220602 I&O Jaarstukken 2021 Gorinchem.pdf
Tekst van het document
Op dit moment bekijken wij of we het restantbudget van € 57.000 in kunnen zetten voor de investering in het kader van het aanlichten van de Grote toren (beiden oorspronkelijk bedoeld voor verbetering van de aantrekkelijkheid en profilering van de binnenstad) maken . In dat geval zullen wij dat via de tussenrapportage 2022 aan de gemeenteraad voorleggen. Fietsparkeren binnenstad 2019 Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de plannen voor dit project. Naar verwachting wordt dit in 2022 gerealiseerd. Het budget is voldoende voor het realiseren van de plannen. Fietsroutes Gorinchem-Oost In overleg met de stakeholders is de scope van het project fietsroutes Gorinchem Oost aangepast. In 2021 is gewerkt aan een nieuw ontwerp, is de subsidie aangevraagd en hebben wij een formele beschikking ontvangen. De verwachting is dat de uitvoering in het derde kwartaal van 2022 start. Havens geleidewerken 2019 De voorbereidingen voor de renovatie van geleidewerken en de aanpassing en uitbreiding van een aantal steigers in de Lingehaven zijn voorlopig ‘on hold’ gezet. In verband met een onderzoek naar PFAS-vervuiling (poly- en perfluoralkylstoffen) in de Lingehaven is het baggeren vertraagd. Het gehele werk wordt in 2022 uitgevoerd. Het investeringsbudget is toereikend.
Herinrichting Banneweg 2019 De voorbereiding voor de renovatie en herinrichting van de Banneweg heeft in 2019 plaatsgevonden en de uitvoering is in 2020 ter hand genomen. Deze herinrichting is onlosmakelijk verbonden met de maatregelen uit de Uitvoeringsagenda mobiliteit ten aanzien van de Banneweg en het Piazza Center. De aanbesteding voor het vervolgonderzoek is gegund en zal in 2022 worden uitgevoerd. Dit investeringsbudget blijft daarom noodzakelijk voor 2022. Herinrichting Haarsekades De inrichting van de Haarsekade komt voort uit de mobiliteisvisie. Hiervoor is in 2021 een investeringsbudget ter beschikking gesteld. Naar verwachting wordt deze investering in 2022 gerealiseerd. Illuminatieplan 2020 Met het illuminatieplan binnenstad vebeteren en verduurzamen we de kwaliteit van de verlichting van de binnenstad en benadrukken we de historische elementen en monumenten in de binnenstad, waardoor de rol van Gorinchem als toeristische trekpleister en vestingstad meer naar voren komt. Zo zijn de Kanselpoort, de Arkelpoort met Paardenwater en de entree Buiten de Waterpoort al verlicht. Ook de verlichting op de Tolkazerne en de Groenmarkt, inclusief de Grote toren, is of wordt nog aangepakt. De restantbudgetten voor Illuminatie 2019 en 2020 zijn hiervoor benodigd.
47
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Illuminatieplan binnenstad 2019 Het investeringsbudget voor het Illuminatieplan binnenstad 2019 is grotendeels ingezet voor de aanlichting van Molen De Hoop en die van de grote toren aan de Krijtstraat. Het restant investeringsbudget van € 56.000 zetten we in voor de hierboven genoemde projecten (Illuminatie 2020). Infra aanpassingen ivm OV concessie Door het verminderde aantal reizigers als gevolg van corona moest er helaas bezuinigd worden. Door onzekerheid over de lijnvoering kon een deel van de bushaltes niet worden aangepakt. Bij drukke haltes heeft de provincie plannen om de kwaliteit en de uitstraling te verbeteren. Om dubbel werk te voorkomen willen wij onze werkzaamheden met die van de provincie combineren. Helaas duurt de provinciale besluitvorming langer dan verwacht. Mobiliteit 2020 en 2021 Bij het vaststellen van de begroting 2020/2021 zijn investeringskredieten beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van quick win maatregelen. Het beschikbaar gestelde budget is nog niet ingezet, omdat een deel van de quick win maatregelen geen investeringen betrof, maar exploitatiebudget en andere maatregelen nog niet voldoende zijn uitgewerkt. In 2022 bekijken wij hoe we deze investeringenbudgetten zo praktisch mogelijk in kunnen zetten om het beoogde doel uit de Mobiliteitsvisie te realiseren.
Openbare verlichting 2020 en 2021 Door interne problemen bij het bureau OVL zijn er achterstanden ontstaan bij de reguliere vervanging van lichtmasten en armaturen. Wij onderzoeken op dit moment de mogelijkheden om hiermee een inhaalslag te maken en hier tegelijktertijd rekening te houden met de kansen op Duurzamheidsgebied, zoals grootschalige vervanging door ledarmaturen. Daarbij onderzoeken we ook de mogelijkheden van subsidiebijdragen door derden, zoals de Provincie of het Rijk. Vergroten parkeercapaciteit 2019 Deze investering is minder ver gevorderd dan verwacht. De plannen zullen in 2022 verder worden uitgevoerd. Het beschikbare budget is voldoende. Vervanging straatmeubilair 2021 Voor het vervangen van het straatmeubilair maken wij een inhaalslag die voortduurt in 2022. Het restantbudget van 2021 ad € 52.000 zetten wij hierbij in zijn geheel in. Voorzieningengebouw Kriekenmarkt Wij onderzoeken op dit moment hoe we het voorzieningengebouw aan de haven met zowel oog voor de historische omgeving als voor de duurzaamheidskansen zo goed mogelijk kunnen renoveren. Hiervoor is het restantbudget van € 79.000 in 2022 benodigd. Werkzaamheden infrastructuur Bastion ll Het project Bastion II is afgerond en opgeleverd.
Conform onze reguliere werkwijze hebben wij het investeringsbudget nog niet definitief afgesloten in verband met de eventuele laatste (herstel- of onderhouds)werkzaamheden door de aannemer aan de infrastructuur. Bij de tussenrapportage 2022 zullen wij u informeren over de voortgang van het project en het afsluiten van het investeringsbudget Infrastructuur Bastion II.
48
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.3.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Bureau Openbare Verlichting • GR Regio AV • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
49
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.4
Programma 4 Economie
Taakvelden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
2.4.1
Wat hebben we bereikt met het programma Economie?
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Gemeentelijke structuurvisie
2009
Strategie citymarketing
2017
Winkeltijdenverordening
2017
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Functiemenging Verhouding tussen woningen en banen
B
in % 0=alleen woningen, 100= alleen banen
PI
Vestigingen van bedrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar
PI
Waardering vestigingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
Onbekend
ME
Waardering ondernemingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
Onbekend
ME
Overnachtingen op camperplaatsen
F
Aantal per jaar
3.959
PI
50
Resultaat
Soort
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
51
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.4.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Verbetering vestigingsklimaat
Onze aandacht is in 2021 in de eerste plaats uitgegaan naar het behouden en faciliteren van de al in onze gemeente gevestigde bedrijven. Daarvoor is onder meer extra geïnvesteerd in bedrijfsbezoeken en in het intensiveren van het overleg met de ondernemersverenigingen. De coronacrisis vroeg echter ook om maatregelen, aanvullend op die welke genomen zijn/ waren door het Rijk. Denk aan het kwijtschelden van de terrashuur, het verlenen van uitstel van betaling van gemeentelijke belastingen en het uitstellen van het innen van markt- en staangelden. Daarnaast zijn in 2020 in samenspraak met (vertegenwoordigers van) ondernemers diverse initiatieven opgepakt die in 2021 doorliepen: - Koop lokaal, lokale online winkelplatform - Vergroten terrasoppervlakten - Matchen horecapersoneel naar zorgsector - Snellere communicatie over coronamaatregelen via Whatsappgroepen voor diverse doelgroepen. Door al deze Rijks- en gemeentelijke maatregelen blijkt het aantal faillissementen vooralsnog mee te vallen. Om de vinger aan de pols te houden is de in 2020 in het leven geroepen gemeentebrede adviesgroep ook in 2021 bijeengekomen. Hierin zijn naast de ondernemersverenigingen relevante stakeholders vertegenwoordigd. Samen met deze adviesgroep is de uitvoering van stimulerende maatregelen uit het Re-activatieplan Economie i.v.m. corona gemonitord.
De uitvoering is in 2020 gestart en gecontinueerd in 2021 met als resultaat: - Het platform Gorkum Next - Gestart met het traject verkleining van het kernwinkelgebied - Een noodfonds voor ondernemers die ‘tussen wal en schip vallen’ opgericht - Warenhuis Gorinchem Na het stopzetten van de ondersteunende Rijksmaatregelen per 1 oktober 2021 is het noodfonds stopgezet. In 2021 is met ondernemers(verenigingen) en de gemeenteraad gesproken over een Herstel- en Investeringsagenda volgend op het re-activatieplan. De hierin vooralsnog opgenomen projecten worden op dit moment uitgewerkt in nauwe samenwerking met de initiatiefnemers.
Economische vitale binnenstad
52
In de binnenstad zetten we ons in voor verbetering van het vestigingsklimaat, investeren we in de fysieke ruimte en faciliteren we ondernemersinitiatief. Naast het verkleinen van het kernwinkelgebied hebben we in 2021 gewerkt aan een uitvoeringsplan Mooiste vestingstad’. Dit plan richt zich op het toevoegen van extra kwaliteit in de fysieke ruimte, het toeristisch aanbod en de informatievoorziening aan bezoekers van de stad. We werken aan een uitvoeringsplan waarmee we de kwaliteit van de openbare ruimte willen verbeteren en kansen willen benutten in samenwerking met ondernemers, Gorinchem Citymarketing en cultuurhistorische partners. Met deze quick-wins kunnen we komend toeristisch seizoen al zichtbare resultaten boeken. Dit plan sluit aan bij de citymaking. Het plan wordt in 2022 uitgevoerd. Verder bezien we samen met ondernemers hoe we als gemeente het ondernemersinitiatief voor een warenhuis binnenstad kunnen faciliteren.
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Samenwerking Zie de tekst bij I_lab in programma 5 Onderwijs. ondernemers, overheid en onderwijs DOE-agenda
Een voorbeeld van het bevorderen van vakbekwaamheid is de SitY Academy. Op 21 september 2021 werd de SitY Academy, één van de projecten uit de DOE-agenda van onze arbeidsmarktregio officieel geopend. SitY Academy biedt korte, praktijkgerichte opleidingstrajecten. Avres, Da Vinci College, School & Bedrijf en Stichting Behouden Vaart hebben gezamenlijk SitY Academy opgezet. De eerste deelnemers hebben inmiddels een praktijkopleiding elektra met succes afgerond. Ook een resultaat van de DOE-agenda is WIJIJ, het digitale platform dat is ontstaan uit een samenwerking van belangrijke spelers binnen onze arbeidsmarktregio (Werkbedrijf AV, Avres, onderwijsinstellingen, VNO-NCW en uitzendbureaus). Het is bedoeld om verder te kijken dan alleen het CV van iemand. WIJIJ maakt namelijk gebruik van inzichten in competenties, talenten, hobby’s en persoonlijke drijfveren om werkgevers en werknemers dichter bij elkaar te brengen. Ook vormen persoonlijkheidstesten een onderdeel van het programma. Door deze testen krijgen deelnemers nieuwe waardevolle inzichten over zichzelf en deze worden vervolgens gebruikt in hun profielen. Naast deze digitale middelen om een baan te vinden, kan een werkzoekende zich ook aanmelden voor de talentenpool. Hierdoor wordt iemands profiel zichtbaar voor een netwerk van werkgevers in de regio die actief op zoek zijn naar kandidaten.
Ook worden er geregeld informele netwerkevenementen georganiseerd met de gedachte de formele sfeer van een traditionele banenmarkt te doorbreken. Meer dan 300 deelnemers konden met WIJIJ een baan vinden. Komend jaar wordt gewerkt aan het verzelfstandigen van WIJIJ. Er is al een coöperatie opgericht waarbij marktpartijen dit platform gaan beheren.
Economische Visie
De ‘Economische Visie van en voor de gemeente Gorinchem’ is in juni 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. In deze visie wordt aangegeven hoe met de nieuwe economische realiteit wordt omgegaan. Eigen kracht/ons DNA, trends en ontwikkelingen zoals de next economy en ontwikkelingen in regio's rondom Gorinchem vormen de basis. De visie is tot stand gekomen in nauw overleg met ondernemers(verenigingen) en andere relevante stakeholders.Dit heeft geleid tot het formuleren van een gemeentelijke ambitie en daaruit voortvloeiende beleidslijnen en een uitvoeringsprogramma. Met de uitvoering van dit uitvoeringsprogramma is in 2021 een begin gemaakt.
Budgetten reactivatieplan corona
In het door de raad vastgestelde reactivatieplan economie i.v.m. corona zijn maatregelen opgenomen om onze economie te stimuleren. Aan deze projecten zijn budgetten verbonden die deels in overeenkomsten met derden zijn vastgelegd dan wel zijn toegezegd. Omdat verschillende maatregelen ook in 2022 doorlopen, stellen wij voor om deze middelen weer beschikbaar te stellen in 2022.
Digitale bereikbaarheid
In 2021 hebben we een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met E-fiber voor de uitrol van glasvezel in Gorinchem.
53
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Regionale toeristische samenwerkingsverbanden
We hebben ingezet op het verwerven en behouden van een stevige (strategische) positie in (boven) regionale samenwerkingsverbanden. Stichting Vestingdriehoek We maken onderdeel uit van het toeristisch samenwerkingsverband tussen de vestingsteden Gorinchem, Zaltbommel, Woudrichem, Loevestein en Fort Vuren. In dit verband zetten we ons gezamenlijk in voor het bereiken van een grotere economische spin-off en verwerven we een sterkere positie in (boven)regionale samenwerkingsverbanden, zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie, NLDelta en de Dutch Delta Cruise Port. In 2021 is de basis voor de online marketingstrategie op orde gebracht. Er is een nieuwe website ontwikkeld en de social media kanalen zijn opgestart. In verband met corona heeft het bestuur in 2020 besloten om de Vestingdriehoekdagen te verplaatsen naar 2022. De voorbereidingen hiervoor zijn inmiddels in gang gezet. Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) We nemen deel aan het Pact van Loevestein, een initiatief van de provincie Gelderland. Hiermee zijn we aangehaakt bij de nominatie voor UNESCO-werelderfgoed van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Op 26 juli 2021 heeft het Werelderfgoedcomité besloten om de Hollandse Waterlinies de werelderfgoedstatus te verlenen. Dit is de uitbreiding van het werelderfgoed van de Stelling van Amsterdam met de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Samen vormen ze nu de Hollandse Waterlinies.
Samen met andere waterliniegemeenten hebben we gezamenlijk opdracht aan Utrecht Marketing gegeven voor uitvoering van de marketing en promotie rondom de Nieuwe Hollandse Waterlinie, borgen we planologische bescherming ervan en denken we gezamenlijk na over opgaven zoals de energietransitie en het effect ervan op het waterlinielandschap. Oude Hollandse Waterlinie (OHW) We nemen deel aan de Erfgoedlijn Oude Hollandse Waterlinie van de provincie Zuid-Holland. Via dit platform werken we samen met partners van de Oude Hollandse Waterlinie. In 2021 hebben we subsidie ontvangen voor de Kick-Off Vestingdriehoekdagen en de voorbereidingen van de Vestingdriehoekdagen in 2022. Daarnaast wordt via dit gremium opdracht voor de promotie van de Oude Hollandse Waterlinie gegeven aan de Stichting Oude Hollandse Waterlinie. Tot slot is de samenwerking gezocht met partners rondom activiteiten met het thema Rampjaar 1672. NLDelta Biesbosch Haringvliet In 2021 heeft het programmabureau NLDelta laten weten dat de aanvraag voor Nationaal Park NLDelta voorlopig niet wordt ingediend. Volgens het programmabureau zijn er veel gezamenlijke ambities voor het deltagebied, maar levert de wijze waarop deze gerealiseerd kunnen worden nog te veel vragen en discussies op. Daarnaast is onduidelijkheid ontstaan over de wetgeving in relatie tot de standaard Nationale Parken Nieuwe Stijl.
Wij hebben het programmabureau laten weten de ontwikkelingen met belangstelling te volgen, maar niet actief zullen participeren en investeren in de stappen die op dit moment gezet worden.
Detailhandel
54
Als onderdeel van een bredere visie op de toekomst van de binnenstad werken we in samenwerking met alle relevante partijen actief aan een toekomstgericht beleid voor de detailhandel. Centraal hierbij staat het op peil houden van een aantrekkelijk winkelgebied en de transformatie van leegstaand winkelvastgoed. Met stichting Binnenstadsmanagement is een proces in gang gezet om het overschot aan winkelmeters te verminderen. De trekkersrol berust bij de vastgoedeigenaren. Als gemeente stimuleren en faciliteren we dit proces. Vanwege corona
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken zijn de nodige maatregelen getroffen om bezoekers een veilig gebruik van winkellocaties te bieden.
Gorinchem Citymarketing (GCM)
Met stichting Gorinchem Citymarketing (GCM) is een dienstverleningsovereenkomst gesloten. GCM verzorgt de citymarketing van Gorinchem en laat in haar opdracht VVV-diensten uitvoeren. Mede dankzij de inspanning van GCM is Gorinchem door de ANWB uitgeroepen tot allermooiste vestingstad van Nederland. Het aantal bezoekers aan het VVV kantoor en de website van Mooi Gorinchem waren in 2021 weer op het niveau van voor de coronacrisis. Door de coronamaatregelen is besloten de wintercampagne niet door te laten gaan. Er is wel een herfstcampagne met het thema “wandelen en vesting” uitgevoerd en een campagne rondom de Gorcumse Bliekenbon. De verkoop van de Bliekenbon bedroeg in 2021 € 115.000. Dit is een groei van € 34.000 ten opzichte van de verkoop in 2020. Op 29 juni 2021 heeft het bestuur van GCM per brief laten weten dat zij de opdracht voor Citymarketing teruggeeft aan de gemeente. Naar aanleiding van deze brief hebben zowel bestuurlijk als ambtelijk diverse gesprekken met het stichtingsbestuur plaatsgevonden ter voorbereiding op een doorontwikkeling van de organisatie in 2022.
Regionaal Ook in 2021 werkten we in de Regionaal Maatschappelijke Agenda (RMA) mee aan de opgaven: Maatschappelijke Maritieme (maak)industrie, Vrijetijdseconomie en Bedrijventerreinen. Mede omdat het Agenda merendeel van de projecten uit deze opgaven gerealiseerd is in 2020, bleek er draagvlak onder de deelnemende partijen om de opgaven 7 : Maritieme (maak)industrie en 10: Bedrijventerreinen samen te voegen tot een nieuwe opgave 6: Economie & Innovatie. Dit is in 2021 geëffectueerd. De nadruk ligt vooralsnog op het elkaar informeren over relevante economische ontwikkelingen en het delen van kennis. In 2021 heeft voor de opgave Vrijtetijdseconomie afstemming plaatsgevonden. Er wordt specifiek gekeken naar de thema’s Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie, het Groene Hart, fiets-, wandelen vaarroutes, verbinding en toegankelijkheid van toeristische voorzieningen en riviercruisevaart. Riviercruisevaart
Gorinchem ontving voor de coronacrisis op jaarbasis ruim 400 reserveringen van cruiseschepen. In 2021 is een strategie ontwikkeld om een stevigere positie binnen de riviercruisemarkt te verwerven. We heten gasten graag welkom in Gorinchem, de Vestingdriehoek en directe regio. Ter voorbereiding hierop is door de gemeente in samenwerking met Gorinchem Citymarketing en de Lingehaven marktonderzoek gedaan. Uit het onderzoek is gebleken dat we meer bekendheid voor het gebied moeten genereren. Er zijn inmiddels een aantal stappen gezet. Zo is er een nieuwe webpagina voor de riviercruisevaart ontwikkeld. Daarnaast is een kleinschalige ontvangst georganiseerd, waarbij een aantal belangrijke riviercruisemaatschappijen kennis gemaakt hebben met het toeristisch aanbod in Gorinchem en de Vestingdriehoek. Hierbij heeft een van deze partijen direct de intentie uitgesproken Gorinchem op te willen nemen in het programma.
55
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.4.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2020
Begroting primitief 2021
Begroting na wijziging 2021
Jaarrekening 2021
Verschil
TV31 Economische ontwikkeling
331
395
876
559
318 V
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
7.686
13.221
9.813
2.830
6.983 V
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
20
127
95
91
4V
TV34 Economische promotie
545
556
699
650
49 V
8.581
14.299
11.483
4.129
7.354 V
Lasten Economie TV31 Economische ontwikkeling
0
0
20
18
2N
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
9.541
13.084
9.675
3.620
6.054 N
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
183
179
4N
177
183
Baten Economie
9.719
13.267
9.878
3.817
6.061 N
Totaal saldo van baten en lasten
1.138
-1.032
-1.606
-313
1.293 V
Stortingen reserves
0
0
65
65
0V
Onttrekkingen reserves
50
50
50
50
0V
1.187
-983
-1.621
-328
1.293 V
Resultaat
TV 31 Economische Ontwikkeling In 2020 zijn budgetten ingericht voor het re-activatiefonds corona (€ 500.000). In 2021 is een deel van deze gelden besteed aan het stimuleren en ondersteunen van de stad. De raad wordt voorgesteld om € 314.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022 om deze middelen alsnog te besteden aan de hiervoor aangewezen doelen (verkleinen kernwinkelgebied, initiatievensfonds, kennisvoucher, platform ondernemerschap & klaar voor de start na corona). TV 32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Onder dit taakveld vallen de grondexploitaties Groote Haar en Oost II. De civiele werken van Groote Haar en Oost II zijn naar volgend jaar opgeschoven door met name corona en stikstofproblematiek. Hierdoor is er minder m2 bedrijventerrein uitgegeven dan geprognosticeerd en kon het gebied niet ingericht worden. Dit resulteert in minder lasten en baten in 2021, die per saldo elkaar opheffen. Het netto voordeel bedraagt € 929.000. Dit bedrag bestaat uit een minder negatief resultaat van € 1.011.000 voor de grondexploitatie Groote Haar als gevolg van de lagere rekenrente en een negatieve winstneming van € 82.000 voor de grondexploitatie Oost II. In de paragraaf Grondbeleid van deze Jaarstukken wordt het resultaat van de grondexploitaties nader toegelicht.
Het voordelig resultaat ad € 929.000 zal worden bestemd voor de reserve Infrastructuur zoals de afgelopen jaren ook is voorgesteld. TV 34 Economische Promotie Naast het verkleinen van het kernwinkelgebied hebben we in 2021 gewerkt aan een uitvoeringsplan Mooiste vestingstad. Met dit uitvoeringsplan willen we de kwaliteit van de openbare ruimte verbeteren en kansen in samenwerking met de ondernemers, Gorinchem Citymarketing en cultuurhistorische partners benutten. Zogenaamde quick-wins die we kunnen uitvoeren, zodat we komend toeristisch seizoen al zichtbare resultaten boeken. Daarmee geven we tevens uitvoering aan de 2 moties “toegangspoorten” en “toeristische promotie” die tijdens de begrotingsraad 2022 zijn aangenomen door de raad. Het plan gaat in 2022 in uitvoering. Voor de uitvoering van deze extra activiteiten in het kader van de toeristische promotie, is op dit moment onvoldoende financiële ruimte in de begroting 2022. Om deze activiteiten toch in samenwerking met Gorinchem Citymarketing tot
56
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
uitvoering te brengen wordt de raad voorgesteld om € 38.000 (restant van budget toeristisch beleid 2021) via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022. Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Lasten Citymaking 2019 en 2020
200
-
-
-
200
V
nee
Stadspromotie
310
33
1
34
276
V
nee
Totaal Lasten
510
33
1
34
476
V
Totaal investeringen
510
33
1
34
476
V
Citymaking 2019 en 2020/Stadspromotie Deze investeringen worden in 2022 omgezet naar nieuwe investeringen voor de Mooiste Vestingstad die naar verwachting in 2022 worden besteed. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting BIZ Hartje Gorinchem
148
Stichting Hendrick Hamel Foundation
35
Stichting Slot Loevestein
10
Vestingdriehoek
10
Hollandse Waterlinie
2
diverse bedrijven, subsidie corona
34
2.4.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV • C.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Schelluinen (ROM-S), Beheer B.V. ROM-S • Stichting Binnenstadsmanagement Gorinchem
57
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.5
Programma 5 Onderwijs
Taakvelden Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
2.5.1
Wat hebben we bereikt met het programma Onderwijs?
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Beleidsnota Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)
2012
Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs
2011
- IHP Voorgezet onderwijs
2014
- IHP Speciaal onderwijs
2015
- IHP Gorinchem-Oost
2017
Beleidsnota Brede Scholen
2019
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Absoluut verzuim Leerplichtigen die niet staan ingeschreven op een school
B
Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar
PI
Relatief verzuim Leerplichtigen die zijn ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig
B
Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar
PI
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSVers)
B
% van het aantal leerlingen in de leeftijd van 12-23 jaar
PI
58
Soort
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
59
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.5.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Taalpact
Rijksoverheid, gemeenten en andere decentrale overheden hebben afgesproken om de komende jaren gezamenlijk op te trekken bij het verbeteren van de (taal)vaardigheid van volwassenen. Voor de aanpak van laaggeletterdheid is in 2021 een regionaal plan vastgesteld. De basis van dit plan is het Taalpact uit 2019. Met de brievenwasserette en het programma 'Huh? Wat bedoelt u?' is in 2021 een start gemaakt om laaggeletterden te bereiken en meer aansluiting te zoeken met inwoners. Daarnaast is IVIO-opleidingen in september 2021 als nieuwe aanbieder gestart voor het volwassenenonderwijs.
Gelijke kansen Gorinchem
In 2021 is het Onderwijs Achterstanden Beleid (doelgroep 0-12 jaar) omgezet naar Gelijke Kansen Beleid. De doelgroep is hiermee uitgebreid naar jeugdigen tot en met 18 jaar. Het verwachtte maatschappelijke effect is dat o.a. (taal)geletterdheid zal verbeteren voor de kinderen en jongeren. Interventies gericht op Gelijke Kansen worden in 2022 met kwantitatief en kwalitatief onderzoek 'gevolgd' op de effectiviteit . Er zijn extra interventies ingezet bij een aantal scholen in het voortgezet onderwijs gericht op sociaal welbevinden en (taal)geletterdheid. In het primair onderwijs zijn kinderen met leesachterstanden extra ondersteund. Samen met maatschappelijke partners is aan zowel kinderen als ouders ondersteuning op talentontwikkeling gegeven. Deze talentontwikkeling richt zich met name op het terugdringen van laaggeletterdheid in onze stad. 85% van alle peuters in onze stad maakt gebruik van de peuter- en kinderopvang. Het consultatiebureau indiceert kinderen die een risico lopen op een (taal) achterstand . Deze kinderen hebben de mogelijkheid om gratis gebruik te maken van de zgn. Voor Educatieve (VE) opvang, die aangeboden wordt door de erkende VE-kinderopvangorganisaties . Uit de jaarlijkse onderwijsmonitor blijkt dat we steeds meer peuters bereiken die gebruik maken van voorschoolse educatie.
In schooljaar 2020-2021 waren er 177 peuters geïndiceerd voor VEopvang, Hiervan hebben 116 peuters (66%) deze opvang bezocht. Er zijn ouders die geen gebruik maken van deze opvang vanwege principiële overwegingen. Alle kinderen in de vroegschool (4 tot 6 jaar) met een taalachterstand krijgen ondersteuning. Steeds meer scholen maken gebruik van maatschappelijke partners in de stad ter ondersteuning op het onderwijscurriculum. Op de Mariëngaarde heeft de stichting Zieke Docenten een deel van de lessen van leraren overgenomen, zodat er 'meer handen' voor de klas komen.
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Integraal Huisvestingsplan (IHP)
In juni 2021 is door de gemeenteraad ingestemd met een aantal kaders voor toekomstig op te stellen Integrale Huisvestingsplannen (IHP's). Ook werd ingestemd met een versneld uitvoeringsprogramma unilocatie De Regenboog Retranchement / Beatrix de Burcht. Een IHP primaire/speciaal onderwijs is voorbereid vanuit de vastgestelde IHP-kaders. De haalbaarheid is uitgewerkt voor het beoogd versneld uitvoeringsprogramma.
Regionale beroepen- De 1e fase voor een Regionale Beroepen- en Innovatiecampus (RBIC) omvat de en innovatiecampus vervangende nieuwbouw voor Gilde Vakcollege Techniek en de realisatie van het (RBIC) innovatiecentrum i_lab. In 2021 lag het accent van de vervangende nieuwbouw van het Gilde op de voorbereidingsfase onder andere voorbereiding verplaatsing Hippos, voorbereiding bouwrijp maken van het perceel en de start van de bestemmingsplanwijziging. Op 10 juni 2021 stemde de gemeenteraad in met de komst van i_lab, een nieuw innovatieen afstudeercentrum. Eind oktober 2021 zetten bestuurders van het onderwijs, ondernemers en de gemeente hun handtekening waarmee coöperatie i_lab officieel van start ging. Alle
60
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten onderwijsinstellingen van Gorinchem en de regio hebben zich verenigd en doen mee binnen coöperatie i_lab. Sinds oktober 2021 heeft i_lab een eigen tijdelijke ruimte in het Da Vinci College in Gorinchem. Hier starten de eerste projecten ‘Zorg voor Later’ en ‘Huis van Nu’ in samenwerking met het bedrijfsleven voor mbo- en vo-leerlingen. De komende jaren zal i_lab op een locatie bij de Regionale Beroepen- en Innovatiecampus steeds meer vorm krijgen. i_lab wordt daarmee het platform om de verbinding ‘aan te zetten’. De verbinding tussen leren, werken en innoveren, maar ook het samenbrengen van actieve ontmoeting en samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven. Om het scholengebied rondom de Hoefslag te transformeren naar een echte beroepen- en innovatiecampus is een eerste verkennend omgevingsvisie-onderzoek gestart. De campusontwikkeling is onderdeel van de gehele gebiedsontwikkeling Gorinchem Noord. Het i_lab en de nieuwbouw van het Gilde Vakcollege vormen samen de eerste stap naar de campus waar leren, werken en innoveren samenkomen.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Leerplicht
We zien erop toe dat voortijdig schoolverlaten en thuiszitten wordt voorkomen. Deze uitvoering ligt bij het Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (BLVS). De aanpak tegen jeugdwerkloosheid van MatchMakers is succesvol en geeft jongeren tussen de 18 en 27 jaar meer toekomstperspectief richting een baan, leerplek, werkplek of stage. Daarnaast informeert het bureau scholen via nieuwsbrieven actief over actuele onderwerpen als leerplicht en corona.
Onderwijshuisvesting De nieuwbouw van de brede school Dalemplein is opgeleverd. De uitbreiding en verduurzamingsslag van de Jenaplanschool en bij de Graaf Reinaldschool is gerealiseerd. De voorbereidingen voor de vervangende nieuwbouw van het Gilde vindt plaats. Binnen het nog op te stellen Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is duurzaamheid, frisse scholen B en meer inclusief onderwijs als uitgangspunt vastgesteld. Duurzaamheid en binnenklimaat vragen om forse investeringen. Rijksmiddelen zijn tot op heden ontoereikend . Er wordt een actieve lobby richting VNG en Tweede kamer gevoerd om, samen met vergelijkbare gemeenten zoals Goes en Culemborg, de problematiek van beperkte middelen voor gemeente met een belangrijke regiofunctie voor VO-onderwijs, onder aandacht te brengen. Speciaal onderwijs
De inzet op het ‘thuisnabij onderwijs’ werd voortgezet . Er zijn gesprekken gevoerd met de scholen voor Speciaal Onderwijs en de Samenwerkingsverbanden. Er zijn plannen om thuisnabij onderwijs verder vorm te geven. De uitwerking van deze plannen wordt betrokken bij het nog op te stellen IHP.
Leerlingenvervoer
De verordening Leerlingenvervoer moet worden geactualiseerd met het oog op Passend Onderwijs. In samenspraak met buurgemeenten zijn in 2021 de eerste stappen gezet om te komen tot een gewijzigde verordening. Er ligt inmiddels een concept verordening die na consultatie medio 2022 wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.
Onderwijs aan nieuwkomers 12-18 jaar
De Internationale SchakelKlas (ISK) is een brug tussen de school in het land van herkomst en de Nederlandse school. ISK de Toekomst voorzag ook dit jaar in een grote behoefte en deed dit succesvol. Het leerlingenaantal is in 2021 sterk gegroeid en de stijging lijkt structureel te zijn. Dit heeft direct gevolgen voor de onderwijshuisvesting. ISK is ondergebracht in het schoolgebouw van Omnia en twee groepen ISK zijn gehuisvest bij Da Vinci College. Gaat ISK nog verder groeien, dan moet gezocht worden naar een meer structurele uitbreiding van de huisvestingsmogelijkheden.
61
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting reguliere taken Daarnaast is door de komst van 300 vluchtelingen in het voormalige belastingkantoor aan ISK gevraagd om voor 45 tot 50 kinderen van 12-18 jaar onderwijs te verzorgen voor de tijd dat zij in Gorinchem verblijven. Deze groep krijgt in een tijdelijke huisvesting onderwijs.
Volwasseneneducatie In het kader van de Wet educatie en beroepsonderwijs (Web) is de gemeente Gorinchem door het Rijk aangewezen als centrumgemeente voor het verzorgen van volwasseneneducatie in de arbeidsmarktregio Gorinchem. Er is veel belangstelling het volgen van volwassenenonderwijs bij IVIO. Daardoor is er een wachtlijst voor dit onderwijsaanbod van ongeveer 80 personen (voor de 3 gemeenten in de arbeidsmarktregio). De Bibliotheek Aanzet verzorgt in afstemming met IVIO een voortraject voor het volwassenenonderwijs aanbod voor deze groep. Brede scholen
2.5.3
De brede school stimuleert ontmoeting en verbinding op een positieve manier. Eind 2021 is de brede school Dalemplein opgeleverd. De school is gerealiseerd binnen de in de begroting voor dit doel opgenomen middelen. Deze nieuwe school scoort daarbij hoog op duurzaamheid (ENG) en toegankelijkheid (GPR-score ruim boven 8). Steeds meer inwoners weten de weg naar de welzijnsruimte in de brede school Gildenplein te vinden. Gebruikers hebben structureel overleg, wat de samenwerking ten goede komt.
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel) TV41 Openbaar basisonderwijs
Jaarrekening 2020
Begroting primitief 2021
Begroting na wijziging 2021
Jaarrekening 2021
Verschil
203
216
216
232
16 N
TV42 Onderwijshuisvesting
2.693
2.872
3.355
3.020
336 V
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
6.846
5.029
7.050
7.174
124 N
Lasten Onderwijs
9.742
8.116
10.621
10.425
196 V
179
228
173
247
74 V
3.196
2.074
2.600
3.285
684 V
TV42 Onderwijshuisvesting TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Baten Onderwijs
3.376
2.302
2.773
3.532
758 V
Totaal saldo van baten en lasten
-6.366
-5.815
-7.847
-6.893
954 V
Stortingen reserves
0
0
4.832
4.832
0V
Onttrekkingen reserves
0
226
3.843
3.302
541 N
-6.366
-5.589
-8.836
-8.423
413 V
Resultaat
TV42 Onderwijshuisvesting Voor het IHP Gorinchem Oost is € 140.000 beschikbaar gesteld voor de sloop van de verlaten locatie aan de Laagdalemseweg en de verhuizing naar en de openingsactiviteiten voor de brede school Dalemplein. Omdat een groot deel van deze kosten pas in 2022 plaatsvindt, stellen wij voor om het restantbudgetvan € 98.000 te bestemmen via het jaarrekeningresultaat 2021 en in 2022 beschikbaar te stellen. Voor de exploitatiekosten I_lab zoals projectleiding, programmaontwikkeling, hotspots, etc. is in 2021 € 553.000 geraamd. Hiervan is 313.000 besteed. Daarnaast hebben de diverse derden-partijen, met name schoolbesturen, een bijdrage van per saldo € 75.000 geleverd in de onderzoekskosten naar haalbaarheid en ontwikkeling van het I_lab. De werkelijke netto exploitatiekosten bedragen hierdoor € 238.000, welke worden verrekend met de dekkingsreserve I_lab (raadsbesluit Z/21/705322/D-744632 Uitwerking Innovatie- en afstudeercentrum). Op taakveld 42 resteert voor het exploitatiebudget I_lab per saldo € 315.000 in 2021, terwijl op taakveld R104 Reserves programma Onderwijs € 315.000 minder wordt onttrokken aan de dekkingsreserve I_lab. Per saldo geeft dit dus geen resultaat.
62
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Voor de sloop- en verhuiskosten van de panden aan de Lange Slagenstraat is een bedrag van € 226.000 geraamd in 2021. Dit wordt gedekt door een onttrekking aan de reserve sloopkosten Lange Slagenstraat. Zowel de uitgaven als de onttrekking vinden niet in 2021 plaats en deze schuiven wij door naar 2022. Per saldo geeft dit dus geen resultaat. Het schoolplein bij de brede school Schuttersplein is zo ernstig aan het verzakken dat het de veiligheid van de gebruikers in gevaar brengt. Daarom hebben wij deze calamiteit direct aangepakt en de ergste problematiek opgelost. Dit heeft geleid tot extra lasten in 2021 van € 26.000. In de begroting 2021 zijn de verzekeringspremies en de budgetten voor belastingen voor de gemeentelijke panden en de schoolgebouwen fors verhoogd (ca 25-30%). De werkelijke kosten voor belastingen en verzekeringen 2021 blijken – na aanbesteding – minder hard gestegen, waardoor er € 28.000 minder is uitgegeven. Door de recente renovaties van de verschillende gemeentelijke gymnastieklokalen is zowel de fysieke omgeving als de gymnastiekinventaris op orde gebracht. Hierdoor hebben we van het vervangingsbudget voor gymmaterialen een bedrag van € 21.000 incidenteel niet gebruikt. Om de opgelopen achterstanden als gevolg van de coronapandemie in te lopen, hebben scholen en gemeenten middelen ontvangen van het Rijk.
Aangezien we deze middelen pas in december 2021 hebben ontvangen konden zowel de lasten als de baten € 264.000 niet meer geraamd worden en niet meer in 2021 uitgegeven worden. Via de balans worden deze middelen beschikbaar gesteld in 2022 en zullen we deze in overleg met het onderwijs en samenwerkingsverband besteden. Dit geeft per saldo geen resultaat. De gemeente ontvangt extra budget voor de aanpak van laaggeletterdheid (onderdeel Wet educatie en beroepsonderwijs). Het budget is specifiek bedoeld ter ondersteuning regierol gemeenten en voor het bereiken van laaggeletterden door deze van een passend aanbod te voorzien. Mede door de COVID maatregelen kon dit budget niet volledig worden ingezet om laaggeletterden te bereiken omdat er geen onderwijs worden aangeboden. Van het budget voor laaggeletterdheid resteert een bedrag van € 62.000. Wij stellen voor om € 62.000 via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 beschikbaar te stellen in 2022 om als het mogelijk is weer onderwijs te gaan geven. Door corona zijn er minder subsidies aangevraagd voor kinder- en peuteropvang, omdat er verschillende lockdowns waren waarbij de kinder- en peuteropvang gesloten waren. In 2020 konden ouders met kinderopvangtoeslag ook een aanvraag indienen voor subsidie maar dit was niet meer mogelijk vanaf 2021. Mede hierdoor is er € 100.000 minder uitgegeven.
We ontvangen jaarlijks rijksmiddelen voor Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) voor een 4-jaarlijkse periode (in dit geval de periode 2018-2022). Het verschil tussen de uitgaven in enig jaar en de ontvangen rijksmiddelen per jaar wordt opgevangen binnen het OAB-saldo over de 4-jarige periode. Er is in 2021 € 176.000 meer uitgegeven voor OAB hetgeen kan worden gedekt uit de ontvangen rijksmiddelen. Per saldo geeft dit dus geen resultaat. Voor arbeidstoeleiding PrO-vso is er totaal € 112.000 ontvangen van het ministerie SZW. Dit bedrag is zowel voor de lasten als de baten niet geraamd, het bedrag wordt in 2022 doorbetaald aan Merwede College praktijkschool en Noordhoek praktijkschool. Leerlingenvervoer is een zogenaamde openeinderegeling en uitgaven kunnen fluctueren. In 2021 is er € 25.000 meer uitgegeven dan geraamd. Reserves Doordat de sloop van het onderwijscomplex aan de Lange slagenstraat niet in 2021 heeft plaatsgevonden en er dus geen kosten zijn gemaakt, hebben we ook geen middelen aan de hiervoor gevormde bestemmingsreserve hoeven onttrekken. Deze lagere baat van € 226.000 valt weg tegen de lagere lasten op taakveld 43 Onderwijsbeleid en
63
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
leerlingzaken Omdat we in plaats van de geraamde onttrekking van € 553.000 per saldo maar € 238.000 hoeven te onttrekken aan de dekkingsreserve I_lab (zie toelichting taakveld 42) ontstaat een lagere baat van € 315.000, welke wordt gecompenseerd door lagere lasten van € 315.000 op taakveld 42. Beide afwijkingen geven per saldo geen resultaat. Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Lasten Brede school Hoog Dalem
10.309
2.034
7.584
9.618
691
V
nee
Herhuisvesting locatie De Burcht
1.146
-
-
-
1.146
V
nee
Ihp 2017 duurzaamheid Graaf Reinald
190
62
128
190
-
ja
Ihp 2017 duurzaamheid Jenaplan
180
-
180
180
-
ja
Ihp 2017 optimalisatie Jenaplan
235
98
137
235
-
1.275
-
-
-
1.275
V
nee
IHP 2020 binnenklimaat
500
-
806
806
306
N
nee
Ihp GO 2017 uitbreiding Jenaplan
291
8
278
286
5
V
ja
Inrichting Hoefslag 6 tbv I_ab
125
-
-
-
125
V
nee
Openbare ruimte tbv I_llab
64
-
-
-
64
V
nee
1.490
200
-
200
1.290
V
nee
419
-
10
10
409
V
nee
Ihp 2017 uitbreiding Retranchement
Uitbreiding Fortis lyceum en sporthal OKK in Technasium Verbouwing Hoefslag 6 tbv I_lab
ja
Vervangende nieuwbouw Gilde CVO-AV
10.000
-
725
725
9.275
V
nee
Voorber innovatie-afstudeercentrum I_lab
47
47
-1
46
1
V
ja
Yulius aanpas Merwedekanaal 8a Ihp 2014
150
-
-
-
150
V
nee nee
Yulius renovatie Dr Hiemstralaan 24-24a
1.000
-
-
-
1.000
V
Totaal Lasten
27.421
2.449
9.847
12.296
15.125
V
-
-
619
619
619
V
Baten IHP 2020 binnenklimaat Brede school Hoog Dalem Verbouwing Hoefslag 6 tbv I_lab Voorbereiding innovatie-afstudeercentrum I_lab Totaal Baten Totaal investeringen
nee
-
-
382
382
382
V
nee
253
-
10
10
243
N
nee
-
-
3
3
3
V
ja
253
-
1.014
1.014
761
V
27.168
2.449
8.833
11.282
15.886
V
Brede school Hoog Dalem De brede school Hoog Dalem is in januari 2022 opgeleverd en in gebruik genomen door de scholen, de kinderopvang en overige gebruikers. Op dit moment worden de laatste afrondende werkzaamheden verricht aan de school, de gymzaal (waaronder de inrichting), het wijkcentrum en het buitensportveld. Bij de tussenrapportage 2022 zullen wij de gemeenteraad informeren over de definitieve financiële afsluiting van de investeringsbudgetten. In het kader van de Regeling specifieke uitkering Sport hebben wij in 2021 een bedrag van € 382.000 voor de door ons betaalde btw over de investeringen in de sportvoorzieningen in de brede school Hoog Dalem ontvangen. Deze bijdrage was niet geraamd en zal eenmalig in mindering worden gebracht op het investeringsbudget voor de gymzaal, waarna het saldo zal worden geactiveerd en hierover zal worden afgeschreven. Herhuisvesting locatie De Burcht/Ihp 2017 uitbreiding Retranchement/Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan24/24a Van het investeringsbudget van € 1 miljoen voor de renovatie van de locatie Hiemstralaan 24/24a wordt € 750.000 ingezet voor de nieuwbouwplannen voor de onderwijshuisvesting voor basisscholen Beatrix/De Burcht en de Regenboog op de locatie Retranchement 3. Ook de investeringsbudgetten voor de uitbreiding Retranchement ad.
64
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
€ 1.275.000 en de nieuwbouw De Burcht ad. € 1.146.000 maken deel uit van de nieuwbouwplannen op de locatie Retranchement 3. De oorspronkelijk beoogde locatie voor De Burcht/De Regenboog wordt als gevolg van veranderingen in leerlingaantallen opnieuw overwogen. Als hierover meer bekend is, komen wij hierover bij de raad terug. Wij verwachten de nieuwbouw voor De Burcht/De Regenboog in 2023 te realiseren. De investeringsbudgetten blijven benodigd en schuiven daarom door. IHP 2017 binnenklimaat Voor het optimaliseren van het binnenklimaat in de schoolgebouwen voor het primair onderwijs is een investeringsbudget van € 500.000 beschikbaar gesteld. In 2021 hebben wij een financiële bijdrage van € 185.000 geleverd aan de diverse schoolbesturen, die optreden als bouwheer. Wij verwachten dat de schoolbesturen in 2022 doorgaan met het optimaliseren van het binnenklimaat en nogmaals een beroep zullen doen op de gemeentelijke middelen (restant € 315.000). Daarnaast hebben wij voor een aantal scholen een specifieke uitkering ontvangen van totaal € 619.000 voor ventilatie in scholen. Deze is gericht op het op orde krijgen van het binnenklimaat in schoolgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs in verband met de uitbraak van Covid-19. Verder wordt hiermee de bouw- en installatiebranche gestimuleerd.
Deze uitkering is 1 op 1 doorgezet naar de schoolbesturen om hiermee de betreffende maatregelen te bekostigen. De baat en de last van € 619.000 zijn niet geraamd. Verbouwing Hoefslag 6 tbv I_lab/Inrichting Hoefslag 6 tbv I_ab/Openbare ruimte tbv I_llab Voor de realisatie van het I_lab heeft de gemeenteraad een bedrag van € 6,65 mln. beschikbaar gesteld, voor €1,9 mln. gedekt uit de Regiodeal. In 2021 is een coöperatie met leden uit het onderwijsveld, het bedrijfsleven en de gemeente opgericht, die verantwoordelijk is voor de huisvesting, de bedrijfsvoering en de exploitatie van het I_lab. Ook zijn de voorbereidingen getroffen die noodzakelijk zijn voor de definitieve huisvesting, de inrichting en de financiering van het I_lab. De investeringsbudgetten uit 2021 schuiven door naar 2022. Omdat de werkzaamheden voor het I_lab grotendeels vanaf 2022 plaatsvinden is ook de bijdrage uit de Regiodeal in 2021 € 243.000 lager dan geraamd. Deze zullen wij op basis van de gemaakte kosten in 2022 (en mogelijk gedeeltelijk in 2023) alsnog ontvangen. Uitbreiding Fortes lyceum en sporthal OKK in Technasium De uitbreiding van Fortes met het Technasium (aanpassing van de inpandige gymzaal tot Technasium) is gerealiseerd. De bouw van een sporthal voor Fortes en OKK is in het voorjaar van 2021 gestart en inmiddels opgeleverd en in gebruik genomen.
Na de definitieve verantwoording door OVO in 2022 zullen wij het restant van de gemeentelijke bijdrage overmaken en het investeringsbudget bij de tussenrapportage 2022 afsluiten. Vervangende nieuwbouw 't Gilde CVO-AV In de vergadering van 18 juni 2020 heeft de raad ingestemd met de vervangende nieuwbouw van 't Gilde Vakcollege Techniek (het Gilde), als onderdeel van de 1e fase van het Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs (IHP VO). Tezamen met de tussentijdse verhoging van € 1 mln. als gevolg van de actualisatie van de ruimtebehoefte voor 't Gilde en een verhoging van € 2 mln. door de blijvend stijgende materiaalprijzen (oorspronkelijk prijspeil 2020) en de aanvullende wens om te komen tot een duurzaam gebouw op basis van ENG (energieneutraal gebouw) is de gemeentelijke bijdrage voor de nieuwbouw 't Gilde in de begroting 2022 komt de gemeentelijke bijdrage op € 17,5 mln. Door de eigen bijdrage van het schoolbestuur CVO-AV van € 2 mln. en de subsidie Sterk in Techniek van € 2 mln. is er per saldo een investeringsbudget van € 21,5 mln. beschikbaar voor de nieuwbouw 't Gilde. Inmiddels zijn we bezig met de voorbereidingen en loopt op dit moment de bestemmingsplanprocedure. Nadat alle formaliteiten zijn afgerond, zullen we de daadwerkelijke nieuwbouw zo spoedig mogelijk starten.
Yulius aanpassingen Merwedekanaal 8a IHP 2014 De toekomstige huisvesting van Yulius Lingewaal College en de hiervoor beschikbare middelen worden meegenomen in het nog op te stellen Integrale Huisvestingsplan. In afwachting hiervan worden de voorgenomen aanpassingen voorlopig niet uitgevoerd en het investeringsbudget van € 150.000 doorgeschoven naar 2022. Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan24/24a Van het oorspronkelijke investeringsbudget van € 1 mln. voor de renovatie van het schoolgebouw aan de Hiemstralaan
65
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
24/24a zetten we € 750.000 in voor de nieuwbouw voor De Burcht/De Regenboog (zie hierboven). Het restant van € 250.000 wordt in 2022 gebruikt voor de aanpassingen van het gebouw Dr. Hiemstralaan voor het tijdelijk gebruik door de Beatrix/De Burcht, waardoor het gebouw aan de Hoefslag aangepast kan worden voor het I_lab. Het investeringsbudget van € 250.000 schuift hiervoor door naar 2022. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Da Vinci College (volwasseneneducatie)
140
Stichting Kindercentra Gorinchem
375
Stichting Bibliotheek AanZet
27
Stichting Regiobibliotheek Lek en Ijssel
18
Stichting Jeugdhaven Gorcum
37
Stichting Prago
15
Stichting OVO, project pientere peuters
10
2.5.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR DG&J • GR AVRES • Coöperatie i_lab
66
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.6
Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie
Taakvelden Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.6.1
Wat hebben we bereikt met het programma Sport, Cultuur en Recreatie?
Doel Gorinchem is een aantrekkelijke stad waarin veel te doen en te beleven is op het gebied van sport, cultuur en recreatie.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Archeologiebeleid
2010
Vestingplan
2017
De Kracht van Sport 2017-2021
2016
Speelruimteplan Een leven lang plezier 2018-2027
2017
Emancipatie- en diversiteitsbeleid 2018-2023
2018
Cultuurvisie Ambities Cultuur 2019-2023
2019
Tarievennota binnen- en buitensport
2019
Subsidieverordening
2020
Beleidsregel aanleg buitensportvelden
2020
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Sporters In georganiseerd en niet georganiseerd verband
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
Soort PI
Actieve deelname verenigingsleven afgelopen 12 maanden F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
67
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
68
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
2.6.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting prioriteiten
Capaciteit en tarieven Door de realisatie van sportzaal Dalemplein en de sporthal Fortes/OKK is de binnensport binnensportcapaciteit vergroot en geprofessionaliseerd. In de piekmaanden (november t/m maart) is er hierdoor voldoende ruimte voor de sport- en beweegaanbieders. Jeugdsportsubsidie
De verenigingen werken themagericht met jeugdsportsubsidie. Dit gaat in nauwe samenwerking met de buurtsportcoaches van Gorinchem Beweegt. Zodoende worden de middelen ingezet voor specifieke thema’s waar de algemene gezondheid van de jeugd mee wordt bevorderd.
De Nieuwe Doelen
In 2021 zijn de eerste stappen voor de uitvraag voor een toekomstige exploitant van De Nieuwe Doelen gestart. Er is een bidbook gepubliceerd op basis waarvan geïnteresseerden hun ideeën voor de toekomstige exploitatie van het theatergebouw aan de Haarstraat 64 kenbaar konden maken. Met 9 geïnteresseerden heeft een commissie een gesprek gevoerd. Op basis van de ontvangen initiatieven en de gesprekken is geconstateerd dat een formele aanbesteding nodig is. Hiervoor zijn een aantal uitgangspunten geformuleerd. De gemeenteraad heeft op 9 december 2021 ingestemd met het organiseren van een aanbesteding en de uitgangspunten voor de werving van een exploitant voor De Nieuwe Doelen. Ook heeft de raad aangegeven open te staan voor eventuele bestemmingsplanwijzigingen, zoals mogelijke uitbreiding van het gebouw en/of van de horecavoorzieningen. Dit blijft bij een intentie, want voor een bestemmingsplanwijziging is een aparte procedure vereist. De raad heeft daarnaast een motie aangenomen om alternatieve locaties voor een groot podium ook een kans te geven mee te doen aan de aanbesteding.
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten
Gorcumse geschiedenis en erfgoed
Achter de schermen van het Gorcums Museum zijn in 2021 stappen gezet om tot de herinrichting van de historische afdeling te komen. Tegelijkertijd is op inhoudelijk gebied gestart met het opzetten van een structuur om de Gorcumse geschiedenis in een heldere verhaallijn aan het publiek te kunnen presenteren. In afwachting van de herinrichtingsplannen is in samenwerking tussen het Regionaal Archief Gorinchem (RAG) en het Gorcums Museum het initiatief genomen om tot een stadsbreed gesprek te komen over programmering op het gebied van erfgoed en erfgoededucatie. Er zijn gesprekken gevoerd met Gorinchem Inspireert en diverse erfgoedaanbieders uit de stad. Door corona heeft de geplande inspiratieavond over erfgoed en erfgoededucatie helaas geen doorgang kunnen vinden. Het Gorcums Museum is als gevolg van de coronamaatregelen zowel de eerste helft van 2021 als december 2021 grotendeels gesloten geweest. Daardoor zijn de exposities minder toegankelijk geweest voor het publieken hebben er weinig activiteiten plaatsgevonden. Positief is wel dat in de periode dat het museum wel haar deuren mocht openen, diverse activiteiten voor het onderwijs plaatsvonden waaronder de Gorcum Art en Design Week.
Cultuureducatie- en participatie
Een van de speerpunten van de cultuurvisie is cultuureducatie en -participatie. We hebben in 2021 gewerkt aan het realiseren van een duurzaam netwerk. Dat netwerk brengt het culturele-, economische- en sociale domein samen en informeert en inspireert cultuurmakers, maatschappelijke instellingen, inwoners en bezoekers van Gorinchem inspireren en informeren. Via Gorinchem Inspireert zijn in het najaar 2021 drie ‘coronaproof’ inspiratiebijeenkomsten georganiseerd: de digitale aftrap van Gorinchem Inspireert ,een fysieke brainstorm over het thema Kleurrijk en een fysieke bijeenkomst over de
69
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Onderwerp
Toelichting aandachtspunten Vestingdriehoekdagen 2022. Voorbeelden van projecten die hieruit zijn voortgekomen: de documentaire LHBTI+ die het beeld van 4 lokale jongeren laat zien om een grotere bewustwording te creëren rondom dit onderwerp en Kleurrijke Stad waarbij kunst en cultuuruitingen in de openbare ruimte gestimuleerd wordt). Daarnaast zijn in 2021 alle lokale gesubsidieerde instellingen en verenigingen gesteund met subsidie voor geleden coronaschade en is De Nieuwe Doelen tijdelijk opengesteld.
Bevordering deelname sport
In 2021 is er door middel van diverse projecten ingezet op de bevordering van sportdeelname van jong en oud. Voorbeelden hiervan zijn Sjors Sportief, Gorcum Sportmaand in september 2021, SeniorenFit, beweegroutes en sportpunten in diverse wijken en vakantie-activiteiten voor de jeugd. Door actief en gezamenlijk met het verenigingsleven en het onderwijs in te zetten op onder andere het sportplatform Sjors Sportief, kan iedereen gemakkelijk zien wat Gorinchem te bieden heeft op gebied van sport en bewegen.
Speelruimteplan
In 2021 is de evaluatie uitgevoerd van het speelruimteplan. Vanuit de evaluatie kwam naar voren dat er meer aandacht moet zijn voor innovatie en inclusiviteit, communicatie met de stad, (digitale) vindbaarheid van de speelplekken en onderhoud van speeltoestellen. De komende jaren zijn dit dan ook de aandachtspunten. Naast de evaluatie is het speelruimteplan ook Europees aanbesteed. De aanbesteding is succesvol afgerond en er is met drie partijen een raamovereenkomst afgesloten. Hierdoor kan het realisatieproces versneld plaatsvinden. In 2021 is het park de Tiende Penninglaan gerealiseerd en officieel geopend. Het park heeft na participatie de naam Haarwijkpark gekregen. Haarwijkpark heeft zijn eigen identiteit waar sport, bewegen, leren en ontmoeten centraal staan. Het park is tot grote tevredenheid van bewoners en kinderen in deze wijk. De buitenruimte bij het buurthuis Centraal Punt is gerenoveerd, zodat het nu ook weer een veilige- en uitdagende plek is voor jong en oud. De kleine speelplekken in de Haarwijk zijn verbonden door een veilige beweegroute door de wijk. Deze route draagt bij aan een beweegvriendelijke en uitdagende buitenruimte. In de Gildenwijk is ook een beweegroute gerealiseerd. Het intensieve participatietraject en de definitieve ontwerpen voor Wijdschild zijn afgerond. In april 2022 wordt de wijk Wijdschild op het gebied van spelen opgeleverd.
Emancipatie en diversiteit
70
Gorinchem is in december 2020 regenboogstad geworden. In 2021 is een regenboogpad en regenboogbankje onthuld en in gebruik genomen. Sinds 2021 ontvangt COC Rotterdam werkgroep regio Gorinchem een subsidie voor activiteiten voor acceptatie, emancipatie en veiligheid van lhbtiq+ mensen in Gorinchem. In 2021 is gestart met de voorbereidingen voor de dialoogtafels over de ‘Stad van Tolerantie’. Verder is er onderzoek gedaan naar discriminatie in Gorinchem. De resultaten zijn in het eerste kwartaal van 2022 gedeeld met de gemeenteraad.
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Lokaal sport- en beweegaanbod
In het jaar 2021 is veel gebeurd op het gebied van sport en bewegen. , Veel activiteiten zijn wel doorgegaan, maar op een aangepaste manier. Denk hierbij aan een beperkte groepsgrootte, sportpunten buiten i.p.v. binnen, vakantie-activiteiten, etc. Helaas zijn de grotere evenementen, zoals de Merwede Triathlon, maar ook verschillende schoolsporttoernooien niet doorgegaan. SeniorenFit is uitgerold in de Lingewijk en wordt nu aangeboden in 4 wijken. Daarnaast is er tijdens de Gorcum Sportmaand in september 2021 wederom aandacht gevraagd voor sportdeelname. Hier is door inwoners weer goed gebruik van gemaakt. Ook binnen het Sportakkoord zijn mooie stappen gezet. Er zijn in 2 wijken beweegroutes gerealiseerd, er is een vrijwilligerscampagne opgezet en er is een start gemaakt met een leefstijlcampagne.
Leefstijl
In 2021 is veel aandacht uitgegaan naar een gezonde leefstijl, onder andere door middel van GoFit (een project dat zich richt op voeding, beweging, mentale gezondheid en zingeving), wandelchallenges en een gezonde leefstijl op school. Op 6 basisscholen is een pilot FitGaaf! gestart. Dit is een project voor de groepen 4, waarbij kinderen worden beloond voor het maken van gezonde keuzes. Daarnaast zijn er stappen gezet met de MQ-scan door middel van een routekaart, het vakwerkplan en de koppeling met Athletic Skills Model (ASM). De MQ-scan is een motorische test, die tijdens de gymles wordt afgenomen, die de motorische ontwikkeling van kinderen in kaart brengt. Het ASM richt zich op 10 grondvormen van bewegen, die gezamenlijk bijdragen aan een optimale, motorische ontwikkeling. Om de motorische ontwikkeling van kinderen te verbeteren, is aanbod georganiseerd dat gebundeld staat in de MQ-routekaart. Om het ASM te kunnen toepassen, is een opleiding georganiseerd voor partners in onderwijs, sport en team Gorinchem Beweegt. 16 professionals hebben deze opleiding afgerond om het ASM verder in Gorinchem uit te rollen.
Sportverenigingen
Voor de sportverenigingen is het nog steeds lastig om op volle toeren te draaien vanwege corona. Het constant schakelen tussen verschillende regels en richtlijnen vraagt het nodige van de verenigingen en vrijwilligers. Als gemeente hebben we ondersteund waar dit mogelijk was. Het contact was zeer goed en hierdoor werd er snel geschakeld. Ook financieel zijn de verenigingen ondersteund. Per vereniging is er ook maatwerk geboden om eventuele extra ondersteuning mogelijk te maken. De impact van corona in het najaar van 2021 is ook in beeld gebracht en de door het Rijk geboden mogelijkheden van financiële ondersteuning zijn opgepakt en uitgevoerd. Er is ingezet om toch zoveel mogelijk sport aan te bieden voor alle doelgroepen binnen de geldende corona richtlijnen. Als gemeente hebben we actief meegedacht, geïnitieerd en uitgevoerd. De gezamenlijke binnensport- en buitensportoverleggen zijn digitaal doorgegaan. De ervaringen, goede ideeën en uitleg van ondersteuning konden hierdoor makkelijk en gezamenlijk worden gedeeld.
Sportaccommodaties Ons streven is een optimaal en efficiënt gebruik van binnen- en buitensportaccommodaties. We werkten samen met alle belanghebbenden aan de realisatie van een nieuwe sportzaal in Hoog Dalem en een sporthal voor Fortes en OKK. De sportzaal Dalemplein is eind december opgeleverd. Sporthal Fortes/OKK is begin februari 2022 opgeleverd. Op het buitenterrein van Dalemplein is het thema ''Natuurlijk Spelen'' overal terug te zien. Het plein is samen met leerlingen, ouders en leraren die gebruik gaan maken van Dalemplein gerealiseerd en daagt jong en oud uit om er actief gebruik van te maken. Op het buitenterrein is het nieuwe handbalveld van GHV Achilles gerealiseerd. Deze nieuwe sportaccommodatie komt de spreiding van sportverenigingen in Gorinchem ten goede en biedt de vereniging nieuwe kansen om te groeien. De Europese aanbesteding voor ledverlichting bij de maatschappelijke buitensportverenigingen is afgerond. In 2022 wordt elke vereniging voorzien van ledverlichting. Bij korfbalvereniging GKV Enomics is de verlichting in 2021 al vervangen.
71
Gemeente Gorinchem Jaarstukken 2021