel aanbod waar ruimte is voor verwondering en een unieke beleving. De gemeente wil het culturele erfgoed van Gouda behouden, versterken en toekomstbestendig maken en haar archeologische verleden zichtbaar maken. Kansen die waterrecreatie biedt voor Gouda, aangrijpen. Voor een aantrekkelijke en leefbare stad zijn cultuur en kunst een onmiskenbare schakel. Toegankelijkheid, een breed bereik en divers aanbod van kunst en cultuur is daarbij cruciaal. Gouda moet een gezonde stad zijn met gezonde inwoners. Zowel lichamelijk fysiek als geestelijk mentaal. Sporten en bewegen moet toegankelijk en dichtbij zijn voor iedere Gouwenaar

Wat is bereikt? 1) Investeren in een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. De binnenstad is in 2025 aantrekkelijker en gebruiksvriendelijker geworden voor inwoners, bezoekers en ondernemers. De inpandige fietsenstalling aan de Nieuwe Markt is geopend en wordt goed gebruikt. De subsidieregeling voor duurzame terrasverwarming is opengesteld en het uitstallingenbeleid is verruimd zodat kleinschalige zitgelegenheden mogelijk zijn geworden. Daarnaast zijn, met het vastgestelde uitvoeringsplan voor het Waterfonds en het vernieuwde ligplaatsenbeleid, verdere stappen gezet om de kwaliteit van de binnenstad en het watergebonden gebruik te versterken. Ook is gestart met de doorontwikkeling van evenementen.

2) Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren In 2025 is verder gewerkt aan een sterkere positionering van Gouda. Een nieuwe stadsmarketingstrategie is vastgesteld en een imago-onderzoek is uitgevoerd. Een merkstrateeg voert regie op de uitvoering van de strategie, in nauwe samenwerking met externe partners. De evenementen in de stad werden opnieuw goed bezocht. Ook bleef het aantal bezoekers aan de vijf belangrijkste attracties van Gouda op niveau.

3) Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda Op het gebied van erfgoed zijn in 2025 verdere stappen gezet in behoud, bescherming en zichtbaarheid. De eerste fase van het aanwijzingsprogramma gemeentelijke monumenten is afgerond en de formatie is uitgebreid. De informatievoorziening over archeologie is verbeterd en het archeologisch depot is verder ontwikkeld. De verbouwing van het stadhuis is na de ontwerpfase begonnen. Daarbij is ook ruimte oor een Levend Leslokaal. Daarnaast is de subsidieverordening beter benut, zijn archeologische onderzoeksrapporten opgenomen in de GIS-viewer en is gestart met de herijking van de regeling erfgoed en duurzaamheid. De Gouwekerk is herbestemd en een nieuw concept landde in De Waag (inclusief VVV).

4) Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector De culturele sector is in 2025 verder versterkt en het bereik van culturele activiteiten is verbreed. Via de Cultuurnota, de subsidieregeling Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling en de specifieke uitkering jongerencultuur, zijn vernieuwende initiatieven ondersteund en kregen jonge makers ruimte voor ontwikkeling. Driekwart van de inwoners is tevreden over het culturele aanbod, waarbij het aandeel zeer tevreden inwoners licht is gestegen. Ook is de bibliotheekvestiging in Goverwelle vernieuwd. Midden Holland is de stedelijke cultuurregio geworden. Voor kunst in de openbare ruimte werd een nieuw collecteplan vastgesteld.

5) Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt Ook op het gebied van sport en bewegen zijn resultaten geboekt. De gemeente heeft een nieuwe sportvisie vastgesteld en extra sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte gerealiseerd. Daarnaast is het Leefstijlakkoord gelanceerd. Het aantal inwoners dat met succes gebruik maakte van het Volwassenenfonds is gestegen naar 350.

Jaarstukken 2025

41

3.5.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling 1: Investeren in een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen • De gemeente heeft actiever gestuurd op de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de binnenstad. In 2025 is nadrukkelijker gebruikgemaakt van de mogelijkheden van de leegstandsverordening. In het kernwinkelgebied zijn leegstandsschouwen uitgevoerd en voor langdurig leegstaande panden zijn leegstandsbeschikkingen afgegeven. Ook is op initiatief van de gemeente een pop-upconcept gerealiseerd op de Kleiweg en is samen met vastgoedeigenaren en de Stichting Binnenstad Ondernemers Gouda gewerkt aan een ontwikkelrichting voor Kleiweg-midden. • De binnenstad is beter ondersteund met voorzieningen voor bezoekers en horeca. De inpandige fietsenstalling aan de Nieuwe Markt is goed in gebruik genomen en de capaciteit van de Stationsgarage is uitgebreid met 80 parkeerplaatsen. Ondernemers hebben gebruikgemaakt van de subsidieregeling voor duurzame terrasverwarming en gasheaters zijn verder uitgefaseerd. Ook is een terrasschouw uitgevoerd als voorbereiding op actualisatie van het terrassenbeleid. • Er is gewerkt aan een sterker en samenhangender aanbod in de culturele binnenstad. Met Museum Gouda, de Sint-Jan, het Stadhuis en de Waag zijn gesprekken gevoerd over betere afstemming in programmering, zichtbaarheid en publieksbenadering. De verbouwing en herbestemming van het Stadhuis zijn gestart.

In de Waag is een nieuw concept geopend, waarbij ook de VVV-balie is voortgezet. • Voor waterrecreatie en gebruik van de vaarwegen zijn nieuwe stappen gezet. Voor het Waterfonds is een belangrijke basis gelegd met een uitvoeringsplan en onderzoek naar de elektrificering van bruggen en sluizen. Ook is gewerkt aan een aangepaste bediening van bruggen en sluizen en is een vergunningplicht voor rondvaartboten voorbereid. Daarnaast is een digitale applicatie ingevoerd waarmee liggelden eenvoudiger kunnen worden betaald. • De toegankelijkheid van de binnenstad is samen met ondernemers verder verbeterd. In samenwerking met Ongehinderd is gewerkt aan een MKB Toegankelijke Route. Winkel- en horecalocaties zijn beoordeeld op toegankelijkheid en ondernemers hebben individueel advies ontvangen over verbeterpunten. Ook is de toegankelijkheid van de openbare ruimte in het kernwinkelgebied onderzocht. • Voor de toekomst van de binnenstad is gewerkt aan een bredere integrale visie. Voorbereidend onderzoek voor een nieuwe winkelvisie is in 2025 verder gebracht en verbreed naar een omgevingsprogramma binnenstad. Daarbij zijn trends, beleidskaders en kansen voor de binnenstad in beeld gebracht en is met ondernemers en andere betrokkenen gesproken over ontwikkelrichtingen.

Doelstelling 2: Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren • De basis voor Merk Gouda is verder opgebouwd en zichtbaar gemaakt. In 2025 is gewerkt aan de uitvoering van de strategie stadsmarketing. Daarbij zijn onder meer een huisstijl ontwikkeld, de website DitisGouda.nl gelanceerd en ondernemersverhalen in tekst en fotografie gedeeld. Ook zijn sociale mediakanalen opgezet. • Intern en extern is gewerkt aan een gezamenlijk merkverhaal voor Gouda. Binnen de gemeentelijke organisatie en samen met partners in de stad zijn bijeenkomsten, merkworkshops en trainingen georganiseerd. Daarmee is gewerkt aan meer herkenning, samenhang en draagvlak voor het merk Gouda. • De vrijetijdseconomie is via promotie en samenwerking verder ondersteund. Met campagnes, publicaties over Gouda en samenwerking met travel trade-partners op beurzen is uitvoering gegeven aan het koersdocument toerisme. Daarmee is gewerkt aan meer bekendheid van Gouda, meer bestedingen in de binnenstad en een sterker meerdaags verblijf. • De gemeentelijke evenementen zijn ondersteund en verder doorontwikkeld. In 2025 zijn de subsidies voor vijf gemeentelijke evenementen verhoogd. Ook is gestart met ondersteuning van organisatoren op het gebied van veiligheidsplannen en is voor Zotte Zaterdag onderzocht hoe het evenement in zelfstandige vorm behouden kan blijven.

Daarnaast is een traject gestart om per evenement een toekomstvisie op te stellen.

Doelstelling 3: Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda • De basis voor actueel erfgoedbeleid is verder versterkt. In 2025 is gewerkt aan de kwaliteitsuitwerking van de historische linten en aan nieuwe archeologische waarden- en verwachtingenkaarten. Ook zijn voorbereidende stappen gezet voor een Omgevingsprogramma Erfgoed. • Het aanwijzingsprogramma voor gemeentelijke monumenten is verder gebracht. De laatste onderzoeksfase voor potentiële nieuwe monumenten en beeldbepalende panden is uitgevoerd. Daarbij is ook gewerkt aan een lijst met mogelijk post-65-erfgoed. Voor archeologische monumenten zijn redengevende omschrijvingen opgesteld en is aanvullend onderzoek gedaan. • De gemeente blijft inzetten op benutting en gebruik van monumenten. Zo werd in 2025 de nieuwe invulling van de Gouwekerk via BOPA vergund. • Archeologisch onderzoek en ontsluiting van vondsten zijn verder ontwikkeld. De gemeente heeft gewerkt aan de digitalisering en duurzame ontsluiting van de archeologische collectie. Op meerdere plekken in de stad zijn archeologische onderzoeken uitgevoerd, waaronder bij de IJsselhavensluis, Herpstraat en Nieuwehaven. De opgraving van het pestkerkhof trok daarbij veel publieke en landelijke belangstelling. • De regeling erfgoed en duurzaamheid is verruimd en verduidelijkt.

42

Jaarstukken 2025

De regeling Erfgoed en Duurzaamheid is aangepast voor onder meer glas- en vensterisolatie en zonnepanelen in het beschermd stadsgezicht. Daarmee zijn meer en eenvoudiger mogelijkheden ontstaan om monumenten te verduurzamen. • Ook de informatievoorziening en het archeologisch verhaal van Westergouwe zijn verder uitgewerkt. Er is gestart met een plan om monumenteneigenaren beter te informeren over regelgeving en subsidiemogelijkheden. In Westergouwe zijn verschillende stappen gezet om het archeologisch monument te beschermen en beleefbaar te maken, onder meer via onderzoek en ontwerpsessies voor de inrichting van een park en speelplek.

Doelstelling 4: Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector • De uitvoering van de Cultuurnota is voortgezet en de subsidieregeling is vernieuwd. De subsidieregeling voor culturele projecten is herijkt en samen met de culturele sector vernieuwd tot een regeling met meer nadruk op toegankelijkheid en maatwerk. Met de regeling zijn inmiddels ruim 50 projecten mogelijk gemaakt die het culturele aanbod in Gouda verbreden en vernieuwen. • Voor Museum Gouda zijn vervolgstappen voorbereid voor verbetering en verduurzaming. In 2025 zijn drie scenario’s uitgewerkt voor verbetering van de museumfunctie, inclusief verduurzaming en toegankelijkheid. Deze zijn aan de raad voorgelegd en vormden de basis voor besluitvorming begin 2026. • Ook voor de Goudse Schouwburg zijn stappen gezet naar een toekomstbestendige exploitatie. Onderzoek is uitgevoerd naar de financiële toekomstbestendigheid van de Stichting Schouwburgcomplex Gouda. Op basis van het toekomstplan heeft de raad besloten tot een eenmalige impuls voor huurdersonderhoud en tot verhoging van de structurele subsidie. • De maatschappelijke invulling van De Chocoladefabriek is verder versterkt. De tweede verdieping van De Chocoladefabriek is ingevuld met activiteiten van Bibliotheek Gouda. Daarmee kan de bibliotheek beter inspelen op de groeiende vraag en wordt voortgebouwd op het bestaande concept van De Chocoladefabriek.

• Beheer en behoud van kunst in de openbare ruimte zijn beter georganiseerd. De raad heeft het collectieplan Kunst in de openbare ruimte 2025-2033 vastgesteld. Op basis daarvan zijn herstelwerkzaamheden uitgevoerd, is een protocol opgesteld voor Stolpersteine en is gewerkt aan meer zorgvuldige omgang met kunstwerken in de openbare ruimte. • Ook is gewerkt aan de nieuwe organisatie van het Stadhuis en aan regionale cultuursamenwerking. In 2025 zijn voorbereidende stappen gezet voor de Stichting Stadhuis, waaronder de opstelling van conceptstatuten en de werving van een directeur-bestuurder. Regio Midden Holland is via ondertekening van een convenant een stedelijke cultuurregio geworden. Er is o.a. samengewerkt aan jongerencultuur en ambachten, ook met het Groene Hart.In 2026 dient besluitvorming plaats te vinden over de benodigde (definitieve) exploitatiesubsidie voor de stichting. Dit in navolging van de eerdere raadsvoorstellen rondom de herbestemming stadhuis.

Doelstelling 5: Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt • De ontwikkeling van sportaccommodaties is verder gebracht. In april 2025 is de nieuwe gymzaal Auris/Triangel opgeleverd en bij IKC Westergouwe is gebouwd aan een nieuwe sportzaal. Ook bij andere projecten uit het Integraal Huisvestingsplan liepen de ambities voor binnensportaccommodaties mee. Daarnaast is gestart met de ontwikkeling van een integraal plan voor binnensportaccommodaties. • De uitvoering van de sportvisie en de GALA-aanpak is voortgezet. Gouda werd in september uitgeroepen tot Sportgemeente van het Jaar. VNG, VSG, NOC*NSF, Kenniscentrum Sport & Bewegen, Mulier Instituut en Platform Ondernemende Sportaanbieders roemden vooral de duidelijke strategische visie, het bouwen aan een beweegvriendelijke omgeving, het positieve politieke sportklimaat en de vernieuwingsdrang van Gouda. Eerder in het jaar kwam de Nederlandse Sportraad al op bezoek om zich op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen in Gouda. In 2025 is verder ingezet op sport- en beweegaanbod voor jongeren en ouderen. Het aantal toekenningen via het Volwassenenfonds is gestegen en in oktober is de Sportspullenbank gelanceerd. Ook is met onderwijsinstellingen gewerkt aan een sterkere plek voor sport en bewegen binnen scholen. • In de wijken zijn nieuwe sport- en beweegvoorzieningen gerealiseerd.

Op verschillende plekken in de stad zijn voorzieningen toegevoegd of vernieuwd, zoals het freerunpark in Korte Akkeren en het vernieuwde Park Atlantis. Ook is een Goudse speel- en beweegkaart gemaakt. De Skills Garden in Westergouwe is voorbereid en wordt in 2026 gerealiseerd. • Voor veilig en prettig sporten zijn voorbereidingen getroffen. De Goudse Aanpak Veilig en Plezierig Sporten is in 2025 nog niet gestart, maar wel voorbereid voor invoering begin 2026. Daarbij is gewerkt aan de opzet van een gezamenlijke aanpak voor sociale veiligheid, normen en gedrag binnen sportverenigingen. • De basis voor meer uniformiteit en financiële robuustheid in de sportsector is versterkt. In 2025 is in beeld gebracht welke eigendoms- en gebruiksafspraken met verenigingen geactualiseerd moeten worden. Ook is meer grip gekomen op de financiële robuustheid van SPORT•GOUDA. Bij enkele gymzalen zijn verduurzamingsmaatregelen getroffen en voor het Groenhovenbad zijn voorbereidingen gestart voor een alternatief financieringsmodel.

3.5.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.

Jaarstukken 2025

43

3.5.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Data Data (jaarstukken 2025) (jaarstukken 2024)

Data (jaarstukken 2023)

Data (eerdere meting)

Databron

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Aantal Nog geen personen met nieuwe data een hotelovernachting

2024: 80.366 gasten

2023: 89.907 gasten

2022: 80.652 gasten

Cijfers Toerisme Gouda

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Gemiddelde uitgaven per persoon per bezoek

Nog geen nieuwe data

2024: € 44,00

2023: € 48,30

2022: € 42,00

Cijfers Toerisme Gouda

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Leegstand binnenstad

2025 63

2024 59

2023 42

2022 54

Locatus

Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Aantal bezoekers attracties binnenstad (top 5)

2024: 2023: 582.000 bezoekers 536.529 bezoekers

2023: 538.651 bezoekers

2022: 430.236 bezoekers

Cijfers Toerisme Gouda

Versterken van Leegstand van 2024: het cultureel rijksmonumen- 2 van de 354 erfgoed in ten = 0,56% Gouda

2024: 2023: idem als 2023 i.v.m. 2 van de 354 tweejaarlijkse meting = 0,56%

Ontwikkeling Tevredenheid en herstel van culturele de brede aanbod in culturele sector Gouda

2024: 2023: 2022: (Stadspeiling Zeer tevreden: 22% Zeer tevreden: 20% Zeer tevreden: 20% Gouda, Cultuur) Tevreden: 53% Tevreden: 56% Tevreden: 55% Neutraal: 22% Neutraal: 21% Neutraal: 20% Ontevreden: 3% Ontevreden: 3% Ontevreden: 2% Zeer ontevreden: 0% Zeer ontevreden: 0% Zeer ontevreden: 1%

2025: Zeer tevreden: 23% Tevreden: 53% Neutraal: 20% Ontevreden: 3% Zeer ontevreden: 1%

Ontwikkeling Percentage 2025: en herstel van inwoners dat Vaak: 17% de brede (vaak of soms) Soms: 53% Zelden: 22% culturele sector culturele activiteiten in Nooit: 8% Gouda bezoekt Weet niet: 1%

2024: Vaak: 16% Soms: 50% Zelden: 25% Nooit: 9% Weet niet: 0%

Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt

2024: 65,0%

44

Percentage 2025: inwoners van 69% 18 jaar en ouder dat minimaal één keer per week sport

Jaarstukken 2025

2023: Vaak: 14% Soms: 53% Zelden: 23% Nooit: 10% Weet niet: 1%

2022: (Inspectie idem als 2021 i.v.m. Overheidstweejaarlijkse meting informatie en Erfgoed) https:// inspectieoe.databank.nl/ jive

2022: Vaak: 13% Soms: 51% Zelden: 24% Nooit: 12% Weet niet: 1%

(Stadspeiling Gouda, Cultuur)

2022: 55,2%

Lokale Sportdeelname Index

Doelstelling

Indicator

Data Data (jaarstukken 2025) (jaarstukken 2024)

Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt

Percentage 2025: inwoners van 52% 18 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijnen

Data (jaarstukken 2023)

2024: 47,0%

Data (eerdere meting)

Databron

2022: 47,7%

Lokale Sportdeelname Index

3.5.4 Wat heeft het gekost? 3.5.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

24.739

26.992

25.506

Baten

-3.496

-4.448

-4.234

1.487 -214

Saldo van baten en lasten

21.243

22.544

21.272

1.273 0

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-753

-818

-818

0

20.490

21.726

20.454

1.273

Gerealiseerd resultaat

3.5.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2.3 Recreatieve havens

Begroting 2025 Begroting 2025 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

512

515

508

7

7.983

8.153

7.080

1.072

235

312

248

64

5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part

4.867

6.470

6.436

34

5.4 Musea

3.892

3.409

3.260

149

5.5 Cultureel erfgoed

1.312

1.021

917

104

5.6 Media

2.441

2.665

2.823

-158

Totaal

21.243

22.544

21.272

1.273

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

3.5.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 2.3 Recreatieve havens

8

V

Diverse kleine verschillen.

8

V

5.1 Sportbeleid en activering

1.072

V

Voor het Volwassenenfonds zijn hogere kosten gemaakt dan begroot. In 2024 is aan de raad toegezegd dat alle aanvragen die aan de criteria voldoen worden gehonoreerd, ondanks onvoldoende budget. Daardoor is het budget opnieuw overschreden. Vanaf 2026 is via een motie € 75.000 extra beschikbaar.

151

N

Bij dit taakveld is het budget voor verduurzaming opgenomen. De werkelijke kosten vallen deels op taakveld 5.2 (zwembad).

109

V

De kosten voor onderhoud van het Zwembad door Sport.Gouda zijn begroot op taakveld 5.2 maar verantwoord op 5.1.

200

N

Diverse kleine verschillen.

24

N

1.338

V

5.2 Sportaccommodaties

64

V

De kosten voor onderhoud van het Zwembad door Sport.Gouda zijn begroot op taakveld 5.2 maar verantwoord op 5.1.

200

V

Op dit taakveld zijn de kosten voor verduurzaming van het zwembad verantwoord, terwijl het budget op taakveld 5.1. staat.

109

N

Diverse kleine verschillen.

27

N

In 2019 is de fiscale regelgeving op het gebied van sport veranderd. Over de jaren 2019 tot en met 2021 is zowel btw terugontvangen van de belastingdienst als via de SPUK Sport. Tot voor kort werd er rekening mee gehouden dat dit moet wordt terugbetaald, maar die verplichting is vervallen waardoor er een eenmalig voordeel ontstaat.

Jaarstukken 2025

45

Omschrijving (bedragen * € 1000) 5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part

34

V

Diverse kleine verschillen.

34

V

5.4 Musea

149

V

Collectiebeheer MuseumGouda: In het Herfstakkoord (Begroting 2025) zijn eenmalige middelen beschikbaar gesteld ten behoeve van collectiebeheer MuseumGouda. Ter dekking van een deel van de exploitatiekosten (zoals opgenomen in het Raadsvoorstel MuseumGouda) wordt voorgesteld de onderbesteding 2025 opnieuw beschikbaar te stellen in het volgend jaar.

200

V

Diverse kleine verschillen.

51

N

5.5 Cultureel erfgoed

104

V

Subsidieregeling Cultuur: Innovatie en Ontwikkeling: De onderbesteding in 2025 heeft te maken met de complexteit van de oude versie van deze regeling. De regeling is in 2025 herzien. De financiële ruimte dient, conform artikel 9 van de betreffende subsidieregeling, beschikbaar te blijven voor Cultuur en dekt daarmee het nadeel op taakveld 5.6.

97

V

Diverse kleine verschillen.

7

V

5.6 Media

158

N

Bibliotheek: Het verschil wordt veroorzaakt door het uiteenlopen van de bedragen in de subsidiebeschikking met de bedragen zoals ze op taakveld 5.6 begroot zijn. Dit nadeel wordt deels gedekt door het voordeel op taakveld 5.5.

149

N

9

N

Verschil

V/N

0

V

Diverse kleine verschillen.

3.5.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000) Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma. Totaal

46

Jaarstukken 2025

3.6 Leefbaarheid en veiligheid Ambitie Alle Gouwenaars moeten kunnen wonen en opgroeien in veilige, leefbare buurten en wijken. Binnen het programma Leefbaarheid en veiligheid wordt gewerkt aan een breed scala aan onderwerpen, het gaat hierbij om zowel het voorkomen (preventie) als het bestrijden (repressie) van problemen variërend van ondermijning, drugscriminaliteit, jeugdcriminaliteit en -overlast tot mensenhandel en (woning)inbraken. Veiligheid wordt mede bepaald door de sociale verbondenheid in de buurt en de situatie op straat, waar buurtbewoners elkaar kunnen aanspreken. Voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken is de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partijen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel. Toezicht & Handhaving ondersteunt de uitvoering van het beleid met toezicht en handhaving.

Wat is bereikt? 1) Duurzaam terugdringen van ondermijnende criminaliteit In 2025 is ondermijnende criminaliteit tegengegaan met een combinatie van preventie en repressie. Signalen van mogelijke ondermijning zijn samen met partners opgepakt, onder meer via meerdere integrale controles waarbij in totaal 140 panden zijn gecontroleerd. In totaal kwamen 160 meldingen van ondermijnende criminaliteit binnen bij de gemeente. Ook zijn verdere stappen gezet in datagedreven en informatiegestuurd werken, is het werkproces doorontwikkeld en is de samenwerking met ketenpartners geïntensiveerd. Daarnaast is het Bibob-beleid vernieuwd en aangescherpt. In 2025 zijn 60 Bibob-onderzoeken uitgevoerd.

2) Daling totaal aantal HIC en aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit Het aantal woninginbraken bleef in 2025 relatief stabiel maar lag nog boven het landelijke gemiddelde. In Gouda waren er 129 woninginbraken, 9 meer dan in 2024. Omgerekend ging het om 16,86 inbraken per 10.000 inwoners, tegenover een landelijk gemiddelde van 11,95. Daarmee blijft woninginbraak een aandachtspunt. Ook is ingezet op de aanpak van gedigitaliseerde criminaliteit, met voorlichting aan specifieke doelgroepen zoals ondernemers, ouderen en jongeren.

3) Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit De aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit is in 2025 verder versterkt. De tijdelijke rijksmiddelen uit het programma Preventie met Gezag zijn ingezet voor onder meer een criminaliteitsbeeld van risicojeugd, een adviseur schoolveiligheid, een preventie- en re-integratieofficier en gespecialiseerd jongerenwerk. Ook is gewerkt aan de vorming van een Zorg- en Veiligheidskamer, onder meer voor thema’s als schoolveiligheid, woonoverlast, nazorg na detentie, radicalisering, verward en onbegrepen gedrag en jeugdcriminaliteit. Tegelijkertijd is het aantal meldingen van jeugdoverlast in de openbare ruimte toegenomen van 270 in 2024 naar 366 in 2025.

4) Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen De uitvoering rond vergunningen is in 2025 verder geprofessionaliseerd. Door de toename van het aantal horecavergunningaanvragen, Bibob-onderzoeken en demonstraties zijn werkprocessen, het zaaksysteem, de productenpagina op de website en de aanvraagformulieren verder op orde gebracht. In 2025 zijn 589 horecavergunningen verleend en 117 evenementenvergunningen. Ook nam het aantal demonstraties toe tot 57.

5) Voorkomen van polarisatie en radicalisering Op het gebied van polarisatie en radicalisering zijn in 2025 verdere stappen gezet in samenwerking en netwerkvorming. De netwerken van professionals in de stad zijn verbreed en met de inwerkingtreding van de Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten hebben gemeenten meer wettelijke taken en verantwoordelijkheden gekregen. In 2025 waren er 21 signalen van radicalisering en 14 lopende casussen binnen de persoonsgerichte aanpak.

Jaarstukken 2025

47

3.6.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling 1:Duurzaam terugdringen van ondermijnende criminaliteit • Meldingen van ondermijnende criminaliteit zijn actief opgepakt en waar mogelijk integraal behandeld. In 2025 kwamen 160 meldingen van ondermijnende criminaliteit binnen. Deze meldingen zijn geanalyseerd en waar mogelijk samen met partners opgepakt. • Er zijn gerichte integrale controles uitgevoerd op locaties met verhoogd risico. Er is gebiedsgericht en signaalgestuurd gecontroleerd op onder meer bedrijventerrein Gouwe Stroom en in de Kleiwegstraat. In totaal zijn 140 panden gecontroleerd, waaronder horecaondernemingen, overlastpanden, bedrijventerreinen en panden met signalen van illegale prostitutie. Rond de feestdagen zijn daarnaast gedurende meerdere weken garageboxen gecontroleerd op opslag van illegaal vuurwerk en explosieven. • De gemeente heeft ingezet op bewustwording en het herkennen van signalen van ondermijning. Inwoners, ambtenaren en andere professionals kregen voorlichting over de risico’s van ondermijnende criminaliteit en het herkennen van signalen. • Het Bibob-beleid en de informatiepositie zijn verder versterkt. Het Bibob-beleid is geactualiseerd. Ook is het informatiegestuurd en datagericht werken verder ontwikkeld, waardoor signalen effectiever kunnen worden beoordeeld en opgepakt. Door aanscherping van werkprocessen is de gemeentelijke informatiepositie verbeterd.

Doelstelling 2: Daling aantal woninginbraken en aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit • De ontwikkeling van woninginbraken is actief gemonitord en vertaald naar preventieve acties. Samen met de politie is de ontwikkeling van het aantal inbraken gevolgd. Via BuurtWhatsAppgroepen is hierover gecommuniceerd en samen met buurtvoorlichters, politie en boa’s zijn preventieacties georganiseerd. • Binnen het Zorg- en Veiligheidshuis is gericht gestuurd op daders en jonge aanwas. In het Zorg- en Veiligheidshuis is bepaald welke acties nodig waren richting daders van woninginbraken. Ook is ingezet op het voorkomen van jonge aanwas op dit delict. • Op scholen is voorlichting gegeven over cybercrime en digitale criminaliteit. Op 11 scholen in het primair en voortgezet onderwijs is voorlichting gegeven over gedigitaliseerde criminaliteit. Daarmee zijn 520 leerlingen bereikt. • Ook ouderen en ondernemers zijn gericht geïnformeerd over digitale risico’s. Tijdens inwonersbijeenkomsten zijn ruim 100 ouderen voorgelicht over de risico’s van cybercrime en digitale criminaliteit. Ondernemers zijn op een bedrijventerrein geïnformeerd over de risico’s van cybercrime en ondermijning. • Regionaal is samengewerkt aan kennisdeling over cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit.

Via de regionale werkgroep cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit van het RSIV is afgestemd met andere gemeenten en is kennis gedeeld.

Doelstelling 3: Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit • De vorming van de Zorg- en Veiligheidskamer is verder gebracht. In 2025 is ingezet op de inrichting van een Zorg- en Veiligheidskamer. Binnen deze structuur zijn verschillende persoonsgerichte aanpakken vormgegeven, waaronder de aanpak jeugd en de PGA Lokaal. Ook is hier casuïstiek besproken rond verward en onbegrepen gedrag en ernstige woonoverlast. • Jongeren in een kwetsbare positie zijn intensief begeleid. Twee IPTA-coaches waren actief in Gouda. Zij begeleidden jongeren intensief richting school of werk om afglijden naar criminaliteit te voorkomen. In 2025 zijn ongeveer 10 coachingstrajecten uitgevoerd, waarvan een deel doorloopt in 2026. • De samenwerking met scholen op het gebied van veiligheid is versterkt. De adviseur schoolveiligheid stond in nauw contact met alle vo-scholen en het mbo in Gouda. Op vrijwel alle vo-scholen zijn signaaloverleggen ingevoerd waarin signalen en veiligheidsvraagstukken met professionals worden besproken. • Bij pieken in jeugdoverlast is gericht ingegrepen. In 2025 is één keer een samenscholingsverbod opgelegd op plekken waar sprake was van een ernstige toename van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Na afloop van deze maatregelen nam de jeugdoverlast af. • De persoonsgerichte aanpak van risicojeugd is doorontwikkeld. De TOP X-aanpak is uitgefaseerd naar de PGA Lokaal.

Van de 9 casussen zijn er 2 afgesloten. De overige lopen door binnen een persoonsgerichte aanpak. In het Risicojongerenoverleg zijn 25 risicojeugdigen besproken. Daarvan zijn 7 casussen doorverwezen naar hulpverlening binnen de gemeente.

Doelstelling 4: Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen • De organisatie van vergunningverlening is verder versterkt. In 2025 is verder gewerkt aan de professionalisering van het vergunningenproces. Er staat nu een team met vaste medewerkers dat evenementorganisatoren en ondernemers ondersteunt bij vergunningaanvragen. Ook is de samenwerking met Toezicht en Handhaving en andere gemeentelijke afdelingen versterkt. • Ondernemers en organisatoren zijn beter gefaciliteerd bij aanvragen. In 2025 zijn ruim 700 exploitatie- en evenementenvergunningen verleend. Daarmee is de ondersteuning van initiatiefnemers verder op orde gebracht. • Er is geïnvesteerd in goed contact met demonstratieorganisaties.

48

Jaarstukken 2025

Met de meest actieve demonstratiegroeperingen zijn goede contacten onderhouden. In 2025 zijn voor 57 demonstraties vergunningen verleend. • De juridische basis voor vergunningverlening is geactualiseerd. De Algemene plaatselijke verordening (APV)en de Verordening speelautomaten zijn geactualiseerd. Ook is verder gewerkt aan actualisatie van andere beleidsstukken en regelgeving op het gebied van de APV en bijzondere wetten.

Doelstelling 5: Voorkomen van polarisatie en radicalisering • De persoonsgerichte aanpak radicalisering is intensief uitgevoerd. In het kader van de lokale aanpak radicalisering zijn mogelijke en concrete signalen van radicalisering frequent besproken in multidisciplinair overleg binnen het Zorg- en Veiligheidshuis. In 2025 vonden 35 casusoverleggen en casusgerelateerde overleggen plaats. • Professionals zijn getraind in het herkennen van radicalisering en extremisme. Via het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering zijn 12 trainingen aangeboden, waaronder de basistraining radicalisering, een training over verschijningsvormen van extremisme en een training interculturele professionaliteit. In totaal zijn ongeveer 120 interne en externe professionals getraind. • Netwerken en samenwerking zijn verder uitgebouwd. In 2025 is deelgenomen aan 60 netwerk- en themaoverleggen met specialisten, collega’s en partners uit de regio, het land en het internationale netwerk. Daarbij zijn kennis, ervaringen en best practices gedeeld. Ook zijn professionals en organisaties in Gouda betrokken bij de doorontwikkeling van de lokale aanpak, de Leidraad Professioneel Oordeel en de regionale implementatie van de Wet PARTA. • Kennisdeling en bewustwording zijn ook regionaal versterkt. Samen met de regiogemeenten Den Haag, Alphen aan den Rijn en Leiden is een regionale kennisdag georganiseerd.

Hieraan namen 150 professionals en belanghebbenden deel. • Preventieve interventies voor jongeren zijn in gang gezet en uitgebreid. In 2025 is op een school gestart met een weerbaarheidsproject gericht op identiteitsvorming. Dit project loopt door tot eind 2026 en wordt uitgebreid met een tweede traject. Daarnaast is online jongerenwerk geïmplementeerd en is een theatervoorstelling voor jongeren uitgerold over de risico’s van radicalisering.

3.6.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.

3.6.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Data (jaarstukken Data 2025) (jaarstukken 2024)

Data (jaarstukken 2023)

Data Databron (eerdere meting)

Signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit

Integrale controles

2025: 63

2024: 15

2023: 14

2022: 9

Gemeente Gouda, Team Ondermijning

Signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit

Signalen/ casussen in ondermijning

2025: 160

2024 135

2023 87

x

Gemeente Gouda, Team Ondermijning

Daling van het totaal aantal High Impact Crimes

Woninginbraken 2025: 129

2024: 120

2023: 105

2022: 155

Tabellenboek Politie

Jaarstukken 2025

49

Doelstelling

Indicator

Data (jaarstukken Data 2025) (jaarstukken 2024)

Data (jaarstukken 2023)

Data Databron (eerdere meting)

Daling van het totaal aantal High Impact Crimes

High Impact crime

2025: 516

2024: 485

2023: 453

2022: 487

Tabellenboek Politie

Afname jeugd-overlast

Meldingen overlast jeugd

2025: 366

2024: 270

2023: 458

2022: 480

Tabellenboek Politie

Afname jeugd-overlast

Verwijzingen 2025: HALT (per 1.000 14 inwoners)

2024: 24

2023: 24

2022: 23

Gemeente Gouda, Team Jeugd

Professionalisering vergunningenbeleid

Aan de exploitatievergunningen gerelateerde Bibob-toetsen

2024: 2023: Nog niet bekend 20

Professionalisering vergunningenbeleid

Verleende 2025: vergunningen 706 voor horeca (exploitatie vergunningen) en evenementen

2024:

2023: Exploitatievergunningen: 9 Evenementen vergunningen: 127 Evenementenmeldingen: 86

Voorkomen van polarisatie en radicalisering

Netwerkgesprekken

2025: 26

2024: 26

2023: 28

Voorkomen van polarisatie en radicalisering

Signalen/ casussen

2025: 13

2024: 9

2023: 6

2025: 60

Gemeente Gouda, Team Bijzondere Wetten 2022: Exploitatievergunningen: 17 Evenementen vergunningen: 133 Evenementenmeldingen: 101

Gemeente Gouda, Team Bijzondere Wetten

Gemeente Gouda, Team Radicalisering & Polarisatie 2022: 6

Gemeente Gouda, Team Radicalisering & Polarisatie

3.6.4 Wat heeft het gekost? 3.6.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 Begroting 2025 Rekening 2025 (basis) (na wijzigingen)

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

13.973

14.668

13.339

1.329

Baten

-153

-1.266

-825

-441

13.819

13.402

12.514

888

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-853

-853

-257

-596

12.966

12.549

12.256

293

Saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

3.6.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 Begroting 2025 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

6.877

6.286

6.273

13

1.2 Openbare orde en veiligheid

6.943

7.116

6.241

875

Totaal

13.819

13.402

12.514

888

3.6.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

13

V

Diverse kleine verschillen.

0

0

Diverse kleine verschillen.

13

V

1.2 Openbare orde en veiligheid

875

V

De toekenning voor onderzoek naar niet-gesprongen explosieven WO2 is aan de projectontwikkelaar verstrekt. Omdat feitelijk geen explosieven zijn gevonden, is de vergoeding veel lager dan mogelijk

596

V

50

Jaarstukken 2025

Omschrijving (bedragen * € 1000) zou zijn geweest. De kosten worden onttrokken aan de reserve Niet gesprongen exlplosieven WO2, waarvan het restant kan vrijvallen. De landelijke regeling, in het kader van niet gesprongen explosieven WO2, is inmiddels gewijzigd en voorziet niet langer in vergoedingen voor ontwikkelaars. Daarmee zijn er geen toekomstige uitgaven meer waarvoor de reserve nog noodzakelijk is. Nu de laatste kosten ten laste van de reserve zijn gebracht, resteert een bedrag dat geen bestedingsdoel meer heeft binnen de kaders van de regeling. In de jaarrekening wordt daarom voorgesteld het resterende saldo van de reserve Niet Gesprongen Explosieven WO2 vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen.

86

V

Dierenvervoer en -opvang: De structurele uitwerking van maatregelen op het gebied van dierenwelzijn is door capacilteitsproblemen vertraagd waardoor niet alle uitvoeringsbudgetten besteed zijn.

53

V

Jeugd en Veiligheid: Op High Impact Crime is meer met inzet eigen medewerkers uitgevoerd, in plaats van met externen. Binnen persoonsgerichte aanpak hoefde het zogenaamde doorbraakbudget minder aangesproken te worden. Deze incidentele uitgaven zijn moeilijk te ramen.

119

V

Diverse kleine verschillen.

21

V

3.6.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

Gemeenten met mogelijke aanwezigheid van niet gesprongen explosieven (NGE) konden jarenlang gebruikmaken van een landelijke regeling waarmee een deel van de onderzoekskosten werd vergoed via het Gemeentefonds. Onder deze oude regeling konden niet alleen gemeentelijke kosten worden gedekt maar ook kosten die door private ontwikkelaars werden gemaakt. Om deze verplichtingen ordentelijk te kunnen afwikkelen, is destijds de reserve Niet Gesprongen Explosieven WO2 gevormd. De gemeente heeft uit deze reserve nu de laatste vergoeding verstrekt voor een afgerond NGE onderzoek, conform de destijds geldende landelijke verdeelsleutel. De landelijke regeling is inmiddels gewijzigd en voorziet niet langer in vergoedingen voor ontwikkelaars. Daarmee zijn er geen toekomstige uitgaven meer waarvoor de reserve nog noodzakelijk is. Nu de laatste kosten ten laste van de reserve zijn gebracht, resteert een bedrag dat geen bestedingsdoel meer heeft binnen de kaders van de regeling. In de jaarrekening 2025 wordt daarom voorgesteld het resterende saldo van de reserve Niet gesprongen explosieven WO2 vrij te laten vallen ten gunste van de Algemene reserve.

596

N

Totaal

596

N

Jaarstukken 2025

51

3.7 Bestuur en organisatie Ambitie Regio en partnerschappen Ontwikkelingen in Gouda zijn van belang voor de omliggende gemeenten in de regio en andersom. Veel van de opgaven waar de gemeente voor staat, kunnen alleen op regionaal niveau worden opgelost. Voor die opgaven is ook samenwerking met inwoners nodig. De intensieve samenwerking in de regio Midden-Holland wordt voortgezet. Wederkerigheid is daarbij belangrijk. Huidige samenwerkingsverbanden zijn onder andere samenwerking in de regio Midden-Holland, samenwerking met verschillende steden als Alphen en Woerden, en in verbanden als de G40 en VNG en gemeenschappelijke regelingen. Met de wijziging in de wet Gemeenschappelijke Regelingen bezien we hoe we invulling kunnen geven aan de versterking van de controlerende en kader stellende rol van de gemeenteraad in deze regelingen.

Wat is bereikt? 1) Samenwerking De samenwerking tussen college en raad is in deze bestuursperiode op verschillende punten versterkt. Er is geïnvesteerd in een open bestuurlijke relatie, in heldere informatievoorziening en in het gesprek over rollen en verantwoordelijkheden. Ook is vaker gewerkt met startnotities, waardoor de raad eerder in positie kwam om kaders mee te geven aan beleidsontwikkeling. Daarnaast zijn stappen gezet om de kaderstellende en controlerende rol van de raad te versterken, onder meer bij Grip op goudse projecten en gemeenschappelijke regelingen.

2) Gemeenschappelijke regelingen In 2025 heeft Gouda alle negen noodzakelijke wijzigingen in gemeenschappelijke regelingen doorgevoerd. Daarmee zijn de regelingen aangepast aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. Ook is de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland per 1 januari 2025 als zelfstandige organisatie gestart. Daarnaast is de Nota Verbonden Partijen vastgesteld, waarmee de basis voor sturing, monitoring en verantwoording is versterkt.

3) Regio en partnerschappen Gouda heeft in 2025 steviger positie ingenomen in regionale samenwerking en partnerschappen. Er is gewerkt aan de doorontwikkeling van de Regio Midden-Holland, met voorbereiding van een eigenstandig regiobureau, een nieuwe governancestructuur en een strategische agenda met meer focus op gezamenlijke programmalijnen. Ook is de positie van Gouda in het Groene Hart versterkt via de samenwerking met Alphen en Woerden en de deelname aan het Bestuurlijk Platform Groene Hart.

4) Ruimte voor burgerinitiatieven In 2025 is het nieuwe participatiebeleid voor Gouda vastgesteld. De Denkwijzer participatiebeleid Gouda werkt samen, met én voor de stad en de Participatieverordening Gouda 2026 geven richting aan hoe de gemeente samen met inwoners en initiatiefnemers wil werken. Daarmee beschikt Gouda over een duidelijker kader met heldere rollen, spelregels en verwachtingen. Ook voldoet de gemeente hiermee aan de wettelijke verplichting om participatiebeleid vast te leggen.

52

Jaarstukken 2025

3.7.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling 1: Samenwerking • Geïnvesteerd is in beter begrip van het bestuurlijke besluitvormingsproces. In 2025 zijn trainingen georganiseerd op het gebied van bestuurlijke besluitvorming, adviesvaardigheden en het belang van een goede lange termijnplanning. Daarmee is gewerkt aan een sterkere aansluiting tussen ambtelijke advisering en bestuurlijke besluitvorming.

Doelstelling 2: Gemeenschappelijke regelingen • De wetswijziging voor gemeenschappelijke regelingen is gecoördineerd ingevoerd. De gemeente heeft, in nauwe samenwerking met de betrokken gemeenschappelijke regelingen, gewerkt aan een afgestemde implementatie van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. • Met de Nota Verbonden Partijen is de bestuurlijke basis voor sturing versterkt. De gemeenteraad heeft in 2025 de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. Daarmee zijn bestuurlijke kaders vastgelegd die beter aansluiten bij de praktijk en bij de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. • De overgang van de Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein naar een gemeenschappelijke regeling is afgerond. De implementatie en inrichting van de nieuwe samenwerking tussen de vijf deelnemende gemeenten is afgerond. Per 1 januari 2025 is de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland (GRJW) als zelfstandige organisatie gestart.

Doelstelling 3: Regio en partnerschappen • Aan de doorontwikkeling van de Regio Midden-Holland is verder gebouwd. In 2025 zijn de inhoudelijke scope en een nieuwe governancestructuur bepaald, is een nieuwe directeur-secretaris geworven en is een start gemaakt met het opzetten van een regiobureau. Ook is een voorstel voorbereid om de gemeenschappelijke regeling zo aan te passen dat de regio eigenstandig personeel in dienst kan nemen. • De strategische samenwerking met Alphen en Woerden is verder versterkt. Binnen de samenwerking Alphen-Gouda-Woerden is verder gewerkt aan de programma’s Groene Hart Circulair, recreatie en toerisme en de NOVEX-ontwikkeling Groene Hart. Eind 2025 is daarnaast een traject gestart om te bezien hoe deze samenwerking toekomstbestendig kan worden georganiseerd. • De lobby op bereikbaarheid en gebiedsontwikkeling is gericht voortgezet. De lobbyagenda richtte zich in 2025 onder meer op de ontsluiting van Westergouwe en Cortelande, in nauwe samenwerking met de gemeente Zuidplas en de Regio Midden-Holland. • Gouda heeft actief bijgedragen aan landelijke en stedelijke netwerken. Daarbij is onder meer gebruikgemaakt van bestuurlijke netwerkbijeenkomsten, zoals de G40-netwerkdag in Gouda, om stedelijke en landelijke thema’s onder de aandacht te brengen en het netwerk van Gouda te versterken.

Doelstelling 4: Ruimte voor burgerinitiatieven • Het nieuwe participatiebeleid is samen met de stad en de organisatie uitgewerkt. In maart 2025 is een kwartiermaker gestart om samen met een kernteam en met inbreng van interne en externe stakeholders het nieuwe beleid en de participatieverordening uit te werken. • De basis voor participatie en initiatieven is bestuurlijk vastgelegd. In november 2025 heeft de gemeenteraad de Denkwijzer participatiebeleid Gouda werkt samen, met én voor de stad en de Participatieverordening Gouda 2026 vastgesteld. • De samenwerking rond initiatieven is meer integraal georganiseerd. De samenwerking met Gouda Bruist en verschillende gemeentelijke afdelingen is in 2025 gebundeld in één gezamenlijke opdracht. Daarmee is de ondersteuning van initiatieven beter georganiseerd. • Bewonersinitiatieven zijn actief ondersteund via GoudaPot en andere regelingen. In 2025 bedroeg de gemeentelijke bijdrage aan GoudaPot € 284.526. Het aantal aanvragen nam toe naar 236, waarvan 164 geheel of gedeeltelijk zijn toegekend. Ook zijn via regelingen als Groen Moet Je Doen, Bijenveldjes en Grijs wordt Groen opnieuw bewonersinitiatieven in de openbare ruimte ondersteund. Met Grijs wordt Groen is in 2025 onder meer 180 m2 nieuw groen gerealiseerd aan de Slapperdel.

3.7.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.

Jaarstukken 2025

53

3.7.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator Samenwerking

Data Data (jaarstukken Data (jaarstukken Data (jaarstukken 2025) 2024) 2023) (eerdere meting)

Vertrouwen Geen in overheid nieuwe meting en gezondheidsinstellingen

Databron

Geen nieuwe meting

2023 (september): 2022 (november): (RISBO, enquête sociale Landelijke Landelijke cohesie via Kieskompas) overheid: 22,3% overheid: 29,3% https://www.waarstaatje Lokale Lokale gemeente.nl/dashboard/ overheid: 33,8% overheid: 43,3% maatschappelijkeen-economischeveerkracht/sociale-cohesie

GemeenPercentage 2025: schappelijke jaarrekening 8,60% van regelingen gemeentotaal lasten schappelijke regelingen (lasten gemeenschappelijke regelingen/ totaal van lasten)

2024: 7,23% van totaal lasten

2023: 7,42% van totaal lasten

2022: 7,94% van totaal lasten

Jaarrekening Gemeente Gouda

Regio en partnerschappen

Nog geen nieuwe waarde beschikbaar.

Nog geen nieuwe waarde beschikbaar.

2020: 29 samenwerkingsverbanden

(Regioatlas) https://www.regioatlas.nl/ kaarten#_samenwerkingskaart-gouda_1

Monitoring nog niet gestart

Monitoring nog niet gestart

x

Stadspeiling

Aantal Nog geen nieuwe samenwaarde werkingsver- beschikbaar. banden

Ruimte voor Score voor Monitoring nog burger‘Samenniet gestart initiatieven werking met inwoners’, of voor ‘gemeente betrekt buurt’

3.7.4 Wat heeft het gekost? 3.7.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

44.316

48.903

47.873

Baten

-7.143

-7.586

-8.160

1.031 575

Saldo van baten en lasten

37.172

41.318

39.712

1.605

Toevoegingen aan reserves (lasten)

1.642

1.563

1.563

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-2.687

-3.537

-2.469

-1.068

Gerealiseerd resultaat

36.127

39.343

38.806

537

54

Jaarstukken 2025

3.7.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 Begroting 2025 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging 181

0.1 Bestuur

6.935

6.999

6.818

0.2 Burgerzaken

1.531

2.136

2.067

69

0.4 Overhead

28.707

32.183

30.828

1.355

Totaal

37.172

41.318

39.712

1.605

3.7.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 0.1 Bestuur

181

V

De dotatie aan de voorziening Pensioenen wethouders dient, op basis van actuariële berekening conform de (nieuwe) richtlijnen van het Ministerie, hoger te zijn dan begroot. Dit nadeel valt deels weg tegen een voordeel op de dotatie aan de voorziening Wachtgelden.

186

N

Gemeenteraad: Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere automatiseringskosten en een meevaller op het budget accountants- en controlekosten.

61

V

De gemeente Gouda verzorgt namens de netwerksamenwerking Groene Hart - AGW (Alphen a/d Rijn, Gouda Woerden) het financiële beheer van de samenwerking. Het saldo is van deze drie gemeenten gezamenlijk en dient daarom beschikbaar te zijn in 2026. Het saldo is mede ontstaan doordat er subsidies/ bijdrages zijn verleend die nog niet zijn besteed.

124

V

Een incidenteel toegekend budget voor strategische communicatie is niet volledig besteed.

103

V

Diverse kleinere afwijkingen € 79k. Daarvan is het voordeel op de budgetten Rekenkamer (van € 40k) opgebouwd uit een specifiek Gouda-deel van € 28k (aanvullende inwonerbijdrage voor specifieke Gouda-onderzoeken) en een Rekenkamer-breed voordeel van € 12k. Deze budgetten dienen beschikbaar te blijven voor het komende jaar.

79

V

0.2 Burgerzaken

69

V

Niet alle vacatures konden ingevuld worden.

69

V

1.356

V

533

V

0.4 Overhead Op basis van de nota Waardeing en Afschrijving Vaste Activa wordt overhead doorbelast naar investeringen en grondexploitaties. Vanwege een hogere personele inzet op investeringen en grondexploitaties is in 2025 meer overhead doorbelast. Deze hogere doorbelasting zorgt voor een voordeel op het taakveld 0.4 overhead. Diverse kleine verschillen.

8

V

Het budget voor organisatieontwikkeling, dat gedekt wordt door een onttrekking uit de reserve Organisatieontwikkeling, wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. Afhankelijk van het type kosten, dienen deze of in programma 7 of in programma 8 verantwoord te worden. In 2025 zijn de kosten voor programma 7 hoger dan begroot, bij programma 8 lager. Per saldo zijn de kosten lager dan begroot.

137

N

Bij de 2e Berap is incidenteel opleidingsbudget toegekend om vaste medewerkers bij burgerzaken op te leiden en zo zoveel mogelijk inhuur te voorkomen. Dit programma is nog niet voltooid. Daarom wordt voorgesteld het restant over te hevelen naar 2026, zodat het traject dan kan worden afgerond.

54

V

Door vertraging konden enkele ICT-projecten niet in 2025 worden uitgevoerd en zijn ze doorgeschoven naar 2026. Hierdoor is het beschikbare budget in 2025 niet volledig besteed.

83

V

HvdS-verhuurdersdeel: na overleg met met de accountant (en in afwijking van de begroting) is besloten tot een lagere dotatie aan de Onderhoudsvoorziening Diensgebouwen. Dit is een voordeel voor de exploitatie. Voor eenzelfde bedrag is de onttrekking aan de reserve Groot Onderhoud Vastgoed gecorrigeerd. Dit is een nadeel voor de exploitatie. Per saldo neutraal.

815

V

Jaarstukken 2025

55

3.7.4.4 Verschillenverklaring reserves Verschil

V/N

De reserve Organisatieontwikkeling wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. Afhankelijk van het type kosten, dienen deze of in programma 7 of in programma 8 verantwoord te worden. Van te voren is dit niet helemaal goed in te schatten. In 2025 zijn er meer kosten gemaakt in programma 8 die verrekend worden met de reserve. Tegenover deze hogere onttrekking staat een lagere onttrekking in programma 7.

Omschrijving (bedragen * € 1000)

252

N

Vrijval Reserve Groot Onderhoud Vastgoed - deel HvdS: in overleg met de accountant is, in afwijking van de begroting, besloten om de dotatie aan de onderhoudsvoorziening aan te passen. De daarmee samenhangende onttrekking aan de Reserve Groot Onderhoud Vastgoed tgv de exploitatie is met een identiek bedrag verlaagd: een nadeel voor de exploitatie

816 N

Totaal

1.068

N

3.7.5 Overhead 3.7.5.1 Inleiding Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces worden volgens het BBV gerekend tot de overhead. Baten en lasten van de overhead moeten apart en afzonderlijk worden vermeld. Hierdoor kan de raad beter sturen op de bedrijfsvoering. En door de eenduidige systematiek gaat vergelijken met andere gemeenten gemakkelijker. Vanwege administratief technische redenen is de overhead in Gouda een onderdeel van programma 7 Bestuur en organisatie.

3.7.5.2 Toelichting op de overhead Voorbeelden van kosten die tot de overhead worden gerekend zijn de salarislasten van leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Ook de exploitatielasten van het Huis van de Stad maken deel uit van de overhead. In het BBV is voor de grondexploitaties, investeringen en voorzieningen een uitzondering gemaakt voor wat betreft het centraal begroten en verantwoorden van overheadkosten. Deze uitzondering is gemaakt omdat het niet toerekenen van de overhead zou leiden tot een nadelig resultaat. De jaarlijkse last zou dan namelijk ineens ten laste van het begrotingsresultaat moeten worden gebracht in plaats van deze toe te rekenen aan het grondbedrijf, de onderhoudsvoorzieningen en de investeringen. Toerekening overhead aan heffingen en tarieven Doordat de overhead kosten in een apart overzicht worden verantwoord ontstaat een beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten binnen de programma's. Dit betekent niet dat dat de overhead buiten beschouwing wordt gelaten bij de berekening van de heffingen en tarieven. Deze wordt namelijk extracomptabel (buiten de boekhouding om) berekend ten behoeve van de tariefstelling en om aan te tonen dat de gemeente met deze heffingen geen winst maakt.

De toegerekende overhead aan de heffingen en tarieven maakt onderdeel uit van de gepresenteerde kosten van overhead.

3.7.5.3 Specificatie overhead Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Beheer openbare ruimte

421

421

400

Bestuur Veiligheid en Dienstverlening

212

216

202

14

2.086

2.757

2.902

-145

Centraal juridische afdeling

838

1.060

1.013

46

Concernstaf

935

1.094

1.045

49

Dienstverlening

1.686

1.495

1.755

-259

Directie algemeen

854

255

-186

441

Directie Maatschappelijke Ontwikkeling

167

170

173

-3

Directie Ruimtelijke Ontwikkeling

182

514

499

15

Facilitaire Zaken

4.192

4.243

3.904

339

Financiën

2.049

1.915

1.819

96

Human resource management

4.183

4.581

4.936

-355

Informatievoorziening en automatisering

183

Bestuurs- en managementondersteuning

21

10.631

10.831

10.648

Leerlingzaken

164

164

160

3

Maatschappelijk beleid

410

672

572

99

Opgroeien en start arbeidsmarkt

341

945

929

16

Projecten openbare ruimte

156

230

314

-84

56

Jaarstukken 2025

Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr.

14

140

10

Ruimtelijk beleid en advies

481

526

509

17

Toezicht en Handhaving

305

360

389

-30

Vastgoed, Grondzaken en Ontwikkeling

130

2.576

3.664

3.113

552

Veiligheid en wijken

462

474

503

-29

Werk en financiën

-38

264

228

36

Zorg en Ondersteuning

317

435

401

35

33.623

37.425

36.241

1.184

Totaal Exploitatie - Baten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Beheer openbare ruimte

0

0

-12

12

Bestuur Veiligheid en Dienstverlening

0

0

-1

1

Bestuurs- en managementondersteuning

0

0

-5

5

-31

-126

-115

-11

Concernstaf

0

0

0

0

Dienstverlening

0

0

0

0

-788

-382

-416

34

Directie Maatschappelijke Ontwikkeling

0

0

0

0

Directie Ruimtelijke Ontwikkeling

0

0

0

0

-459

-863

-873

10

Centraal juridische afdeling

Directie algemeen

Facilitaire Zaken Financiën

0

14

0

14

Human resource management

0

-204

-221

17

-3.414

-3.474

-3.554

80

0

0

0

0

-18

0

-25

25

Opgroeien en start arbeidsmarkt

0

0

0

0

Projecten openbare ruimte

0

0

0

0

Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr.

0

0

91

-91

Ruimtelijk beleid en advies

0

0

-9

9

Toezicht en Handhaving

0

0

0

0

Informatievoorziening en automatisering Leerlingzaken Maatschappelijk beleid

Vastgoed, Grondzaken en Ontwikkeling

-198

-189

-255

66

Veiligheid en wijken

-8

-8

-8

0

Werk en financiën

0

0

0

0

Zorg en Ondersteuning

0

-10

-10

0

-4.916

-5.241

-5.413

172

Totaal

3.7.5.4 Overheadpercentage Het BBV schrijft voor dat een indicator moeten worden opgenomen in de begroting, welke de totale overheadkosten uitdrukt in een percentage van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Totale overheadkosten (programma totaal)

37.425

36.241

Toerekening externe kostendragers

-5.241

-5.413

Totale overheadkosten (excl toerekening)

32.183

30.828

Totale lasten (exclusief toevoegingen aan reserves)

442.700

417.271

7,3%

7,4%

Berekend overheadpercentage

Jaarstukken 2025

57

3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Waar staat het programma voor? In de zeven programma’s van deze jaarstukken zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de inkomsten uit het gemeentefonds en de algemene belastingen maar ook de financiering/treasury, de post voor onvoorziene uitgaven en de vennootschapsbelasting. Deze posten komen aan de orde in dit onderdeel van de jaarstukken Financiering en Algemene dekkingsmiddelen.

58

Jaarstukken 2025

3.8.1 Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten zonder een specifiek vooraf bepaald bestedingsdoel. Dit betekent dat de gemeente deze middelen flexibel kan inzetten voor diverse uitgaven. Voorbeelden van algemene dekkingsmiddelen zijn de uitkering uit het gemeentefonds, opbrengsten van gemeentelijke belastingen zoals de OZB en precariobelasting, en inkomsten uit treasury. Omdat er geen directe koppeling is tussen deze inkomsten en specifieke doelstellingen, bevat deze paragraaf geen prestatie-indicatoren. De algemene dekkingsmiddelen zijn onderverdeeld in de volgende categorieën: • Financiering/treasury • Lokale heffingen zonder specifiek bestedingsdoel • Uitkering uit het gemeentefonds • Overige baten en lasten

3.8.2 Toelichting op financiering Treasury Dit taakveld omvat het financieel beheer van de gemeente, waaronder het aantrekken en uitzetten van gelden en het beheer van deelnemingen. Hieronder vallen de rentelasten van leningen, rentebaten uit investeringen, inkomsten uit doorbelaste omslagrente en opbrengsten uit verstrekte leningen aan derden. Daarnaast omvat dit taakveld garantiepremies voor verstrekte borgstellingen en dividendinkomsten uit deelnemingen. De ontwikkelingen rondom treasury worden uitgebreid toegelicht in de paragraaf Financiering. In dit onderdeel van de jaarrekening wordt specifiek ingegaan op het saldo van de financieringsfunctie en de ontvangen dividenden. Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie bestaat uit de ontvangen rente over de uitzettingen, alsmede de betaalde rentelasten over de aangegane leningen en over de aangetrokken middelen in rekening-courant. Saldo financieringsfunctie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

-755

-427

-770

343

Baten

-173

-163

-355

192

Saldo van baten en lasten

-928

-590

-1.125

535

Toelichting op de tabel Het werkelijk saldo van de financieringsfunctie wijkt ten opzichte van de begroting na wijziging per saldo af met € 535.000 voordelig. Een uitgebreide analyse van de verschillen tussen de begroting na wijziging en de realisatie is opgenomen in "Wat heeft het gekost", elders in dit programma. Zie ook de paragraaf Financiering, elders in deze jaarstukken. Dividenden De dividendinkomsten van de gemeente Gouda komen uit het aandelenbezit in de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Oasen en Cyclus keren geen dividend uit. Dividend (bedragen * € 1.000)