Bijlage 1 - Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave 1 Introductie

5

1.1 Inleiding

5

1.2 Leeswijzer

5

2 Jaarverslag

6

2.1 Jaarstukken in beeld

6

2.2 Bestuurlijke samenvatting

8

2.3 Financiële samenvatting

10

3 Jaarverslag: programma's

14

3.1 Economie, werk en onderwijs

15

3.2 Energie en klimaat

21

3.3 Wonen en leefomgeving

27

3.4 Sociaal domein

34

3.5 Cultuur, sport en recreatie

41

3.6 Leefbaarheid en veiligheid

47

3.7 Bestuur en organisatie

52

3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen

58

4 Jaarverslag: paragrafen

64

4.1 Lokale heffingen

64

4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

71

4.3 Onderhoud kapitaalgoederen

77

4.4 Financiering

81

4.5 Investeringen

85

4.6 Bedrijfsvoering

89

4.7 Verbonden partijen

94

4.8 Grondbeleid

104

4.9 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid

106

5 Jaarrekening

107

5.1 Inleiding

107

5.2 Overzicht van baten en lasten

107

5.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten

110

5.4 Overzicht inzet reserves

111

5.5 Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

113

5.6 Overzicht inzet voorzieningen

115

5.7 Incidentele baten en lasten

116

5.8 Resultaatbepaling

118

5.9 Resultaatbepaling op basis van vermogensmutaties

119

5.10 Resultaatbestemming

119

5.11 WNT-verantwoording 2025 gemeente Gouda

120

6 Balans en toelichting

121

6.1 Inleiding

121

6.2 Balans per 31 december 2025: activa

122

6.3 Balans per 31 december 2025: passiva

123

6.4 Grondslagen voor waardering, resultaatbepaling en rechtmatigheidsverantwoording

124

Jaarstukken 2025

3

6.5 Toelichting op de balans per 31 december 2025: activa

128

6.6 Toelichting op de balans per 31 december 2025: passiva

134

6.7 Niet uit de balans blijkende langlopende financiële verplichtingen

142

7 Rechtmatigheidsverantwoording

145

8 Overige gegevens

146

9 Taakvelden

153

10 Single information Single audit

157

11 Bijlagen

164

11.1 Afkortingenlijst

164

11.2 Wettelijk voorgeschreven indicatoren

167

11.3 Bijlage risico's

171

4

Jaarstukken 2025

1 Introductie 1.1 Inleiding Met de Jaarstukken 2025 van de gemeente Gouda legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de besteding van middelen in 2025. Dit gebeurt aan de hand van de Programmabegroting 2025-2028 die kaderstellend is geweest voor de activiteiten van het college. De wet schrijft voor dat de opbouw van de jaarstukken analoog moet zijn aan de programmabegroting. Dit komt de vergelijkbaarheid tussen beide documenten ten goede. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag met de beleidsverantwoording en de jaarrekening met de financiële verantwoording inclusief verplichte overzichten, het voorgestelde raadsbesluit en de bijlagen.

1.2 Leeswijzer Jaarstukken op hoofdlijnen Het jaarverslag start met een infographic, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2025. Programma's Daarna volgt de verantwoording van de programma's en van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De verantwoording gebeurt met de volgende vragen: ■ Wat heeft Gouda bereikt? ■ Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? ■ Wat heeft het gekost? Paragrafen In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Er is specifiek aandacht voor onderwerpen waar politieke of financiële risico’s aan verbonden zijn. Rapportage interbestuurlijk toezicht De rapportage IBT is opgenomen vanwege de bestuursovereenkomst interbestuurlijk toezicht met de provincie ZuidHolland. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de naleving van wet- en regelgeving waar de bestuursovereenkomst betrekking op heeft. Jaarrekening Deze omvat de financiële verantwoording over 2025 met het zogenoemde overzicht van baten en lasten en de balans. Ook de overzichten Taakvelden en Single information Single audit maken hier deel van uit. Besluit en bijlagen De jaarstukken worden gecompleteerd met het voorgestelde raadsbesluit en enkele bijlagen.

Weergave van bedragen In de financiële tabellen worden de bedragen zo veel mogelijk in duizenden euro's weergegeven. Hierdoor ontstaan soms afrondingsverschillen. In de toelichting op de financiële tabellen en in de overige teksten worden de bedragen voluit geschreven. In financiële tabellen duiden de mintekens (bijvoorbeeld - € 1.000) meestal op inkomsten of baten. Bij de verschillenanalyses betekenen de mintekens nadelen of verliezen en worden weergegeven als N. Voordelen worden weergeven als V.

Jaarstukken 2025

5

2 Jaarverslag 2.1 Jaarstukken in beeld

6

Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025

7

2.2 Bestuurlijke samenvatting Het college heeft in 2025 verder geïnvesteerd in een aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig Gouda. Daarbij is gewerkt aan een sterk economisch klimaat, goede voorzieningen, een duurzame en klimaatbestendige leefomgeving en passende ondersteuning voor inwoners. Ook is verder gebouwd aan kansengelijkheid, cultuur, sport, veiligheid en een goed functionerend bestuur. Gouda werkt stap voor stap aan een sterke stad waar inwoners prettig wonen, werken en meedoen. Tegelijkertijd vroeg 2025, aan het einde van deze bestuursperiode, opnieuw om scherpe keuzes, goede samenwerking en een zorgvuldige inzet van middelen.

Economie, werk en onderwijs Met de vaststelling van de Economische Agenda Gouda 2025-2030 is een gezamenlijke koers neergezet voor een sterk ondernemers- en vestigingsklimaat. Ook is gewerkt aan de profilering van technisch vakmanschap, de ondersteuning van ondernemers en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Bij de onderwijshuisvesting zijn verdere stappen gezet. Het tweede uitvoeringsprogramma van het Integraal Huisvestingsplan is vastgesteld. De nieuwbouw voor Auris/Triangel is geopend en voor meerdere scholen is de realisatie of voorbereiding verder gebracht. Ook de inzet op kansengelijkheid, basisvaardigheden en Campus Gouda is voortgezet. Het Rijke Schoolprogramma, het vernieuwde regioplan basisvaardigheden en het nieuwe Taalakkoord dragen daaraan bij. Campus Gouda heeft zich verder ontwikkeld met groei op de thema’s zorg, bodem en logistiek. De jeugdwerkloosheid nam licht toe. Daarom is extra ingezet op begeleiding, scholing en regionale samenwerking.

Energie en klimaat Gouda heeft in 2025 verdere stappen gezet naar een groenere, duurzamere en klimaatbestendige stad. In de openbare ruimte is gewerkt aan meer vergroening, waterberging en maatregelen tegen hittestress. Deze aanpak is bekroond met de Klimaatprijs 2025 van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Ook zijn verdere stappen gezet op biodiversiteit en waterkwaliteit. De eerste resultaten van het Omgevingsprogramma Groen Gouda en het programma biodiversiteit zijn zichtbaar geworden. Daarbij is gewerkt aan ecologisch beheer, natuurvriendelijke oevers en een betere inrichting van de openbare ruimte. Daarnaast is ingezet op energiebesparing en de overgang naar aardgasvrij. Inwoners en ondernemers zijn ondersteund met advies, subsidies en isolatiemaatregelen. In verschillende wijken zijn warmteoplossingen verkend. Ook zijn verduurzamingsprojecten voor gemeentelijk vastgoed uitgevoerd of voorbereid. In de openbare ruimte is verder gewerkt aan ophoogprojecten en maatregelen voor kwaliteit en toegankelijkheid.

Wonen en leefomgeving Verdere stappen zijn gezet naar een woningvoorraad die beter aansluit op de behoeften van verschillende doelgroepen. Er is aandacht geweest voor ouderen, jongeren, woonwagenbewoners en mensen die zijn aangewezen op woonzorgconcepten. Ook is gewerkt aan woonruimteverdeling, doorstroming en ondersteuning van huurders. De woningbouwopgave bleef nadrukkelijk in beeld. De woningvoorraad is met 714 woningen toegenomen. Daarvan zijn 645 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Het hoogste aantal tot nu toe. De gemeente bleef actief sturen op betaalbare woningen en duurzame nieuwbouw. Ook in de uitvoering van het Verkeerscirculatieplan is voortgang geboekt. Er is gewerkt aan fietsroutes, veiligere wegen en gereguleerd parkeren in Korte Akkeren en Kort Haarlem. Op het gebied van duurzame mobiliteit is de zero-emissiezone voor stadslogistiek ingevoerd, is het aanbod van deelmobiliteit uitgebreid en is de regionale laadvisie vastgesteld. Daarnaast is verder gewerkt met de Omgevingswet, onder meer via nieuwe omgevingsprogramma’s en de behandeling van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.

Sociaal domein Centraal stond opnieuw dat inwoners moeten kunnen meedoen. Inwoners zijn ondersteund richting werk, opleiding en participatie. Het Werkcafé trok veel bezoekers en ook statushouders zijn begeleid naar werk. Tegelijkertijd is gewerkt aan een sterke sociale basis, ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers en een inclusieve stad. Op het gebied van kansengelijkheid zijn verdere stappen gezet. Het beleidskader Armoede en Schulden Gouda 2025-2029 is vastgesteld en het jeugdtegoed is verhoogd. Ook is ingezet op huiswerkbegeleiding, basisvaardigheden, gezondheid en preventie. Daarmee is ondersteuning geboden aan inwoners en gezinnen die extra hulp nodig hebben. Bij zorg en ondersteuning is gewerkt aan passende hulp en een toekomstbestendiger sociaal domein. De Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo is als zelfstandige organisatie gestart. Ook is de integrale dienstverlening verder versterkt, onder meer in de samenwerking tussen toegang, ondersteuning en rechtsbescherming.

8

Jaarstukken 2025

Cultuur, sport en recreatie In 2025 is gewerkt aan een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en ondernemers. De inpandige fietsenstalling aan de Nieuwe Markt is geopend, het uitstallingenbeleid is verruimd en er zijn stappen gezet met het Waterfonds en het ligplaatsenbeleid. Ook is gewerkt aan de doorontwikkeling van evenementen en de kwaliteit van de culturele binnenstad. Het merk Gouda is verder versterkt. Een nieuwe stadsmarketingstrategie is vastgesteld en gebruikt om Gouda scherper te positioneren. Ook zijn evenementen en toeristische voorzieningen ondersteund en bleef het aantal bezoekers aan belangrijke attracties op niveau. Op het gebied van erfgoed, cultuur en sport zijn eveneens resultaten geboekt. Er zijn stappen gezet in behoud, bescherming en verduurzaming van erfgoed. De culturele sector is ondersteund via de Cultuurnota, subsidieregelingen en investeringen in Museum Gouda, de Schouwburg en De Chocoladefabriek. Gouda werd in september uitgeroepen tot Sportgemeente van het Jaar. Eerder in het jaar kwam de Nederlandse Sportraad al op bezoek om zich op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen in Gouda.

Leefbaarheid en veiligheid De aanpak van ondermijnende criminaliteit is verder versterkt. Meldingen zijn opgepakt, integrale controles zijn uitgevoerd en het Bibob-beleid is aangescherpt. Ook is de informatiepositie van de gemeente versterkt. Woninginbraak bleef een aandachtspunt omdat het aantal inbraken nog boven het landelijk gemiddelde lag. Daarnaast is ingezet op de aanpak van gedigitaliseerde criminaliteit, met voorlichting aan jongeren, ouderen en ondernemers. Ook zijn daders en risicojongeren binnen het Zorg- en Veiligheidshuis gevolgd. De aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit is verder uitgebouwd. Tegelijkertijd nam het aantal meldingen van jeugdoverlast toe. Verder is de vergunningverlening geprofessionaliseerd en is gewerkt aan het voorkomen van polarisatie en radicalisering via training, netwerkvorming en persoonsgerichte aanpakken.

Bestuur en organisatie De samenwerking tussen college en raad heeft nadrukkelijk aandacht gekregen. Er is vaker gewerkt met startnotities, waardoor de raad eerder in positie kwam om richting te geven aan beleidsontwikkeling. Ook is geïnvesteerd in het bestuurlijke besluitvormingsproces en in een open bestuurlijke samenwerking. Op het gebied van gemeenschappelijke regelingen zijn belangrijke stappen gezet. Gouda heeft alle noodzakelijke wijzigingen doorgevoerd, de Nota Verbonden Partijen vastgesteld en de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland als zelfstandige organisatie van start laten gaan. Ook in regionale samenwerking en participatie is voortgang geboekt. Er is gewerkt aan de doorontwikkeling van de Regio Midden-Holland en aan de samenwerking met Alphen en Woerden. Daarnaast zijn de Denkwijzer participatiebeleid en de Participatieverordening Gouda 2026 vastgesteld. Daarmee is een duidelijker kader ontstaan voor samenwerking met inwoners en initiatieven uit de stad.

Jaarstukken 2025

9

2.3 Financiële samenvatting In de onderstaande tabel is het financieel resultaat 2025 - voor en na inzet van reserves - opgenomen. Hierbij zijn de verschillen tussen de Begroting 2025 en de jaarrekening 2025 vermeld. In deze financiële samenvatting zijn de financiële verschillen op hoofdlijnen toegelicht. In de afzonderlijke programma’s zijn de verschillen meer gedetailleerd weergegeven. Resultaat (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Saldo V/N op rekening min saldo begroting na wijziging

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

Saldo

15.451

16.441

430

16.011

V

Totaal mutaties reserves

Saldo

-17.820

-23.193

-17.272

-5.921

N

-2.368

-6.752

-16.842

10.090

V

Gerealiseerd resultaat

Elk jaar worden diverse incidentele lasten en baten verrekend met de Algemene reserve en bestemmingsreserves. In 2025 zijn incidentele uitgaven voor diverse projecten verrekend met de reserve. Bij diverse projecten zijn niet alle kosten daadwerkelijk gemaakt zoals begroot (zie hiervoor het overzicht inzet reserves in hoofdstuk 5.5 "Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves"). Hierdoor wordt per saldo € 5.921.000 minder onttrokken aan de reserves.* * Tegenover een lagere onttrekking aan de reserves staan lagere kosten van dezelfde omvang bij het saldo van baten en lasten. Hierdoor hebben deze verschillen geen effect op het resultaat na inzet van reserves. Hoofdlijnenanalyse Na het verwerken van de raadsbesluiten tot en met december 2025 (begroting na wijziging) was rekening gehouden met een positief saldo van € 6,8 miljoen. Dit resultaat is door ontwikkelingen verbeterd met € 10,1 miljoen naar een positief saldo van € 16,8 miljoen. Deze ontwikkelingen zijn op hoofdlijnen hierna vermeld. Nr.

Onderwerp

1

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

2 3 4

7.2 Riolering

5

8.1 Ruimtelijke ordening

6

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

7 8 9

1.2 Openbare orde en veiligheid

10 11

Programma

Taakveld

1.295

1

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

4.2 Onderwijshuisvesting

680

1

4.2 Onderwijshuisvesting

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

571

1

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

832

2

7.2 Riolering

-1.410

3

8.1 Ruimtelijke ordening

1.003

4

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.3 Inkomensregelingen

692

4

6.3 Inkomensregelingen

6.5 Arbeidsparticipatie

1.328

4

6.5 Arbeidsparticipatie

597

6

1.2 Openbare orde en veiligheid

0.4 Overhead

1.355

7

0.4 Overhead

0.5 Treasury

567

8

0.5 Treasury

12

0.63 Parkeerbelasting

727

8

0.63 Parkeerbelasting

13

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

1.106

8

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

14

0.8 Overige baten en lasten

648

8

0.8 Overige baten en lasten

15

Overige mutaties

99

1 t/m 8

Diversen

Totaal

Bedrag *€1.000

10.090

Toelichting op de mutaties 1. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Voorgesteld wordt de grondexploitatie Spoorzone af te sluiten. Hierdoor worden de kosten van 2025 in de exploitatie genomen, in plaats van dat deze bijgeschreven zouden worden op de boekwaarde. Hier staat tegenover dat de voorziening voor het verlies vrij valt. Van dit voordeel dient nog een aantal kosten in 2026 en verder te worden betaald. Dit wordt bij de resultaatbestemming voorgesteld. 2. 4.2 Onderwijshuisvesting Het budget voor de sloop van tijdelijke voorzieningen is niet besteed doordat de voorzieningen langer zijn gebruikt. Daarnaast waren de huurinkomsten (baten) niet volledig begroot.

10

Jaarstukken 2025

3. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het budget voor inhuur om te voldoen aan de regionale afspraken voor leerlingzaken niet nodig was in het verslagjaar. 4. 7.2 Riolering De onderschrijding bij de lasten op dit taakveld wordt met name veroorzaakt door lagere kosten voor onderzoekadvies werkzaamheden en ondersteuning door inhuur derden. Daarnaast zijn door fasering van werkzaamheden minder werkzaamheden groot onderhoud uitgevoerd. Verder waren er in 2025 incidenteel lagere opbrengsten heffingen (onder andere door verrekening nagekomen jaren). 5. 8.1 Ruimtelijke ordening De accountant van de Grondbank heeft de interim-controle voor de jaarrekening uitgevoerd. Daarin heeft hij aangegeven dat door de Grondbank, op basis van de ontwikkelingen in de jaarrekening 2025, een verliesvoorziening moet worden getroffen. De voorziening is nodig vooruitlopend op het opnemen van de vordering op de deelnemers in de (gewijzigde) begroting 2026. Dit betekent dat Gouda, naar rato van haar deelnemers-percentage, ook een verliesvoorziening moet treffen. 6. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Dit voordeel is voornamelijk incidenteel door aflopende projecten zoals overgang RWO /GRJW en nieuwe projecten zoals Gouwe Huse en middelen statushouders/vluchtelingen. 7.

6.3 Inkomensregelingen Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er minder is uitgegeven aan diverse minima regelingen dan begroot. 8. 6.5 Arbeidsparticipatie Het voordeel word voornamelijk veroorzaakt doordat er minder re-integratie en medische diagnoses zijn ingezet dan begroot. Dit heeft te maken met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, meer inzet van ProWork en de dienstverlening van de regionale arbeidsmarkt. Ook zijn de kosten van medische diagnoses lager dan voorheen. 9. 1.2 Openbare orde en veiligheid Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door de vrijval van de restantmiddelen uit de Reserve niet-gesprongen explosieven WO2. De vergoeding die verstrekt is aan de projectontwikkelaar is veel lager dan mogelijk zou zijn geweest omdat er feitelijk geen explosieven gevonden zijn. 10. 0.4 Overhead Op basis van de nota WaVa wordt overhead doorbelast naar investeringen en grondexploitaties. Vanwege een hogere personele inzet op investeringen en grondexploitaties is in 2025 meer overhead doorbelast. Deze hogere doorbelasting zorgt voor een voordeel op het taakveld 0.4 overhead. 11. 0.5 Treasury In 2025 waren de rentelasten lager door een lager rentetarief en later aantrekken van leningen (totaal € 343.000 voordeel). De rentebaten vielen € 193.000 hoger uit, o.a.

door rente op rekening‑courant (Schatkist en BNG), rente op belastingvorderingen en BSGR‑rekening, plus rente op verstrekte leningen. 12. 0.63 Parkeerbelasting Bij de 2e bestuursrapportage 2025 zijn de parkeerinkomsten geactualiseerd. Eind 2025 bleek dat er toch meer inkomsten op parkeren zijn gerealiseerd. Deze worden onder andere veroorzaakt door hogere inkomsten uit straat- en terreinparkeren. Dat is voor een deel toe te schrijven aan de tijdelijke sluiting Stationsgarage en de daarmee samenhangende zoektocht naar vervangende parkeerplekken. Parkeervergunningen kent hogere inkomsten als gevolg van tariefsaanpassing sector 1 en ook het effect uitbreiding gereguleerd gebied is hoger dan bij de 2e bestuursrapportage 2025 berekend kon worden. Dat heeft voornamelijk te maken met de opstart van dat gereguleerd parkeren. Tot slot zijn de inkomsten naheffingsaanslagen hoger doordat het aantal naheffingsaanslagen hoger is dan voorzien. 13. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De decembercirculaire 2025 gemeentefonds heeft geleid tot € 1.000.000 extra baten. Verder hebben in 2025 de van het rijk ontvangen actualisaties met betrekking tot 2024 geleid tot € 106.000 hogere baten dan begroot. 14. 0.8 Overige baten en lasten De kosten voor organisatieontwikkeling worden afhankelijk van het type kosten deels op taakveld 0.8 (programma 8) en taakveld 0.4.

(programma 7) verantwoord . Van te voren is dit niet helemaal goed in te schatten. In 2025 zijn de kosten voor programma 8 lager dan begroot, bij programma 7 hoger. Per saldo zijn de kosten lager dan begroot. Twee stelposten zijn niet volledig benut: looncompensatie (€ 152.000) en taakmutaties algemene uitkering (€ 267.000). Nagenoeg de volledige stelpost looncompensatie (€ 1.798.000) is verdeeld over de programma's om de kosten van de gestegen lonen op grond van de CAO te kunnen dekken. Op de stelpost taakmutaties zijn de middelen van de

Jaarstukken 2025

11

taakmutaties uit de gemeentefondscirculaires beland. Deze konden voor een deel niet meer via een begrotingswijziging naar de programma's worden overgeheveld. Maar de uitgaven daarvoor zijn daar wel verantwoord. 15. Overige mutaties Dit betreft diverse overige mutaties binnen de programma's. Structureel en incidenteel resultaat Het onderscheid tussen structurele en incidentele resultaten is van belang voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. In het algemeen geldt dat de gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele lasten raamt in de begroting. Structurele lasten en baten zijn de regel, incidentele lasten en baten zijn de uitzondering. Structureel

Incidenteel

Rekening 2025

Lasten

395.845

21.426

417.271

Baten

-405.784

-11.057

-416.841

Saldo

-9.939

10.369

430

Inzet reserves

-1.290

-15.983

-17.273

Rekeningresultaat ( - = overschot / + = tekort)

-11.229

-5.614

-16.842

Het positieve saldo van € 16.842.000 is opgebouwd is uit een structureel voordeel van € 11.229.000 en een incidenteel voordeel van € 5.614.000. Ontwikkeling reservepositie Het beleid is om rekeningresultaten te verrekenen met de Algemene reserve. We stellen voor om het positieveresultaat van afgerond € 15.371.000 (na resultaatbestemming) te verrekenen met de Algemene reserve. Het effect van dit voorstel is in de onderstaande tabel weergegeven. 2025

2024

Algemene reserve (31/12)

Omschrijving (bedragen * € 1.000)

33.129

27.934

Subtotaal voor resultaatbestemming

33.129

27.934

Resultaatbestemming AR

15.371

12.146

Beschikbaar weerstandsvermogen (31/12)

48.501

40.080

Resultaatbestemmingen De Jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo van € 16.842.000. Het voorstel aan de raad is om vanuit dit rekeningsaldo een aantal verrekeningen met reserves te laten plaatsvinden (totaal € 1.471.000): a. € 80.000 toe te voegen aan de reserve Parkeren; b. € 105.000 toe te voegen aan de reserve Versnelling Woningbouw; c. € 350.000 toe te voegen aan de reserve Infrastructuur Spoorzone; d. € 185.000 toe te voegen aan de reserve Groenfonds; e. € 751.000 toe te voegen aan de reserve Spoorzone (niet grex); f. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 15.371.000, toe te voegen aan de Algemene reserve.

Toelichting op de resultaatbestemmingen a. Reserve Parkeren Het afgelopen jaar is er bij een tweetal bouwprojecten een bedrag in rekening gebracht vanwege het niet voldoen aan de norm voor parkeren. Voorgesteld wordt om deze middelen toe te voegen aan de reserve Parkeren. b. Reserve Versnelling Woningbouw Op basis van de SiSa regeling J17-Realisatiestimulans ontvangt Gouda € 105.000 voor woningen met een bouwstart in 2025. Voorgesteld wordt om dit bedrag te doteren aan de reserve Versnelling woningbouw om de middelen toekomstig beschikbaar te houden ten behoeve van de woningbouwopgaven en de daarmee samenhangende brede mobiliteitsopgave. De gemeente Gouda heeft de gemeentelijke bouwkavels binnen de Goudse Spoorzone verkocht. Daardoor zal de grondexploitatie Spoorzone afgesloten worden. Na afsluiting van de grondexploitatie komt het restant van de voorziening vrij. Voorgesteld wordt om hiervan een bedrag van € 885.000 toe te voegen aan drie reserves, te weten reserve Infrastructuur Spoorzone, reserve Groenfonds en reserve Spoorzone (niet grex): c. Reserve Infrastructuur Spoorzone In de voorziening grondexploitatie Spoorzone is een budget van € 350.000 gereserveerd voor de realisatie van een nieuwe oversteek voor voetgangers en fietsers aan de Burgemeester Jamessingel.

De realisatie van een nieuwe oversteek zal gecombineerd worden met andere geplande werkzaamheden aan de Burgemeester Jamessingel. Voorgesteld wordt om dit budget toe te voegen aan het werkbudget voor de Burgemeester Jamessingel via de reserve Infrastructuur Spoorzone.

12

Jaarstukken 2025

d. Reserve Groenfonds In de grondexploitatie Spoorzone is een budget van € 185.000 gereserveerd voor een kwaliteitsimpuls aan het plein rond het Huis van de Stad in de komende jaren. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de reserve Groenfonds. e. Reserve Spoorzone (niet grex) De gemeente is facilitair ondersteunend aan de hotelkavel binnen de Goudse Spoorzone. In de grondexploitatie Spoorzone is een budget van € 100.000 voor de planvorming van deze hotelkavel gereserveerd. Omdat de planvorming rondom de hotelkavel nog niet is afgerond, wordt voorgesteld het bestaande plankostenbudget toe te voegen aan de reserve Spoorzone. Daarnaast is de gemeente facilitair betrokken bij de laatste bouwkavel van de NS. Voor resterende kosten (zoals bouwrijp en woonrijp maken NS kavel) wordt voorgesteld een nazorgbudget van € 250.000 toe te voegen aan de reserve Spoorzone. Deze reserve is op 7 november 2023 ingesteld bij de Nota Kostenverhaal, waarbij dit de eerste storting is. Budgetoverhevelingen 2025 - 2026 In de onderstaande tabel is het voorstel aan de raad tot budgetoverhevelingen 2025 - 2026 weergegeven. Aan deze budgetoverhevelingen liggen veelal verplichtingen ten grondslag, zoals subsidieverplichtingen en regionaal budget. Het budget wordt door een begrotingswijziging in het boekjaar 2026 beschikbaar gesteld.

Voor een uitgebreide toelichting op de mutaties wordt verwezen naar de afzonderlijke programma analyses. Nr.

Programma

1

1

Onderwijsbeleid/Campus Gouda

Onderwerp

Bedrag in €

2

1

Mytylonderwijs

73.000

3

1

Tijdelijke voorzieningen Westergouwe

324.000

4

3

Budget Vastgoed, exploitatiebudget

202.000

5

3

Stadhuis, exploitatiebudget

402.000

6

4

Regionale arbeidsmarkt

713.000

7

4

Simpel Switchen en Basisbanen

263.000

8

4

Laaggeletterdheid (landelijke aanpak)

109.000

9

4

Actieplan Dakloosheid (Gouwe Huse)

80.000

10

4

Impulsbudget arbeidsmarktregio's

157.000

133.000

11

4

Work in NL

35.000

12

5

Collectiebeheer Museum Gouda

200.000

13

7

Netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden

124.000

14

7

Opleidingsbudget Dienstverlening

54.000

15

8

Nieuwkomers aan het werk

200.000

16

8

Ondersteuning lokale energiehulp

41.000

17

8

Wet versterking regie volkshuisvesting

155.000

Totaal budgetoverhevelingen 2025 - 2026

3.265.000

Jaarstukken 2025

13

3 Jaarverslag: programma's

14

Jaarstukken 2025

3.1 Economie, werk en onderwijs Ambitie De gemeente Gouda streeft naar een vitale Goudse economie en een goed ondernemers- en vestigingsklimaat, inclusief een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Bedrijven, onderwijs en overheid (triple helix) maken zich sterk voor meer hoger onderwijs in Midden-Holland. Samenwerking zorgt voor innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken in de zorg en bij bodemdaling. De relatie van mens met technologie is daarin de rode draad. Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen voor alle kinderen op Basis-, Voortgezet- en Speciaal(voortgezet) onderwijs in Gouda en sterk onderwijs, waarin wordt samengewerkt om gelijke kansen te creëren. En actief werk maken van het terugdringen van laaggeletterdheid.

Wat is bereikt? 1) Uitvoeren Economische Agenda In 2025 hebben de gemeente Gouda en Gouda Onderneemt samen de Economische Agenda Gouda 2025-2030 vastgesteld. Daarmee ligt er een gezamenlijke koers voor een vitaal ondernemers- en vestigingsklimaat. In 2025 is gestart met de uitvoering van de agenda. De inzet lag daarbij onder meer op de schuifpuzzel, de regionale positionering van technisch vakmanschap in de maakindustrie onder de vlag van Custom-Made in Midden-Holland en de stimulering van ondernemerschap en techniekonderwijs.

2) Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen Bij de vernieuwing van de onderwijshuisvesting is in 2025 verdere voortgang geboekt. De raad heeft het tweede uitvoeringsprogramma van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld. De nieuwbouw voor Auris/Triangel is geopend en de nieuwe locatie voor de Internationale Schakelklas is opgeleverd. Ook is verder gewerkt aan het scholencluster in Westergouwe. Dat wordt naar verwachting in augustus 2026 in gebruik genomen door KC De Ontdekkingreizigers en CBS De Verwondering in samenwerking met Quadrant Kindcentra. Daarnaast is gestart met de realisatiefase van Al Qalam, het Kesper College en de Livingstoneschool. Ook is uitvoering gegeven aan de subsidieregeling voor groenblauwe schoolpleinen.

3) Sterk onderwijs en terugdringen laaggeletterdheid In 2025 is de inzet op kansengelijkheid en basisvaardigheden voortgezet. Het Rijke Schoolprogramma in Korte Akkeren is voortgezet en verlengd. In Goverwelle is een verkenning gestart naar een vergelijkbare aanpak, samen met de Brede School Gouda, om de verbinding tussen onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp en buurtactiviteiten te versterken. Ook is het plan van aanpak Op naar een gecijferd en geletterd Gouda verlengd. Daarnaast zijn het Regioplan Bevordering Basisvaardigheden regio Midden-Holland 2026-2028 en de regionale subsidieregeling voor non-formele volwasseneneducatie vernieuwd. Hiermee is de regionale aanpak op taal- en rekenvaardigheden voor volwassenen voortgezet. Verder is het derde Taalakkoord ondertekend door verschillende samenwerkingspartners. De regio Midden-Holland kende in 2025 opnieuw zeer weinig voortijdig schoolverlaters.

4) Doorontwikkelen Campus Gouda Campus Gouda heeft in 2025 verder bijgedragen aan een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. In totaal namen 693 studenten en 272 werkenden deel aan activiteiten van Campus Gouda. In juni 2025 is het vijfjarig jubileum gevierd met partners uit onderwijs, bedrijfsleven en overheid, waaronder de provincie Zuid-Holland. Vanuit de Human Capital Aanpak is een nieuwe meerjarige subsidie toegekend. Ook is een bekostigingsmodel opgesteld om de financiële bijdragen van werkveld, onderwijs en overheid evenwichtiger te verdelen. De eerste toezeggingen voor financiële bijdragen aan Campus Gouda zijn gedaan.

5) Terugdringen jeugdwerkloosheid De jeugdwerkloosheid is in 2025 licht toegenomen. Het aantal werkloze jongeren in Gouda steeg van 259 in 2022 naar 293 in 2025. Deze ontwikkeling past binnen het landelijke beeld en hangt samen met de verslechterde economische omstandigheden.

Jaarstukken 2025

15

3.1.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling 1: Uitvoeren Economische Agenda • De Economische Agenda Gouda 2025-2030 is samen met partners vastgesteld. De gemeente heeft de nieuwe Economische Agenda ondertekend met Gouda Onderneemt en andere betrokken partners. In deze agenda zijn 60 acties opgenomen binnen zes thema’s om de economie van Gouda te versterken en het vestigingsklimaat aantrekkelijk te houden. • De regionale profilering van de maakindustrie is versterkt. Bedrijven uit de maakindustrie presenteerden zich voor het eerst gezamenlijk onder de noemer Custom Made in MiddenHolland op de ZIE-beurs. Ook is dit label gebruikt in de lobby richting provinciale netwerken, zoals bij het onderschrijven van het Versnellingsprogramma Groeiagenda Zuid-Holland. • Er is gewerkt aan een toekomstbestendige kantoren- en bedrijvenstructuur. De regionale kantorenstrategie is vastgesteld. Ook is onderzocht hoe op Kromme Gouwe en in de Goudse Poort meer regie kan worden gevoerd op ruilverkaveling en slimmer ruimtegebruik. Daarnaast is verkend hoe nieuw kantorenaanbod kan worden ontwikkeld in de omgeving van het station. • Ondernemers zijn ondersteund met gerichte activiteiten en ontmoetingen. De wethouder Economie legde negen werkbezoeken af, het college bezocht drie bedrijven en het ondernemersontbijt vond drie keer plaats. Daarnaast zijn vier bijeenkomsten van het StartUp Café georganiseerd.

De jaarlijkse Bedrijvendag/ Haringparty trok meer dan 100 bezoekers. • Via Campus Gouda en regionale samenwerking is gewerkt aan de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Campus Gouda speelde een actieve rol in de regio met werkbezoeken via Campus on Tour en samenwerking binnen de regionale agenda. Het tweede deelakkoord Campus Gouda uit december 2024 heeft geleid tot een nieuwe meerjarige subsidiebeschikking vanuit de Human Capital Aanpak van de provincie en de Economic Board Zuid-Holland. • Gouda heeft deelgenomen aan regionale initiatieven voor circulaire economie. In Groene Hart Circulair-verband is meegewerkt aan een regionale ruimtelijke strategie voor circulaire economie. Ook is deelgenomen aan de actielijn voor gedragsinterventies bij tweedehands inkopen. Verder is in 2025 de digitale deur van het Circulair Loket Zuid-Holland geopend en is in Gouda ’t Circkelhuis gestart op het Ecopark.

Doelstelling 2: Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen • De uitvoering van de eerste tranche van de onderwijshuisvesting is voortgezet en de tweede tranche is verder voorbereid. De nieuwbouw van Auris-Triangel is opgeleverd. Voor Al Qalam en het Kesper College is de bouw gestart en de Livingstoneschool is voorbereid op de realisatiefase. De Casimirschool en sportzaal Hoogenburg zijn verder gebracht richting aanbesteding. Ook is het tweede uitvoeringsplan van het Integraal Huisvestingsplan door de raad vastgesteld en zijn de eerste gesprekken gevoerd met de schoolbesturen van de Westerschool en de Goudakker. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor alternatieve financiering onderzocht. • De nieuwbouw en huisvesting van scholen zijn verder gerealiseerd. Voor het scholencluster in Westergouwe is gewerkt aan de ingebruikname van het nieuwe schoolgebouw door KC De Ontdekkingsreizigers en CBS De Verwondering. Ook is de tweede permanente locatie aan de Dutoitstraat voor de Internationale Schakelklas opgeleverd en in gebruik genomen. • Scholen zijn ondersteund met onderhoud en tijdelijke huisvesting. De zes gemeentelijke bruikleenscholen zijn onderhouden of gereedgemaakt voor tijdelijke huisvesting van scholen die onderdeel zijn van de eerste tranche van het uitvoeringsplan. • De vergroening van schoolpleinen is verder uitgevoerd.

De laatste ronde van de subsidieregeling voor het vergroenen van schoolpleinen is afgerond. Het beschikbare budget is vrijwel volledig benut. Met deze regeling zijn en worden in totaal acht schoolpleinen vergroend.

Doelstelling 3: Sterk onderwijs en terugdringen laaggeletterdheid • De Goudse Onderwijsagenda is voortgezet. Met het onderwijsveld zijn gesprekken gevoerd over segregatie en de positie van het nieuwkomersonderwijs. Ook is verkend of samen met het onderwijs een visie kan worden ontwikkeld op het toekomstige scholenlandschap in Gouda. Voor de aanpak van onderwijsachterstanden is samengewerkt met de Brede School Gouda, de Weekendschool en 1801 jeugd- en onderwijsadvies. • De aanpak op basisvaardigheden is voortgezet. Het lokale plan basisvaardigheden is uitgevoerd, met onder meer cursussen als Klik & Tik, Digisterker en Digivitaler en projecten gericht op gezondheids- en taalvaardigheden. Daarbij is het bereik van NT2-inwoners verbeterd. • De gezinsaanpak en bibliotheekinitiatieven zijn verder ontwikkeld. De Brede School en het Taalhuis werkten samen aan de gezinsaanpak, onder meer via ondersteuning van peuterspeelzalen bij voorleesbeleid en boekenselectie. Leesconsulenten bezochten gezinnen thuis om ouders te ondersteunen bij taal en voorlezen. Daarnaast ontving de bibliotheek subsidie om samen met de vo-scholen een Gouds taalaanbod voor jongeren van 12 tot 18 jaar te ontwikkelen. • Binnen de gemeente is gewerkt aan bewustwording van duidelijke communicatie.

Medewerkers kregen bijeenkomsten aangeboden waarin een taalambassadeur brieven analyseerde en herschreef om de leesbaarheid te verbeteren. • Het techniekonderwijs is op meerdere manieren ondersteund.

16

Jaarstukken 2025

De Techniekwerkplaats draaide in 2025 op volle bezetting met gemiddeld vier volle lesdagen per week. Ook is het evenement Techniek Tastbaar opnieuw georganiseerd. De subsidie Techkwadraat 2025-2028 voor het primair onderwijs is toegekend. En voor Sterk Techniek Onderwijs is een nieuwe meerjarige subsidie van in totaal € 4,1 miljoen vanuit OCW toegekend. Daarnaast is samen met het vmbo en mbo verder gewerkt aan doorlopende leerlijnen en is in de herbestemming van het stadhuis gewerkt aan een levend leslokaal voor restauratievakmanschap. • De aanpak van voortijdig schoolverlaten is voortgezet. Er is uitvoering gegeven aan de aanpak voortijdig schoolverlaten. Ook is gewerkt aan een nieuw programmaplan. Daarin is de invoering van de Wet van school naar duurzaam werk meegenomen.

Doelstelling 4: Doorontwikkelen Campus Gouda • De samenwerking op het gebied van zorg en technologie is verder versterkt. Vanuit de innovatietafel in mei en de daaraan gekoppelde innovatieagenda zijn in 2025 in totaal 29 innovatietrajecten uitgevoerd. Hieraan hebben 271 studenten deelgenomen. De opbrengsten van verschillende trajecten zijn geïmplementeerd bij partners in zorg en welzijn. • Ook op het gebied van bodem en technologie zijn innovatietrajecten uitgevoerd. Binnen dit thema draaiden 30 studenten mee in vijf innovatietrajecten. Daarnaast zijn over alle thema’s heen negen challenges georganiseerd, met in totaal 324 deelnemende studenten. • Het aanbod voor modulair onderwijs en leren in de praktijk is verbreed. Naast een module bodem zijn masterclasses en maandelijkse themabijeenkomsten georganiseerd. Daarmee zijn in totaal 272 werkenden bereikt op het gebied van bodem, zorg en logistiek. • Binnen Campus Gouda is gestart met het nieuwe thema logistiek. Dit heeft geleid tot een innovatieagenda en elf innovatietrajecten, uitgevoerd door 68 studenten in samenwerking met 18 bedrijven uit de regio. De trajecten richtten zich op stadslogistiek en vraagstukken op en rond bedrijventerreinen. • Gouda bleef actief betrokken bij de Centra voor Innovatief Vakmanschap (CIV). De gemeente is partner in drie Centra voor Innovatief Vakmanschap: Smart Technology, Welzijn & Zorg en Leven Lang Flex.

In 2025 is meegewerkt aan de voorbereiding van een nieuwe RIF-subsidieaanvraag voor het CIV Welzijn & Zorg.

Doelstelling 5: Terugdringen jeugdwerkloosheid • Jongeren zijn extra begeleid naar werk of onderwijs. Door de stijging van het aantal werkloze jongeren is extra ingezet op begeleiding en trajecten die jongeren ondersteunen bij de stap naar werk of onderwijs. • De samenwerking binnen het Werkcafé is versterkt. Deze samenwerking is geïntensiveerd als voorbereiding op de opening van het Werkcentrum in 2026. Daarmee is gewerkt aan een herkenbare plek waar inwoners en werkgevers terechtkunnen met vragen over werk en scholing. • Er is geïnvesteerd in projecten en interventies tegen jeugdwerkloosheid. In 2025 is ingezet op School@Work, meerdere groepen binnen Llokaal Expeditie, de pilot Stagefit en de outreachende aanpak binnen het project jongeren buiten beeld. Ook is gebruikgemaakt van scholings- en hulpmiddelenbudgetten om jongeren beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt. • De regionale samenwerking is versterkt in aanloop naar de nieuwe wetgeving. Samen met het Doorstroompunt en scholen in de regio is gewerkt aan de voorbereiding op de Wet van school naar duurzaam werk. Deze treedt op 1 januari 2026 in werking. Ook is gezamenlijk gewerkt aan een regionaal programma om de jeugdwerkloosheid terug te dringen.

3.1.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.

Jaarstukken 2025

17

3.1.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator

Data (jaarstukken 2025)

Data (jaarstukken 2024)

Data Data (jaarstukken 2023) (eerdere meting)

Uitvoeren Aantal Economische vestigingen Agenda per sector (Top 5)

2025: Specialistische zakelijke diensten: 1935 Gezondheids- en welzijnszorg: 1330 Bouwnijverheid: 1185 Handel: 1095 Onderwijs: 660

2024: 2023: Specialistische zakelijke Specialistische diensten: 1855 zakelijke diensten: Gezondheids- en 1695 welzijnszorg: 1275 Gezondheids- en Bouwnijverheid: 1205 welzijnszorg: 1155 Handel: 1125 Bouwnijverheid: Onderwijs: 675 1110 Handel: 1075 Onderwijs: 640

Databron

2022: Specialistische zakelijke diensten: 1640 Gezondheids- en welzijnszorg: 1050 Bouwnijverheid: 1075 Handel: 1080 Onderwijs: 605

(CBS, Vestigingen van bedrijven; bedrijfstak, gemeente) https:// opendata.cbs.nl/ #/CBS/nl/ dataset/ 81575NED/table

Uitvoeren Banen naar 2025: 2024: Economische sector (Top Collectieve Collectieve Agenda 5) dienstverlening: 39,3% dienstverlening: 39,0% Zakelijke Zakelijke Dienstverlening: 29,8% Dienstverlening: 29,8% Industrie: 15,9% Industrie: 15,8% Handel: 13% Handel: 13,4% Overig: 1,9% Overig: 1,8%

2023: Collectieve dienstverlening: 38,8% Zakelijke Dienstverlening: 29,6% Industrie: 15,9% Handel: 13,7% Overig: 1,9%

2022: Collectieve dienstverlening: 38,9% Zakelijke Dienstverlening: 28,9% Industrie: 16% Handel: 14% Overig: 1,8%

(Landelijk Informatie Systeem Arbeidsplaatsen (LISA), bewerkt door gemeente Gouda)

Duurzame en Energiever- 2024: toekomstbruik 65 terajoules bestendige onderwijs schoolgebouwen

2023: 70 terajoules

2022: 72 terajoules

2021: 85 terajoules

(Regionale Klimaatmonitor, Energieverbruik naar maatschappelijke sector) https:// klimaatmonitor. databank.nl/ dashboard/ dashboard/ publiekedienstverlening

Duurzame en CO2toekomstuitstoot bestendige onderwijs schoolgebouwen

2023: 4,05 kton

2022: 4,48 kton

2021: 5,36 kton

(Regionale Klimaatmonitor, Rapportage CO2-uitstoot) https:// klimaatmonitor. databank.nl/ content/co2uitstoot

18

2024: 3,70 kton

Jaarstukken 2025

Doelstelling Indicator

Data (jaarstukken 2024)

Data Data (jaarstukken 2023) (eerdere meting)

Databron

Terugdringen Aantal 2025: laaggeletterd- inwoners 1.643 heid dat een traject basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) heeft gevolgd

2024: 1.841

2023: 1.833

2022: 1.083

Gemeente Gouda, sociaal domein

Doorontwikkelen Campus Gouda

2023 - 2024: 281

2022 - 2023: 111

2022 - 2023: 111

Gemeente Gouda, Campus Gouda

2024: 262

2023: 270

2022: 268

UWV

Aantal studenten

Data (jaarstukken 2025)

2024 - 2025: 693

Terugdringen Aantal 2025: jeugdwerkjongeren 293 loosheid zonder werk tot 27 jaar

3.1.4 Wat heeft het gekost? 3.1.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2025 (basis)

Begroting 2025 (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

27.784

30.114

28.039

Baten

-9.378

-10.684

-11.135

2.075 451

Saldo van baten en lasten

18.406

19.430

16.903

2.526

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-755

-631

-568

-63

17.651

18.799

16.336

2.463

Gerealiseerd resultaat

3.1.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2.4 Economische havens en waterwegen

Begroting 2025 Begroting 2025 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2025

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

1.798

1.721

1.755

-35

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

233

236

-1.058

1.295

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

117

151

187

-36

3.4 Economische promotie

1.959

2.037

1.986

50

4.2 Onderwijshuisvesting

9.550

10.225

9.545

680

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

4.748

5.059

4.489

571

Totaal

18.406

19.430

16.903

2.526

3.1.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)

Saldo

V/N

2.4 Economische havens en waterwegen

35

N

Diverse kleine verschillen.

35

N

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

1.295

V

De grondexploitatie Spoorzone wordt afgesloten. Hierdoor worden de kosten van 2025 in de exploitatie genomen, in plaats van dat deze bijgeschreven zouden worden op de boekwaarde. Hier staat tegenover dat de voorziening voor het verlies vrijvalt. Van dit voordeel dienen nog een aantal kosten in 2026 en verder te worden betaald. Dit wordt bij de resultaatbestemming voorgesteld.

401

V

De gemeente is slechts facilitair betrokken bij het laatste bouwkavel van de NS. Voor de resterende kosten (zoals bouwrijp en woonrijp maken NS-kavel) wordt voorgesteld om deze te storten in de reserve Spoorzone (niet-grex) en hieruit de de nazorgkosten te dekken.

250

V

Voor het optimaliseren van de bereikbaarheid voor voetgangers en fietsers is een nieuwe oversteek nodig op de Burg. Jamessingel. De oude oversteek is verwijderd om het woningbouwcomplex De

350

V

Jaarstukken 2025

19

Omschrijving (bedragen * € 1000) Koploper mogelijk te maken. De nieuwe oversteek komt ter hoogte van Driestar. Om overlast en extra kosten te voorkomen wordt werk met werk gemaakt en dus gecombineerd met geplande werkzaamheden aan de Burg. Jamessingel. Er wordt daarom voorgesteld het budget voor deze oversteek toe te voegen aan het werkbudget voor de Burg. Jamessingel via de reserve Infrastructuur Spoorzone. Deze reserve (fonds) is op 7 november 2023 ingesteld bij de Nota Kostenverhaal, waarbij dit de eerste storting is.

Saldo

V/N

De gemeente is facilitair ondersteunend aan de hotelkavel dat onderdeel was van de grex Spoorzone. De ontwikkelaar heeft hiervoor een plankostenvergoeding voldaan via de anterieure overeenkomst. Omdat de planvorming rondom de hotelkavel nog niet is afgerond, wordt voorgesteld het plankostenbudget op te nemen in de reserve Spoorzone (niet-grex). De toekomstige gemeentelijke apparaatskosten (inclusief inhuur) voor het hotelkavel worden gedekt uit deze reserve.

100

V

In de grondexploitatie was budget gereserveerd voor een kwaliteitsimpuls aan het plein Huis van de Stad. Bij het sluiten van de grondexploitatie wordt voorgesteld dit budget over te hevelen naar het groenfonds. Het doel van dit budget is tweeledig: enerzijds kunnen meerkosten bij de huidige vergroening worden gedekt. Anderzijds zal, vanwege de bouw van het hotel, de tijdelijke vergroening worden verwijderd. Na oplevering van het hotel wordt dit deel van het plein definitief ingericht – de meerkosten worden gedekt uit dit budget.

185

V

Diverse kleine verschillen.

9

V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

35

N

Diverse kleine verschillen.

35

N

3.4 Economische promotie

50

V

Diverse kleine verschillen.

50

V

4.2 Onderwijshuisvesting

680

V

Wegens lagere leerlingaantallen zal de uitbreiding van de mytylschool een jaar vooruit worden geschoven. Hierdoor zal de bijdrage van de gemeente ook pas dan worden voldaan worden.

73

V

Bij de tijdelijke voorzieningen onderwijshuisvesting Westergouwe waren de baten onvolledig geraamd.

278

V

Het budget voor de sloop tijdelijke voorzieningen is nog niet besteed vanwege langer gebruik van deze voorzieningen.

324

V

Diverse kleine verschillen.

58

N

Door vertraging bij het opzeggen van nutsvoorziening zal de Hoogenburg gymzaal pas eind maart 2026 gesloopt worden.

63

V

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

571

V

Binnen de begroting van leerlingzaken is een budget voor inhuur opgenomen om bij ziekte/uitval van leerplicht in te huren. Zo kan Gouda de regionale afspraken over uitvoering van de leerplichtwet nakomen. In het verslagjaar was inhuur niet nodig hetgeen de onderuitputting op dit budget verklaart.

199

V

Er is een vergoeding ontvangen voor de verplichte overgang van gasleverancier in 2022. De kosten zijn al in een eerder jaar met huurders verrekend.

80

V

Voorgesteld wordt om de middelen voor centrumtaak Laaggeletterdheid ( landelijke aanpak) over te hevelen naar 2026 zodat ze beschikbaar blijven.

109

V

Diverse kleine verschillen.

50

V

Onderwijsbeleid: CampusGouda: Het voordeel wordt veroorzaakt door een onderbesteding op de eerder ontvangen provinciale subsidie en de eindafrekening van die Provinciale subsidie. Voorgesteld wordt om dit incidentele bedrag opnieuw beschikbaar te stellen, onder meer ter dekking van de incidentele kosten van activiteiten waarvoor al afspraken zijn gemaakt met de partners (voorbeeld: Kwartiermaker Landelijk Gebied)

133

V

3.1.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

Reserve Onderwijshuisvesting: Wegens vertraging bij opzeggen van de nuts-voorzieningen zal de Hoogenburg gymzaal pas eind maart 2026 gesloopt worden.

63

N

Totaal

63

N

20

Jaarstukken 2025

3.2 Energie en klimaat Ambitie De ambitie is om Gouda duurzaam door te geven aan de volgende generaties. Gouda wil in 2040 CO2neutraal zijn en in 2050 moet de leefomgeving bestand zijn tegen klimaatveranderingen. In 2025 is het Duurzaamheidsplan "Zo geven we Gouda door" vastgesteld. Het Duurzaamheidsplan bevat op de thema's wonen, vervoer, lokaal ondernemerschap en de gemeentelijke organisatie verschillende acties om de CO2reductie richting 2040 te versnellen. De gemeente wil zelf het goede voorbeeld geven door extra te investeren in de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Het speerpunt komende periode is verdere vergroening afgestemd op de bodemgesteldheid. Kwalitatief groen met een hoge biodiversiteit maakt de stad leefbaar en aantrekkelijk voor mens en dier. Duurzaamheid gaat over alle beleidsterreinen en is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Hiermee is verduurzaming in brede zin en het behalen van meer CO2-reductie specifiek, een organisatiebrede opgave.

Wat is bereikt? 1) Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen In 2025 is Gouda verder gegaan om de stad beter bestand te maken tegen klimaatverandering. Samen met partners is gewerkt aan een toekomstbestendige leefomgeving. De gemeente heeft extra geïnvesteerd in groen, toekomstbestendige bomen en maatregelen voor waterberging en het tegengaan van hittestress. Deze aanpak is bekroond met de Klimaatprijs 2025 van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Initiatieven zoals de Tegeltaxi, nieuwe wadi’s (waterafvoer, drainage en infiltratie), extra waterberging in de openbare ruimte, grijs-wordt-groeninitiatieven, subsidies voor geveltuinen en groenblauwe schoolpleinen hebben hieraan bijgedragen.

2) Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit In 2025 zijn de eerste resultaten zichtbaar geworden van het in 2024 vastgestelde Omgevingsprogramma Groen Gouda en het Omgevingsprogramma Groen: Biodiversiteit. Groenstructuren zijn versterkt, gebiedseigen en toekomstbestendige bomen- en plantensoorten zijn toegepast. Op meer plekken is ecologisch bermbeheer ingevoerd, zijn natuurvriendelijke oevers aangelegd en is het maaibeheer aangepast. Bij projecten is de voorkeursvolgorde voor hemelwater toegepast: vasthouden en hergebruiken, infiltreren en vertraagd afvoeren. In combinatie met baggerwerkzaamheden en de aanleg van natuurvriendelijke oevers heeft dit bijgedragen aan verbetering van de waterkwaliteit.

3) Inwoners en ondernemers helpen energie te besparen en aardgasvrij te worden In 2025 zijn verdere stappen gezet om inwoners en ondernemers te ondersteunen bij energiebesparing en isolatie. In Plaswijk zijn de eerste stappen gezet voor een wijkuitvoeringsplan. In Achterwillens zijn warmteoplossingen onderzocht als mogelijk alternatief voor aardgas. In Kort Haarlem is samengewerkt aan de verkenning van een kleinschalig warmtenet. Ook zijn inwoners met energiearmoede ondersteund en hebben veel inwoners advies gekregen van een energiecoach. De mogelijkheden voor verduurzaming van monumenten zijn verruimd. Op bedrijventerreinen zijn meer zonnepanelen op daken geplaatst en samen met de stichting Schooldakrevolutie zijn ook nieuwe zonnepanelen op schooldaken gerealiseerd.

4) Sneller verduurzamen gemeentelijk vastgoed In 2025 zijn meerdere verduurzamingsprojecten voor gemeentelijk vastgoed uitgevoerd of gestart. Zo zijn onder andere zonnepanelen geplaatst op de Chocoladefabriek en de uitgebreide parkeergarage naast het Huis van de Stad. Ook is gestart met de renovatie en grootschalige verduurzaming van het Stadhuis. Voor buurthuis De Speelwinkel is het ontwerp voor verduurzaming verder uitgewerkt. Daarnaast zijn diverse quick wins uitgevoerd en is een aantal energiemeters slimmer gemaakt. Ook zijn plannen opgesteld om het Groenhovenbad versneld aardgasvrij te maken.

5) Investeren in de kwaliteit en toegankelijkheid van de openbare ruimte In 2025 is in meerdere wijken gewerkt aan de kwaliteit en toegankelijkheid van de openbare ruimte. Integrale en gedeeltelijke ophoogprojecten zijn uitgevoerd en er is een robuust hemelwatersysteem aangelegd. Het Funderingsloket Groene Hart wordt vaker benut en bewustwording rondom funderingen neemt toe. Met het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte Binnenstad zijn locaties aangepakt die niet voldeden aan de eisen voor toegankelijkheid en beeldkwaliteit. Als onderdeel van het Kaderplan Bodemdaling is de waterpeilverlaging in de binnenstad verder voorbereid. Jaarstukken 2025

21

3.2.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling1: Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen • Bij bouwontwikkelingen zijn afspraken over klimaatadaptatie en vergroening toegepast. Bij bouwontwikkelingen zijn de Structuurvisie Groen en het Convenant Klimaatadaptatief Bouwen gevolgd en vastgelegd in de bijbehorende overeenkomsten. • In de openbare ruimte is gewerkt aan meer groen en waterberging. Bij projecten in de openbare ruimte zijn de uitgangspunten uit het Programma Groen Gouda en het Water- en Rioleringsprogramma toegepast. Waar mogelijk is extra waterberging en groen toegevoegd, onder meer in Oud Achterwillens. In Kort Haarlem en de Vogelbuurt is de vergroening en de aanleg van een robuust hemelwatersysteem voortgezet. In 2025 is hiermee ook gestart in de Kadebuurt. • Via het Groenfonds en subsidieregelingen is extra vergroening gerealiseerd. Via het Groenfonds is op verschillende locaties in totaal 676 m2 verharding vervangen door groen. Aan de Cappenersteeg is 55 m2 groen toegevoegd en daarnaast zijn vier grijs-wordt-groenprojecten uitgevoerd in de Walvisstraat, Slapperdel, Raambuurt en Van Persijnstraat. De gemeente ondersteunde ook de aanleg van 108 geveltuinen, goed voor 62 m2 extra groen. Via de subsidieregeling groenblauwe schoolpleinen zijn in totaal acht schoolpleinen vergroend of in voorbereiding genomen. • Samen met bewoners is gewerkt aan een klimaatbestendige stad.

Inwoners zijn via campagnes, sociale media en evenementen zoals de Duurzame Markt, Boomfeestdag en de biodiversiteitsweek geïnformeerd over klimaatadaptatie, biodiversiteit, waterbeheer en vergroening. Dit heeft onder meer geleid tot de inzet van de Tegeltaxi bij 122 adressen. Daarbij zijn in totaal 13.063 tegels opgehaald. Daarnaast zijn negen nieuwe bomen geplant in het geboortebos, ontvingen 26 perceeleigenaren subsidie voor 368 m2 groen dak en maakten 123 inwoners gebruik van de subsidie voor een regenton. Tijdens de Boomfeestdag plantten zes klassen van vier scholen samen 24 bomen. • Nieuwe maatregelen voor waterberging op privéterrein zijn voorbereid. In de binnenstad is het haalbaarheidsonderzoek naar georganiseerd waterbergen op privéterrein afgerond. In 2026 krijgt dit een vervolg met een pilotproject onder de naam Beter Tegen Regen.

Doelstelling 2: Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit • De groenstructuur is versterkt en het ecologisch beheer is verder ontwikkeld. Waar mogelijk zijn bermen ecologisch beheerd en natuurvriendelijke oevers aangelegd. Ook is gestart met een onderzoek naar verdere verbetering van het ecologisch bermbeheer. Dit onderzoek wordt in 2026 voortgezet. Daarnaast zijn in 2025 de voorbereidingen gestart voor het bomenplan binnenstad. • In de openbare ruimte zijn biodiversiteitsmaatregelen toegepast. Op meerdere plekken in de stad zijn maatregelen genomen om de biodiversiteit te versterken. De gemeente ontving provinciale subsidie voor het verbeteren van het leefgebied van drie diersoorten en één plantensoort in Noorderhout. De werkzaamheden zijn in het voorjaar van 2025 uitgevoerd en maken deel uit van een breder verbeterplan voor dit gebied. • Nieuwe richtlijnen ondersteunen biodiversiteit bij projecten en ophogingen. Een nieuw ontwikkelde bloemen- en heesterlijst met waardevolle inheemse soorten helpt de gemeente bij ophogingen en andere projecten in de openbare ruimte. • Samen met de waterschappen is gewerkt aan verbetering van de waterkwaliteit. De gemeente heeft met de waterschappen samengewerkt aan waterkwaliteitsvraagstukken, zoals de aanpak van invasieve rivierkreeften. Ook zijn in 2025 veel watergangen in Gouda gebaggerd, wat eveneens bijdraagt aan de waterkwaliteit.

• Natuurinclusief bouwen is verder voorbereid en verankerd. De gemeente is gestart met een soortenmanagementplan om gebouwbewonende diersoorten te beschermen binnen de isolatieopgave. Ook is gewerkt aan nieuw beleid om natuurinclusief bouwen verder te verankeren. • De uitvoering van de nota Dierenwelzijn is gestart. In 2025 is gestart met de uitvoering van de nota Dierenwelzijn. Er is overleg gevoerd met verschillende Goudse organisaties, een financiële bijdrage verstrekt aan stichting Vul mijn Bak en gesproken over ondersteuning van het Dierenbuddy-project. Ook is samen met de visvereniging gewerkt aan een kaart van de Goudse watergangen met vislocaties.

Doelstelling 3: Inwoners en ondernemers stimuleren energie te besparen en aardgasvrij te worden • De aanpak voor energiebesparing en isolatie is verder uitgewerkt. In 2025 is de Uitvoeringsstrategie Energiebesparing en Isoleren 2026-2032 vastgesteld. Deze strategie richt zich op het voorbereiden van de woningvoorraad op een aardgasvrije eindsituatie. Het Gouds Isolatieprogramma is verder uitgevoerd en de onderdelen daarvan zijn, voor zover nog niet in uitvoering, opgenomen in de nieuwe strategie. • Inwoners zijn ondersteund bij energiebesparing en verduurzaming van hun woning. Inwoners zijn geholpen met de inzet van energiecoaches en energieklussers, een witgoedregeling, collectieve inkoopacties en subsidies. De blokgewijze aanpak van koopwoningen via de Energiekaravaan Gouda heeft beperkt resultaat opgeleverd. Na advies vroegen slechts enkele bewoners daadwerkelijk een offerte aan. • De mogelijkheden voor verduurzaming van monumenten zijn verruimd. De Regeling Erfgoed en Duurzaamheid is aangepast. Daarmee zijn de mogelijkheden voor verduurzaming van monumenten verruimd en zijn procedures vereenvoudigd.

22

Jaarstukken 2025

• Met bewoners zijn warmteoplossingen in verschillende wijken onderzocht. Samen met bewoners is de mogelijke aardgasvrije warmteoplossing in Achterwillens en een deel van Kort Haarlem onderzocht. Beide trajecten zijn vergevorderd, maar nog niet volledig afgerond. Op basis van de uitkomsten worden afspraken gemaakt met initiatiefnemers en bewoners over het vervolg. College en raad worden hierover geïnformeerd en geadviseerd. • Bedrijven zijn gestimuleerd en aangesproken op energiebesparing en verduurzaming. De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) heeft in 2025 in totaal 99 controles uitgevoerd op energieregelgeving voor bedrijven en instellingen, waaronder de informatieplicht energiebesparing en de verplichting voor kantoren om minimaal energielabel C te hebben. Het merendeel van de kantoren voldoet aan deze eis. Eind 2025 is één last onder dwangsom opgelegd. Met inzet van het Servicepunt Energietransitie Bedrijven is in 2025 een toename van 20% van het aantal zonnepanelen op bedrijfsdaken gerealiseerd ten opzichte van 2024. Vanuit het Gouds Duurzaamheidsfonds is één lening verstrekt voor de verduurzaming van een schoolgebouw. • Bewonersinitiatieven zijn ondersteund met subsidie en expertise. Via de regeling Samen naar een Duurzame Omgeving zijn in 2025 negen aanvragen voor woningen en bedrijventerreinen gehonoreerd, voor een totaalbedrag van ongeveer € 125.000.

• Het vastgestelde duurzaamheidsplan biedt de kapstok voor de verschillende acties ten aanzien van energietransitie. Hiermee wordt een overkoepelende blik geboden.

Doelstelling 4: Sneller verduurzamen gemeentelijk vastgoed • De routekaart voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed is geactualiseerd. De routekaart is aangepast naar aanleiding van de consequenties van het Herfstakkoord. De doelen van 55% CO2reductie in 2030 en CO2-neutraal en aardgasvrij in 2040 zijn ongewijzigd gebleven. Maar de planning van de uitvoering is aangepast. Door de fasering van middelen staat het tussendoel voor 2030 onder druk. • Voor het Groenhovenbad zijn extra verkenningen uitgevoerd. Hoewel sport- en onderwijsgebouwen geen onderdeel zijn van de verduurzamingsaanpak van het gemeentelijk vastgoed, is voor het Groenhovenbad in 2025 een businesscase opgesteld. Ook is onderzocht of verduurzaming van deze locatie mogelijk is met alternatieve financiering, zodat dit project sneller kan worden uitgevoerd. • Bij verduurzaming is rekening gehouden met gebouwbewonende diersoorten. Bij de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed is aandacht besteed aan de inpassing van nestgelegenheid voor soorten als gierzwaluwen, vleermuizen en huismussen. • Waar mogelijk is verduurzaming gekoppeld aan onderhoud en toegankelijkheid. De gemeente heeft bij de uitvoering gezocht naar samenhang met onderhoudsmaatregelen uit het meerjarenonderhoudsplan en met maatregelen voor toegankelijkheid.