Bijlage 1 - Jaarstukken 2024

De gemeenteraad stelde het uitvoeringsplan voor de reserve Waterfonds vast. Maar de uitvoering is voorlopig on hold gezet vanwege de financiële situatie. Het ligplaatsenbeleid is vernieuwd en twee verordeningen zijn aangepast. Daardoor is het systeem voor bootontheffingen transparanter en beter controleerbaar. • Impuls voor evenementen en toerisme. Ondernemers kregen workshops over social media en marketing binnen het binnenstadsmanagement en toerismebeleid. Daarnaast is het evenement De Verwondering toegevoegd aan de sterevenementen als opening van het culturele seizoen. Ook is gestart met de vernieuwing van bestaande evenementen, zoals uitbreiding van de routes tijdens Gouda bij Kaarslicht en nieuwe programmaonderdelen bij de Goudse Keramiekdagen.

Doelstelling 2: Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren • Nieuwe stadsmarketingstrategie vastgesteld. In 2024 is de stadsmarketingstrategie vastgesteld. Daarin richt Gouda zich niet alleen op toerisme maar ook op bewoners, bedrijven en talent. De strategie bevat een aangescherpte positionering en een heldere missie: “de kracht van Gouda uitdragen en versterken door consequent te bouwen aan een sterk, integraal merk”. • Onderzoek naar stadsimago en monitoring. De eerste ImagoMonitor is uitgevoerd om te meten hoe zowel inwoners als niet-Gouwenaars de stad zien. Dit onderzoek biedt inzicht in hoe Gouda wordt herkend en beleefd. Het onderzoek wordt elke vier jaar herhaald. • Uitvoering marketingstrategie en campagnes. Met multimedia-campagnes, publicaties over Gouda en samenwerking met travel trade-partners op beurzen, wordt uitvoering gegeven aan het Koersdocument Toerisme. In september 2025 worden de cijfers over 2024 aan de raad gepresenteerd. • Samenwerking binnen en buiten Gouda. De gemeente werkt samen met ondernemers aan campagnes en de Welkom in Gouda-brochures. Tijdens de jaarlijkse werkveldbijeenkomst toerisme is kennis uitgewisseld en zijn workshops gegeven over social media en reviewmanagement. Daarnaast werkt Gouda regionaal samen via de Groene Hart Verbinders en Cheese Valley, om meerdaags verblijf en de regio te promoten.

• Investeren in zakelijk toerisme en hotelcapaciteit. De gemeente stimuleert extra hotelcapaciteit door te investeren in zakelijk toerisme, wat zowel bestaande als nieuwe hotels ten goede komt. In samenwerking met ondernemers zijn gerichte campagnes op LinkedIn en Google ingezet om zakelijke toeristen naar Gouda te trekken.

Doelstelling 3: Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda • Uitbreiding formatie en beleidsontwikkeling. De formatie is uitgebreid. Daarmee is de gemeente gestart met de uitvoering van de Historische Lintenvisie, de voorbereiding van de Archeologische Basiskaart en de actualisatie van het erfgoedbeleid rond verduurzaming. Hiervoor is een klankbordgroep opgericht in samenwerking met Energiecoöperatie Gouda. • Onderzoek en waardering erfgoed. De gemeente voerde een architectuurhistorisch onderzoek uit naar Post-65 erfgoed (1965-1990) en beoordeelde het naoorlogs erfgoed opnieuw. Aanvullende (boor)onderzoeken werden gedaan voor archeologisch erfgoed, zoals de te beschermen motte Molenwerf. • Verbetering archeologische informatie en systemen. De websitepagina over archeologisch erfgoed is geactualiseerd en een zaaksysteem is ontwikkeld. Daarnaast zijn alle archeologische onderzoeken in Gouda van 2009 t/m 2024 geïnventariseerd en opgenomen in een nieuw registratiedocument. • Optimalisatie depot en conservering vondsten. Het depotregistratiesysteem is vernieuwd waardoor de collectie beter doorzoekbaar is. 620 projectdossiers en 784 tekeningen zijn gedigitaliseerd en metalen objecten met hoge conserveringsprioriteit zijn teruggeplaatst. Daarnaast zijn 965 grote depotdozen vervangen door hanteerbare exemplaren en zijn vondsten gecontroleerd op conserveringsbehoefte.

• Subsidies en restauratie Stadhuis. Er zijn 11 subsidieaanvragen voor onderhoud aan gemeentelijke monumenten toegekend en in totaal lopen er nu 24 aanvragen. Daarnaast werd een bouwhistorisch onderzoek gesubsidieerd. Binnen de herbestemming van het Stadhuis is integraal gekeken naar onderhoud, restauratie en verduurzaming, met een ambitie van 52% CO2-reductie en gasloos gebruik.

Doelstelling 4: Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector • Stimulering culturele initiatieven en fondsenwerving. De subsidieregeling Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling is voortgezet, waarbij 16 van de 41 aanvragen zijn gehonoreerd. Dit maakte diverse projecten mogelijk, zoals het

Jaarstukken 2024

43

Pianofestival Gouda, een poppenproject in alle wijken en een fototentoonstelling over ‘Sinking Cities’. Ook werd een drukbezochte bijeenkomst over fondsenwerving georganiseerd met lokale, provinciale en landelijke fondsen. • Jongerencultuur en talentontwikkeling. Met subsidies uit de regeling Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling en de rijksmiddelen voor jongerencultuur zijn meerdere initiatieven voor en door jongeren gerealiseerd. Express Yourself en Your Stories kregen een vervolg en zes initiatieven ontvingen op de pitchavond budget en coaching om hun ideeën te realiseren. Daarnaast is een onderzoek uitgevoerd naar de culturele behoeften van jongeren. Op basis daarvan wordt een laagdrempelige subsidieregeling voorbereid. • Uitbreiding bibliotheekvoorzieningen en cultuur in de regio. In Goverwelle is een nieuwe wijkvestiging van de bibliotheek geopend. Deze biedt samen met het biljart- en denksportcentrum ruimte voor uitleen- en taalactiviteiten en gezamenlijke programmering. Daarnaast is de regio Midden-Holland in 2025 formeel erkend als cultuurregio door het ministerie van OCW. De samenwerking tussen theaters in Gouda, Leiden en Dordrecht en mbo-instellingen is verder uitgewerkt. • Verduurzaming en toegankelijkheid culturele instellingen. De Fair Practice Code is structureel opgenomen in zowel project- als vaste subsidies.

Het haalbaarheidsonderzoek voor de verduurzaming en toegankelijkheid van Museum Gouda is verder uitgewerkt. In 2025 bespreekt de raad mogelijke vervolgstappen omdat de middelen voor noodzakelijke investeringen in het gebouw nog ontbreken. • Kunst in de openbare ruimte en cultureel erfgoed. Op basis van de nulmeting kunst in de openbare ruimte zijn voorbereidingen getroffen voor een collectieplan, waarover de raad in 2025 besluit. Daarnaast zijn twee sessies met de raad georganiseerd ter voorbereiding op dit plan.

Doelstelling 5: Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt • Vaststelling gemeentelijke sportvisie. In najaar 2024 stelde de gemeenteraad de nieuwe sportvisie ‘Met verenigde krachten’ vast. Deze richt zich op sterke verenigingen, een goede basisinfrastructuur, de maatschappelijke meerwaarde van sport en talentontwikkeling. De keuzes in de visie zijn onderbouwd met data uit de Lokale Sportdeelname Index. • Uitbreiding sport- en beweegvoorzieningen. Op diverse plekken in de stad zijn nieuwe sport- en beweegvoorzieningen gerealiseerd. Opvallende projecten zijn het Cruyff Court aan de Marathonlaan en de QR-Fit routes in het Groenhovenpark en Korte Akkeren. Een wereldprimeur was de aanleg van een warmtewinsysteem onder een voetbalveld op sportpark DONK. Dit kreeg veel media-aandacht. • Lancering Leefstijlakkoord en sportstimuleringsmaatregelen. In 2024 werd het Leefstijlakkoord gelanceerd, waarin een kernteam van lokale partijen aanvragen beoordeelt voor de ‘Leefstijlakkoordpot’. Het aantal inwoners dat via het Volwassenenfonds ondersteuning kreeg voor sportdeelname steeg naar 350. • Financiële druk op SPORT•GOUDA en maatregelen. De financiële situatie van SPORT•GOUDA stond onder druk door hoge inflatie en stijgende energiekosten.

Dankzij bedrijfsbesparingen, beter kostendekkende opdrachten en een beperkte afschaling van onderhoud kon de begroting voor 2025 alsnog sluitend worden gemaakt. • Plannen voor binnensport en verduurzaming. Het opstellen van een Routekaart gemeentelijke binnensportaccommodaties en de plannen voor een gasloos Groenhovenbad zijn nog niet gerealiseerd. Eind 2024 zijn hierover nieuwe afspraken gemaakt.

3.5.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. .

3.5.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

44

Jaarstukken 2024

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator

Data (jaarstukken 2023)

Data (eerdere meting)

Data (eerdere meting)

Databron

Een Aantal 2024: aantrekkelijke personen 80.366 gasten stad voor met een inwoners, hotelovernachbezoekers en toeristen ting

2023: 89.907 gasten

2022: 80.652 gasten

2021: 47.474 gasten

Cijfers Toerisme Gouda

Een Gemiddelde 2024: aantrekkelijke uitgaven per € 44,00 stad voor persoon per inwoners, bezoek bezoekers en toeristen

2023: € 48,30

2022: € 42,00

2021: € 38,40

Cijfers Toerisme Gouda

Een Leegstand aantrekkelijke binnenstad stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

2024 (oktober) 9,9%

2023 (oktober) 10.1%

2023 (april) 9.7%

2022 (oktober) 8.4%

Schouw Gemeente Gouda

Een Aantal aantrekkelijke bezoekers stad voor attracties inwoners, binnenstad bezoekers (top 5) en toeristen

2023: 536.529 bezoekers

2023: 538.651 bezoekers

2022: 430.236 bezoekers

2021: 179.798 bezoekers

Cijfers Toerisme Gouda

Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda

Data (jaarstukken 2024)

Leegstand 2024: 2023: 2022: 2021: (Inspectie van idem als 2023 i.v.m. 2 van de 354 = 0,56% idem als 2021 i.v.m. 3 van de 354 = 0,84% Overheidsrijksmonumen-tweejaarlijkse meting tweejaarlijkse meting informatie en ten Erfgoed) https:// inspectieoe.databank.nl/ jive

Ontwikkeling Tevredenheid 2024: en herstel culturele Zeer tevreden: 22% van de brede aanbod in Tevreden: 53% culturele Gouda Neutraal: 22% sector Ontevreden: 3% Zeer ontevreden: 0% Weet niet: 0%

2023: Zeer tevreden: 20% Tevreden: 56% Neutraal: 21% Ontevreden: 3% Zeer ontevreden: 0% Weet niet: 0%

2022: x Zeer tevreden: 20% Tevreden: 55% Neutraal: 20% Ontevreden: 2% Zeer ontevreden: 1% Weet niet: 3%

(Stadspeiling Gouda, Cultuur)

Ontwikkeling Percentage 2024: en herstel inwoners dat Vaak: 16% van de brede (vaak of Soms: 50% culturele soms) Zelden: 25% sector culturele Nooit: 9% activiteiten in Weet niet: 0% Gouda bezoekt

2023: Vaak: 14% Soms: 53% Zelden: 23% Nooit: 10% Weet niet: 1%

2022: Vaak: 13% Soms: 51% Zelden: 24% Nooit: 12% Weet niet: 1%

x

(Stadspeiling Gouda, Cultuur)

Toename Percentage 2024: van het inwoners van 65,0% aantal 18 jaar en inwoners dat ouder dat sport en minimaal voldoende één keer per beweegt week sport

2022: 55,2%

2020: 50,6%

Lokale Sportdeelname Index

Toename Percentage 2024: van het inwoners van 47,0% aantal 18 jaar en inwoners dat ouder dat sport en voldoet aan voldoende de beweegt beweegrichtlijnen

2022: 47,7%

2020: 52%

Lokale Sportdeelname Index

Jaarstukken 2024

45

3.5.4 Wat heeft het gekost? 3.5.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

23.745

23.389

25.008

-1.619

Baten

-3.527

-2.727

-4.605

1.878

Saldo van baten en lasten

20.219

20.662

20.403

259 0

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-50

-50

-50

0

20.169

20.612

20.353

259

Gerealiseerd resultaat

3.5.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2.3 Recreatieve havens 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

Begroting 2024 Begroting 2024 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

494

495

481

14

8.169

8.217

8.321

-104

76

541

492

50

5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part

4.781

4.893

4.726

167

5.4 Musea

2.956

3.229

3.196

33

5.5 Cultureel erfgoed

1.394

852

732

120

5.6 Media

2.349

2.435

2.456

-21

Totaal

20.219

20.662

20.403

259

3.5.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 2.3 Recreatieve havens

14

V

Diverse kleine verschillen.

14

V

5.1 Sportbeleid en activering

104

N

De overschrijding op uitvoering sport wordt grotendeels veroorzaakt door de hogere uitgaven op het Volwassenenfonds. Conform een toezegging van de wethouder aan de raad zijn alle aanvragen, die aan de voorwaarden voldeden, gehonoreerd. In 2024 zijn 350 aanvragen gehonoreerd. Het begrote bedrag van € 50.000 is daarmee ruimschoots overschreden.

118

N

Diverse kleine verschillen.

14

V

5.2 Sportaccommodaties

49

V

Diverse kleine verschillen.

49

V

5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part

167

V

Een deel van het impulsbudget evenementen 2024 kon door voorbereidende werkzaamheden, in afstemming met de evenementen-organisaties, niet volledig worden besteed.

115

V

Het eenmalige budget voor beheer en onderhoud kunst in de openbare ruimte en het budget ten behoeve van het "kado Museum Gouda" konden niet besteed worden in 2024. Voorgesteld wordt om deze bedragen opnieuw beschikbaar te stellen in 2025.

65

V

Diverse kleine verschillen.

13

N

5.4 Musea

33

V

Diverse kleine verschillen.

33

V

5.5 Cultureel erfgoed

120

V

Door fasering in de uitgaven Cultuur- en Erfgoedfonds is een licht voordeel ontstaan op deze post.

28

V

Het overige voordeel op Monumenten en Cultuur wordt voornamelijk veroorzaakt door de onderbesteding op de Instandhoudingsregeling Erfgoed. De actualisatie van deze regeling kon in 2024 niet worden afgerond.

49

V

Diverse kleine verschillen.

43

V

46

Jaarstukken 2024

Omschrijving (bedragen * € 1000) 5.6 Media

21

N

Diverse kleine verschillen.

21

N

Verschil

V/N

0

V

3.5.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000) Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma. Totaal

Jaarstukken 2024

47

3.6 Leefbaarheid en veiligheid Ambitie Alle Gouwenaars moeten kunnen wonen en opgroeien in veilige, leefbare buurten en wijken. Binnen het programma Leefbaarheid en veiligheid wordt gewerkt aan een breed scala aan onderwerpen, het gaat hierbij om zowel het voorkomen (preventie) als het bestrijden (repressie) van problemen variërend van ondermijning, drugscriminaliteit, jeugdcriminaliteit en -overlast tot mensenhandel en (woning)inbraken. Veiligheid wordt mede bepaald door de sociale verbondenheid in de buurt en de situatie op straat, waar buurtbewoners elkaar kunnen aanspreken. Voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken is de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partijen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel. Toezicht & Handhaving ondersteunt de uitvoering van het beleid met toezicht en handhaving.

Wat is bereikt? 1) Duurzaam terugdringen van ondermijnende criminaliteit In 2024 heeft de gemeente samen met partners zoals politie, ODMH, RIEC en HEIT de strijd tegen ondermijning verder geïntensiveerd. Er zijn 15 integrale controles uitgevoerd, waarbij 151 panden zijn gecontroleerd op misstanden zoals witwassen, illegale bewoning en criminele netwerken. Het werkproces is verbeterd en er is meer ingezet op data-gestuurd werken om risico’s vroegtijdig te signaleren en effectiever te kunnen handhaven.

2) Daling totaal aantal HIC en aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit Het aantal woninginbraken steeg licht naar 120 in 2024. Dat komt neer op 15,8 inbraken per 10.000 inwoners. Dat is boven het landelijk gemiddelde van 12,4. Daarom blijft inbraakpreventie een prioriteit. De gemeente heeft ingezet op extra voorlichting en preventieve maatregelen, zoals buurtpreventieteams en voorlichtingscampagnes. Ook op het gebied van digitale criminaliteit is actie ondernomen, met gerichte informatiecampagnes voor ondernemers, ouderen en jongeren over bijvoorbeeld phishing en online fraude.

3) Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit In 2024 zijn de meldingen van jeugdoverlast met ruim 40% gedaald, van 458 in 2023 naar 270 in 2024. Dit is mede te danken aan een versterkte samenwerking tussen gemeente, politie, jongerenwerk en onderwijs. Programma’s zoals Jongerenwerk, de Top-X aanpak en het Risico-jongerenoverleg zijn doorontwikkeld en uitgebreid met extra inzet op preventie en vroegsignalering. Daarnaast zijn er activiteiten georganiseerd om jongeren perspectief te bieden en hen weg te houden van criminaliteit.

4) Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen Door de stijging van horecavergunningaanvragen, Bibob-onderzoeken en demonstraties is gewerkt aan efficiëntere en transparantere procedures. De aanvraagformulieren en productenpagina op de website zijn verbeterd en het zaaksysteem is verder doorontwikkeld. Hierdoor verloopt de verwerking van vergunningen sneller en overzichtelijker. Daarnaast is binnen de gemeente extra expertise ingezet om aanvragen en handhaving beter op elkaar af te stemmen.

5) Voorkomen van polarisatie en radicalisering In 2024 is de samenwerking tussen betrokken professionals en ketenpartners versterkt en geprofessionaliseerd. De netwerken in de stad zijn uitgebreid en er is geïnvesteerd in trainingen en bewustwording bij professionals. De publicatie van de ‘fenomeenanalyse radicalisering en polarisatie’ in 2024 biedt concrete handvatten voor verdere preventieve en signalerende acties. Hierdoor is de gemeente beter voorbereid op mogelijke spanningen en extremisme binnen de samenleving.

48

Jaarstukken 2024

3.6.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling 1:Duurzaam terugdringen van ondermijnende criminaliteit • Versterkte integrale controles. In 2024 zijn 15 integrale controles uitgevoerd op horecaondernemingen, overlastpanden, bedrijventerreinen, garageboxen en illegale (onvergunde) prostitutie. Door samenwerking met partners zoals politie, ODMH en RIEC kon gerichter worden gehandhaafd en werden misstanden sneller opgespoord. • Bewustwording en voorlichting. Inwoners, gemeenteambtenaren en andere professionals zijn actief voorgelicht over de risico’s van ondermijnende criminaliteit en hoe signalen te herkennen. Dit draagt bij aan een betere signalering en vroegtijdige aanpak. • Datagedreven en informatiegestuurde aanpak. De gemeente heeft het informatiegestuurd en datagericht werken verder ontwikkeld. Daardoor worden signalen effectiever en sneller opgepakt. Door aanscherping van werkprocessen is de gemeentelijke informatiepositie versterkt en dat vergroot de effectiviteit van de aanpak. • Regionale afstemming Wet Bibob. Binnen een districtsbrede werkgroep is de toepassing van het Bibob-instrument afgestemd. Zo wordt regionaal een eenduidige aanpak gehanteerd en kunnen criminelen minder gemakkelijk van gemeente naar gemeente uitwijken. • Aanstellen Bibob-coördinator en versterking team.

In 2024 is een Bibob-coördinator gestart met een verkenning naar de uitbreiding van de Wet Bibob naar andere sectoren dan de horecabranche, om een waterbedeffect te voorkomen en een eerlijk en gezond ondernemersklimaat te bevorderen. Daarnaast zijn de twee vacatures van jurist openbare orde en veiligheid ingevuld en dat heeft de slagkracht van de gemeente vergroot.

Doelstelling 2: Daling aantal woninginbraken en aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit • Monitoring en preventieacties tegen woninginbraken. Samen met de politie is de ontwikkeling van het aantal woninginbraken gemonitord. In samenwerking met Buurt WhatsAppgroepen, Buurtvoorlichters, politie en BOA’s zijn preventieacties georganiseerd om bewoners bewuster te maken van inbraakrisico’s en hen te helpen hun woning beter te beveiligen. • Gerichte aanpak van inbrekers en jonge aanwas. In het Zorg- en Veiligheidshuis is actie ondernomen om daders van woninginbraken aan te pakken en te begeleiden. Ook is ingezet op het voorkomen dat jongeren instromen in criminele netwerken die zich bezighouden met woninginbraken. • Voorlichting over cybercriminaliteit in het onderwijs. Op 30 scholen in het primair- en voortgezet onderwijs zijn voorlichtingen gegeven over de risico’s van gedigitaliseerde criminaliteit. Hiermee zijn jongeren bewuster gemaakt van de gevaren van bijvoorbeeld phishing, identiteitsfraude en online oplichting. • Ondersteuning van ondernemers bij cybercrime en ondermijning. Ondernemers zijn via een congres in de Goudse Schouwburg geïnformeerd over de risico’s van cybercrime en ondermijning. Dit evenement bracht ondernemers, experts en veiligheidspartners samen om kennis te delen en weerbaarheid te vergroten. • Samenwerking binnen de regionale werkgroep cybercriminaliteit.

De gemeente heeft kennis gedeeld en afgestemd met andere gemeenten om samen een effectieve en gecoördineerde aanpak te realiseren. Dit gebeurde binnen de regionale werkgroep cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit van het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV).

Doelstelling 3: Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit • Gedragsinterventie ‘Alleen jij bepaalt wie je bent’ (AJB). De interventie AJB, een bewezen effectieve gedragsaanpak voor kwetsbare jongeren, is voortgezet. In 2024 deden 40 jongeren mee via een voetbalvereniging en diverse middelbare scholen. Negen onderwijsinstellingen zijn benaderd om zich bij het programma aan te sluiten. • Intensieve coaching en begeleiding. Twee IPTA-coaches begeleidden jongeren in een kwetsbare situatie intensief naar school of werk om delinquent gedrag te voorkomen. In 2024 liepen er negen coachingstrajecten waarvan een deel in 2025 wordt voortgezet. • Risico Jongeren Overleg en individuele interventies. In het Risico Jongeren Overleg zijn 31 jongeren besproken. De gemeente en politie hebben bij 13 jongvolwassenen huisbezoeken afgelegd om hen te wijzen op hun gedrag en de gevolgen. Drie gesprekken vonden plaats in het Huis van de Stad, waarvan twee leidden tot een officiële waarschuwing voor een gebiedsverbod. • Gerichte groepsaanpak en interventies voor moeders. Er is een groepsaanpak uitgevoerd, waarbij 19 moeders zijn benaderd om deel te nemen aan een interventie. Deze aanpak was gericht op jongeren die in groepsverband overlast veroorzaakten, waarvan een deel in mei 2024 is afgerond. • Top-X aanpak voor criminele jeugdgroepen.

In 2024 is een doorlopende Top-X aanpak uitgevoerd, gericht op negen personen. Deze aanpak richt zich op de zwaarste categorie probleemjongeren. Daarbij wordt samen met politie en zorgpartners gewerkt aan gedragsverandering en het tegengaan van verdere criminaliteit.

Doelstelling 4: Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen • Professionalisering van vergunningverlening. In 2024 is een vast team ingericht dat ondernemers en evenementorganisatoren begeleidt bij (vergunning)aanvragen. De samenwerking met Toezicht en Handhaving en andere gemeentelijke afdelingen is versterkt om het proces efficiënter en effectiever te maken. • Omgaan met de stijging van demonstraties. Door de toename van demonstraties is extra personeelscapaciteit ingezet binnen vergunningverlening, crisisbeheersing en handhaving. Daarnaast is geïnvesteerd in structureel contact met de meest actieve demonstratiegroepen om demonstraties ordelijk te laten verlopen.

Jaarstukken 2024

49

Doelstelling 5: Voorkomen van polarisatie en radicalisering • Persoonsgerichte aanpak radicalisering. In het Zorg- en Veiligheidshuis zijn individuele gevallen van (mogelijke) radicalisering intensief en frequent besproken. Zo kon snel en effectief worden ingegrepen waar nodig. • Scholing van professionals. Ongeveer 70 interne en externe professionals hebben trainingen gevolgd bij het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering. Zij zijn getraind in het herkennen van radicalisering, rechtsextremisme en hebben hun intercultureel bewustzijn vergroot. • Netwerksamenwerking en kennisdeling. De gemeente nam deel aan 26 netwerkoverleggen binnen de regio en op landelijk niveau om kennis, ervaringen en best practices te delen. Ook zijn diverse professionals en organisaties in Gouda betrokken bij de aanpak van radicalisering. • Onderzoek naar radicalisering en polarisatie. In opdracht van de gemeente heeft een extern onderzoeksbureau een ‘fenomeenanalyse’ uitgevoerd. Dit onderzoek geeft inzicht in hoe radicalisering en polarisatie zich in Gouda manifesteren en biedt handvatten voor verdere aanpak.

3.6.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.

3.6.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator

Data (jaarstukken 2024)

Data (jaarstukken 2023)

Data (eerdere meting)

Data (eerdere meting)

Databron

Signaleren, Integrale voorkomen controles en aanpakken van ondermijnende criminaliteit

2024: 15

2023: 14

2022: 9

2021: 9

Gemeente Gouda, Team Ondermijning

Signaleren, Signalen/ voorkomen casussen in en ondermijning aanpakken van ondermijnende criminaliteit

2024 135

2023 87

x

x

Gemeente Gouda, Team Ondermijning

Daling van Woninginbraken het totaal aantal High Impact Crimes

2024: 120

2023: 105

2022: 155

2021: 137

Tabellenboek Politie

Daling van High Impact het totaal crime aantal High Impact Crimes

2024: 485

2023: 453

2022: 487

2021: 430

Tabellenboek Politie

Afname jeugdoverlast

Meldingen overlast jeugd

2024: 270

2023: 458

2022: 480

2021: 491

Tabellenboek Politie

Afname jeugdoverlast

Verwijzingen HALT

2024: 24

2023: 24

2022: 23

2021: 35

Gemeente Gouda, Team Jeugd

50

Jaarstukken 2024

Doelstelling Indicator

Data (jaarstukken 2024)

Data (jaarstukken 2023)

Professionali-Aan de sering exploitatievergunnvergunningen ingenbeleid gerelateerde Bibob-toetsen

2024: Nog niet bekend

2023: 20

Professionali-Verleende 2024: sering vergunningen vergunnvoor horeca ingenbeleid (exploitatie vergunningen) en evenementen

2023: Exploitatievergunningen: 9 Evenementen vergunningen: 127 Evenementenmeldingen: 86

Voorkomen Netwerkvan gesprekken polarisatie en radicalisering

2024: 26

2023: 28

Voorkomen Signalen/ van casussen polarisatie en radicalisering

2024: 9

2023: 6

Data (eerdere meting)

2022: Exploitatievergunningen: 17 Evenementen vergunningen: 133 Evenementenmeldingen: 101

Data (eerdere meting)

Databron

2021: 14

Gemeente Gouda, Team Bijzondere Wetten

2021: Exploitatievergunningen: 14 Evenementen vergunningen: 31 Evenementenmeldingen: 3

Gemeente Gouda, Team Bijzondere Wetten

2021: Gemeente geen i.v.m. Covid-19 Gouda, Team Radicalisering & Polarisatie 2022: 6

x

Gemeente Gouda, Team Radicalisering & Polarisatie

3.6.4 Wat heeft het gekost? 3.6.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 Begroting 2024 Rekening 2024 (basis) (na wijzigingen)

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

11.896

13.025

12.703

323

Baten

-150

-632

-369

-263

Saldo van baten en lasten

11.746

12.394

12.334

60

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-50

-50

-50

0

11.696

12.344

12.284

60

Gerealiseerd resultaat

3.6.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 Begroting 2024 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

6.098

6.106

6.177

-71

1.2 Openbare orde en veiligheid

5.648

6.287

6.157

131

Totaal

11.746

12.394

12.334

60

3.6.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

70

N

Diverse kleine verschillen.

0

0

Diverse kleine verschillen.

70

N

1.2 Openbare orde en veiligheid

130

V

Een deel van het budget dat bij de Kadernota Integraal VeiligheidsBeleid (meerjarig) beschikbaar is gesteld kon, door een latere invulling van vacatures, niet worden besteed.

51

V

Diverse kleine verschillen.

16

V

De inzet op High Impact Crime kon nagenoeg volledig met eigen medewerkers worden uitgevoerd. Het aanvullende budget hoefde niet aangesproken te worden.

63

V

Jaarstukken 2024

51

3.6.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

0

V

Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma. Totaal

52

Jaarstukken 2024

3.7 Bestuur en organisatie Ambitie Regio en partnerschappen Ontwikkelingen in Gouda zijn van belang voor de omliggende gemeenten in de regio en andersom. Veel van de opgaven waar de gemeente voor staat, kunnen alleen op regionaal niveau worden opgelost. De intensieve samenwerking in de regio Midden-Holland wordt voortgezet. Wederkerigheid is daarbij belangrijk. Huidige samenwerkingsverbanden zijn onder andere samenwerking in de regio Midden-Holland, samenwerking met verschillende steden als Alphen en Woerden, en in verbanden als de G40 en VNG en gemeenschappelijke regelingen. Met de wijziging in de wet Gemeenschappelijke Regelingen bezien we hoe we invulling kunnen geven aan de versterking van de controlerende en kader stellende rol van de gemeenteraad in deze regelingen.

Wat is bereikt? 1) Samenwerking De twaalf thema’s voor raadsbreed samenwerken zijn verder uitgewerkt door de raad en het college. De raad is op diverse thema’s vroegtijdig betrokken door te werken met startnotities. Daardoor is er in een vroeg stadium ruimte voor dialoog en gezamenlijke richting.

2) Gemeenschappelijke regelingen In 2024 zijn vijf gewijzigde gemeenschappelijke regelingen ter instemming voorgelegd aan het college en voor zienswijze en besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Hiermee heeft Gouda alle negen noodzakelijke aanpassingen doorgevoerd. Vanwege het specifieke karakter van gemeenschappelijke regelingen blijven onderlinge verschillen op bepaalde onderdelen onvermijdelijk. Per 1 januari 2025 is de Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein (RWO) overgegaan naar een gemeenschappelijke regeling. De gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas zijn daarmee gezamenlijk verantwoordelijk voor de inkoop en contractering van zorg in het sociaal domein. Het jaar 2024 stond in het teken van de overgang, implementatie en borging van deze nieuwe samenwerkingsvorm. Daarnaast is de Nota Verbonden Partijen in concept gereed. Deze nota heeft als doel de monitoring en sturing op Verbonden Partijen te versterken. Het voorstel is om de nota in juni 2025 ter bespreking en besluitvorming aan de gemeenteraad voor te leggen.

3) Regio en partnerschappen De gemeente Gouda opereert zelfbewuster binnen diverse samenwerkingsverbanden en maakt steeds een zorgvuldige afweging over het juiste schaalniveau en de meest geschikte partners. Door strategische samenwerking wordt de positie van Gouda in de regio versterkt en kunnen gezamenlijke opgaven effectiever worden aangepakt.

4) Ruimte voor burgerinitiatieven In 2024 zijn diverse bewonersinitiatieven ondersteund die bijdragen aan een schonere, groenere en toegankelijkere leefomgeving. Tijdens de Landelijke Opschoondag vonden tientallen zwerfafvalacties plaats en zijn 31 opfleurvergoedingen uitgekeerd. Daarnaast zijn 44 nieuwe locaties toegevoegd aan het programma Groen Moet Je Doen, waaronder een grote buurttuin op het Halewijnplein. Via de regeling Grijs wordt Groen zijn op acht locaties nieuwe groene plekken aangelegd, met de meeste extra vierkante meters in de Crabethstraat. Tot slot is de speeltuin aan de F.W. Reitzlaan/IJssellaan toegankelijker gemaakt en is een toegankelijke picknicktafel geplaatst op het Zoutmanplein. Voor Goudasfalt is een nieuw bestemmingsplan vastgesteld dat duurzaam ruimte geeft aan het burgerinitiatief voor doorontwikkeling.

Jaarstukken 2024

53

3.7.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling 1: Samenwerking • Integratie van bestuurlijke besluitvorming in het zaaksysteem. Het bestuurlijke besluitvormingsproces is geïntegreerd in het zaaksysteem. Dit zorgt voor een efficiëntere en transparantere werkwijze, biedt meer grip op besluitvorming en voldoet aan de eisen van de Archiefwet. • Eenduidige werkwijze voor startnotities. In samenwerking met de griffie is een eenduidige werkwijze vastgesteld om te zorgen dat startnotities goed aansluiten bij de doelstellingen uit het bestuursakkoord.

Doelstelling 2: Gemeenschappelijke regelingen • Afstemming over wetswijziging met gemeenschappelijke regeling. De gemeente heeft nauw samengewerkt met de gemeenschappelijke regelingen om de gevolgen van de wetswijziging op een gecoördineerde en afgestemde manier te implementeren. • Brede interne afstemming voor de nota Verbonden Partijen. Voor de nota Verbonden Partijen is intern breed afgestemd tussen verschillende vakinhoudelijke disciplines, zodat de nota goed aansluit bij de praktijk en de bestuurlijke kaders. • Overgang RWO naar gemeenschappelijke regeling. In 2024 is de Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein (RWO) omgevormd tot een gemeenschappelijke regeling. De gemeente Gouda heeft actief bijgedragen aan de implementatie en het inregelen van de nieuwe samenwerking tussen de vijf deelnemende gemeenten.

Doelstelling 3: Regio en partnerschappen • Organisatie en ontvangst van het VNG-congres. Op 25 en 26 juni 2024 vond het VNG-congres plaats in het Groene Hart, met Alphen-Gouda-Woerden (AGW) als ontvangende organisatie. AGW was verantwoordelijk voor ruim 25 middagsessies, terwijl de ontvangst en het avondprogramma in Gouda plaatsvonden. Met 3.260 deelnemers was dit het best bezochte VNG-congres ooit. • Versterking van de Regio Midden-Holland. Gemeenteraden hebben in 2024 middelen beschikbaar gesteld om zowel de strategische als de uitvoeringskracht van de Regio Midden-Holland te versterken. Dit leidde tot de start van een programmabureau, een strategisch programma en de verdere uitwerking van gezamenlijke regionale opgaven. • Uitbreiding netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden (AGW). Vanuit de netwerksamenwerking AGW zijn programma’s ontwikkeld rond Recreatie, Toerisme & Groen en Circulaire Economie. Ook andere gemeenten in het Groene Hart hebben zich aan deze programma’s gecommitteerd. • Gerichte lobby op ontsluiting Westergouwe en Cortelande. De lobbyagenda richtte zich op de ontsluiting van Westergouwe en Cortelande, in nauwe samenwerking met de gemeente Zuidplas en de Regio Midden-Holland. • G40-netwerkdag in Gouda. Op 24 januari 2024 vond in Gouda de bestuurlijke netwerkdag van de G40 plaats.

Daarbij zijn landelijke en stedelijke thema’s besproken met vertegenwoordigers van de grote en middelgrote steden.

Doelstelling 4: Ruimte voor burgerinitiatieven • Bijstelling financiële middelen voor participatie. In het Herfstakkoord 2024 zijn de middelen voor participatie bijgesteld van scenario 3 naar scenario 2. In een motie van 13 november 2024 is opgeroepen om bij de Begroting 2026 opnieuw een onderbouwde keuze voor scenario 3 voor te leggen, indien de financiële ruimte dit toelaat. • Versterking van ondersteuning en expertise. Projectleiders kregen actieve ondersteuning van een participatieadviseur en nieuwe projectleiders zijn hier expliciet op gewezen. Daarnaast is geworven voor een kwartiermaker participatie en bewonersinitiatieven, die in maart 2025 start. • Vaststelling bestemmingsplan Goudasfalt. In juni 2024 is het bestemmingsplan voor verbrede reikwijdte Goudasfalt vastgesteld door de raad. Dit biedt een duurame juridische basis voor het burgerinitiatief om haar activiteiten de komende jaren te kunnen doorontwikkelen. • Ondersteuning van initiatieven via GoudaPot. In 2024 ontving GoudaPot € 270.000 van de gemeente. Daarmee zijn 178 aanvragen toegekend. Het bestuur heeft extra ingezet op het vergroten van de bekendheid van de regeling. • Geïntegreerde samenwerking met Gouda Bruist. De samenwerking met Gouda Bruist is in 2024 verder geprofessionaliseerd: losse deelopdrachten per afdeling zijn grotendeels gebundeld in een gezamenlijke opdracht.

Deze aanpak wordt de komende jaren verder doorgezet.

3.7.2 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.

3.7.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.

54

Jaarstukken 2024

Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator

Data (jaarstukken 2023)

Data (eerdere meting)

Data (eerdere meting)

Databron

Vertrouwen in overheid en gezondheidsinstellingen

2023 (september): Landelijke overheid: 22,3% Lokale overheid: 33,8%

2022 (november): Landelijke overheid: 29,3% Lokale overheid: 43,3%

2021 (december): Landelijke overheid: 35,3% Lokale overheid: 43,9%

(RISBO, enquête sociale cohesie via Kieskompas) https:// www.waarstaatje gemeente.nl/ dashboard/ maatschappelijkeen-economischeveerkracht/ sociale-cohesie

GemeenPercentage schappelijke jaarrekening regelingen gemeenschappelijke regelingen (lasten gemeenschappelijke regelingen/ totaal van lasten)

2023: % van totaal lasten

2022: 7.94% van totaal lasten

2021: 8.32% van totaal lasten

Jaarrekening Gemeente Gouda

Regio en partnerschappen

Nog geen nieuwe waarde beschikbaar.

2020: 29 samenwerkingsverbanden

x

(Regioatlas) https:// www.regioatlas.nl/ kaarten#_samenwerkingskaartgouda_1

Monitoring start per 2024

x

x

Stadspeiling

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Samenwerking

Data (jaarstukken 2024)

Aantal samenwerkingsverbanden

Ruimte voor Score voor burger‘Sameninitiatieven werking met inwoners’, of voor ‘gemeente betrekt buurt’

3.7.4 Wat heeft het gekost? 3.7.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Lasten

42.403

45.167

46.350

-1.182

Baten

-7.730

-8.230

-10.082

1.852

Saldo van baten en lasten

34.673

36.937

36.268

670

Toevoegingen aan reserves (lasten)

1.887

1.887

1.887

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-3.169

-4.600

-4.384

-216

Gerealiseerd resultaat

33.391

34.225

33.771

454

3.7.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Jaarstukken 2024

55

Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 Begroting 2024 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging -335

0.1 Bestuur

6.253

6.466

6.801

0.2 Burgerzaken

1.184

1.800

1.764

36

0.4 Overhead

27.236

28.671

27.702

969

Totaal

34.673

36.937

36.268

670

3.7.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 0.1 Bestuur

335

N

De netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden werkt aan het versterken van het Groene Hart. De gemeente Gouda verzorgt namens de netwerksamenwerking het financiële beheer van de samenwerking. In 2024 is de programmatische manier van werken, met bijzondere aandacht voor circulaire economie en recreatie & groen, goed op gang gekomen. Dat uit zich ook in het toegekend krijgen van subsidies en bijdragen van aangesloten gemeenten in het Groene Hart. Eind 2024 zijn voor het programma Groene Hart Circulair meerdere subsidies en bijdragen van gemeenten toegekend voor projecten en actielijnen, waarvoor de uitgaven grotendeels plaatsvinden in 2025.

193

V

De organisatie van het VNG congres 2024 heeft geleid tot hogere kosten. Deze zijn met name te verklaren door de keuze voor de plenaire locatie waar meer kosten aan verbonden waren dan vooraf voorzien.

80

N

Vanwege de jaarlijkse herberekening van de benodigde voorziening voor de pensioenen (oud-) wethouders dient een extra bedrag aan de voorziening gedoteerd te worden.

243

N

De kosten voor wachtgeld van oud-wethouders werd voorheen in de exploitatie begroot en geboekt. Hiervoor dient echter een voorziening te worden gevormd. De lasten voor de komende jaren dienen in 2024 in 1 keer aan de voorziening te worden gedoteerd. In de komende jaren geeft dit een voordeel in de exploitatie op.

279

N

Het budget voor intergemeentelijke samenwerking is niet geheel besteed en diverse andere kleine verschillen.

74

V

0.2 Burgerzaken

36

V

Diverse kleine verschillen.

36

V

0.4 Overhead

969

V

Een gezamenlijke aanbesteding heeft een voordeliger tarief voor gas en elektra opgeleverd. Verder zijn er diverse lagere kosten voor schoonmaak geweest, zoals een lagere inzet in het eerste halfjaar en een buitengevellift die niet kon worden gebruikt.

311

V

Door vroegtijdige beëindiging van contracten met ingehuurde medewerkers van de afdeling Dienstverlening is budget overgebleven. De (ongewenste) eerdere uitstroom van deze collega’s hebben we niet op korte termijn kunnen opvangen.

293

V

Het budget voor automatisering is de laatste jaren verhoogd in verband met verwachte stijgingen in de kosten. De prognose was dat de kosten met 15% zouden stijgen. Uiteindelijk blijken de kosten voor 2024 minder hard te zijn gestegen dan geraamd.

232

V

Door vertraging is een aantal gemeentebrede ICT-projecten niet van start gegaan volgens planning en doorgeschoven naar 2025. Hierdoor is het beschikbare budget niet volledig besteed in 2024.

170

V

Dit tekort voor inhuur derden in verband met langdurig zieken wordt gedekt met het overschot in Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie.

158

N

Dit zijn regionale middelen. Voorgesteld wordt om de middelen op taakvelden 0.4, 6.1, 6.71d, 6.72d, 6.82a en 7.1 over te dragen aan de GRJW.

454

N

De gemeentebrede opslag voor overhead wordt centraal op het directiebudget begroot. De daadwerkelijke gemaakte kosten worden op de diverse andere afdelingen begroot en doorbelast naar de andere taakvelden. Daarmee is deze post gemeentebreed saldoneutraal.

507

V

Diverse kleine verschillen.

42

N

De organisatie moet soms kosten maken voor organisatieontwikkeling. Ter dekking van deze kosten heeft de raad de reserve Organisatieontwikkeling in het leven geroepen. Hierop kan een beroep worden gedaan als het gaat om incidentele (re-)organisatiekosten die niet uit reguliere budgetten kunnen worden betaald. Er zijn minder kosten gemaakt dan vanuit de reserve als onttrekking begroot is. Veel kon binnen bestaande budgetten worden opgelost. Hierdoor is in 2024 een beperkt beroep gedaan op de reserve Organisatieontwikkeling en kan de reserve worden aangewend wanneer dat meer nodig is. Dit heeft ook betrekking op taakveld 0.8.

32

V

Het incidentele budget voor implementatie van het eHRM systeem is nog niet geheel in de 2024 besteed. Voorgesteld wordt dit budget over te hevelen naar 2025.

78

V

56

Jaarstukken 2024

3.7.4.4 Verschillenverklaring reserves Verschil

V/N

De reserve Organisatieontwikkeling wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. In 2024 zijn er minder kosten gemaakt die verrekend worden met de reserve.

Omschrijving (bedragen * € 1000)

216

N

Totaal

216

N

3.7.5 Overhead 3.7.5.1 Inleiding Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces worden volgens het BBV gerekend tot de overhead. Baten en lasten van de overhead moeten apart en afzonderlijk worden vermeld. Hierdoor kan de raad beter sturen op e bedrijfsvoering. En door de eenduidige systematiek gaat vergelijken met andere gemeenten gemakkelijker. Vanwege administratief technische redenen is de overhead in Gouda een onderdeel van programma 7 Bestuur en organisatie.

3.7.5.2 Toelichting op de overhead Voorbeelden van kosten die tot de overhead worden gerekend zijn de salarislasten van leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Ook de exploitatielasten van het Huis van de Stad maken deel uit van de overhead. In het BBV is voor de grondexploitaties, investeringen en voorzieningen een uitzondering gemaakt voor wat betreft het centraal begroten en verantwoorden van overheadkosten. Deze uitzondering is gemaakt omdat het niet toerekenen van de overhead zou leiden tot een nadelig resultaat. De jaarlijkse last zou dan namelijk ineens ten laste van het begrotingsresultaat moeten worden gebracht in plaats van deze toe te rekenen aan het grondbedrijf, de onderhoudsvoorzieningen en de investeringen. Toerekening overhead aan heffingen en tarieven Doordat de overhead kosten in een apart overzicht worden verantwoord ontstaat een beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten binnen de programma's. Dit betekent niet dat dat de overhead buiten beschouwing wordt gelaten bij de berekening van de heffingen en tarieven. Deze wordt namelijk extracomptabel (buiten de boekhouding om) berekend ten behoeve van de tariefstelling en om aan te tonen dat de gemeente met deze heffingen geen winst maakt.

De toegerekende overhead aan de heffingen en tarieven maakt onderdeel uit van de gepresenteerde kosten van overhead.

3.7.5.3 Specificatie overhead Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Beheer openbare ruimte

430

491

536

Bestuur Veiligheid en Dienstverlening

200

211

213

-2

2.000

2.469

2.519

-50

Centraal juridische afdeling

817

1.026

1.033

-7

Concernstaf

860

1.054

1.036

18

Dienstverlening

1.744

2.315

2.027

288

Directie algemeen

75

-877

-1.384

507

Directie Maatschappelijke Ontwikkeling

159

166

169

-3

Directie Ruimtelijke Ontwikkeling

171

180

175

5

Facilitaire Zaken

3.594

3.848

3.601

247

Financiën

1.888

1.767

1.689

77

Human resource management

4.394

4.803

4.780

23

Informatievoorziening en automatisering

10.686

10.479

9.505

974

Leerlingzaken

163

163

170

-7

Maatschappelijk beleid

-274

143

286

-143

Opgroeien en start arbeidsmarkt

155

162

297

-135

Projecten openbare ruimte

148

152

226

-74

2.497

2.780

4.809

-2.030

Ruimtelijk beleid en advies

224

234

250

-16

Toezicht en Handhaving

180

185

232

-47

2.463

2.518

2.675

-157

246

152

167

-16

Bestuurs- en managementondersteuning

Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr.

Vastgoed, Grondzaken en Ontwikkeling Veiligheid en wijken

Jaarstukken 2024

-44

57

Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Werk en financiën

278

295

290

Zorg en Ondersteuning

176

133

130

3

33.272

34.850

35.431

-581

Totaal Exploitatie - Baten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

5

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Beheer openbare ruimte

0

0

-3

Bestuur Veiligheid en Dienstverlening

0

0

-3

3

Bestuurs- en managementondersteuning

0

0

-19

19

Centraal juridische afdeling

3

-31

-31

-17

-13

Concernstaf

0

0

0

0

Dienstverlening

0

0

0

0

Directie algemeen

0

0

0

0

Directie Maatschappelijke Ontwikkeling

0

0

0

0

Directie Ruimtelijke Ontwikkeling

0

0

0

0

-449

-449

-492

43

Financiën

0

0

0

0

Human resource management

0

0

-8

8

-3.354

-3.126

-3.040

-87

Facilitaire Zaken

Informatievoorziening en automatisering Leerlingzaken

0

0

0

0

-18

-18

-3

-15

Opgroeien en start arbeidsmarkt

0

0

0

0

Projecten openbare ruimte

0

0

0

0

-1.984

-2.354

-3.929

1.575

Ruimtelijk beleid en advies

0

0

-4

4

Toezicht en Handhaving

0

0

0

0

-193

-193

-207

14

Veiligheid en wijken

-8

-8

-3

-5

Werk en financiën

0

0

0

0

Zorg en Ondersteuning

0

0

0

0

-6.036

-6.179

-7.728

1.550

Maatschappelijk beleid

Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr.

Vastgoed, Grondzaken en Ontwikkeling

Totaal

3.7.5.4 Overheadpercentage Het BBV schrijft voor dat een indicator moeten worden opgenomen in de begroting, welke de totale overheadkosten uitdrukt in een percentage van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

Totale overheadkosten (programma totaal)

34.850

Toerekening externe kostendragers

-6.179

-7.728

Totale overheadkosten (excl toerekening)

28.671

27.702

Totale lasten (exclusief toevoegingen aan reserves)

406.494

390.122

7,1%

7,1%

Berekend overheadpercentage

58

Jaarstukken 2024

35.431

3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Waar staat het programma voor? In de zeven programma’s van deze jaarstukken zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de inkomsten uit het gemeentefonds en de algemene belastingen maar ook de financiering/treasury, de post voor onvoorziene uitgaven en de vennootschapsbelasting. Deze posten komen aan de orde in dit onderdeel van de jaarstukken Financiering en Algemene dekkingsmiddelen.

Jaarstukken 2024

59

3.8.1 Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten zonder een specifiek vooraf bepaald bestedingsdoel. Dit betekent dat de gemeente deze middelen flexibel kan inzetten voor diverse uitgaven. Voorbeelden van algemene dekkingsmiddelen zijn de uitkering uit het gemeentefonds, opbrengsten van gemeentelijke belastingen zoals de OZB en precariobelasting, en inkomsten uit treasury. Omdat er geen directe koppeling is tussen deze inkomsten en specifieke doelstellingen, bevat deze paragraaf geen prestatie-indicatoren. De algemene dekkingsmiddelen zijn onderverdeeld in de volgende categorieën: • Financiering/treasury • Lokale heffingen zonder specifiek bestedingsdoel • Uitkering uit het gemeentefonds • Overige baten en lasten

3.8.2 Toelichting op financiering Treasury Dit taakveld omvat het financieel beheer van de gemeente, waaronder het aantrekken en uitzetten van gelden en het beheer van deelnemingen. Hieronder vallen de rentelasten van leningen, rentebaten uit investeringen, inkomsten uit doorbelaste omslagrente en opbrengsten uit verstrekte leningen aan derden. Daarnaast omvat dit taakveld garantiepremies voor verstrekte borgstellingen en dividendinkomsten uit deelnemingen. De ontwikkelingen rondom treasury worden uitgebreid toegelicht in de paragraaf Financiering. In dit onderdeel van de jaarrekening wordt specifiek ingegaan op het saldo van de financieringsfunctie en de ontvangen dividenden. Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie bestaat uit de ontvangen rente over de uitzettingen, alsmede de betaalde rentelasten over de aangegane leningen en over de aangetrokken middelen in rekening-courant. Saldo financieringsfunctie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

-1.394

-444

-592

Baten

-75

-173

-584

411

-1.469

-618

-1.176

559

Saldo van baten en lasten

148

Toelichting op de tabel Het werkelijk saldo van de financieringsfunctie wijkt ten opzichte van de begroting na wijziging per saldo af met € 559.000 voordelig. Belangrijkste oorzaken van de afwijkingen: In 2024 is minder geleend dan begroot. Het rentetarief viel lager uit. Hierdoor waren de rentekosten op kasgeldleningen € 90.000 lager. Op langlopende leningen waren de rentekosten € 70.000 lager. De baten zijn € 410.000 hoger dan begroot. Dat heeft de volgende oorzaken: - Belastingrente van € 219.000. Deze rente was niet begroot en heeft te maken met de suppletieaangifte Btwcompensatiefonds en de belasting hierover. - Renteontvangsten op de rekening-courant bij de schatkist (€ 132.000) en BNG Bank (€ 9.000). - Rente op geleend geld van € 50.000. Dividenden De dividendinkomsten van de gemeente Gouda komen uit het aandelenbezit in de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Oasen en Cyclus keren geen dividend uit. Dividend (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

0

0

0

0

Baten

-150

-151

-151

0

Saldo van baten en lasten

-150

-151

-151

0

Toelichting op de tabel Geen verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begroting na wijziging.

60

Jaarstukken 2024

3.8.3 Toelichting op overige algemene dekkingsmiddelen De overige onderdelen van de algemene dekkingsmiddelen worden als volgt toegelicht.

3.8.3.1 Lokale heffingen De Gemeentewet bepaalt welke belastingen gemeenten mogen heffen. De gemeenteraad stelt jaarlijks de tarieven vast. Sommige belastinginkomsten hebben een specifieke bestemming, zoals de riool- en afvalstoffenheffing. Andere inkomsten, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB) en parkeerbelastingen, worden ingezet als algemene dekking voor gemeentelijke uitgaven. Onroerende zaakbelasting (woningen en niet-woningen) De OZB is een gemeentelijke belasting op woningen en niet-woningen en vormt een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente Gouda. Binnen de lokale heffingen levert de OZB de op één na hoogste opbrengst, na de rioolheffing. De OZB bestaat uit een belasting voor eigenaren en een belasting voor gebruikers. De hoogte van de aanslag OZB wordt bepaald aan de hand van de WOZ-waarde van het pand. Deze waarde wordt jaarlijks vastgesteld volgens de Wet WOZ. Voor 2024 is uitgegaan van de waarde peildatum 1 januari 2023. De OZB-tarieven worden jaarlijks herzien. De opbrengsten van de OZB worden verantwoord binnen de taakvelden OZB woningen en OZB niet-woningen. Hier tegenover staan de perceptiekosten: dit zijn de kosten die de gemeente maakt voor het opleggen en innen van de aanslagen, de afhandeling van bezwaarschriften en de uitvoering van de Wet WOZ. Een uitgebreide toelichting op de OZB is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen.

Parkeerbelastingen Dit omvat de opbrengsten uit straat- en terreinparkeren, vergunningen en naheffingsaanslagen. In Gouda zorgt met name het betaalde straatparkeren rondom de binnenstad voor jaarlijkse inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen is een toelichting opgenomen. Overige belastingen Onder dit taakveld vallen belastingen zoals precariobelasting en hondenbelasting. Een uitgebreide toelichting op deze heffingen is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen. De opbrengsten uit gemeentelijke belastingen waren in 2024 hoger dan begroot. Dit komt vooral door hogere inkomsten uit parkeerbelasting. Tijdens de 2e bestuursrapportage is de begroting van de parkeeropbrengsten geactualiseerd. Aan het eind van het jaar bleek dat de werkelijke inkomsten uit parkeren alsnog hoger waren dan verwacht. Dit is met name veroorzaakt door extra inkomsten uit straat- en terreinparkeren. Daarnaast waren de opbrengsten uit naheffingsaanslagen iets hoger dan eerder geraamd.

3.8.3.2 Uitkering uit het gemeentefonds De uitkering uit het gemeentefonds is de grootste algemene inkomstenbron van de gemeente. De uitkering bestaat uit verschillende onderdelen. Het grootste deel wordt bepaald op basis van objectieve maatstaven, zoals het aantal inwoners, huishoudens, bijstandsontvangers en woonruimten. De gemeente is in principe vrij om de volledige uitkering naar eigen inzicht te besteden. Het rijk publiceert jaarlijks drie circulaires over het gemeentefonds (mei, september en december). Het college informeert de raad steeds over de financiële gevolgen hiervan voor de Goudse begroting. Op basis van de decembercirculaire 2024 heeft de gemeente € 0,7 miljoen meer ontvangen uit het gemeentefonds dan eerder geraamd op basis van de septembercirculaire. Vanwege de late publicatie van de circulaire kon de extra opbrengst niet meer worden verwerkt in een begrotingswijziging.

3.8.3.3 Overige baten en lasten Binnen dit onderdeel vallen diverse posten, waaronder de post voor onvoorzien en andere stelposten. Daarnaast worden hier de loonkosten verantwoord van bovenformatief personeel dat niet meer werkzaam is en de lasten en baten van gedetacheerd personeel. Onvoorziene uitgaven In de wet staat dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven moet worden opgenomen. De inzet hiervan is alleen onder voorwaarden toegestaan. In de oorspronkelijke Programmabegroting 2024 was een bedrag van € 151.000 geraamd. De gemeenteraad heeft met de vaststelling van de 2e bestuursrapportage 2024 besloten tot aframing van de post onvoorzien naar nihil.

Jaarstukken 2024

61

Stelposten Stelposten zijn bedragen in de begroting die het financiële overzicht compleet maken maar waarvan de exacte invulling op dat moment nog niet vaststaat. Tijdens het begrotingsjaar worden deze posten concreet uitgewerkt en ingevuld. In de Begroting 2024 waren stelposten opgenomen voor loon- en prijscompensatie, uitbreiding Westergouwe, taakmutaties gemeentefonds, het Winterplan, ontwikkeling kapitaallasten, de motie realisatiekracht en een verwachte onderuitputting van de meerjarenbegroting. De meeste posten zijn gedurende het jaar via begrotingswijzigingen ingevuld of vrijgevallen. De uitzondering hierop zijn de taakmutaties uit de septembercirculaire 2024 gemeentefonds. Deze middelen bleven beschikbaar voor nadere invulling maar konden in de resterende maanden van het jaar niet meer in een begrotingswijziging worden verwerkt.

3.8.3.4 Vennootschapsbelasting (VPB) De gemeente Gouda heeft in 2024 een voorlopige inventarisatie uitgevoerd om te bepalen welke gemeentelijke activiteiten onder de vennootschapsbelasting (VPB) vallen. In totaal zijn 40 clusters beoordeeld op hun belastingplicht. Uit deze analyse blijkt dat in ieder geval de clusters parkeergarages, kermis en straatparkeren belastbare activiteiten zijn. Daarnaast heeft de Belastingdienst geoordeeld dat de concessie van reclameborden ook onder de VPB-plicht valt. De beoordeling van de grondexploitaties (grexen) moet nog plaatsvinden. De totale aangifte over 2024 bedraagt naar verwachting € 479.000, wat resulteert in een VPB-druk van circa € 110.000. De verdeling hiervan is als volgt: • Vrijstelling voor straatparkeren en kermis waardoor geen belasting verschuldigd is. • Parkeergarages: Geen vrijstelling van toepassing, VPB-druk van circa € 37.000. • Reclamebordenconcessie: Geen vrijstelling van toepassing, VPB-druk van circa € 73.000. De Belastingdienst heeft de gemeente Gouda naheffingsaanslagen opgelegd voor de concessie van reclameborden. Hiertegen is bezwaar aangetekend. Meerdere gemeenten hebben hierover een gerechtelijke procedure aangespannen. In 2024 is een uitspraak gedaan in het voordeel van de gemeenten, maar de Belastingdienst heeft hoger beroep aangetekend. De uitkomst van het hoger beroep kan nog enkele jaren op zich laten wachten.

De Belastingdienst heeft toegezegd dat de gemeente lopende beroepsprocedures mag afwachten en geen aparte procedure hoeft te starten voor toekomstige aanslagen. Door een nauwkeurigere kostentoerekening aan de clusters parkeergarages en reclameborden over de jaren 2022, 2023 en 2024, is over deze jaren minder VPB verschuldigd. Dit leidt tot een positief resultaat van € 289.000.

3.8.4 Wat heeft het gekost? 3.8.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

6.689

1.312

155

1.157

Baten

-238.476

-245.653

-246.878

1.226

Saldo van baten en lasten

-231.787

-244.341

-246.724

2.382

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

0

0

0

0

-231.787

-244.341

-246.724

2.382

Gerealiseerd resultaat

3.8.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 Begroting 2024 (basis) (na wijzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging 559

0.5 Treasury

-1.619

-769

-1.328

0.61 OZB woningen

-9.674

-10.384

-10.454

70

0.62 OZB niet-woningen

-9.438

-8.990

-8.778

-212

0.63 Parkeerbelasting

-4.059

-4.712

-4.972

261

0.64 Belastingen overig

-520

-592

-637

44

-213.637

-219.811

-220.481

669

6.927

684

-19

703

233

233

-56

289

-231.787

-244.341

-246.724

2.382

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VPB) Totaal

62

Jaarstukken 2024

3.8.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 0.5 Treasury

559

V

Voor € 410.000 is sprake van hogere baten dan begroot. Dit bestaat uit: - Belastingrente van € 219.000. Deze rente was niet begroot en heeft te maken met de suppletieaangifte Btw-compensatiefonds en de belasting hierover. - Renteontvangsten op de rekening-courant bij de schatkist (€ 132.000) en BNG Bank (€ 9.000). - Rente op geleend geld van € 50.000.

410

V

In 2024 is minder geleend dan begroot en het rentetarief viel lager uit. Hierdoor waren de rentekosten op kasgeldleningen € 90.000 lager. Op langlopende leningen waren de rentekosten € 70.000 lager.

138

V

Diverse kleine verschillen.

11

V

0.61 OZB woningen

70

V

Diverse kleine verschillen.

70

V

0.62 OZB niet-woningen

212

N

Dit nadeel wordt met name verklaard doordat de prognose van nog op te leggen aanslagen over voorgaande jaren te hoog was bepaald.

217

N

Diverse kleine verschillen.

5

V

0.63 Parkeerbelasting

261

V

Bij de 2e bestuursrapportage 2024 zijn de parkeerinkomsten geactualiseerd. Eind 2024 bleek dat er toch meer inkomsten op parkeren zijn gerealiseerd. Deze worden voornamelijk veroorzaakt door hogere inkomsten uit straat- en terreinparkeren. Een hogere betalingsbereidheid ligt daaraan ten grondslag. Naheffingsaanslagen en inkomsten uit vergunningen waren licht hoger dan voorzien bij de 2e bestuursrapportage. Naar verwachting vindt de raadsbehandeling van het Omgevingsplan Parkeren in de 2e helft van 2025 plaats. Dit behelst onder meer ook een actualisatie van de tarieven.