Bijlage 1 - Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
81
4.4.5 Rente Het voordelig renteresultaat over 2024 bedraagt € 0,8 miljoen, wat € 0,6 miljoen hoger is dan in de primitieve begroting was voorzien. • In 2024 zijn de totale rentekosten uitgekomen op € 7 miljoen, wat € 0,2 miljoen lager is dan de geraamde € 7,2 miljoen in de gewijzigde begroting. Dit komt doordat de rente op zowel korte als lange financieringsmiddelen lager was dan verwacht en er minder leningen zijn aangetrokken dan geprognosticeerd. • De doorbelasting van rente naar de grondexploitaties bedraagt € 0,6 miljoen, wat in lijn is met de gewijzigde begroting. • Via de renteomslagmethodiek is in totaal € 6,7 miljoen aan rentelasten toegerekend aan de taakvelden. • De afwijking tussen de toegestane en werkelijk toegerekende rentelasten bedraagt € 0,8 miljoen (14%). Volgens de BBV-kaders is nacalculatie van het omslagpercentage verplicht bij een afwijking van 25% of meer. Aangezien deze onder die grens blijft, is nacalculatie niet nodig. Schema rentetoerekening jaar 2024 BBV Omschrijving
Bedragen * € 1.000
a
De externe rentelasten voor de korte en lange financiering
7.034
b
De externe rentebaten
-536
Totaal berekenende externe rente
6.498
c
De rente die aan de grondexploitaties wordt doorberekend
c
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld wordt toegerekend
-600 0
Totaal doorgerekende externe rente
-600
d1
Rente over eigen vermogen
0
d2
Rente over voorzieningen die gewaardeerd zijn op contante waarde
0
De werkelijk aan taakvelden toe te rekenen rente
5.898
e
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
6.702
f
Renteresultaat op taakveld treasury
804
Gehanteerde rentetarieven De gehanteerde rentetarieven zijn als volgt: Omschrijving
Realisatie 2023
Begroting 2024
Omslagrente
2,20%
1,95%
Realisatie 2024 1,95%
Rekenrente over boekwaarde grondexploitaties
1,95%
1,95%
1,95%
Rekenrente in de grondexploitaties
1,95%
1,95%
1,95%
De hoogte van de omslagrente, de rente over de boekwaarden van de grondexploitaties en de hoogte van de rekenrente in de grondexploitaties zijn vastgesteld op basis van de kaders die het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) hiervoor stelt. De rekenrente in de jaarrekening is ongewijzigd ten opzichte van de primitieve Begroting 2024.
4.4.6 Leningenportefeuille In 2024 is de kortlopende financieringsbehoefte, net als in voorgaande jaren, opgevangen met kasgeldleningen. De gemiddelde rente op deze kasgeldleningen bedroeg 3,6%. Opgenomen gelden (o/g) Onderstaande tabel geeft een overzicht van de mutaties in de leningenportefeuille. Hierin zijn zowel de langlopende financiering als de opgenomen en uitgezette kortlopende financiering opgenomen. Daarnaast biedt de tabel inzicht in de gemiddelde rentevoet van het vreemd vermogen. Opgenomen gelden (o/g) Bedragen * € 1.000.000
Begroting 2024
Realisatie 2024
Verschil
Langlopende financiering
234,1
234,1
0,0
Kortlopende financiering
15,0
10,0
-5,0
Stand per 1 januari
Uitzetting in 's Rijkskist Omvang leningenportefeuille/bancaire schuldpositie
82
Jaarstukken 2024
0,0
0,0
0,0
249,1
244,1
-5,0
Bedragen * € 1.000.000
Begroting 2024
Realisatie 2024
Verschil
0,0
Aflossingen en herfinanciering Langlopende financiering - reguliere aflossingen
-17,2
-17,2
Langlopende financiering - extra aflossingen
0,0
0,0
0,0
Langlopende financiering - nieuwe leningen
35,0
25,0
-10,0
Kortlopende financiering - mutatie gedurende het jaar
3,0
10,0
7,0
Uitzetting in ' S Rijks Schatkist - mutatie gedurende het jaar
0,0
0,0
-0,1
Mutaties in leningenportefeuille/bancaire schuldpositie
20,8
17,8
-3,1
Langlopende financiering
251,9
241,9
-10,0
Kortlopende financiering
18,0
20,0
2,0
Uitzetting in 's Rijks schatkist
0,0
-0,1
-0,1
Omvang leningenportefeuille/bancaire schuldpositie
269,9
261,8
-8,1
Gemiddelde rente opgenomen gelden per 31 december
3,20%
3,20%
0,00%
Stand 31 december
Op 31 december 2024 bedraagt de totale schuldpositie aan geldverstrekkers € 262 miljoen. Dit is € 18 miljoen hoger dan in de Jaarrekening 2023, maar € 8 miljoen lager dan begroot in de Begroting 2024. De belangrijkste reden voor de lagere leningenstand dan begroot, is dat in 2024 minder is geïnvesteerd dan gepland en dat het saldo van baten en lasten gunstiger uitviel dan verwacht. Hierdoor was de financieringsbehoefte lager. In 2024 zijn twee langlopende leningen afgesloten met een totale waarde van € 25 miljoen. Het renterisico van deze leningen is voor de gehele looptijd volledig afgedekt.
4.4.7 Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het financieringsbeleid van de gemeente Gouda zijn renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s. Om deze risico’s te beheersen, gelden de wettelijke normen uit de Wet Fido: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. • De kasgeldlimiet is bedoeld om grote schommelingen in rentelasten te voorkomen en beperkt de korte financiering (leningen met een looptijd korter dan een jaar). De maximale korte financiering bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal aan het begin van het jaar, met een ondergrens van € 0,3 miljoen. De gemeente mag de kasgeldlimiet niet langer dan twee opeenvolgende kwartalen overschrijden. • De renterisiconorm heeft als doel om risico’s op langlopende leningen (met een looptijd langer dan een jaar) beheersbaar te houden. Omschrijving (bedragen * € 1.000)
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Begrotingstotaal (primitief)
Kwartaal 1 355
355
355
Kwartaal 4 355
In procenten van de grondslag
8,50%
8,50%
8,50%
8,50%
Kasgeldlimiet
30
30
30
30
Gemiddelde kortlopende schuld (-/- = schuld, + = tegoed)
23,5
14,5
10,2
11,8
Vrije ruimte
7
16
20
18
Bovenstaande tabel toont aan dat in 2024 ruimschoots is voldaan aan de kasgeldlimiet. Renterisico op langlopende schuld Om grote schommelingen in rentelasten bij langlopende financiering te voorkomen, stelt de Wet Fido een grens aan de jaarlijkse aflossingen. Een gemeente mag per jaar maximaal 20% van het begrotingstotaal aflossen, met een ondergrens van € 2,5 miljoen. Dit zorgt ervoor dat de renterisico’s gespreid blijven over meerdere jaren en voorkomt plotselinge pieken in de rentelasten. Renterisiconorm Omschrijving (bedragen * € 1.000.000)
Begroting 2024
Realisatie 2024
Begrotingstotaal (primitief)
355
390
In procenten van de grondslag
20%
20%
Renterisiconorm
71
78
Aflossing op vaste schuld
17
17
Ruimte (+) / overschrijding (-)
54
61
Jaarstukken 2024
83
Kredietrisico De gemeenteraad hanteert als uitgangspunt dat leningen of borgstellingen uitsluitend worden verstrekt wanneer deze binnen de publieke taak vallen. Andere vormen van uitzettingen zijn op grond van de Wet Fido niet toegestaan. Overtollige financieringsmiddelen mogen alleen worden belegd bij banken met een voldoende kredietwaardigheid, de Rijksoverheid of medeoverheden. Kredietrisicobeheersing is gericht op het beperken van de risico’s die de gemeente loopt bij financiële transacties. Dit betreft zowel verstrekte geldleningen en beleggingen als verleende garanties. De onderstaande tabel geeft inzicht in de aard en omvang van de uitzettingen per 31 december 2024. Totaal uitzettingen Omschrijving (bedragen * € 1.000)
Begroting 2024
Realisatie 2024
Leningen aan verenigingen, stichtingen en natuurlijke personen
61
72
Leningen aan woningbouwcorporaties
0
0
Publieke taak
Prudent beheer Financiele instellingen (rating A en hoger)
2.353
2.825
Overige (semi-)overheidsinstellingen
0
-105
Overige toegestane instellingen
0
568
Overige niet toegestane instellingen
0
Totaal
2.414
3.360
De uitzettingen aan verenigingen, stichtingen en natuurlijke personen bestaan uit verstrekte leningen aan het Dierentehuis Midden-Holland en de financiering van smartphones voor gemeentelijk personeel. De uitzettingen bij financiële instellingen met een A+ rating of hoger betreffen de deelname van de gemeente in het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting en het Nationaal Restauratiefonds. Onder de overige toegestane instellingen vallen de werkkapitaalfinancieringen aan het Kenniscentrum Bodemdaling en Fundering (KBF) en Jeugdbescherming West. De financiering aan het KBF was bij het opstellen van de Begroting 2024 nog niet voorzien. De financiering aan Jeugdbescherming West wordt verlengd om de continuïteit van jeugdbescherming en jeugdreclassering te waarborgen. Het risicobeslag van verstrekte borgstellingen wordt verantwoord in paragraaf 6.7 onder "Niet uit de balans blijkende langlopende financiële verplichtingen". Het kredietrisico op deze borgstellingen wordt meegenomen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Liquiditeitsrisico Liquiditeitsrisico houdt in dat er onvoldoende middelen beschikbaar zijn om aan directe betalingsverplichtingen te voldoen. In 2024 was de toegang tot de geld- en kapitaalmarkt het hele jaar gegarandeerd. Hierdoor beschikte de gemeente steeds over voldoende financiële middelen om tijdig aan haar verplichtingen te voldoen.
84
Jaarstukken 2024
4.5 Investeringen In deze paragraaf is een overzicht opgenomen van de investeringen gedurende het begrotingsjaar. Ook wordt er aangegeven of een investering afgesloten kan worden of doorloopt naar het volgende jaar. Pr.
Omschrijving (Bedragen *€1.000)
Indicatie nut
Jaar gereed
Budget totaal
Uitgaven Uitgaven Bijdragen Restant Afsluiten tm 2023 2024 van totaal derden tm 2024
1
1e inr. 4 extra groep Kesper
E
2024
59
0
0
0
59
Nee
1
Burg. Martenssingel 15 (ISK)
E
2025
4.700
0
2.449
0
2.251
Nee
1
IHP
E
2025
1.680
1.478
202
0
0
Ja
1
IHP
E
2030
68.173
3.151
13.787
0
51.724
Nee
1
Kinderopvang bij de nieuwbouw Auris Taalplein
E
2025
1.300
0
0
0
1.300
Nee
1
Maatschappelijke Voorzieningen WesterGouwe
E
2034
8.933
0
1.597
0
7.337
Nee
2
ECOpark - Fundering
E
2024
4.644
645
3.158
0
841
Nee
2
Ondergrondse afvalcontainers 2024/2025
H
2025
2.124
0
7
0
2.117
Nee
2
Onderhoudsinvesteringen Schouwburg
E
2024
1.259
1.024
98
0
137
Nee
2
Rioleringskrediet
H
2024
0
0
7.274
7.274
0
Ja
2
Rioleringskrediet
H
2028
0
0
0
0
0
Nee
2
Rioolprojecten (afschrijven)
H
2024
6.296
0
6.296
0
0
Ja
2
Rioolprojecten (afschrijven)
H
2025
6.864
0
638
0
6.226
Nee
3
40 jrs renovatie DGW Heemskerkstraat (slottermijn)
E
2024
204
0
204
0
0
Ja
3
Aanvulling 2022 Chocoladefabriek
E
2024
84
0
2
14
96
Nee
3
Duurzame distributie (bestuursakkoord)
M
2026
2.000
0
9
0
1.991
Nee
3
Fietsparkeren (bestuursakkoord)
E
2024
1.005
0
731
0
274
Nee
3
Haastrechtsebrug
M
2026
2.500
0
0
0
2.500
Nee
3
Herinrichting Agnietenstraat
M
2025
409
0
0
0
409
Nee
3
Herinrichting Sportlaan
M
2025
240
0
0
0
240
Nee
3
Herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied
M
2024
3.603
3.694
109
200
0
Nee
3
Herstel Voliere Van Bergen IJzendoornpark
E
2024
85
75
20
0
-10
Ja
3
Klimaatadaptatie (bestuursakkoord)
M
2024
500
0
0
0
500
Nee
3
Kwaliteitsverhoging binnenstad
M
2024
215
45
173
0
-3
Ja
3
Kwaliteitsverhoging binnenstad
M
2027
2.170
29
572
0
1.569
Nee
3
Maatr. Knelpunt.verkeer en VCP 2022-2029
E
2029
2.043
0
0
0
2.043
Nee
3
Maatr. Knelpunt.verkeer en VCP 2022-2029
M
2029
22.970
1.507
2.456
0
19.105
Nee
3
Maatschappelijke Voorzieningen WesterGouwe
E
2028
37.710
2.428
7.645
18
27.694
Nee
3
MJOP 2025-2029
E
2029
2.712
0
43
0
2.669
Nee
3
Noord-Zuid fiets- en wandelroutes bereikbaar Hoogv
M
2027
1.454
4
0
0
1.450
Nee
3
Onderhoudsinvesteringen Overig
E
2025
36
0
0
0
36
Nee
3
Onderhoudsinvesteringen Schouwburg
E
2026
787
0
427
0
360
Nee
3
Sporten in de buitenruimte (bestuursakkoord)
M
2024
398
167
245
36
31
Ja
3
Sporten in de buitenruimte (bestuursakkoord)
M
2029
2.241
0
12
0
2.229
Nee
3
Stadhuis 2023 (bestuursakkoord)
E
2026
11.304
0
603
0
10.701
Nee
3
Toegangsdeuren Chocoladefabriek
E
2024
250
0
197
0
53
Nee
3
Toegankelijkheid Openbare Gebouwen 20 jr (bestuursakkoord)
E
2028
978
0
45
0
933
Nee
3
Uitbr. Parkeergarage Spoorzone
E
2025
2.850
62
113
0
2.674
Nee
3
Uitbreiding woonwagen standplaatsen
E
2025
1.150
25
67
0
1.058
Nee
3
Valondergronden (speeltuinen)
M
2024
250
176
75
0
-1
Ja
3
Verduurz Gem.Vastgoed (bestuursakkoord)
E
2029
11.129
0
192
0
10.936
Nee
3
Verduurzamen/verb./2e etage Chocoladefabriek
E
2024
395
321
77
0
-3
Ja
3
Verv VRI Graaf Florisweg Zwartew (2018)
M
2024
185
20
70
0
95
Nee
Jaarstukken 2024
85
Pr.
Omschrijving (Bedragen *€1.000)
Indicatie nut
Jaar gereed
Budget totaal
3 3
Verv. viaduct Noothoven van Goorstraat
M
2025
3.664
510
2.004
0
1.150
Nee
Vervanging comp.bestuur Selectief Toegangsysteem
E
2025
350
0
0
0
350
Nee
3
Vervanging Kade- en Walmuren (bestuursakkoord)
M
2025
3.578
697
1.249
0
1.632
Nee
3
Vervanging populieren
M
2026
3.120
0
255
0
2.865
Nee
3
Vervanging VRI Goejanverw FI singel
M
2026
408
4
0
0
404
Nee
3
Vervangings investering Openbare Ruimte
M
2028
57.551
0
9.484
0
48.145
Nee
3
Voorbereiding kruising Jamessingel/Rijsselseweg
M
2027
253
119
2
0
132
Nee
3
Voorbereidingskrediet Herbestemming Stadhuis
E
2024
821
820
0
0
0
Ja
3
Zonnepanelen Brandweerkazerne
E
2024
147
115
0
0
32
Ja
5
Buitensport
E
2028
4.355
0
1.675
0
2.982
Nee
6
Vervanging camera toezicht
E
2024
5
5
0
0
0
Ja
6
Vervanging camera toezicht
E
2027
211
0
56
0
155
Nee
6
Vervanging zakpalen binnenstad
E
2024
350
0
117
0
239
Nee
7
Automatisering
E
2024
1.707
623
1.155
40
-12
Ja
7
Automatisering
E
2029
3.452
0
35
0
3.433
Nee
7
AV middelen
E
2025
425
0
0
0
425
Nee
7
Belcellen
E
2024
160
150
0
0
10
Ja
7
Brandmeldinstallatie
E
2024
60
0
0
0
60
Ja
7
Koeltechnisch systeem bedrijfsrestaurant HvdS
E
2024
95
0
0
0
95
Nee
7
Werkplek concept aanpassing HvdS - 15 jr
E
2024
475
348
29
0
98
Nee
299.079
18.244
65.653
7.582
223.822
Totaal
Uitgaven Uitgaven Bijdragen Restant Afsluiten tm 2023 2024 van totaal derden tm 2024
Details per jaar en uitgaven en inkomsten Pr.
Omschrijving (Bedragen *€1.000)
Budget UitgavenBegrotingUitgaven Restant Restant Budget Bijdragen Restant totaal tm 2023 uitgaven 2024 uitgaven totaal totaal van totaal uitgaven 2024 2024 uitgaveninkomsten derden inkomsten tm 2024
1
1e inr. 4 extra groep Kesper
59
0
59
0
59
59
0
0
0
1
Burg. Martenssingel 15 (ISK)
4.700
0
3.290
2.449
841
2.251
0
0
0
1
IHP
1.680
1.478
151
202
-50
0
0
0
0
1
IHP
68.173
3.151
15.667
13.787
1.880
51.234
0
0
0
1
Kinderopvang bij de nieuwbouw Auris Taalplein
1.300
0
1.027
0
1.027
1.300
0
0
0
1
Maatschappelijke Voorzieningen WesterGouwe
8.933
0
2.434
1.597
837
7.337
0
0
0
2
ECOpark - Fundering
4.644
645
3.999
3.158
841
841
0
0
0
2
Ondergrondse afvalcontainers 2024/2025
2.124
0
300
7
293
2.117
0
0
0
2
Onderhoudsinvesteringen Schouwburg
1.259
1.024
235
98
137
137
0
0
0
2
Rioleringskrediet
8.493
0
8.493
7.274
1.219
1.219
8.493
7.274
1.219
2
Rioleringskrediet
39.241
0
0
0
0
39.241
39.241
0
39.241
2
Rioolprojecten (afschrijven)
6.296
0
6.296
6.296
0
0
0
0
0
2
Rioolprojecten (afschrijven)
6.864
0
0
638
-638
6.226
0
0
0
3
40 jrs renovatie DGW Heemskerkstraat (slottermijn)
204
0
204
204
0
0
0
0
0
3
Aanvulling 2022 Chocoladefabriek
98
0
98
2
96
96
14
14
0
3
Duurzame distributie (bestuursakkoord)
2.000
0
25
9
16
1.991
0
0
0
3
Fietsparkeren (bestuursakkoord)
1.005
0
1.005
731
274
274
0
0
0
3
Haastrechtsebrug
2.500
0
0
0
0
2.500
0
0
0
3
Herinrichting Agnietenstraat
409
0
51
0
51
409
0
0
0
3
Herinrichting Sportlaan
240
0
30
0
30
240
0
0
0
3
Herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied
3.803
3.694
109
109
0
0
200
200
0
3
Herstel Voliere Van Bergen IJzendoornpark
85
75
10
20
-10
-10
0
0
0
3
Klimaatadaptatie (bestuursakkoord)
500
0
500
0
500
500
0
0
0
86
Jaarstukken 2024
Pr.
Omschrijving (Bedragen *€1.000)
Budget UitgavenBegrotingUitgaven Restant Restant Budget Bijdragen Restant totaal tm 2023 uitgaven 2024 uitgaven totaal totaal van totaal uitgaven 2024 2024 uitgaveninkomsten derden inkomsten tm 2024
3
Kwaliteitsverhoging binnenstad
215
45
170
173
-3
-3
0
0
0
3
Kwaliteitsverhoging binnenstad
2.170
29
606
572
34
1.569
0
0
0
3
Maatr. Knelpunt.verkeer en VCP 2022-2029
2.043
0
0
0
0
2.043
0
0
0
3
Maatr. Knelpunt.verkeer en VCP 2022-2029
22.970
1.507
2.360
2.456
-96
19.007
0
0
0
3
Maatschappelijke Voorzieningen WesterGouwe
37.727
2.428
4.268
7.645
-3.378
27.654
18
18
0
3
MJOP 2025-2029
2.712
0
75
43
32
2.669
0
0
0
3
Noord-Zuid fiets- en wandelroutes bereikbaar Hoogv
1.619
4
0
0
-0
1.615
165
0
165
3
Onderhoudsinvesteringen Overig
36
0
36
0
36
36
0
0
0
3
Onderhoudsinvesteringen Schouwburg
787
0
481
427
54
360
0
0
0
3
Sporten in de buitenruimte (bestuursakkoord)
539
167
372
245
127
127
141
36
105
3
Sporten in de buitenruimte (bestuursakkoord)
2.241
0
241
12
229
2.229
0
0
0
3
Stadhuis 2023 (bestuursakkoord)
11.304
0
257
603
-346
10.701
0
0
0
3
Toegangsdeuren Chocoladefabriek
250
0
250
197
53
53
0
0
0
3
Toegankelijkheid Openbare Gebouwen 20 jr (bestuursakkoord)
978
0
312
45
267
933
0
0
0
3
Uitbr. Parkeergarage Spoorzone
2.850
62
200
113
87
2.674
0
0
0
3
Uitbreiding woonwagen standplaatsen
1.150
25
400
67
333
1.058
0
0
0
3
Valondergronden (speeltuinen)
250
176
74
75
-1
-1
0
0
0
3
Verduurz Gem.Vastgoed (bestuursakkoord)
11.129
0
242
192
50
10.936
0
0
0
3
Verduurzamen/verb./2e etage Chocoladefabriek
395
321
74
77
-3
-3
0
0
0
3
Verv VRI Graaf Florisweg Zwartew (2018)
185
20
165
70
95
95
0
0
0
3
Verv. viaduct Noothoven van Goorstraat
3.664
510
2.154
2.004
150
1.150
0
0
0
3
Vervanging comp.bestuur Selectief Toegangsysteem
350
0
0
0
0
350
0
0
0
3
Vervanging Kade- en Walmuren (bestuursakkoord)
3.578
697
1.016
1.249
-232
1.632
0
0
0
3
Vervanging populieren
3.120
0
1.060
255
805
2.865
0
0
0
3
Vervanging VRI Goejanverw FI singel
408
4
0
0
0
404
0
0
0
3
Vervangings investering Openbare Ruimte
57.551
0
15.486
9.484
6.001
48.067
0
0
0
3
Voorbereiding kruising Jamessingel/Rijsselseweg
253
119
134
2
132
132
0
0
0
3
Voorbereidingskrediet Herbestemming Stadhuis
821
820
1
0
0
0
0
0
0
3
Zonnepanelen Brandweerkazerne
147
115
32
0
32
32
0
0
0
5
Buitensport
4.355
0
1.383
1.675
-292
2.680
0
0
0
6
Vervanging camera toezicht
5
5
0
0
0
0
0
0
0
6
Vervanging camera toezicht
211
0
79
56
23
155
0
0
0
6
Vervanging zakpalen binnenstad
350
0
350
117
233
233
0
0
0
7
Automatisering
1.747
623
1.124
1.155
-30
-30
40
40
0
7
Automatisering
3.452
0
80
35
45
3.417
0
0
0
7
AV middelen
425
0
0
0
0
425
0
0
0
7
Belcellen
160
150
10
0
10
10
0
0
0
7
Brandmeldinstallatie
60
0
60
0
60
60
0
0
0
7
Koeltechnisch systeem bedrijfsrestaurant HvdS
95
0
95
0
95
95
0
0
0
7
Werkplek concept aanpassing HvdS - 15 jr
98
98
0
0
0
12.104 263.494
48.312
7.582
40.730
Totaal
475
348
127
29
347.391
18.244
77.757
65.653
Jaarstukken 2024
87
4.6 Bedrijfsvoering 4.6.1 Inleiding Een sterke bedrijfsvoering vormt de basis voor een robuuste organisatie die haar opgaven effectief kan realiseren. Dit betekent een stevig fundament met voldoende en deskundige medewerkers, waarbij ambtelijk vakmanschap centraal staat. Een duidelijke koers is daarbij essentieel: wat typeert de organisatie, welke kernwaarden staan voorop en welk gedrag past daarbij? Daarnaast vraagt een optimale inrichting van de organisatie om flexibiliteit en wendbaarheid in een veranderende omgeving. Het aantrekken en behouden van gekwalificeerde medewerkers blijft een grote uitdaging. Daarom zet gemeente Gouda in op strategische personeelsplanning en wil zij een aantrekkelijke werkgever en een leerschool zijn. Daarnaast is het versterken van informatiegestuurd werken en een goed functionerende financiële keten van groot belang voor effectieve sturing en besluitvorming. Tot slot hecht de gemeente veel waarde aan diversiteit en inclusie, zowel binnen de organisatie als in haar rol als werkgever. De belangrijkste speerpunten worden hieronder verder toegelicht.
4.6.2 Wat waren de belangrijkste prioriteiten in 2024 4.6.2.1 Verbetering financiële functie Wat is bereikt? In 2024 zijn belangrijke stappen gezet om de financiële functie verder te verbeteren en structureel te borgen binnen de organisatie. De interne financiële keten krijgt steeds meer vorm, wat bijdraagt aan een efficiëntere en stabielere werkwijze. Daarnaast is het proces van de Jaarrekening 2023 succesvol afgerond, wat resulteerde in een betrouwbare financiële verantwoording. Wat is gedaan? • Doorontwikkeling P&C-documenten De Planning & Control-documenten zijn verder verbeterd, met duidelijke rapportages en een sterkere koppeling tussen beleid, financiën en verantwoording. • Versterking administratieve processen De basis van de administratieve processen is verder geprofessionaliseerd door het clusteren van financieel administratieve medewerkers per domein en het versterken van de aansturing hiervan. • Decentralisatie van budgetbeheer Het budgetbeheer is dichter bij de uitvoering belegd, waardoor de sturing is verbeterd en financieel beheer beter aansluit bij de praktijk. • Optimalisatie interne processen Interne processen, zoals budgetbewaking, zijn verder gestandaardiseerd en planmatiger ingericht, waardoor de financiële organisatie toekomstbestendiger wordt.
4.6.2.2 Sturen op realisatie Wat is bereikt? In 2024 zijn diverse dashboards ontwikkeld en beschikbaar gesteld voor het management, waardoor er beter inzicht is in prestaties en financiële sturing. Intern is de samenwerking tussen disciplines, zoals financiën, HR en ICT, verder versterkt om de ontwikkeling en het onderhoud van deze dashboards te optimaliseren. Hierdoor kan de organisatie beter sturen op resultaten en tijdig bijsturen waar nodig. Daarnaast krijgt het werken met prognoses en de verantwoording over behaalde resultaten op alle niveaus steeds beter vorm. Dat draagt bij aan een effectievere en transparantere sturing. Wat is gedaan? • Dashboards voor personeels- en bedrijfsvoeringgegevens Een personeelskosten-dashboard biedt management en directie snel inzicht in de stand van de personeelsbudgetten. Daarnaast geeft een bedrijfsvoeringsdashboard inzicht in ziekteverzuim en het gebruik van het opleidingsbudget. • Verbetering prognoses en financiële sturing De technische voorwaarden zijn gecreëerd om gerichtere prognoses op deelbudgetten mogelijk te maken, waardoor financiële sturing verder wordt verbeterd. • Analyse en actualisatie van de begroting Er is gestart met een project om de begroting op detailniveau door te nemen, waarbij informatie per onderdeel wordt aangescherpt en geactualiseerd waar technisch nodig. Dit zorgt voor betere sturing en besluitvorming.
4.6.2.3 Digitaal en informatiegestuurd werken Wat is bereikt? In 2024 is de dienstverlening verder gedigitaliseerd en verbeterd. Inwoners en medewerkers kunnen daardoor sneller en efficiënter zaken kunnen afhandelen. Meer dan 40 processen zijn ondergebracht in het zaaksysteem, het gebruik van Verseon is drastisch afgenomen en het pre-depot voor digitaal te vernietigen informatie is in gebruik genomen. De invoering van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Wet open overheid (Woo) verloopt volgens planning, mede dankzij het uitstel van de wettelijke termijn. Ook is de online dienstverlening geoptimaliseerd door
88
Jaarstukken 2024
bijna alle PDF-formulieren op gouda.nl te vervangen door webformulieren met digitale afhandeling. Daarnaast wordt de publicatiewebsite open.gouda.nl gerealiseerd. Hiermee wordt de gemeente transparanter en inwoners krijgen beter toegang tot openbare documenten. Wat is gedaan? • Uitrol van zaakgericht werken Meer dan 40 processen zijn digitaal gemaakt en opgenomen in het zaaksysteem, wat leidt tot efficiëntere werkprocessen en betere dienstverlening. • Ontwikkeling en ontsluiting van data Er zijn sturingsdashboards ontwikkeld om beter inzicht te krijgen in werkprocessen en prestaties. Daarnaast is het pre-depot in gebruik genomen, waardoor digitaal te vernietigen informatie zorgvuldig wordt beheerd. • Voltooiing van doorgeschoven projecten Twee uitgestelde projecten uit 2023 zijn in 2024 afgerond: Microsoft SharePoint Online is archiefwaardig ingericht en de aanbesteding voor een nieuw sociaal intranet is succesvol afgerond. • Implementatie wetgeving en verbetering digitale toegankelijkheid De invoering van de Wmebv en de Woo verloopt volgens planning. Het uitstel van de wettelijke termijn met een jaar geeft de projectgroep extra ruimte voor een zorgvuldige implementatie. • Versterking van het data-team Het invullen van vacatures binnen het data-team nam meer tijd in beslag dan gepland. Daardoor zijn de doorontwikkeling en ontsluiting van data later gestart.
4.6.2.4 Strategische personeelsplanning Wat is bereikt? Het doel van strategische personeelsplanning is ervoor te zorgen dat de gemeente Gouda op het juiste moment beschikt over medewerkers met de juiste vaardigheden en talenten om de organisatiedoelen te bereiken. In 2023 is een pilot Strategische Personeelsplanning (SPP) uitgevoerd, die in 2024 breder is uitgerold. Daarnaast is op diverse manieren geïnvesteerd in talentontwikkeling, zodat medewerkers zich blijven ontwikkelen en optimaal worden ingezet. Gouda slaagt er goed in om de juiste talenten aan te trekken en te behouden. De doorstroom binnen de organisatie is bovengemiddeld ten opzichte van gemeenten van vergelijkbare grootte, wat bijdraagt aan een flexibele en wendbare organisatie. Wat is gedaan? • Instemming en organisatiebrede uitrol De Ondernemingsraad heeft ingestemd met de organisatiebrede uitrol van SPP waardoor het instrument nu breed wordt toegepast. • Voorlichting en implementatie bij leidinggevenden Alle afdelingshoofden en teamleiders hebben voorlichting gekregen over het gebruik van het SPP-instrument, zodat elk afdelingshoofd SPP nu kan gaan inzetten. • Uitbreiding naar meer afdelingen Naast de afdelingen die in 2023 deelnamen aan de pilot, zijn in 2024 diverse andere afdelingen gestart met SPP.
• Ontwikkeling van leidinggevenden Op managementniveau is extra aandacht besteed aan de verdere ontwikkeling van afdelingshoofden en teamleiders, zodat zij hun rol als leidinggevende nog beter kunnen invullen.
4.6.2.5 Gouden Waarden Wat is bereikt? De in 2022 ontwikkelde missie en Gouden Waarden worden dagelijks doorleefd op de werkvloer. Ze vormen een referentiekader voor het gedrag dat nodig is om zowel het dagelijkse werk uit te voeren als de maatschappelijke opgaven van de gemeente vorm te geven. Leiderschap speelt hierbij een sleutelrol: leidinggevenden tonen voorbeeldgedrag, stimuleren een open en inclusieve werkomgeving en geven richting aan de verdere verankering van de Gouden Waarden. Tegelijkertijd maken teams en medewerkers samen het verschil, door de waarden in de praktijk toe te passen en te vertalen naar hun werk. Wat is gedaan? • Leiderschapsontwikkeling en voorbeeldgedrag De Gouden Waarden vormen het fundament voor het MD- en leiderschapstraject. Directie, leidinggevenden en teamleiders dragen de missie en waarden actief uit en tonen voorbeeldgedrag, wat bevestigd is in het Gouds Medewerkers Onderzoek (GMO). • Versterking teamontwikkeling en persoonlijk leiderschap Er is op diverse manieren aandacht besteed aan teamontwikkeling en de ontwikkeling van persoonlijk leiderschap bij individuele medewerkers. Dit draagt bij aan een sterke en samenwerkende organisatie. • Positieve resultaten uit medewerkersonderzoek Het GMO laat zien dat de samenwerking binnen en tussen afdelingen goed scoort en dat de Gouden Waarden zichtbaar zijn in het gedrag van medewerkers.
Jaarstukken 2024
89
• Levend houden van de Gouden Waarden De Gouden Waarden worden op diverse manieren actief onder de aandacht gebracht, onder andere door gedrag te labelen en het gesprek hierover te stimuleren. • Integratie in onboarding en nieuwe medewerkers Nieuwe medewerkers maken via het onboardingprogramma kennis met de Gouden Waarden, zodat deze vanaf de start een herkenbare en integrale rol spelen in de organisatiecultuur.
4.6.2.6 Inclusie en diversiteit Wat is bereikt? De gemeente Gouda streeft naar een diverse en inclusieve organisatie, waarin iedereen zich welkom en gewaardeerd voelt. In 2024 lag de focus op het vergroten van de bewustwording rondom Diversiteit en Inclusie (D&I). Dit vormt een stevige basis om de stap te zetten naar (verdere) gedragsontwikkeling, het versterken van vaardigheden en uiteindelijk de volledige integratie van D&I in de bedrijfsvoering en bedrijfscultuur. Wat is gedaan? • Visievorming en strategische kaders Tijdens een kennissessie/werksessie heeft de directie gezamenlijk het waarom van Diversiteit en Inclusie (D&I) voor Gouda geformuleerd. Dit vormt de kapstok voor de verdere integratie van D&I binnen de organisatie. Daarnaast heeft de directie kaders vastgesteld voor leidinggevenden om, naast detachering via Promen, ook medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt direct in dienst te kunnen nemen. • D&I-bewustwording via dialoog en evenementen Er zijn Gouden Dialogen georganiseerd rond Internationale Vrouwendag en het slavernijverleden van Gouda. Daarnaast vond een gezamenlijke Iftar plaats in het bedrijfsrestaurant en was er tijdens de Week van Toegankelijkheid aandacht voor een inclusieve en toegankelijke werkomgeving. • Vergroten van zichtbaarheid en inclusieve symbolen De introductie van de Goudse Pride keycord werd positief ontvangen.
Binnen korte tijd zijn meer dan 500 keycords opgehaald. Dit blijft, naast de rode Goudse keycord, als optie beschikbaar voor (nieuwe) medewerkers. • Kennisdeling en training rond inclusie In het kader van leren van en met elkaar zijn diverse activiteiten georganiseerd, waaronder een lezing over generaties op de werkvloer, een masterclass over gender en seksualiteit, een workshop over inclusieve dialoog en e-learnings via het digitale leerplatform. • Inclusie en veiligheid in het Gouds Medewerkers Onderzoek (GMO) In het GMO is aandacht besteed aan sociale en fysieke veiligheid en jezelf kunnen zijn. Ruim 90% van de medewerkers gaf aan zichzelf te kunnen zijn op het werk, terwijl 91,7% zich sociaal veilig voelt en 85,9% zich (bijna) altijd fysiek veilig voelt in het Huis van de Stad.
4.6.2.7 Passende inrichting Wat is bereikt? In 2024 is verder gewerkt aan een robuuste en toekomstbestendige inrichting van de organisatie. De overgang naar teamleiders is afgerond. Hiermee is de aansturing dichter bij de medewerkers georganiseerd en hebben teamleiders leidinggevende bevoegdheden gekregen om hun rol goed in te vullen. Ook is een leiderschapstraject uitgevoerd om de teamleiders goed toe te rusten. Dit geeft afdelingshoofden meer ruimte voor strategische en tactische taken. Daarnaast is een verbetertraject gestart voor de aanpak van risicovolle projecten. Dit traject richt zich op betere sturing en grip op complexe projecten, met als eerste stap de aanstelling van een projectleider die dit proces coördineert. Verder is de Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein (RWO) per 1 januari 2025 overgegaan naar een gemeenschappelijke regeling. Dit betekent dat de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas nu gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de inkoop en contractering van zorg. Het jaar 2024 stond in het teken van de overgang en het inregelen van deze nieuwe samenwerking. Wat is gedaan? • Overgang naar teamleiders afgerond De overgang van coördinatoren naar teamleiders is voltooid. Teamleiders staan dichter bij de medewerkers en hebben leidinggevende bevoegdheden gekregen.
Hierdoor krijgen afdelingshoofden meer ruimte voor strategische en tactische taken. • Start verbetertraject risicovolle projecten In 2024 is een verbetertraject gestart om meer grip te krijgen op risicovolle projecten. Een projectleider is aangesteld om de sturing en beheersing van deze projecten te verbeteren. • RWO overgegaan naar gemeenschappelijke regeling De Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein (RWO) is per 1 januari 2025 overgegaan naar een gemeenschappelijke regeling. Het jaar stond in het teken van de implementatie en borging van de nieuwe samenwerking tussen de betrokken gemeenten.
90
Jaarstukken 2024
• Doorontwikkeling opdrachtgericht samenwerken In 2024 is verder gewerkt aan het versterken van opdrachtgericht samenwerken binnen de organisatie. Er is meer aandacht gekomen voor heldere opdrachtformuleringen, een duidelijke rolverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer en het expliciet maken van verwachtingen. Dit draagt bij aan betere samenwerking en uitvoering van opgaven. • Gerichte sturing op externe inhuur Er is verder ingezet op het terugdringen van externe inhuur. Dit gebeurde onder andere door monitoring en analyse van structurele inhuur en het omzetten van tijdelijke inhuur naar vaste formatie. De externe inhuur is gedaald met 5%.
4.6.2.8 Rechtmatigheid Wat is bereikt? In 2024 is door het college voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording afgegeven over het voorgaande boekjaar. De afwijkingen bleven binnen de door de raad gestelde kaders. In 2024 is verder gewerkt aan het versterken van de inrichting, uitvoering en borging van de rechtmatigheidsverantwoording. Wat is gedaan? • Verantwoording bij Jaarrekening 2023. De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen als bijlage bij de jaarrekening. Afwijkingen boven de rapporteringsgrens zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. • Evaluatie en verbeteracties. De totstandkoming van de verantwoording over 2023 is geëvalueerd met interne betrokkenen en de accountant, en vertaald naar concrete verbeteracties. • Uitvoering auditplan 2024. Het interne auditplan 2024 is vastgesteld door het college en volgens planning uitgevoerd. • Actualisatie normenkader. Het normenkader met wet- en regelgeving is geactualiseerd en vastgesteld door de raad. • Harmonisatie financiële verordening. De financiële verordening is aangepast in lijn met de landelijke Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV.
4.6.3 Personeel 4.6.3.1 Bezetting De afgelopen jaren heeft Gouda geïnvesteerd in een robuuste en toekomstbestendige organisatie, passend bij de groeiende en veranderende opgaven. Door uitbreiding van wettelijke taken, nieuwe maatschappelijke uitdagingen en een stijgend aantal inwoners is de complexiteit en omvang van het werk van de gemeente toegenomen. Ook de financiële omvang en investeringen zijn fors gegroeid, net als het aantal specifieke regelingen. Om deze taken goed uit te voeren, is de bezetting in 2024 gestegen van 670 naar 735 FTE. Dit was deels een inhaalslag na eerdere onderbezetting. Maar het was ook een bewuste keuze om minder afhankelijk te zijn van externe inhuur en de formatieruimte uit het bestuursakkoord in te vullen. De instroom van nieuwe medewerkers is lager dan in voorgaande jaren, wat aangeeft dat de groei stabiliseert. Gouda blijft een aantrekkelijke werkgever. Uit het medewerkerstevredenheidsonderzoek blijkt dat medewerkers met plezier werken, zich veilig voelen en ruimte ervaren om zich te ontwikkelen. Het aandeel medewerkers onder de 35 jaar is opnieuw gestegen, wat aansluit bij de ambitie om een lerende organisatie te zijn. Ook het doorstroompercentage is toegenomen van 8% naar 12%. Dit is hoger dan bij vergelijkbare gemeenten en een sterke indicatie van een ontwikkelingsgerichte organisatie.
Daarnaast is het ziekteverzuim gedaald, wat wijst op een vitalere organisatie met betrokken medewerkers. Dankzij deze gerichte versterking is Gouda beter in staat haar taken effectief en duurzaam uit te voeren en inwoners goed te bedienen. Omschrijving
31 december 2024
31 december 2023
Bezetting in fte
735,8
669,7
Bezetting in aantal medewerkers
802
733
Bezetting % man
36%
37%
Bezetting % vrouw
64%
63%
% medewerkers jonger dan 35 jaar
29%
27%
Ziekteverzuim %
4,90%
5,40%
% instroom
22%
32%
% uitstroom
16%
12%
% doorstroom
12%
8%
4.6.3.2 Loonkosten De loonkosten zijn in 2024 hoger dan in 2023 door de toename van het aantal medewerkers en de stijging van salarissen als gevolg van de nieuwe CAO. Daarnaast is een deel van de inhuur omgezet naar vaste dienstverbanden. Dit heeft bijgedragen aan de structurele groei van de loonkosten. Ondanks deze stijging blijven de totale loonkosten binnen de begroting.
Jaarstukken 2024
91
Omschrijving (bedragen * € 1.000)
2024
2023
Loonkosten begroot (na wijziging)
65.470
56.670
Loonkosten realisatie
64.366
53.586
Saldo
1.104
3.084
*Ambtelijke loonkosten
Inhuur derden Het percentage externe inhuur is in 2024 gedaald van 29% naar 24%. Deze afname is het resultaat van gerichte sturing op het terugdringen van externe inhuur en het omzetten van tijdelijke krachten naar vaste dienstverbanden. Dit sluit aan bij de bredere inzet om de organisatie robuuster en toekomstbestendiger te maken. Binnen het Ruimtelijk Domein blijft de arbeidsmarkt echter krap, waardoor de afhankelijkheid van inhuur daar hoger ligt dan gewenst. Ook binnen de Regionale Werkorganisatie (RWO) is relatief veel externe inhuur ingezet. De gemeente blijft actief werken aan het verder verlagen van de inhuur, onder andere door strategische personeelsplanning en het gericht aantrekken en behouden van eigen medewerkers. Omschrijving (bedragen * € 1.000)
2024
Externe inhuur (in % totale loonkosten)
24%
2023 29%
Kosten externe inhuur
20.198
22.265
4.6.4 Individuele fouten en onduidelijkheden rechtmatigheid In de rechtmatigheidsverantwoording geeft het college van burgemeester en wethouders aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de gemeenteraad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten inclusief mutaties in de reserves en is daarmee vastgesteld op € 8.054.000. In de paragraaf bedrijfsvoering geeft het college een toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording. Conform de financiele verordening 2024 worden alle belangrijke bevindingen (fouten en onduidelijkheden) groter dan € 403.000, die volgen uit de controle van de rechtmatigheid, opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering en voorzien van maatregelen om dit in de toekomst te voorkomen. Financiële rechtmatigheid Financiële rechtmatigheid bestaat uit negen criteria. Zes criteria worden afgedekt door het getrouwheidsaspect (oordeel externe accountant). De overige drie criteria komen terug in de rechtmatigheidsverantwoording van het college.
Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn. In principe zijn overschrijdingen van lasten onrechtmatig maar kan als acceptabel worden beoordeeld wanneer de overschrijding valt binnen de afspraken die door het college met de raad zijn gemaakt.
92
Jaarstukken 2024
In het boekjaar 2024 zijn de volgende begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd ten opzichte van de gewijzigde begroting: • In 2024 bedragen de overschrijdingen van lasten op programmaniveau in totaal € 2.801.000 (programma 5 en 7). Deze overschrijdingen worden direct gecompenseerd door gerelateerde inkomsten en worden daarom (conform de financiële verordening) als acceptabel aangemerkt en niet verder toegelicht. • Verder bedragen de niet-tijdig gemelde onderschrijdingen van lasten en over- en onderschrijdingen van baten in totaal € 3.375.000. Deze afwijkingen hebben betrekking op onderschrijdingen van lasten in programma 3 van in totaal € 1.593.000, op een onderschrijding van baten in programma 2 van in totaal € 1.282.000 en op een overschrijding van baten in programma 4 van in totaal € 500.000. De onderschrijding van lasten is veroorzaakt door een verschuiving in de uitvoeringsplanning van diverse groenfondsprojecten en snoeiwerkzaamheden. De onderschrijding op de baten wordt veroorzaakt door een onterechte aanpassing van de begroting 2024. De overschrijding van de baten wordt veroorzaakt door een afrekening 2023 die in de exploitatie 2024 is verantwoord.
Om dergelijke afwijkingen in de toekomst te voorkomen zullen de budgetgesprekken tussen budgethouders en financieel adviseurs zich nog scherper richten op vroegtijdige signalering en verantwoording van (geprognosticeerde) begrotingsafwijkingen. Daarnaast zal met het verwerken van een begrotingswijziging van subsidiebaten een controle uitgevoerd worden op het evenwicht tussen baten en lasten. De totale omvang van de onrechtmatigheid ten aanzien van het begrotingscriterium is € 6.176.000. Voorwaardencriterium Bij het voorwaardencriterium wordt vooral gekeken of de financiële beheershandelingen binnen de gemeente voldoen aan de voorwaarden zoals die gesteld zijn in de externe en interne wet- en regelgeving, raadsbesluiten en verordeningen. In het boekjaar 2024 zijn de volgende onrechtmatigheden geconstateerd: Gemeenten zijn verplicht om opdrachten voor de aanschaf van producten, leveringen of diensten boven een bepaalde waarden open te stellen voor alle bedrijven in de Europese Unie. Voor het toetsen van de naleving van de aanbestedingsregels door de organisatie wordt periodiek een spendanalyse uitgevoerd. Uit de spendanalyse 2024 zijn onrechtmatigheden geconstateerd met een totale omvang van € 605.158. De individuele onrechtmatigheden blijven onder de rapportagegrens.
In 2024 zijn al maatregelen in gang gezet om onrechtmatigheden bij inkopen te voorkomen, zoals extra traningen voor het personeel. Verder zijn marginale afwijkingen geconstateerd bij de investeringen. De totale omvang van de onrechtmatigheid ten aanzien van het voorwaardencriterium is € 673.158. Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. In de organisatie zijn maatregelen getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen en op te sporen. Er zijn in 2024 geen rechtmatigheidsafwijkingen boven de rapportagegrens geconstateerd.
De totale omvang van de onrechtmatigheid ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk gebruik is € 0 Conclusie Het totaal aan geconstateerde afwijkingen bedraagt € 6.849.158 en blijft daarmee onder de door de raad gestelde grens van 2% zijnde afgerond € 8.054.000, daarom zijn er geen onrechtmatigheden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening.
Jaarstukken 2024
93
4.7 Verbonden partijen 4.7.1 Inleiding Algemeen De gemeente Gouda werkt samen met verschillende organisaties waaraan zij zich zowel bestuurlijk als financieel heeft verbonden. Dit betreft gemeenschappelijke regelingen, N.V.’s, B.V.’s, stichtingen, verenigingen en publiek-private samenwerkingen. Deze verbonden partijen voeren taken uit die een groot politiek en maatschappelijk belang hebben en leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan de realisatie van gemeentelijke doelstellingen. Hoewel samenwerking met verbonden partijen voordelen biedt, brengt het ook bestuurlijke en financiële risico’s met zich mee. Het is van groot belang om deze risico’s goed in beeld te hebben, omdat ze de uitvoering van beleidsdoelen en het werken binnen de financiële kaders kunnen beïnvloeden. De paragraaf Verbonden partijen in zowel de programmabegroting als de jaarrekening biedt de gemeente Gouda een instrument om actief en strategisch te sturen op deze samenwerkingen. Ontwikkelingen 2024 Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr); Op 1 juli 2022 is de gewijzigde Wgr in werking getreden. De wijziging heeft tot doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. De kaderstellende en controlerende rollen die gemeenteraden hierbij hebben, worden daartoe versterkt.
Een deel van de wijzigingen is direct van kracht geworden, terwijl andere aanpassingen uiterlijk op 1 juli 2024 doorgevoerd moesten worden in alle gemeenschappelijke regelingen. In 2024 zijn de resterende zeven regelingen aangepast, waarmee alle gemeenschappelijke regelingen formeel zijn aangepast en voldoen aan de wettelijke eisen.
4.7.2 Gemeenschappelijke regelingen 4.7.2.1 Regio Midden Holland (RMH) Naam verbonden partij
Regio Midden Holland
Vestigingsplaats
Gouda
Website
www.regiomiddenholland.nl
Programma:
7. Bestuur en organisatie
Taakveld:
0.1 Bestuur
Aard
GR
Deelnemerspercentage
20% (ieder AB-lid heeft 1 stem)
Doel en openbaar belang
Regionale beleidsvorming en strategische belangenbehartiging van de aangesloten gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas.
Wijze van dienen van het gemeentebelang
In het AB zitten twee collegeleden die door de raad zijn benoemd.
Ontwikkelingen 2024
In 2024 is het advies ‘’ Versterken & verstevigen regionale samenwerking in Midden-Holland’’ van Berenschot verschenen. De kern van dit advies was om een regionaal programmabureau op te zetten die inzet coördineert en werkt aan drie centrale opgaven met betrekking tot mobiliteit, woningbouw en economie. Dit advies is vertaald in de Begroting 2025 – 2028 van Regio Midden-Holland. De gemeenteraden hebben 5,5 fte beschikbaar gesteld voor de versterking van de uitvoerings- en lobbykracht van de Regio Midden-Holland. Een regionale kwartiermaker heeft een start te gemaakt met het oprichten van dit eigenstandige programmabureau Regio Midden-Holland, het opzetten van een strategisch programma en de bijbehorende opgaven.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
204
Risico's
De beperkte huidige uitvoeringscapaciteit kan gevolgen hebben voor de uitvoering van regionale plannen.
4.7.2.2 Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) Naam verbonden partij
Omgevingsdienst Midden Holland
Vestigingsplaats
Gouda
Website
www.odmh.nl
Programma(s)
2. Energie en klimaat 3; Wonen en leefomgeving
Taakveld
7.4 Milieubeheer; 8.3 Wonen en bouwen
Aard
GR
Deelnemerspercentage
17,0% (Stemverhouding op basis van budget € 100.000 = 1 stem)
Doel en openbaar belang
Bijdrage leveren aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving.
94
Jaarstukken 2024
Naam verbonden partij
Omgevingsdienst Midden Holland
Wijze van dienen van het gemeentebelang
In het AB zitten twee collegeleden die door het college zijn aangewezen, waarvan 1 lid zitting heeft in het DB.
Ontwikkelingen 2024
Milieu De ODMH heeft in 2024 grotendeels de taken uitgevoerd die in het jaarprogramma milieu 2024 zijn afgesproken. Een deel van de taken is vraaggestuurd, zoals werkzaamheden rond bouwinitiatieven en projecten in de openbare ruimte. Daardoor is er een beperkte overschrijding van het aantal uren voor het jaarprogramma milieu. De hiermee samenhangende kosten zijn gedekt binnen bestaande budgetten. Bouw- en WoningToezicht (BWT) De ODMH heeft uitvoering gegeven aan de BWT-taken zoals deze waren vastgelegd in het Jaarprogramma 2024. Door een terugloop van vergunningaanvragen voor grotere bouwprojecten, is er sprake van lagere legesinkomsten ten opzichte van de begroting. De geleverde inspanningsuren van de ODMH zijn lager uitgevallen dan opgenomen in het jaarprogramma en vallen daarmee iets onder de +/- 2%, waardoor er een eindafrekening heeft plaatsgevonden.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
248
Risico's
Er hebben geen afwijkingen plaatsgevonden ten opzichte van de in de Begroting 2024 ingebouwde risico’s. Landelijk wordt gesproken over de versterking van het VTH-stelsel. Hierin zijn robuste omgevingsdiensten een voornaam uitgangspunt. De verwachting is dat ODMH hieraan voldoet, hoewel de (financiële) omvang van de milieutaken kwetsbaar is in de ogen van I&W.
4.7.2.3 Groenalliantie Midden Holland en omstreken (GA) Naam verbonden partij
Groenalliantie Midden-Holland en omstreken
Vestigingsplaats
Schiedam
Website
https://www.groenalliantiemiddenholland.nl/
Programma(s)
1.Economie en onderwijs; 2 Energie en klimaat; 5.Cultuur, sport en recreatie;
Taakveld
3.4 Economische promotie; 7.4 Milieubeheer; 5.1 Sportbeleid en activering
Aard
GR
Deelnemerspercentage
20%; 5 deelnemende gemeenten met elk 2 AB-leden; ieder AB lid heeft 1 stem
Doel en openbaar belang
Groenalliantie Midden-Holland e.o. is een samenwerkingsverband van de gemeenten BodegravenReeuwijk, Gouda, Waddinxveen, Krimpen aan den IJssel en Krimpenerwaard. Doel van de samenwerking is het ontwikkelen en beheren van natuur- en recreatiegebieden in deze gemeenten en daarmee een aantrekkelijk en duurzaam leefklimaat realiseren.
Wijze van dienen van het gemeentebelang
In het AB zitten twee leden die door de raad en het college zijn aangewezen. In het DB 1 lid. In de gebiedsadviescommissies zitten 2 raadsleden.
Ontwikkelingen 2024
Het Ontwikkelplan Groenalliantie 2030 gaat vergezeld van een meerjarige investeringsagenda. In 2024 zijn verschillende projecten uit de Investeringsagenda 2021-2025 gestart of uitgevoerd in de Groenalliantie gebieden in en rondom Gouda. Er is een plan opgesteld met concrete maatregelen om de natuurwaarden in de gebieden te versterken. Daarnaast zijn er onder andere fietsenstallingen geplaatst in de Goudse Hout. Sinds begin 2024 is er een extra fulltime BOA in de gebieden van de Groenalliantie actief. Ook in 2024 was een duurzame balans tussen natuur en recreatie uitgangspunt in alle activiteiten van de Groenalliantie.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
703
Risico's
Uittreden provincie Zuid-Holland: De provinciale bijdrage zoals deze gedurende zes jaar, na uittreding van de provincie uit de natuur- en recreatieschappen, heeft plaatsgevonden zal stoppen. In de uittreedovereenkomst per 1 januari 2018 is met de Provincie Zuid-Holland vastgelegd dat zij de komende jaren substantieel blijft bijdragen middels een beheerregeling recreatiegebieden. De financiële gevolgen van de wijziging in de financiële bijdrage van de Provincie Zuid Holland vanaf 2026 zijn op het moment nog niet bekend. Door het wegvallen van de provinciale boekjaarsubsidie, deels gecompenseerd door de te verwachten baten uit de nieuwe beheerregeling recreatiegebieden, ontstaat vanaf 2026 een structureel begrotingstekort. Voor de begrotingsjaren 2026 en 2027 is erin voorzien dat het hierdoor ontstane tekort opgevangen wordt door enerzijds een onttrekking uit de daartoe gevormde egalisatiereserve afbouw provinciale bijdrage en anderzijds de taakstellende bezuinigingen 2026-2029. De lijn is om de begroting per 2028 weer in evenwicht te hebben.
Jaarstukken 2024
95
4.7.2.4 Streekarchief Midden-Holland (SAMH) Naam verbonden partij
Streekarchief Midden-Holland
Vestigingsplaats:
Gouda
Website:
www.samh.nl
Programma(s):
5. Cultuur sport en recreatie
Taalveld(en):
5.5 Cultureel erfgoed
Aard:
GR
Deelnemerspercentage:
20% Ieder AB lid heeft 1 stem
Doel en openbaar belang:
SAMH bewaart, conform de Archiefwet, de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de gemeenten Gouda, Krimpenerwaard, Krimpen aan de IJssel, Waddinxveen, Zuidplas en de Omgevingsdienst Midden Holland.
Wijze van dienen van het gemeentebelang:
In het AB zitten twee collegeleden die door de raad benoemd zijn.
Ontwikkelingen 2024
Er vonden in 2024 pilots plaats voor overbrenging van digitaal archief naar het e-depot van SAMH. Ook is begonnen met het opstellen van beleid voor een hotspotmonitor. Het Goudse secretariearchief over de periode 2005-2011 is op het Gouwedepot bewerkt voor overbrenging, en de akten van de burgerlijke stand zijn naar het Gouwedepot verplaatst om gerestaureerd te worden.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
13
Risico's:
De risico's die verzekerd kunnen worden zijn verzekerd. De bestaande risico’s zijn opgenomen in de Nota Reserves en voorzieningen. Deze ontstaan uit wettelijke vraagstukken zoals het Auteursrecht, personele calamiteiten zoals ziekteverzuim en uitstroom, diefstal en schade aan documenten, organisatorische veranderingen (b.v. het uittreden van een gemeente) en ICT-impact door digitale veranderingen, datalekken en leveranciersknelpunten. De risico’s liggen bij het SAMH. Het SAMH neemt voldoende beheersmaatregelen om de risico’s te minimaliseren.
4.7.2.5 Promen Naam verbonden partij
Promen
Vestigingsplaats
Gouda
Website
www.promen.nl
Programma(s)
4. Sociaal domein,
Taakveld
6.4 Begeleide participatie; 6.5 Arbeidsparticipatie
Aard
GR
Deelnemerspercentage
0,36 (gebaseerd op aantal Wsw)
Doel en openbaar belang
Uitvoering geven aan de Wet Sociale Werkvoorziening. Daarnaast het uitvoeren van re-integratieactiviteiten voor werkzoekenden met een Participatiewet-uitkering
Wijze van dienen van het gemeentebelang
In het DB en AB zit een collegelid dat door het college is aangewezen.
Ontwikkelingen 2024
Promen is in transitie. De uitstroom van de steeds ouder wordende Wswdoelgroep stijgt. De nieuwe instroom vanuit de Participatiewet heeft een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt. In 2024 is voorgesorteerd op de toekomstverkenning in 2025.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
98 (voorlopig resultaat op basis van 4e kwartaalrapportage 2024)
Risico's
De onzekerheden en risico’s in de omzetten, loon- en overige bedrijfskosten nemen toe. Ook de trend van de voortdurende prijsstijgingen van de afgelopen jaren lijkt zich nog niet te keren. Om deze loon- en prijsstijgingen zoveel als mogelijk op te kunnen vangen zoekt Promen voortdurend naar nieuwe mogelijkheden om de omzet verder te optimaliseren.
4.7.2.6 Grondbank RZG Zuidplas Naam verbonden partij
Grondbank RZG Zuidplas
Vestigingsplaats:
Den Haag
Website:
www. ontwikkelingzuidplaspolder.nl
Programma(s):
3. Wonen en leefomgeving
Taalveld(en):
8.3 Wonen en bouwen
Aard:
GR
Deelnemerspercentage:
6% Ieder AB lid heeft 1 stem
Doel en openbaar belang:
In 2011 heeft de Grondbank een gewijzigde opdracht gekregen en functioneert primair als beheer- en gronduitgiftebedrijf. Momenteel bezit de Grondbank ca. 300 ha aan gronden en deze zijn bijna allemaal gelegen in de Zuidplaspolder binnen de gemeente Zuidplas. Haar belangrijkste doelstelling is om de in eigendom zijnde gronden te verkopen in het kader van de gewenste en vastgestelde Zuidplaspolderontwikkelingen.
96
Jaarstukken 2024
Naam verbonden partij
Grondbank RZG Zuidplas
Wijze van dienen van het gemeentebelang:
In het AB zitten twee collegeleden die door het college zijn aangewezen. Het college van Gouda doet een bindende voordracht voor het DB-lid.
Ontwikkelingen 2024
De Grondbank heeft een voorstel uitgebracht aan haar leden, strekkende tot verlenging van de gemeenschappelijke regeling voor een periode van maximaal 10 jaar of zoveel eerder als de gronden worden uitgenomen. Aanleiding voor dit voorstel was het feit dat de gemeente Zuidplas door verslechterde economische omstandigheden niet in staat bleek om de afnameverplichting voor de gronden van de Grondbank uit de koopovereenkomst uit 2021 na te komen. De gronden zijn nodig voor de ontwikkeling van Cortelande (voorheen het vijfde dorp). Alle leden van de gemeenschappelijke regeling hebben ingestemd met het verlengingsvoorstel van de Grondbank.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
nog niet bekend
Risico's:
Gouda draagt daarvan het risico tot maximaal het deelnemerspercentage van 6%. Het is voor Gouda van belang om haar invloed te houden op deze ontwikkeling. En om te blijven streven naar een minimaal kostenneutrale grondexploitatie om te voorkomen dat de Grondbank wordt geconfronteerd met een eventueel tekort, dat voor rekening en risico komt van de betrokken deelnemers.
4.7.2.7 Hecht Naam verbonden partij
Hecht
Vestigingsplaats
Leiden
Website
https://wijzijnhecht.nl/
Programma(s)
4. Sociaal domein; 6. Leefbaarheid en veiligheid
Taakveld
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-; 1.2 Openbare orde en veiligheid
Aard
GR
Deelnemerspercentage
8% Aantal stemmen (4) gebaseerd op inwoneraantal
Doel en openbaar belang
Hecht (voorheen Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg RDOG) bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van de inwoners in onze regio. Alles wat Hecht doet, moet leiden tot verbetering van de kwaliteit van het leven in de regio, tot meer positief ervaren gezondheid, tot meer veiligheid en tot meer kansen. Dit is wat Hecht bijdraagt aan de regio Hollands Midden. De coronacrisis laat het belang van een moderne en wendbare gezondheidsdienst zien. De organisatie heeft de afgelopen jaren bewezen te kunnen inspelen op snel veranderende omstandigheden. In Hollands Midden zijn de gemeentelijke taken op het gebied van openbare gezondheid samengebracht bij Hecht. Dit resulteert in één organisatie met meer dan 1.000 medewerkers die vanuit verschillende expertises samen met elkaar en met andere spelers in de keten werken aan gezondheid, veiligheid en kansen voor iedereen.
Wijze van dienen van het gemeentebelang
In het AB zit een lid dat door de raad is aangewezen. Het lid maakt deel uit van het college. Gebruikelijk is dat een collegelid uit Gouda (centrumgemeente) ook lid van het DB.
Ontwikkelingen 2024
In 2024 heeft Hecht sterk ingezet op de voorbereidingen voor het ravijnjaar 2026. Het DB gaf begin dat jaar de opdracht voor het uitvoeren van een doorlichting op impact en kosten van de taken van Hecht. Doel was een zorgvuldig proces te creëren waarmee gemeenten zich konden beraden over de financiële gevolgen van het ravijnjaar in relatie tot de taken van Hecht. Halverwege het jaar kwam de FKGR met het advies om alle GR’en een bezuinigingstarget van 6% op te leggen. Dit leidde tot een bijstelling van het proces, gericht op het kiezen van een verantwoord bezuinigingspakket voor de Begroting 2026. Het jaar 2024 zelf vroeg ook om een stevige ingreep ten aanzien van kostenbeheersing. Een dreigend tekort van meerdere miljoenen werd door (tijdelijke) interne maatregelen omgebogen naar het beperkte positief resultaat van € 179k. Ondertussen bleef de druk op Hecht onverminderd hoog. Niet alleen interne uitdagingen rondom de dreigende budgetoverschrijdingen, arbeidsmarktkrapte en een toenemende vraag naar de dienstverlening van Hecht vanuit de maatschappij, maar ook het aanhoudend hoge dreigingsniveau veroorzaakt door bijv. de oorlog in Oekraïne, het structureel verspreiden van desinformatie en digitale bedreigingen droegen hieraan bij. Hecht rondde in 2024 de omvangrijke investering in de ICT infrastructuur en digitale werkomgeving af. Daarmee is een adequate en veilige werkomgeving gecreëerd.
Dit bleek onder meer uit een eind 2024 uitgevoerde penetratietest op de IT-systemen, die succesvol werd doorstaan. Daarnaast werd de GHOR na een zorgvuldig proces overgedragen aan de Veiligheidsregio Hollands Midden.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
179
Risico's
Financieel blijft de druk bij Hecht erg groot. De landelijke loon- en prijsstijgingen, alsmede de krapte op de arbeidsmarkt, maakt dat de kosten sneller stijgen dan de opbrengsten. Hecht heeft in 2024 maatregelen geïmplementeerd om een tekort te voorkomen, maar ook voor de komende jaren blijven de zorgen. Met name het Eigen Vermogen is een zorgpunt. Dit is te laag. Hecht heeft een herstelplan Eigen Vermogen opgesteld voor de komende jaren. Daarnaast zal de bezuinigingsopgave vanaf 2026 extra druk leggen op de organisatie.
Jaarstukken 2024
97
4.7.2.8 Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) Naam verbonden partij
Veiligheidsregio Hollands Midden
Vestigingsplaats
Leiden
Website
www.vrhm.nl
Programma(s)
6. Leefbaarheid en veiligheid
Taakveld
1.1 Crisisbeheer & Brandweer
Aard
GR
Deelnemerspercentage
9,3 % Aantal stemmen gebaseerd op inwoneraantal
Doel en openbaar belang
Belangenbehartiging van de aan de regeling deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer, geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Daarnaast aan het realiseren van een gecoördineerde inzet bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten.
Wijze van dienen van het gemeentebelang
Het AB wordt gevormd door de burgemeesters van de deelnemende gemeenten.
Ontwikkelingen 2024
Aanpassing in beleid en uitvoering naar aanleiding van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is nog gaande. Zo zal de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) binnen de veiligheidsregio worden ingebed en zijn er stappen gezet om de kolom Bevolkingszorg wettelijk (steviger) te verankeren, onder andere door het benoemen van sleutelfuncties en wettelijk vastleggen van opleidingen voor deze functies. Het onderwerp ‘digitale ontwrichting’ is verder uitgewerkt door opname van ‘digitale ontwrichting’ in het Regionale Risicoprofiel en het maken van een informatiekaart betreffende dit onderwerp. ‘Digitale ontwrichting’ is tevens opgenomen als thema voor oefeningen binnen de Veiligheidsregio. Het verbeteren van de informatiebeveiliging is als prioriteit opgepakt en zal als project nog een aantal jaren op de agenda blijven. Het Regionaal Beleidsplan 2024 -2027 is opgesteld.
Resultaat 2024 (bedragen * € 1.000)
935
Risico's
Er heeft geen herprioritering van beleidsvoornemens/werkzaamheden plaatsgevonden
4.7.2.9 Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) Naam verbonden partij
Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland
Vestigingsplaats:
Leiden
Website:
www. bsgr.nl
Programma(s):
1 economie, werk en onderwijs ; 2.Energie en klimaat; 3 wonen en leefomgeving; 4. Sociaal Domein ; 5 cultuur, sport en recreatie; 6 leefbaarheid en veiligheid; 7 bestuur en organisatie 8. Financiering en Dekkingsmiddelen
Taakveld(en):
3.3 bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (marktgelden) 3.4 economische promotie (toeristenbelasting) 7.2 riolering (rioolheffing) 7.3 Afval (reinigingsheffingen) 7.4 Milieubeheer (milieuleges) 2.1. Verkeer en vervoer (leges kabels en leidingen) 8.3 wonen en bouwen (leges omgevingsvergunning/VFLO 2.3 recreatieve havens (haven- en liggelden) ; 1,2 openbare orde en veiligheid (leges bijzondere wetten) 0.2 burgerzaken (leges div) 0.61 OZB woningen; 0.62 OZB niet woningen; 0.64 Belastingen overig ( hondenbelasting, precariobelasting)
Aard:
GR
Deelnemerspercentage:
10,27%
Doel en openbaar belang:
Het verbeteren van de kwaliteit, continuïteit en efficiency door samen te werken bij de uitvoering van de heffing en invordering van lokale belastingen en de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) .
Wijze van dienen van het gemeentebelang:
In het AB zit een collegelid die door het college benoemd is.
Ontwikkelingen 2024
Alle grote kohieren voor 2024 zijn conform planning opgelegd. De totale bruto oplegging van de BSGR in 2024 bedroeg € 689 miljoen tegen 602 miljoen in 2023. De stijging wordt verklaard door hogere tarieven en areaaluitbreiding. Het jaar 2024 kenmerkt zich als het jaar waarin de afhandeling van de bezwaren en beroepen 2023 in nadelige zin van invloed is geweest op de werkprocessen voor belastingjaar 2024 en 2025. Zo stond het begin van 2024 in het teken van de afhandeling van de bezwaren 2023. Inmiddels zijn de bezwaarschriften 2024 weer meer genormaliseerd richting het niveau van 2021. De daling in het aantal WOZ-bezwaren bij de BSGR loopt in lijn met de landelijke trend.