220602 I&O Jaarstukken 2021 Gorinchem.pdf
Tekst van het document
Onderwerp
Toelichting reguliere taken De energiewinst is volledig voor de verenigingen. De samenwerking met stichting Gorinchemse Sportaccommodaties (SGS) was intensief. De impact van corona en de vele verschillende coronarichtlijnen maakte het een moeilijk jaar voor SGS. Sporthal de Hoefslag is verhuurd aan de GGD voor de realisatie van een priklocatie. Hier is t/m oktober 2021 gebruik van gemaakt. We bieden als gemeente ondersteuning op financieel gebied en denken mee in de mogelijkheden van landelijke ondersteuningspakketten. Bestuurlijk zijn er meerdere overleggen en contactmomenten geweest om elkaar op de hoogte te houden en de impact te minimaliseren. Ondanks de impact en de richtlijnen zijn de accommodaties zoveel mogelijk ingezet om sport en bewegen voor iedereen mogelijk te maken.
Cultuureducatie
Binnen de geldende coronamaatregelen zijn in 2021 diverse cultuur-educatieve projecten georganiseerd. Zo is er een kleurrijke doeruimte in het Gorcums Museum gerealiseerd. Werd de 4e Gorcum Art & Design Week georganiseerd. En kwamendiverse cultuurlessen, schoolvoorstellingen zoals Hugo de Groot, de musical voor het primair en voortgezet onderwijs en het regionale project “Cultuureducatie met Kwaliteit” van de grond. Scholen en lokale cultuurpartners werkten daarbij samen. Cultuurcoaches ondersteunden en faciliteerden waar nodig. De Talentontwikkelingsplek is deze zomer verplaatst van de Botersteeg naar Centraal Punt aan de Grote Haarsekade. Steeds meer jongeren voelen zich er thuis en doen mee. Partijen uit het sociaal domein haken aan en zien de meerwaarde van deze plek.
Cultuurparticipatie
Het culturele initiatief de Spreekkamer verbindt en bundelt samen met de cultuurcoaches van de gemeente creativiteit en denkkracht van inwoners op het gebied van cultuur. Cultuur wordt als middel ingezet op actuele maatschappelijke thema’s die in Gorinchem leven. De projecten en activiteiten bevinden zich daardoor vaak op de scheidslijn van het culturele- en sociale domein. Bij deze activiteiten is cultuur geen doel op zich, maar een middel om gemeentelijke beleidsdoelen te realiseren. In 2021 zijn diverse culturele (burger)initiatieven gestimuleerd en ondersteund zoals de Iktoon-maand met een fotowedstrijd Het perfecte plaatje en Kunst in de etalage in het teken van het Hugo de Groot jaar. Andere voorbeelden van projecten van de Spreekkamer zijn: Thuiskomen in een stad vol verhalen. Bij dit project worden in samenwerking met Bibliotheek Aanzet nieuwkomers in Gorinchem geholpen om zich veilig te voelen).Andere voorbeelden zijn Boekenkist Hugo de Groot, Hugo pubquiz, en het ondersteunen van CentraalPunt bij de realisatie van haar ambities.
Archeologie
In 2021 hebben we het archeologiebeleid uitgevoerd, ons gemeentelijk archeologiedepot gerund en waar nodig archeologische expertise ingehuurd. Daarnaast is de archeologische verwachtings- en beleidskaart geactualiseerd.
72
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.6.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2020
Begroting primitief 2021
Begroting na wijziging 2021
Jaarrekening 2021
TV51 Sportbeleid en activering
1.117
1.094
1.274
1.215
59 V
TV52 Sportaccommodaties
3.193
3.501
3.191
3.369
179 N
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
1.591
1.567
2.301
1.479
821 V
TV54 Musea
1.277
1.366
1.473
1.392
80 V
TV55 Cultureel erfgoed
830
818
984
783
200 V
TV56 Media
750
717
684
662
22 V
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.073
3.196
3.247
3.144
102 V
Lasten Sport, cultuur en recreatie
11.830
12.258
13.152
12.046
1.106 V
75
47
247
215
32 N
1.110
1.396
1.084
1.174
90 V
TV51 Sportbeleid en activering TV52 Sportaccommodaties
Verschil
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
110
79
94
96
2V
TV54 Musea
156
109
104
123
19 V
TV55 Cultureel erfgoed
199
181
173
163
10 N
TV56 Media
104
118
99
102
3V
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
57
212
212
68
145 N
Baten Sport, cultuur en recreatie
1.812
2.143
2.013
1.941
72 N
Totaal saldo van baten en lasten
-10.018
-10.115
-11.139
-10.105
1.034 V
Stortingen reserves
180
0
288
288
0V
Onttrekkingen reserves
255
111
111
111
0V
-9.944
-10.004
-11.316
-10.281
1.034 V
Resultaat
TV51 Sportbeleid en activering De Rijksmiddelen voor het Sportakkoord 2021 (€ 40.000) en de aanvulling hierop (€ 45.000) zijn relatief laat ontvangen en met name door corona niet volledig uitgegeven. Conform de Rijksregeling wordt het restant van deze middelen via de balans verantwoord en zo in 2022 weer beschikbaar gesteld. Per saldo geeft dit dus geen resultaat. Als gevolg van de coronabeperkingen heeft Gorinchem Beweegt minder of op een andere manier haar activiteiten in de stad uit kunnen voeren dan gepland. Hierdoor resteert een bedrag van € 44.000 aan activiteitenbudget. Mede door corona hebben wij in 2021 minder subsidieaanvragen ontvangen van verenigingen en instellingen die sportactiviteiten voor 55+ en gehandicapten ondersteunen. Dit zorgt eenmalig voor een positief verschil van € 10.000. De btw-restitutie als gevolg van ons beroep op de regeling Stimulering Sport is volledig geraamd op taakveld 51. De definitieve afrekening 2021 is verantwoord op de betreffende taakvelden 43 (gymnastiekzalen) en 52 (sportaccommodaties). Hierdoor ontstaat op taakveld 51 een verschil aan baten van € 44.000. In 2021 hebben we bijdragen ontvangen van scholen en verenigingen voor bijvoorbeeld automatiseringspakketten en trainingen. Deze waren niet geraamd en zorgen voor extra baten van € 12.000.
TV52 Sportaccommodaties De trap van de binnenglijbaan in het Caribabad is als gevolg van achterstallig onderhoud afgekeurd en voldoet niet meer aan het bouwbesluit. Omdat deze trap abusievelijk niet in ons meerjarenonderhoudsplan is opgenomen, zijn er geen middelen beschikbaar voor vervanging. Wij dienen deze trap zo spoedig mogelijk te vervangen en hebben daartoe in 2021 een bedrag van € 123.000 gestort in een vervangingsvoorziening ten laste van de algemene middelen. Deze was niet geraamd. In het kader van de regeling Stimulering Sport heeft de gemeente Gorinchem overall € 112.000 aan betaalde btw over sportuitgaven terugontvangen van het Rijk. Hiervan heeft € 44.000 betrekking op de gemeentelijke binnen- en
73
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
buitensportaccommodaties, welk bedrag niet was geraamd. Hiervan wordt € 24.000 toegevoegd aan de onderhoudsvoorzieningen voor de buitensportaccommodaties, de sporthallen en het Caribabad, omdat de btw over de gemaakte kosten ook ten laste van de onderhoudsvoorziening zijn gebracht. De overige € 20.000 valt vrij in de jaarrekening. Voor het gebruik van de buitensportaccommodaties door derden zoals scholen, verenigingen zonder eigen accommodatie en kinderopvang hebben wij € 20.000 ontvangen. Dit bedrag betalen we door aan de verenigingen die hun accommodatie beschikbaar stellen en via de huur mee betalen voor het dagelijks onderhoud Dit geeft per saldo geen resultaat. Als gevolg van de coronasluiting van de binnensportaccommodaties hebben wij de Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties de huur over het eerste kwartaal 2021 kwijtgescholden. Omdat wij de SGS een exploitatiebijdrage in de huur verstrekken betekent dit zowel voor de lasten als de batenzijde een verlaging ten opzichte van de oorspronkelijke begroting van € 322.000. Daarnaast zijn de ontvangen huurbaten SGS 2021 en van de sportverenigingen € 35.000 hoger, omdat verzuimd is deze in de begroting 2021 te indexeren. Verder hebben wij in 2021 nog een coronacompensatie voor de kwijtgescholden huur van sportaccommodaties voor het vierde kwartaal 2020 ontvangen van € 12.000, welke niet was geraamd.
In de begroting 2021 zijn de verzekeringspremies en de budgetten voor belastingen voor de gemeentelijke panden en de schoolgebouwen fors verhoogd (ca 25-30%). De werkelijke kosten voor belastingen en verzekeringen 2021 blijken – na aanbesteding – minder hard gestegen dan geraamd, waardoor er € 16.000 minder is uitgegeven. Het reguliere jaarlijkse onderhoud aan de sportaccommodaties is redelijk constant, maar blijft ook afhankelijk van incidentele werkzaamheden. In 2021 is marginaal meer onderhoud uitgevoerd dan geraamd, wat leidt tot incidenteel hogere kosten van € 15.000. TV53 Cultuurpres. productie en participatie Door de coronabeperkingen hebben we ook in 2021 een substantieel deel van de voorgenomen cultuuractiviteiten niet uit kunnen (laten) voeren. Voor de culturele activiteiten resteert in 2021 een budget van € 82.000 en voor de culturele subsidies € 170.000. In 2021 hebben we van het Rijk vanuit de coronasteunpakketten budget ontvangen voor de borging van de lokale culturele infrastructuur. Hiervan resteert (inclusief de bestemming van het resultaat 2020 van € 206.000) een budget van € 370.000. Een deel hiervan is bestemd voor de coronaschade 2e helft 2021. De gesubsidieerde instellingen en verenigingen hebben hiervoor begin 2022 een aanvraag ingediend.
Ook in 2022 is het nodig dat wij de lokale culturele infrastructuur voor de naweeën van de coronacrisis (gedeeltelijk) compenseren, steunen en stimuleren. Voor de exploitatiekosten voor het pand aan de Haarstraat 64 zijn geen budgetten meer geraamd in de meerjarenbegroting van de gemeente. De tijdelijke openstelling in 2021 leidt tot exploitatiekosten van € 44.000 en huurbaten van € 13.000, een overschrijding van per saldo € 31.000. Vanuit de coronasteunpakketten hebben wij budget ontvangen om samen met jongeren en lokale partijen activiteiten te programmeren gericht op cultuur, sport en overige zinvolle vrijetijdsbesteding. Vanwege de beperkende coronamaatregelen hebben wij hier in 2021 onvoldoende invulling aan kunnen geven. Als gevolg van de coronacrisis hebben jongeren meer dan ooit behoefte aan sociale contacten en ontmoetingen. Op het budget Perspectief Jeugd en Jongeren resteert een bedrag van € 84.000. Wij stellen voor om dit budget van € 84.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen voor activiteiten gericht op talentontwikkeling van jongeren op het gebied van cultuur, sport en overige zinvolle vrijetijdsbesteding. Voor de projectleiding voor de renovatie en ontwikkeling van De Nieuwe Doelen hadden wij via de Cultuurvisie in 2020 € 160.000 beschikbaar.
Onder andere door corona en het aanbestedingstraject zijn in 2021 nog nauwelijks concrete acties op het gebied van projectleiding verricht, waardoor er een bedrag van € 112.000 resteert. Dit project
74
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
is meerjarig en daarom stellen we voor om het restant van € 112.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen voor 2022. De gemeente Gorinchem heeft samen met het Kunstgebouw de subsidieaanvraag Cultuureducatie met Kwaliteit 3 aangevraagd bij het Fonds van Cultuurparticipatie en gehonoreerd gekregen. Wij ontvangen hierdoor de komende 4 jaren (2021 – 2024) jaarlijks € 29.000 en leggen daar vanuit de beschikbare cultuurmiddelen in de begroting ditzelfde bedrag bij. Door de corona zijn er in 2021 nauwelijks activiteiten georganiseerd, waardoor een budget van € 24.000 resteert. Omdat we deze middelen over een periode van 4 jaar in kunnen zetten, stellen wij voor om dit bedrag via de bestemming van het jaarrekeningsaldo beschikbaar te stellen in 2022. TV54 Musea Door de coronabeperkingen en de sluiting van het Museum in 2021 is de planvorming samen met de stad gestagneerd en hebben we maar beperkt uitvoering kunnen geven aan de herinrichting van de historische collectie van het museum. Daarom stellen wij voor om het budget van € 59.000 wat hiervoor in 2021 beschikbaar was, via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022. Van de exploitatiebudgetten voor het archeologisch depot en het regionaal archief (RAG) is mede door de corona en de beperkingen hiervan niet volledig gebruik gemaakt.
Dit heeft in 2021 incidenteel geleid tot lagere lasten van per saldo € 30.000. TV55 Cultuur erfgoed De restauratie van de duiker aan de Melkheul is, mede door corona, in 2021 niet uitgevoerd. Wij stellen voor om het budget hiervoor ad € 50.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 in 2022 opnieuw beschikbaar te stellen. Tezamen met de Provinciale subsidie is hiervoor dan € 100.000 beschikbaar. Op 31 december 2016 heeft de Stichting tot instandhouding van molens in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden (SIMAV) de vier Gorinchemse molens overgenomen. Hierbij hebben wij afspraken gemaakt over het onderhoud en de restauratie, waarvoor wij tot en met 2022 middelen in de begroting hebben opgenomen. In het restauratieplan zijn wijzigingen opgetreden, waardoor de voorgenomen werkzaamheden doorschuiven naar 2022 en de bijdrage in 2021 lager is dan geraamd. Daarom stellen wij voor om het restant ad € 52.000 via een bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen voor 2022. Vanuit de bestemming jaarrekeningresultaat 2020 is voor gemeentelijk monumenten € 66.000 ter beschikking gesteld. Hiervan resteert nog € 33.000 waarvoor wordt voorgesteld dit via een bestemming jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen voor 2022.
Het budget voor de erfgoedcommissie is een structureel budget waarvan nog € 49.000 resteert maar waarvoor wordt verwacht dat in 2022 meer kosten worden gemaakt. Zodoende stellen wij voor dit via een bestemming jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen voor 2022. TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Door corona is er in 2021 geen Open Havendag geweest. Hierdoor komen de organisatiekosten € 29.000 lager uit. Helaas lopen we ook € 36.000 aan geraamde inkomsten mis. Zowel de lasten als de baten voor het Winterfestijn waren geraamd in de begroting 2021. Omdat het evenement niet is doorgegaan, vallen zowel de lasten als de baten met € 100.000 lager uit. Per saldo geeft dit dus geen resultaat.
75
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
ja
Lasten 3e veld Rapid zandingestrooid kunstgras Nieuwe Doelen
285
285
-
285
-
7.000
13
-
13
6.987
V
nee
Hardware audiovisiuele middel museum-RAG
70
-
-
-
70
V
nee
Herinrichting park 10e Penninglaan
420
-
447
447
27
N
nee
Inventaris (plus verlichting) museum
45
-
-
-
45
V
nee
Ravelijn Oostgracht
50
-
-
-
50
V
nee
Speelruimteplan 2020
103
95
-37
59
44
V
nee
Speelruimteplan 2021
63
-
2
2
61
V
nee
Speelveld Hoog Dalem
400
-
-
-
400
V
nee
Veld 1 en 2 Rapid naar watervelden
725
724
-
724
1
V
ja
Vervangen 4e veld GJS door kunstgrasveld
432
431
-
431
1
V
ja
Vestingplan, vervangen meubilair
55
27
18
46
9
V
nee
Vestingsplan 2020 bastion VIII
250
-
-
-
250
V
nee
Voertuigen en materieel 2021 actiewagen
30
-
-
-
30
V
nee
Voorbereiding kades Stationsweg
50
18
-
18
32
V
nee
9.978
1.593
430
2.025
7.953
V
7
7
-
7
-
Vestingplan, vervangen meubilair
-
-
7
7
7
V
nee
Vestingsplan 2020 bastion VIII
100
-
-
-
100
N
nee
Totaal Baten
107
7
7
14
93
N
9.871
1.586
423
2.011
7.860
V
Totaal Lasten Baten Veld 1 en 2 Rapid naar watervelden
Totaal investeringen
ja
Toekomstperspectief Nieuwe Doelen De gemeenteraad heeft tijdens de raadsvergadering van 9 december 2021 besloten opdracht te geven om een aanbesteding voor de toekomstige exploitatie van De Nieuwe Doelen te organiseren. Daarnaast heeft de gemeenteraad een motie aangenomen, waarbij de gemeenteraad een breed perspectief op de inzet van een groot podium in Gorinchem wil houden en de ruimte wil bieden voor ideeën en mogelijkheden op alternatieve locaties. Wij hebben ons gebogen over de vraag of deze motie technisch uitvoerbaar is en hoe deze zich verhoudt tot door de gemeenteraad vastgestelde beleidskaders en tot de politieke kalender. Wij hebben tijdens de collegevergadering van 8 maart 2022 geconcludeerd dat uitvoering van de motie ‘Breder Perspectief Groot Podium’ feitelijk maar in zeer beperkte mate mogelijk is en/of nieuwe raadsbesluiten vraagt. Wij geven het nieuwe college de ruimte om, vanuit een nieuw politiek mandaat, een besluit te nemen over de Nieuwe Doelen en de besteding van de investeringsbudgetten. Hardware audiovisiuele middel museum-RAG De 1e fase van de verbouwing van de begane grond van het museum is afgerond. In 2022 nemen wij de herinrichting van de historische collectie ter hand. Hiervoor is het investeringsbudget van € 70.000 benodigd.
Ravelijn Oostgracht Dit investeringsbudget ad € 50.000 betrekken wij bij de ontwikkelingen rondom de dijkverzwaring en de meekoppelkansen die wij hierbij zien voor de toegankelijkheid en de aantrekkelijkheid van de mooiste vestingstad van Nederland. Speelruimteplan 2021 Het investeringsbudget Speeltuimteplan 2021 hebben we grotendeels ingezet voor de inrichting van de speelruimte voor de Haarwijk/10e Penninglaan. Het restant van € 63.000 gebruiken we in 2022 voor speelplaatsen en voorzieningen in de wijk Wijdschild.
76
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Speelveld Hoog Dalem Het investeringsbudget van € 400.000 gebruiken we in 2022 voor de laatste werkzaamheden voor het Speelveld Hoog Dalem, zoals de plaatsing van veldverlichting en hekwerk. Vestingsplan 2020 bastion VIII Voor de aanpak van Bastion VIII heeft de raad voor de voorbereiding, het onderzoek (o.a. archeologie en flora en fauna) en het opschonen van het binnenterrein Bastion VIII ten behoeve van de toegankelijkheid een voorbereidingskrediet van € 50.000 beschikbaar gesteld. Voor het in profiel brengen van de wallen en bijbehorende werkzaamheden van Bastion VIII is ca. € 200.000 beschikbaar voor 2021. De plannen Bastion VIII zijn tot stand gekomen in overleg met de werkgroep Vesting Gorinchem. De werkzaamheden voor Bastion VIII betrekken wij bij de integrale aanpak van de vesting in het kader van de Mooiste vestingstad van Nederland In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Amateurkunst
46
Coronacompensatie
73
Cultuureducatie
35
Sport senioren
5
Jeugdsport subsidies
58
Sportgala
2
St. de Spreekkamer
35
St. IFFG
50
OKK huurcompensatie
11
ondersteuning emancipatie St.Gorinchemse Sportaccommodaties
9 1.364
Stg. Centraal Theater 't Pand
49
Stichting Bibliotheek AanZet
658
Stichting Studio Peer
62
overige culturele evenementen
65
2.6.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV
77
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.7
Programma 7 Sociaal Domein
Taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
2.7.1
Wat hebben we bereikt met het programma Sociaal Domein?
Doel Gorinchem is een stad waar iedereen meedoet, zich kan ontplooien en verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf, elkaar en de leefomgeving.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Uitvoeringsdocument transities sociaal domein
2014
Jeugdhulp
2014
Beleidsvoornemens Participatiewet
2014
Beleidskader Beschermd wonen en opvang 2015-2018
2014
Lokaal maatwerk Jeugdhulp
2016
Transformatie van Sociaal cultureel werk naar Meedoen
2016
Meerjarenperspectief Jeugdhulp 2018-2022
2018
Integraal Sociaal Beleid Gorinchem 2019-2024
2019
78
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Soort
Banen
B
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar
PI
Jongeren met een delict voor de rechter
B
% van de jongeren in de leeftijd van 12-21 jaar
PI
Kinderen in uitkeringsgezinnen
B
% van de kinderen tot 18 jaar
PI
Ontvangen melding kindermishandeling
B
Aantal meldingen
PI
Netto Participatiegraad
B
% mensen tussen 15-67 jaar dat een baan heeft
PI
Werkloze jongeren
B
% werkloze jongeren 16-22 jaar
PI
Personen met een bijstandsuitkering
B
Aantal per 10.000 inwoners
PI
Personen met een lopend re-integratietraject
B
Aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar
PI
Jongeren met jeugdhulp
B
% jongeren tot 18 jaar
PI
Jongeren met jeugdbescherming
B
% jongeren tot 18 jaar
PI
Jongeren met jeugdreclassering
B
% jongeren in de leeftijd van 12-23 jaar
PI
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO B
Aantal per 10.000 inwoners
PI
Waardering algehele persoonlijke gezondheid F
Score 1-10
ME
79
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Indicator
Steefwaarde 2021
Hebben we dit bereikt?
Jongeren met Jeugdhulp
12,5
De streefwaarde die genoemd staat, is gebaseerd op de stedelijkheidsklasse waaronder Gorinchem valt en dient geïnterpreteerd te worden als een maximale waarde waar we streven onder te blijven. De hier aangegeven waarden zijn afkomstig van het CBS. We gaan uit van jeugdhulp tot 18 jaar plus verlengde jeugdhulp tot 23 jaar. Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontving in 2021 ligt onder deze maximale waarde en daarmee is ons streven behaald.
80
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.7.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Voorkomen overbelasting mantelzorgers
In 2021 zijn we met de pilot ‘Respijtzorg Thuis’ gestart. Via deze pilot bieden we ondersteuning in de thuissituatie waardoor mantelzorgers er even uit kunnen. De ondersteuning kan plaatsvinden door zowel vrijwilligers als professionals. Hiermee ontlasten we mantelzorgers en proberen daarmee overbelasting te voorkomen. De ervaringen in 2021 waren positief. In 2021 hebben we 19 mantelzorgers ondersteuning kunnen bieden, vaak met ondersteuning door vrijwilligers. We hebben besloten de pilot met een jaar te verlengen om nog meer ervaring op te kunnen doen. Verder nemen we Respijtzorg Thuis (door professionals) mee als nieuw product in het inkooptraject Begeleiding. Het Welzijnspunt waar alle vragen binnen komen voor Mantelzorgondersteuning, de Klussendienst, Vrijwilligerssteunpunt en Wmo is voorbereid en vanaf eind 2021 operationeel voor de zorgpartners. In februari 2022 is het Welzijnspunt toegankelijk voor de inwoners.
Opvang Asielzoekers In 2021 is door de gemeenteraad de bereidheid uitgesproken om in Gorinchem passende, kleinschalige opvang van statushouders en kansrijke asielzoekers te faciliteren en daarover met raad, college en inwoners het gesprek aan te gaan. De mogelijkheden voor deze opvang worden verder onderzocht. Vanaf 22 oktober heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) vier weken tijdelijk 300 vluchtelingen opgevangen in het voormalige belastingkantoor aan de Vroedschapstraat in de Gildenwijk. De opvang was nodig om crisisopvang te voorkomen. De gemeenteraad besloot, conform het verzoek van het COA, deze noodhulp te bieden voor maximaal 4 weken. Vrijdag 19 november 2021 zijn alle vluchtelingen overgeplaatst naar andere opvanglocaties elders in het land. Gorinchem is in december 2021 door het Rijk aangewezen om voor een jaar 300 vluchtelingen op te vangen in het voormalig belastingkantoor aan de Vroedschapstraat. Vanaf 29 december worden er vluchtelingen opgevangen. Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Integraal Sociaal Beleid
In maart 2019 is het Integraal Sociaal Beleid (ISB) vastgesteld. De kernboodschap van dit beleid is: In Gorinchem doet iedereen ertoe en kijken we actief naar elkaar om. Want samen maken we het verschil! Dus werken we aan een gezonde leefstijl, een prettige leefomgeving en zorgen we dat iedereen kan meedoen en passende ondersteuning en zorg krijgt. Er is gewerkt aan de vier doelen van het Integraal Sociaal Beleid, te weten: 1) gezonde leefstijl, 2) een leefomgeving die bijdraagt aan de gezondheid van onze inwoners, 3) iedereen doet mee en 4) passende zorg en ondersteuning. Ook zetten we extra in op de in 2020 benoemde zes kansen om een impuls te geven aan de transformatie van het sociaal domein. Deze kansen zijn: Vroegsignalering, wijkgericht werken, investeren in welzijnsfunctie, taalvaardigheid, integrale aanpak schulden en aan het werk helpen van werkzoekenden. Hierover is de gemeenteraad in een tweetal I&O’s bijgepraat. Verder is er gewerkt aan meer integraliteit, meer focus op resultaat en effectmetingen en betere zichtbaarheid. Voor het bewaken van het Integraal Sociaal Beleid is een monitor ontwikkeld. Hierin zijn de doelen zoals vastgesteld in het Integraal Sociaal Beleid SMART-geformuleerd, gebruikmakend van diverse bestaande monitoren. We monitoren om te zien of we op de juiste weg zitten om de gestelde doelen te halen en duiden de cijfers.
Deze monitor is in april 2021 voor het eerst besproken in een klankbordsessie met de gemeenteraad. In April 2022 is de monitor opnieuw besproken met de gemeenteraad. Er wordt steeds meer integraal gewerkt.
81
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten Enkele voorbeelden zijn: Kijk op de wijk, Gorinchem Inspireert, Centraal Punt, maar ook de omgevingsvisie en de Vleugels van de Stad die integraal worden opgepakt.
Aandacht voor eenzaamheid
Er wordt integraal samengewerkt op thema’s zoals mantelzorg en inzet van vrijwilligers om eenzaamheid zo breed mogelijk te bestrijden. In het project ‘Netwerkversterking 65+’ worden ouderen gekoppeld aan een ervaringswerker die samen met de oudere werkt aan het vergroten en versterken van het netwerk. Beweeggroepen van het project SeniorenFit (in de Lingewijk, Haarwijk, Stalkaarsen en Gildenwijk) bevorderen ontmoetingen en kunnen daardoor eenzaamheid tegengaan. Daarnaast zijn vanuit SeniorenFit ouderen met eenzaamheidgevoelens doorgeleid naar een ouderenadviseur. In voornoemde wijken zijn in de buurthuizen activiteiten aangeboden om ontmoeting te stimuleren. Door de coronamaatregelen waren de mogelijkheden tot ontmoeting helaas wat beperkt. Online interventies hebben ook plaatsgevonden.
Anders sturen op zorg-inkoop
Per 1 juli 2021 zijn de inkoopafspraken met aanbieders van de maatwerkvoorziening ‘Begeleiding’ gewijzigd. De arrangementen en de tarieven voor individuele begeleiding zijn aangepast. Voor dagbesteding laten we resultaatfinanciering los en gaan we terug naar PxQfinanciering (prijs * hoeveelheid). Ook hier zijn de tarieven aangepast. Deze wijzigingen leveren niet alleen beter maatwerk op, we besparen ook nog eens op de kosten ten opzichte van de huidige tariefafspraken. Na de afronding van dit wijzigingstraject, zijn we gestart met de voorbereiding van een nieuwe inkoopprocedure voor de maatwerkvoorziening Begeleiding. Dit traject dient voor 1 januari 2023 te zijn afgerond. De nieuwe inkoopprocedure voor huishoudelijke ondersteuning is afgerond. Per 1 januari 2022 zijn 14 aanbieders gecontracteerd. We zien 2022 als een overgangsjaar waarin cliënten gedurende het jaar opnieuw geïndiceerd worden. Om die reden zijn de overeenkomsten met bestaande aanbieders nog een keer met een jaar verlengd. Daarmee kan de overgang van resultaatfinanciering naar PxQ-financiering en - in het voorkomende geval - overdracht van cliënten van bestaande naar nieuwe aanbieders zorgvuldig plaatsvinden. Daarnaast is in 2021 gewerkt aan het nieuwe inkoopkader jeugd welke op 1 januari 2022 is ingegaan.
Het inkoopkader is onder andere uitgewerkt in concrete doelstellingen en ontwikkelopgaven waarbij passende zorg, dichtbij huis voor de jeugdige en zijn/haar gezin voorop staat. De kwaliteitseisen zijn aangescherpt en er is een normenkader opgesteld.
Inrichting dementievriendelijke gemeenschap
Er is een training ‘Dementie en Nu’ voor mantelzorgers georganiseerd die naasten met dementie bijstaan. Het Alzheimer Café is in mei en juni 2021 voor het eerst online georganiseerd en werd goed bezocht. In september en oktober 2021 zijn er weer fysieke bijeenkomsten geweest. Die werden druk bezocht. Enkele vrijwilligers zijn ook ingezet ‘maatje’ voor iemand met dementie of ter ondersteuning van de mantelzorger.
Eigen bijdrage Wmo
Het abonnementstarief voor Wmo-voorzieningen is in 2019 ingevoerd. Wmo-cliënten betalen voor het gebruik van Wmo-voorzieningen een eigen bijdrage van € 19 per maand. Naast de vergrijzing heeft de invoering van het abonnementstarief geleid tot een stijging van het aantal Wmo-cliënten. Dit zien we met name terug bij huishoudelijke ondersteuning.
Sociaal team
Het Sociaal Team Gorinchem is gedurende alle lockdowns bereikbaar gebleven voor hulpvragen van inwoners, de zorg en welzijnspartners in de stad. We zien dat de vindbaarheid van het team, ook door de vernieuwde website van het sociaal team, is vergroot. Daarnaast heeft het team ingezet op meer integraal- en dus domein overstijgend samenwerken om te doen wat nodig is en echt werkt voor de inwoners. Bijkomend voordeel is dat we hiermee de
82
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten doelmatigheid van de zorg en ondersteuning vergroten. De volgende projecten hebben in 2021 de volle aandacht gehad en lopen deels door in 2022: Anders Zorgen (waarbij de grip op jeugdhulp en jeugdhulp naar voren centraal staan), Sluitende Ketenaanpak Schulden (samenwerking tussen diverse partners uit de stad om schuldenproblematiek terug te dringen) en Jeugdhulp op School (waarbij de jeugdprofessional zo vroeg mogelijk intervenieert om escalatie op latere leeftijd te voorkomen). Daarnaast is een start gemaakt met het project Veilig Opgroeien is Teamwerk (gericht op het slimmer en effectiever organiseren van de jeugdbeschermingsketen, zorgen voor tijdige en passende hulp en bescherming voor kinderen en jeugdigen).
Doorontwikkelen sociale teams
Het Sociaal Team heeft het afgelopen jaar de dienstverlening verder ontwikkeld. In 2021 is er ingezet op de samenwerking met scholen, huisartsen en andere strategisch partners. De focus ligt voor het Sociaal Team op vroeg signalering en preventie. Door de maatregelen van COVID-19 wat het een uitdaging voor het Sociaal Team om wijkgericht werken op een passende manier vorm te geven. Een van de manieren was het door ontwikkelen van de onlinedienstverlening. Hier is onder andere de pilot blended beeldzorg een manier geweest om de dienstverlening van het Sociaal Team aan te passen. In 2021 is er ook een pilot gestart waarbij de cliëntenraden van Stichting Jeugdteams ZuidHolland Zuid en Mee-Vivenz Client ervaringsonderzoeken (CEO’s) zijn gaan afnemen door cliënten telefonisch te benaderen. In het 1e kwartaal 2022 ontvangen wij hier de eerste resultaten van.
Cliëntervaringsonderzoek Jeugd en Wmo
De Service Organisatie Jeugd voert de regie over het CEO voor jeugdhulp in onze regio. Voor het CEO 2021 zijn verbeteringen doorgevoerd op basis van input uit de werkgroep, de gesprekken met gemeenten en het Jeugdervaringenteam. Dit gaat met name om activiteiten ter verhoging van de respons, verbeteringen in de vragenlijsten, de begeleidende brief, de meetmomenten en eventuele extra verhelderende interviews. Er is onderzocht hoe we de cliëntervaringen en de resultaten van het CEO beter kunnen benutten. In juli 2021 is het Sociaal Team met een pilot gestart om onafhankelijk de cliëntervaringen te onderzoeken bij 60 cliënten. Om meer te weten te komen over het verhaal achter de cijfers zijn we in 2022 gestart met een vorm van kwalitatief onderzoek op basis van verhalen van clienten. Het CEO Wmo is in 2021 uitgevoerd door middel van continu-onderzoek. Clienten zijn op twee momenten bevraagd om een beter beeld te krijgen van de kwaliteit van dienstverlening en ondersteuning. De uitkomsten komen beschikbaar in het 2e kwartaal van 2022. In het 4e kwartaal 2021 zijn we gestart met een verkenning naar een nieuwe methode van onderzoek. Dit doen we in samenwerking met de gemeente Molenlanden.
Preventieprogramma's Ook in 2021 heeft preventie extra aandacht gekregen, gezien de ontwikkelingen rondom en activiteiten corona. Er is, voor zover mogelijk, verder uitvoering gegeven aan het alcohol preventie- en handhavingsplan. De contacten en activiteiten met de horeca zijn vanwege de (gedeeltelijke) sluiting van horecagelegenheden opgeschort. Eind 2021 is er door de GGD en bureau Objectief een hotspot-nalevingsonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek moet de naleving van de leeftijdsgrens door alcoholverkooppunten in kaart brengen. In 2022 worden de resultaten verwerkt en gebruikt voor uitvoering van preventieactiviteiten. In 2021 is vanuit het project Kansrijke Start samen met partners uit het medisch én sociaal domein gesproken over een gezamenlijke aanpak rond de eerste 1000 dagen van kinderen. In werkgroepen zijn partners aan de slag gegaan rondom thema’s (keten)afspraken, deskundigheidsbevordering en ervaringsdeskundigheid. In de werkgroepen wordt ook mede bepaald hoe de impulsgelden worden ingezet.
83
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten In 2021 is gestart met Ouder-kind inloop vanuit de Limonadebrigade en Bibliotheek in wijkcentrum de Rozenobel in de Haarwijk. In september is er in samenwerking met de GGD een enquête over roken, alcohol en drugs uitgezet onder alle Gorinchemse jongeren van 16 tot 18 jaar. 24% van de jongeren heeft deze enquête ingevuld. Resultaten zullen samen met de ketenpartners gebruikt worden voor het maken van beleid en het organiseren van voorlichting aan jongeren over deze thema’s.
Rookvrije schoolpleinen en sportverenigingen
In 2021 zijn er stappen gezet rondom de rookvrije generatie. Diverse gesprekken met scholen en organisaties op de Hoefslag hebben geresulteerd in een rookvrije zone, met bordjes van de rookvrije generatie. In samenwerking met sportverenigingen in Gorinchem wordt gewerkt aan een volledig rookvrije sportaccommodatie. Bij diverse sportverenigingen zijn in 2021 extra 'rookvrij-uitingen' opgehangen. Op 1 vereniging na zijn alle verenigingen gedeeltelijk of zelfs volledig rookvrij. Met inzet van Gorinchem Beweegt en het werken met het thema rookvrij in combinatie met jeugdsportsubsidie worden verenigingen, leden, kinderen en ouderen gestimuleerd om te komen tot volledig rookvrije sportaccommodaties.
Leven lang bewegen Onze missie is ‘alle Gorcumers een leven lang actief’. We hebben het afgelopen jaar ingezet op diverse doelgroepen in Gorinchem. Voor de jeugd/jongeren is ingezet op sport- en beweegdeelname d.m.v. sportpunten (op maat), vakantie-activiteiten, Sjors Sportief (Gorcum Sportmaand), SNS street Soccer en de cofinanciering van sport- en spelpakketten op school om sport onder schooltijd te bevorderen. De doelgroep 24-25 jaar is opgenomen in het lokale Sportakkoord. In 2022 wordt dit verder uitgerold. Het succelvolle project SeniorenFit in de Gildenwijk is voortgezet en uitgerold in de Lingewijk. Daarnaast zijn er in 2 wijken beweegroutes ontwikkeld en is er een vrijwilligerscampagne opgezet om meer vrijwilligers te enthousiasmeren. Stimuleren gezonde kantines
In 2021 zijn de sportkantines veelal gesloten geweest in verband met corona. Met de aanpak van de nieuwe jeugdsportsubsidie is er in overleg met de aanbieders besloten om ook themagericht te werken aan een gezonde sportkantine.
Wmo Beschermd wonen en Opvang
In 2021 zijn voor de Wmo opgave ‘Van Opvang naar Wonen 2020-2025’ op een aantal thema’s belangrijke vorderingen gemaakt. De regionale ‘Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen’ (HKG) is vastgesteld en in uitvoering genomen. Gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders hebben regionale afspraken gemaakt om meer opvangplaatsen voor daklozen te realiseren en preventiemaatregelen te treffen om dakloosheid te voorkomen. Hiervoor zijn urgentie- en contingent afspraken vastgelegd voor toeleiding naar bestaande woningvoorraad. Gestart is met de uitbreiding van Opvangcapaciteit in elke gemeente op basis van ‘fair-share’ afspraken. Gorinchem heeft het afgesproken wooncontingent 2021 ruimschoots gehaald (afspraak 3 woningen en gerealiseerd 5 woningen). Het project Keizerstraat is goedgekeurd en gaat een uitbreiding met 7 opvangplaatsen en 1 crisisplaats voor gezinnen in de regio betekenen. De werkzaamheden zijn gestart en opgeleverd in het 1e kwartaal 2022. Het onderzoek naar een kleinschalig project tijdelijke woonunits is in uitvoering. De centrale toegang voor daklozen naar Opvang is dit jaar ingevoerd met de Toegangspoort Nieuwe Start bij de GGD Zuid-Holland Zuid. Binnen de maatregelen van COVID-19, is de zorg op basis van Wmo Opvang en Beschermd Wonen gecontinueerd.
De ambulante vormen van individuele begeleiding Beschermd Thuis en de begeleiding in de Beschermd Wonen voorzieningen in Gorinchem, zijn COVID-proof geleverd. Het aanbod groepsgerichte dagbesteding Wmo Beschermd Wonen is, na een sluitingsfase tijdens de 1e lockdown, de rest van het jaar met aangepaste maatregelen open gebleven.
84
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten De inloopfuncties GGZ in de Wijk voor de psychisch kwetsbare inwoners in de locaties Wijnkoperstraat 2 en Kop van de IJsbaan- zijn het gehele jaar verruimd opengebleven met aangepaste (beweeg) activiteiten. Dit droeg bij aan minder vereenzaamden en het risico op terugval in psychisch functioneren bleef hierdoor laag. De lopende innovatieprojecten van de Proeftuin Maatwonen zijn dit jaar zo goed mogelijk binnen de COVID realiteit gecontinueerd. Helaas heeft COVID-19 een vertragend effect gehad op het ontwikkelen van nieuwe innovaties in 2021 ter ondersteuning van het transformatieproces Beschermd Thuis in de Wijk. De eerder voorbereide innovatie pilot Preventief Budgetbeheer kwetsbare inwoners is dit jaar opgestart.
SamenGorinchem
In 2021 is de sociale kaart live gegaan op SamenGorinchem.nl. Het bezoekersaantal blijft stijgen en steeds meer inwoners en organisaties raken bekend met het platform. Afgelopen jaar waren er 22.902 sitebezoekers op SamenGorinchem.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Participatiewet
Een groot deel van de activiteiten van Avres heeft in 2021 in het teken gestaan van crisisdienstverlening aan inwoners die financieel getroffen werden door de gevolgen van de corona-pandemie. Deze activiteiten heeft Avres verricht naast de reguliere werkzaamheden. Door de beperkende maatregelen als gevolg van de corona-crisis, heeft Avres een deel van haar werkzaamheden moeten afschalen, danwel deze op afstand en digitaal moeten vormgeven (bijvoorbeeld trainingen en cursussen). Ondanks de beperkende maatregelen heeft Avres in 2021 onverminderd ingezet op de ontwikkeling van mensen en hun toeleiding richting de arbeidsmarkt. Zo is voor statushouders het project taalsnelweg naar werk succesvol afgerond en hierdoor is aan 40 statushouders in de regio de kans geboden om snel in te burgeren en werk te vinden. Ook is Avres er in 2021 in geslaagd om het aantal inwoners dat een beroep deed op een uitkering weer terug te brengen tot het niveau van vóór de corona-crisis. In 2021 is ook de actieve benadering van inwoners met een doelgroepindicatie verder uitgebreid. Voor jongeren tot 27 jaar - het allergrootste deel van de doelgroep - is inmiddels een sluitende benadering gerealiseerd door de werkzaamheden van de matchmaker. Voor de doelgroep boven de 27 jaar werkt Avres vanuit ontvangen signalen van het UWV en signalen vanuit samenwerkingspartners in lokale projecten.
Daarnaast is stevig ingezet op samenwerking met partners binnen het sociaal domein. Zo zijn in het kader van vroegsignalering en preventie afspraken gemaakt met woningbouwvereniging Poort 6 en zijn er met het oog op de nieuwe Wet inburgering hernieuwde samenwerkingsafspraken met Vluchtelingenwerk gemaakt.
Preventie
In 2021 hebben we samen met betrokken partners de vastgestelde regionale en lokale preventieprogramma’s integraal uitgevoerd, onder andere vanuit het preventie- en handhavingsplan alcohol en het lokale preventieakkoord. Vanuit de gemeente hebben teams die actief zijn in de stad een signalerende en preventieve functie in de wijken van de stad. Daarnaast investeerden we in preventie door het versterken van de buurthuisfunctie, wijkgericht werken en in het bijzonder het versterken van sociaal cultureel werk (inzet opbouwwerker).
Jeugdwet
De in 2020 vastgestelde bestuurlijke uitgangspunten voor de inkoop van specialistische jeugdzorg zijn in 2021 vertaald naar een inkoopstrategie en hebben geleid tot een nieuwe regionale inkoop van specialistische jeugdzorg per 1 januari 2022. Op grond van een bestuurlijke opdracht om meer lokaal te organiseren (jeugdhulp naar de voorkant), is ook een specifiek segment binnen de nieuwe inkoop ontwikkeld waarbij gemeenten zelf lichte vormen
85
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken van jeugdhulp, dichter bij de inwoner kunnen organiseren en contracteren. In 2021 is in de gemeente Gorinchem daarom ook gewerkt aan het project Jeugdhulp naar Voren wat heeft geresulteerd in een start hiervan in 2022. In de nieuwe inkoopstrategie is ook aandacht geweest voor het aspect kostenbeheersing. Voor een aantal zorgvormen geldt vanaf 2022 een normenkader. De nieuwe inkoopstrategie, en met name het inkoopkader, moet juridisch goed geborgd worden. Daarom is in 2021 gestart met het ontwikkelen van een nieuwe regionale verordening jeugdhulp (onder de noemen Reikwijdte Jeugdwet). Regionaal lopen er verschillende inhoudelijke projecten die allemaal bijdragen aan de gewenste transformatie en aansluiten op de het nieuwe inkoopkader; Anders zorgen, Veilig opgroeien is teamwerk en Regionaal expertteam i.r.t. de perspectiefbenadering. Deze projecten zijn binnen het NetwerkMT gebundeld in één programmaplan, zodat ze in verbinding met elkaar kunnen worden opgepakt en elkaar daardoor kunnen versterken. De gemeente Gorinchem was pilot gemeente voor het project Veilig Opgroeien is teamwerk, waarin met name het verbeteren van de samenwerking tussen de lokale toegang, Veilig Thuis en de Jeugdbescherming Centraal staat. Het regioanaal expertteam heeft in 2021 een flinke doorontwikkeling gemaakt.
Zij hebben een grote bijdrage geleverd aan het vinden van een passende en tijdige plek voor onze meest kwetsbare jeugdigen in het kader van de zogeheten “Doorbraakaanpak”. In 2021 heeft het sociaal team de hulpverlening in Gorinchem uitgevoerd en/of doorgeleid naar de regionale zorgaanbieders. Er is regionaal en vervolgens lokaal gewerkt aan een raamwerk om te komen tot lokale (in plaats van regionale) afspraken tussen de gemeente Gorinchem en Stichting Jeugdteams ZHZ over de invulling van de werkzaamheden in het lokale team (sociaal team). We zien een stabilisatie van het aantal jeugdigen dat doorgeleid wordt naar de regionale zorgmarkt. Dat is een positieve trend. Daar staat tegenover dat de kosten nog niet teruglopen. Dit lijkt vooral veroorzaakt te worden door het stagneren van de uitstroom en/of het steeds complexer worden van de problematiek. Preventie is daarom heel belangrijk.
Wet maatschappelijke Wij zijn per 1 juli 2021 gestart met proactief pgb toezicht. Om dit mogelijk te maken zijn de ondersteuning “Nadere regels maatschappelijke ondersteuning” per 1 juli 2021 gewijzigd. In dit verband heeft de GGD als Wmo-toezichthouder 5 onderzoeken uitgevoerd. De GGD heeft ook een proactief onderzoek uitgevoerd bij 5 zorgaanbieders. Er zijn geen meldingen geweest van calamiteiten waardoor er geen reactief onderzoek uitgevoerd hoefde te worden. We zijn in afwachting van de rapportage van de GGD over 2021. Het MolenHopper-vervoer is met de nodige beperkingen vanwege corona uitgevoerd door de gecontracteerde vervoerder Juijn. Als gevolg van corona hebben minder clienten gebruik gemaakt van de MolenHopper. Juijn heeft vanwege de coronaproblematiek financiële compensatie ontvangen. Het gebruik van Wmo hulpmiddelen (rolstoelen, scootmobielen, woonvoorzieningen, trapliften etc.) vertoont een stabiel beeld. Het aantal gebruikers stijgt licht, mede onder invloed van de vergrijzing. Inburgering
86
Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. Met deze nieuwe wet krijgen gemeenten de regie over de inburgering van statushouders en gezinsmigranten. In februari 2021 is het beleidsdocument Inburgering vastgesteld door de 3 gemeenteraden (Molenlanden, Vijfheerenlanden en Gorinchem). De rest van 2021 is gebruikt voor de implementatie van de nieuwe Wet Inburgering. Hiervoor zetten we onder andere de pilots ‘De Taalsnelweg naar Werk’ en ‘Het Toekomstboek’ in. Daarnaast is in Gorinchem gestart met
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken de pilot gezinsmigranten. De gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden hebben in 2020 een gecombineerde aanbesteding uitgeschreven voor de inkoop van educatietrajecten onder de Wet Educatie Beroepsonderwijs en de leerroutes B1 (gericht op taalniveau B1) en Z (gericht op zelfredzaamheid) onder de nieuwe Wet Inburgering. Na een gerechtelijke procedure heeft het Gerechtshof de gemeenten opgedragen om de opdracht aan IVIO te gunnen. Vanaf het begin van het nieuwe schooljaar 2021-2022 verzorgt IVIO de educatietrajecten in onze gemeente. Het aanbod van de leerroutes start per 1 januari 2022, als de nieuwe Wet Inburgering in werking treedt.
Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen
We voeren de gemeentelijke taken binnen de Wet kinderopvang uit. De gevolgen van de invoering van de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang zijn opgenomen in het handhavingsbeleid. Ondanks corona heeft de GGD toch haar inspecties kunnen uitvoeren. Gorinchem heeft weer de A-status behouden. Dat wil zeggen dat de kwaliteit van de kinderopvang een goed niveau heeft.
Jongerenwerk
In 2021 heeft het jongerenwerk door de maatregelen van corona het aanbod aangepast. Zo is er meer ambulant jongerenwerk uitgevoerd, zijn jongeren in de buitenruimte actief opgezocht en zijn er coachingstrajecten via beeldbellen voortgezet en coronaproof activiteiten (online en offline) aangeboden. Het aanbestedingstraject voor het jongerenwerk van 2022 t/m 2025 heeft in 2021 plaatsgevonden.
Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)
De uitvoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is belegd bij de GR Avres. Sinds 1 januari 2021 leveren alle zorgverzekeraars, woningcorporaties, energie en drinkwaterbedrijven signalen van betaalachterstanden aan bij Avres in het kader van vroegsignalering. Avres benadert inwoners telefonisch, per brief e-mail of door middel van een huisbezoek. Avres doet een aanbod om mensen te helpen met betaalachterstanden. Daarnaast zijn er in 2021 regionale afspraken preventie huisuitzettingen gemaakt.
Gezondheidsbeleid
In samenwerking met de GGD is in 2021 ook lokaal gewerkt aan de opgaven die we in het kader van de wet Publieke Gezondheid hebben. Het gaat om thema's als gezond en veilig opgroeien, iedereen doet mee, vitaal ouder worden en gezonde leefomgeving. Deze opgaven linken ook aan ons ISB. Aparte vermelding vormen de activiteiten m.b.t. de coronapandemie. Zo is er veel tijd en energie gestoken in de campagnestrategie om zoveel mogelijk burgers te(laten) vaccineren. Naast het gebruik van de Hoefslag als vaccinatielocatie en het inzetten van een prikbus, is aan de Einsteinstraat, in korte tijd, een nieuwe vaccinatielocatie gerealiseerd die ook in 2022 nog noodzakelijk is i.v.m. de boosterprik.
87
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.7.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2020
Begroting primitief 2021
Begroting na wijziging 2021
Jaarrekening 2021
Verschil
TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
3.289
3.444
4.230
3.849
381 V
TV62 Wijkteams
3.338
3.465
3.477
3.445
32 V
TV63 Inkomensregelingen
23.239
18.655
21.147
21.057
90 V
TV64 Begeleide participatie
9.116
7.522
8.432
8.612
180 N
TV65 Arbeidsparticipatie
2.659
2.052
2.424
2.505
81 N
TV66 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.527
1.174
1.283
1.301
18 N
TV671 Maatwerkdienstverlening 18+
6.567
6.175
7.093
6.681
412 V
TV672 Maatwerkdienstverlening 18-
8.786
8.733
10.082
9.709
372 V
510
1.317
1.619
821
798 V
TV681 Geëscaleerde zorg 18+ TV682 Geëscaleerde zorg 18-
452
478
561
561
0V
TV71 Volksgezondheid
1.700
1.820
1.793
1.646
147 V
Lasten Sociaal domein
61.181
54.834
62.141
60.187
1.953 V
TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
353
511
864
751
113 N
TV62 Wijkteams
52
0
86
331
245 V
18.631
13.021
16.174
16.271
97 V
225
200
261
254
7N
TV63 Inkomensregelingen TV671 Maatwerkdienstverlening 18+ TV681 Geëscaleerde zorg 18+
1.253
913
1.075
879
197 N
TV71 Volksgezondheid
104
0
10
33
23 V
Baten Sociaal domein
20.618
14.645
18.471
18.519
49 V
Totaal saldo van baten en lasten
-40.563
-40.189
-43.670
-41.668
2.002 V
98
0
297
297
0V
1.215
660
1.258
1.258
0V
-39.446
-39.529
-42.709
-40.707
2.002 V
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat
In algemene zin wordt opgemerkt dat in het beleid Sociaal domein met de raad is afgesproken dat de middelen voor de zorg (i.c. het programma Sociaal domein) beschikbaar blijven voor de zorg en dat het saldo op dit programma wordt verrekend met de reserve Sociaal domein. TV61 Samenkracht en burgerparticipatie Door de coronacrisis zijn er minder initiatieven aangevraagd voor verbetering van buurt, wijk of stad Hierdoor is er incidenteel € 33.000 minder uitgegeven op het budget Bliek in Actie. Voor corona hebben we extra middelen (€ 54.000) gekregen voor bestrijding van eenzaamheid voor ouderen. In 2021 hebben we dit niet kunnen inzetten omdat er geen bijeenkomsten georganiseerd konden worden. In 2022 hopen we deze activiteiten alsnog te kunnen organiseren en zal een bijdrage gevraagd worden via de turap uit de reserve Sociaal Domein. Door corona zijn er over het algemeen minder subsidies aangevraagd door de buurthuizen. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 146.000. Met name de Grote Haarsekade heeft € 80.000 minder subsidie aangevraagd vanwege wisseling van gebruiker. Doordat de buurthuizen weinig of niet zijn verhuurd voor activiteiten levert dit incidenteel € 111.000 minder baten op. Door corona zijn er minder activiteiten voor ondersteuning van mantelzorgers georganiseerd. Dit heeft tot een eenmalige kostenbesparing geleid van € 49.000.
88
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Er is incidenteel minder uitgegeven op het budget Wmo centra jeugd en gezin van € 35.000 doordat er minder subsidies zijn aangevraagd door corona. TV62 Wijkteams Voor de hulp die wij verlenen aan de gedupeerden van de toeslagenaffaire ontvangen wij van het Rijk een financiële compensatie van € 200.000. TV63 Inkomensregelingen In 2021 is meer gebruik gemaakt van de minimaregelingen en bijzondere bijstand. Het beschikbare budget is met € 165.000 overschreden. Dit komt door stijging van de uitgaven voor individuele toeslag, collectieve ziektekostenverzekering en kinderopvang op grond van sociaal medische indicatie. Avres, die de regeling voor ons uitvoert, heeft aangegeven dat de hogere uitgaven structureel zullen zijn. Voor de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (Tonk) is er minder uitgegeven doordat er minder aanvragen zijn geweest dan door het rijk beschikbare budget. Deze regeling wordt voor de gemeente uitgevoerd door Avres. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 312.000. Dit is geen geoormerkt budget waardoor het niet terugbetaald hoeft te worden aan het Rijk. In 2021 zijn er t.o.v. 2020 100 aanvragen minder voor kwijtschelding binnengekomen, Hierdoor hebben we eenmalig € 39.000 minder uitgegeven op het budget.
Voor de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is € 95.000 meer uitgegeven door Avres die deze regeling voor de gemeente uitvoert. Dit bedrag wordt gecompenseerd door het Rijk. Hierdoor ontvangen we € 95.000 meer aan baten dan oorspronkelijk begroot. Per saldo geeft dit dus geen resultaat. TV64 Begeleide participatie In de decembercirculaire is er een voor corona € 177.000 ontvangen voor exploitatietekorten voor Sociale Werkbedrijven. Dit is doorbetaald aan Avres die deze regeling uitvoert voor de gemeente. Dit leidt tot hogere uitgaven. Dit wordt gecompenseerd door een bijdrage van het rijk. Per saldo geeft dit dus geen resultaat. TV65 Arbeidsparticipatie Op basis van herberekening van de maatstaven in de septembercirculaire heeft er een nabetaling van € 81.000 plaatsgevonden voor re-integratie klassiek aan Avres, die deze regeling voor de gemeente uitvoert. Doordat de maatstaven maar eenmalig worden berekend voor het gemeentefonds en de raming daar niet op wordt aangepast zijn dit incidenteel hogere lasten. Dit wordt gecompenseerd door een extra bijdrage op programma 9 (algemene dekkingsmiddelen). Per saldo geeft dit dus geen resultaat. TV671 Maatwerkdienstverlening 18+ Het budget huishoudelijke ondersteuning was bijgeraamd via de turap voor € 100.000 vanwege een te verwachten budgetoverschrijding op basis van gemaakte prognoses in 2021.
De groei van het aantal klanten bleef achter bij de prognose die aan de bijstelling van de raming ten grondslag lag. Hierdoor wordt er bijna € 74.000 incidenteel overgehouden. Per 1 juli 2021 zijn de inkoopafspraken met zorgaanbieders gewijzigd voor Begeleiding zorg in natura. De tarieven zijn nader gedifferentieerd en er heeft een correctie plaatsgevonden op een aanvankelijk te hoog tarief. Het lijkt erop dat de nieuwe afspraken hebben geleid tot een betere kostenbeheersing dat leidt tot een structureel voordeel van € 205.000. Daarnaast geldt dat de berekening van de ramingen was gebaseerd op “zwartere” scenario’s dan achteraf nodig was. In 2022 monitoren we de kostenontwikkeling. De ramingen voor Begeleiding Persoonsgebonden budget zijn op basis van de historie nog steeds gebaseerd op een substantieel gebruik van Pgb’s. Het gebruik van Pgb’s binnen Begeleiding is verder afgenomen. Steeds meer cliënten
89
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
kiezen voor zorg in natura vanwege de beschikbaarheid van een ruim aanbod aan zorgpartijen. Dit levert een incidenteel voordeel op van bijna € 162.000. In 2022 monitoren we de kostenontwikkeling. TV672 Maatwerkdienstverlening 18In 2021 was er sprake van stijgende kosten als gevolg van het niet behalen van de ingeboekte kostenbesparingen/ taakstellingen en een toename van de duur en intensiteit van de ingezette jeugdzorg. Deze trend van landelijk stijgende jeugdzorg-kosten is door het Rijk erkend en hiervoor werden gemeenten gecompenseerd door een extra rijksbijdrage voor jeugdzorg in de meicirculaire 2021 van € 1,3 mln. Uiteindelijk hebben we hierdoor vanuit het Rijk voor jeugdzorg in 2021 in totaal meer ontvangen dan onze kosten voor jeugdzorg waren waardoor er een overschot is ontstaan van € 372.000. TV681 Geëscaleerde zorg 18+ Op basis van regionale afspraken met de centrumgemeente Dordrecht komen de kosten voor bemoeizorg voor rekening van de centrumgemeente waardoor er lokaal structureel budget overblijft van € 20.000. Door corona zijn er activiteiten niet door gegaan. Hierdoor blijft er incidenteel € 104.000 over op het budget Maatschappelijk Zorg OGGZ. Op het lokale budget Veilig thuis houden we structureel € 25.000 over omdat de financiering vrouwenopvang regionaal verloopt via de centrumgemeente.
De doelstelling uitbreiding dak- en thuislozenopvang is een meerjarige opgave die nog verder vorm moet krijgen. Hierdoor zijn de middelen niet volledig uitgegeven en resteert er een incidenteel bedrag van €35.000 op het budget. Doordat in 2021 mede door corona de focus bij de zorgaanbieders lag op zorgcontinuïteit voor de cliënten, is er nauwelijks ruimte geweest voor de ontwikkeling van innovatieprojecten transformatie Beschermd Wonen. Hierdoor is er een incidenteel voordeel van € 581.000 . In 2020 is de bevoorschotting 100% via de centrumgemeente verlopen in plaats van de gebruikelijke 75% voor lokale transformatie Beschermd Wonen. Hierdoor is er ten onrechte een vordering van 25% opgenomen in 2021 waardoor een nadeel ontstaat op de inkomsten van € 197.000. Het saldo wordt verrekend met de reserve Sociaal Domein. TV71 Volksgezondheid In 2021 hebben door corona minder activiteiten plaatsgevonden rondom GIDS(Gezond In De Stad), project Voorzorg en het lokale preventieakkoord. De projecten die in 2021 zijn uitgesteld of gestart lopen in ieder geval tot in 2022 door. Dit geeft een incidenteel voordeel van € 127.000. Reserve Sociaal Domein Conform de afspraak de budgetten van het programma Sociaal Domein te verrekenen met de Reserve Sociaal Domein wordt voorgesteld om het restant van € 2,00 mln.
via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein. Het Rijk heeft in de decembercirculaire van het gemeentefonds extra middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zullen bij de vaststelling van de Jaarstukken 2021 (bestemming resultaat) beschikbaar worden gesteld in 2022 (zie ook toelichting Algemene Dekkingsmiddelen TV07).
90
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Bliek in actie
22
St. Vivenz Maatschappelijke Dienstverl.
43
Slachtofferhulp Nederland
11
Stichting RADAR
14
Antes Zorg B.V.
23
St.Chris en Voorkom!
4
Ouderenbeleid
32
Platform gehandicapten
5
St. Breaksquad
3
Biljartvereniging, ondersteuning ivm corona
2
St.Herd.- en bezinningscentrum Toren
3
St. Samen Eén
14
St. Stalkaarsen
4
St. Youth for Christ Gorinchem
60
Vrijwilligersvacaturebank St. Jeugd-en Jongerenwerk Midden Holland
3 260
St. Zieke Docenten
72
St. PoGo
-19
St. Boukie
70
St. Rozenobel
17
Stichting Fluxus
15
Stichting Jeugdhaven Gorcum
31
Gorinchemse Zeeverkenners
10
Stichting Scouting A.P.V.
10
Stichting Klussendienst Ouderen
96
Vluchtelingenwerk
567
Humanitas
79
Leger des Heils
72
Da Vinci College
12
St. Samenwerkingsverband VO Passend onderwijs
5
Stichting MEE Plus
60
Zorgbelang Inclusief
10
ASVZ Zuid-West
8
St. Syndion
8
Werk en Begeleiding ZHZ
8
St.Adviesgroep WMO
5
Stichting de Sociale Basis
1.165
Stichting Jeugdteams Zuid-Holland Zuid
303
St. de Inspiratiecompagnie
93
diverse Jeugdzorg
12
Hospice-vtz Gorinchem & omstreken
12
Yulius
149
Avres
19
91
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.7.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR DG&J • GR Regio AV • GR AVRES
92
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.8
Programma 8 Duurzaamheid
Taakvelden Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria
2.8.1
Wat hebben we bereikt met het programma Duurzaamheid?
Doel Gorinchem is een schone, duurzame en leefbare stad.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Beleidsplan Duurzaamheid
2017
Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025
2020
Afval- en Grondstoffenbeleid
2021
RES 1.0
2021
Transitievisie Warmte
2021
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Omvang huishoudelijk restafval
B
De hoeveelheid niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval in kg per inwoner
Soort PI
Hernieuwbare elektriciteit
B
% Hernieuwbare elektriciteit van totaal verbruikte elektriciteit
PI
93
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Indicator
Steefwaarde Hebben we dit bereikt? 2021
Huishoudelijke restafval
196
94
Zoals bekend kan Waardlanden geen registratie opleveren per gemeente, maar wel over het gehele verzorgingsgebied. De GR Waardlanden ziet een lichte daling van het aantal kilogrammen restafval per inwoner, namelijk van 223 kilogram over 2020 naar 221 kilogram over 2021. Dit lijkt weinig, maar wel is gemerkt dat – ondanks de toetreding van de voormalige gemeente Vianen - er sprake is van een lager dan verwacht aanbod van huishoudelijk restafval. Deze trend zal zich naar verwachting vanaf 2023 gaan doorzetten, omdat dan de eerste resultaten van het in 2021 vastgestelde Afval- en Grondstoffenbeleid zichtbaar zullen zijn. Er zal nog geen sprake zijn van de streefwaarde 100 kilogram per inwoner, maar naar verwachting wel van een substantiële daling.
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.8.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Regionale energiestrategie (RES)
Samen met gemeente Molenlanden, provincie Zuid-Holland en Waterschap Rivierenland vormt Gorinchem de RES-regio Alblasserwaard. In 2021 hebben wij voor deze regio de RES 1.0 Alblasserwaard opgesteld. Deze is in april 2021 vastgesteld door de raden van Gorinchem en Molenlanden. Op 1 juli 2021 is de door Provinciale Staten en Waterschap Rivierenland vastgestelde RES 1.0 aangeboden aan het Nationaal Programma RES. In de zomer van 2021 is het Uitvoeringprogramma RES 1.0 Alblasserwaard, inclusief leidraad communicatie en participatie opgesteld. Dit uitvoeringprogramma is tijdens de behandeling van de Reserve Duurzaamheid in december 2021 behandeld door de gemeenteraad.
Opzet lokaal kenniscentrum Duurzaamheid en Klimaat
Ook in 2021 is in Gorinchem samen met haar inwoners en gebruikers hard gewerkt aan de duurzaamheidstransitie. Het Natuurcentrum en i_lab zijn de belangrijkste fysieke plekken waar inwoners meer kunnen leren over duurzaamheid, natuur, innovatie en de energietransitie. Daarnaast is via het Regionaal Energieloket, Het Nieuwe Wonen en de gemeentelijke website ‘Duurzaam Gorinchem’ veel informatie te vinden voor inwoners en ondernemers die willen verduurzamen. In het najaar zijn wederom de Gorinchem Duurzaam Weken georganiseerd waarin inwoners op een laagdrempelige manier werden geïnformeerd en gestimuleerd om aan de gang te gaan met de energietransitie, biodiversiteit, klimaatadaptatie en de circulaire economie. De activiteiten rond de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) zijn per 1 juli 2021 afgerond, met een uitloop voor voucherafhandeling tot 1 september 2021. In totaal zijn 1.644 unieke woonadressen van huiseigenaren bereikt en is er met de maatregelen en subsidies 382 ton CO2 op jaarbasis bespaard. Dit mede dankzij de inzet van het Regionaal Energieloket en Het Nieuwe Wonen. Per 1 september 2021 is de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) opgestart. Dit is een uitgebreide versie van de afgeronde RRE-regeling, waarbij naast woningeigenaren ook huurders en bewoners van gebouwen met een Vereniging van Eigenaren (VvE) worden benaderd.