210422 Concept verslag Raadsvergadering.docx

niet doen. En we moeten zorgen dat we geen concurrentie vervalsen. Dat zijn nogal wat stevige en lastige randvoorwaarden. Desalniettemin knap dat de wethouder nu iets heeft weten te ontwerpen. We geven hem ook onze steun om het te gaan uitvoeren. Het lijkt me een lastige klus en ik geloof dat hij dat zelf ook weet. Alle succes, en houd ons regelmatig op de hoogte! Voor de VVD is er nog een ander ding van belang. Dit verhaal is op de wat korte termijn, maar zoals u weet zijn wij altijd erg geïnteresseerd in de middellange en de lange termijn, en die zijn misschien in dit geval wel belangrijk. Daar heeft de gemeente een rol te pakken: ze moet de omgeving mede helpen scheppen waarin de ondernemers kunnen floreren en daar ligt volgens ons een grote uitdaging. We zijn blij dat de wethouder daarmee al aan de gang is: Citymarketing, het verkleinen van het winkelareaal, zaken waar hij stevige passen op maakt. Maar er zijn nog meer kansen om te pakken. Denk aan de stadsontwikkeling, gedeelten van de stad, Lingewijk II Zuid, en aantrekkelijk maken van de entrees naar de stad en het wonen in de stad. Daarom pleiten we ervoor, samen met het voorstel dat er nu ligt, maar ook die lange termijn, om dat vooral integraal aan te pakken. Dat is het steekwoord dat we steeds in gedachten moeten hebben. Kortom, aan de slag.

Wij hebben daar ideeën over, ik weet dat de wethouder die ook heeft en ik heb er al met hem over gesproken. Alle vertrouwen dat we met een brede aanzet veel kunnen bereiken. De moties. De motie van de SP over de voucher lijkt ons niet een goed idee. Het is echt hoogst uitzonderlijk dat je twee vliegen in één klap slaat, en dat zal in dit geval niet lukken denk ik. De motie van Democraten Gorinchem zullen we ook niet steunen. Wij zouden er meer voor zijn om eerst maar eens met dit pakket aan de gang te gaan, de ontwikkelingen daarvan te zien en dan desnoods later daarop terug te komen. Op de motie van D66 inzake de kwijtschelding wacht ik even de reactie van de wethouder af. Ik weet dat hij er al mee bezig is. De tweede motie van D66 gaat over innovatie. Daar hebben wij het moeilijk mee, want we vinden niet dat wij als overheid, en zeker niet als lokale overheid, een innovatiefinancier moeten of kunnen zijn. Dat is gewoon veel te ingewikkeld, moet je niet doen. Dat was het, mevrouw de voorzitter. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann, Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Het noodfonds van 100.000 euro in verband met corona is er best snel, daar ben ik het mee eens, maar het is zeker niet genoeg, denk ik, om een gezonde en leuke vitale stad te houden. Wij zien dit noodfonds dan ook meer als een begin, een goéd begin, waarmee we verder kunnen.

Gisteravond was er een bijeenkomst van het Veiligheidsberaad, waarin Kim Putters, ons allen bekend van het Sociaal en Cultureel Planbureau, een hele interessante presentatie hield over de gevolgen van corona voor onder andere het bedrijfsleven. Hij noemde met name de zzp’ers, flexwerkers, mensen met tijdelijke contracten die al een jaar zonder werk zitten, maar ook het MKB, met name het kleinbedrijf tot ongeveer vijf personeelsleden, dat sowieso al omzetverliezen heeft van meer dan 50%. Dan staat het water je goed aan de lippen en ja, dan kunnen heel veel van deze mensen die nu in grote F - 20

nood zitten tussen wal en schip vallen, want er zijn allerlei landelijke regelingen waar je dan misschien net niet voor in aanmerking komt. De heer Kim Putters noemde deze groep zzp’ers en mkb’ers eigenlijk ook voor de lange termijn, dus voor de toekomst, de nieuwe kwetsbare groep. Hij noemde ze in één adem met andere groepen als gehandicapten die niet aan het werk komen, jongeren die in de put zijn geraakt door het lange isolement en nog andere groepen die ontzettend moeilijk zitten. In die adem noemde hij dus ook mkb’ers en zzp’ers. Ik schrok daar heel erg van. Wat mij betreft zullen we alle zeilen bij moeten zetten om deze mensen te helpen. Dus ik heb het niet over bedrijven waar het ontzettend goed mee gaat. Als wij mede een motie indienen voor bijvoorbeeld het kwijtschelden van vaste lasten, denken wij niet aan wat de heer Onvlee de terrasheffing noemde. Nee, wat door Hartje Gorkum werd genoemd was de OZB. Dat is een veel grotere pot. Maar ook bijvoorbeeld parkeerkosten, en zo zijn er veel meer vaste lasten voor ondernemers. Ik denk dat je misschien maatwerk moet leveren om te kijken of dat allemaal wel kan. Wij vragen in de motie trouwens niet om die lasten zomaar kwijt te schelden, maar om een verkenning, om eens te kijken wat wellicht mogelijkheden kunnen zijn, zo ja, voor wie, en hoeveel dat dan kost.

Dat willen we graag weten voor de zomer, misschien wel bij de perspectiefnota, zodat we daarmee rekening kunnen houden in onze financiële besprekingen. Dus ik denk dat het echt heel belangrijk is om alle zeilen bij te zetten om een leuke stad te houden. Ik deel de woorden van de heer Wientjes, die zei dat we de binnenstad gaan herinrichten. Het is dan wel mooi als we een mooi, divers en leuk bedrijfsleven hebben dat de winkelpanden kan bezetten en dat het niet allemaal leegloopt. Het is een langetermijnproblematiek, dus wij stemmen ook graag in met de motie van Democraten Gorinchem, die een verlenging vraagt. Verder zijn wij het van harte eens met de motie van de SP, die het mes aan twee kanten wil laten snijden. Nou, we gaan kijken of dat lukt, maar als je een Bliekenbon geeft aan mensen die dat kunnen besteden hier in de stad, dan lijkt het me toch dat dat ingewisseld wordt bij de winkels in de stad, of dat nu in de binnenstad is of in een van de wijkcentra, dat maakt niet eens zoveel uit. Het gaat erom dat je het bedrijfsleven daarmee een mooie boost kan geven en een andere groep heeft er ook mooi voordeel van. Dus ik vind dat een ontzettend creatief en leuk idee. Het belang van het MKB werd door de heer Putters meermaals benadrukt, niet alleen voor de mensen persoonlijk die hiermee te maken hebben, maar ook als banenmotor.

De grote banenmotor in Nederland, en ook in Gorinchem, is het MKB. Dat zijn niet die grote bedrijven die toch wel doorstomen. Wij denken daarbij ook aan stageplaatsen, want het is ook gebleken dat het met name bij mbo’ers heel moeilijk is om stages te vinden. Dus ik denk dat het belangrijk is om hier te helpen. De andere motie die wij mede indienen betreft de innovaties. Daar kun je natuurlijk heel ingewikkeld over doen en zeggen dat het landelijk beleid is, maar wij denken aan veel kleinere soorten innovaties. Het kan misschien wel zijn dat een winkelier wordt geholpen met het opzetten van een website… De voorzitter: Mevrouw Hamann, het is heel fijn dat u alle moties langsloopt, maar kunt u het iets beknopter doen, want er zijn nog vele sprekers en agendapunten na u. Mevrouw Hamann: Nou, ik was eigenlijk wel zo’n beetje klaar. Dit was het van mijn kant, voorzitter. Dank u wel.

F - 21

De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Oostrum, PvdA. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Na diverse voorbereidende vergaderingen en gesprekken met ondernemers en gemeenteraadsleden ligt hier een in de basis prima voorstel voor. Het is een eerste stap, zoals in I&O besproken, maar dat heeft de heer Hassouna misschien gemist, een eerste stap met een veelbesproken coronanoodfonds voor ondernemers die tussen wal en schip dreigen te raken. Een prima voorstel, zelfs een uitstekend voorstel, omdat het tot stand is gekomen samen met de Industriële Kring Gorinchem en het Fonds Ontwikkeling Wonen & Welzijn via het loket van de Stichting Economische Ontwikkelingen Gorinchem, die vervolgens ook nog het noodfonds gaat beheren. Nou, op die manier wordt een breed draagvlak gecreëerd richting ondernemend Gorinchem en dat zal er hopelijk, en ook naar onze verwachting, toe leiden dat ze naast de gemeente en FOWW middelen ter beschikking zullen stellen aan het noodfonds. We denken met name aan ondernemers die in de afgelopen periode geen nadeel, of zelfs voordeel hebben gehad van de beperkende maatregelen in het kader van corona en hopelijk zijn er ook Gorcumers die willen bijdragen aan dit fonds, temeer daar de gemeente elke bijdragen nog eens zal verdubbelen, en dat hoeven niet per se alleen vermogende Gorcumers te zijn, maar dat kunnen alle Gorcumers zijn met hart voor de stad.

Daarmee kom ik dan toch bij het bedrag dat nu in aanvang in het fonds wordt gestort. Als gemeente beginnen we met 50.000 euro en FOWW stort datzelfde bedrag. Bovendien stellen wij 50.000 euro in het vooruitzicht tegenover bijdragen van anderen. Een prima start, die uiteindelijk zal leiden tot een noodfonds van 200.000 euro, maar als de nood groter blijkt dan het bedrag dat nu in het noodfonds beschikbaar komt, en zeker als ook de bijdragen van anderen boven de 50.000 euro uit zouden komen, dan nodigen we u als college van harte uit om met een aanvullend voorstel te komen. Daarnaast geldt volkomen terecht een aantal regels om te beoordelen of een ondernemer in aanmerking komt voor ondersteuning, maar er geldt ook een maximumbedrag. Laat ook in dit geval het gezonde verstand van de beoordelaars meespreken bij het wegen van de aanvragen en kies bij net wel, of net niet, in het voordeel van de aanvrager. In aansluiting daarop dienen we graag met Democraten Gorinchem en andere een motie in om in overleg met de partners flexibel om te gaan met de looptijd en met een hardheidsclausule. Zoals eerder aangegeven, mag u – ik ben bijna geneigd te zeggen ‘moét u vooral’– bij de raad terugkomen met een aanvullend voorstel, om zo nodig het budget op te hogen. Ik denk ook te weten dat dat in uw voornemen ligt, maar ik hoor dat graag bevestigd. Dan kom ik bij de moties.

De motie van de SP is op zich natuurlijk een zeer sympathieke motie om voor de minima iets te doen en daarbij ook voor de ondernemers. En dan zou je zeggen 1+1 = meer dan 2, maar in dit geval roept de SP bij het vierde punt zelf al de vraag op of het wel kan, want daar wordt gezegd “laat het college even kijken of ze het kan beperken tot de mensen die nadeel hebben gehad van coronamaatregelen”. Dat is echt een lastige. Volgens mij is het geen gemeentelijke Bliekenbon, dus het is de vraag of de gemeente wel zoiets kan beperken, en dan is het 1+1 = minder dan 2. Ik hoor graag een reactie van het college.

F - 22

De moties van D66 klinken ook sympathiek, maar lijken eerder te passen bij de maatregelen die we eerder ook in I&O besproken hebben en ik wacht daarop ook graag de reactie van het college af. Voorzitter. Wij wensen alle Gorcumse ondernemers in ieder geval sterkte en vooral ook de energie om met elkaar, en met steun van de hele Gorinchemse gemeenschap, uit deze crisis te komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Barth. De heer Barth: Dank u, voorzitter. Vertegenwoordigers van Ondernemend Gorinchem hebben anderhalve maand geleden de noodklok geluid en raad en ondernemers hebben kort daarna een avond met elkaar overlegd, om een goed beeld te krijgen van de nood die men ervaart op de korte termijn. Vanwege tijdsdruk hebben de meeste raadsfracties ook onderling gebrainstormd over welke maatregelen breed draagvlak hebben en dat ook [..01:15:30..] voor de aankomende I&O-sessie. De conclusie van die sessie was dat de wethouder de tijd nodig had, en wij ook de wethouder de tijd wilden geven, om met een breed raadsvoorstel te komen voor de korte termijn. Daarmee wil ik toch opkomen voor de inbreng van de heer Hassouna, want er is wel degelijk met elkaar besproken om te kijken naar maatregelen voor de korte termijn en voor de langere termijn. We hebben niet heel specifiek gezegd dat we zouden focussen op één maatregel voor de korte termijn.

Wij vinden als ChristenUnie/SGP het raadsvoorstel dat u voorlegt dan ook een tikje teleurstellend. Wij hadden [..1:16:23..] voorstel verwacht. Wat biedt het college dan voor de korte termijn? Slechts één van de suggesties die de fracties op 16 maart via een snelkookpanprocedure de wethouder hebben aangereikt, namelijk een noodfonds, met een budget waarmee 20 ondernemers 5.000 euro toegekend zouden kunnen krijgen. Vallen er dan zo weinig ondernemers in Gorinchem tussen wal en schip?, is dan onze vraag aan de wethouder. Waarom geen specifieke, speciale editie van de Bliekenbon, die heel gericht zou kunnen zijn op én de minima én het steunen van de ondernemers? Dat zou minima en ondernemer beiden helpen toch? Een noodfonds opgebouwd uit een lening en [..1:17:24..]. Het voorstel gaat niet verder dan een noodfonds ter grootte van 100.000 euro, wat toch al in het reactivatieplan was opgenomen. Geen extra middelen, alleen een bestemming voor 100.000 euro, wat toch al in het reactivatieplan corona zat. Ik moest bij het lezen van dit voorstel denken aan de spreekwoordelijke sigaar uit eigen doos. Als stad Gorinchem zouden we onze ondernemers […] willen steunen. Voorzitter. Dan behandel ik ook direct de moties. Het is helder dat wij de motie van de SP voor de Bliekenbon-, geen speciale editie, dat is jammer, een gemiste kans, dan zijn wij voor de Bliekenbon […] voor de minima.

De motie van Democraten Gorinchem. Het voorstel verandert het raadsvoorstel nauwelijks. Wij herkennen wat de heer Van Breemen ook zei: feitelijk is hij overbodig. De twee moties van D66 hebben wij mede ingediend. Bij de motie over innovatie zou ik nog één opmerking willen plaatsen. Steunen van een ondernemer met middelen voor innovatie kan het perspectief voor die ondernemer op de directe, korte termijn heel erg veranderen, waardoor hij de motivatie krijgt om door te zetten om door deze crisis heen te komen. Dus wij vinden hem wel zeker relevant. Dank u, voorzitter. Hier wil ik het bij houden. F - 23

De voorzitter: Dank u wel. Ik heb begrepen dat raadslid Van Maaren wegens technische problemen niet aanwezig kan zijn. We hebben tien fractiebijdragen gehad en zoals ik in de chat heb aangegeven, zullen we nu even tien minuten schorsen, zodat we even de benen kunnen strekken, want digitaal vergaderen betekent ook af en toe even opstaan en bewegen, en dan gaan we weer door. De vergadering is geschorst (20.50 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (21.00 uur). De eerste termijn van de fracties hebben we gehad. Het woord is nu aan wethouder Van der Geest, ok in eerste termijn. Wethouder Van der Geest: Dank u wel voorzitter. Laat ik beginnen met een korte terugblik op de afgelopen anderhalve maand. U heeft inderdaad als raad samen met de ondernemers begin maart gebrainstormd. Op 18 maart hebben we de I&O-sessie gehad waarin we als college een soort weergave hebben gegeven van waar we toen stonden, ook naar aanleiding van de ideeën die waren gepresenteerd in genoemde brainstormsessie. We hebben ook afgesproken dat we in de raadsvergadering van vandaag zouden focussen op de kortetermijnpunten, t.w. het noodfonds en de BIZ. De BIZ is door omstandigheden niet gelukt; zoals u in de memo hebt kunnen lezen, zijn we daar nog mee bezig. Vandaag is dus het noodfonds aan de orde. De rest van de punten zijn we niet vergeten.

U heeft een overzichtelijke teruggave van die brainstormsessie gegeven waarmee we verder kunnen gaan. De memo is vrij laat naar u toe gekomen, maar wij vonden het wel zo netjes om u de laatste stand van zaken te geven waar we met de rest van de punten staan. Mijn excuus dat die pas gisteren naar u toe is gezonden, want dat is inderdaad wat laat. Voordat ik de fracties langs ga wil ik ook vanaf deze plek mijn dank uitspreken richting FOWW en IKG voor het hier instappen, voor het samen met ons doen, want zoals we al in I&O hebben aangegeven, kunnen wij dat niet zomaar als overheid doen. Ik moet ook zeggen dat wij goed in de gaten houden wat andere gemeenten doen en dat ik daar nog steeds weinig zie van de dingen die wij al gedaan hebben, of nog van plan zijn, zoals nu met dit fonds. Ik ben heel blij dat beide stichtingen zowel financieel als operationeel meedoen, want nogmaals: zo’n fonds hadden wij als overheid niet in leven kunnen brengen. Een aantal van u heeft de bureaucratie aangekaart. Die willen wij zoveel mogelijk beperken, zowel voor de aanvrager als voor de uitvoering, want IKG gaat het, zoals gezegd, doen en ook die doen het er bijna vrijwillig naast. Dus dat moeten we inderdaad voor beide kanten beperken, toch ontkom je er niet aan om het zoveel mogelijk te objectiveren, maar daar moeten we inderdaad pragmatisch mee omgaan.

De heren Van Breemen en Oostrum hebben gevraagd of we bij de raad terugkomen als er meer budget nodig blijkt te zijn dan nu wordt gevraagd. Uiteraard zullen we dat doen. Ik ben ook blij dat u hiermee als het ware een voorzet geeft dat u er ook voor openstaat. Ik pak er meteen maar de motie van Democraten Gorinchem bij waarin wordt gepleit voor het verruimen van de termijn en eventueel verhogen van het bedrag. Het lijkt me goed om te zeggen dat wij natuurlijk van deze termijn en van deze hoogte uitgaan, maar ik ben F - 24

ook blij dat u ons de ruimte geeft om er eventueel van te kunnen afwijken als dat nodig is. Aan de andere kant ben ik het ook eens met de waarschuwing van een aantal van u dat we ervoor moeten uitkijken om op die manier niet te gaan marchanderen, zoals ik het maar even noem. We proberen het zo objectief mogelijk te doen, maar ik ben in ieder geval blij dat we deze ruimte van u krijgen en het vertrouwen om het op die goede manier te doen. Dan kom ik bij mevrouw Dansen van de SP. Ik wil nogmaals benadrukken dat het absoluut niet onzinnig is wat u met uw tijd gedaan heeft. Alleen, we hebben beperkte menskracht, zeg ik dan maar even. Zeker voor een gemeente met een omvang als Gorinchem denk ik dat we echt al heel veel doen en gedaan hebben, samen met die ondernemers ook juist. Dus ze staan nog op de lijst van uit te voeren. Ik hoop dat ik u daarin niet teleurstel. U heeft nu zelf een motie ingediend over de Bliekenbon. U zegt dat ik er niks mee gedaan heb, maar ik heb er wel wat mee gedaan, al heeft u dat, vermoed ik, inderdaad niet kunnen zien. Ik heb met de ondernemers gesproken over de motie, die de vorige keer is aangehouden en nu weer op tafel ligt.

Ze zien het middel van de Bliekenbon, en daar ben ik het wel mee eens, niet als het juiste middel, maar we gaan wel kijken, en daar wil ik ze ook toe uitdagen, of we iets kunnen bedenken waarmee het mes aan twee kanten blijft snijden. Dat neem ik in ieder geval mee om verder met ze te bespreken en te onderzoeken. Ik hoop daarbij op de creativiteit van de ondernemers, want zij weten dat veel beter dan wij. Maar de motie-, en dat zit ook wel een beetje in de motie zelf, dat het misschien niet de beste manier is: met het doel wil ik aan de slag, maar met het middel niet, omdat een aantal bedrijven die steun niet nodig hebben en daar kunnen we geen onderscheid in maken. Vanuit dat oogpunt kan ik hem ontraden, maar zoals gezegd ga ik er wel op die manier mee aan de slag. Een aantal waardeert het, terecht ook, denk ik, wat ik net ook al zei, dat FOWW en IKG instappen. Ook de solidariteit die daarin zit is gewoon mooi; een aantal fracties heeft dat de vorige keer ook benoemd. Het verhaal van de heer Wientjes vond ik een vrij genuanceerd en gebalanceerd verhaal, dat ook heel goed aangeeft waar wij als overheid, en ook de ondernemers, tegen aanlopen. Hij stipte echt een paar dingen aan waarmee wij worstelen in deze tijd, en waarmee ondernemers ook worstelen. Hopelijk zullen we daar zo snel mogelijk uit komen. A.s.

woensdag kunnen de terrassen weer (beperkt) open en de winkels zonder maximum en ook daar zijn we al weer hard mee bezig, om te zorgen dat die verruimde terrassen gewoon weer open kunnen a.s. woensdag. Ik hoop dat het mooi weer wordt in de meivakantie en dat ik u daar allemaal zie. Het blijft stap voor stap verruimen, maar wel zo dat mensen weer kunnen ondernemen. Ik sta hier ook wel met een beetje ingehouden woede, teleurstelling ook wel door de reactie van een aantal van u, en dat zit ‘m er ook gewoon in dat het lijkt alsof u het vanzelfsprekend vindt wat er allemaal gebeurt in onze vrij kleine stad. Dit raadsvoorstel is onder stoom en komend water tot stand gekomen, zoals we de andere dingen ook gedaan hebben. We doen ontzettend veel in deze stad. U heeft al twee keer de terrashuur kwijtgescholden, vorig jaar stonden de terrassen op 1 juni gelijk open, volgende week weer. Zo zijn er nog tal van maatregelen, die we ook eerder met u besproken hebben. We hebben beperkte menskracht, beperkte middelen en er zijn echt weinig tot geen gemeenten, voorzitter, waar zoveel gedaan wordt, samen door en met de ondernemers, en F - 25

ook door de gemeente. U hoeft van mij echt niet elke keer vol lof te zijn, maar wij zijn wel keihard bezig, ondernemers naast hun eigen bedrijf, om met ons te kunnen overleggen om tot goede maatregelen te komen, tot ideeën te komen, soms ideeën die inderdaad niet kunnen binnen de wet- en regelgeving, soms wel, maar ook onze ambtenaren die dag-in, dag-uit, al een jaar lang keihard aan het knokken zijn om ervoor te zorgen dat onze stad hier doorheen komt en er sterker uit komt. We moeten alles op alles zetten om voor de zomer nog een investeringsagenda te krijgen voor die middellange en lange termijn en, zoals de heer Wientjes ook al zei, bijvoorbeeld het kernwinkelgebied, om dat goed uit te kunnen werken, samen met die stad. In dat licht, ik wil het toch even genoemd hebben – vind ik dat u een aantal van onze mensen gewoon tekort doet, niet zozeer de leden van het college als wel ambtelijk en alle ondernemers die met ons meewerken en meedenken. Resten mij nog twee moties van D66. Eentje gaat over het kwijtschelden van tarieven. Zoals ik gezegd heb, hebben we van het begin af aan gekeken van “wat kunnen we doen?” U heeft twee keer als raad de terrashuur kwijtgescholden, voor afgelopen jaar en dit jaar, we hebben gekeken of we maatwerk konden leveren op uitstel van betalen, en dat gaat verder dan dit jaar, dus of we ook daar maatwerk in kunnen betekenen.

Over de OZB hebben we het in I&O gehad, dat we dat niet verstandig vinden omdat we daar geen maatwerk in kunnen geven. De VNG adviseert het ook niet. Daarnaast heffen we bijvoorbeeld ook geen toeristenbelasting, zoals andere gemeenten doen, dus daar kunnen we ook niet op versoepelen. We kunnen er altijd nog naar kijken, maar ik vind de motie in die zin niet handig, omdat er dan weer een rapportage moet komen en dat leidt eigenlijk weer af van het werk waar het over gaat. We blijven ernaar kijken als we wat dingen kunnen doen, maar in die zin ontraad ik hem. U wilt ook het noodfonds, die kortetermijnactie, verbreden naar het innovatiefonds. Ook die ontraad ik, los van het gegeven dat we het noodfonds niet zomaar zelfstandig kunnen uitbreiden, omdat we dit samen met twee stichtingen hebben opgezet. Maar ook aan de voorkant, bij het eerste reactivatieplan, hebben wij gekeken of wij een innovatiefonds zouden kunnen opzetten en toen hebben juist de ondernemers gezegd, en de heer Wientjes gaf dat ook aan, “ga nou niet als gemeente zelf een innovatieplatform opzetten, laat dat aan de ondernemers over”. De heer Onvlee gaf ook aan dat er genoeg regelingen zijn op provincie- en rijksniveau.

Dus laten we dat geld houden voor de mensen die het nodig hebben om te kunnen blijven overleven, om open te kunnen blijven en de werkgelegenheid in stand te houden, en niet gebruiken om te gaan innoveren of investeren. Daar moeten we het misschien later over hebben. Volgens mij, voorzitter, heb ik daarmee alles behandeld. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van der Geest. Is er behoefte aan een tweede termijn? Ja, ik zie dat daar behoefte aan is. Dan ga ik weer in dezelfde volgorde als zojuist de fracties langs. Het lijkt me goed dat u zich beperkt tot een reactie op de beantwoording van de wethouder, of tot een vraag die wellicht is blijven hangen en die u per se beantwoord wil hebben, dan wel de moties, maar niet meer gaat herhalen wat u al in eerste termijn heeft ingebracht, anders wordt het weer een hele lange tweede termijn. Graag daarop letten. Dank u wel daarvoor alvast. Mevrouw Dansen, SP. Mevrouw Dansen: Nou, voorzitter, zoals u weet: ik maak het zelden te lang, dus ik zal het ook nu kort houden. F - 26

Wat betreft de moties`: wij zullen die van D66 steunen en die van de coalitie niet. Wij hopen van ganser harte dat mensen ook onze motie zullen steunen voor de coronavoucher, of Bliekenbon, of whatever je hem wilt noemen. Want daar wordt nu moeilijk over gedaan en dan denk ik: léés dat ding. We proberen juist het college ruimte te geven om daar z’n eigen invulling aan te geven. Het gaat om het idee: twee vliegen in één klap. Ik begrijp dat de VVD dat niet kan, dat is jammer. Wij denken dat we wel twee vliegen in één klap kunnen slaan en we moedigen het college aan daaraan mee te doen. Wij zullen voor het voorstel stemmen, maar wel een beetje met het gevoel “het is in ieder geval iéts”, in de hoop dat het college doorgaat in dit tempo om ook de rest vorm te geven. De voorzitter: Dank u wel. De heer Schefferlie, Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Ja, voorzitter, dank u wel. Allereerst bedankt voor de beantwoording door de wethouder. Wij hebben zijn boosheid wel begrepen, want we denken juist dat het heel erg te waarderen is wat er nu op korte termijn geregeld is en wat de komende tijd nog in het vooruitzicht is gesteld. Voorzitter. We waren positief verrast over de bijdragen van GroenLinks en de VVD. Nou ja, ‘verrast’, ik bedoel: het was gewoon positief, alleen niet zozeer over onze motie, en daartoe wil ik nog heel kort een poging doen bij de heer Van Breemen.

Hij zegt ‘overbodig’, maar wij begrijpen hoe snel het voorstel gewoon gemaakt is en we denken toch echt dat het via de motie beter wordt. Met name met die hardheidsclausule bijvoorbeeld krijg je toch ruimte om voor gevallen die daarom vragen daarvan positief af te wijken. We begrijpen ook dat er moeite is gedaan om onze partners, de stichtingen, mee te nemen en wie weet moet je dan in het begin niet gelijk te veel vragen, maar het is toch goed om vast een vooruitzicht hiernaartoe verder te hebben. Dus ik wil vooral de heer Van Breemen, maar ook wel de heer Barth, vragen om dat nog eens te heroverwegen, want ik denk dat het toch een helpende motie is. We waren teleurgesteld, zeg maar, over de bijdrage van D66, het onbegrip eigenlijk. Ik denk dat dit juist een mooi moment was geweest om te laten zien hoe effectief we zijn opgetreden met de ideeën vanuit ondernemers, die zelf, zeg maar, ook terughoudend waren over die Bliekenbon, begrijp ik. Het was overigens een idee dat wij al op 2 maart hadden, maar dan voor álle inwoners. Juist de uitvoering ervan en ook het feit dat het niet iedereen raakt, vonden wij jammer. Ik zie een interruptie, voorzitter… De voorzitter: De heer Tekir, interruptie. De heer Tekir: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik snap dat de heer Schefferlie teleurgesteld is over onze bijdrage, maar ik wil hem toch wel wijzen op een stukje fairness in dezen.

Twee maanden geleden is door de ondernemers een noodkreet geslaakt en van wat wij nu een noodfonds noemen kan straks slechts een handjevol ondernemers gebruikmaken. Dat is echt een veel te beperkte doelgroep, waarmee wij nu iets naar buiten brengen wat een noodfonds moet zijn als zijnde dat het de lokale economie uit de crisis zou moeten helpen. Dus die verbreding en die versterking zijn wat ons betreft echt broodnodig. Wij beweren helemaal niet dat er niet hard gewerkt zou worden. Zowel door het college als door de ambtenaren, waar wij overigens niet over gaan, zal het nodige werk geleverd worden, en dat zien we ook, alleen: ergens slaan we wel de plank mis. Neem nou die subsidieregelingen die we in het kader van de eerdere reactivatieplannen naar buiten F - 27

hebben gebracht. U heeft aan het begin van de vergadering de beantwoording van het college gehoord: er is tot nu toe nul op gehonoreerd. Het zijn ook allemaal plannen geweest die we hebben vastgesteld, die we hebben uitgewerkt, waar werk aan is geleverd, maar ergens, meneer Schefferlie, slaan we wel de plank mis en als we op deze voet doorgaan, leidt het ook tot teleurstelling in deze stad. De voorzitter: Dank u wel. De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Ja, voorzitter, D66 mist ook bijvoorbeeld bij het college de sensitiviteit, en dat vind ik echt schokkend als je ziet hoe hard geprobeerd wordt juist in contact met die ondernemers hier meters te maken. Ik mis juist sensitiviteit bij D66, als je een bedrag ‘schamel’ noemt. Ik sluit aan bij de heer Wientjes, die aangaf hoe breed toch eigenlijk ook vanuit de Rijksoverheid getracht wordt goede maatregelen te treffen voor ondernemers. Daar moeten we het ook van hebben, op dat niveau gebeurt dat. Alleen, juist in die nood-, dan gaat het gelukkig ook hopelijk om weinig gevallen, en dan is het bedrag niet schamel hè? 5.000 euro voor een ondernemer is iets wat nu heel erg hard kan binnenkomen in positieve zin. Dat is sensitief, denk ik: als je dat doorhebt en dat we daar de goeie dingen mee doen op deze korte termijn. De voorzitter: De heer Tekir, héél kort en geen herhaling van zetten graag.

De heer Tekir: Wij noemen het bedrag inderdaad schamel in het licht van wat de ondernemers ons hebben gevraagd. We zijn met z’n allen in gesprek geweest met de ondernemers en zij hebben plannen gepresenteerd die tegen het miljoen aan tikken. Waar we nu mee komen, is 50.000 euro vanuit de gemeente, en ik noem dat ook schamel omdat wij een algemene reserve hebben die rond de 25 miljoen bevat en die is bedoeld om in moeilijke tijden in te zetten. De voorzitter: U heeft uw punt gemaakt ten aanzien van de hoogte van het bedrag. Ik zie dat ook de heer Oostrum wil interrumperen. De heer Oostrum: Ja, voorzitter, op de heer Tekir. Als hij 5.000 euro een schamel bedrag noemt, wijs ik hem er toch op dat de vraag van de ondernemers 2.000 euro was voor alle ondernemers die het nodig hadden. Nu wordt 5.000 euro geboden voor de ondernemers die het nodig hebben en we nodigen het college om met meer te komen als het niet genoeg is. Het is 250% van wat ze zelf gevraagd hebben. De voorzitter: Dank u wel. De heer Schefferlie vervolgt zijn betoog. De heer Tekir: Voorzitter, ik moet nog… De voorzitter: Nee, meneer Tekir, het punt is nu gemaakt. De heer Schefferlie vervolgt zijn betoog. De heer Schefferlie: Dank u wel, voorzitter. Er is net ook op gewezen dat we nog een flinke crisis te verwerken krijgen, daarom moeten we ook erg zorgvuldig met onze middelen zijn.

Laten we gewoon goed kijken hoe deze bedragen op dit moment helpend zijn, ook met de partners die bereid zijn bij te dragen. Laten we daar gewoon blij mee zijn

F - 28

en kijken hoe het uitpakt. Ik denk dat iedereen ervoor openstaat als het tekort blijkt, maar laten we op die troepen niet vooruitlopen. Ten slotte de moties van D66. In dat opzicht sluit ik me kortheidshalve aan bij de motivatie van de wethouder, op basis waarvan wij ze ook niet steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hassouna, D66. De heer Hassouna: Dank u wel, voorzitter. Even terugkomend op de reacties van de heer Bahlmann, de heer Oostrum en de wethouder. Ja, ingehouden woede. Ik vind het jammer dat de ambtenaren erbij worden gehaald. Er wordt ontzettend hard gewerkt, we doen niemand tekort. Wij begrijpen de goede wil van het college, maar het gaat ook om de communicatie. Tijdens de laatste sessie werd toch echt toegezegd om in deze raadsvergadering te komen met een totaaloverzicht van alle mogelijke ideeën die wij hebben opgehaald en die te toetsen met betrekking tot financials, impact en haalbaarheid. Dat is echt beloofd en dat kan ik me nog heel goed herinneren. Het voorstel van de SP werd om die reden ook verzet, omdat we het als integraal onderdeel zouden toetsen. En met die reden wilden wij de wethouder de tijd geven om het verder uit te werken, maar we blijven maar uitwerken. Dit duurt al zo lang en dat is gewoon teleurstellend. De voorzitter: Meneer Hassouna, u hebt uw punt op dit punt gemaakt. De meningen verschillen daarover.

Zijn er nog andere elementen die u wilt toevoegen? De heer Hassouna: Jazeker. Had het budget voor die sessies dan vooraf afgegeven, dan waren wij beter op de hoogte geweest van de mogelijkheden/onmogelijkheden voordat we deze sessies hadden. Onze vraag is: welke impressie heeft u willen wekken met de sessies tot zover en wat doet u voor de ondernemers van Hartje Gorkum, die zich vertegenwoordigd voelden door de heer Van Bronkhorst op de Zeepkist? Er zijn twee stichtingen die nu deelnemen, maar is Hartje Gorkum ook geconsulteerd? Op dit moment lijkt dat niet zo volgens ons. De voorzitter: Dat is dan een vraag aan de wethouder in tweede termijn. De heer Hassouna: Inderdaad. De voorzitter: Wilt u nog andere zaken inbrengen? De heer Hassouna: Jazeker. Ons bekruipt het gevoel dat we veel input hebben gegeven, maar dat er niet veel mee is gedaan. De voorzitter: Dat is een herhaling van het vorige punt. Dus heeft u nog nieuwe punten? De heer Hassouna: Ja, nog een reactie op de heer Wientjes. Er zijn in den lande allerlei innovatiefondsen die op gemeentelijk of regionaal niveau georganiseerd zijn. Je hoeft er maar op te googelen. Volgens mij moeten wij dat als Gorinchem ook willen voor de banen van de toekomst. Desnoods, als het college dat wil, kunnen we dat op regionaal niveau doen, maar het ontbreken van een innovatiefonds in Gorinchem is volgens ons kwalijk.

Dan wil ik ook nog even een reactie geven op de motie van de SP. Wij als D66 steunen dit sympathieke voorstel, met de argumenten die eerder al zijn genoemd: het mes snijdt F - 29

aan twee kanten we helpen de minima en de ondernemers hiermee, ook op redelijk korte termijn, aangezien redelijkerwijs te verwachten valt dat de minima de bon op korte termijn zullen verzilveren en het gaat ook om een motie die direct kan worden uitgevoerd. Het feit dat er direct en concreet actie wordt ondernomen, dat vrijwel direct resultaat oplevert, maakt het een zeer goed voorstel. De motie van Democraten Gorinchem vinden wij een beetje overbodig, maar we willen het niet onmogelijk maken, dus deze steunen wij. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bahlmann, Stadsbelang. De heer Bahlmann: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden en wil graag reageren op de ingediende moties naar aanleiding van het advies van wethouder Van der Geest. De motie van de SP met betrekking tot het coronastimuleringspakket. Wij hebben van de wethouder gehoord dat hij met de ondernemers in gesprek gaat, om te kijken of ze het op een andere manier kunnen doen, dus wij gaan die motie niet steunen, maar we gaan uit van wat de wethouder gezegd heeft. De motie van D66 over een verkenning naar de mogelijkheden van kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen zullen wij niet steunen. De motie van D66 ‘Sterker uit de crisis door innovatie’ zullen wij ook niet steunen. De motie ‘noodfonds voor ondernemers’ zullen wij uiteraard wel steunen. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Breemen, GroenLinks. De heer Van Breemen: Ja, voorzitter, dank u wel. Nog een korte reactie. Richting de heer Schefferlie wil ik zeggen dat ik al in eerste termijn had aangegeven dat ik voor zijn in mijn ogen toch een klein beetje overbodige motie zal stemmen, omdat ik het wel eens ben met de strekking. Alleen verwacht ik dat het college gewoon naar de raad komt als dat nodig blijkt. Dus bedankt voor het overtuigen, maar dat was vooraf al gelukt! Dan de motie van de SP. Volgens mij is iedereen het erover eens dat het een goede stimulans is om te kijken of je minima en coronastimuleringsfonds met elkaar kunt combineren. Dat hoorde ik volgens mij zelfs de wethouder zeggen, alleen misschien niet op deze manier. Nou, volgens mij laat de motie van de SP ruimte om te kijken hoe het anders of beter kan. Dus wij zullen de motie wel steunen. De twee moties van D66 lijken mij meer betrekking te hebben op de toekomst, namelijk de rest van het pakket dat uitgewerkt gaat worden en binnenkort hopelijk tegemoet mag worden gezien. Ik zou D66 daarom adviseren de moties aan te houden. Gebeurt dat niet, dan zal ik voor de motie over kwijtschelding van gemeentelijke belastingen stemmen en tegen de motie ‘Sterke uit de crisis door innovatie’. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Onvlee, CDA. De heer Onvlee: Dank u wel, voorzitter.

Over de moties ben ik in eerste termijn al helder geweest. Naar aanleiding van de motie van de SP heeft de wethouder toegelicht dat hij

F - 30

met het doel daarvan in ieder geval al bezig is en dat vind ik positief. De totale motie vind ik echter net iets te ingewikkeld, daarom zullen we hem niet steunen. Tot slot merk ik op dat nu de eerste stap is gezet en dat er hopelijk nog vele zullen volgen. Daar kijken we in ieder geval naar uit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Wientjes, VVD. De heer Wientjes: Geen inhoudelijke reactie meer, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann, Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Ik dank de wethouder heel hartelijk voor zijn uitgebreide beantwoording en hem en zijn mensen voor de inspanningen en de inzet voor Ondernemend Gorinchem. De motie over de lokale heffingen betreft alleen een verkenning, graag voor de perspectiefnota. Het kan toch geen kwaad om op een rijtje te zetten wat de mogelijkheden zijn? En voor wat betreft de Bliekenbon. Kijk, ik heb ze hier, speciaal voor de heer Oostrum! Kijk: 1+1=3. Echt waar, reken maar! Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oostrum, PvdA. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Ja, mevrouw Hamann, ze zijn bedoeld om uit te geven. Ik heb er al twee keer drie uitgegeven en daar waren de ondernemers heel blij mee. Ik wens u toe dat u ook snel de bonnen kunt uitgeven.

De motie van de SP, hoe sympathiek ik hem ook vind, ik vind het echt jammer dat hij niet gericht kan worden op de ondernemers die echt nadeel hebben van de coronamaatregelen. Dat is de enige reden waarom ik hem niet zal steunen. Met de moties van D66 volg ik de lijn van het college. Ik wacht de volgende maatregelen af, die hopelijk zo snel mogelijk komen. De motie die wij mede met Democraten Gorinchem, Stadsbelang en CDA hebben ingediend is vooral een uitnodiging aan de hele raad om te laten zien dat wij raadsbreed vinden dat het college meer ruimte mag nemen als het nodig is. Ik hoop dan ook dat de hele raad deze motie wil steunen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Barth, ChristenUnie/SGP. De heer Barth: Dank u, voorzitter. Gezien de emotie die de wethouder uitsprak, heb ik er ook behoefte aan om even te reageren in de tweede termijn. Wij zien absoluut de vele inspanningen die gericht op de middellange en lange termijn worden ondernomen. Die onderschrijven wij ook van harte. Ik heb ze ook benoemd in mijn eerste inbreng zojuist. Ik noemde bijvoorbeeld het kernwinkelgebied en Gorcum Next. Dus wij zien al die inspanningen en waarderen deze. Mijn reactie is gericht op de korte termijn. Op de korte termijn wordt nu een noodfonds voorgesteld, dat is slechts één van de suggesties die zijn gedaan en het budget is ook voor een beperkt aantal ondernemers.

We herinneren ons F - 31

allemaal nog de inbreng van de vertegenwoordigers van de ondernemers die – even voor de vuist weg –een voorstel hadden voor 1 miljoen. Dan is 100.000 euro toch beduidend anders dan wat zij vroegen, en dan moeten we het niet met 2.000 versus 5.000 euro per case gaan vergelijken; dat is niet helemaal juist. ChristenUnie/SGP had in het voorstel ook wel iets verwacht met een gerichte uitwerking van het idee van de Bliekenbon, dus minima en doelgroep ondernemers, beide combineren. Dat hadden wij verwacht. En als het dan bijvoorbeeld gaat om iets heel simpels als een uitgestelde termijn van betaling van de gemeentelijke belastingen: heb je als ondernemer uitstel ontvangen over 2020, dan ben je nu aan de beurt en je winkel is nog gesloten, of beperkt open. Ik heb geen beleidslijn meegekregen of gezien in het voorstel dat ook daar ruimte voor is. Natuurlijk: individuele cases worden behandeld, maar waar is de beleidslijn dan? Het zijn een paar eenvoudige voorbeelden waarmee ik even wil aangeven dat wij een mismatch hadden in de verwachting. Verder wil ik alleen nog toevoegen dat met de moties van de SP en die wij samen hebben ingediend met D66, wij voor de korte termijn de aanpak willen verbreden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik wethouder Van der Geest het woord. Wethouder Van der Geest: Dank u wel, voorzitter.

Ik heb nog één vraag openstaan van de heer Hassouna, of Hartje Gorkum geconsulteerd is. We consulteren ze vaak, we zitten gelukkig vaak om de tafel, of ‘gelukkig’: het is ook gewoon hard nodig, al was het alleen maar omdat we komende week weer open mogen en daar ook hele praktische zaken bij kunnen komen. Dus we zitten vaak met ze om de tafel, maar ook stadsbreed, en IKG en FOWW horen daar in deze casus ook bij. Tot slot. Een aantal fracties en ook mevrouw Hamann gaven heel expliciet succeswensen mee voor de uitwerking in de komende tijd. Dat zullen we hard nodig hebben, want er zal hard gewerkt moeten worden door ons, maar ook in samenwerking met de ondernemers, en dat terwijl ze hun bedrijf overeind proberen te helpen. We gaan echt alles op alles zetten en zodra we meer weten, houden we u op de hoogte. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we over tot stemming over de moties en daarna over het raadsvoorstel. Als stemmingsnummer trek ik nr. 3, zodat de heer Van Breemen as eerste aan de beurt van stemmen is. Aan de orde is de motie van de SP met als onderwerp ‘Coronastimuleringspakket’. De motie wordt in stemming gebracht en met 16 tegen 8 stemmen verworpen.

Tegen hebben gestemd de heer Chaaby, Hachhouch, Koçak en Van der Lee, mevrouw Mager, de heren Van Mourik, Onvlee en Oostrum, de dames Van Oversteeg en Pellikaan en de heren Roeland, Van Santen, Schefferlie, Wientjes, Van Willigen en Bahlmann. Voor hebben gestemd de heer Van Breemen, de dames Dansen en Hamann, de heer Hassouna, de dames Molengraaf-Vullers en Stevens en de heren Tekir en Barth. De voorzitter: Aan de orde is motie ‘Noodfonds voor ondernemers’. De motie wordt in stemming gebracht en met 17 tegen 7 stemmen aanvaard. F - 32

Voor hebben gestemd de heren Van Breemen, Chaaby en Hachhouch, mevrouw Hamann, de heren Hassouna, Koçak, Van der Lee, Van Mourik, Onvlee en Oostrum, de dames Van Oversteeg en Pellikaan en de heren Roeland, Schefferlie, Tekir, Van Willigen en Bahlmann. Tegen hebben gestemd de dames Dansen, Mager en Molengraaf-Vullers, de heer Van Santen, mevrouw Stevens en de heren Wientjes en Barth. De voorzitter: Aan de orde is de motie ‘Sterker uit de crisis door innovatie’. De motie wordt in stemming gebracht en met 17 tegen 7 stemmen verworpen. Tegen hebben gestemd de heren Van Breemen, Chaaby, Hachhouch, Koçak en Van der Lee, mevrouw Mager, de heren Van Mourik, Onvlee en Oostrum, de dames Van Oversteeg en Pellikaan en de heren Roeland, Van Santen, Schefferlie, Wientjes, Van Willigen en Bahlmann. Voor hebben gestemd de dames Dansen en Hamann, de heer Hassouna, de dames Molengraaf-Vullers en Stevens en de heren Tekir en Barth. De voorzitter: Aan de orde is de motie ‘Verkenning (gedeeltelijke) kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen’. De motie wordt in stemming gebracht en met 16 tegen 8 stemmen verworpen. Tegen hebben gestemd de heren Chaaby, Hachhouch, Koçak en Van der Lee, mevrouw Mager, de heren Van Mourik, Onvlee en Oostrum, de dames Van Oversteeg en Pellikaan en de heren Roeland, Van Santen, Schefferlie, Wientjes, Van Willigen en Bahlmann.

Voor hebben gestemd de heer Van Breemen, de dames Dansen en Hamann, de heer Hassouna, de dames Molengraaf-Vullers en Stevens en de heren Tekir en Barth. De voorzitter: Aan de orde is thans het raadsvoorstel. Ik verzoek de fractievoorzitters in de chat aan te geven als ze tegen zijn, dan ga ik proberen een voorstel te formuleren zodat ik niet weer de hele lijst hoef langs te lopen. Ik stel vast dat iedereen voor het voorstel is. Aldus besloten. 7.b. Initiatiefvoorstel ‘Coronabijstand voor lage inkomens’ PvdA en DG – Tonk (2021-731968).

Is van de agenda afgevoerd. 7.c. Global Goals (2021-737667).

De voorzitter: Dames en heren. Het raadsvoorstel luidt als volgt: “Om de Global Goals op lokaal niveau verder concreet te maken stellen wij u voor om: 1. De focus te houden op Goal 11 (duurzame steden en gemeenschappen); 2. Bij de overige Global Goals te verleggen van een internationale naar een meer lokale focus en daarbij, naast Goal 11, de volgende speerpunten te benoemen: F - 33

a) Goal 5 (gendergelijkheid); b) Goal 7 (betaalbare & duurzame energie); c) Goal 10 (ongelijkheid verminderen). 3. De benoemde Global Goals 5, 7, 10 en 11 meer te profileren in Gorinchem, onder andere via thema's Stad van Tolerantie en Gorinchem Duurzaam.” Het woord is als eerste aan de heer Onvlee van het CDA. De heer Onvlee: Dank u wel, voorzitter. Wij waren als CDA een van de partijen die het belangrijk vonden hiervan een bespreek stuk te maken, niet omdat het debat niet goed was geweest, integendeel: we hebben een goed debat gehad en we hebben goed erover gesproken, dat debat wil ik hier dan ook niet herhalen, maar we willen wel graag één ding aanvullen. Ruim een jaar geleden heeft het CDA de motie ‘Meer doen met Global Goals’ ingediend, waarin we vroegen suggesties te doen voor hoe de Global Goals als toetsingsinstrument zouden kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van lokaal beleid. Met name dat toetsingselement is wat ons betreft nog onvoldoende belicht. Ik wil hier overigens wel benadrukken dat wij de beslispunten 1 t/m 3 in het voorstel van harte onderschrijven. Het is goed dat we focussen op de Goals 5, 7, 10, en 11. Maar om toch nog dat toetsingselement eraan toe te voegen, willen we samen met de fractie van GroenLinks het volgende amendement indienen: Amendement A1: Global Goals in de genen De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 22 april 2021.

Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor: Punt 4 toe te voegen aan het besluit van het raadsvoorstel te weten: 4. in het format van het raadsvoorstel het kopje ‘Duurzaamheid’ te verbreden naar ‘Global Goals en Duurzaamheid’. Motivering - we constateren dat de Global Goals een mooie richting geeft aan de doelen van de gemeente; - de inhoud en focus, waar het over moet gaan, is geborgd onder punt 1, 2 en 3; - om als raad ook structureel te kunnen toetsen helpt het door Global Goals te verankeren in het raadsvoorstel; - het opnemen van de Global Goals in het raadsvoorstel verleidt het college en de organisatie stil te staan bij de Global Goals bij het opstellen van raadsvoorstellen; - onder het kopje ‘Global goals’ de 2-3 meest betrokken Global goals te benoemen van het betreffende onderwerp. Het gaat daarbij om een kwantitatieve beschrijving waardoor we verwachten dat het een minimale extra inzet vraagt t.o.v. de huidige situatie.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Hachhouch, PvdA. De heer Hachhouch: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Wij konden er prima mee instemmen om er een hamerstuk van te maken, maar nu we de mogelijkheid hebben om er iets over te zeggen zullen we dat uiteraard doen. De PvdA kijkt uit naar de uitwerking van Gorinchem als Global Goal-gemeente. We hebben al heel veel mooie dingen gedaan, ook in het verlengde van het zijn van millenniumgemeente, en wee zien uit naar de [..2:10:45..] in de toekomst. Dit voorstel zien we ook echt als oproep aan ons als raad, en niet enkel aan het college, om dit onderwerp ter harte te nemen en ermee aan de slag te gaan. Dit willen we natuurlijk doen vanuit onze controlerende en kaderstellende functie. We willen er absoluut geen administratieve handeling van maken.

F - 34

De uitdagingen zijn groot, de oplossingen legio en daarom moeten er keuzes gemaakt worden. Onze fractie kan zich vinden in de focus die wordt aangebracht, want niet alles kan gedaan worden. Punt van aandacht is voor ons echt de korting op het subsidie voor het project in Bamenda. Met dit toch bescheiden bedrag kunnen we veel betekenen in Bamenda. Daarom zouden wij het college graag nog één keer willen oproepen om hierop te reflecteren. Zoals gezegd: niet alles kan en wij kunnen ons ook voorstellen dat daarin geen oplossing gevonden kan worden, maar het raadsvoorstel roept zelf op om met partners en andere instellingen te kijken hoe we het gat in het subsidie kunnen opvullen en we roepen er echt toe op om dat nadrukkelijk te doen. Het voorstel van CDA en GroenLinks is geen oplossing voor alles, maar kan een bijdrage leveren aan het werk dat wij hier doen. Wij maken ons wel zorgen over de bijkomende personele lasten die erbij zouden kunnen komen kijken en SDG-washing – misschien een afgeleide van greenwashing. Door bij elk raadsvoorstel maar te moeten lezen hoe goed we het doen bij onze gekozen SDG’s kunnen we ons misschien comfortabel gaan voelen en de scherpte op de inhoud verliezen. Wij zien liever een jaarverslag waarin de doelstellingen en de vooruitgang in ambities teruggekoppeld worden aan de raad. Dat was mijn bijdrage in eerste termijn, mevrouw de voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir, D66. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Het gaat bij deze bespreking niet zozeer om de inhoud, oftewel de Global Goals – met de vier Goals die in het voorstel zijn opgenomen zijn wij het eens, en laten we daar snel mee starten –, als wel om een vormdiscussie waarin we zijn beland: hoe we in het vervolg zullen borgen dat daar ook daadwerkelijk aan zal worden gewerkt. Dat is natuurlijk een belangrijk aspect, want als je ergens de focus op legt – dat is iets waar D66 bij ieder dossier op hamert –, moet je dat ook gaan uitvoeren. We lezen in het raadsvoorstel dat het college dat ook daadwerkelijk wil doen en daarvoor een plan van aanpak wil opstellen, gericht op de twee thema’s Stad van Tolerantie en Gorinchem Duurzaam. Daarmee wordt, denken wij, een hele goede basis gelegd om handen en voeten te geven aan de vier benoemde Global Goals. Het amendement dat nu wordt ingediend door CDA en GroenLinks geeft ons toch te denken, want is het dan niet zo dat we met z’n allen een administratieve invuloefening aan het organiseren zijn waar ook een flinke ambtelijke belasting uit gaat volgen? Want het moet per se in ieder voorstel terugkomen. Dat lijkt ons eerlijk gezegd geen goed plan.

Buiten dat gegeven is het ook nog zo dat, als we dan toch allerlei kopjes gaan bedenken voor raadsvoorstellen, D66 het ook wel belangrijk vindt om aan iets als een Leven Lang Leren, oftewel onderwijs, een apart kopje mee te geven. Maar goed, zo heeft iedere partij een eigen voorkeur, en dan blijf je bezig met het toevoegen van kopjes aan ieder raadsvoorstel, wat volledig z’n doel voorbijschiet. Kortom, wij zijn bang dat een dergelijke exercitie leidt tot een ambtelijke invuloefening die z’n doel voorbijschiet en niet bijdraagt aan een effectieve uitvoering van het beleid. Vooralsnog zijn wij dan ook niet overtuigd op dit punt, maar mogelijk kunnen de indieners nog een poging doen. Wij zijn ook benieuwd naar de reactie van het college hierop. Afsluiten wil ik met de oproep dat eigenlijk ieder raadsvoorstel integraal afgewogen aan ons voorgelegd zou moeten worden, dus dat daarin alle aspecten, inclusief de Global Goals, uit zichzelf meegenomen dienen te worden. Dat is volgens mij de opgave die bij F - 35

het college en de ambtelijke organisatie rust. Laten we daar de focus op houden en niet op ambtelijke invuloefeningen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Roeland Stadsbelang. De heer Roeland: Dank u wel, voorzitter. Sinds 2010 zijn wij al een millenniumgemeente en wordt het beleid verbonden met internationaal aanvaarde doelen. In 2015 heeft de VN 17 ambitieuze doelen voor duurzame ontwikkeling vastgesteld in de Global Goals. Deze vormen een belangrijke internationale agenda die ook steeds meer onderdeel wordt van lokaal beleid. De afgelopen jaren is hier al veel aandacht geweest voor activiteiten die samenhangen met een aantal Goals, zoals onderwijs, schoon water, duurzame steden en mensenrechten. Met dit raadsvoorstel wordt de focus verlegd van een internationaal naar een meer lokaal standpunt. De speerpunten hierin zijn Gorinchem Stad van Tolerantie, de Goals 5 en 10, en Gorinchem Duurzaam, de Goals 7 en 11. Hiermee worden de Goals nog meer verankerd in bestaand beleid. De wethouder heeft in voorgaande sessies toegezegd hierover jaarlijks te rapporteren. Hierdoor is wat ons betreft het amendement overbodig. Stadsbelang kan zich dan ook prima vinden in dit raadsvoorstel. Voor ons was het eigenlijk van meet af aan een hamerstuk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Breemen, GroenLinks. De heer Van Breemen: Voorzitter, dank u wel.

Het is goed dat er aandacht is voor de Global Goals en ook dat na een aantal jaren ermee bezig zijn opnieuw naar de focus gekeken wordt. Maar bij een verlegde focus hoort wat ons betreft ook een vervolgstap: hoe gaan we hiermee nu actief aan de slag? Of, en daar lijkt het soms op, hangen we het onder bestaand beleid en zijn we dan cosmetisch met Global Goals bezig in Gorinchem? Wat onze fractie betreft zou een actieplan of uitvoeringsagenda als vervolg daarom ook een mooie stap zijn. Een aantal fracties heeft het al over het verankeren in de volle breedte van het beleid en wat ons betreft is het amendement daar de juiste weg voor, want het noopt ambtenaren om steeds toch even stil te staan bij de Global Goals en bij elk voorstel even na te denken over “goh, hoe zit er ook alweer mee en gebeurt er in dit raadsvoorstel iets met die Global Goals?”. Soms is dat gewoon niet het geval, soms wel en dan kun je dat volgens mij heel goed opschrijven. Dus het is ook niet zo’n enorme aanslag op de ambtelijke capaciteit zoals sommige fracties het proberen te framen. Wat ons betreft is het een heel goed amendement dat echt die Global Goals, dat denken over duurzaamheid, internationale samenwerking et cetera, verankert in al het beleid van onze gemeente. De heer Roeland heeft de wethouder zojuist al herinnerd aan zijn toezegging om jaarlijks te rapporteren over de Global Goals.

Hoewel wij het niet terugzagen in het raadsvoorstel, gaan wij ervan uit dat die toezegging nog steeds staat. Wij zien dan ook uit naar de rapportage in brede zin over dit onderwerp. Een kleine kanttekening op dit punt is dat de internationale focus eraf gehaald wordt. Ooit is er in deze gemeente begonnen om millenniumgemeente te worden en dat heeft natuurlijk heel veel met internationale samenwerking te maken. Wat GroenLinks betreft is het eigenlijk ook vanzelfsprekend dat wij proberen om ook elders in de wereld bij te dragen aan het behalen van de Global Goals. Het college, of de coalitie, lijkt die weg met F - 36

dit voorstel wat te verlaten. Ik snap dat Stadsbelang er enthousiast over is, want die waren nooit voorstander van internationale samenwerking, maar van andere partijen stelt het me toch wat teleur. Wij betreuren dat dan ook. In die zin zijn wij ook wel benieuwd of dit heel veel effect heeft op de samenwerking met Dordrecht-Bamenda die wij hebben. Wij hebben immers in het beleidsplan Internationale samenwerking vastgesteld dat we daarmee door willen gaan, maar nu wij hier zo nadrukkelijk de weg van de lokale focus inslaan, maken wij ons daar toch een beetje zorgen om. Hopelijk kan de wethouder ons daar nog in geruststellen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen, VVD. De heer Van Santen: Dank u, voorzitter. Er is al een hoop besproken in B&A en ook al best veel gezegd vanavond. Volgens mij ging het alleen nog over dat stukje hoe te toetsen of evalueren, dus daar zal ik het bij houden. Wat betreft het standpunt van de VVD: wij wonen in Gorinchem, Gorinchem is een kleine stad in een relatief klein land en dan is het goed om in de vergelijking met alle wereldwijde doelen focus aan te brengen. Die focus is ook aangebracht op de vier punten waar iedereen het eigenlijk wel over eens was. Als het dan gaat over die vier punten, is het ook logisch om te gaan toetsen of evalueren op die vier punten.

Hoe ga je dat dan doen: per jaar, per kwartaal, of zelfs bij ieder raadsvoorstel, zoals nu ook wordt voorgesteld? De wethouder was daar de vorige keer wel duidelijk over en wij hoorden ook eigenlijk alleen maar redenen om het bijvoorbeeld niet bij ieder raadsvoorstel te gaan opnemen, want dat geeft gewoon veel extra werk bij ieder voorstel. Over wat voor inspanningshoeveelheid hebben we het dan? Ik ga daarbij wel een beetje mee in het oordeel van de wethouder, die ook al aangaf dat dit het nodige vraagt. Dat is volgens mij ook geen ‘framen’ van mijn collega’s, want het is gewoon zo aangegeven; het staat ook zo in de notulen. De frame is dan eerder andersom, denk ik, en als ambtenaren daar constant stil bij moeten staan, dan bevestigt dit alleen maar het beeld. Daarnaast is het wat ons betreft ook gewoon onhandig in doorloop en uitvoering en creëert het, zeker als iedere ambtenaar het apart moet doen, ook nog eens kans op inconsistentie in inschatting. Dus wat ons betreft lijkt het dan veel logischer om in ieder geval jaarlijks een evaluatie of toetsing te doen. Dat creëert immers ook totale inzichten, overzicht en meer eenduidigheid in die toetsing. En het doel en het resultaat, dat zei de heer Tekir ook… De voorzitter: Interruptie de heer Onvlee.

De heer Onvlee: Ja, voorzitter, even ter verduidelijking: begrijp ik goed dat de heer Van Santen aangeeft dat we nu voorstellen Global Goals te evalueren bij elk raadsvoorstel? Dat heb ik hem horen zeggen, maar dan heeft hij het amendement niet goed begrepen. De heer Van Santen: ‘Toetsen’ gaf u aan. De heer Onvlee: Ja, toetsen, maar ik hoor u ‘evalueren’ zeggen, en dat is nou net niet de bedoeling. De heer Van Santen: Nee, ik heb aangegeven dat we moeten toetsen of evalueren. Daar gingen we het nog over hebben vanavond, over die twee onderwerpen. Dat dat twee F - 37

verschillende dingen zijn, dat kan, maar we hebben het nu over toetsen óf evalueren en uw voorstel gaat over toetsen. De heer Onvlee: Oké, helder, dan begrijpen we elkaar. De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Om een lang verhaal kort te maken: wat ons betreft is het gewoon logisch om dat jaarlijks te gaan toetsen of evalueren. We volgen daarin het standpunt van de wethouder, zoals hij dat aangaf in B&A. Verder zijn wij content met het raadsvoorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Dansen, SP. Mevrouw Dansen: Dank je wel, voorzitter. Wij kunnen hier eigenlijk weinig positiefs over zeggen, en dat is heel erg jammer, want wij zijn gewoon teleurgesteld in dit raadsvoorstel. Wij hadden gedacht dat er sprake zou zijn van concrete acties. De wethouder had aangekondigd dat er focus aangebracht zou worden. Daar wachten wij nog steeds op. Op dit moment verleent de gemeente 15.000 euro subsidie aan Bamenda. Deze subsidie wordt geleidelijk afgebouwd. Als het afbouwen van subsidies die bestemd zijn voor ontwikkelingshulp “think global” is, dan is dat niet wat de SP zich voorstelt bij ontwikkelingshulp. Dan noemen we onszelf een millenniumgemeente en een Stad van Tolerantie, maar eigenlijk doen we gewoon niks, behalve wat we nog doen: een heel klein beetje internationaal ondersteunen.

In het stuk wordt gezegd dat de bezuiniging op onze bijdrage aan Bamenda opgelost zou kunnen worden met sponsoracties. Nou, wij vinden het helemaal niks. Helaas kunnen wij hier verder blijkbaar ook niet zoveel aan doen, behalve tegenstemmen, en dat gaan we dan ook doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Schefferlie, Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Ja, voorzitter, ons beeld is anders. Wij waren zo positief, dat het ook een hamerstuk had mogen zijn. Goed dat we hier op deze manier mee aan de slag gaan. We willen wel graag reageren op het amendement. Daar was ik aanvankelijk wat schuchter over, want ambtenaren – ik kan me daar een stukje in inleven – laten zich eigenlijk veel liever inspireren, of die zijn al vanuit zichzelf gemotiveerd, om heel alert te zijn op wat ze op hun vakgebied in relatie tot de Global Goals zouden kunnen inbrengen. Dus als je mij vraagt: “goh, wordt het nou eerder als een verleiding of als een verplichting ervaren dat je dit mag gaan invullen?”, dan vrees ik dat het eerder een verplichting zou kunnen gaan worden. Een verleiding werkt meestal maar heel kort, dat is tenminste mijn ervaring, maar misschien is dat bij de heer Onvlee anders. En die korte verleiding willen we ook best een kans geven.