Agendabundel

1

BEOOGD EFFECT

Efficiënte en doelmatige besluitvorming door de raad over processtukken en standpunten in de beroepsprocedure, waarbij de exclusieve bevoegdheid van de raad over geheimhouding behouden blijft.

JURIDISCH KADER

De verordening regelt de bevoegdheden, samenstelling en werkwijze van de commissie. De geheimhouding op het betreffende rapport is door de raad bevestigd. De rechtbank heeft aangegeven dat zij deze geheimhouding inhoudelijk zal toetsen en de raad in de procedure zal betrekken. De geheimhoudingsregeling is gebaseerd op de Wet open overheid (Woo), artikelen 5.1 en 5.2. De bevoegdheid tot opheffing van de geheimhouding kan niet gemandateerd worden aan het college of de griffie en moet bij de raad blijven.

ONDERSTEUNING

De bestuurscommissie wordt ondersteund door de griffie. De heer mr. E.J.H. Plambeck van Wille Donker advocaten vertegenwoordigt de raad in rechte.

BIJLAGEN

Verordening Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek Gorinchem

ONDERTEKENING Namens het fractievoorzittersoverleg, griffier

voorzitter

2

Raadsbesluit

De gemeenteraad van Gorinchem, gelezen het advies van dhr. mr. E.J.H. Plambeck van Wille Donker advocaten, gelezen voorstel Z/25/793740 - D-983797 - van de fractievoorzitters,

Besluit: 1. 2. 3.

De Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek in te stellen; De Verordening Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek Gorinchem vast te stellen; De volgende raadsleden te benoemen tot lid van deze bestuurscommissie:

• • • • • • • • •

De heer Klein namens de fractie van Stadsbelang De heer Schefferlie namens de fractie van Democraten Gorinchem Mevrouw De Groot namens de fractie van de PvdA De heer Van Santen namens de fractie van de VVD De heer De Pagter namens de fractie van de CU- SGP De heer Bahlmann namens de fractie van de Gorcum Actief De heer Tekir namens de fractie van D66 Mevrouw Van Oversteeg namens de fractie van het CDA De heer Van Houwelingen namens de fractie van de SP

Aldus besloten in de raadsvergadering van 17 juli 2025.

griffier,

voorzitter,

3

Verordening Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek 2025 Artikel 1. Taken en bevoegdheden bestuurscommissie 1. Aan de Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek (hierna: commissie) wordt de bevoegdheid overgedragen om namens de gemeenteraad besluiten te nemen over: a) Het indienen van een verweerschrift en andere processtukken in de procedures bij de rechtbank Rotterdam met zaaknummers 24-3808 en 24-7057 (of opvolgende procedures), b) Het geven van een nadere motivering, c) Het innemen of wijzigen van een standpunt van de raad in deze procedures met uitzondering van besluiten tot het volledig opheffen van de geheimhouding, het intrekken van het beroep of het instellen van hoger beroep. 2. De commissie treedt hiertoe in overleg met de advocaat die de raad in rechte vertegenwoordigt en wordt ondersteund door de griffie. Artikel 2. Samenstelling bestuurscommissie 1. De commissie bestaat uit één vertegenwoordiger van elke fractie in de gemeenteraad. 2. Iedere fractie wijst een raadslid aan als lid en kan tevens een plaatsvervanger aanwijzen. 3. Ieder lid kan te allen tijde ontslag nemen door schriftelijke kennisgeving aan de raad. De fractie kan een nieuw lid voordragen. 4. De leden kiezen uit hun midden een voorzitter. 5. Iedere fractie heeft in de commissie het aantal stemmen dat gelijk is aan het aantal raadsleden van de fractie. Artikel 3. Besluitvorming 1.

Besluiten worden genomen bij meerderheid van stemmen. 2. Besluiten kunnen ook elektronisch worden genomen, buiten vergadering, mits deze besluiten op de eerstvolgende vergadering van de commissie worden genotuleerd. 3. Besluiten worden alleen genomen als in de vergadering of in de elektronische stemming ten minste de helft van de stemgerechtigde fracties deelneemt.

Verordening Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek 2025 1

4. Wanneer de stemmen staken, wordt het voorstel in een volgende vergadering opnieuw ter stemming gebracht. Indien de stemmen wederom staken, is het voorstel verworpen. Artikel 4. Vergaderfrequentie De commissie vergadert zo vaak als nodig wordt geacht door de voorzitter of op verzoek van minimaal één fractie. Artikel 5. Verslaglegging & verantwoording 1. De griffier draagt zorg voor een besluitenlijst van elke vergadering. 2. De besluitenlijst wordt ter kennisname en vaststelling voorgelegd aan de raad in een besloten raadsvergadering. 3. Tijdens deze vergadering kunnen raadsleden vragen stellen over de werkzaamheden en besluiten van de commissie. De voorzitter of diens plaatsvervanger beantwoordt deze vragen. Artikel 6. Geheimhouding De vergaderingen van de commissie worden in het belang als bedoeld in artikel 5.1 tweede lid, onder i van de Wet open overheid in beslotenheid gehouden. Artikel 7. Slotbepalingen 1. Bij twijfel over de betekenis of toepassing van deze verordening of in gevallen waarin de verordening niet voorziet, beslist de commissie. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek Gorinchem 2025. 3. Deze verordening treedt in werking op de dag na bekendmaking in het Gemeenteblad en wordt gepubliceerd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl.

Ondertekening Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van 17 juli 2025. griffier

voorzitter

Verordening Bestuurscommissie Beroepsprocedure WOO-verzoek 2025 2

Notitie Van

: Ernst Plambeck

Aan

: De heer H. Sepers (Gemeenteraad Gorinchem)

Inzake

: Gemeente Gorinchem / Geheimhouding locaties COA 250540

Datum

: 4 juli 2025

Referentie

: EP/250540/2025

De rechtbank heeft in de procedures bij de rechtbank Rotterdam de raad betrokken. Zij heeft de raad verzocht om een verweerschrift in te dienen en te informeren of een nieuw besluit, dan wel een nadere motivering zal volgen. Het is aan de raad om te besluiten over de inhoud van de diverse stukken. In deze notitie wordt geschetst op welke wijze doelmatig en efficiënt afstemming en goedkeuring kan plaatsvinden met betrekking tot de in te dienen stukken en de verdere behandeling van de procedure. Rol college of griffie 1. Op grond van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder f, van de Gemeentewet is het college bevoegd te besluiten namens de raad rechtsgedingen te voeren of handelingen ter voorbereiding daarop te verrichten, tenzij de raad in voorkomende gevallen anders beslist. Op grond van artikel 156, eerste lid, van de Gemeentewet kan de raad aan het college bevoegdheden overdragen, tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. 2. In dit geval is het college, als bevoegd gezag, reeds betrokken in de procedures tegen de weigering om het rapport tot de keuze van een COA-locatie openbaar te maken. In dat geval verzet de aard van de bevoegdheid (het vertegenwoordigen van en besluiten over de standpunten van de gemeenteraad) zich tegen overdracht van de bevoegheid van de raad aan het college. 3.

Verder geldt dat in dit geval de aard van de bevoegdheid zich verzet tegen mandaatverlening aan de griffier of andere ambtelijke ondersteuning (artikel 10:3 van de Awb). Het besluit tot geheimhouding op grond van artikel 25 van de Gemeentewet is namelijk een exclusieve bevoegdheid van de raad. Opheffing van geheimhouding kan alleen in een vergadering die door meer dan de helft van de raadsleden is bezocht (artikel 25, vierde lid, van de Gemeentewet).

1|2

Voorstel 4.

Gelet op het voorgaande kan de raad enkel zijn bevoegdheden uitoefenen tot het afstemmen over en het besluiten tot het indienen van een verweerschrift, het reageren op stukken en het nemen van een besluit of geven van een nadere motivering. Het is echter wel mogelijk dat de raad met toepassing van artikel 156, eerste lid, van de Gemeentewet (deels of geheel) bevoegdheden overdraagt aan een door hem ingestelde bestuurscommissie in de zin van artikel 83 van de Gemeentewet. Daarbij kan, zoals gebruikelijk, de griffie een dergelijke bestuurscommissie ondersteunen.

5.

Het is aan de raad om te besluiten tot instelling van een commissie met bijbehorend reglement. Het instellingsbesluit dient te geschieden overeenkomstig artikel 6 van de Bekendmakingswet in de elektronische uitgave van het Gemeenteblad (artikel 3:40 juncto 3:42 van de Awb). Ook dient het instellingsbesluit overeenkomstig artikel 84, derde lid, van de Gemeentewet juncto artikel 19 van de Bekendmakingswet beschikbaar te houden in het aangewezen

algemeen

toegankelijk

elektronisch

medium,

te

weten

https://lokaleregelgeving.overheid.nl. 6.

Voor een goede opzet van een reglement, waarbij overigens is gekozen voor een verordening, zij gewezen op de Verordening Bestuurscommissie Beroepsprocedure Schiphol van de raad van

de

gemeente

Nieuwkoop.

Deze

is

te

vinden

via

https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR724834/1. 7.

Gezien het debat voorafgaand aan de weigering om de geheimhouding op te heffen, is het advies dat iedere fractie wordt vertegenwoordigd in een dergelijke bestuurscommissie en dat niet ieder lid van de bestuurscommissie één stem heeft, maar dat het aantal stemmen correspondeert met het aantal leden dat behoort tot de fractie van het lid.

8.

Tevens verdient het aanbeveling dat een dergelijke commissie ook buiten vergadering via elektronische weg besluiten kan nemen, waarna deze tijdens een volgende vergadering worden genotuleerd.

Advies Het is het advies om aan de raad voor te stellen een bestuurscommissie in te stellen met bijbehorend reglement. Een aantal aandachtspunten voor een dergelijk reglement zijn aangegeven. Op deze wijze kan doelmatig en efficiënt afstemming en goedkeuring plaatsvinden met betrekking tot de in te dienen stukken en de verdere behandeling van de procedure.

***

2|2

Gemeente Gorinchem 12 JUNI 2025

711 js ®

document

zaak

978829

groep WJO=o

team

|

de Rechtspraak rechtbank Rotterdam

TTAASTEKENENTIPER POST | | EMAIL

de Gemeenteraad van de gemeente Gorinchem Postbus 108 4200 AC Gorinchem

Bestuursrecht

bezoekadres Wilhelminaplein 100/125 correspondentieadres Postbus 50951, 3007 BM Rotterdam datum onderdeel contactpersoon doorkiesnummer

ons kenmerk

10 juni 2025 A3

t 5.1.2e

5.1.2e 5.1.2e

zaaknummer ROT 24 / 7057 WOO DI01

uw kenmerk bijlage(n)

onderwerp

het beroep van 5.1.2e

te Gorinchem

Voor veilig e-mailen kijk op: www.rechtspraak.nl/contact/rdam www.rechtspraak.nl Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. Wilt u slechts één zaak in uw brief behandelen.

Geachte heer/mevrouw,

Over het beroep met zaaknummer ROT 24 /3808 WOO DIO1 deel ik u het volgende mee. Bij de rechtbank zijn onder de nummers 24-3808 5.1.2e en 24-7057 5.1.2e procedures aanhangig tegen het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Gorinchem. In deze procedures gaat het kort gezegd om Woo-verzoeken aan het College over documenten die zien op de keuze voor een COA-locatie aan de Buys Ballotstraat in Gorinchem. In deze procedures heeft het College zich in bestreden besluiten van 5 maart 2024 en 11 juni 2024 op het standpunt gesteld dat een rapport over de keuze van een COA-locatie niet openbaar gemaakt kan worden, omdat de gemeenteraad heeft besloten dat er geheimhouding op rust en dit later opnieuw door de gemeenteraad is bevestigd. Ingevolge artikel 8.8 van de Woo zijn de openbaarmakingsbepalingen van de Woo dan niet van toepassing.

De rechtbank heeft de zaken op 2 juni 2025 op de zitting behandeld in aanwezigheid van eisers en de gemachtigden van het College. Ter zitting is de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 5 maart 2025. ECLI:NL:RVS:2025:894 aan de orde gesteld. In deze uitspraak geeft de Afdeling aan de bestuursorganen en rechtbanken richting over hoe moet worden omgegaan met Wooverzoeken die tevens betrekking hebben op stukken waarop met toepassing van de Gemeentewet tot geheimhouding is besloten. Uit deze uitspraak volgt dat de geheimhouding inhoudelijk moet kunnen worden getoetst en dat de rechtbank een beroep tegen een Woo-besluit van het College in dat geval dient op te vatten als tevens gericht tegen het besluit over de opheffing van de geheimhouding van de gemeenteraad.

Gelet op deze uitspraak van de Afdeling heeft de rechtbank besloten de gemeenteraad in deze procedures te betrekken en dat de beroepen van eisers mede betrekking hebben op het besluit van de gemeenteraad de op het betreffende rapport rustende geheimhouding niet op te heffen. De beroepschriften van eisers zijn bijgevoegd.

BB923

Uw persoonsgegevens en indien van toepassing die van uw cliënt worden, voor zover nodig, voor een goede procesvoering verwerkt in de registratiesystemen van de Rechtspraak.

datum kenmerk pagina

10 juni 2025

zaaknummer ROT 24/7057 WOO DIO! 2 van2

De zaken tegen het College zijn door de rechtbank op de zitting aangehouden. Met partijen is op de zitting afgesproken dat de zaken verder in beginsel met een schriftelijke stukken- en standpuntuitwisseling zullen worden behandeld. De rechtbank verzoekt de gemeenteraad binnen 6 weken: - de op de zaak betrekking hebbende stukken en een verweerschrift in te dienen. De in te zenden stukken moeten in elk geval betreffen de besluiten tot geheimhouding van het rapport en het besluit de geheimhouding niet op te heffen en daarmee samenhangende op de zaak betrekking hebbende stukken. - het rapport waarop de geheimhouding rust onder toepassing van artikel 8:29 Awb in een afzonderlijke envelop aan de rechtbank toe te sturen.

De rechtbank wijst er nog op dat een besluit tot geheimhouding. dan wel de weigering tot opheffing daarvan gemotiveerd moet worden, zodat de rechtbank de geheimhouding aan de hand daarvan kan toetsen. Mocht de gemeenteraad aanleiding zien een nieuw besluit te nemen of nader te motiveren dan wordt verzocht de rechtbank daarover eveneens binnen 6 weken te informeren. Als de rechtbank de stukken van de gemeenteraad heeft ontvangen worden de andere partijen in de gelegenheid gesteld daarop te reageren.

Met vriendelijke groet,

De griffier

BB923

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikel

Omschrijving

Pagina's

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1

Gemeente Gorinchem 12 JUNI 2025

zaak

77/00

team

5.1.2e

de Rechtspraak

document

E Ë; SS3T echtbank Rotterdam POST | | EMAIL

de Gemeenteraad van de gemeente Gorinchem Postbus 108 4200 AC Gorinchem

Bestuursrecht

bezoekadres Wilhelminaplein 100/125 correspondentieadres Postbus 50951, 3007 BM Rotterdam datum

onderdeel

contactpersoon doorkiesnummer ons kenmerk

10 juni 2025 A3

t 5.1.2e

5.1.2e

Voor veilig e-mailen kijk op www.rechtspraak.nl/contact/rdam www.rechtspraak.nl

5.1.2e

zaaknummer ROT 24 /3808 WOO DI01

uw kenmerk bijlage(n)

onderwerp

het beroep van 5.1.2e

te Gorinchem

Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. Wilt u slechts één zaak in uw brief behandelen.

Geachte heer/mevrouw,

Over het beroep met zaaknummer ROT 24 /3808 WOO DIO! deel ik u het volgende mee. Bij de rechtbank zijn onder de nummers 24-3808 ( 5.1.2e ) en 24-7057 5.1.2e procedures aanhangig tegen het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Gorinchem. In deze procedures gaat het kort gezegd om Woo-verzoeken aan het College over documenten die zien op de keuze voor een COA-locatie aan de Buys Ballotstraat in Gorinchem. In deze procedures heeft het College zich in bestreden besluiten van 5 maart 2024 en 11 juni 2024 op het standpunt gesteld dat een rapport over de keuze van een COA -locatie niet openbaar gemaakt kan worden. omdat de gemeenteraad heeft besloten dat er geheimhouding op rust en dit later opnieuw door de gemeenteraad is bevestigd. Ingevolge artikel 8.8 van de Woo zijn de openbaarmakingsbepalingen van de Woo dan niet van toepassing.

De rechtbank heeft de zaken op 2 juni 2025 op de zitting behandeld in aanwezigheid van eisers en de gemachtigden van het College. Ter zitting is de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 5 maart 2025, ECLI:NL:RVS:2025:894 aan de orde gesteld. In deze uitspraak geeft de Afdeling aan de bestuursorganen en rechtbanken richting over hoe moet worden omgegaan met Wooverzoeken die tevens betrekking hebben op stukken waarop met toepassing van de Gemeentewet tot geheimhouding is besloten. Uit deze uitspraak volgt dat de geheimhouding inhoudelijk moet kunnen worden getoetst en dat de rechtbank een beroep tegen een Woo-besluit van het College in dat geval dient op te vatten als tevens gericht tegen het besluit over de opheffing van de geheimhouding van de gemeenteraad.

Gelet op deze uitspraak van de Afdeling heeft de rechtbank besloten de gemeenteraad in deze procedures te betrekken en dat de beroepen van eisers mede betrekking hebben op het besluit van de gemeenteraad de op het betreffende rapport rustende geheimhouding niet op te heffen. De beroepschriften van eisers zijn bijgevoegd.

BB923

Uw persoonsgegevens en indien van toepassing die van uw cliënt worden, voor zover nodig, voor een goede procesvoering verwerkt in de registratiesystemen van de Rechtspraak

datum

kenmerk pagina

10 juni 2025 zaaknummer ROT 24 / 3808 WOO DIOI

2van2

De zaken tegen het College zijn door de rechtbank op de zitting aangehouden. Met partijen is op de zitting afgesproken dat de zaken verder in beginsel met een schriftelijke stukken- en standpuntuitwisseling zullen worden behandeld. De rechtbank verzoekt de gemeenteraad binnen 6 weken: - de op de zaak betrekking hebbende stukken en een verweerschrift in te dienen. De in te zenden stukken moeten in elk geval betreffen de besluiten tot geheimhouding van het rapport en het besluit de geheimhouding niet op te heffen en daarmee samenhangende op de zaak betrekking hebbende stukken. - het rapport waarop de geheimhouding rust onder toepassing van artikel 8:29 Awb in een afzonderlijke envelop aan de rechtbank toe te sturen.

De rechtbank wijst er nog op dat een besluit tot geheimhouding, dan wel de weigering tot opheffing daarvan gemotiveerd moet worden, zodat de rechtbank de geheimhouding aan de hand daarvan kan toetsen. Mocht de gemeenteraad aanleiding zien een nieuw besluit te nemen of nader te motiveren dan wordt verzocht de rechtbank daarover eveneens binnen 6 weken te informeren. Als de rechtbank de stukken van de gemeenteraad heeft ontvangen worden de andere partijen in de gelegenheid gesteld daarop te reageren.

Met vriendelijke groet.

De griffier

BB923

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikel

Omschrijving

Pagina's

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1

Raadsvoorstel: Z/25/791888/D-978412 Onderwerp: Perspectiefnota 2026

Datum: 10 juni 2025 Portefeuillehouder: Marjo Molengraaf I&O: 3 juli 2025 Raadsvergadering: 17 juli 2025 Opsteller: Dursun, Enez Geeft voorstel begrotingswijziging: Nee

Onderwerp: Perspectiefnota 2026-2029 Voorstel: Wij stellen u voor: 1. De perspectiefnota 2026-2029 (D-978901) vast te stellen. 2. En daarmee in te stemmen met: 2.1 De opgenomen financiële uitgangspunten. 2.2 De voornemens tot bijstelling van de begroting, het investeringsplan en de reserves. 2.3 De dekkingsbronnen om nieuwe investeringen mogelijk te maken. 3 De besluitvorming over de perspectiefnota 2026-2029 te betrekken bij het opstellen van de begroting 2026. Aanleiding: Jaarlijks bieden wij, als kader voor de begroting van het volgende jaar, de perspectiefnota aan. In de perspectiefnota worden de (financiële) uitgangspunten voor de begroting uiteengezet en worden voorstellen tot bijstellingen gedaan. Beoogd effect: Het vaststellen van de financiële kaders voor de begroting 2026. Argumenten: 1.1 Het opstellen van de perspectiefnota is conform het gestelde in de financiële verordening. In de financiële verordening is opgenomen dat het college jaarlijks een perspectiefnota voorlegt aan de gemeenteraad. Het vaststellen van deze nota is een bevoegdheid van de gemeenteraad. 2.1 t/m 2.3 De perspectiefnota bevat uitgangspunten voor de bijstelling van het meerjarenperspectief en voornemens tot bijstellingen van de begroting en het investeringsplan.

Met het vastleggen van de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting geeft de raad aan met welke percentages, indexeringen, etc. de in de begroting opgenomen budgetten, tarieven en dergelijke worden aangepast en doorgerekend. De opgenomen onderwerpen zijn kritisch getoetst om onze begroting op orde te houden. Bij nieuwe investeringen wordt gebruik gemaakt van bestaande of alternatieve dekkingsbronnen, zodat de schulden niet verder oplopen. 3.1 De besluitvorming over de perspectiefnota wordt uitgewerkt in de begroting. De Perspectiefnota bevat uitgangspunten en bijstellingen die worden verwerkt in de begroting 2026. Bij het vaststellen van de begroting worden de budgetten formeel bekrachtigd en beschikbaar gesteld voor de uitvoering.

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

Risico’s: De perspectiefnota is opgesteld op basis van de meest actuele financiële inzichten. In de meicirculaire zijn de ontwikkelingen van het gemeentefonds opgenomen, de uitkomsten daarvan zijn in de perspectiefnota verwerkt. Financiën: In de perspectiefnota is een actueel financieel meerjarenperspectief opgenomen. Ook is er een actueel overzicht van de geplande (nieuwe) investeringen opgenomen. De uitkomsten van het gemeentefonds zijn in de overzichten verwerkt. Participatie: N.v.t. Communicatie: De perspectiefnota 2026 wordt op de gemeentewebsite gepubliceerd. Tevens is er een persbericht verspreid. Duurzaamheid: N.v.t. Vervolgproces: De perspectiefnota 2026-2029 wordt verder verwerkt in de begroting 2026 en meerjarenbegroting 2027-2029. Bijlagen: 1. Perspectiefnota 2026-2029.

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 16 juni 2025 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit: Wij stellen u voor: 1. De perspectiefnota 2026-2029 vast te stellen. 2. En daarmee in te stemmen met: 2.1 De opgenomen financiële uitgangspunten. 2.2 De voornemens tot bijstelling van de begroting, het investeringsplan en de reserves. 2.3 De dekkingsbronnen om nieuwe investeringen mogelijk te maken. 3. De besluitvorming over de perspectiefnota 2026-2029 te betrekken bij het opstellen van de begroting 2026.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 17 juli 2025

Griffier,

Voorzitter,

Perspectiefnota 2026-2029

Perspectiefnota 2026-2029

Inhoudsopgave 1

Inleiding

2

2

Financiële ontwikkelingen

5

2.1 2.2 2.3

6 10 11

3

Technische- en autonome bijstellingen Ontwikkelingen gemeentefonds Ruimtevragers

Investeringen

16

3.1 3.2

16 17

Investeringsplafond Investeringsvoorstellen

4

Overige ontwikkelingen

19

5

Bijlagen

22

5.1 5.2

22 23

Bijgestelde investeringsplanning Uitgangspunten

1

Perspectiefnota 2026-2029

1

Inleiding

Aan de slag voor Gorinchem ‘En nu aan de slag!’ Onder deze titel verscheen aan het begin van deze bestuursperiode het collegeprogramma. Dit programma is een nadere uitwerking van de plannen en ambities uit het coalitieakkoord ‘Voor Gorinchem!’ en daarmee onze belofte aan de stad. Beide titels bij elkaar vatten goed samen waar we als college de afgelopen jaren op hebben ingezet. Samen aan de slag voor Gorinchem! Gorinchem kent flinke uitdagingen op het gebied van wonen, klimaat, bereikbaarheid, stedelijke ontwikkeling, leefbaarheid, jeugdzorg en armoedebestrijding. Op deze onderwerpen, en op verschillende langer lopende dossiers, hebben we in de afgelopen jaren mooie stappen kunnen zetten. We realiseerden het overgrote deel van het collegeprogramma en geven daarmee invulling aan onze belofte aan Gorinchem. Investeren in Gorinchem Het zijn financieel uitdagende tijden. Dat betekent keuzes maken. Keuzes welke onderwerpen we het belangrijkst vinden, waar we wel en niet verder aan de slag gaan en waar we onze beperkte financiële middelen voor gebruiken. Zo hebben we in de afgelopen jaren volop kunnen investeren in Gorinchem. Als gemeentebestuur namen we besluiten over de realisatie van een nieuw zwembad, cultuurhuis en de benodigde investeringen in schoolgebouwen.

We werkten aan de verduurzaming van onze stad en pakten de kwaliteit van onze wegen en de uitstraling van de vesting aan. We ontwikkelden beleid om ons erfgoed te behouden voor volgende generaties en zetten in op het ontvangen van meer mensen die Gorinchem komen ontdekken. Met de nieuwe integrale samenlevingsvisie realiseerden we een nog meer dekkend sociaal beleid voor wie hulp nodig heeft. Financieel solide beleid In de laatste perspectiefnota van deze bestuursperiode brengen we geen nieuw beleid in. We zetten in op de verdere uitwerking, uitvoering en continuïteit van beleid. We zijn terughoudend geweest in het opnemen van financiële ruimtevragers. Waarbij we uiteraard alert zijn op actuele ontwikkelingen en noodzakelijke investeringen. Vorig jaar hebben we al geanticipeerd op teruglopende financiële middelen vanuit de Rijksoverheid. Als college en raad namen we onze verantwoordelijkheid om stappen te zetten richting een sluitende begroting. Door dit financieel solide beleid, is het dit jaar niet nodig om aanvullende bezuinigingsmaatregelen te treffen. Vorig jaar is wel een aantal taakstellingen opgenomen in de begroting, die nog verder uitgewerkt moeten worden. Dat doen we in deze perspectiefnota voor 2026. Een aantal taakstellingen moet nog verder worden ingevuld voor de jaren na 2026.

Hiermee kunnen we inspelen op de actuele financiële situatie en middelen die door het Rijk beschikbaar worden gesteld en nemen we alleen de maatregelen die echt nodig zijn. Onze perspectiefnota is financieel meerjarig sluitend. Tegelijkertijd is blijvend zorgvuldig financieel beleid nodig, omdat het saldo slechts een klein bedrag is, vergeleken met het totaal van onze begroting. Met deze perspectiefnota zetten we een grote stap naar een meerjarig sluitende begroting voor de volgende bestuursperiode. En geven daarmee de ruimte aan een nieuw bestuur om keuzes te maken voor die periode. Waar wij vorig jaar maatregelen moesten treffen om de begroting sluitend te houden, zien we in veel andere gemeenten dat dit jaar bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen. Een blijvende inzet richting regering en Tweede Kamer voor voldoende middelen voor gemeenten blijft dan ook nodig om te voorkomen dat lokale voorzieningen in Nederland verdwijnen. Accenten De perspectiefnota bevat natuurlijk nog een aantal accenten voor het laatste deel van deze bestuursperiode. De komende jaren staat de realisatie van verschillende onderwijsgebouwen gepland. We blijven sparen en gebruiken een deel van de investeringsruimte in deze perspectiefnota om extra in te zetten op de uitvoering

2

Perspectiefnota 2026-2029 van het IHP. We bereiden ons voor op een eerste deel van ons eigen aandeel in de transformatie van de Schelluinsestraat, en we werken aan de uitgifte van bedrijventerrein Groote Haar. We zetten onze schouders onder de werkzaamheden die in gang zijn gezet, zoals de realisatie van het nieuwe zwembad, het cultuurhuis, de uitrol van het warmtenet, de herinrichting van de Banneweg en de aanpak van fietsknelpunten. We blijven alert op kansen die zich voordoen om de financiering voor onze plannen voor elkaar te krijgen. Dat doen we onder andere door intensiever samenwerking in de regio en inzet op lobby. We zetten Gorinchem centraal bij onze citymarketing. We zijn trots op onze vesting en zetten de hele stad in de spotlights. Daarbij is goed onderhoud ons visitekaartje. We blijven investeren in de kwaliteit van cultuur in onze gemeente. Daarnaast behouden we ontmoetingsplaatsen in de stad, zoals wijkcentra en het Natuurcentrum. Het stadhuis ontwikkelen we verder tot huis van de stad. De komst van het werkcentrum en ons vernieuwde dienstverleningsconcept, vraagt om een inrichting van de ontvangstruimte van ons stadhuis die past bij de ambitie om bereikbaar en dienstverlenend te zijn. In samenwerking met onderwijs en organisaties die zich bezig houden met jongeren werken we aan een pedagogisch educatief ecosysteem.

Door middel van Preventie met Gezag voorkomen we dat jongeren in zwaardere problematiek terecht komen. Samenwerking met anderen blijft essentieel voor alles wat we als gemeente doen. We blijven inzetten op samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Mooie voorbeelden daarvan zijn de beroepencampus en het i_lab. Alleen samen kunnen we de uitdagingen waar we voor staan aanpakken. Verder aan de slag In de komende tijd is nog veel te doen. Samen met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties blijven we dan ook volop inzetten op wat in Gorinchem moet gebeuren. We willen op deze plek iedereen met wie we in deze bestuursperiode samen aan de slag mogen voor Gorinchem hartelijk danken voor de samenwerking. We zien er naar uit om ook in dit laatste deel van de periode samen aan de stad te blijven werken. Verder aan de slag dus! Het college van burgemeester en wethouders, 16 juni 2025

3

Perspectiefnota 2026-2029 Opbouw perspectiefnota In hoofdstuk 1 is de beleidsmatige inleiding opgenomen. In hoofdstuk 2 wordt het financiële meerjarenperspectief gepresenteerd. In dit hoofdstuk worden de voorgestelde bijstellingen samengevat. In paragraaf 2.1 worden de technische- en autonome bijstellingen nader toegelicht. In paragraaf 2.2 wordt ingegaan op de ontwikkelingen van het gemeentefonds. Vervolgens worden de ruimtevragers in paragraaf 2.3 weergegeven, oftewel de onderwerpen waarvoor extra middelen nodig zijn. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de investeringsopgave voor de komende jaren. Hierbij wordt in paragraaf 3.1 aandacht besteed aan het investeringsplafond en in paragraaf 3.2 worden de afzonderlijke investeringsvoorstellen weergegeven. In hoofdstuk 4 wordt een overzicht van overige relevante ontwikkelingen weergegeven, waaronder de stand van zaken van de uitvoering van de taakstellingen die in de begroting 2025-2028 zijn opgenomen. Tot slot bevat hoofdstuk 5 de bijlagen. In paragraaf 5.1 wordt een overzicht gepresenteerd van investeringen die in de tijd zijn doorgeschoven en daardoor effect hebben op de kapitaallasten en in paragraaf 5.2 zijn de gehanteerde uitgangspunten opgenomen.

4

Perspectiefnota 2026-2029

2

Financiële ontwikkelingen

De financiële ontwikkelingen voor 2026 en verder worden in de volgende hoofdstukken uiteengezet. Voorafgaand aan die uiteenzetting geven we een samenvatting van het financieel meerjarenperspectief. Financiële ontwikkelingen (bedragen x €1.000; - = nadeel)

2026

2027

2028

2029

Actueel begrotingssaldo

477

126

994

1.772

Technische- en autonome bijstellingen

-866

-2.429

-2.730

-2.928

Gemeentefonds

4.223

4.793

4.408

4.661

Ruimtevragers

-2.502

-2.257

-1.965

-1.815

Investeringen

0

-49

-43

-262

1.332

184

664

1.429

Bijgesteld meerjarenperspectief

De meicirculaire is financieel verwerkt in het bovenstaande overzicht. In de volgende hoofdstukken lichten we de verschillende onderdelen van deze financiële ontwikkelingen nader toe. Het begrotingssaldo 2026 bedraagt circa 0,8% van de totale begroting.

5

Perspectiefnota 2026-2029

2.1

Technische- en autonome bijstellingen

Ieder jaar worden de begrotingsbudgetten geactualiseerd op basis van Cao-ontwikkelingen, areaalontwikkelingen en prijsontwikkelingen. Ook de stijging van het aantal woningen en (eventuele) bijstellingen van tarieven leiden tot financiële aanpassing van de begroting. De basis hiervoor ligt in de ramingen van het Centraal Planbureau (CPB), dan wel in de uitgangspunten die gehanteerd zijn bij de meicirculaire. Daarnaast leiden andere technische- en autonome ontwikkelingen tot het bijstellen van de begroting. Voor het jaar 2026 en verder wordt rekening gehouden met de volgende bijstellingen.

Nr.

Technische- en autonome bijstellingen (bedragen x € 1.000; - = nadeel)

1

Loonindex (1,13%)

2

Prijsindex prijsgevoelige budgetten (3,2%)

3 4 5

2026

2027

2028

2029

-98

-795

-795

-795

-1.173

-1.177

-1.145

-1.144

Subsidie-index (2,17% )

-138

-135

-122

-122

Index belastingen, tarieven en areaal (3,2%)

457

458

458

458

Actualiseren investeringen (faseringen, gereedmeldingen en indexeringen) (3,2%)

285

63

-70

-193

6

Treasury resultaat

300

150

-75

-150

7

Verbonden partijen loon- en prijsindex

-936

-1.033

-1.021

-1.021

8

DG&J Aanpassing Beleid

-91

-91

-91

-91

9

SOJ Aanpassing beleid

34

34

34

34

10

Avres Aanpassing beleid

366

366

366

366

11

Nog in te vullen taakstelling Sociaal Domein

-309

-309

-309

-309

12a

Waardlanden

-144

-144

-144

-144

12b

Doorberekening loon- en prijsindex Waardlanden in afvalstoffenheffing

216

216

216

216

12c

DVO's Waardlanden

3

3

3

3

13

Storting voorziening Riool

-63

-63

-63

-63

14

Dividend BNG en Stedin

200

200

200

200

15

Bredere inzet Brede scholen

-40

16

Areaaluitbreiding openbaar groen en wegen

-102

-102

-102

-102

17

Begraafrechten

-100

-100

-100

-100

18

Verhuuropbrengst gebouw C

-118

-118

-118

-118

19

Woo-budget

63

63

63

20

Aflossingsreserve

500

21

Havens en cruiseschepen

120

120

120

120

22

Wet op de lijkbezorging

-35

-35

-35

-35

Totaal technische- en autonome bijstellingen

-866

-2.429

-2.730

-2.928

6

Perspectiefnota 2026-2029 1. Loonindex De nieuwe Cao voor gemeenten geldt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. Op 1 januari 2026 worden de salarisschalen nominaal verhoogd met € 35. Vervolgens vindt op 1 juli 2026 een loonstijging van 1,25% plaats, gevolgd door een verdere stijging van 1,6% op 1 januari 2027. We houden rekening met een stijging van de totale loonsom in 2026 met 1,13% (€ 35 is 0,5% van de totale loonsom + 0,63% voor een half jaar) en in 2027 met 1,6%. De berekening van de loonstijgingen geeft een indicatie van de verwachte verhogingen. De definitieve salarisschalen zijn op dit moment nog niet door de VNG vastgesteld. Zodra deze beschikbaar zijn, kunnen de exacte bedragen worden opgenomen in de begroting voor 2026. 2. Prijsindex prijsgevoelige budgetten De prijsgevoelige budgetten worden geïndexeerd met 3,2%, conform de raming van het CPB. 3. Subsidie-index Voor de gesubsidieerde instellingen hanteren wij een index van 2,17% (het gemiddelde van 1,13% voor lonen en 3,2% voor prijsstijgingen). 4. Index belastingen en tarieven (3,2%) Dit betreft met name de OZB verhoging voor woningen en niet-woningen. 5. Actualiseren investeringen De geplande investeringen zijn integraal beoordeeld qua planning en fasering. Daar waar sprake is van een bijstelling van de planning, leidt dit tot een verschuiving in de kapitaallasten.

Een overzicht van de bijgestelde investeringsplanning is te vinden in bijlage 5.1. 6. Treasury resultaat Door met name het verschuiven van de investeringen is er op korte termijn minder financiering nodig dan begroot. Hierdoor is het mogelijk incidenteel een deel van de begrote rentelasten te verlagen. In 2028/2029 zal dit leiden tot een nadeel. 7. Verbonden partijen loon- en prijsindex Voor de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen (GR-en) volgen we de begrotingen van die GR-en, zoals opgenomen in zienswijzestukken die onlangs aan de raad zijn aangeboden. 8./9./10. DG&J, SOJ en Avres Aanpassing beleid Conform de zienswijzeprocedure worden beleidsaanpassingen van deze GR-en verwerkt in de perspectiefnota. 11. Nog in te vullen taakstelling Sociaal Domein Beleidsaanpassingen bij Avres leveren een financieel voordeel op. Voor het Sociaal Domein staat nog een taakstelling open. Daarom wordt voorgesteld om de voordelen van de beleidsaanpassingen bij Avres in te zetten voor de taakstelling Sociaal Domein. 12a&b. Waardlanden De lasten voor de afvalinzameling (en bedrijfsvoering) nemen met € 278.000 toe, terwijl de lasten voor de afvalverwerking mede als gevolg van het gevoerde afvalstoffenbeleid met € 134.000 afnemen.

De toename van de lasten voor afvalinzameling wordt vooral veroorzaakt door gevolgen van de Cao-afspraken en de overige bedrijfsvoeringskosten (zie zienswijzestukken die onlangs aan de raad zijn aangeboden). Het saldo van € 144.000 wordt doorberekend in het tarief Afvalstoffenheffing 2026. Dit geldt ook voor de meerkosten voor de

7

Perspectiefnota 2026-2029 DVO Inzameling bijplaatsingen van € 72.000. Per saldo wordt € 216.000 doorberekend in het tarief Afvalstoffenheffing 2026. 12c DVO's Waardlanden In de concept begroting 2026 houdt Waardlanden rekening met de voorlopige bedragen van de herziene dienstverleningsovereenkomsten. Ten opzichte van onze begroting, jaarschijf 2026 zijn de verschillen per saldo marginaal (€ 3.000). 13. Storting voorziening Riool Specifiek voor het onderdeel straatvegen dalen de lasten met € 162.000 en voor de verwerking van straatvuil stijgen de lasten met € 36.000, per saldo een voordeel van € 126.000. Een deel van de kosten voor straatvegen en verwerking straatvuil (50%) wordt regulier doorberekend in de berekening van het tarief Riolering. Nu de kosten dalen, wordt 50% van het voordeel van € 126.000 toegevoegd aan de egalisatievoorziening Riolering. 14. Dividend BNG en Stedin Als gevolg van de energietransitie had Stedin kapitaal nodig. Dit zorgde voor onzekerheid over de dividenduitkering. Inmiddels heeft het Rijk een aandelenbelang genomen in Stedin waardoor de stabiliteit is toegenomen. Hierdoor is de verwachting dat de dividendinkomsten zekerder zijn. Ook het dividend van BNG is de laatste jaren structureel hoger dan begroot. De verwachte dividendinkomsten zijn dan ook verhoogd. 15.

Bredere inzet Brede Scholen De kostenbesparing als gevolg van de bredere inzet van de wijkfunctie van de Brede Scholen voor zaken die ruimte vragen, wordt in 2026 nog niet volledig gerealiseerd. 16. Areaaluitbreiding openbaar groen en wegen Door ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving, zoals nieuwbouwprojecten, herinrichtingen en ambities op het gebied van biodiversiteit, neemt het areaal aan openbaar groen en verhardingen toe. Dit brengt structurele extra kosten met zich mee voor het beheer en onderhoud. 17. Begraafrechten De ontvangsten uit begraafrechten betreffen in de meeste gevallen afkoopsommen. Deze komen ten gunste van de voorziening waar vervolgens elk jaar een jaarschijf uit wordt onttrokken. Het bedrag van de verhoging van de afkoopsommen komt daardoor maar voor een klein deel direct ten gunste van een begrotingsjaar. Hierdoor worden de begrote opbrengsten voorlopig niet gehaald. 18. Verhuuropbrengst gebouw C In de perspectiefnota 2025 is opgenomen extra huur te generen met gebouw C. De interesse in dit gebouw is echter beperkt. Daarnaast wordt het nu gebruikt als werkruimte gedurende de periode dat het Stadhuis wordt aangesloten op het warmtenet. 19.

Woo-budget Voor de Wet open overheid (Woo) ontvangt de gemeente vanaf 2022 via de algemene uitkering structurele middelen voor actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. Daarnaast ontvangen we tot en met 2026 ook incidentele middelen voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. Deze incidentele middelen eindigen vanaf 2027, maar het uitgavenbudget is wel structureel geraamd en kan dus vrijvallen. 20. Aflossingsreserve In de perspectiefnota 2025 is € 500.000 vanuit het begrotingssaldo 2026 ingezet voor het investeringsplafond.

8

Perspectiefnota 2026-2029 In de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2024 wordt voorgesteld om € 500.000 te storten in de aflossingsreserve. Hierdoor kan de in 2026 geraamde storting in de aflossingsreserve worden teruggedraaid. 21. Havens en cruiseschepen Het aantal cruiseschepen dat Gorinchem aandoet, is hoger dan oorspronkelijk geraamd. De liggelden en administratiekosten zorgen structureel voor extra baten van € 120.000. Om deze hogere opbrengst te blijven realiseren, is wel inzet nodig. Zie hiervoor ruimtevrager 28. 22. Wet op de lijkbezorging Het komt steeds vaker voor dat de gemeente kosten moet maken voor inwoners die geen middelen hebben voor de organisatie van een uitvaart. Hierdoor zijn er structureel extra middelen nodig.

9

Perspectiefnota 2026-2029

2.2

Ontwikkelingen gemeentefonds

De ontwikkeling van het gemeentefonds wordt jaarlijks in de diverse circulaires nader toegelicht. De meicirculaire 2025 vormt een belangrijk kader voor de begroting 2026. Gemeentefonds (bedragen x € 1.000; - = nadeel)

2026

2027

2028

2029

Bijstellingen Algemene uitkering

4.223

4.793

4.408

4.661

-262

-263

Hervormingsagenda (Jeugd) o.b.v. meicirculaire

1.307

1.160

Storting reserve Sociaal Domein

-1.307

-1.160

4.223

4.793

Besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd Totaal Gemeentefonds

262

263

4.408

4.661

In de meicirculaire is de terugval van het gemeentefonds door het Rijk vanaf 2026 gedempt met structureel ruim €400 mln. per jaar, hetgeen voor onze gemeente vanaf 2026 een structureel voordeel geeft van ongeveer €1 mln per jaar. De Hervormingsagenda Jeugd heeft een groot effect op het gemeentefonds. Dit effect wordt door het Rijk vooralsnog doorgeschoven naar 2028. Voorgesteld wordt het voordeel van deze verschuiving in 2026 en 2027 toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein. Daarnaast wordt voorgesteld het extra nadeel van deze verschuiving vanaf 2028 te dekken door het verhogen van de besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugd. Voor de omvang van deze besparingsopgave verwijzen wij u naar hoofdstuk 4 Overige ontwikkelingen. Op de extra bijdrage van het Rijk is in de jaren 2026/2027 de besparing van de lokale keuzes al in mindering gebracht.

10

Perspectiefnota 2026-2029

2.3

Ruimtevragers

In dit hoofdstuk zijn de ruimtevragers opgenomen waarvan wordt voorgesteld om deze te verwerken in de begroting 2026-2029. In de tabel zijn de financiële effecten van deze ontwikkelingen opgenomen. Onder de tabel wordt toegelicht waarom het nodig is om deze kosten te maken. In deze perspectiefnota zijn we kritisch geweest op het opnemen van nieuwe ruimtevragers. Bij de perspectiefnota en begroting 2025 hebben we diverse maatregelen moeten treffen om de begroting op orde te krijgen en houden. Dat maakt dat er ook in deze perspectiefnota weinig ruimte is voor nieuwe zaken die om financiële middelen vragen. Nr.

Ruimtevragers (bedragen x € 1.000; - = nadeel)

2026

2027

2028

2029

1

Griffierechten en proceskosten

-29

-29

-29

-29

2

Activiteitenbudget Gorcums museum

-30

3

Stadsecologie uitvoeringsbudget

-20

4

Verkiezingen, afscheid/welkom stadsbestuur

-62

5

Onderhoud kunstcollectie

6

Hamelhuis

-37

-37

-37

-37

7

Subsidie cultuurparticipatie

-10

-10

-10

-10

8

Inrichting Jenaplanschool en Montessorischool

-45

9

Noodlokalen Yulius

-70

10a

BRP op orde

-200

-200

-200

10b

Dekking extra opbrengsten BRP

50

50

50

11

Leegstand 't Gilde

-110

-110

12

Taakstelling besparing MJOP Vastgoed

-247

-247

-247

-247

13

Groot en klein onderhoud MJOP (Civiele kunstwerken en publieke objecten)

-251

-251

-251

-251

14

Uitvoeringskosten MJOP

-60

-60

-60

-60

15

Maaibeheer stadswallen

-25

-25

-25

-25

16

Ondernemersfonds

-62

-62

-62

-62

17

Huishoudelijke ondersteuning

-300

-300

-300

-300

18a

Individuele begeleiding

-80

18b

Dekking reserve Sociaal Domein

80

19

Dagbesteding en individuele begeleiding

-475

-475

-475

-475

20a

Odensehuis

-75

20b

Dekking reserve Sociaal Domein

75

21

Wmo voorzieningen

-40

-40

-40

-40

22

Scootmobielen

-100

-100

-100

-100

23

Overige verplaatsingsmiddelen Wmo

-50

-50

-50

-50

24

MolenHopper

-165

-197

-230

-230

25a

Automaatje

-30

25b

Dekking reserve Sociaal Domein

30

26

Dekking Wmo onvoorzien

205

205

205

205

27a

Gorcumpas

pm

pm

27b

Dekking reserve Sociaal Domein

pm

pm

28

Bijdrage GCM

-50

-50

29

Formatie Griffie

-135

-135

pm

pm

30

Personeelskosten organisatie

-154

-104

-104

-104

-30

11

Perspectiefnota 2026-2029 Nr.

Ruimtevragers (bedragen x € 1.000; - = nadeel)

31

Erfgoed uitvoeringsbudget Totaal

2026

2027

2028

2029

-2.257

-1.965

-1.815

-30 -2.502

1. Griffierechten en proceskosten De laatste jaren zien we een toename in griffierechten en proceskosten door langlopende dossiers of meer zaken waarin de rechter bepaalt dat de gemeente de griffierechten en proceskosten moet vergoeden. 2 Activiteitenbudget Gorcums museum Op dit moment wordt er een vaste presentatie in het Gorcums Museum gerealiseerd. Er is echter geen budget voor jaarlijks wisselende content. Om de presentatie aantrekkelijk en relevant te houden voor de stad, is het belangrijk een wisselend element toe te voegen en wordt er voor 2026 een budget van € 30.000 aangevraagd. 3. Stadsecologie uitvoeringsbudget In het afgelopen jaar zijn de voorbereidingen gestart voor het uitvoeringsprogramma Bliekse natuur, om invulling te geven aan de ambitie om Gorinchem radicaal te vergroenen. Voor de uitvoering van dit beleid is een uitvoeringsbudget nodig. 4. Verkiezingen, afscheid/welkom stadsbestuur In maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Naar verwachting heeft dit tot gevolg dat de samenstelling van de raad wijzigt en we afscheid nemen van een aantal raadsleden en nieuwe raadsleden verwelkomen. Voor nieuwe raadsleden hebben we ook een introductieprogramma. Daarnaast verwachten we kosten te maken voor de vorming van een nieuwe college. 5.

Onderhoud kunstcollectie Conform de overeenkomst die de gemeente Gorinchem in 1982/1983 met de Historische Vereniging OudGorcum is aangegaan, is de gemeente huisvader over de (historische) collectie. Daaronder valt o.a. een goede registratie en verzekering. Voor een volledige registratie moet eenmalig de collectie buiten het museum en het depot in beeld worden gebracht. 6. Hamelhuis De subsidierelatie met het Hendrick Hamelmuseum is geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie is besloten de subsidie voort te zetten. We verwijzen u hiervoor naar de onlangs verzonden raadsinformatiebrief. 7. Subsidie cultuurparticipatie Onder begeleiding van Stichting De Spreekkamer is binnen het project Geworteld in Gorinchem een betrokken en diverse community ontstaan in de Haarwijk. Deze samenwerking heeft geleid tot waardevolle ontmoetingen, persoonlijke verhalen en zichtbare verbinding in de wijk. Onder de deelnemers leeft een sterke wens om de ontstane community voort te zetten. Stichting De Spreekkamer onderzoekt daarom de mogelijkheid om zich om te vormen tot Stichting Geworteld in Gorinchem. Deze wijziging omvat een naamsverandering en een nieuw bestuur, samengesteld uit leden van de community zelf. Om deze gemeenschap te ondersteunen, is structurele financiering van € 40.000 noodzakelijk.

De subsidie aan Stichting De Spreekkamer van structureel € 30.000 wordt, zoals vorig jaar bij de begroting aangegeven, ingezet om deels het benodigde bedrag hiervoor te dekken. Een aanvullend budget van € 10.000 blijft dan nodig. 8. Inrichting Jenaplanschool en Montessorischool In verband met de groei van het aantal leerlingen op de Jenaplanschool en de Montessorischool heeft het schoolbestuur OVO recht op een wettelijke normvergoeding voor de eerste aanschaf onderwijsleerpakket en meubilair.

12

Perspectiefnota 2026-2029 9. Noodlokalen Yulius In het kader van onze wettelijke huisvestingstaak hebben we voor de huisvesting van het Yulius Lingewaal College tijdelijk noodlokalen geplaatst op de locatie Merwedekanaal 8a. In afwachting van de verschillende (verhuis)bewegingen op onderwijshuisvestingsgebied, zijn deze noodlokalen nog een jaar langer (2026) benodigd. Daarna dienen deze noodlokalen te worden gedemonteerd en afgevoerd. Voor de huur en de verwijderingskosten is in 2026 € 70.000 nodig. 10. Basisregistratie Personen (BRP) op orde Naast de wettelijke verplichting om zorg te dragen voor een correcte BRP brengt het investeren in adreskwaliteit verscheidene andere voordelen met zich mee, zo bewijst ook het project BRP op orde. Een juiste BRP zorgt ervoor dat we in beeld hebben wie waar woont, om zo illegale bewoning van (administratief leegstaande) locaties en eventuele ondermijnende activiteiten tegen te gaan. Adreskwaliteit vergroot indirect de leefbaarheid en veiligheid in wijken. Een deel van de lasten kan worden gedekt omdat de algemene uitkering o.a. is gebaseerd op het aantal inwoners. 11. Leegstand 't Gilde De sporthal van vakcollege 't Gilde (oude locatie) is nog nodig voor bewegingsonderwijs totdat de extra/nieuwe sporthal op de campus is gerealiseerd. Daarom kan er nog niet gesloopt worden.

Leegstand brengt echter kosten met zich mee (gas, water, electriciteit, beheer, eigenaarslasten etc.). Daar is niet in voorzien, omdat vorig jaar middelen voor sloop zijn aangevraagd. 12. Taakstelling besparing MJOP Vastgoed Bij de laatste actualisatie in 2022 is het niet gelukt om de taakstelling te realiseren. Inmiddels wordt het invullen van deze taakstelling als niet reëel ingeschat. Daarom stellen wij voor het nog openstaande bedrag van € 247.000 voor deze taakstelling af te ramen. 13. Groot en klein onderhoud MJOP (Civiele kunstwerken en publieke objecten) Het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) Openbare Ruimte is geactualiseerd. Ten opzichte van het vorige beheerplan zijn extra middelen nodig, onder andere omdat het nieuwe plan is opgesteld op basis van inspecties, waarbij de actuele staat van de objecten bepalend is voor de kosten van het onderhoud. Het vorige beheerplan was gebaseerd op de theoretische levensduur van de objecten. Daarnaast zorgt de areaaluitbreiding en indexatie voor hogere onderhoudskosten. 14. Uitvoeringskosten MJOP Voor de uitvoering van het nieuwe MJOP Openbare Ruimte is budget vereist voor de personele kosten. 15. Maaibeheer stadswallen De noodzaak om het maaibeheer van de Stadswallen aan te passen is door herstelwerkzaamheden aan de op de Stadswallen gelegen asfaltverharding en het belang van de biodiversiteit urgenter geworden.

Daarnaast ligt dit in lijn met het onlangs vastgestelde erfgoedbeleid. Om hier uitvoering aan te geven zijn meer financiële middelen noodzakelijk. 16. Ondernemersfonds In 2025 wordt het ondernemersfonds in Gorinchem opgericht. Dit jaar participeert de gemeente met haar eigen gemeentelijk vastgoed in het fonds. Voor de intentie om als gemeente langdurig mee te blijven participeren in het ondernemersfonds is meerjarig budget nodig. Dit ligt in lijn met de motie die hierover door de raad is aangenomen.

13

Perspectiefnota 2026-2029 17. Huishoudelijke ondersteuning Als gevolg van een herijking van de tarieven voor huishoudelijke ondersteuning stijgen de kosten voor de huishoudelijke ondersteuning. 18a&b. Individuele begeleiding Op basis van de te verwachten kostenontwikkeling zien wij een toename van de kosten. Voor 2026 worden deze kosten gedekt uit te reserve Sociaal Domein. Er wordt onderzocht of de stijging van de kosten na 2026 uit andere budgetten kan worden gedekt. 19. Dagbesteding en individuele begeleiding Rekening houdend met verwachte groei van het aantal cliënten, o.a. als gevolg van extramuralisering van zorg en doordecentralisatie, de omvang van de indicaties en de afgesloten contracten, is meerjarig extra budget nodig. 20. Odensehuis Met ingang van 2026 zijn er voor de subsidieverstrekking aan het Odensehuis naar verwachting geen dekkingsmogelijkheden meer vanuit IZA-middelen. Het Odensehuis is een voorliggende voorziening en zorgt ervoor dat inwoners minder vaak beroep doen op dagbesteding. 21 t/m 23 Wmo voorzieningen Mede als gevolg van een toenemende vergrijziging zien we dat de vraag naar Wmo voorzieningen in Gorinchem toeneemt. 24. MolenHopper Per 1 augustus a.s loopt het huidige contract af. Op basis van de uitkomsten van het nieuwe inkooptraject vallen de jaarlijkse kosten voor de MolenHopper hoger uit. 25.

Automaatje In 2025 loopt de pilot automaatje af bij de Klussendienst. De pilot moet nog worden geëvalueerd, maar bij gebleken succes houden we rekening met een structureel vervolg. Automaatje kan worden gezien als een voorliggende voorziening voor de MolenHopper en kan leiden tot minder gebruik van de MolenHopper. 26. Dekking Wmo onvoorzien Binnen de Wmo-budgetten was een budget opgenomen om financiële tegenvallers op te vangen. Voor onvoorziene zaken hebben we echter de reserve Sociaal Domein en daarom wordt dit budget afgeraamd. 27. Gorcumpas In 2025 is een verkenningsonderzoek naar een Gorcumpas gedaan. Aan de raad worden later dit jaar keuzes voorgelegd. De door de raad gemaakte keuze zal verder worden uitgewerkt. De kosten voor de invoering van de pas zijn afhankelijk van de keuze die de raad maakt. Daarom is hier op dit moment nog geen bedrag voor opgenomen. 28. Bijdrage GCM Gorinchem wordt steeds vaker bezocht door riviercruises. Dit zorgt voor meer bezoekers en levert de gemeente, zoals eerder in deze perspectiefnota aangegeven, liggelden op. Om deze middelen structureel binnen te blijven halen, is een investering voor twee jaar in acquisitie voor riviercruises noodzakelijk. 29. Formatie griffie De formatieuitbreiding van de griffie is tijdelijk opgenomen in begroting tot en met 2025.

Op verzoek van de werkgeverscommissie wordt deze formatieuitbreiding voor de griffie ook voor 2026 en 2027 opgenomen in de

14

Perspectiefnota 2026-2029 begroting. Voor de jaren 2028 en 2029 is een PM-post opgenomen. Dit geeft de nieuwe griffier de mogelijkheid om de formatieuitbreiding te evalueren en in overleg met de werkgeverscommissie te bepalen wat structureel al dan niet nodig is. 30. Personeelskosten organisatie In de begroting 2023 is een tijdelijke uitbreiding van de ambtelijke organisatie met 18 FTE voor de jaren 2023-2025 toegekend. Vanaf 2026 moet deze formatie weer worden afgebouwd of moeten alternatieve financieringsbronnen worden gevonden. Hier is invulling aan gegeven. Een deel van de formatie wordt afgebouwd of wordt bekostigd uit beschikbare budgetten voor het werk dat door deze medewerkers wordt gedaan. En een laatste deel wordt bekostigd uit opbrengsten die deze werkzaamheden opleveren, zoals subsidies. Voor twee functies die noodzakelijk zijn is het niet gelukt om een andere financiering te vinden. Deze posten zijn daarom opgenomen als ruimtevrager. Dat geldt structureel voor de invulling van inkoopadvies en tijdelijk, voor de eerste helft van 2026, voor communicatieadvies. 31. Erfgoed uitvoeringsbudget Voor de uitvoering van het nieuwe erfgoedbeleid is er een budget nodig van € 30.000.

15

Perspectiefnota 2026-2029

3

Investeringen

In dit hoofdstuk gaan we in op de investeringsopgave voor de komende jaren. In de afgelopen jaren is een beeld geschetst van de uitdagingen op het gebied van de investeringen.

3.1

Investeringsplafond

Het investeringsplafond heeft als doel de omvang van de gemeentelijke schuldpositie af te bouwen en daarmee het renterisico en de exploitatierisico's te beperken. Met het oog op de reeds geplande investeringen uit de begroting 2025 voor de komende jaren (indicatief € 130 mln.) en de daarmee oplopende schuldpositie voor de korte termijn, is het noodzakelijk om bij nieuwe investeringen waar mogelijk gebruik te maken van bestaande of alternatieve dekkingsbronnen, zodat een verdere oploop van de schulden wordt voorkomen. Bij de perspectiefnota 2021 is het investeringsplafond vastgesteld op € 5 mln. per jaar. Dit plafond wordt conform de afspraken jaarlijks geïndexeerd. Het investeringsplafond bedraagt in deze perspectiefnota circa € 6,0 mln. In de volgende paragrafen is dit verder cijfermatig gepresenteerd en afgezet tegen de voorgstelde investeringsbedragen.

16

Perspectiefnota 2026-2029

3.2 Nr.

Investeringsvoorstellen Investeringen (bedragen x € 1.000; - = nadeel)

Exploitatie 2026

2027

2028

Investering 2029

2026

2027

Beschikbare investeringsruimte

2028

2029

268

5.812

Indexatie investeringsplafond (3,2%)

186

186

186

186

Totaal investeringsbudget

186

186

454

5.998

739

296

-998

-518

-432

1

Beschoeiingen

13

50

79

268

2

Havens

-15

-15

-15

-371

3

Civiele Kunstwerken/Bruggen

-4

-21

-39

-111

4

Spaaropgave onderwijs

5

Centrale Hal

6

IHP

7

Reserve Sociaal Domein

8

Investering WBI

-1.000 -24

-24

-24

-300

-240

-3.000 -1.000 2.000 -1.000

Autonome ontwikkelingen 9

Voertuigen en Materieel

10

ICT

11

Openbare verlichting

-58

12

Straatmeubilair

-100

13

Verkeersborden

-55

14

Speelruimteplan

-200

15

Vervangingsplan Inventaris

16a

GRP

-1.130

16b

Dekking GRP

1.130

Subtotaal exploitatie / investeringen Cumulatieve ruimte in investeringsplafond

-19

-33

-23

-194

-135

102

-192 -210

-106

0

-49

-43

-262

1.292

86 -3.034 -4.919

1.478

272 -2.580

1.478

1.750

-830

1.079 249

1. Beschoeiingen In de perspectiefnota 2025 zijn meerjarige investeringsbudgetten opgenomen voor de vervanging van beschoeiingen. Bij de actualisatie van het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) Openbare Ruimte is gebleken dat de staat van sommige beschoeiingen niet zodanig slecht is dat deze direct vervangen moeten worden. Dit biedt tevens ruimte om de werkzaamheden voor het beheerplan behapbaar te houden. Het verlagen van de vervangingsbudgetten voor beschoeiingen zorgt voor een voordeel in 2026, 2027 en 2028. In 2029 is er nieuw vervangingsbudget nodig. 2. Havens Er is investeringsbudget nodig voor vervanging van het hout aan de buitenzijde van de Lingesluis, waar boten tijdelijk aanmeren bij het wachten op de sluis. Daarnaast worden remmingswerken bij de Lingesluis en Petersbrug vervangen. 3. Civiele Kunstwerken/Bruggen Voor het vervangen van voornamelijk houten fietsbruggen die het einde van hun levensduur hebben bereikt, is een investeringsbudget nodig.

17

Perspectiefnota 2026-2029 4. Spaaropgave onderwijs In het raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2023 – 2038 is een indicatie gegeven van de kosten voor het uitvoeringsplan 2023-2026. Vanaf 2025 wordt hiervoor, binnen de kaders van het investeringsplafond, jaarlijks een bedrag van € 1 mln. voor investeringen in onderwijshuisvesting in de begroting opgenomen. Dit is onderdeel van het bij de perspectiefnota 2023 ingevoerde spaarsysteem voor onderwijs. 5. Centrale hal Door de komst van het regionaal werkcentrum en de noodzaak om toegankelijkheid en privacy te verbeteren, is het nodig om de centrale hal te verbouwen. Hiermee verhogen we de klantvriendelijkheid van de gemeente bij burgerzaken. 6. Integraal Huisvestering Plan (IHP) De IHP-opgave blijft omvangrijk en is een van de belangrijkste financiële opgaven van de gemeente. Daarom wordt voorgesteld om de ruimte binnen het investeringsplafond (€ 3,0 mln.) volledig in te zetten voor toekomstige investeringen in het kader van het IHP. Vanuit de algemene reserve kan daarnaast € 1,0 mln. extra investeringsbudget worden opgenomen. 7. Reserve Sociaal Domein Op basis van de uitgangspunten over de hoogte van de reserve Sociaal Domein (zie paragraaf 5.2) wordt voorgesteld € 2,0 mln. af te romen van deze reserve. Deze middelen worden toegevoegd aan de algemene reserve. 8.

Investering Woningbouwimpuls (WBI) Voor de transformatie Schelluinsestraat is subsidie aangevraagd en verkregen (circa € 7 mln). Om hier gebruik van te kunnen maken zal de gemeente ook zorg moeten dragen voor 50% co-financiering. Met het reserveren van middelen voor deze investering wordt een stap gezet in het invullen van de co-financiering. 9. t/m 16. Autonome ontwikkelingen Dit betreft de reguliere autonome investeringen en de investeringen in het gemeentelijke rioleringsplan (GRP).

18

Perspectiefnota 2026-2029

4

Overige ontwikkelingen

In de meerjarenbegroting zijn verchillende taakstellingen opgenomen, die (gedeeltelijk) nog moeten worden gerealiseerd. In dit hoofdstuk geven we een beeld van de stand van zaken van deze taakstellingen. Naast eerdere taakstellingen zijn in de begroting 2025 nieuwe taakstellingen opgenomen die nog voor de volgende bedragen dienen te worden gerealiseerd. Taakstellingen Begroting 2025 (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Taakstelling Subsidies

143

309

309

309

178

168

168

200

225

225

Taakstelling Sociaal Domein Taakstelling Efficiency Organisatie

175

Voor de taakstelling subsidies wordt de volgende invulling voorgesteld: Taakstelling Subsidies (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Openstaande taakstelling

143

309

309

309

Herallocatie OAB Middelen

106

106

106

106

Minder Personele Dekking

30

30

30

30

Totaal invulling

136

136

136

136

7

173

173

173

Restant openstaande taakstelling

De taakstelling subsidies kan voor een deel worden ingevuld door een herschikking van de middelen voor het onderwijsachterstandenbeleid. Dit budget bevatte ruimte om andere keuzes te maken of zaken te combineren, bijvoorbeeld met de rijke ontwikkeldag. Dit levert een structurele besparing op, die kan worden ingezet voor de taakstelling subsidies. Door daarnaast minder middelen in te zetten voor personele dekking, is de taakstelling voor 2026 grotendeels gerealiseerd. Hiermee voorkomen we dat voor 2026 een grootschalige herschikking van de subsidies moet plaatsvinden die alle subsidiepartners zou kunnen raken. Voor de jaren 2027 en verder moet de taakstelling nog wel verder worden ingevuld. Voor de taakstelling Sociaal Domein wordt de volgende invulling voorgesteld: Taakstelling Sociaal Domein (bedragen x € 1.000) Openstaande taakstelling

2026

2027

2028

2029

0

178

168

168

DG&J

-90

-90

-90

-90

Scootmobielen

-15

-15

-15

-15

Voordelen beleid verbonden partijen (m.n. Avres)

309

309

309

309

Totaal invulling

204

204

204

204

Restant openstaande taakstelling

-204

-26

-36