Bijlage 1 - Jaarstukken 2025
Tekst van het document
• De Routekaart voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed maakt onderdeel uit van het Duurzaamheidsplan.
Doelstelling 5: Investeren in de kwaliteit en toegankelijkheid van de openbare ruimte • Het nieuwe beheerplan voor groot- en vervangingsonderhoud is vastgesteld. In 2025 heeft de raad het Beheerplan GOVO voor de jaren 2026 en 2027 vastgesteld. De financiële consequenties daarvan zijn verwerkt in de begroting. De jaren 2028-2033 zijn door de raad voor kennisgeving aangenomen. • De aanpak van kwetsbare kademuren en kunstwerken is voortgezet. Vanuit het Beheerplan Groot- en Vervangingsonderhoud is verder gewerkt aan het meerjarig en gefaseerd herstellen van kwetsbare kademuren en andere kunstwerken. In 2025 is gestart met de kademuren aan de Karnemelksloot, Nieuwe Gouwe Oostzijde, Lage Gouwe en de Vest. • De eerste straten in de binnenstad zijn ingericht volgens het nieuwe kwaliteitsplan. De Korte en Lange Tiendeweg en de Peperstraat zijn als eerste straten ingericht conform het Kwaliteitsplan voor de openbare ruimte in de binnenstad. • De uitvoering van het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad is voortgezet. In het kader van dit plan zijn drie overstorten aangepakt. De overstort aan de Herpstraat is in 2025 gerealiseerd. Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft de voorbereiding van de waterpeilscheidingen en het gemaal voortgezet.
Ook zijn bewoners ondersteund bij het verkleinen van het risico op funderingsschade en is een infiltratiedrain aangelegd om de houten funderingen in het Regentesseplantsoen te beschermen. • Samen met het kenniscentrum is gewerkt aan kennisdeling over bodemdaling en funderingen. De gemeente heeft nauw samengewerkt met het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen en kennis gedeeld via de Bodemdalingsexperience en de website van het kenniscentrum. Het Funderingsloket Groene Hart heeft in 2025 in totaal 138 adviesvragen over woningfunderingen behandeld.
3.2.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden Partijen.
Jaarstukken 2025
23
3.2.3 Doelen en indicatoren
Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.
Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator
Data (jaarstukken 2025)
Data (jaarstukken 2024)
Data (jaarstukken 2023)
Data Databron (eerdere meting)
Kwetsbaar- Genomen heid van de maatregelen stad voor tegen effecten klimaatver- van klimaatandering verandering verminderen
2025: 2024: 2023: 2022: (Stadspeiling Nee: 41,3%, Nee: 42.7% Nee: 44% Nee: 49% Gouda, Ja, één maatregel Ja, één Ja, één Ja, één Duurzaamheid 29,3% maatregel: 28.3% maatregel: 30% maatregel: 26% en klimaat) Ja meerdere Ja, meerdere Ja, meerdere Ja, meerdere maateregelen maatregelen: maatregelen: 24% maatregelen: 22% 26,9% 25.8% Ja, andere Ja, andere Ja, andere Ja, andere maatregelen: 2% maatregelen: 3% maatregelen 2,5% maatregelen: 3.2%
Kwetsbaar- Maatregelen 2025: heid van de willen nemen Ja, zeker: 29,5% stad voor om overlast Ja, klimaatver- door hitte en misschien: 48,1% andering water rondom Nee, zeker verminderen woning tegen te niet: 22,4% gaan
2024: 2023: Ja, zeker: 40.7% Ja, zeker: 39% Ja, Ja, misschien: 42.9% misschien: 46% Nee, zeker Nee, zeker niet: 16.4% niet: 14%
2022: Ja, zeker: 41% Ja, misschien: 43% Nee, zeker niet: 15%
(Stadspeiling Gouda, Duurzaamheid en klimaat)
Kwetsbaar- Na een hevige 2025: heid van de regenbui blijft Altijd: 8,5% stad voor langer dan 2 uur Vaak: 13,7% klimaatver- water in de Soms 26,0%, andering straat staan Zelden: 24,7% verminderen Nooit: 24,0% Weet niet: 3,2%
2024: Altijd: 8.2% Vaak: 12.9% Soms: 25.8% Zelden: 26.4% Nooit: 22.6% Weet niet: 4.1%
2022: Altijd: 10% Vaak: 12% Soms: 29% Zelden: 24% Nooit: 21% Weet niet: 5%
(Stadspeiling Gouda, Duurzaamheid en klimaat)
2022: Ja, die zijn er voldoende: 55% Ja, maar de hoeveelheid is beperkt: 31% Nee, die zijn er niet: 8% Weet niet: 6%
(Stadspeiling Gouda, Duurzaamheid en klimaat)
Kwetsbaar- Schaduwplekheid van de ken voor stad voor verkoeling klimaatver- tijdens een andering periode van verminderen warm weer
2025: 2024: 2023: Ja, die zijn er Ja, die zijn er Ja, die zijn er voldoende: 57,7% voldoende: 56.1% voldoende: 55% Ja, maar de Ja, maar de Ja, maar de hoeveelheid is hoeveelheid is hoeveelheid is beperkt: 29,2% beperkt: 30.3% beperkt: 31% Nee, die zijn er Nee, die zijn er Nee, die zijn er niet: 7.7% niet: 7.4%Weet niet: 8% niet: 6.2% Weet niet: 5,3% Weet niet: 6%
Verbetering Groenbalans 2025: van de (inclusief 2.172.278 m2 biodiversiteit percentage voor groen waarvan en groen met 90,6% groen waterkwaliteit
24
Jaarstukken 2025
2023: Altijd: 12% Vaak: 17% Soms: 28% Zelden: 23% Nooit: 20% Weet niet: 1%
2024: 2.151.359 m2 groen waarvan 90,3% groen
Nog geen nieuwe 2023: waarde 2.091.640 m2 beschikbaar. groen waarvan 89,9% groen
Gemeente Gouda, Geovisia
Doelstelling Indicator
Data (jaarstukken 2025) met meerwaarde voor biodiversiteit
Data Data (jaarstukken (jaarstukken 2024) 2023) met meerwaarde voor biodiversiteit
Data Databron (eerdere meting)
Inwoners en Hoofdverondernemers warmingshelpen installatie energie te woningen besparen en (aardgas) aardgasvrij te worden
2024: 31.930*
2023: 32.098
2021: 32.106
Inwoners en Gouds ondernemers IsolatiePlan helpen energie te besparen en aardgasvrij te worden
1e kwartaal 2025: Label A of hoger: 31,4% Label B of C: 44,1% Label D, E, F, G: 24,6%
1e kwartaal 2024: 1e kwartaal 2023: x Label A of hoger: Label A of hoger: 24,9% Label B of 23,3% Label B of C: 46,9% Label D, C: 46,3% Label D, E, F, G: 28,2% E, F, G: 30,4%
x
Inwoners en Percentage ondernemers bekende helpen hernieuwbare energie te energie besparen en aardgasvrij te worden
Geen waarde beschikbaar
Nog geen nieuwe Nog geen nieuwe 2021: waarde waarde 3.8% beschikbaar. beschikbaar.
RVO, Regionale Klimaatmonitor
waarde voor biodiversiteit)
2022: 32.294
Sneller Reductie van de Geen waarde verduurza- CO2-uitstoot beschikbaar men van de gemeentelijk gemeentelijke vastgoed vastgoedportefeuille
Geen waarde beschikbaar.
Investeren in Ik vind mijn de kwaliteit buurt goed/ en slecht toegankeonderhouden lijkheid van de openbare ruimte
2024: 2023: Goed Goed onderhouden: onderhouden: 20% Redelijk 18% Redelijk goed goed onderhouden: onderhouden: 49% 49% Redelijk slecht Redelijk slecht onderhouden onderhouden: 22% Slecht 25% onderhouden: 9% Slecht onderhouden: 8%
2025: Goed onderhouden: 19,8% Redelijk goed onderhouden: 48,9% Redelijk slecht onderhouden: 23,2% Slecht onderhouden: 8,1%
Geen waarde beschikbaar.
met meerwaarde voor biodiversiteit CBS, *Ieder jaar Regionale wijzigt de Klimaatmonitor:meetmethode. https:// 2024 is opendata.cbs. gerapporteerd nl#/CBS/nl/ op basis van dataset/ de laatste 84948NED/ data. De andere jaren zouden volgens de nieuwste meetmethode uitkomen op: 2023: 32.130, 2022: 32.360, 2021: 32.440, 2020: 32.500
2021: Streven is in 11% CO2 reductie 2026 overal slimme meters te installeren zodat daarna gerapporteerd kan worden. 2022: Goed onderhouden: 19% Redelijk goed onderhouden: 47% Redelijk slecht onderhouden: 24% Slecht onderhouden: 11%
Stadspeiling
3.2.4 Wat heeft het gekost? 3.2.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)
Begroting 2025 (basis)
Begroting 2025 (na wijzigingen)
Rekening 2025
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen
Lasten
37.938
41.727
39.869
Baten
-37.679
-41.290
-40.659
-631
258
437
-791
1.227
Toevoegingen aan reserves (lasten)
0
0
0
0
Onttrekkingen aan reserves (baten)
0
0
0
0
258
437
-791
1.227
Saldo van baten en lasten
Gerealiseerd resultaat
Jaarstukken 2025
1.859
25
3.2.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)
7.2 Riolering
Begroting 2025 Begroting 2025 (basis) (na wijzigingen)
Rekening 2025
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
-918
-1.135
-1.967
832
7.3 Afval
-2.218
-2.115
-2.495
379
7.4 Milieubeheer
3.394
3.688
3.671
17
258
437
-791
1.227
Totaal
3.2.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 7.2 Riolering
832
V
De onderschrijding bij de lasten op dit taakveld wordt met name veroorzaakt door lagere kosten voor beheer- en onderhoud, door fasering van (groot onderhouds-) werkzaamheden.
832
V
7.3 Afval
379
V
Dit voordeel betreft incidenteel hogere baten met betrekking tot zwerfafval. In 2025 is een nagekomen vergoeding UPV (Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid) zwerfafval 2023 en 2024 ontvangen. Informatie hierover kwam pas na de 2e Berap beschikbaar en kon daarom niet meer verwerkt worden in de begroting 2025.
330
V
Diverse kleine verschillen.
49
V
7.4 Milieubeheer
17
V
Diverse kleine verschillen.
17
V
Verschil
V/N
0
V
3.2.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000) Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma. Totaal
26
Jaarstukken 2025
3.3 Wonen en leefomgeving Ambitie In Gouda kan iedereen prettig wonen en leven en dat moet zo blijven. Een goede bereikbaarheid en woningaanbod voor elke doelgroep zijn daarvoor van belang. Er komen nieuwe woningen in Westergouwe, de Spoorzone en andere plekken in de stad. De norm is betaalbaar bouwen, natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen, en aandacht voor duurzame mobiliteit. De goede bereikbaarheid en centrale ligging zijn een onbetwistbare kracht van Gouda. Om Gouda in de toekomst duurzaam bereikbaar te houden en goed te ontsluiten, wordt het Verkeerscirculatieplan uitgevoerd. Met meer ruimte voor fietsers, wandelaars en het openbaar vervoer. De binnenstad wordt autoluw. Het omgevingsbeleid biedt duidelijke richting en regelgeving voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving.
Wat is bereikt? 1) Een toekomstbestendige woningvoorraad voor alle doelgroepen In 2025 zijn verdere stappen gezet naar een woningvoorraad die beter aansluit op de behoeften van verschillende doelgroepen. De gemeente heeft bijgedragen aan de regionale woonzorgvisie, afspraken gemaakt over de toekomst van de woonruimteverdeling en de mogelijkheden verkend om de doorstroming van ouderen te bevorderen. Ook zijn de woonwensen van jongeren en woonwagenbewoners in beeld gebracht.
2) Actieve sturing op het woningbouwprogramma De woningvoorraad in Gouda is in 2025 met 714 woningen toegenomen. Daarvan zijn 645 nieuwbouwwoningen opgeleverd en 122 woningen toegevoegd via onder meer splitsing en transformatie. De flinke toename betreft woningen die in 2023 en 2024 zijn gebouwd. Ook heeft de gemeente bij de rijksoverheid aandacht gevraagd voor voortzetting van landelijke regelgeving die betaalbaar wonen ondersteunt, in het bijzonder de Wet betaalbare huur.
3) Uitvoeren van het Verkeerscirculatieplan Met de uitvoering van het Verkeerscirculatieplan zijn verdere stappen gezet. De gemeente werkte aan het ontwerp van de doorfietsroutes Gouda-Bodegraven, Gouda-Rotterdam en Gouda-Alphen. De Bodegraafsestraatweg heeft een nieuw profiel gekregen en op de Goudse Houtsingel zijn twee oversteeklocaties gerealiseerd. In Korte Akkeren en Kort Haarlem is betaald en vergunningparkeren ingevoerd om de parkeeroverlast te verminderen en de leefbaarheid te verbeteren.
4) Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading Ook op het gebied van duurzame mobiliteit zijn resultaten geboekt. De zero-emissiezone voor stadslogistiek is ingevoerd. Het aanbod van deelmobiliteit is uitgebreid: het aantal deelauto’s is toegenomen van 28 naar 48 en ook het aantal deelfietsen is uitgebreid. Daarnaast is de regionale laadvisie vastgesteld. Daarmee zijn verdere stappen gezet in de overgang naar duurzame mobiliteit. De stationsgarage is uitgebreid met 80 plekken en voorzien van zonnepanelen.
5) Invoering van de Omgevingswet Verder is gewerkt aan de invoering van de Omgevingswet. De gemeente heeft advies gegeven over bijna 300 buitenplanse omgevingsplanactiviteiten en 70 keer vooroverleg gevoerd over een bouwinitiatief. Ook zijn een gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Goverwelle en een thematisch omgevingsprogramma Parkeren vastgesteld.
Jaarstukken 2025
27
3.3.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Doelstelling 1: Een toekomstbestendige woningvoorraad voor alle doelgroepen • Voor verschillende doelgroepen zijn passende woon(zorg)concepten gefaciliteerd. Het Actieplan dakloosheid is uitgevoerd en nieuwe woon(zorg)concepten zijn ondersteund, zoals de Gouwe Huse die in januari 2026 zijn opgeleverd. Ook is gewerkt aan de voorbereiding van een Knarrenhof en Ouden Huis in Westergouwe, waarvan de bouw in 2026 kan starten. • In regionaal verband is gewerkt aan wonen & zorg en doorstroming. Gouda coördineerde de uitvoering van het regionale Convenant uitstroom en zorg. Daarnaast zijn met corporaties, huurdersverenigingen en zorgpartijen de mogelijkheden besproken om de doorstroming van ouderen te bevorderen. Ook is een regionale woonzorgvisie opgesteld. Deze wordt in 2026 verder uitgewerkt. Hierbij worden de wensen en bedenkingen betrokken die de raad eind 2025 kenbaar maakte. • De huisvestingsverordening is geactualiseerd en de woonruimteverdeling is verder verkend. De Huisvestingsverordening is gedeeltelijk aangepast naar aanleiding van wijzigingen in de Huisvestingswet. Daardoor kan de gemeente nu voorrang geven aan woningzoekenden met lokale binding en aan mensen met een vitaal beroep, zoals in het onderwijs en de zorg. In regionaal verband is daarnaast verkend hoe de woonruimteverdeelsystematiek toekomstbestendig kan worden gemaakt.
• De behoefte aan woonwagenstandplaatsen en ondersteuning bij huisvesting zijn in beeld gebracht. In het stedenbouwkundig plan voor Westergouwe IV is ruimte opgenomen voor nieuwe woonwagenstandplaatsen. Ook is onderzoek gedaan naar de behoefte aan extra standplaatsen. Daarnaast bleef het aantal aanvragen voor een urgentieverklaring voor een sociale huurwoning hoog en nam het aantal aanvragen voor een starterslening voor een koopwoning toe van 32 in 2024 naar 46 in 2025. • Huurders zijn ondersteund en regels voor goed verhuurderschap zijn actief onder de aandacht gebracht. Via het Meldpunt Klacht over Huren heeft het Huurteam in 2025 49 huishoudens ondersteund met een woningopname en/of juridisch advies bij klachten over particuliere verhuurders. Ook zijn huurders, verhuurders en makelaars geïnformeerd over de regels voor goed verhuurderschap en de mogelijkheden om vragen of klachten te melden. • Op verzoek van de raad kwam er een verkenning naar arbeidsmigranten in Gouda. Deze toont aan dat er binnen de regio onvoldoende balans is tussen woon- en werklocaties en dat een deel te maken heeft met onveilige en onrechtvaardige woon- en werkomstandigheden, beperkte toegang tot zorg en ondersteuning, en een verhoogd risico op dakloosheid. Dit vraagt een integrale lokale aanpak en meer samenwerking op regionaal niveau. De huidige budgetten voorzien hier niet in.
Doelstelling 2: Actieve sturing op het woningbouwprogramma • Bij woningbouwinitiatieven is actief gestuurd op betaalbare woningen. Bij alle woningbouwinitiatieven, met uitzondering van Westergouwe, hanteerde de gemeente het uitgangspunt van minimaal 33% sociale huur en 20% middeldure huur en betaalbare koop. Ook is met ontwikkelaars gesproken over instandhoudingstermijnen, woonoppervlakte en het Fonds Betaalbaar Wonen. • In regionaal verband is gewerkt aan versnelling van de woningbouw. Marktpartijen, corporaties en gemeenten kwamen in 2025 twee keer samen aan de regionale versnellingstafel woningbouw Midden-Holland. Daar zijn kansen besproken om de bouw van vooral betaalbare woningen te versnellen en vertragingen te voorkomen. • Er is gezocht naar extra investeringsmogelijkheden en meer sturing op de woningbouwopgave. De gemeente heeft verkend hoe extra investeringen kunnen worden aangetrokken om voldoende sociale huur, middenhuur en betaalbare koop te realiseren. De raad is geïnformeerd over scenario’s en instrumenten om meer regie te kunnen voeren op de woningbouwopgave. • Herontwikkeling van bestaande locaties is actief ondersteund. De gemeente dacht mee over de transformatie van bestaande panden. Voor het Goudse Poortgebouw is het idee voor een gemengd woon-werkconcept in 2025 verder uitgewerkt en besproken met de omgeving en met de raad in een BOPA-avond.
• Met de Nota grondbeleid is de basis gelegd voor actiever grondbeleid. De nieuwe Nota grondbeleid maakt het mogelijk om actiever te sturen met instrumenten als voorkeursrecht en grondverwerving. De aandacht richt zich daarbij vooral op locaties die zonder gemeentelijke inzet niet tot ontwikkeling komen. Eind 2025 is een voorkeursrecht gevestigd op een perceel in de Spoorzone. • Bij nieuwbouw is ingezet op duurzame en toekomstbestendige ontwikkeling. De gemeente bleef bij nieuwbouw sturen op natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen en op passende mobiliteitsoplossingen. Samen met initiatiefnemers is gewerkt aan duurzame woonplannen.
Doelstelling 3: Uitvoering van het Verkeerscirculatieplan • De fietsroutes en andere verbindingen in de stad zijn verder voorbereid en verbeterd. De doorfietsroute Gouda-Bodegraven is verder uitgewerkt, waarbij de Bodegraafsestraatweg en Ridder van Catsweg klaar zijn voor uitvoering. Ook voor de route Gouda-Rotterdam zijn delen gereed voor uitvoering. Het fietspad langs de Burg. Jamessingel van doorfietsroute Gouda-Alphen is ontworpen als onderdeel van het herinrichtingsplan Spoorzone. Daarnaast zijn op de Goudse Houtsingel twee nieuwe oversteeklocaties gerealiseerd en is aan de Meridiaanlaan een nieuwe bushalte aangelegd. • De herinrichting van wegen naar 30 km/u is voortgezet.
28
Jaarstukken 2025
Op de kruising Bodegraafsestraatweg-Van Reenensingel, de Steve Bikobrug en de Fluwelensingel zijn slimme verkeerslichten geplaatst. Ook is gestart met het ontwerp- en participatieproces voor een veiliger inrichting van de kruising Goudkade-Industriestraat. De Bodegraafsestraatweg is met een nieuw wegprofiel veiliger ingericht en de herinrichting van de Componistenlaan naar 30 km/u is afgerond. • Voor Spoorzone en Westergouwe zijn mobiliteitsmaatregelen verder voorbereid. Het voorlopig ontwerp voor de weginrichting in de Spoorzone is gereed. De financiële gevolgen zorgen wel voor vertraging in de uitvoering van het Verkeerscirculatieplan. Voor Westergouwe en de verbinding met Zuidplas is samen een subsidieaanvraag ingediend voor onder meer maatregelen op de N207/N457, de aansluiting op de A20 en een nieuwe fietsroute Rotterdam-Gouda. • Verkeersveiligheid, parkeerbeleid en wijkmobiliteitsplannen zijn verder uitgewerkt. In 2025 zijn educatie- en gedragsmaatregelen uitgevoerd, zoals School op Seef, Scholen zijn weer begonnen en Doortrappen. Voor alle schoolzones zijn, op basis van evaluaties, maatregelen opgesteld om de verkeersveiligheid te verbeteren. Ook is gewerkt aan een mobiliteitshub op Klein Amerika, is de Stationsgarage uitgebreid met 80 parkeerplaatsen en is het Omgevingsprogramma Parkeren vastgesteld.
Daarnaast is gewerkt aan wijkmobiliteitsplannen voor Oost, Ouwe Gouwe, Nieuwe Park en Goverwelle. In Korte Akkeren en Kort Haarlem is per 1 maart 2025 gereguleerd parkeren ingevoerd. • Bij de uitwerking van projecten is ingezet op participatie en samenwerking met bewoners. Voor de Koningin Wilhelminaweg is op basis van participatie een definitief ontwerp opgesteld. Ook voor de Nieuwe Veerstal is, samen met bewoners, een herinrichtingsplan gemaakt voor een tussenstap naar meer verkeersveiligheid en verblijfskwaliteit. Voor de Fluwelensingel en Blekerssingel is een voorlopig ontwerp afgerond dat samen met bewoners tot stand is gekomen.
Doelstelling 4: Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading • De laadinfrastructuur in Gouda is verder uitgebreid. De regionale laadvisie is vastgesteld. Het aantal openbare laadpunten voor personenauto’s is in 2025 toegenomen van 559 naar 619. Ook is het laadverbruik aan publieke laadpalen met 22% gegroeid ten opzichte van 2024. • Het aanbod van deelvervoer is verder vergroot. Het Actieplan Deelvervoer 2024-2025 is verder uitgevoerd. De pilot met twaalf elektrische deelbakfietsen is verlengd. Daarnaast is het aanbod van deelfietsen uitgebreid met 100 fietsen van Donkey Republic en is het aantal deelauto’s gegroeid van 28 naar 48. • De zero-emissiezone voor stadslogistiek is ingevoerd. Per 1 januari 2025 is de zero-emissiezone stadslogistiek operationeel geworden. Ook is een deel van het flankerend pakket aan maatregelen uitgevoerd om ondernemers te ondersteunen bij de overgang naar schoner vervoer. • Met logistieke partijen is gewerkt aan duurzamere bevoorrading. De gemeente heeft met meerdere logistieke dienstverleners het convenant Slim bevoorraden Gouda ondertekend. De samenwerking heeft nog niet geleid tot een gezamenlijke distributiehub in Gouda.
Doelstelling 5: Invoering van de Omgevingswet • Ervaring is opgedaan met thematische en gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s. In 2025 zijn een gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Goverwelle en een thematisch omgevingsprogramma Parkeren vastgesteld. De gebiedsgerichte aanpak helpt om opgaven in samenhang te definiëren en sluit, door de participatieve werkwijze, beter aan bij de zorgen van bewoners en ondernemers. • Verder is gebouwd aan een gebiedsdekkend omgevingsplan. In 2025 is het eerste thematische wijzigingsbesluit voor bodem vastgesteld. Ook zijn voorbereidingen getroffen voor het eerste gebiedswijzigingsbesluit voor Goverwelle. • De nieuwe manier van werken onder de Omgevingswet is verder ingevoerd. Medewerkers hebben opleidingen gevolgd om hun kennis en vaardigheden te vergroten. Ook vonden vijf bijeenkomsten met de raad plaats over zeven bouwplannen met buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. • De gemeente heeft initiatiefnemers actief begeleid en vergunningverlening ondersteund. In 2025 is 70 keer vooroverleg gevoerd met initiatiefnemers over een bouwplan en zijn 283 adviesverzoeken behandeld voor vergunningen met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De ODMH gaf namens de gemeente 576 omgevingsvergunningen af, 68 meer dan in 2024.
3.3.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.
Jaarstukken 2025
29
3.3.3 Doelen en indicatoren
Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.
Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling
Indicator
Data (jaarstukken 2025)
Data (jaarstukken 2024)
Data (jaarstukken 2023)
Data (eerdere meting)
Databron
Een toekomst- Eigendoms- 2025: bestendige vormen, met Totaal: 35.205 (100% woninguitsplitsing Koopwoningen: voorraad naar corpo- 19.810 (56%) ratiehuur, Eigendom particuliere woningcorporaties: huur en 10.260 (29%) koop. Eigendom overige verhuurders: 5.111 (15%).
2024: 2023: 2022: (CBS, Voorraad Totaal: 34785 (100%) Totaal: 34477 (100%) Totaal: 34065 (100%) woningen) Koopwoningen: Koopwoningen: Koopwoningen: https:// 19.377 (55,7%) 19.169 (55,6%) 18.931 (55,6%) opendata.cbs.nl/ Eigendom Eigendom Eigendom statline/#/CBS/nl/ woningcorporatie: woningcorporatie: woningcorporatie: dataset/ 10.190 (29,3%) 10.067 (29,2%) 10.035 (29,5%) 82900NED/ Eigendom overige Eigendom overige Eigendom overige verhuurders: verhuurders: verhuurders: 5.190 (14,9%) 5.241 (15,2%) 5.071 (14.9%)
Een toekomst- Eigendoms- 2023 Koopwoningen bestendige vormen, met WOZ-waarde < woninguitsplitsing € 355.000: 44% voorraad naar WOZ-waarde > middenhuur 355.000: 56% en betaalbare 2023 Corporatiehuur koop (WOZ- Tot Kwaliteitskortingswaarde < grens: 11% 325.000) Tussen Kwaliteitskortingsgrens en aftoppingsgrens: 74% Tussen aftoppingsgrens en liberalisatiegrens: 9% Boven liberalisatiegrens: 1% Onbekend: 3%
2022 Koopwoningen Nog geen nieuwe WOZ-waarde waarde beschikbaar. € 0-355.000: 51% WOZ-waarde > € 355.000: 49% 2022 Corporatiehuur Tot Kwaliteitskortingsgrens: 10% Tussen Kwaliteitskortingsgrens en aftoppingsgrens: 61% Tussen aftoppingsgrens en liberalisatiegrens: 22% Boven liberalisatiegrens: 4% Onbekend: 3%
2021 Koopwoningen: (CBS/WSW, WOZ-waarde €0 < Lokale Monitor €325.000: 68.8% Wonen) https:// WOZ-waarde > www.waarstaatje €325.000: 31.2% gemeente.nl/ dashboard/ 2021 Corporatiehuur: dashboard/ Tot lokale-monitorKwaliteitskortingswonen grens: 13.0% Tussen Kwaliteitskortingsgrens en aftoppingsgrens: 67.5% Tussen aftoppingsgrens en liberalisatiegrens: 13,7% Boven liberalisatiegrens: 3.6% Onbekend: 2.3%
Actieve Alternatieve Nog geen nieuwe sturing op het woonvormen waarde beschikbaar. woningbouwprogramma
Nog geen nieuwe Nog geen nieuwe 2022: waarde beschikbaar. waarde beschikbaar. 434
Monitor ouderenhuisvesting: https:// 55plus.datawonen. nl/jive [geclusterde woonvormen]
Actieve sturing op het woningbouwprogramma
2024: 2023: 2022: voorlopige cijfers voorlopige cijfers 540 toegevoegde CBS: 377 CBS: 281 nieuwbouw woningen, waarvan nieuwsbouw en 68 en 81 overige 436 nieuwbouw overige toevoegingen toevoegingen = 362 Netto toevoegingen 412 = 445 toegevoegde toegevoegde woningen. woningen. Netto toevoegingen Netto toevoegingen 420 308
Waarstaatje gemeente.nl / CBS voor historische ontwikkeling, Planregistratie Wonen voor toekomst
30
Aantal 2025: nieuwbouw- Voorlopige cijfers woningen en CBS: 645 nieuwbouw en overige toevoegingen 122 overige toevoegingen = 767 (o.a. transformatie)toegevoegde woningen. Netto toevoegingen 714
Jaarstukken 2025
Doelstelling
Indicator
Data (jaarstukken 2025)
Data (jaarstukken 2024)
Data (jaarstukken 2023)
Data (eerdere meting)
Databron Gemeente Gouda, periodieke verkeerstellingen
Uitvoeren van Intensiteiten 2025: het gemotoriGeen nieuwe Verkeerscircu- seerd data beschikbaar latieplan verkeer (stadsbreed)
2024: 2023: <90% wegcapaciteit: In 2023 geen nieuwe 63% van de tellingen tellingen gedaan 90-110% wegcapaciteit: 22% van de tellingen >110% wegcapaciteit: 15% van de tellingen
2022: <90% wegcapaciteit: 74% van de tellingen 90-110% wegcapaciteit: 15% van de tellingen >110% wegcapaciteit: 11% van de tellingen
Uitvoeren van Aantal het (ernstige) Verkeerscircu- verkeerslatieplan slachtoffers
2024: Verkeersongevallen: 375 Gewonden: 180 Doden: 2
2023: Verkeersongevallen: 395 Gewonden: 208 Doden: 0
2022: Geregistreerde Verkeersongevallen: verkeersongeval369 len (Viastat) Gewonden: 149 Doden: 0
2023 Binnen Gouda: Fiets: 63% Auto: 37% OV: 0%
x
2018 Binnen Gouda: Fiets: 50% Lopen: 27% Auto: 21% OV: 1% Overig: 2%
Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading
2025: Verkeersongevallen: 367 Gewonden: 190 Doden: 1
Vervoerwijze- 2025: keuze Geen nieuwe (marktdata beschikbaar aandeel fiets en OV)
2023 Van en naar Gouda: Fiets: 17% Auto: 68% OV: 15%
Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading
Laadpalen 2025: en 901 waterstoftankvoorzieningen
CBS ODiN, Onderzoek Verplaatsingen in Nederland
2017 Van en naar Gouda: Fiets: 14% Lopen: 2% Auto: 67% OV: 14% Overig: 3%
2024: 769
2023: 473
2022: 440
RVO, Regionale Klimaatmonitor
Begroting 2025 (na wijzigingen)
Rekening 2025
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen
3.3.4 Wat heeft het gekost? 3.3.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)
Begroting 2025 (basis)
Lasten
57.102
65.130
57.237
7.893
Baten
-20.214
-24.956
-19.636
-5.320
Saldo van baten en lasten
36.888
40.174
37.601
2.573
Toevoegingen aan reserves (lasten)
1.759
1.263
946
317
Onttrekkingen aan reserves (baten)
-7.088
-9.527
-5.195
-4.332
Gerealiseerd resultaat
31.559
31.910
33.353
-1.443
3.3.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Begroting 2025 Begroting 2025 (basis) (na wijzigingen)
Rekening 2025
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
-3
2.235
465
1.770
21.754
19.827
19.864
-37
2.2 Parkeren
813
1.788
1.775
13
2.5 Openbaar vervoer
100
100
100
0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
8.258
7.606
7.543
63
8.1 Ruimtelijke ordening
2.907
3.495
4.905
-1.410
-1
-1
28
-29
8.3 Wonen en bouwen
3.060
5.124
2.921
2.203
Totaal
36.888
40.174
37.601
2.573
2.1 Verkeer en vervoer
8.2 Grondexpl. (niet-bedrijventerreinen)
Jaarstukken 2025
31
3.3.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
1.770
V
Bij de 1e Berap is het restant van de reserve Groot Onderhoud vrijgevalen en toegevoegd aan het exploitatebudget. Deze werkzaamheden zijn nog niet geheel afgerond. Daarom wordt voorgesteld het restant over te hevelen.
202
V
Het budget voor het Stadhuis is voor wat betreft de asbestsanering en voor het onderzoek naar het nieuwe gebruik nog niet (volledig) besteed en dient te worden overgeheveld.
402
V
Na afstemming met de accountant is besloten de bijdrage aan de Onderhoudsvooziening Gemeentelijke Gebouwen aan te passen. Dit is een voordeel voor de exploitatie. De middelen blijven beschikbaar in de daarvoor bestemde reserve Groot Onderhoud Vastgoed, de onttrekking aan deze reserve ten gunste van de exploitatie laat een identiek nadeel zien
1.331
V
Er zijn niet geplande onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd die geen uitstel konden hebben vanwege technische noodzaak of veiligheid.
135
N
Diverse kleine verschillen.
30
N
2.1 Verkeer en vervoer
37
N
In 2025 zijn veel extra kosten gemaakt vanwege het herstellen van straatwerk als gevolg van boomwortelschade en verzakkingen naar aanleiding van inspecties en meldingen van inwoners. Daarnaast waren er een groter aantal calamiteiten als gevolg van olie- en verfsporen op verharding die gereinigd moesten worden.
421
N
Het budget voor incidentele herstelacties is niet volledig besteed in 2025 vanwege fasering van (project-)werkzaamheden.
162
V
In 2025 was er, vanwege minder storingen en fasering (uitstel) van werkzaamheden, minder inzet nodig op herstel-, reiniging-, en onderhoudswerkzaamheden voor bruggen.
240
V
Met betrekking tot het beheer en onderhoud van de openbare verlichting was minder inzet nodig voor herstel en onderhoud. Daarnaast zijn de energiekosten lager uitgevallen dan begroot.
269
V
De kosten voor straatreiniging zijn de afgelopen jaren door prijsontwikkelingen gestegen. De begroting is hier niet op aangepast. Daarnaast worden minder kosten voor straatreiniging toegerekend aan de kostendekkende exploitatie afval. Hierdoor is op taakveld 2.1 een nadeel gerealiseerd en op Afval een voordeel (zie Paragraaf Lokale heffingen).
512
N
De post verkeersmaatregelen laat in 2025 een incidenteel voordeel zien. Dit wordt met name veroorzaakt door minder vandalismeschade en hogere opbrengsten als gevolg van vergoedingen schade aan wegen (onder andere verontreinigingen). Hier tegenover staan ook hogere kosten straatwerk (zie hiervoor).
162
V
Diverse kleine verschillen.
63
V
2.2 Parkeren
13
V
Na afstemming met de accountant is besloten om (in afwijking van de begroting) de bijdrage aan de onderhoudsvooziening Stationsgarage aan te passen. Dit is een voordeel voor de exploitatie. De middelen blijven beschikbaar in de daarvoor bestemde reserve Groot Onderhoud Vastgoed, de onttrekking aan deze reserve ten gunste van de exploitatie laat een identiek nadeel zien.
49
V
Diverse kleine verschillen.
36
N
2.5 Openbaar vervoer
0
V
5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie
63
V
De overschrijding op het budget voor speelvoorzieningen is toe te schrijven aan vandalisme, vuurwerkschade en het oplossen van acute veiligheidssituaties.
58
N
Op dagelijks onderhoud groen is in 2025 meer uitgegeven. Dit is onder andere het gevolg van hogere indexatie raamovereenkomsten en areealuitbreiding. Daarnaast is er veel extra inzet geweest op het bestrijden van invasieve exoten en het ophogen van groenpercelen.
253
N
Het budget Biodiversiteit (ongeveer € 600.000 in 2025) is niet volledig besteed vanwege fasering van (project-)werkzaamheden.
59
V
In 2025 zijn minder bewonersinitiatieven aangemeld en uitgevoerd met betrekking tot Groen Moet Je Doen. Hierdoor is het beschikbare budget niet volledig uitgegeven.
52
V
Populieren met de grootste gevaarzetting zijn gekapt en teruggesnoeid. Het begrote (incidentele-)budget is gebaseerd op kengetallen en aannames en naar nu blijkt ruimer dan nodig voor de uitvoering van de in 2025 geplande werkzaamheden.
130
V
In 2025 zijn meer verkopen van snippergroen en rest percelen gerealiseerd dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. Daardoor zijn de inkomsten hoger dan begroot.
72
V
Diverse kleine verschillen.
61
V
8.1 Ruimtelijke ordening
1.410
N
De accountant van de Grondbank heeft de interim-controle voor de jaarrekening uitgevoerd. Daarin heeft hij aangegeven dat door de Grondbank, op basis van de ontwikkelingen in de jaarrekening 2025, een verliesvoorziening moet worden getroffen. De voorziening is nodig vooruitlopend op het
1.320
N
32
Jaarstukken 2025
Omschrijving (bedragen * € 1000) opnemen van de vordering op de deelnemers in de (gewijzigde) begroting 2026. Dit betekent dat Gouda, naar rato van haar deelnemers-percentage, ook een verliesvoorziening moet treffen. Diverse kleine verschillen.
90
N
8.2 Grondexpl. (niet-bedrijventerreinen)
30
N
Diverse kleine verschillen.
30
N
8.3 Wonen en bouwen
2.204
V
Bouwregelgeving: Twee in 2024 opgelegde dwangsommen (die in 2024 als baat in de begroting verwerkt waren) zijn eind 2025 ingetrokken. Dit kon niet meer in de 2e Berap 2025 (als last) verwerkt worden.
285
N
Vergunningverlening en legesopbrengsten: Op basis van de uren-nacalculatie van bouw- en woningtoezichttaken door de ODMH heeft Gouda voor de productie boven de 102% een eindafrekening ontvangen. Deze was nog niet bekend bij de 2e Berap en daarmee ook niet begroot. Voor een deel staan daar inkomsten uit leges voor omgevingsvergunningen tegenover.
106
N
Ontsluiting Gouda West: Door fasering in de uitvoering (en vooruitlopend op de inzet van de te ontvangen rijksbijdrage WOKT (WoningbouwOpKorteTermijn) is een deel van het budget niet besteed. Dekking vanuit de reserve Co-financiering Regionale Projecten is voor het niet-bestede deel voorzien in 2026.
49
V
Wijkontwikkeling: In het afgelopen jaar hebben zich minder risico’s voorgedaan dan verwacht. Daardoor zijn de posten onvoorzien niet altijd gebruikt. Bij enkele projecten zijn de kosten licht gestegen door nieuw (klimaat)beleid. Per saldo komen de totale kosten overeen met de raming van vorig jaar. Wel worden kosten vaak later gemaakt. Dit komt onder andere door netcongestie en personeelstekorten in de installatieen bouwsector. Omdat projecten vaak over de jaargrens heen lopen, zijn sommige werkzaamheden en bijbehorende betalingen doorgeschoven. Dit betekent niet dat projecten duurder of goedkoper worden maar dat uitgaven op een later moment plaatsvinden.
836
V
Versnelling woningbouw: De realisatie van drie projecten in opdracht van woningcorporaties is vertraagd. Oorzaken hiervan is onder meer de stijging van bouwkosten, waardoor aanvullende optimalisaties in de ontwerpen noodzakelijk waren. Dit heeft geleid tot een langere doorlooptijd in de planvoorbereiding. Daarnaast hebben externe factoren, zoals netcongestie en aanhoudende personeelstekorten binnen de installatietechniek, gezorgd voor vertraging in de uitvoering en oplevering van twee andere projecten. Als gevolg van deze ontwikkelingen worden toegekende subsidies later uitgekeerd dan eerder voorzien.
1.594
V
Voorgesteld wordt om de reserve Bolwerk vrij te laten vallen: er zijn voor de komende periode geen uitgaven meer voorzien
105
V
Vanwege het niet voldoen aan de norm voor parkeren is bij een tweetal bouwprojecten een afkoopsom parkeren in rekening gebracht. Voorgesteld dit bedrag te storten in de reserve Parkeren die daarvoor bedoeld is.
80
V
Diverse kleine verschillen.
174
N
Realisatiestimulans: Gouda ontvangt een bedrag per woning waarvan (onder voorwaarden) de bouw in 2025 is gestart. Voorgesteld wordt om dit bedrag te doteren aan de Reserve Versnelling Woningbouw ter dekking van de kosten brede in frastructurele maatregelen, gekoopeld aan woningbouw.
105
V
3.3.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)
Verschil
V/N
Reserve (Co)Financiering Regionale Projecten: Door fasering in de uitgaven voor Ontsluiting GoudaWest is een (exploitatie-)voordeel opgetreden. De verrekening van deze kosten met de reserve (ten gunste van de exploitatie) was daardoor lager en dus een nadeel voor de exploitatie.
49
N
Reserve Wijkontwikkeling: Per saldo is er een lager bedrag besteed dan vooraf begroot. Bij meerdere projecten is sprake van vertraging. De gereserveerde budgetten schuiven dan ook mee in de tijd. Investeringen worden vervolgens later gedaan maar passen wel binnen het totaal beschikbare budget voor wijkontwikkeling.
725 N
Reserve Bolwerk: De vrijval van de reserve wordt pas met het besluit op de jaarstukken 2025 formeel verwerkt.
105 N
Reserve Versnelling woningbouw: Voor het (meerjarig) project versnelling woningbouw zijn in 2025 minder kosten gemaakt die verrekend worden met de reserve.
1.594 N
Reserve Incidentele herstelacties openbare ruimte: Door fasering van (project-)werkzaamheden zijn de kosten voor incidentele herstelacties openbare ruimte in 2025 lager uitgevallen dan begroot.
162 N
Reserve Groot Onderhoud Vastgoed: in overleg met de accountant is besloten (in afwijking van de begroting) tot een aanpassing van de onttrekking aan de Reserve Groot Onderhoud Vastgoed in combinatie met een lagere dotatie aan de onderhoudsvoorziening. Per saldo neutraal
1.381 N
Totaal
4.016
N
Jaarstukken 2025
33
3.4 Sociaal domein Ambitie De ambitie is een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelijkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan doen. Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur, talent of beperking. Dit betekent dat we de juiste zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit nodig hebben. Ook hebben we meer aandacht voor armoede en schuldhulp. Om mee te kunnen doen in de samenleving moeten mensen kunnen beschikken over bestaanszekerheid. Daarom worden gezinnen met een laag inkomen die dat nodig hebben ondersteund met specifieke aandacht voor kinderen.
Wat is bereikt? 1) Iedereen kan meedoen In 2025 zijn inwoners ondersteund om mee te doen in de samenleving, via werk, opleiding, vrijwilligerswerk of andere vormen van participatie. In totaal zijn 110 cliënten aan het werk geholpen, waarvan 45 op een garantiebaan, 24 op een Beschut Werken-plek en 2 op een basisbaan. Daarnaast zijn 26 cliënten gestart met een opleiding. De Werkcafés in Midden-Holland ontvingen bijna 700 bezoekers met vragen over werk, opleiding en ontwikkeling. Ook statushouders zijn ondersteund bij participatie en werk: 38 statushouders vonden werk tijdens hun inburgeringstraject. Het aandeel inwoners dat vrijwilligerswerk doet is licht gestegen.
2) Inzetten op kansengelijkheid Op het gebied van kansengelijkheid zijn opnieuw verschillende inwoners en gezinnen ondersteund. Het gebruik van huiswerkbegeleiding is toegenomen: 67 tegoedbonnen zijn verzilverd Daarmee ontvingen minimaal 34 kinderen een half jaar begeleiding. Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening is licht gedaald, 82% van de afgesloten trajecten is succesvol afgerond. Ook is via vroegsignalering van schulden actief contact gezocht met inwoners met betalingsachterstanden. Voor jongeren in een kwetsbare positie is de aanpak jongerenperspectief voortgezet. Daarnaast bleef de Rotterdampas een belangrijk middel voor veel volwassenen en kinderen uit huishoudens met een laag inkomen om mee te kunnen doen aan sport, cultuur en andere activiteiten.
3) Passende zorg en ondersteuning Ook in 2025 is passende zorg en ondersteuning geboden aan inwoners die dit nodig hebben. Het aantal kinderen in de jeugdzorg is verder gedaald naar 1 op 7,5. Het aantal cliënten in de Wmo is licht gestegen. De gemeente heeft onder meer ondersteuning geboden via het relatie- en scheidingsteam en laagdrempelige voorzieningen als Huur en Buur en het Bruisnest.
4) Integrale dienstverlening De integrale dienstverlening aan inwoners is verder versterkt. Binnen zowel de jeugd als de Wmo is casemanagement ingezet om te volgen of de geboden ondersteuning blijft aansluiten op de hulpvraag van inwoners. Ook is de samenwerking tussen de Aanmeld- en Adviesdienst van het Sociaal Team en de Integrale Toegang verder verbeterd. Daarmee zijn de afstemming, de warme overdracht en de verbinding tussen onderdelen van de dienstverlening versterkt.
34
Jaarstukken 2025
3.4.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Doelstelling 1: Iedereen kan meedoen • De sociale basis is verder versterkt met een nieuw subsidiekader en ondersteuning van vrijwillige inzet. Met de subsidieregeling Versterken Sociale Basis 2026 is een toekomstbestendig kader neergezet om de sociale basis doelgerichter en efficiënter in te richten. Voor nieuw beleid rond vrijwillige inzet zijn stadsgesprekken gevoerd. Ook zijn 12 vrijwilligerspenningen en 5 Jeugdlintjes uitgereikt. En het tweejaarlijkse vrijwilligersfeest trok veel bezoekers. • De ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers is zichtbaarder en toegankelijker gemaakt. Het VrijwilligersInformatiePunt (VIP) was actief aanwezig bij verschillende bijeenkomsten in de stad en vergrootte zijn zichtbaarheid via lokale radio en televisie. De website is opgeschoond en de e-learnings zijn vernieuwd. Met Kwadraad zijn afspraken gemaakt waardoor Café van Noord ook in 2026 open blijft. De campagne Dan word je mantelzorger heeft bijgedragen aan meer bewustwording en extra registraties. • Via de inclusie- en diversiteitsagenda is gewerkt aan een stad waarin meer inwoners zich gezien en betrokken voelen. In het kader van 80 jaar vrijheid zijn door het jaar heen verschillende activiteiten en lezingen georganiseerd rond vrijheid en bevrijding. Op 5 mei leverden maatschappelijke organisaties uit het platform Gouda Inclusief een gezamenlijke bijdrage aan het bevrijdingsfestival.
Ook is financieel bijgedragen aan activiteiten als het paasontbijt, de stadsiftar en Internationale Vrouwendag. • De samenwerking rond arbeidsmarktparticipatie is regionaal verder voorbereid. De arbeidsmarktregio Midden-Holland heeft gewerkt aan de voorbereiding van het Regionaal Werkcentrum MiddenHolland, dat in maart 2026 opent. Daarnaast is samen met de zeven GR-gemeenten gestart met een toekomstverkenning voor Promen, gericht op een toekomstbestendig mensontwikkelbedrijf voor de komende 15 jaar.
Doelstelling 2: Inzetten op kansengelijkheid • In Oud Achterwillens is gewerkt aan een sterkere leefomgeving en meer bewonersinitiatief. In de buurt is de buitenruimte opnieuw opgehoogd en ingericht en is de toegang tot het buurthuis toegankelijker gemaakt. Een buurtverbinder is drie dagen per week actief en er is een groep betrokken bewoners ontstaan die structureel activiteiten organiseert. Ook is de speeltuin bij buurthuis De Bühne opgeknapt en zijn nieuwe speeltoestellen geplaatst. In het Gloriantplantsoen is na de Opschoondag XXL het initiatief Schoon Gloriantplantsoen ontstaan. • Via GALA is ingezet op gezondheid en preventie. Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn de ketenaanpakken Valpreventie, Gecombineerde Leefstijlinterventie en Kind naar Gezonder Gewicht verder ingebed. Binnen Kansrijke Start zijn interventies uitgevoerd zoals Thuis in Taal en Nu Niet Zwanger, zijn gezinnen ondersteund en zijn babypakketten verstrekt aan zwangere vrouwen in kwetsbare situaties. Ook is preventief ingezet met onder meer de campagne Later als ik oud ben, de verspreiding van 2.850 ouderengidsen en acht valpreventie-interventies. • In Goverwelle is gestart met de ontwikkeling van een inclusieve leeromgeving.
Samen met scholen en kinderopvangorganisaties in Goverwelle is gewerkt aan een gedeelde visie op een inclusieve leeromgeving, met aandacht voor normaliseren, wijkgericht werken en collectieve oplossingen. Medewerkers van kindcentrum Goejanverwelle bezochten verschillende inclusieve scholen in Nederland. Ook trof de Brede School voorbereidingen voor een pedagogisch spreekuur voor aanbieders van voorschoolse educatie. • De gemeenteraad heeft het beleidskader Armoede en Schulden Gouda 2025-2029 – De Cirkel Doorbreken unaniem vastgesteld. Als onderdeel daarvan is het jeugdtegoed per november 2025 structureel verhoogd van € 150 naar € 200. Ook is ingezet op beter gebruik van het volwassenentegoed en op kansengelijkheid in de toegang tot cultureel aanbod. Sinds 1 september 2025 kunnen volwassenen het volwassenentegoed inzetten bij de culturele instellingen in Cultuurhuis de Garenspinnerij en in Cultuurcafé KLOS. Voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen worden sportieve en culturele activiteiten volledig vergoed via tegoedbonnen voor sport en cultuur. Ook kunnen zij het jeugdtegoed sinds 1 september 2025 inzetten in Cultuurcafé KLOS. Met nieuw armoede- en schuldenbeleid is de ondersteuning voor inwoners versterkt. • De aanpak op basisvaardigheden is voortgezet en regionaal verstevigd. Inwoners zijn gewezen op het aanbod van het Taalhuis en passende lestrajecten.
Het Taalakkoord is vernieuwd en door meerdere partners ondertekend, zodat de gezamenlijke uitvoering van de afspraken is versterkt.
Doelstelling 3: Passende zorg en ondersteuning • De gemeenteraad heeft kaders gesteld om het sociaal domein toekomstbestendiger te maken. In het voorjaar van 2025 zijn gesprekken gevoerd over kaders voor jeugd en Wmo, gericht op het stabiliseren of verlagen van gebruik en kosten. De maatregelen uit het rapport Besparingsopgave gemeente Gouda van Berenschot zijn overgenomen en financieel verwerkt in de Kadernota 2026. Ook is afgesproken dat de raad tegelijk met de P&Cdocumenten de monitor Toekomstbestendig sociaal domein ontvangt. • De Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo (GRJW) is in het eerste jaar verder ingericht en uitgevoerd. Per 1 januari 2025 is de GRJW van start gegaan. In 2025 zijn de nieuwe contracten gestart en geïmplementeerd in samenwerking met de vijf gemeenten. Ook is de huidige regiovisie Wmo en Jeugd geëvalueerd en ontving de raad een startnotitie voor het proces naar een nieuwe regiovisie. • De aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling kreeg extra aandacht.
Jaarstukken 2025
35
In 2025 lag de focus op intieme terreur en femicide. Voor de zomer vond de buitenexpositie femicide plaats en werd de theatervoorstelling Geen Vaarwel getoond. In het najaar is tijdens Orange the World op verschillende manieren aandacht gevraagd voor signalen die kunnen wijzen op intieme terreur en femicide.
Doelstelling 4: Integrale dienstverlening • De integrale samenwerking tussen professionals is verder voorbereid. Er is gestart met de ontwikkeling van een netwerkkaart die in 2026 gereed moet zijn. Met deze kaart wordt inzichtelijk welke professional in welke situatie benaderd kan worden. • De rechtsbescherming van inwoners is versterkt. Met extra inzet van sociaal raadslieden is de ondersteuning van inwoners verbeterd. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met het Sociaal Team en het Juridisch Loket over de mogelijkheid om in Gouda een juridisch loket te vestigen, waarin sociaal raadslieden en sociale advocatuur samenwerken. • Nieuwe wetgeving is voorbereid en vertaald naar lokaal beleid. Na de inwerkingtreding van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek op 1 januari 2025 heeft het college in juli 2025 de bijbehorende beleidsregels vastgesteld. Ook zijn in 2025 voorbereidingen getroffen voor de invoering van de Participatiewet in balans, die op 1 januari 2026 in werking is getreden.
3.4.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.
3.4.3 Doelen en indicatoren
Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.
Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator
Data Data (jaarstukken 2025) (jaarstukken 2024)
Data (jaarstukken 2023)
Iedereen kan meedoen
2025: 82,8% (eens en helemaal eens)
2024: 81,6% (eens en helemaal eens)
Nog geen nieuwe 2022: waarde beschikbaar. 80% (eens en helemaal eens)
Stadspeiling (wonen/ervaren thuisgevoel)
2024: 3.971 (2.637)
2023: 3883 (2.591)
Gemeente Rotterdam
Het % inwoners dat zich thuis voelt in Gouda
Inzetten op Het aantal totaal 2025: kansengelijk- aantal 4.044 (2.626) heid en uitgegeven preventie Rotterdampassen (waarvan voor volwassenen en kinderen uit doelgroep minima)
36
Jaarstukken 2025
Data (eerdere meting)
2022: 3.414 (2375)
Databron
Doelstelling Indicator
Data Data (jaarstukken 2025) (jaarstukken 2024)
Data (jaarstukken 2023)
Data (eerdere meting)
Databron
Inzetten op Het % kinderen kansengelijk- met gezond heid en gewicht preventie
2025: 78%
2023: 74%
2023: 77%
2022: 73%
GGD MiddenHolland
Inzetten op Het aantal 2025: kansengelijk- verzilverde 1.151 heid en tegoedbonnen preventie sport en cultuur op de Rotterdampas (2 per pas voor kinderen minima)
2024: 1.164
2023: 1.115
2022: 1.203
Gemeente Rotterdam
Passende zorg en ondersteuning
Het relatieve 2025 gebruik van 7,5 aantal kinderen < 18 jaar van maatwerk jeugdhulp
2024 7,4
2023: 7,3
2022: 6,65
Gemeente Gouda, Sociaal domein
Passende zorg en ondersteuning
De gemiddelde kosten per cliënt per jaar voor de maatwerkvoorziening Wmo
2024: Hulp bij het huishouden: € 2.561 Begeleiding: € 6.454 Dagbesteding: € 4.325
2023: Hulp bij het huishouden: € 2.428 Begeleiding: € 5.338 Dagbesteding: € 4.673
2022: Gemeente Hulp bij het Gouda, Sociaal huishouden: € 2.321 domein Begeleiding: € 5.070 Dagbesteding: € 3.793
Integrale Het gemiddeld 2025: dienstverle- rapportcijfer voor nog niet bekend ning de dienstverlening van de medewerkers van de gemeente (J, Wmo en weni) Integrale Het % inwoners dienstverle- dat weet voor ning welke hulp ze terecht kunnen bij de gemeente
2024: 2023: Jeugd: 7,3 Jeugd: 7,4 Wmo: 7,5 Wmo: 7,4 Werk en inkomen: 7,7 Werk en Schuldhulpverlening: inkomen: 8,0 7,6
2022: Jeugd: 6,7 Wmo: 7.5 Werk en inkomen: 7,5
Client Ervaringsonderzoeken Jeugd, Wmo en werk en inkomen
2025: 2024: 2023: 2022: Stadspeiling Hulp bij problemen Hulp bij problemen Hulp bij problemen Hulp bij problemen in gezin of met in gezin of met in gezin of met in gezin of met kinderen : 49,3% kinderen : 49% kinderen : 51% kinderen : 57% Hulp bij zo lang Hulp bij zo lang Hulp bij zo lang Hulp bij zo lang mogelijk zelfstandig mogelijk zelfstandig mogelijk zelfstandig mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen thuis blijven wonen thuis blijven wonen thuis blijven wonen (op leeftijd, ziekte, (op leeftijd, ziekte, (op leeftijd, ziekte, (op leeftijd, ziekte, beperking): 45,5% beperking): 49% beperking):50 % beperking): 51% Ondersteuning Ondersteuning Ondersteuning Ondersteuning bij verlening bij verlening bij verlening bij verlening mantelzorg: 35,3% mantelzorg: 36% mantelzorg: 36% mantelzorg: 36% Advies en Advies en Advies en Advies en tegemoetkomingen tegemoetkomingen tegemoetkomingen tegemoetkomingen bij laag bij laag bij laag bij laag inkomen: 42,2% inkomen: 48% inkomen: 52% inkomen: 56% Ondersteuning bij Ondersteuning bij het Ondersteuning bij het Ondersteuning bij het het vinden en vinden en behouden vinden en behouden vinden en behouden behouden van van werk: 40% van werk: 43% van werk: 45% werk: 38,8% Hulp om mee te Hulp om mee te Hulp om mee te Hulp om mee te kunnen doen en kunnen doen en kunnen doen en kunnen doen en onder de mensen te onder de mensen te onder de mensen te onder de mensen te komen: 34%
komen: 36% komen: 32% komen: 33%
3.4.4 Wat heeft het gekost? 3.4.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)
Begroting 2025 (basis)
Begroting 2025 (na wijzigingen)
Rekening 2025
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen
Lasten
172.378
213.716
205.229
8.487
Baten
-35.860
-66.451
-60.485
-5.966
Saldo van baten en lasten
2.522
136.518
147.266
144.744
Toevoegingen aan reserves (lasten)
0
2.789
2.789
0
Onttrekkingen aan reserves (baten)
-9.285
-13.415
-13.100
-315
127.233
136.639
134.433
2.207
Gerealiseerd resultaat
Jaarstukken 2025
37
3.4.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Begroting 2025 Begroting 2025 (basis) (na wijzigingen)
Rekening 2025
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
12.566
11.731
10.413
1.318
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo
0
0
0
0
6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
0
0
0
0
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
7.595
7.011
7.008
3
6.3 Inkomensregelingen
9.201
10.820
10.129
692
6.4 Begeleide participatie
9.970
10.776
10.734
42
6.5 Arbeidsparticipatie
8.137
9.339
8.011
1.328
6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)
2.165
2.093
1.839
254
6.711 Hulp bij het huishouden (WMO)
8.587
6.997
6.976
21
6.712 Begeleiding (WMO)
7.987
8.210
8.185
26
6.713 Dagbesteding (WMO)
2.184
2.388
2.363
24
6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO)
9.694
11.645
11.571
74
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
1.663
1.782
2.046
-264
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
17.132
21.547
22.559
-1.012
6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
721
834
854
-20
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
2.060
1.349
1.772
-423
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
4.013
6.737
6.916
-179
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
464
0
0
0
6.791 PGB Wmo
1.418
950
748
202
6.792 PGB Jeugd
744
740
730
10
6.91 Coördinatie en beleid Wmo
176
180
177
2
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
100
210
243
-33
6.811 Beschermd wonen (WMO)
17.986
19.261
19.274
-13
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
5.652
5.892
5.640
252
6.82a Jeugdbescherming
2.322
2.785
2.530
255
6.82b Jeugdreclassering
251
436
465
-29
3.689
3.470
3.479
-8
42
83
83
0
136.518
147.266
144.744
2.522
7.1 Volksgezondheid 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal
3.4.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
1.318
V
Uit de afwikkeling regionale werkorganisatie is nog regionaal budget beschikbaar voor lasten die Gouda na 2025 nog gaat maken.
207
V
Inburgering: Er zijn kosten geboekt op tijdelijke rijksmiddelen die anders zouden vervallen. Daarnaast is een palet aan ondersteuningsdiensten aan statushouders ingekocht en begroot waar niet volledig een beroep op is gedaan.
205
V
Het aantal cliënten dat beschikt over een indicatie van het CVV (Collectief Vraagafhankelijk Vervoer) en het aantal ritten is afgenomen in 2025. Hierdoor zijn de kosten lager.
144
V
Programma Vluchtelingen: Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door een ontvangst van een eenmalige subsidie van de Provincie Zuid-Holland, die niet was begroot, en een afrekening Solidariteitsbijdrage ISK Onderwijs. Het voordeel op deze exploitatie valt weg tegen het nadeel van een lagere onttrekking aan de reserve Vluchtelingen.
204
V
Er is minder onttrokken aan de reserve Wijkontwikkeling voor Buurt aan Zet. Dit komt onder andere doordat eigen capaciteit is ingezet in plaats van de begrote externe inzet en lagere uitgevallen kosten voor projecten.
111
V
Er is minder uitgegeven doordat er onder andere voor diverse projecten in het kader van gezondheid en ontmoeting dekking was uit Specifieke Uitkeringen van het Rijk (GALA/IZA).
236
V
Participatie: Voordeel op de Startnotitie Participatie doordat een aantal afspraken over de structurele invulling van het budget nog niet afgerond konden worden.
95
V
Diverse kleine verschillen.
116
V
0
V
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo
38
Jaarstukken 2025
Omschrijving (bedragen * € 1000) 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
0
V
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
3
V
Diverse kleine verschillen.
3
V
6.3 Inkomensregelingen
692
V
Dit voordeel wordt met name verklaard door kwijtschelding afvalstoffenheffing. Bij de aanpassing van het budget 2025 was de verwachting dat een hoger budget noodzakelijk was. Ten tijde van de 2e Berap was dit nog niet duidelijk in verband met openstaande en eventuele nog te ontvangen kwijtscheldingsverzoeken.
62
V
Er is minder uitgegeven aan diverse minimaregelingen dan begroot. Voorbeelden zijn de Rotterdampas waarvan het pasjaar loopt tot 1 maart 2026. Gebruikers hadden tot 1 maart de tijd om het saldo van 2025 uit te geven. Op de verzekering minima zijn de kosten lager uitgevallen door hercontrole op rechtmatigheid van het gebruik, als gevolg van de besparingsmaatregel die door de Raad is bekrachtigd. Er zijn meer terugbetalingen gedaan voor leenbijstand bijzondere bijstand.
536
V
Het overschot op de BUIG is kleiner (€ 54k) dan begroot in de gewijzigde begroting (€ 194k) door iets hogere instroom en lagere uitstroom van bijstandsgerechtigden.
140
N
Op basis van de verantwoordingssystematiek van de specifieke uitkering (SPUK) Gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagenproblematiek is een batig saldo gerealiseerd.
132
V
Er is minder beroep gedaan op Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) dan begroot. Dit is een open einde regeling.
66
V
Diverse kleine verschillen.
36
V
6.4 Begeleide participatie
42
V
Diverse kleine verschillen.
42
V
6.5 Arbeidsparticipatie
1.328
V
Dit betreft regionaal budget ten behoeve van de regionale arbeidsmarktdienstverlening. Er was de afgelopen periode veelal sprake van incidentele projectfinanciering. Voorgesteld wordt, in aansluiting met voorgaande jaren, het restant budget 2025 over te hevelen naar 2026 en beschikbaar te houden voor de regio.
713
V
Dit betreft incidentele middelen voor de pilots Simpel Switchen en Basisbanen. Voorgesteld wordt om deze middelen over te hevelen naar 2026 omdat de pilots doorlopen in 2026.
263
V
Er zijn minder re-integratietrajecten en medische diagnoses ingezet dan begroot. Dit heeft te maken met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, meer inzet van ProWork en de dienstverlening van de regionale arbeidsmarkt. Ook zijn de kosten van medische diagnoses lager dan voorheen.
409
V
De overschrijding wordt veroorzaakt door een stijging van het aanvragen studietoeslag.
57
N
6.60 Maatwerkvoorziening (WMO)
254
V
De Wmo is een open einde regeling. In de begroting is rekening gehouden met een aantal grote uitgaven, welke uiteindelijk niet nodig zijn gebleken of gerealiseerd zijn. De besparingsmaatregel die ingeboekt was op dit taakveld is niet volledig gerealiseerd in 2025.
254
V
6.711 Hulp bij het huishouden (WMO)
21
V
Diverse kleine verschillen.
21
V
6.712 Begeleiding (WMO)
26
V
Diverse kleine verschillen.
26
V
6.713 Dagbesteding (WMO)
24
V
Diverse kleine verschillen.
24
V
6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO)
74
V
Incidentele voordelen zoals afwikkeling van de Regionale Werkorganisatie 2024, die sinds 1 januari 2025 in de GR JW is overgegaan.
30
V
Diverse kleine verschillen.
44
V
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
264
N
Doordat de volumedaling lager is uitgevallen dan begroot is dit een nadeling saldo.
264
N
1.012
N
704
N
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal De op dit taakveld ingeboekte besparingsmaatregel voor het Toekomstbestendig Sociaal Domein is niet gerealiseerd in 2025.
Jaarstukken 2025
39
Omschrijving (bedragen * € 1000) Het gemiddelde volume aan directe uren per client is gestegen.
308
N
6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
20
N
Diverse kleine verschillen.
20
N
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
423
N
De uitstroom jeugdigen verblijf lokaal is achtergebleven ten opzichte van begroot.
423
N
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
214
N
De impact van de tariefstijging van deze ZIN producten (Zorg In Natura) zorgt voor een nadelig effect.
214
N
0
V
6.791 PGB Wmo
202
V
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert de PersoonsGebondenBudgetten (pgb’s) wmo uit. De SVB int maandelijks een voorschot bij de gemeente. Cliënten declareren hun uitgaven achteraf bij de SVB. De eindafrekening van de SVB volgt in de zomerperiode over het voorgaande jaar. De voorlopige pgb uitnutting voor 2025 is lager dan verwacht en de werkelijke kosten van 2024 zijn lager dan verwacht. Hierdoor is er een voordeel op de pgb uitgaven. Ook loopt het aantal cliënten met een pgb terug.
202
V
6.792 PGB Jeugd
10
V
Diverse kleine verschillen.
10
V
6.811 Beschermd wonen (WMO)
14
N
Diverse kleine verschillen.
14
N
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
252
V
Dit voordeel komt door vertraging bij project Gouwe Huse op het gedeelte sociaal beheer en de activering van kosten.
162
V
Voorgesteld wordt om de middelen voor Sociaal beheer over te hevelen naar 2026 zodat ze beschikbaar blijven.
80
V
Diverse kleine verschillen.
10
V
6.821 Jeugdbescherming
254
V
Het voordeel wordt veroorzaakt door uitstroom jeugdigen.
254
V
6.822 Jeugdreclassering
29
N
Diverse kleine verschillen.
29
N
6.91 Coördinatie en beleid Wmo
2
V
Diverse kleine verschillen.
2
V
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
33
N
Diverse kleine verschillen.
33
N
7.1 Volksgezondheid
8
N
Diverse kleine verschillen.
8
N
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
0
V
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
3.4.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)