Agendabundel

Wij hebben ook gezegd dat het goed zou zijn als wij beiden het verzoek zouden doen en dat geldt natuurlijk ook voor de 113-borden die wij gaan plaatsen. Maar goed het is natuurlijk aan de gemeente zelf om te bepalen hoe zij hiermee omgaat.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

7

Die brief is dus verstuurd en wanneer krijgen wij dan antwoord, dat is uw derde vraag. Ik heb geen idee. Soms duurt het heel lang, u heeft dat al gemerkt want wij hebben u tussentijds op de hoogte gehouden, want ik vond het zo langzamerhand een beetje gênant dat wij niet konden antwoorden op uw schriftelijke vragen. U bent tussentijds op de hoogte gehouden omdat het heel lang heeft geduurd voordat wij uiteindelijk een antwoord kregen van Rijkswaterstraat. Soms kan het ook heel snel gaan, dat weten wij niet. De termijn daar kan ik u geen enkele indicatie over geven, maar als er antwoord is dan krijgt u dat als raad te horen. Dat zeg ik u toe en dit mag in de notulen. In uw tweede vraag heeft u het over herkenningspunten. Ik moet zeggen dat was nieuw voor mij, wij hebben het altijd gehad over camera’s en 113-borden en daar komt dit element bij. Ik ga mijn medewerkers vragen om te kijken of het van toegevoegde waarde zou kunnen zijn om ook herkenningspunten aan te brengen. Als uit het onderzoek blijkt dat dit het geval is, mijn medewerkers werken heel snel dus dat hoeft geen maanden te duren, dat kan ook in een paar weken bekeken worden, dan sturen wij er gewoon een briefje achteraan richting Rijkswaterstraat waarin wij ook nog aandacht hiervoor vragen.

Mevrouw Metz: U had het erover dat herkenningspunten nieuw voor uw waren, maar in de eerste schriftelijke vragen hebben wij ook vragen over herkenningspunten gesteld, misschien dat u dat niet heeft gezien, maar het zou heel fijn zijn als dat eventueel wordt bijgevoegd. Dat was ook onze eerdere vraag, dank u wel. De voorzitter: Daarmee zijn wij aan het einde gekomen van de vragenronde. (De heer Tekir draagt het voorzitterschap over aan mevrouw Melissant). De voorzitter: Dank aan de plaatsvervangend voorzitter. Ik werd er trouwens zojuist op geattendeerd door de griffier dat de heer Tekir vandaag jarig is. Van harte gefeliciteerd. De heer Tekir: Cadeaus worden geaccepteerd bij de stemmingen. (De raadsleden roffelen op de tafel). 6.

Hamerstukken:

De voorzitter: Wij gaan verder. In deze vergadering zijn hamerstukken en bespreekstukken. Ik leg altijd even uit voor degenen die dat nog niet eerder hebben meegemaakt. Eigenlijk zijn alle stukken al in een eerder stadium besproken, schriftelijk, mondeling, noem maar op. Soms is voor iedereen duidelijk zo moeten wij besluiten, dan kun je er nog over spreken hier maar dat is eigenlijk niet nodig en dan hameren wij dat gewoon af. Je hebt ook bespreekstukken en dan is het zo dat er elementen in die stukken zitten waar graag nog over gesproken wordt hier in de raad, al dan niet in combinatie met een motie (een beleidsuitspraak van de raad) dan wel een amendement (dat een wijziging op een stuk wordt aangebracht). Wij gaan eerst een aantal stukken afhameren waar verder geen bespreking meer over hoeft plaats te vinden. 6a.

Uitgifteprotocol en -beleid Groote Haar

De voorzitter: Wij beginnen bij agendapunt 6a. Ik vraag altijd nog wel of iemand een stemverklaring wil afleggen en als dat niet het geval is dan concludeer ik dat het akkoord is, aldus besloten. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7.

Bespreekstukken

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

8

De voorzitter: Wij gaan naar de bespreekstukken. Wij hebben over de agendering gesproken in de agendacommissie. Door de agendacommissie is voorgesteld om spreektijden te hanteren gezien het aantal agendapunten wat wij nog hebben om het enigszins beheersbaar te houden in de tijd. Dat betekent in de eerste termijn drie minuten voor de indiener van de motie, drie minuten per fractie in de eerste termijn en dan zes minuten voor de portefeuillehouder vanuit het college om te reageren. In de tweede termijn drie minuten per fractie en drie minuten voor het collegelid. Wij hebben afgesproken de eerste termijn vanaf het katheder spreken en in de tweede termijn kunt u om wandelminuten te besparen vanaf uw plek het woord voeren. 7.a

Uitgangspunten Warmteprogramma

De voorzitter: Het voorstel is om de beleidskaders voor het warmteprogramma vast te stellen. Allereerst wil ik de heer Schefferlie van Democraten Gorinchem het woord geven. De heer Schefferlie: Dank u wel voorzitter, wij hebben een redelijk fijne discussie gehad in de voorgaande sessies en het is een goede gewoonte om die dan niet opnieuw te doen, maar wel natuurlijk de motie over het warmteplan toe te lichten. Wij zijn heel positief over de plannen en de kaders zoals die geschetst zijn over het warmteplan, maar wat wij heel belangrijk vinden is dat er een stukje zekerheid en vertrouwen gegeven wordt naar de inwoners als het gaat om die transitie en of dat die ook betaalbaar is. Wij zien allemaal vandaag dat het niet perse van een leien dakje gaat, niet iedereen heeft een afdeling Facilitaire Zaken bij de hand om als het misloopt de dingen weer recht te zetten. Waar het natuurlijk echt om gaat is het dat mensen denken kan ik het ook betalen als er straks een aanwijzingsbevoegdheid komt en wij op één of andere manier toch mee moeten naar een vorm van warmte. Daarom hebben wij een motie opgesteld om een sociaal warmteplan te hanteren op het moment dat de aanwijzingsbevoegdheid geconcretiseerd wordt, of eigenlijk toegepast wordt.

Ik moet daar eerlijkheidshalve bij zeggen dat als wij de wethouder goed hebben gehoord dan zou je eigenlijk kunnen zeggen dat op basis van de wetgeving het eigenlijk al inherent is aan de toepassing van die bevoegdheid om allerlei zaken te garanderen en op een rijtje te zetten. Waarom dan toch deze motie, overigens met warme mede-indiening van tal van fracties (die ik zo even ga noemen)? Dat is om die zekerheid naar buiten toe uit te dragen dat wij hier als gemeenteraad garant staan voor een warmtetransitie die betaalbaar wordt gehouden voor mensen. Is dat nu zo vanzelfsprekend? Dat is nog maar de vraag, want wij kunnen natuurlijk nu makkelijk die motie aannemen, maar is er straks ook geld genoeg voor de warmtetransitie en het uitvoeren van de warmteplannen? Dat wordt denk ik nog een interessant onderwerp in de volgende raadsperiode. Maar voorzitter, toegespitst op de motie wil ik u een plezier doen door mij te beperken tot het verzoek en dat luidt als volgt: Motie M01 Titel: Sociaal Warmteplan Indieners: Pierre Schefferlie (DG), Johan Klein (SB), Paulien de Groot (PvdA), Everdien Hamann (GA) en Ilhan Tekir (D66) Verzoekt het college: 1.

In het geval dat binnen de uitvoering van het Warmteprogramma de aanwijsbevoegdheid wordt gehanteerd bij de daaraan gerelateerde concretisering van plannen en vervolgstappen een sociaal plan op te stellen, waarin wordt beschreven: o hoe de betaalbaarheid voor inwoners wordt gewaarborgd, o welke ondersteunings- en of compensatiemogelijkheden worden ingezet, o en hoe kwetsbare groepen extra aandacht krijgen tegen hoge woon- en energielasten. 2. Deze sociale plannen telkens voor te leggen aan de gemeenteraad ter besluitvorming, Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

9

voorafgaand aan uitvoering in de betreffende wijk of gebied. De heer Schefferlie: De heer De Pagter was overigens zo scherp dat hij zei moeten wij woonlasten niet wat specificeren. Het gaat natuurlijk om woonlasten in de context van deze motie. Laten wij dan ook vastleggen dat dit betekent dat het aan het warmteplan gerelateerde woonkosten zijn. Bijvoorbeeld het aanschaffen van andere apparatuur zijn dat energielasten of woonlasten. In die zin is dat bedoeld. Deze motie wordt mede ingediend door Stadsbelang, PvdA, Gorcum Actief, D66 en ook ChristenUnie/SGP. Er is een toenemende belangstelling en daar ben ik heel erg blij mee, want hiermee laten wij zien hier staat u nooit alleen voor. De VVD, misschien heb ik de mail gemist, maar u heeft nog de kans om de motie mede in te dienen, dat zou een prachtig gebaar zijn naar Gorinchem. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Santen VVD. Aan de bromtoon wordt gewerkt kan ik u melden. De heer Van Santen: Het bromt nog steeds voorzitter, maar ik ga toch beginnen. Het warmtenet ooit begonnen als alternatief voor de gaswinning. Laten wij eerlijk zijn het is een belangrijk middel voor de energietransitie waar wij als VVD achter staan. Het past goed bij onze stad en alternatieven zijn op veel plekken nog niet beschikbaar. Tegelijkertijd willen wij onze inwoners wel keuzemogelijkheden bieden en die zijn er ook.

Denk aan airco’s die kunnen verwarmen, warmtepompen, zonnepanelen en zelfs zonnedakpannen en wij moeten ook blijven investeren in isolatie. Het gasgebruik moet omlaag. Nu zetten wij daarvoor dus ook in op aardwarmte als bron, want die aanwijsbevoegdheid treedt volgend jaar in werking en dat raakt direct de keuzevrijheid van inwoners. Maar als mensen kiezen voor een alternatief dan moet dat wat ons betreft ook gewoon kunnen. Hoe dat in de praktijk gaat is nog even de vraag want mogelijk zijn er toch aansluitkosten en noem maar op. Daarom vinden wij het van groot belang dat de betaalbaarheid goed in het oog blijft. Ik hoorde mijn collega daarnet zeggen dat de ontwikkelingen snel gaan. De kosten kunnen, dat weten wij, hoger uitvallen dan verwacht. Een geluid wat onze fractie overigens vanaf het begin sinds 2021 en recent nog in bespreeksessies heeft meegegeven. In die beleidskader bij het raadsvoorstel staat ook dat de transitie haalbaar en betaalbaar moet zijn. Er wordt ook aangegeven dat er regelmatig wordt gecontroleerd of de werkwijze nog passend is en dat er ook ruimte is voor initiatieven en innovaties. Tijdens de bespreking is aangegeven dat de evaluatie eens in de vijf jaar plaatsvindt. Voorzitter, vijf jaar is gewoon te lang. Waarom? De energieprijzen schommelen enorm, het is belangrijk om ontwikkelingen goed in de gaten te houden.

Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel, kunnen de keuzes van inwoners beïnvloeden en in andere gemeenten zijn warmtenetprojecten vertraagd of stilgevallen door tegenvallende kosten. Dat moeten wij in Gorinchem zien te voorkomen en daarom zeggen wij samen met overigens ook ontzettend veel collega’s in de raad, daar kunnen wij elkaar denk ik grotendeels in vinden, ga niet pas na vijf jaar kijken wat de tussenstand is, maar houd elk jaar de vinger aan de pols. Alleen zo kunnen wij tijdig bijsturen en zorgen dat de kosten voor onze inwoners beheersbaar blijven. Dat is precies wat de motie die wij hebben opgesteld vraagt. Hij heet een betaalbare warmtetransitie en die dienen wij in samen met de fracties van SP, Gorcum Actief, Stadsbelang, PvdA en ChristenUnie/SGP. Dat is ook een groot aantal collega’s dus ik roep Democraten Gorinchem op te overwegen om daar misschien ook bij aan te sluiten. Het dictum luidt als volgt: Motie M02 Titel: Een betaalbare warmtetransitie Indieners: Niels van Santen (VVD), Ariën van Houwelingen (SP), Everdien Hamann (GA), Johan Klein (SB), Ali Koçak (PvdA) en Maarten de Pagter (CU/SGP) -

Jaarlijks de ontwikkelingen in de betaalbaarheid van de warmtetransitie en de warmtetarieven te monitoren, met bijzondere aandacht voor de gevolgen voor inwoners; Daarbij relevante technologische en marktontwikkelingen te betrekken; De resultaten hiervan jaarlijks te rapporteren aan de gemeenteraad.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

10

De heer Van Santen (VVD): Wij hopen dat het college deze noodzaak ook inziet. Ik kijk even of ik nog tijd heb, want dan wil ik gelijk ingaan op de motie van Democraten Gorinchem. Dat is misschien net zo makkelijk, want ik voel wel heel veel herkenning daarin want wij bedoelen denk ik grotendeels hetzelfde. Wij willen ook allemaal die betaalbaarheid scherp in beeld hebben. En dat wij goed kijken wat die aanwijsbevoegdheid in de praktijk betekent. De motie van Democraten zegt als ik hem zo lees eigenlijk zorg dat er een sociaal plan ligt voor als er iets verandert. Wij zeggen houd jaarlijks de vinger aan de pols en volg de tarieven en marktontwikkelingen. Dat vult elkaar mooi aan denk ik. Onze motie richt zich vooral op het zo veel mogelijk voorkomen van financiële verrassingen, de motie van Democraten kijkt denk ik vooral naar de sociale gevolgen en ondersteuning van inwoners als die veranderingen er dan toch zijn. Die twee invalshoeken versterken wat ons betreft vooral de gezamenlijke blik naar de verschillende kanten met hetzelfde doel dus dat vind ik mooi. De voorzitter: Dank u wel, inmiddels keert de rust in de raadzaal weder. De heer Van der Geest CDA. De heer Van der Geest: Ik bespaar gelijk wat wandelminuten voorzitter, want zo veel heb ik niet te melden na de woorden van de heer Kuijten in de B&A.

Een goed voorstel van het college, goede moties en die zullen wij allebei steunen. Gezien de rits indieners die al betrokken zijn zal het niet veel uitmaken of de motie het wel of niet haalt, maar goede moties dienen wij gewoon te steunen. De voorzitter: Dank u wel, de heer Klein Stadsbelang. De heer Klein: Dank u wel voorzitter, ik had opgeschreven dat er in de basis een heel goed plan ligt, maar vanavond zien wij toch ook wel dat er inderdaad wel uitdagingen zijn bij het warmteprogramma. Desalniettemin vooralsnog voor de kaders de complimenten, want volgens mij is daar de doelstelling gewoon helder; in 2050 Gorinchem aardgasvrij. Zoals wij eigenlijk als Stadsbelang tijdens de I&O en de B&A ook al lieten weten is er nogal wat ruimte in de termen financieel haalbaar, betaalbaar, want zonder duidelijk referentiekader of in welke tijd je dat zet kan dat natuurlijk ook erg lastig zijn met een inschatting naar 2050 toe. Maar wat voor ons misschien nog wel een moeilijker punt was, was het middel de aanwijsbevoegdheid. Het werd namelijk zo vaak genoemd dat het enigszins benauwend werd. Het voelde zelfs van tijd tot tijd dictatoriaal. Als ook de enige manier om dit warmteprogramma te realiseren.

Wij waren dan ook zoekende hoe wij dit voor nu, maar zeker ook in de toekomst konden borgen, want ondanks deze twijfels is voor ons het einddoel nog steeds wel helder en willen wij daar ook voor gaan strijden. Maar gelukkig, en daarvoor de complimenten naar de collega-partijen, kwamen er al snel ideeën vanuit de raad, ideeën waar wij dan ook volmondig bij hebben kunnen aansluiten als mede-indiener. Enerzijds natuurlijk de motie die de heer Van Santen daarnet heeft toegelicht met betrekking tot de monitoring van de betaalbaarheid en anderzijds de motie met betrekking tot het sociaal plan. Volgens mij moeten wij hiervoor elkaar aankijken op het moment dat wij die aanwijsbevoegdheid willen gaan toepassen dat wij er dan alles aan hebben gedaan om dat te borgen in de toekomst zeker wetende dat wij hier niet alleen met de raad van nu te maken hebben, maar ook met de raad van de toekomst alsook de rijksoverheid die niet altijd heel rechtlijnig in haar besluiten is. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hamann Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel voorzitter, voor ons liggen de beleidskaders voor het warmteprogramma. Een visie document met de blik gericht op 2050 want dan wil de rijksoverheid bepaalde klimaatdoelen halen. Daar staan wij, Gorcum Actief, van harte achter.

Den Haag heeft alle gemeenten in het land opdracht gegeven om beleid te formuleren, op maat gemaakt naar de eigen gemeente als uitvoerende organisatie. De stukken zien er goed uit. Wij bedanken de wethouder en de medewerkers voor hun inzet. Toch wringt er iets tijdens alle discussies die wij hierover hebben gevoerd. Soms tot in de kleine details, maar hoofdzakelijk over het aspect betaalbaarheid. Wat Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

11

wringt is niet dit beleidsdocument, maar de onzekere factor rijksoverheid. Alle financiële schattingen en berekeningen zijn eigenlijk koffiedikkijken want niemand van ons weet of en hoeveel bijvoorbeeld de gasprijzen omhoog zullen gaan. Het Rijk heft zelfs belasting op het gas. Den Haag kan maar zo aan die knop gaan draaien als er geld nodig is en dan komt geen van de berekeningen meer uit. Het knellende punt is prijstransparantie. Dat is dus de onzekere factor waar wij mee kampen. Dat is dus ook de enige reden waarom wij, Gorcum Actief, beide moties mede-indienen. Jawel, wij zijn voor deze beleidskader voor Gorinchem, maar kijken kritisch naar de toekomst voor wat betreft rijksbeleid en toekomstige bestuurders die dit beleid moeten gaan uitvoeren. Regelmatig lezen wij verhalen over warmtenetten elders in het land die duurder uitpakken voor inwoners of soms zelf helemaal niet meer doorgaan. Wij werken met HVC, een betrouwbare partner, maar dan nog blijven warmtenetten in de toekomst koffiedikkijken en moet per net gewikt en gewogen worden of het in die situatie wel kan. Het is dus zaak om als gemeenteraad de vinger goed aan de pols te houden. Overigens, de aanwijzingen, als er al een aanwijzing komt ooit dan gaat die altijd via de gemeenteraad dus dat zit niet in dit document. Daar gaan wij dan tegen die tijd pas over beslissen. En ook hoe dat dan moet.

Maar goed, dit terzijde. Ten slotte voorzitter, wat er op papier staat, staat op papier, dat geldt voor nu en ook voor in de toekomst. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Houwelingen SP. De heer Van Houwelingen: Dank u wel voorzitter, zoals ik bij de B&A begon zo denken wij bij de SP nog steeds over de beleidskader warmteprogramma. Met het beleid en het raadsvoorstel is in principe weinig mis zo lang je de effecten voor de kosten en de eindgebruikers weglaat. Dit komt ook nergens terug in de stukken, maar deze cijfers zijn misschien wel de belangrijkste gegevens voor ons en de inwoners van Gorinchem. Zij denken terecht wat gaat mij dit kosten. Zoals ik bij de B&A ook al aangaf zitten de huurders van Poort6 er met het warmtenet warmpjes bij, althans volgens mijn eigen berekeningen die ik met iedereen heb gedeeld. Zij zijn er waarschijnlijk zelfs op vooruit gegaan, maar wel puur op theorie gebaseerd. Voorzitter, volgens dezelfde berekeningen gaat het mis bij de eigenaren en de particuliere huurder wanneer zij over willen of moeten op het warmtenet. Als de tarieven die ik bij HVC heb gevonden kloppen zijn het twee verschillende tarieven waar het verschil wel tot € 407 per jaar kan oplopen. En dan zoek je bij de ACM of dit wel kan en dan blijkt dat de aansluitkosten en de jaarlijkse huur van de afleverset niet meetellen in het niet meer dan anders principe.

Oftewel het kost niet meer dan op gas en een HR ketel gaat hier niet op. Je zou zeggen dan kies ik als eigenaar wel voor een warmtepomp, een flinke investering maar het scheelt op de lange termijn. Veel mensen hebben die keuze niet, bijvoorbeeld bij een verhuurder of bij een VvE waar zij bij zitten omdat het niet mag of bouwkundig niet kan. Wanneer wij dan een wijk gaan aanwijzen om van het gas te gaan ben je de pineut omdat je dan verplicht naar het warmtenet moet kijken. Gelukkig is dit niet vandaag of morgen, daar gaan nog jaren overheen waarin er van alles gaat veranderen op energiegebied. Bijvoorbeeld de transportkosten op gas, de belasting op gas en de elektriciteit die waarschijnlijk goedkoper wordt omdat de productie van zon- en windenergie steeds lager wordt. Maar dit alles zal bij een nieuw Kabinet zomaar weer kunnen veranderen en daarom is het verstandig om de kosten en baten te blijven monitoren, misschien wel noodzakelijk. En er zijn ook extra maatregelen nodig om de transitie voor iedereen een succes te maken en daarom dienen wij beide moties mede in. Het meest verbaasd was ik wel tijdens de B&A over de twee tarieven van HVC en dat de wethouder toen nog niet op de hoogte was van deze twee verschillende tarieven die ik hem dezelfde avond heb meegegeven waarbij ik ervan uit ging dat er nog maar één tarief is.

Ik ben daarom nog wel nieuwsgierig of dat er al contact is geweest met HVC en of de wethouder hierover al meer kan vertellen, want zoals ik begon het valt of staat voor de bewoners met wat gaat mij dit kosten. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Pagter ChristenUnie/SGP.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

12

De heer De Pagter: Dank u wel voorzitter, met het warmteprogramma zetten wij een belangrijke stap in de richting van een duurzamere toekomst voor onze gemeente. Het vormt de basis voor de komende jaren en de manier waarop wij onze woningen, onze gebouwen en onze voorzieningen verwarmen. En hoe wij stap voor stap afscheid nemen van het aardgas. Het doel is helder; bijdragen aan de energietransitie, verminderen van energieverbruik en het verduurzamen van onze woningen. Daarnaast staat betaalbaarheid centraal, het is door meerdere fracties al toegelicht, echter een overgang zal wellicht ook wat kosten en je kunt de vraag stellen wat mag het kosten. Het gaat tenslotte om het bewaren van de aarde en het verbeteren van ons klimaat. Echter de overstap naar duurzame warmte mag niet leiden tot disproportionele hogere energielasten, het moet wel in balans zijn. Daarom richt het programma zich nadrukkelijk ook op het borgen van betaalbare energie voor onze inwoners. Wij willen dat iedereen mee kan doen, ook mensen met een kleinere portemonnee. Daarom zijn de moties van Democraten Gorinchem en VVD juist ook een aanscherping daarin en daarom dienen wij die mede in. Het warmteprogramma biedt daarmee richting, duidelijkheid en samenhang. Het maakt inzichtelijk welke stappen wij zetten en hoe wij inwoners daarbij betrekken en ondersteunen.

Ofwel het is een stevige basis voor onze lokale energietransitie. Wij kiezen voor een duurzame, betaalbare, toekomstbestendige warmtevoorziening voor onze inwoners van vandaag en morgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dan geef ik graag namens het college wethouder De Boer het woord. Wethouder De Boer: Dank voorzitter, ook ik kijk terug op een goede discussie die wij met elkaar hebben gehad in de B&A en ook vanavond. Wij staan met zijn allen voor een warmtevoorziening die duurzaam is, die ons minder afhankelijk maakt in deze onzekere tijden en vooral ook betaalbaar is. Volgens mij mogen wij er best trots op zijn dat wij al best ver zijn op die fronten hier in Gorinchem. Wij zijn hier in Gorinchem als het gaat om de warmtetransitie één van de koplopers in Nederland. Met enige regelmaat komen steden bij ons kijken hoe wij dat hier in Gorinchem aanpakken. Los van alle aandachtspunten die er nu zijn is dat volgens mij iets waar wij met elkaar ook trots op mogen zijn. In de B&A is duidelijk geworden dat wij alleen een goed perspectief voor onze inwoners hebben op het moment dat wij erin slagen om die warmtetransitie betaalbaar te maken en ook te houden met elkaar. Dat betekent dat wij werk aan de winkel hebben, hier in Gorinchem, maar ook zeker in onze lobby naar de nationale politiek en het Rijk.

Het mag dan zo zijn dat warmtenetten eigenlijk zorgen voor de laagste maatschappelijke kosten, maar dat ziet de eindgebruiker niet altijd terug. Daar zijn overigens wel heel veel ideeën voor en ook landelijke partijen hebben daarover allerlei ideeën gepresenteerd. Wij hopen dat daar goede ontwikkelingen gaan plaatsvinden en wij proberen ook onze lokale kennis zo goed mogelijk in te brengen zodat er ook keuzes gemaakt gaan worden die daadwerkelijk gaan werken bij ons in de praktijk. Desondanks durven wij in Gorinchem wel stappen te blijven zetten, ook met deze kaders omdat wij geloven dat dit ook kan en dat wij aan een systeem werken dat steeds betaalbaarder wordt. Tot die tijd blijven wij continu de rekensommen maken en communiceren wij ook eerlijk over wat wij wel weten en wat lastig is om te voorspellen. Die eindafweging is altijd aan de inwoner zelf en dat is eigenlijk ook mijn antwoord aan de SP. Wij hebben met Poort6 en HVC een mooi plan kunnen maken voor de verduurzaming van de sociale voorraad in met name de Gildenwijk, maar ook met name in de Haarwijk. Ik durf daar ook echt te zeggen dat wij aan die eisen van betaalbaarheid voldoen. U gaf terecht aan als wij kijken naar de rekensom voor de particulieren dat dit nog niet op dezelfde manier uitkomt. Dat is ook precies de reden waarom wij daar nog niet op diezelfde manier op lopen.

Per keer kijken wij echt welke passende interventies kunnen wij krijgen, soms doet het Rijk die en dan ontstaat er opeens een kans om een bepaalde stap te kunnen zetten. Bijvoorbeeld het Groeifonds waar wij toen € 25 mln. voor hebben gekregen voor het uitrollen van het warmtenet, wij in één klap een betere businesscase kregen en de volgende stap kunnen zetten. Zo kijken wij continu opnieuw met de gegevens die wij dan hebben. Voor ons is volstrekt helder dat betaalbaarheid voor u met stip op 1 staat. Dat hebben wij heel goed in onze oren geknoopt en dat gaan wij een prominente plek geven in het programma. De twee Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

13

moties sluiten daar perfect op aan. Democraten Gorinchem met een hoop mede-indieners inmiddels vraagt om een sociaal plan mochten wij besluiten om een wijk eerder van het gas af te halen dan 2050. Ik heb inderdaad in de B&A aangegeven dat ik nog eens even in die wettekst zou duiken. Ik heb bij stukken laten toevoegen de wettekst met in geel gearceerd waar wij aan moeten voldoen. Die motie onderstreept dit eigenlijk. Eigenlijk zegt u hiermee laten wij daar dan ook een Gorinchems uitgangspunt met elkaar van maken omdat het Rijk soms andere keuzes kan maken. Wij vinden dit in ieder geval belangrijk en volgens mij is dat een hele logische uitkomst van het debat dat wij met elkaar gevoerd hebben. Ik kan daar uitstekend mee overweg. Voorzitter, de andere motie van de VVD en ook een heleboel andere indieners gaat eigenlijk over de periode daar naartoe. Het kan best nog heel wat jaren duren voordat je besluit een wijk aan te wijzen. Om echt de vinger aan de pols te houden voor die betaalbaarheid, wat komt er op ons af en misschien ook delen waar lobbyen wij nu op, welke innovaties zijn er en u daar heel goed bij te betrekken. Dat lijkt mij een uitstekend idee en dat doen wij ook van harte. Wat mij betreft kunnen wij beide moties omarmen. Dat was het, voorzitter. Sorry, nog één ding, u vroeg of er contact is geweest met HVC. Dat contact is er geweest.

Wij zien eigenlijk in het tarief voor de sociale huurwoning in de verrekening dat de corporaties de helft van het vastrecht voor hun rekening nemen omdat zij in het verleden ook vaste kosten moesten maken als het gaat om onderhoud, cv ketels. Die kosten hebben zij niet meer en daarom is de keuze gemaakt dat zij de helft van het vastrecht betalen. Dat doen overigens meer corporaties en corporaties hebben daar landelijk een vergoeding voor gekregen. Dat was hem voorzitter. De voorzitter: Ik kijk even rond, is er behoefte aan een tweede termijn, misschien even snel vanaf uw eigen plek? De heer Schefferlie: Ja, gewoon ontzettend bedankt. Ik denk dat wij hier met elkaar een goed besluit en twee goede moties hebben. Dat betekent dat wij die van de VVD ook steunen. Dank u wel. De voorzitter: Anderen nog? Moet ik het rijtje langsgaan? Ik kijk gewoon even wie zijn hand opsteekt. De heer De Pagter. De heer De Pagter: Ja, ik wil de wethouder danken voor deze uiteenzetting van alternatieve energiebronnen in de raadzaal. Kabelmatje er overheen en het is volkomen veilig. De voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval. Ondertussen zitten wij er warmpjes bij. Wij kunnen denk ik overgaan tot stemming. Wij gaan eerst over de moties stemmen en daarna over het raadsvoorstel. U kunt stemmen, plus is voor, min is tegen.

Stemming motie M01 Sociaal Warmteplan: Voor stemmen de fracties van: Stadsbelang, Democraten Gorinchem, PvdA, VVD, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, D66, CDA en SP. Tegen stemmen de fracties van: geen. Dit houdt in dat motie M01 is unaniem aangenomen met 24 stemmen voor. Stemming motie M02 Een betaalbare warmtetransitie: Voor stemmen de fracties van: Stadsbelang, Democraten Gorinchem, PvdA, VVD, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, D66, CDA en SP. Tegen stemmen de fracties van: geen. Dit houdt in dat motie M02 is unaniem aangenomen met 24 stemmen voor. Stemming raadsvoorstel De voorzitter: Wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen? Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

14

Stemverklaring de heer Tekir: Voorzitter, dank u wel, omwille van de efficiency een korte stemverklaring. Wat D66 betreft ligt hier een mooi warmteprogramma met een hele duidelijke ambitie om toe te werken naar een aardgasvrij Gorinchem. Het programma bevat een mooie route daar naartoe. In onze beleving heeft de raad mede door de gesprekken die zijn gevoerd gewerkt aan goede borgingen om dat ook betaalbaar en houdbaar te houden voor de stad, onder andere met de moties die zijn aangenomen. Van de aanwijsbevoegdheid denken wij dat die heus wel een keer aan de orde zal komen, maar ook dan zitten wij daar als raad bij en bepalen wij daar zelf over. Daarmee zeggen wij volmondig ja tegen dit voorstel. Succes college. Stemverklaring de heer Koçak: Het is een ambitieus voorstel met een noodzakelijk doel. Hierbij vinden wij dat het draagvlak, de betrokkenheid en het bewustwordingsproces voor de inwoners absoluut evident is. Daarom hebben wij ook een bijdrage geleverd aan beide moties en dienen wij die ook mede in. Heel veel succes, het begin is er. Dank u wel. De voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval. Ik breng het raadsvoorstel in stemming, plus is voor, min is tegen. De kans is groot dat het unaniem is, maar men vindt het fijn (hoor ik altijd) om het even technisch te doen. De stemming is gesloten.

Voor stemmen de fracties van: Stadsbelang, Democraten Gorinchem, PvdA, VVD, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, D66, CDA en SP. Tegen stemmen de fracties van: geen. Dit houdt in dat het raadsvoorstel unaniem is aangenomen met 24 stemmen voor. 7b.

Programma Riolering en Stedelijk Water

De voorzitter: Het voorstel is om het omgevingsprogramma Riolering en Stedelijk Water 2026-2030 vast te stellen, scenario 1 vast te stellen, daarbij geen minimum bedrag voor de voorziening te hanteren en de financiële consequenties te verwerken in de begrotingswijziging. Allereerst wil ik mevrouw De Groot van de PvdA het woord geven. Mevrouw De Groot: Dank u wel voorzitter, ik kan hier een heel betoog houden waarom wij vinden dat wij beter voor scenario 3 kunnen kiezen in plaats van voor scenario 1, maar dat debat hebben wij twee weken geleden nog zeer uitgebreid gevoerd in de B&A dus ik zal het kort houden. Wij, de PvdA, maar ook Democraten Gorinchem en het CDA hebben toen duidelijk gemaakt dat een verhoging van de rioolheffing met 20% in één keer volgens ons geen goed idee is. Zo’n plotselinge stijging zorgt voor een schokeffect bij inwoners en de vraag is of zij daar begrip voor hebben, zeker omdat zij al te maken hebben met verschillende lastenverhogingen. Wij denken dat een gespreide verhoging beter bijdraagt aan draagvlak en acceptatie. Het is aan ons als raad om te bepalen hoe en wanneer wij dat naar de inwoners brengen en daarin kiezen wij dus een ander pad dan in het raadsvoorstel wordt voorgesteld. Scenario 3 biedt de mogelijkheid om de stijging te spreiden over meerdere jaren.

Dat geeft inwoners de tijd om zich aan te passen, hopelijk in een periode waarin lonen en inkomens ook meestijgen. Daarnaast zijn er nog bijstelmomenten. Mocht over een jaar of twee blijken dat een forse verhoging niet nodig is, dan hebben wij in scenario 3 nog de ruimte om bij te sturen. In scenario 1 is die ruimte er eigenlijk niet meer. Daarom dienen wij met Democraten Gorinchem en het CDA een amendement in waarin wij voorstellen om scenario 1 in het raadsvoorstel te vervangen door scenario 3. Dank u wel, voorzitter. Amendement A01 Titel: Meer draagvlak door spreiding rioolheffing Indieners: Paulien de Groot (PvdA), Laura Pellikaan (DG), Janneke van Oversteeg (CDA)

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

15

Indieners stellen voor het dictum aan te passen, waarbij beslispunt 2: - “Scenario 1 vast te stellen en daarbij geen minimum bedrag voor de voorziening te hanteren.” wordt aangepast in: - “Scenario 3 vast te stellen en daarbij geen minimum bedrag voor de voorziening te hanteren.” De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hamann Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel voorzitter, die sponswerking in de bodem moet weer terug. Dat zeggen alle deskundigen op dit gebied. Heel de Alblasserwaard, en dus ook Gorinchem, klinkt in, de bodem zakt en als wij geen maatregelen treffen dan houden wij hier geen droge voeten. In de Regio is een adaptatiestrategie (de RAS) en hier lokaal in Gorinchem de LAS. Het doel daarvan is om in 2050 weerbaar te zijn tegen de klimaatveranderingen die ons staan te wachten. Oftewel, Gorinchem moet klimaatproof worden. Wat vroeger alleen maar een rioleringsplan was, is nu een integraal beleid ingebed volgens de Omgevingswet. Het beleid voor riool en stedelijk water is een omgevingsprogramma. Was het rioolplan vroeger alleen maar gericht op afvoer van al dan niet vervuild water, tegenwoordig gaat het erom ook water vast te kunnen houden en bij eventuele hoosbuien voldoende groen in de omgeving te hebben om al dat water op te kunnen vangen. De integraliteit behelst dus ook vergroening, eigenlijk wordt de hele fysieke leefomgeving klimaat adaptief gemaakt.

De publieke ruimte zal er echt anders uit gaan zien dan nu. Wij hebben eigenlijk de mazzel dat wij dit nu integraal kunnen gaan aanpakken, want zowel bij rioleringen als bij wegenonderhoud zijn er grote achterstanden in te halen. Wij, Gorcum Actief, willen deze zaken heel graag koppelen. Ons motto is als je het dan doet, doe het dan ook graag ineens goed. Er staan voor de komende jaren grote bedragen voor dit onderhoud geraamd. De wegen iets meer dan € 13 mln. Rioleringen en stedelijke water, dus ook hemelwater en grondwater, meer dan € 15,5 mln. oplopend tot € 18 mln. of wellicht € 20 mln. Bij elkaar wordt er in een periode van 4 of 5 jaar tijd een kleine € 30 mln. de grond in gepompt om droge voeten te houden bij hoosbuien en oppervlaktewater en groen tegen hitte in de zomer. Eigenlijk is dit wel een beetje een metamorfose voor onze stad. Het zal duidelijk zijn dat wij, Gorcum Actief, erg blij worden van dit programma. Wij hebben het 70 pagina’s dikke beleidsstuk meermaals doorgenomen, heel veel discussies gevoerd, onze complimenten voor dit omvangrijke werk. Zoals gezegd, de stad gaat op de schop voor de toekomst. Er is al een lijst van rioleringen die aan vervanging toe zijn. Wij zouden zeggen maak een goed plan van aanpak, straat-, buurt- of wijkgewijs en houdt de gemeenteraad periodiek op de hoogte. En betrek vooral de inwoners middels participatie.

Niet meermaals dezelfde straat weer opnieuw opengraven, maar de werkzaamheden in één keer klaar. Met inwoners betrekken snijdt het mes volgens ons aan twee kanten; het is immers hun eigen leefomgeving en zij betalen een lastenverhoging en meedenken en meepraten bevordert het draagvlak waar dit nodig is. Bovendien geven wij als gemeente nu het goede voorbeeld. Wij hopen natuurlijk op goed volgen. Tuinen en bedrijventerreinen zijn niet van de gemeente, maar bekleden wel het grootste deel van de oppervlakte van onze stad. Zoals eerder gemeld, Gorcum Actief is geen voorstander van een tegeltjestaks, maar een stimulans voor meer groen in de tuinen dat mag er wel een beetje vanuit gaan. Ten slotte voorzitter horen wij graag de reactie van de wethouder hierop. Tijdens de B&A zijn toezeggingen wel gedaan, maar zoals daarnet gemeld niet genotuleerd. Eerlijkheidshalve meld ik nu dat wij een motie in de achterzak hebben voor onder andere participatie, want wat op papier staat, staat op papier voor nu en in de toekomst. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Oversteeg CDA. Mevrouw Van Oversteeg: Ja voorzitter, wat mij betreft vanaf mijn plek want wij kunnen kort zijn. Dank voor het toelichten van het amendement. Wij dienen dat mede in want wij vinden dat ook een heel goed idee.

Een argument dat ik daar nog aan wil toevoegen is dat wij ook zien, en daar ook zorgen over hebben, dat wij de investeringen van de afgelopen jaren nog niet helemaal hebben

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

16

kunnen doen. En dat wij ons ook zorgen maken of dat de komende jaren anders wordt. Daar zijn wij niet helemaal in gerust gesteld, maar voor de rest is het natuurlijk een hartstikke mooi plan. Ik ga ook gelijk even in op de motie van Gorcum Actief, die wij binnen zagen komen. Oh, hij is nog niet ingediend. Ik praat voor mijn beurt en stop alweer. De voorzitter: Dank u wel, de heer Klein Stadsbelang. De heer Klein: Voorzitter, waar ik normaal altijd heel trots ben dat ik snel ben, word ik vanavond gewoon voor de tweede keer vreselijk afgetroefd door het CDA, dus daarvoor complimenten. Volgens mij kan volgens mij iedereen wel onderschrijven dat het voorliggende plan een goed plan is. Wij pakken noodzakelijk werk op, wij gaan dit combineren waar mogelijk, wij gaan zorgen dat de straat niet onnodig open moet en wanneer weg- en groenonderhoud tegelijkertijd gedaan kan worden zullen wij dat doen. En onder aan de streep hebben wij dan ook nog de riolering aangepakt. Een typische win-winsituatie, het zure is natuurlijk wel de rekening. Een rekening waar wij door het bevriezen van de tarieven de afgelopen jaren niet op voorbereid zijn. Wij hebben dan ook een keuze uit diverse scenario’s waarbij eigenlijk scenario 1 en 3 het meest realistisch zijn, die daarnet ook al beargumenteerd zijn natuurlijk. Wat Stadsbelang betreft kunnen wij ons het beste vinden in scenario 1.

Niet zozeer omdat wij de prijsstijging zo leuk vinden, maar om de simpele reden dat dit de goedkoopste variant is voor onze inwoners. Over de planperiode tot en met 2030 ontlopen de prijsstijgingen elkaar niet zo veel. Gemiddeld genomen is scenario 1 per jaar per huishouden € 1,69 goedkoper. Nu kun je beargumenteren dat je er liever voor pleit om die stijging geleidelijk te laten gaan, want het verschil is immers niet zo heel groot in 2030, maar het effectieve of het essentiële verschil tussen deze twee varianten is dat het startpunt van de volgende planperiode wel degelijk een groot verschil heeft. Dan zit er namelijk relatief gezien, maar iedere euro kan tellen, € 15,83 per jaar verschil in. Voor de mensen die graag in procenten tellen is dat dan bijna 6% - 7% meer in scenario 3 dan in scenario 1. Dus bij dezen nogmaals, wij gaan voor scenario 1 en zouden iedereen die kiest voor de inwoner ook willen adviseren om voor scenario 1 te gaan. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Veldheer-Vink VVD. Mevrouw Veldheer: Wij als VVD Gorinchem zien scenario 1 ook heel erg zitten. Het besluit om dit omgevingsprogramma vast te stellen lijkt ons om meerdere redenen een goede beslissing.

Het scenario omvat een eenmalige stijging, mijn voorganger heeft de percentages al uitgebreid aangegeven, dus ik zal niet in herhaling vervallen, maar in wezen een eenmalige stijging waardoor er op lange termijn een grote voorspelbaarheid is en niet later een grotere stijging is. De heffing van Gorinchem is nog steeds lager dan in de buurgemeenten en rond het landelijk gemiddelde. Bovendien worden er in de komende jaren veel werkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn ook erg blij dat gelijktijdig meerdere projecten worden uitgevoerd waardoor er en minder overlast is en uiteindelijk ook minder kosten zijn. Dat halverwege de periode de voortgang wordt geëvalueerd lijkt ons een enorme toegevoegde waarde zodat wij de risico’s op de lange termijn beter kunnen controleren. Wij zullen ook voor scenario 1 gaan. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Houwelingen SP. De heer Van Houwelingen: Voorzitter dank u wel, ik wil graag gelijk even reageren op het amendement dat zojuist is toegelicht en eerder is gedeeld, onder andere in de B&A. Wij zouden daar kort in kunnen zijn door te zeggen dat gaan wij als SP niet steunen. In de eerste plaats omdat bij scenario 1 over vijf jaar het voordeligst is, al is het marginaal en in de tweede plaats dat je na deze vijf jaar op € 226 uitkomt en niet op € 279.

Wanneer deze scenario’s zouden kloppen loopt het nadeel voor scenario 3 tot 2040 op tot ongeveer € 150 per huishouden. Maar dit is theorie, wiskunde en de volgende twee zijn praktisch want scenario 3 betekent ook het vertragen van de planning. Wij hebben gezien bij de wegen onder andere wat vertraging van het onderhoud betekent. Meer Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

17

ongeplande reparaties en dus ook meer kosten die daar weer bovenop komen. Maar de indieners kwamen vooral bij de SP met de vraag hoe gaan jullie dit aan de achterban uitleggen. Voorzitter, hoe kun je dat het beste doen? Door dit gewoon ook te doen dus ik heb een onderzoekje bij iets meer dan 10 mensen gedaan, gewone mensen met als achtergrond schoonmaker, cv monteur, timmerlieden, schilders waarvan enkelen er ook niet al te warmpjes bij zitten. Een redelijke afspiegeling van onze achterban. Ik heb net als de meesten van u bij de B&A deze mensen eerst de procenten en de grafiek getoond. Een stijging van 20% en daarna 2% en de variant met jaarlijks 8%. Natuurlijk kozen de meeste mensen toen voor uw scenario en ik dacht ik zit verkeerd. Daarna zette ik de euro’s er bij en wat schetst mij verbazing? Werkelijk iedereen van de groep veranderde de keuze naar scenario 1. Helemaal toen zij de daaropvolgende jaren zagen. Ik vroeg waarom en dat is heel simpel; de meesten kozen eerst voor scenario 3 omdat dit minder ingrijpend leek. De 20% gaf een weerstand, meerdere verhogingen van 8% zijn makkelijker accepteren. Procenten zijn voor de meesten een leeg begrip. Toen ik de centen liet zien, nam dat de onzekerheid over de verhoging direct weg. Zij zagen dat het eindpunt van € 279 een derde hoger is dan het eindpunt van scenario 1 € 261.

Ik vervolgde mijn verhaal dat er vijf jaar geleden zelfs nog voor een verlaging is gekozen terwijl er gespaard kon worden. Wat zou betekenen dat deze grote verhoging een stuk minder zou zijn dan nu en zoals u wenst een stuk geleidelijker had kunnen oplopen, maar dat onder andere de indieners hier ook op tegen waren. Waarop er eentje toen vroeg hoe gaan ze die verhoging dan uitleggen en het sparen uitleggen. Die vraag laat ik aan de indieners. De voorzitter: Dank u wel, de heer Krol ChristenUnie/SGP. De heer Krol: Ja dank u wel voorzitter, wat een luxe dat wij kunnen spreken over investeringen in onze riolering en de hemelwaterafvoer of hemelwateropslag. Wanneer u in de derde wereld bent geweest dan heeft u daar vast een beeld en geur bij. Wat een luxe dat wij technieken kunnen toepassen om herbruikbare warmte uit deze afvalstroom te halen. Er zijn zelfs onderzoeken tegenwoordig om gezuiverd drinkwater te halen uit afvalwater. Misschien dat wij over een paar jaar wel spreken over teruglever vergoedingen. Misschien gelijk een mooie bouwsteen voor het sociale plan van het vorige onderwerp. Over het amendement wat is ingediend, wij zullen scenario 1 steunen om verschillende redenen. Allereerst vinden wij dat dit uitstekend aansluit bij de kwaliteit die wij nastreven voor onze riolering en ook de ambities die voorliggen voor de komende jaren.

Een snelle correctie richting het landelijk gemiddelde vinden wij acceptabel, zeker na een aantal jaren van flatrate. En ja voor een deel van onze huishoudens zullen die enkele tientjes die er in het eerste jaar bijkomen best een hobbel zijn. Ik wil daar ook gelijk bij zeggen dat dit voor de meeste huishoudens gewoon een onderdeel gaat zijn van allerlei tegen- en meevallers in de komende jaren. Daar waar mensen toch echt klem komen te zitten is er volgens mij gewoon een escape vanuit ons minimabeleid. Dat mensen een aanvraag kunnen doen voor (gedeeltelijke) vrijstelling voor lokale heffingen. Er is nog geen motie ingediend van Gorcum Actief dus daar spreek ik mij nog niet over uit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Pellikaan Democraten Gorinchem. Mevrouw Pellikaan: Dank u wel voorzitter, ik sluit mij aan bij de bijdrage van de PvdA en het CDA. Wij hebben het amendement ook mede ingediend. Ik was eigenlijk niet voornemens om een eerste termijn te doen vanavond, maar ik zou toch graag iets willen onderstrepen. Namelijk dat al die ingewikkelde rekensommen niet relevant zijn. Het gaat vanavond om een politiek besluit. Het raadsvoorstel onderstreept dat ook door de ingewikkelde rekensommen ook niet op te nemen in de argumentatie, maar gewoon te kijken wat is nu het meest en duidelijk uitlegbaar aan de inwoner.

Want die rekensommen die zijn namelijk nogal voor wat interpretatie vatbaar en dat bleek ook weer uit de B&A. Wij kunnen het er uren over hebben met elkaar, maar ik gebruik mijn tijd liever om de stad toe te lichten waarom wij kiezen voor scenario 3. Wil je het in één keer verhogen, die 20% en door de zure appel bijten, of zeg je tegen de stad dit is er aan de hand, wij gaan jullie niet overvallen Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

18

maar verspreiden de stijging over een x-aantal jaren? Wij kiezen dan op basis van onze principes en dat is dat wij inwoners niet willen verrassen, dat wij goed willen uitleggen waarom wij de dingen doen en wij willen inwoners ook de kans geven zich mentaal en financieel voor te bereiden op deze verhogingen, zeker in tijden van inflatie waarin inwoners al te maken krijgen met een hele hoop kostenstijgingen. Laten wij als gemeente geen extra duit in dat zakje doen. Daar laat ik het bij voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Namens het college zal wethouder Polatli een reactie geven. Wethouder Polatli: Dank u wel voorzitter, ik hoorde dat mevrouw De Groot de B&A niet opnieuw wilde doen, het kort zou houden en daar ga ik mij ook aan houden. Ja, percentages, moeilijke rekensommen, maar het feit is in de laatste jaren hebben inwoners geen verhoging gehad. Met scenario 1 komen wij uit op het niveau waarop wij hadden gezeten als wij de indexatie wel hadden doorgevoerd. Het riooltarief moet dus stijgen door eerdere keuzes in het GRP, om een dalend tarief. Men had toen simpelweg niet kunnen weten dat er nu koppelkansen zouden zijn op wegonderhoud, de toevoeging op klimaatregelen en natuurlijk de indexatie waar wij mee te maken hebben. Percentages, ik heb in de B&A ook gezegd daar koop je niets voor.

Zelfs een inflatie, dan heb ik even gerekend tot 2031, dus het jaar dat de nieuwe periode in zou gaan, dan kom ik voor een eenpersoonshuishouden € 19,90 hoger uit in scenario 3 en bij een meerpersoonshuishouden op € 284,70. Dat is € 23,07 duurder. Dat is wat wij als college niet willen. Wij halen ook niets in hiermee, vier jaar hebben de inwoners ongeveer het laagste tarief betaald van het land, van de Regio zeker, nu gaan wij naar het niveau waar wij op uit hadden gekomen. Wij willen dat onze inwoners met de centen, niet procenten maar centen (€ 27,30 en € 19,90) minder lasten krijgen op deze manier door in één keer die verhoging door te voeren. Mevrouw De Groot bij interruptie: Ik hoor de heer Polatli praten over wat er meer wordt betaald in scenario 3 in 2030 en daar heb ik vanavond meerdere partijen over horen praten. Is de heer Polatli het met mij eens dat in die tijd de kans groot is dat lonen en inkomens stijgen waardoor mensen de lasten beter weten op te vangen? En dat het tegelijkertijd voor acceptatie en begrip zorgt als uitgelegd wordt dat je dit over meerdere jaren verspreidt? Van luister het is nu oktober, 2026 is over twee maanden, door te zeggen beste inwoner over twee maanden mag u 20% meer betalen.

Wethouder Polatli: Ja, wij willen niet dat inwoners in deze planperiode waar dit programma voor is geschreven meer betalen door het uit te spreiden wat nu mooi lijkt maar uiteindelijk gaat het de bewoner meer kosten. In de afgelopen jaren zijn de lonen van inwoners ook gestegen en hebben wij niet geïndexeerd, want dat is gewoon zo. Mevrouw De Groot: Voorzitter, wat is dan voor de wethouder het verschil dat er volgend jaar € 20 verschil zit tussen scenario 1 en 3 en over vijf jaar € 23 verschil tussen scenario 3 en 1 waarin wij dus hopen dat de lonen de komende vijf jaar stijgen? Wethouder Polatli: Dat de bewoners uiteindelijk minder geld kwijt zijn dan in het scenario dat uw voorkeur heeft. Ik ga over op het amendement. Ook daar hebben wij in de B&A … sorry, ik moet naar de motie. De voorzitter: De motie is nog niet ingediend. Er is een amendement ingediend door de PvdA. Gorcum Actief heeft een motie in de achterzak zei mevrouw Hamann zojuist. Mevrouw Hamann: Dat klopt voorzitter, maar in het betoog zijn meerdere vragen en opmerkingen gemaakt waarop wij een reactie willen van de wethouder. Mocht daar een stevige toezegging bij zitten met betrekking tot de inhoud van de motie zeg maar dan is de motie niet meer nodig.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

19

De voorzitter: Dus even voor de kijkers thuis, er zweeft ergens boven deze vergadering een motie die al dan niet ingediend gaat worden. Het hangt er mede van af hoe de wethouder hiermee omgaat en een reactie geeft vanuit het college. Ga uw gang. Wethouder Polatli: Ja, zou willen zeggen dien hem niet in want in het omgevingsprogramma gaan wij uit van een integrale aanpak. Daar hebben wij overigens tijdens de B&A van uw fractie-assistent complimenten voor gehad. Wij zoeken naar koppelkansen met wegbeheer. Ik weet niet of u bij Schuttersveld bent wezen kijken, maar ook daar kijken wij natuurlijk naar klimaat adaptief inrichten, ook met onze riool en het stedelijk water programma. Daar kunnen wij meeliften, maar ook andere disciplines zouden mee kunnen liften zoals dat ook in de afgelopen jaren is gegaan met het riool om dan de wegen gelijk weer strak te leggen. Of alle andere werkzaamheden, dus de inrichting van groen. Hierdoor voorkomen wij dat werkzaamheden langs elkaar heen gaan, dat is ook wat ik u hoorde zeggen. Dat straten meermaals opnieuw worden opengebroken en omwonenden onnodig overlast ervaren. Dat is een irritatie van ons allemaal in heel het land zo ongeveer. Per project wordt bekeken in welke mate participatie doelmatig is.

Bij het uitvoeren van enkel technische gedeelten, dus een riolering moet vervangen worden, daar is het wat minder aan de orde dat er geparticipeerd wordt. Bij grootschalige herontwikkelingen zoals bij Schuttersveld dat de bewoners daarbij betrokken worden hoe zij de inrichting klimaat adaptief voor zich zien. Of zij dan drie grote bomen of vijf wat kleinere bomen of meer parkeervakken willen. Dat gebeurt hier ook dus ik denk dat uw motie tegelijkertijd een heel groot compliment is voor het programma en die complimenten dan ook voor de ambtelijke organisatie. Dat is mijn antwoord op een motie die niet ingediend is. Mevrouw De Groot bij interruptie: Kunnen de koppelkansen een kostenbesparing opleveren? Wethouder Polatli: Juist. Mevrouw De Groot: Kan het dan ook zo zijn dat de rioolheffing stijging die er nu is niet perse nodig is? Wethouder Polatli: Nee, dit is echt een berekening van de ambtelijke organisatie en er is echt gekeken naar wat er gekoppeld kan worden in de aankomende tijd. Maar zoals ik ook heb gezegd in de B&A er komen bijstelmomenten en u ziet ook in de grote lijst … wij hebben nu ook niet een helderziende blik hoe het met de inflatie zal gaan. Misschien voorkomen wij ook wel hele grote verrassingen voor de aankomende jaren. Wij weten als wij het geleidelijk doen dat mensen gewoon wat meer geld kwijt zijn.

Mevrouw Pellikaan bij interruptie: Voorzitter, mag ik de wethouder daar toch een vraag over stellen? Ik hoor deze constatering nu een paar keer vanavond en het verbaast mij dan toch als dit echt het hoofdargument is voor het college om voor scenario 1 te gaan waarom dit niet is opgenomen in het raadsvoorstel. Mag ik die vraag stellen aan de wethouder? Wethouder Polatli: Het staat in het raadsvoorstel toch? Mevrouw Pellikaan: Nee voorzitter, ik wil niet te veel ingaan op de rekensommen, maar als je kijkt naar wat voordeliger zou zijn, nogmaals het gaat om een verschil van een paar euro, dan is voor een eenpersoonshuishouden juist scenario 3 voordeliger. Wat ik ook al zei in mijn eerste termijn, je kunt een manier kiezen hoe je naar de cijfers kunt kijken. Ik vind echt dat wij het vanavond moeten hebben over het politieke besluit dat voorligt. Dat is namelijk hoe wij een verhoging aan onze inwoners willen voorschotelen. Ik vind het jammer dat ik het college maar ook de coalitiepartijen daar niet het debat over hoor voeren vanavond, maar probeert om op een manier naar de cijfers te kijken en op basis daarvan een besluit te nemen. Ik vind dat wij transparant naar de stad moeten zijn omdat zij dat ook verdient. Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

20

Wethouder Polatli: Ik vind ook dat wij transparant moeten zijn en geen verrassingen. Met lage percentages lijken de zaken duurder uit te pakken. Ik zie in het raadsvoorstel scenario 1 vast te stellen en daarbij geen minimumbedrag voor de voorziening te hanteren staan. Is dat niet wat u bedoelt? Mevrouw Pellikaan: Nee voorzitter, ik bedoelde de argumentatie dat scenario 1 goedkoper zou zijn voor de huishoudens. Die argumentatie is ten eerste onjuist want het doet er niet toe en ten tweede die argumentatie is niet in het raadsvoorstel opgenomen maar wordt vanavond wel aangevoerd als hoofdargument. Wethouder Polatli: Niet alleen vanavond, ook in de B&A. Ik heb u niet gehoord over de rest van het programma … Mevrouw Pellikaan: Voorzitter, dus ook in de B&A was die argumentatie onterecht. Wethouder Polatli: Sorry, ik denk dat u elkaar dan daarvan moet overtuigen. Ik heb gezegd wat ik ervan vind en ik denk dat dit aan het einde van deze planperiode gewoon de goedkopere oplossing is voor onze inwoners. En wij kunnen ook rekenen. De voorzitter: Ik kijk even rond, is er behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Hamann: Voorzitter, ik wil vanaf deze plek de wethouder heel hartelijk danken voor alle toezeggingen, zelfs nog meer dan in de motie stonden. Dank u wel. Als ze nu ook nog genotuleerd worden is het helemaal goed.

De voorzitter: Daarmee dient u de motie niet in zegt u nu? Mevrouw Hamann: Die is een beetje overbodig geworden, dank u wel. De voorzitter: Ik kijk rond, anderen nog? Mevrouw De Groot: Dank u wel voorzitter, om nog heel kort terug te komen op de opmerking van de heer Krol dat het een luxe is dat wij onze riolering moeten vervangen, dat zien wij eerder als een noodzaak dan een luxe. Het is onderdeel van de dienstverlening die de gemeente aan inwoners moet geven en daarom vinden wij het ook zo belangrijk dat inwoners het begrip hebben dat de rioolheffing omhoog gaat. Het is niet leuk, het is noodzakelijk, maar waar wij voor kunnen kiezen is om het op een gespreide manier te brengen en dat er geen verrassing komt over twee maanden waarin staat u moet 20% bijbetalen. Alle argumenten over de stijging in scenario 3 ten opzichte van scenario 1; wij hopen dat de lonen en inkomsten zullen stijgen omdat dit draaglijker is voor de inwoner. De heer Krol bij interruptie: Voorzitter, ik zou daar graag op willen reageren omdat voor mijn gevoel het woord luxe toch iets uit zijn verband werd gerukt. Ik heb vooral betoogd dat zeker als je internationaal kijkt wij in Nederland ons gelukkig mogen prijzen met de luxe dat wij zo’n goed rioleringssysteem hebben en kunnen onderhouden. Heel veel mensen op de wereld hebben dat niet. De heer Van Houwelingen: Ik wil ook nog even reageren.

Ik hoorde daarnet de wethouder zeggen dat wij met scenario 1 naar het niveau gaan waar wij hadden moeten staan. Dat betekent dat de verlaging vijf jaar terug niet had moeten plaatsvinden. Ik vraag mij dan ook af als deze stijging voor de indieners nu zo veel pijn doet, hoe kijkt u nu terug naar deze keuze? Er waren op dat moment toch echt twee fracties die daarvoor waarschuwden. Had die verlaging toen niet plaatsgevonden dan hadden wij heel deze verhoging niet hoeven te doen. Ik heb daar nog helemaal niets over gehoord. Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

21

De voorzitter: Tot wie richt u dit specifiek? De heer Van Houwelingen: Aan de indieners van het amendement. Ik heb dat in de B&A al een keer in mijn betoog gezegd. Ik heb het zojuist nog even verteld en nu vraag ik voor de derde keer hoe kijkt u terug op de keuze die u toen heeft gemaakt? Mevrouw Van Oversteeg: Ik wil daar wel op reageren, want als wij achteraf terugkijken dan ben ik natuurlijk benieuwd hoe wij dat straks bij het volgende agendapunt gaan doen. Of wij dan met elkaar ook wat reflectie kunnen laten zien. Sommige dingen weet je niet. Wat mij van toen nog wel bijstaat, wij hebben het toen gehad over een doelbelasting. Op het moment dat je weet dit geld heb ik niet nodig dan is het goed om de lasten niet onnodig hoog te houden. Dat is in ieder geval het argument dat mij heel erg bij stond, maar de rest van de zaken heeft toen tot besluitvorming geleid. De heer Van Houwelingen: Ik heb het even teruggekeken. Deze stijging was wel wat later aangekondigd, maar die zat er wel aan te komen. Ik heb het CDA vaker voor spaarpotjes horen pleiten. Vijf jaar geleden hebben SP en GroenLinks dat ook gedaan, om de heffing niet te laten dalen maar om daar juist voor te gaan sparen. Daar heeft u helaas niet voor gekozen. Die stijging zat er al aan te komen en dat wisten wij, dus iets eerder. De heer Klein: Ik vind het een beetje lastig.

Ik kan er weinig van maken, geen curry, geen soep, geen idee. Ik ben een bèta, ik weet het, dus op het moment dat het over cijfers gaat heb ik het ook heel graag over cijfers. Wij moeten het ook over de inwoners hebben, dat is denk ik ook het hele politieke besluit dat voorligt. In dit voorstel komen simpelweg de cijfers en de inwoners samen. Het zijn namelijk de kosten die wij aan inwoners gaan opleggen. Hoe je ook naar die cijfers kijkt voorzitter, op de universiteit heb ik werkelijk waar moeten bewijzen dat nul geen één is, maar daar wil ik hier niet aan beginnen. Alstublieft, kijk naar de cijfers, scenario 3 is duurder en is ook gewoon in 2030 duurder. Laten wij niet zo naïef zijn en uitgaan van inflatie. Sorry, maar dat is echt de oorzaak geweest van de bankencrisis een paar jaar geleden. Dat is niet verstandig om te doen. Laten wij kijken naar het hier en nu, scenario 3 is duurder, scenario 1 is goedkoper. De voorzitter: Dank u wel, anderen nog in de tweede termijn? Dat is niet het geval. Ik constateer dat er één amendement ligt en geen motie. Ik breng eerst het amendement in stemming. Wenst iemand daar een stemverklaring over af te leggen? Stemverklaring de heer Tekir: Ja voorzitter dank u wel, het lijkt mij inderdaad goed om even voor het amendement een stemverklaring af te geven aangezien er twee scenario’s voorliggen in essentie.

Wij hebben in de B&A natuurlijk al wel kleur bekend in deze discussie die inderdaad vooral politiek gevoerd dient te worden. In die zin ben ik het eens met collega Pellikaan. Ja, wil je nu door de zure appel heen bijten en kiezen voor scenario 1 of zeg je wij spreiden de stijging over de jaren, maar daarmee ook een minder voorspelbaar en minder duidelijk financieel vooruitzicht bieden. Het is hoe dan ook kiezen tussen twee kwaden noem ik het even omdat linksom of rechtsom inwoners een flinke stijging te verduren hebben. Dat is inderdaad iets wat wij hebben zien aankomen doordat wij de inflatie niet hebben doorgevoerd zoals die er is in werkelijkheid. Er ligt hier geen besluit denk ik waar wij blij mee kunnen zijn vanavond, maar gewoon een bittere pil die wij moeten slikken. Als wij wikken en wegen en dit debat goed beluisteren gaat onze voorkeur uit naar scenario 1 omdat dit A) financieel meer zekerheid biedt en voorspelbaarder is richting de toekomst in de afdekking van de kosten en B) (ik wil mij niet helemaal mengen in de discussie) qua betaalbaarheid klopt het dat scenario 1 in beginsel toeneemt en daardoor duurder is, maar op de langere termijn wel goedkoper. Bij D66 gaat dan net de voorkeur uit naar wat op de langere termijn voor iedere inwoner het meest gunstig is. Om die reden kiezen wij voor scenario 1 en zijn wij tegen het amendement.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

22

De voorzitter: Zijn er nog anderen die een stemverklaring wensen af te leggen, hoewel dat min of meer al een beetje is gedaan door een aantal mensen? Dat is niet het geval. Wij gaan verder met de stemming. Stemming amendement A01: Voor stemmen de fracties van: Democraten Gorinchem, PvdA, CDA, 1 lid VVD. Tegen stemmen de fracties van: Stadsbelang, 2 leden VVD, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, D66 en SP. Dit houdt in dat amendement A01 is verworpen met 9 stemmen voor en 15 stemmen tegen. De heer Van Santen: Voorzitter, tijdens de stemming probeerde ik nog te corrigeren maar de wisseling werd niet gepakt. Als je eenmaal iets hebt … oké, maar dan wil ik bij dezen genoteerd hebben dat ik wel een wisseling heb toegepast, anders klopt het niet. De voorzitter: In principe is het zo, gestemd is gestemd, maar voor de notulen is het misschien fijn dat u het nog even goed uitlegt zodat het wel vastligt in de notulen. De heer Van Santen: Nou, het was meer de technische kant, maar oké komt goed. Dat ik dus al gedrukt had en daarna wisselde dat kan dus niet. Prima, maar bij dezen de notering. De voorzitter: Goed, dan gaan wij nu naar het raadsvoorstel zoals dat voorligt.