Agendabundel

Dat maakt het verschil in weging. De heer Krol merkt op dat gerefereerd is aan de Vleugels van de stad. Er komen nog veel woningen langs de Schelluinsestraat maar daar is geen PO locatie in de buurt. Er is € 25 miljoen geraamd aan investeringen; hij informeert naar het bedrag voor het komende uitvoeringsprogramma en vraagt of er al een voorziening voor is. De heer Van Houwelingen zegt dat dit nog in een perspectiefnota moet worden opgenomen. Met betrekking tot de Schelluinsestraat licht hij toe dat gekeken is naar de capaciteit en spreiding van de schoolgebouwen. Zo kan het Gilde nog uitgebreid worden met een extra bouwlaag. De school aan de Goudoeverstraat kan ook een extra functie krijgen. Mevrouw Van Oversteeg heeft een aanvullende vraag. Is er al zicht op de planning of het in de aanstaande perspectiefnota behandeling wordt opgenomen en hoe verhoudt zich dit tot het investeringsplafond? De heer Van Houwelingen antwoordt dat voor dit uitvoeringsprogramma nog niets in de aanstaande perspectiefnota wordt opgenomen. In de begroting is een bedrag opgenomen

Parallelsessie I&O Integraal huisvestingsplan onderwijs IHP, 9 februari 2023

voor de eerste stappen van de gebiedsgerichte businesscase. Daar is een jaar voor uitgetrokken. De planning voor de Uilenhof en de campus krijgt een iets andere route. Mevrouw Van Oversteeg refereert aan de kredieten in de begroting en vraagt in volgende sessies een overzicht hiervan te schetsen. De heer Van Houwelingen verwijst naar het overzicht dat hij in oktober heeft gegeven. Deze planning wordt steeds bijgesteld en zal een volgende keer getoond worden. Een medewerker van de financiële afdeling reageert op enkele vragen. De vraag inzake het investeringsplafond is zeer legitiem want dat wordt wel een uitdaging gezien de ambities inzake scholen, mobiliteit en duurzaamheid. In het kader van de perspectiefnota zal een afweging gemaakt moeten worden. Mevrouw Hamann vraagt zich af hoe het zit met de exploitatie; bij sommige gebouwen staat die ruim in het rood en bij andere niet. Graag een toelichting. Hoe wordt het bedrag van € 25 mln. gefinancierd. De heer Van Houwelingen antwoordt dat bij de exploitatie gekeken moet worden hoe ver het gebouw is verduurzaamd. Hij licht toe dat het Schuttersplein nu bezig is met het aanbrengen van zonnepanelen. De heer Krol noemt het investeringsplafond en vraagt of er knelpunten zijn voorzien. Geantwoord wordt door de medewerker van financiën dat dit het geval zal zijn.

Voor de financiering moet de gemeente de kapitaalmarkt op en dat wordt een uitdaging. Voor de raad worden de effecten inzichtelijk gemaakt. Bij de perspectiefnota wordt hierop teruggekomen met een integrale benadering. Mevrouw Hamann begrijpt dat er geld geleend moet worden en vraagt of er landelijke of Europese subsidies mogelijk zijn. De heer Van Houwelingen zegt dat het lastige van de subsidies is dat die voornamelijk gelden voor bestaande gebouwen. Subsidies voor nieuwbouw zijn schaars. Mevrouw Veldheer vraagt of de scholen in leegstandsbeheer niet zijn opgenomen in het totaal. Zijn die gebouwen op de lange termijn afgeschreven? De heer Van Houwelingen antwoordt dat ze niet in de quick scan zijn meegenomen omdat de staat van het gebouw al bekend was. Het gebouw Hiemstralaan zal gerenoveerd worden. De voorzitter geeft gelegenheid voor een tweede termijn. De heer Van der Meijden noemt de financiële risico’s en vraagt hierover iets op te nemen in het raadsvoorstel. De beleidskaders moeten wel in de uitvoeringsagenda’s toegepast worden. Hij begrijpt dat de huisvesting van huisartsen als voorbeeld bedoeld is maar hij vraagt of het wel handig is in een schoolgebouw een huisarts te vestigen. Hoe gaat het multifunctioneel gebruik eruit zien? De heer Van Houwelingen zal aandacht besteden aan de financiële risico’s in het voorstel.

Wat betreft de huisarts als voorbeeld zegt hij dat dit slechts een voorbeeld was van extra functies in een gebouw. Nu hebben de gebouwen alleen een onderwijsfunctie en hij wil graag kijken welke vragen er in de wijken zijn die eventueel toegevoegd kunnen worden. In de gebiedsgerichte businesscase moet dit tot uitdrukking komen. De heer Van der Meijden hoopt dat het bestuurlijk antwoord in de B&A meer omvattend zal zijn. De heer Krol merkt op dat verschillende eisen gehanteerd worden. Er zijn zaken vastgelegd in een verordening en er zijn extra ambities geformuleerd. Hij vraagt wat in dit kader landelijke eisen zijn. De heer Van Houwelingen antwoordt dat de landelijke verordening een bijna energieneutraal gebouw is. Daar bovenop zijn andere doelstellingen geformuleerd. De heer Krol begrijpt dat de huidige verordening niet meer toereikend is.

Parallelsessie I&O Integraal huisvestingsplan onderwijs IHP, 9 februari 2023

De heer Van Houwelingen antwoordt dat het landelijke bouwbesluit nog een Beng is. De heer Hoogmoed zegt dat de verordening geen bouweisen aangeeft, alleen dat voldaan moet worden aan het wettelijke bouwbesluit (Beng). De heer Krol vraagt de heer Van Breugel of de omslag al gemaakt wordt bij het I-Lab of dat daar de nieuwe locatie voor nodig is. De heer Van Breugel antwoordt dat uitgegaan wordt van de nieuwe locatie maar binnen de huidige locatie is al een aanloop genomen. Het aantal bezoekers dat de weg weet te vinden is al fors maar de locatie moet nog doorontwikkeld worden. De stap verder vergt wel investeringen en daarvoor is het nodig het netwerk op te bouwen. Er is zeker al een aanjaageffect; hij noemt de zorg-Havo waar de verbinding al tot stand komt. Hij ziet veel kansen. Het begint wel met goede huisvesting die zich hiertoe leent. De heer Van Houwelingen zegt dat op 11 april er een bijeenkomst voor de raad is in het ILab samen met de raad van Molenlanden. Save the date! Mevrouw Hamann noemt uitgangspunten en doelen; zij mist daar groen en klimaatadaptatie. De heer Van Houwelingen zegt dat in de business cases ook de buitenruimte aan de orde komt. De heer Roeland noemt de campus en de inrichting van de ruimtes. Als er op het Retranchement een nieuwe school komt mist hij daar een verkeerscirculatieplan. Het is nu al een puinhoop bij de Jenaplanschool.

De heer Van Houwelingen zegt dat het verkeer rondom de school onderdeel van de business case is. De voorzitter stelt vast dat er geen vragen meer zijn en noemt de toezeggingen die gedaan zijn: het beschrijven van toekomstperspectief voor de ISK en de financiële risico’s inzichtelijk te maken in de risicoparagraaf van het voorstel. Wethouder De Boer bevestigt deze toezeggingen en zegt dat als er behoefte aan is er eventueel een extra sessie kan worden belegd voor het onderdeel financiën. De heer Van der Meijden stelt voor eerst een reguliere B&A te houden. De voorzitter zegt dat het aan de raad is om zo nodig om een extra sessie te vragen. De B&A-sessie is gepland voor 9 maart. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie I&O Integraal huisvestingsplan onderwijs IHP, 9 februari 2023

1 230209 Verslag Parallelsessie I&O Instrumenten woningmarkt resultaten regionaal schaarste onderzoek.docx

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting, 9 februari 2023 Instrumenten woningmarkt / regionaal schaarste onderzoek Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Fracties: Portefeuillehouder: Ambtelijk: Gasten: Notulen:

de heer B. Bahlmann mevrouw J. den Uijl Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-VVD-D66-SPChristenUnie/SGP-Gorcum Actief mevrouw E. Dansen mevrouw J. van Eck en de heer Van der Werff de heer J. Lijzenga van onderzoeks- en adviesbureau Companen notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Instrumenten woningmarkt / regionaal schaarste onderzoek Vanavond zal een toelichting worden gegeven op het regionaal schaarste onderzoek voor Gorinchem door Jeroen Lijzenga van onderzoeksbureau Companen. Dit onderzoek heeft u ontvangen met de raadsinformatiebrief van 25 januari 2023 (en staan bij de stukken van deze bijeenkomst). Wethouder Dansen geeft een toelichting. Zij verwijst naar de Wet Opkoopbescherming die per 2022 is ingegaan. Voorwaarde voor invoering is dat aangetoond wordt dat er schaarste is op de woningmarkt. Dat is dan ook de reden voor het onderzoek dat vanavond aan de orde is. Hiermee wordt ook uitvoering gegeven aan een deel van de motie inzake opkoopbescherming. In de presentatie wordt vooral ingegaan op de koopsector. Op 9 maart komt de sociale huursector aan de orde. De heer Lijzenga geeft een presentatie (beschikbaar op iBabs). Het onderzoek is uitgevoerd in 2022 op het hoogtepunt van de druk op de woningmarkt. Inmiddels is er sprake van enige ontspanning op de markt. Toegelicht wordt dat het uitgangspunt van de Huisvestingswet vrije vestiging is. Er is geen strikte definitie van schaarste maar schaarste en verdringing moeten wel aangetoond worden. Hij gaat kort in op de sociale huursector; Gorinchem heeft een grote voorraad sociale huurwoningen.

De afgelopen tijd werd 60% van de vrijkomende woningen toegewezen aan inwoners van Gorinchem. Met dit instrument kan dus niet meer gedaan worden dan nu het geval is. Vervolgens gaat hij in op de koopsector en licht toe dat de druk op de koopmarkt flink is gestegen. Een gemiddelde tussenwoning in Gorinchem kost € 370.000. Er is een grote vraag naar betaalbare koopwoningen. De heer Schefferlie vraagt zich af hoe gesproken kan worden van ontspanning op de woningmarkt. Met betrekking tot het genoemde percentage vraagt hij of het niet toch zo kan zijn dat de voorrangsregeling een voordeel kan opleveren voor woningzoekenden. De heer Lijzenga licht toe dat op dit moment 25% lokaal kan worden toegewezen en dat gaat naar 50% terwijl er inmiddels al 60% lokaal wordt toegewezen.

Parallelsessie I&O Instrumenten woningmarkt / regionaal schaarste onderzoek, 9 februari 2023

De heer Schefferlie vraagt of het percentage niet nog meer kan worden opgehoogd door nog meer voorrang toe te passen. De heer Lijzenga meent dat dit niet mogelijk is. De heer Schefferlie wil dit graag zeker weten. De heer Lijzenga zegt dat het verder uitgezocht zou moeten worden. Wethouder Dansen meent dat het reken-technisch niet mogelijk is. Er gaat al een groter percentage naar inwoners van Gorinchem. De heer Schefferlie wijst op autonome ontwikkelingen in de markt. De heer Lijzenga zegt dat het over de toewijzing van sociale huurwoningen gaat. Wethouder Dansen zegt toe dat dit nog nader zal worden onderzocht. De heer Oostrum vraagt of er ook een vergelijking is gemaakt met de inkomenscategorieën in Gorinchem. De heer Lijzenga licht toe dat hij niet heeft gezegd dat er geen schaarste is omdat de voorraad groot is maar een grote voorraad zorgt voor meer vrijkomende woningen. Als een grote groep in de bevolking een laag inkomen heeft is er ook een grote voorraad nodig. Hij wijst voorts op de indicatoren en zegt dat het gaat om een gemiddelde in de regio. De heer Oostrum vraagt te onderzoeken hoeveel procent van de mensen in Gorinchem in aanmerking zouden komen voor een sociale huurwoning op basis van hun inkomen. Wethouder Dansen zegt dit niet toe want dit vraagt om een nieuw onderzoek. De heer Oostrum zegt dat het misschien toch even uitgezocht kan worden.

De heer Houtepen is benieuwd in hoeverre de noodzaak voor schaarste relatief is voor de koopsector. Hij meent dat er sprake is van een landelijk probleem. De heer Lijzenga zegt dat er in grote delen van het land een grote druk is op de koopsector. De heer Houtepen vraagt in hoeverre dit relevant is voor het vereiste van schaarste om dit toe te kunnen passen. De heer Lijzenga zegt dat hij hier nog op in zal gaan. De heer Kuijten vraagt zich af in hoeverre het scheef wonen in het onderzoek is meegenomen. De heer Lijzenga zegt dat er verschillende kanten zitten aan goedkope scheefheid. Als mensen doorstromen uit goedkope woningen komen die vrij voor mensen met een laag inkomen. Scheef wonen heeft ook positieve effecten op buurten. De heer Le Noble noemt de zoektijden voor de huursector en vraagt of nagedacht is over het model dat in Amsterdam is gepresenteerd om andere criteria te hanteren om tot een meer fair toewijzingsbeleid te komen. De heer Lijzenga zegt dat dit geen onderdeel van het onderzoek is geweest.

Parallelsessie I&O Instrumenten woningmarkt / regionaal schaarste onderzoek, 9 februari 2023

De heer Schefferlie merkt op dat het niet zo is dat de woningprijzen echt dalen; ze dalen omdat de rente stijgt. De heer Lijzenga zegt dat er sprake is van een eerste teken van ontspanning; het is wat sterker vermeld dan waarvan sprake is. De heer Kuijten verwijst naar het gemiddelde bedrag voor een woning van € 370.000 en het vermelde benodigde salaris en vraagt of ook rekening is gehouden met energiezuinige woningen aangezien voor een energiezuinige woning meer gefinancierd kan worden. De heer Lijzenga zegt dat dit gebaseerd is op een berekening van de Hypotheker of de Rabobank; het gaat meer om een orde van grootte. Hij vervolgt zijn presentatie en licht de opkoopbescherming nader toe. Het moet behoedzaam ingezet worden want het grijpt in in het eigendomsrecht. Er is ook behoefte aan vrije sector huurwoningen. Het moet ook lokaal ingesteld worden en het kost de gemeente capaciteit en geld. Verder merkt hij op dat de overdrachtsbelasting is verhoogd en dat heeft duidelijk een effect op de markt. Er zijn ook andere maatregelen die beleggen in vastgoed minder aantrekkelijk maken. De heer Lijzenga toont kadastercijfers en licht die toe. Ook licht hij de verkopen aan koopstarters toe in Benedenstad, Gildenwijk en Stalkaarsen. De wetgever biedt meer handvatten om te sturen. Ook gaat hij in op leefbaarheidsaspecten.

Desgevraagd licht hij de hoge mutatiegraad in particuliere huursector toe; een hoge omloopsnelheid in dat deel van de voorraad. Dat heeft leefbaarheidseffecten. Er is schaarste aan goedkope en middeldure koopwoningen. Er is zeker sprake van verdringing in bepaalde delen van de stad waar ook leefbaarheidsproblemen zijn. Gekeken is naar een logische WOZ-grens voor opkoopbescherming, € 355.000. Het moet wel goed onderbouwd worden, want als mensen in het geweer komen, kunnen zij zich tot de rechter wenden en kan het onverbindend verklaard kunnen worden. Mogelijk kan er sprake zijn van planschade. De heer Houtepen vindt het lastig om de causaliteit te volgen. Het aantal opkopers is in zijn algemeenheid relatief laag. Het kan wel per wijk verschillen. In hoeverre is gekeken of het met name gaat om woningen in het starterssegment? De heer Lijzenga zegt dat er wel bewegingen zijn die elkaar al dan niet versterken, geen causale verbanden maar lijnen die naast elkaar gelegd worden. Het klopt dat de voorraad goedkope koopwoningen steeds kleiner is geworden de laatste tijd. De heer Houtepen merkt op dat het niet bekend is of de opkoperswoningen bijvoorbeeld allemaal meer dan vijf ton kostten. De heer Lijzenga zegt dat hij die cijfers niet paraat heeft. Hij merkt op dat de aard van de bebouwing in het gebied wel een beeld geeft.

De heer Houtepen kan zich niet voorstellen als in die wijken opkoopbescherming ingesteld zou worden, dat er dan een probleem is opgelost. Hij gaat hier nog op studeren. De heer Oostrum verwijst naar de tabellen en vraagt of investeerders gezien worden als mensen die meer dan twee woningen hebben. En mogen mensen wel een tweede woning hebben en die verhuren? De heer Lijzenga bevestigt dat een investeerder meer dan twee woningen heeft. Het antwoord op de tweede vraag moet hij nog uitzoeken. De heer Schefferlie vond de vraag van de heer Houtepen heel goed. Nagegaan zou moeten worden wat je met die opkoopbescherming voorkomen zou hebben.

Parallelsessie I&O Instrumenten woningmarkt / regionaal schaarste onderzoek, 9 februari 2023

De heer Lijzenga zegt dat dit niet met terugwerkende kracht is bekeken. Met dit instrument weet je welk deel van de voorraad beschermd kan worden. Het kan alleen toegepast worden op goedkope woningen. Er wordt dan gekeken naar de opbouw van de voorraad qua prijs. De grens in Gorinchem is € 355.000. De heer Schefferlie begrijpt dat er veel haken en ogen zitten aan de opkoopbescherming. Nagegaan zou moeten worden wat het effect in Gorinchem kan zijn voordat hieraan begonnen wordt. De heer Lijzenga licht toe dat in de genoemde drie wijken naar verhouding veel woningen staan met een WOZ-waarde onder de € 355.000. Wethouder Dansen denkt dat je ook zou moeten kunnen zien waar in de afgelopen periode huizen zijn verkocht aan opkopers. De heer De Pagter merkt op dat dit instrument mogelijk de prijs gaat opdrijven en dat is ongewenst. Hij vraagt zich af wat het effect zal zijn. De heer Lijzenga zegt dat de woningmarkt geen perfecte markt is. Het zal voor investeerders in ieder geval minder aantrekkelijk worden om goedkope woningen te kopen. Dat vergroot de kansen voor koopstarters en mensen met een laag inkomen. De heer Houtepen vraagt in hoeverre het criterium dat er schaarste moet zijn relatief is voor Gorinchem. In hoeverre moet de schaarste bijzonder zijn. De heer Lijzenga zegt dat het aangetoond moet worden voor bepaalde gebieden.

Eén op de zes zeven woningen wordt over een paar jaar aan een belegger verkocht. Verdringing is dan in feite aan de orde. De heer Houtepen merkt op dat de Gildenwijk en Stalkaarsen het eigenlijk wel goed doen volgens het overzicht. De heer Lijzenga licht toe dat hij niet zegt dat de gemeente dit instrument moet inzetten, hij laat alleen zien hoe het zou kunnen. Het zou dan in de genoemde drie gebieden onderbouwd kunnen worden. De heer Kuijten merkt op dat er ook behoefte is aan vrije sector huurwoningen. Die sector moet niet dichtgetimmerd worden. Hij noemt de hoge huurprijzen in de Benedenstad voor kleine woningen. Zouden die huurprijzen niet gekaderd kunnen worden? Ook noemt hij een woningdeling verordening als mogelijkheid. De heer Lijzenga zegt dat er wetgeving in voorbereiding is voor regulering van het middenhuur segment. Er kunnen allerlei afwegingen gemaakt worden in een poging negatieve effecten tegen te gaan. Hij vervolgt zijn presentatie en schetst de sturingsmogelijkheden voor de schaarse woningmarkt zoals de doelgroepenverordening en privaatrechtelijke instrumenten. Hij licht deze nader toe. Tot slot geeft hij een korte samenvatting van zijn presentatie. De voorzitter bedankt de heer Lijzenga en geeft gelegenheid voor reacties en vragen.

De heer Kuijten verwijst naar de regeling Koopsmart en vraagt of ook particuliere beleggers als grondbanken hierin mogen toetreden.

Parallelsessie I&O Instrumenten woningmarkt / regionaal schaarste onderzoek, 9 februari 2023

De heer Lijzenga antwoordt dat hem dat niet bekend is, maar er zijn verschillende instrumenten op dit gebied met verschillende voorwaarden. De heer Houtepen vraagt of het advies van het bureau is: als de gemeente opkoopbescherming wil bieden dan kan dat het beste voor de Benedenstad, Gildenwijk en Stalkaarsen, maar het advies is niet om dit te doen. De heer Lijzenga zegt dat dit niet aan hem is. Aangegeven is waar het ingezet zou kunnen worden, maar het is aan de gemeente om die keuze te maken. De heer Van Veen merkt op dat op pagina 12 een onderverdeling in Dalem is gemaakt van appartementen en woningen die niet correct is. Hij noemt ook de inschrijftijd van 4,9 jaar in 2021, een half jaar meer dan in 2019. Klopt het dat de gemiddelde inschrijftijd minus de reactietijd de tijd is dat de kans groot is dat je een woning hebt? De heer Lijzenga zegt dat als inschrijftijd het criterium is, je vanaf het moment dat je actief gaat zoeken, sneller een woning krijgt. Dit kan nog nader besproken worden in de sessie met de corporatie. Wethouder Dansen denkt dat bedoeld wordt dat 90% van de appartementen in Dalem in handen is van de corporatie. De heer Le Noble merkt op dat de stad relatief veel woningen in de sociale huur heeft en dat er een tekort is in de goedkope koopwoningen.

Is het mogelijk een deel van de sociale huurvoorraad op de markt te brengen als goedkope koop in combinatie met Koopsmart en een vergroeningsslag? De heer Lijzenga zegt dat dit met de corporatie besproken kan worden. De heer De Pagter noemt het effect van opkoopbescherming op andere wijken dan die waar die wordt toegepast. Hij denkt dat er een kans is op een waterbedeffect waardoor het probleem verplaatst wordt. De heer Lijzenga zegt dat dit inderdaad een risico is. De verhoging van de overdrachtsbelasting heeft overigens ook echt effect gehad. Het is de moeite waard om dit nog eens na te gaan en mee te nemen in de beschouwing. Het waterbedeffect kan zich voordoen als in de andere wijken woningen staan die interessant zijn voor beleggers. De heer Oostrum vraagt of de WOZ-waarde in een soort constante verhouding staat tot de marktwaarde. De heer Lijzenga zegt dat de WOZ-waarde wat achter de marktwaarde aan gaat. De voorzitter memoreert de toezeggingen, antwoord op de vragen: • of een hoger lokaal toewijzingspercentage bereikt kan worden als alleen naar de voorrangssituaties wordt gekeken (geen aandeel dat zelf woning vindt) • of mensen binnen de opkoopbescherming een tweede woning mogen hebben en die verhuren, • welk percentage inwoners komt op basis van inkomen in aanmerking voor een sociale huurwoning.

De voorzitter merkt op dat er nog een I&O over in te zetten instrumenten komt. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie I&O Instrumenten woningmarkt / regionaal schaarste onderzoek, 9 februari 2023

1 2023012630 Concept verslag raadsvergadering 26 en 30 januari 2023.docx

Nr. 1

Zitting van donderdag 26 januari 2023 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: mevrouw A. Alba Heijdenrijk, de heren B.C.S. Bahlmann en A. Boutachkourt, A.H.A. Foppen, D.R.E. van Gammeren en J.P. van der Geest, de dames P. de Groot en E.W.H. Hamann, de heren W.G. den Hartog, M.C. Houtepen, A.C. van Houwelingen, J. Klein, A. Koçak en A. Krol, mevrouw G. Metz, de heer J.C. Oostrum, mevrouw J. van Oversteeg, de heer M. de Pagter, mevrouw L.P.W. Pellikaan en de heren P.M. Roeland, N. van Santen, P.C.J. Schefferlie, I. Tekir, D. van Veen en C. van Willigen. Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig de heer M. de Boer en de dames E.L. Dansen, A. Mager en M.J. Molengraaf (wethouders), alsmede mevrouw H. Kromkamp (gemeentesecretaris).

* 1. Opening (19.30 uur). ..................................................................................................................................................2 1.a Afscheid en installatie kinderburgemeester.............................................................................................................3 1.b Afscheid van Tom van der Meijden als tijdelijk raadslid........................................................................................7 2. Ingekomen stukken. ...................................................................................................................................................9 3. Vaststellen agenda......................................................................................................................................................9 4. Vaststelling notulen....................................................................................................................................................9 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college...........................................................................................10 6.

Hamerstukken...........................................................................................................................................................11 6.a Doe Mee rekenkameronderzoek De praktijk van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) bij decentrale overheden (2022-837773) ....................................................................................................................11 6.b Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (2022-824840)............................................................................................11 6.c Ontmanteling camera uitleesruimte (2022-834870) ..............................................................................................11 6.d Archeologiebeleid Gorinchem en Molenlanden (2022-836255) ...........................................................................11 6.e Aanvullen instructie griffier gemeente Gorinchem 2020 met regels over de Ondernemingsraad (2022841897) ..................................................................................................................................................................12 7.

Bespreekstukken.......................................................................................................................................................12 7.a Verzoek tot interpellatie betreffende De Nieuwe Doelen, namens de fracties van D66, Democraten Gorinchem, CDA en PvdA (2022-842680) ...........................................................................................................12 Schorsing tot maandag 30 januari 2023 19.30 uur. ................................................................................................43 7.b Tijdelijke onderwijshuisvesting Internationale Schakelklas (2023-839449).........................................................44 7.c Energienoodfonds (2023-835693)..........................................................................................................................81 7.d Herinrichting Banneweg fase 2 / Piazza center e.o. (2023-827413)......................................................................86 8. Overzicht begrotingswijzigingen januari 2023 (2023-843855) .............................................................................110 9. Moties vreemd aan de orde van de dag..................................................................................................................110 10.

Sluiting....................................................................................................................................................................110

A-1

1. Opening (19.30 uur).

De voorzitter: Dames en heren. Van harte welkom allemaal in deze eerste raadsvergadering in het nieuwe jaar van de raad van de gemeente Gorinchem. Fijn dat u in zo grote getalen aanwezig bent om te luisteren naar de nodige debatten. Uiteraard hebben we ook nog een heel speciaal onderdeel, namelijk het afscheid van de kinderburgemeester 2022 en de installatie van de nieuwe kinderburgemeester. Ik ben heel blij dat ook de eerste kinderburgemeester mét familieleden aanwezig is. Traditiegetrouw beginnen we de raadsvergadering met een stukje uit het Regionaal Archief van René van Dijk. René van Dijk maakt dan stukjes die een relatie hebben met een agendapunt op de agenda. In dit geval gaat het over de ontmanteling van de CUR, de Camera Uitleesruimte. In een mooi stukje verbindt hij de tegenwoordige ontwikkelingen aan het verleden, onder de titel ‘Intelligence’. We hebben in Gorinchem cameratoezicht sinds 2006, maar we hebben niet zoiets als een gemeentelijke inlichtingendienst. Andersom hebben zeker twee mensen van onze gemeente ervaren dat zij in beeld waren bij de veiligheidsdiensten. Als in een goedkope B-film zag onze ambtenaar cultuur, Robert Rozemond, in zijn achteruitkijkspiegel een achtervolgende witte auto. Met een gewaagde manoeuvre reed hij de in een lange regenjas geklede achtervolger klem.

Daar liet hij het ook bij, want hij werd gewaarschuwd dat ‘de schaduw’ werkte voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Robert had argwaan gewekt wegens bezoekjes voor handel en cultuur aan de Sovjet-Unie en ook omdat zijn schoonmoeder lid was van de Communistische Partij Nederland. Burgemeester Van Rappard stond op goede voet met BVD-chef Louis Einthoven, met wie hij tijdens de oorlog in een gijzelaarskamp had gezeten. Niet lang daarna, in 1971, stelde PvdA-raadslid Tom de Nijs een brutale vraag: waarom stonden er bij de gemeentepolitie linkse activisten op de BVD-lijst? En daarmee bedoelde hij niet de mede door hem opgerichte Bond van dienstweigeraars, maar wat anders. Burgemeester Schreuder deed in het openbaar alsof die lijst hem onbekend was. Hij zou navraag doen. Maar entre nous bood hij inzage van het ook rechtsen signalerende document aan, mits De Nijs zou zwijgen. Die ging daar niet op in, zodat de burgemeester met een BVD-gefiatteerde reactie moest komen. Die luidde dat de korpschef inderdaad q.q. verbindingsman was, maar dat verdere vragen maar aan de minister gesteld moesten worden. Erg bevredigend was het voor De Nijs niet. Bovendien kostte het hem eigenaardigheden rond zijn visumaanvrage voor de Verenigde Staten. Tegenwoordig beschikt de AIVD – je gelooft het haast niet! – over een voorlichter.

Die zegt echter over het bestaan van bepaalde lijsten geen uitspraak te kunnen doen. De vergadering is geopend. Bij de opening van het formele deel van deze vergadering is allereerst de vraag aan alle raadsleden, maar ook aan alle collegeleden, als het gaat over de als bespreekstuk geagendeerde zaken, toch vooral kort en bondig te debatteren met elkaar. Herhaal ook vooral niet wat er al is gezegd en besproken in de parallelsessies. Dat vergemakkelijkt, denk ik, en verkort ook zeker het gesprek met elkaar. Want we hebben best een behoorlijk uitgebreide agenda, en als we alles nog eens dunnetjes over gaan doen wat we in een eerder stadium al hebben gedaan, zullen we deze vergadering zeker niet tijdig afronden met elkaar.

A-2

Over dat tijdig afronden nog even het volgende. Als rond elf uur het debat nog steeds gaande is, ga ik bij u polsen wat u wenst: of u door wilt gaan met de vergadering, of dat u de vergadering wilt schorsen. In het laatste geval vervolgen we de vergadering op maandagavond 30 januari om 19.30 uur. Moties en amendementen kunnen, voor zover ze nog niet zijn ingediend, worden toegestuurd aan griffie@gorinchem.nl. Graag wil ik nu ook even aandacht schenken aan een heuglijk feit: op 16 januari heeft Otis het levenslicht gezien, zoon van Willemijn, ons raadslid, en Ron Loderus. Vanaf deze plek willen wij hen van harte feliciteren met de geboorte van hun zoon. Zoals gebruikelijk, gaan de griffier en ik heel graag op kraambezoek. Dit wat betreft de mededelingen vooraf. Afwezig met kennisgeving is de wethouder Polatli. 1.a Afscheid en installatie kinderburgemeester

De voorzitter: Dames en heren. In deze eerste gemeenteraadvergadering van het jaar, ik zei het al, gaan we best een bijzonder moment beleven, want we gaan afscheid nemen van Lolia Hammed, die het afgelopen jaar onze kinderburgemeester was, en we verwelkomen een nieuwe kinderburgemeester, Cato de Lange. In het bijzonder aan jullie een hartelijk welkom, en dat geldt natuurlijk ook voor jullie familieleden en bekenden. Ook een speciaal welkom aan Samuël Heule, onze eerste kinderburgemeester, samen met zijn moeder. Fijn dat jullie er ook zijn. Samuël is een beetje geblesseerd geraakt heb ik net gehoord, maar inmiddels gaat het alweer de goede kant op en daar ben ik heel blij mee. Ik wens jou in ieder geval heel veel sterkte nog de komende weken. Dit jaar installeren we alweer onze derde kinderburgemeester van Gorinchem. Voordat we daarbij stilstaan eerst nog eens even terugblikken: waarom hebben we eigenlijk een kinderburgemeester aangesteld? In een gemeente wordt beleid opgesteld door volwassenen en voor het beleid dat wordt opgesteld gaan we natuurlijk uitgebreid in gesprek met organisaties, met verenigingen, instellingen en allerlei doelgroepen die baat hebben bij een bepaald beleid. Ze kunnen ons informeren over onderwerpen en de behoeften die spelen in de doelgroep. Eigenlijk is het ook nooit zo dat je zomaar beleid maakt, je doet het altijd met elkaar.

Er wordt ook heel veel beleid gemaakt voor kinderen. Daarover wordt ook weer uitgebreid overlegd met scholen, met verenigingen, met zorginstellingen en ga zo maar door. Het gaat dan met name vaak over partijen die te maken hebben met de opvoeding en de ontwikkeling van kinderen, en die betrekken we dan bij ons beleid. Maar hoe mooi is het om ook kinderen zélf te betrekken bij ons beleid, want zij zijn natuurlijk de volwassenen van de toekomst en we kunnen ook heel veel leren van kinderen, omdat zij vaak op een heel andere manier kijken dan volwassenen en daarom is het goed dat wij zoiets hebben als een kinderburgemeester. Met het aanstellen van een kinderburgemeester benadrukken wij het belang van kinderen voor onze gemeente. Een kind, ik zei het al, kan vanuit een eigen visie het een en ander vertellen wat het belangrijk vindt, maar ook wat vriendjes of vriendinnetjes belangrijk vinden, wat klasgenoten belangrijk vinden, wat er bij hen leeft, waar zij zich zorgen over maken. De laatste paar jaar is dat heel mooi gegaan: bij de selectie hebben we altijd goed uitgevraagd van “waarom zou jij nou kinderburgemeester willen zijn, wat zijn jouw speerpunten, waar wil jij echt voor gaan, wat raakt jou en wat wil jij beter maken in onze gemeente?” En A-3

dan gaat de kinderburgemeester in dat ambtsjaar waarin hij of zij wordt aangesteld daarmee ook aan de slag. Tegelijkertijd is het ook heel mooi dat de kinderburgemeester kennis kan maken met “hoe werkt nu eigenlijk die democratie?” Wij hopen dat, als kinderen daarmee al heel jong in aanraking komen, zij ook begrijpen hoe beleid eigenlijk tot stand komt, hoe ze daarop invloed kunnen uitoefenen, dat het echt belangrijk is om je ook te verdiepen in de politiek. Er zitten hier allemaal verschillende fracties die allemaal verschillende ideeën hebben over de stad en als je je daarin goed verdiept, kun je later ook stemmen op die partij die overeenkomt met de meningen, opvattingen en ideeën die je zelf hebt. Zo werken we met elkaar, ook met de kinderburgemeester, aan de toekomst van onze stad. Ik wil nu even het woord richten tot Lolia. Beste Lolia. Het afgelopen jaar heb jij je ingezet als kinderburgemeester van Gorinchem. Het was ontzettend fijn om jou als kinderburgemeester in ons midden te hebben. Je hebt je voor een aantal heel specifieke punten ingezet. Ik noem er even een paar. Je vindt het belangrijk dat er een schoner Gorinchem komt. Vooral in de speeltuinen, heb je gezegd, ligt er heel veel zwerfafval en om daar echt aandacht aan te schenken, heb je meegewerkt aan een schoner Gorinchem door mee te helpen met de Nationale Opruimdag.

Ook ben je op bezoek geweest bij Afvalverwerking Waardlanden en je hebt zelfs filmpjes opgenomen om meer aandacht te vragen voor het opruimen van zwerfafval, een heel mooi onderwerp en heel goed dat je daar aandacht voor hebt gevraagd. Daarnaast vond je het heel belangrijk dat kinderen meer gaan lezen. Je hebt zelf ervaren dat je heel veel kunt leren van lezen en je wilde dat ook voor andere kinderen mogelijk maken. Daarom heb je samen met de bibliotheek een leesclubje opgezet, tenminste: je hebt daar allerlei pogingen voor gedaan, maar helaas was de interesse daarvoor niet al te groot. Toch heb je op andere manieren aandacht gevraagd voor het lezen. Je hebt filmpjes en foto’s gemaakt en ik heb zelf ervaren – we spraken elkaar sowieso iedere maand en daarnaast natuurlijk ook bij heel veel activiteiten waar we waren – dat je niet zomaar opgaf. Je had zoiets van: ik vind het écht belangrijk, dat lezen, en als het niet gaat met een leesclubje, nou, dan probeer ik het gewoon op een andere manier. Wat dat betreft ben jij een echte volhouder. Dat hadden we al wel een beetje gemerkt in het sollicitatiegesprek en dat is er ook echt uitgekomen. Ik heb je ook horen zeggen dat, als het nu gaat over je vriendinnen, zij ook meer zijn gaan lezen doordat jij je daar zo actief voor inzet.

Je hoeft niet altijd de hele wereld te veranderen, soms kun je ook in je directe omgeving – dat leren we ook wel weer van jou – verandering bewerkstelligen. Je hebt ook heel duidelijk oog voor andere mensen. Je ziet dat er soms te weinig aandacht is voor ouderen, of mensen met een handicap, dat ze niet altijd mee kunnen doen en dat ze soms ook eenzaam zijn. Daarom heb je een bingo georganiseerd in verzorgingshuis De Schutse. Ik heb me laten vertellen – ik was er zelf niet bij – dat je zó enthousiast was dat je op een gegeven moment zelf mee wilde doen en de organisatie maar even aan een ander wilde overlaten. Dat was wel weer heel grappig. Toen dacht ik: hartstikke goed, meid, je moet gewoon lekker kind zijn. Je hebt ook meegedaan aan de Samenspeeldag, waar alle kinderen, met of zonder handicap, met elkaar speelden. Naast de invulling van deze speerpunten ben je ook nog bij andere dingen betrokken geweest. Zo was je aanwezig bij de officiële momenten van de gemeente, zoals de A-4

Dodenherdenking, en daar heb je ook zelf een gedicht voorgelezen. Maar je bent bijvoorbeeld ook op bezoek geweest bij een opvanglocatie voor asielzoekers. Je vertelde dat dat heel veel voor je heeft betekend omdat je daar ook zelf hebt gewoond. Lolia. Ik heb jou het afgelopen jaar enorm zien groeien. Toen je begon als kinderburgemeester was je wel een beetje verlegen, maar ik zag wel een heel slim meisje, dat heel goed wist wat ze wilde doen. De eerste paar keer is het natuurlijk best wel even spannend, want ja, je moet opeens filmpjes opnemen en je moet toch voor een groep praten, maar je ontwikkelde je echt razendsnel. Ik heb gezien dat je je altijd heel goed hebt voorbereid en dat je je taken echt heel goed hebt gedaan, en ook met heel veel plezier. Als ik bijvoorbeeld zie hoe je het Timmerdorp met het grootste gemak hebt geopend en hoe je nu voor de camera’s staat om enthousiast je verhaal te vertellen, dan denk ik: ja, dat is echt wel heel gaaf om te zien hoe je je in een jaar tijd hebt ontwikkeld. In het afgelopen jaar zijn natuurlijk ook heel veel foto’s gemaakt. We hebben even wat beelden achter elkaar gezet en die gaan we nu zien. Filmpje

(Applaus)

De voorzitter: Lolia. Ik wil je ontzettend bedanken voor je grote inzet voor de gemeente Gorinchem en voor de kinderen uit Gorinchem. Ik wens je heel veel succes voor de toekomst. De afscheidscadeaus liggen al klaar, maar voordat ik die geef, wil ik eerst jou het woord geven. Lolia Hammed: Beste burgemeester, wethouders en leden van de gemeenteraad. Om te beginnen wil ik u graag bedanken voor het leuke jaar waar ik veel van heb geleerd. Ook wil ik mijn gezin, Boekie, Ashwien en de vrijwilligers bedanken, omdat ze mij hebben geholpen. Zonder hen zou ik geen kinderburgemeester zijn geweest. Ik wens Cato nog een heel fijn jaar als kinderburgemeester. (Applaus) De voorzitter: En dan gaat het nu heel spannend worden, Lolia, want welke cadeaus ga je krijgen? Nou, het is in ieder geval helder dat we sowieso een boekenbon hebben, want ja, als je van lezen houdt en je promoot overal lezen, dan hebben we natuurlijk een boekenbon voor je. Die krijg je zo meteen van mij. Eerst heb ik iets heel bijzonders voor jou. Je hebt regelmatig verteld dat jij een hele grote fan bent van Frenkie de Jong. Het beste kon je met haar altijd een gesprek beginnen over Frenkie de Jong, want dan bloeide ze helemaal op en dan hadden we meteen een hele goede klik en vibe in het gesprek, en daarna kon het gewoon niet meer stuk.

Nou, het heeft best enige moeite gekost, maar het is ons gelukt om een heel bijzonder cadeau voor jou te organiseren. We hebben namelijk de vader van Frenkie de Jong bereid gevonden om een shirt mee te nemen naar Barcelona, daar heeft Frenkie een shirt getekend en kijk eens wat we voor jou hebben: een door Frenkie de Jong getekend shirt! (Applaus) Ik denk dat ik wel weet waar de volgende spreekbeurt over gaat op school! Ik wil jou, Rahaf ook hartelijk dankzeggen, want het is natuurlijk zo: Lolia heeft echt heel veel gedaan, maar ze moest wel voortdurend gehaald en gebracht worden. Je stond altijd onvermoeibaar voor haar klaar. Daarvoor zeg ik je hartelijk dank en dat laat ik vergezeld gaan van een bloemetje. En als we dan afscheid hebben genomen van Lolia, hebben we natuurlijk ook wel heel graag weer een nieuwe kinderburgemeester. Hartelijk welkom Cato, en ook welkom A-5

natuurlijk aan de familie en bekenden. Vandaag is het dan zo ver: we gaan je installeren als kinderburgemeester van Gorinchem. In november hebben we elkaar voor het eerst ontmoet tijdens de sollicitatiegesprekken. U moet zich voorstellen: kinderen melden zich aan, het is echt een sollicitatieprocedure, en tegenwoordig stuur je natuurlijk geen saaie sollicitatiebrief meer, maar maak je een leuk filmpje. De kinderen maken dan een videoboodschap en daarin introduceren ze zichzelf en geven ze aan waarom zij nu kinderburgemeester zouden moeten zijn. Vervolgens nodigen we dan een paar kinderen uit voor een gesprek. En ja, dat is natuurlijk ook een heel bijzonder moment, want dan zit daar de burgemeester voor je, de kinderburgemeester zit voor je en dan nog een kabinetsmedewerker. Ga er maar aan staan dat je naar het stadhuis moet komen, en dan moet je op sollicitatiegesprek, terwijl je nog maar 10 jaar bent! En ja, als dan de keuze op jou valt, mag je ook meteen voor de camera om de inwoners van de stad te laten zien dat jij de nieuwe kinderburgemeester gaat worden en dat jij de kinderen de komende jaren gaat vertegenwoordigen vanuit Gorinchem. Ga er maar aan staan! Cato. Tijdens je sollicitatiegesprek viel het me al op dat je heel veel oog hebt voor anderen in de samenleving.

Je zult er zo meteen zelf ook nog wel even meer over vertellen, maar wat we me wel opviel was dat je je er echt heel goed in verdiept had en dat je ook echt een heel goed verhaal had en dat je ook heel duidelijk was over wat je wilde gaan bereiken. Dat is eigenlijk de belangrijkste reden waarom we voor jou hebben gekozen, want iemand die zo gedreven is en zo goed weet te vertellen waarvoor ze wil gaan, dat moet vast een heel mooi jaar gaan worden. We gaan je zo de ambtsketen omhangen. Die dragen wij als burgemeesters bij officiële gelegenheden. Voor de kinderburgemeester is een speciale keten gemaakt. Op die keten staat gegraveerd “Samen ben je sterker”. Het verwijst naar de Latijnse wapenspreuk van Gorinchem “Fortes creantur fortibus”: Sterken brengen sterken voort. Aan het dubbele zilveren collier is verder het symbool van de vesting gebruikt voor het oog van de sleutel, en dan hangt er ook nog een zoetwaterparel aan en die verwijst naar Gorinchem als stad aan het water. Beste Cato. Ik wil jou nu vragen om te gaan staan, zodat ik jou de ambtsketen kan omhangen. (Applaus) Ik vertelde al heel kort dat jij aan hele specifieke doelen wilt werken. Ik wil je vragen nu achter de microfoon te gaan staan en even aan te geven waar jij aan wilt gaan werken. Cato de Lange: Ik ben Cato de Lange, ik ben 10 jaar oud en ik zit op de school Samen Onderweg.

Het is een eer om jullie kinderburgemeester te zijn. Ik hoop dat mijn speerpunten de stad Gorinchem goed zullen doen. Mijn speerpunten zijn dieren in nood helpen, eenzaamheid tegengaan, mensen gelukkig laten zijn in het leven. Ik beloof dat ik mijn best zal gaan doen om een goede kinderburgemeester te zijn van Gorinchem. Dank u wel voor het luisteren. (Applaus) De voorzitter: Dank je wel. We wensen je heel veel succes. Ook voor jou hebben we een paar cadeaus. Allereerst krijg je een gegraveerde Parkerpen en je krijgt een notitieblok, want ja, als burgemeester moet je natuurlijk wel heel veel schrijven, want om het allemaal te onthouden is ook zowat. Dat kun je in ieder geval hiermee doen.

A-6

Dan hebben we ook nog een boek met 321 weetjes over dieren, dus dan kun je je alvast goed inlezen. Het is een vrij dik boek, dus dan kun je er ook alvast aan wennen dat je als burgemeester heel veel moet lezen! Succes! (Applaus) De kinderburgemeester en de voormalige kinderburgemeester wil ik nogmaals hartelijk dankzeggen, samen met hun familie, bekenden en, vrienden dat u aanwezig was bij dit officiële moment. Ik schors thans voor een paar minuten de vergadering, zodat u de zaal kunt verlaten, waarna wij verder gaan met de raadsvergadering (20.05 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (20.12 uur). Aan de orde is het afscheid van de heer Tom van der Meijden als tijdelijk raadslid. En welkom terug, mevrouw Wendy Alba Heijdenrijk! 1.b Afscheid van Tom van der Meijden als tijdelijk raadslid

De voorzitter: Dames en heren. Twee keer zestien weken is de heer Van der Meijden actief geweest als raadslid en daarbij heeft hij zich bepaald niet onbetuigd gelaten. Twee keer zestien weken: allereerst geïnstalleerd op 25 mei en vervolgens is dat verlengd op 8 september 2022. Volgens de wet loopt het dan van rechtswege af. Gelukkig is mevrouw Alba Heijdenrijk inmiddels voldoende hersteld om weer in ons midden te zijn. In de tweemaal zestien weken dat u raadslid was hebt u zich, laten we zeggen, duidelijk laten zien. Het was niet zo van “we houden de stoel even warm”, nee: u bent echt volop als raadslid actief geweest, zéér actief, zéér betrokken als raadslid, met speciale interesse op het terrein van veiligheid, zoals ik als burgemeester heb gemerkt. Maar hoe kan het ook anders, want voordat u Master Bestuurskunde deed hebt u HBO Veiligheidskunde gestudeerd, en dat studeer je natuurlijk niet een aantal jaren als je geen interesse hebt in dat onderwerp. Wat dat betreft hebt u daar ook zeker uw sporen verdiend. Ik denk dat iedereen het er wel over eens is dat u een politiek talent bent en ik ben ervan overtuigd dat we nog veel van u zullen gaan horen. U gaat verder als fractieassistent. Ik wil u dankzeggen voor uw actieve raadslidmaatschap en wens u heel veel succes als fractieassistent. Als blijk van waardering wil ik u graag een bloemetje overhandigen.

(Applaus) Het woord is nu aan de heer Tekir, daarna aan de heer Foppen. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Ik begin met een welkomstwoord aan Wendy. Je hebt de afgelopen tijd de nodige hobbels moeten overwinnen, Wendy, om hier te kunnen zitten en dat verdient alle respect. De ‘Return of the Queen”, zoals we dat mogen noemen, is vanavond een feit en we mogen straks al meteen getuige zijn van jouwe maidenspeech. We gaan er sowieso wat moois van maken. Dan ga ik door naar Tom. Even voor de goede orde: interrupties zijn in deze termijn niet toegestaan! Beste Tom. De burgemeester zei het al, maar volgens mij is het wachten nu toch wel op jouw bestseller, met als titel “Hoe druk ik in 32 weken mijn stempel in het raadswerk?”. Binnenkort in alle boekhandels verkrijgbaar. Wat heb jij een voortreffelijke invulling A-7

gegeven aan die 32 weken. Als nieuwkomer blonk jij uit door je kennis van zaken, je vasthoudendheid in het debat en vooral ook door je oprechte toenadering naar collega’s. Je was daarmee niet alleen een constante waarde in de fractie van D66, maar ook een factor om rekening mee te houden in de gemeenteraad. Je schuwde geen enkel debat, kwam daarom ook wel eens onder vuur, maar altijd kon jij met opgeheven hoofd weer vooruit. Mijn waardering voor jouw onvermoeibare inzet, aanstekelijke passie en zuiverheid in handelen. Je was dan ook een ideale running mate, en dat blijft ook zo. Want, Tom, dit is natuurlijk geen echt afscheid, laat daar geen misverstand over bestaan, het was hooguit een voorproefje. Je blijft voor D66 het woord voeren in I&O’s, B&A’s en allerlei parallelsessies. Om dit moment te markeren hebben we wel een kleinigheidje voor je namens de fractie en het bestuur van D66 Gorinchem, en dan wil ik je graag met heel veel dank overhandigen. (Applaus) De voorzitter: Het woord is aan de heer Foppen. De heer Foppen: Dank u wel, voorzitter. Zeker gelet op het interpellatiedebat zal ik proberen het zo kort mogelijk te houden. Voorzitter. Met het vertrek van de heer Van der Meijden, of eigenlijk gewoon Tom, verlaat wat mij betreft een van de meest bevlogen raadsleden de gemeenteraad. En daar sta ik uiteraard graag even bij stil.

Of het nu het veiligheidsbeleid was, of bestuurskundig hoog-technische onderwerpen als de wetswijziging gemeenschappelijke regelingen, of wat meer behapbare onderwerpen als het Ambitiefonds Avres: Tom zat er bij ieder onderwerp met heel veel fanatisme in. Dat fanatisme, zeker vanuit je controlerende rol als raadslid, verdient wat mij betreft een buitengewoon groot compliment. Overigens een leuk detail: de jonge raadsleden binnen uw gemeenteraad houden regelmatig met elkaar spelletjesavonden. Ja, dit zijn de sappige details, nu komt het! Geen interrupties toegestaan. Ik kan u verzekeren, voorzitter, zelfs om drie à vier uur ’s nachts is de heer Van der Meijden bij bordspelletjes nog zo fanatiek en scherp als hij hier in de gemeenteraad is! Maar goed, Tom, geen zorgen: ik zal mijn quoteboekje vandaag gesloten houden. Ik heb wel een zwartboek bij me, maar dat daargelaten! Ik heb een cadeautje meegenomen met een link naar iemand die eigenlijk net zo fanatiek en scherp is als Tom, iemand die net als Tom het hart op de juiste plaats heeft en ook een bijzonder sociale instelling heeft. U hoort: sociale instelling / kritische houding, dat komt ook wel eens bij een andere partij voor. Ik heb daarom een cadeautje meegenomen van iemand die heel erg op Tom lijkt.

Ik moest er even voor naar mijn landelijke partij bellen, want hij was uitverkocht: “De winst van eerlijk delen” van Lilian Marijnissen. Die zou ik je allereerst graag willen overhandigen en daarna heb ik ook nog wat voor Wendy. (Applaus) Mevrouw Alba Heijdenrijk, of eigenlijk gewoon Wendy. Ik moet heel eerlijk toegeven dat ik vorige week tijdens de Q-sessie dacht “ik schuif even tijdens het avondeten bij mevrouw Alba aan, want dan krijg je een beetje de scopes en kun je ideeën opdoen voor zo’n speech”. Nu kende ik Wendy sowieso al een beetje als een heel erg sociaal en betrokken persoon vanuit haar werk, maar op het moment dat je Wendy dan vraagt naar haar werk, dan worden die positieve kwaliteiten nog eens een keer extra benadrukt. Ik kijk er dan ook echt naar uit om met mevrouw Alba die sociale kwaliteiten van haar tot uiting te brengen in de raad, en dat ook echt samen op te pakken en te laten zien. A-8

Overigens, dan moet je na gaan denken over een cadeautje en ik weet nu door het avondeten wel wat voor soort wijn mevrouw Alba lekker vindt, dus ik heb als terugkomstcadeau speciaal voor mevrouw Alba een wijntje als cadeau. (Applaus) De voorzitter: Daarbij sluit ik me graag aan – niét bij het wijntje overigensDe heer Foppen: Dat mag hoor, voorzitter! De voorzitter: Dat wist u misschien nog niet, maar ik geef nooit alcohol vanuit een openbare functie. Ik houd er zelf überhaupt niet van, maar dat terzijde – over sappige details gesproken! Ik sluit me wel graag aan bij de woorden “van harte welkom terug” en heel veel succes in deze raad! 2. Ingekomen stukken.

De voorzitter: Dames en heren. De heer Van der Meijden van D66 heeft aangegeven dat toezegging 363 over de cijfers van Veilig Thuis wat hem betreft niet worden afgedaan zoals is voorgesteld. Wat de heer Van der Meijden betreft blijft de toezegging in ieder geval staan tot de volgende bespreking van de Dienst Gezondheid & Jeugd in een I&O en B&A. Voorgesteld wordt dit terug te leggen bij de agendacommissie. Daarmee wordt ingestemd. Met inachtneming hiervan wordt besloten conform de door de agendacommissie geadviseerde afdoening. 3. Vaststellen agenda.

De heer Tekir: Voorzitter. Zoals bekend, wil ik graag het verzoek doen om een interpellatiedebat te voeren ten aanzien van De Nieuwe Doelen. Dat verzoek van D66, CDA, Democraten Gorinchem en de Partij van de Arbeid is door de griffier doorgezet naar de raad. Tijdens het debat willen we ook graag een motie, die inmiddels reeds is rondgestuurd. De voorzitter: Ik stel voor dit te agenderen als agendapunt 7.a. De heer Boutachkourt: Voorzitter. Wij stellen voor bespreekstuk 7.d, Tijdelijke onderwijshuisvesting Internationale Schakelklas, direct na agendapunt 7.a aan de orde te stellen, gezien de urgentie ervan. Hopelijk kan het dan nog vandaag worden besproken, vandaar mijn verzoek. De voorzitter: Ik stel voor agendapunt 7.d te hernummeren als 7.b. Aldus wordt bersloten. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. 4. Vaststelling notulen.

De notulen van de raadsvergaderingen van 20 oktober 2022, 10 november 2022, 24 november 2022 en 15 december 2022 en de verslagen van de parallelsessies 230112 I&O B&A A-9

Ontmanteling camera uitleesruimte, 230112 I&O B&A Tijdelijke onderwijshuisvesting Internationale Schakelklas, 230112 I&O B&A Integraal Veiligheidsplan 2023-2026, 230112 I&O B&A Energienoodfonds en 230112 I&O B&A Archeologiebeleid Gorinchem en Molenlanden, worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld. 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college.

De voorzitter: Ik verzoek u de vragen kort en bondig te stellen en het college kort en bondig te antwoorden. Het woord is allereerst aan de heer Foppen namens de SP. De heer Foppen: Dank u wel, voorzitter. Ik ben zo vrij geweest om mijn vragen in verhaalvorm op te schrijven. Waar gebeurd overigens. Op weg naar raadsvergadering of parallelsessie fiets ik uiteraard geheel milieubewust vanuit Gorinchem-Oost richting het gemeentehuis over het fietspad bij de Spijksedijk. In dat fietspad zitten overal diepe kuilen en scheuren. Het fietspad is overigens niet verlicht, waardoor je je al hobbelend in het donker over asfaltscheuren in een soort kermisattractie waant. Allereerst zou ik daarom de volgende vraag aan het college willen stellen. Is het college voornemens onderhoud aan het fietspad aan de Spijksedijk te verrichten? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? Toen ik er de volgende dag achter kwam dat mijn fietsband lek was, dacht ik slim te zijn en de auto te pakken. Met de auto reed ik over de weg De Linie heen ter hoogte van de basisschool en ook daar is het onderhoud op z’n zachtst gezegd niet al te best. Nu snap ik dat er een stukje verder bij Hoog-Dalem wordt gebouwd omdat er kuilen in de berm zitten die doorlopen tot in het wegdek, waarbij het asfalt afbrokkelt, en dat lijkt me niet bepaald veilig, zeker niet omdat deze weg door normaal autoverkeer wordt gebruikt.

Ten tweede zou ik de volgende vraag aan het college willen stellen. Is het college voornemens om onderhoud te verrichten aan de weg / de berm van de straat De Linie bij het wegonderdeel bestemd voor autoverkeer? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? Alvast bedankt voor de beantwoording. De voorzitter: Wethouder Molengraaf namens het college. Wethouder mevrouw Molengraaf: Voorzitter, dank u wel, en dank voor deze vragen. Om te beginnen met de scheurvorming in de Spijksedijk. Dat is bekend. Het zal volgens mij iedere Gorcumer die daar wel eens fietst bekend zijn. Het herstel is opgenomen in het onderhoudsbestek voor 2023, dit jaar dus, en zal naar verwachting halverwege dit jaar uitgevoerd worden. De Laag Dalemseweg richting De Linie is een bouwweg waar ook gewoon woonverkeer overheen kan. Het onderhoud daarvan is niet voor ons, maar voor de CV Hoog Dalem. Zo’n bouwweg heeft altijd een wat lagere kwaliteit dan een gebruikelijke weg en de weggebruikers worden daar ook gewaarschuwd via bebording om snelheid en gedrag aan te passen. De CV Hoog Dalem moet bij gevaarlijke situaties de weg herstellen. Er is daar overigens ook een alternatieve route, over de Griendweg, nabij het winkelcentrum, en daar is van het noordelijke deel van Hoog-Dalem te komen. Wij zullen dit natuurlijk doorgeven aan de CV Hoog Dalem, om te kijken hoe gevaarlijk het is en daar actie op te ondernemen. A - 10

Dank u wel. De heer Foppen: Voorzitter. Hartstikke bedankt voor de beantwoording, en ook dat de wethouder dit doorgeeft. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met informatie vanuit het college. Op uw tafel treft u een folder aan met allerlei besparingstips. Deze folder is digitaal gedeeld met ondernemers, geplaatst in De Stad Gorinchem en op LinkedIn verspreid. De gemeente biedt tot 1 april 2023 kleine ondernemers een gratis energiescan aan, in samenwerking met de Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid. Tot op heden hebben reeds acht bedrijven hiervoor een aanvrage gedaan. Over een halfjaar nemen we vervolgens weer contact op met de bedrijven die gebruik hebben gemaakt van de energiescan. Met die nazorg kunnen we monitoren welke verduurzaming heeft plaatsgevonden en hoeveel CO2-uitstoot dit heeft bespaard. Hiermee is ook de motie afgedaan. 6. Hamerstukken 6.a Doe Mee rekenkameronderzoek De praktijk van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) bij decentrale overheden (2022-837773)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.b Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (2022-824840)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.c Ontmanteling camera uitleesruimte (2022-834870)

De voorzitter: Op 12 januari heeft de voorzitter van de parallelsessie geconcludeerd dat er nog een financieel overzicht gegeven wordt en dat onder voorbehoud van goedkeuring daarvan het voorstel als hamerstuk kan worden geagendeerd. De financiële informatie is inmiddels verstrekt. Kunt u daarmee instemmen? De heer Houtepen: Voorzitter. Ik wil graag een stemverklaring afleggen. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Houtepen: In het kader van beter cameratoezicht in Gorinchem maken wij ons wel degelijk zorgen over de wijze van voortzetting zonder de CUR. We hebben begrepen dat de portefeuillehouder snel met een nieuwe, breder plan komt voor cameratoezicht. Daar kijken wij naar uit. Uiteraard zullen we hier weer scherp meekijken, maar niettemin kunnen we instemmen met het v. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierna conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten.

A - 11

6.d Archeologiebeleid Gorinchem en Molenlanden (2022-836255)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.e Aanvullen instructie griffier gemeente Gorinchem 2020 met regels over de Ondernemingsraad (2022-841897)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7. Bespreekstukken 7.a Verzoek tot interpellatie betreffende De Nieuwe Doelen, namens de fracties van D66, Democraten Gorinchem, CDA en PvdA (2022-842680)

De voorzitter: Ten behoeve van de leden van de raad is een notitie uitgebracht waarin staat dat we dit stuk op verschillende manieren kunnen bespreken. Een interpellatieverzoek komt niet vaak binnen en daarom is het wel goed even met elkaar te bekijken hoe zo’n verzoek behandeld moet worden. Het reglement van orde bepaalt dat een interpellant tweemaal het woord voert en de overige raadsleden en het college één keer. Tegelijkertijd zijn er bij de griffie ook reacties binnengekomen van enkele fracties die eerst de reactie van het college willen horen, om vervolgens zelf het woord te voeren. Dat leidt tot een andere opzet, die ik u via de griffie heb doen toekomen. Mijn voorstel als voorzitter is om uit te gaan van de manier van behandelen als voorgesteld in de notitie volgens de voorgestelde procedure, die ook in iBabs is te vinden. Mijn vraag aan u is of u kunt instemmen met de voorgestelde procedure. De heer Van Santen. De heer Van Santen: Wij kunnen daarmee instemmen, maar wel met de kanttekening dat het de volgende keer niet ook weer per se zo zal moeten zijn. De voorzitter: Waarvan akte. De heer Foppen. De heer Foppen: Voorzitter. Het lijkt me goed, zeker gelet op het feit dat het RvO zo beknopt is als het gaat om interpellatiedebatten en interpellatieverzoeken, dat we daar een keer structureel naar gaan kijken, of we dat niet kunnen formaliseren.

De voorzitter: Ik kan mij voorstellen dat wij de griffie vragen hierover een memo op te stellen, dat we vervolgens een keer in een fractievoorzittersoverleg bespreken. Dan kan het maar helder zijn, want het lijkt me niet wenselijk het de ene vergadering ‘zus’ te doen en de andere vergadering ‘zo’. We komen daarop terug, niet in de eerstvolgende fractievoorzittersvergadering, want we hebben wel even wat tijd nodig, maar wellicht in de fractievoorzittersvergadering daarna. Ik stel vast dat we te werk gaan volgens de voorgestelde procedure. Het is goed in een interpellatiedebat even helder af te bakenen waar het wel en niet over gaat, want in alle reacties die ik de afgelopen week voorbij heb zien komen lijkt het wel of we alles rond De Nieuwe Doelen gaan behandelen en dat is natuurlijk niet het geval. Een interpellatiedebat is bedoeld om nog even wat extra duidelijkheid te krijgen met betrekking tot een aantal vragen die gesteld zijn. De vragen die zijn gesteld gaan over A - 12