20250619 I&O Gebiedspaspoort gorinchem_05062025

De hele wijk.

In de Haarwijk hebben inwoners veel last van de warmte.

De hele wijk.

Het is goed voor de planten en dieren. Zo hebben zij meer ruimte om te leven. Het helpt ook om de overlast van regenwater te verminderen.

De hele wijk.

Groen moedigt ook aan tot spelen, bewegen en ontmoeten. Dit is goed voor de planten en dieren. Zo hebben zij meer ruimte om te leven. Wateroverlast wordt dan beperkt

Alle nieuwbouwprojecten in de wijk.

Wateroverlast wordt dan beperkt

Inwoners.

We willen niet dat de ondergrond te droog wordt.

De hele wijk.

Het is beter voor planten en dieren en het moedigt inwoners aan om een rondje te lopen.

De hele wijk.

41

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.3.4 Stalkaarsen

Wat? We zetten in op...

Stalkaarsen is met 46% groen een groene wijk. Er zijn echter weinig verschillende soorten beplanting aanwezig. 3% van de wijk bestaat uit open water. In de wijk is vaak wateroverlast en er zijn grote gebieden die last hebben van hittestress/waar de temperatuur snel te hoog wordt. Het groen in de wijk wordt weinig gebruikt.

Het is belangrijk om bij ontwikkelingen meer oog te hebben voor beschermde dieren, met name vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Er moet meer schaduw komen op de plekken waar het te warm wordt. In buurten met hoogbouw (meer dan 4 woonlagen) bestaat 30% van de ruimte op straat uit schaduw. En in buurten met laagbouw is dat 20%. Direct rond kwetsbare functies ouderencomplexen) is de wens 30%.

(bijv.

scholen,

Het is belangrijk dat er meer m2 groen wordt toegevoegd in de wijk. Bij het toevoegen van groen staat de kwaliteit voorop. De maatregelen die hiervoor genomen gaan worden, komen in het programma ‘Bliekse natuur’.

Er wordt in de wijk natuurinclusief gebouwd.

Het is gewenst om bij erge regenbuien 70 mm water op te vangen.

Het is gewenst om bij erge regenbuien 10 mm water op te vangen op niet openbare plekken, zoals een tuin. Dit kan door een regenton of door minimaal 1/3 van de tuin niet te verharden. Het is gewenst om 40% van de wijk te gebruiken om water in de bodem te laten komen.

Groen en blauw in de wijk willen we aan elkaar verbinden.

42

Waarom?

Waar?

De dieren zijn beschermd. Er zijn steeds minder van deze soorten dieren. Dit staat beschreven in het Soorten Management Plan (SMP). Met de uitvoering van dit plan zorgen wij ervoor dat de dieren meer ruimte hebben om in de wijk te leven. Doordat we met een SMP vooraf beter beeld hebben over de beschermde dieren kunnen we bij ontwikkelingen bovendien procedures verkorten én toch beschermde dieren beter beschermen én zorgen voor meer ruimte om te leven.

De hele wijk.

In Stalkaarsen hebben inwoners veel last van de warmte.

De hele wijk.

Het is goed voor de planten en dieren. Zo hebben zij meer ruimte om te leven. Het helpt ook om de overlast van regenwater te verminderen.

De hele wijk.

Groen moedigt ook aan tot spelen, bewegen en ontmoeten. Dit is goed voor de planten en dieren. Zo hebben zij meer ruimte om te leven. Wateroverlast wordt dan beperkt.

Alle nieuwbouwprojecten in de wijk.

Wateroverlast wordt dan beperkt.

Inwoners.

We willen niet dat de ondergrond te droog wordt.

De hele wijk.

Het is beter voor planten en dieren en het moedigt inwoners aan om een rondje te lopen.

De hele wijk.

43

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.3.5 Molenvliet

Wat?

Molenvliet is met 53% groen een groene wijk. Er zijn voldoende verschillende soorten beplanting aanwezig. 10% van de wijk bestaat uit open water. Het groen in de wijk wordt weinig gebruikt.

Er moet meer schaduw komen op de plekken waar het te warm wordt.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

De huidige hoeveelheid én kwaliteit van het aanwezige groen wordt behouden.

Als bomen gekapt moeten worden, worden deze vervangen door struiken of lage bomen.

Het is gewenst om 40% van de wijk te gebruiken om water in de bodem te laten komen. Daarom kiezen we voor natuurgrasvelden.

Het is gewenst om bij erge regenbuien 70 mm water op te vangen.

44

Waarom?

Waar?

Op Molenvliet zijn nu voldoende schaduwplekken te vinden, maar het zou nog beter kunnen.

O.a. op de parkeerterreinen.

Het is een mooi groen gebied. Dit rustige gebied ligt tussen de drukke snelweg en Banneweg, zodat er toch een goed gebied is voor planten en dieren. (goed voor de biodiversiteit)

De hele wijk, sportvoorzieningen.

In verband met de molenbiotoop mogen de bomen in de directe omgeving van de molens niet te hoog worden. Er staan nu te hoge bomen.

Heel Molenvliet, vooral nabij de molens.

We willen niet dat de ondergrond te droog wordt.

De hele wijk.

rondom

alle

Natuurgrasvelden helpen bij het beperken van wateroverlast, doordat het water de bodem in kan. Het werkt verkoelend en is beter voor de sporters omdat het zachter is. Wateroverlast wordt dan beperkt.

De hele wijk.

4.3.6 Conclusie op de opgave klimaat In Woonwijken West is het groen over het algemeen voldoende en ligt het boven het landelijk gemiddelde. Toch zijn er verbeterpunten. Het groen wordt weinig gebruikt om te spelen, bewegen, elkaar te ontmoeten, of als bescherming tegen klimaatverandering. Ook gebruiken dieren het groen te weinig. Daarom is het belangrijk om het groen te versterken en beter met elkaar te verbinden. Bij elk nieuw plan in de wijk wordt het convenant Klimaatadaptief Bouwen als uitgangspunt gebruikt. Dit betekent dat bij alle ontwikkelingen rekening wordt gehouden met de gevolgen van klimaatverandering en hoe de omgeving hierop aangepast kan worden. Daarnaast zijn er problemen zoals hittestress (plaatsen waar het te warm wordt). Er is behoefte aan 1,5 hectare waterberging, bij voorkeur samen met andere plannen voor ontwikkeling. Het is belangrijk om de groen-blauwe structuren te behouden en ook te versterken. Ook moet op strategische plekken groen van hoge kwaliteit worden toegevoegd en de bestaande biodiversiteit worden beschermd. Het doel is om in 2050 50% groen in de wijk te hebben. Dit sluit aan bij de ambitie om de wijk radicaal groener te maken, zoals vastgelegd in de omgevingsvisie. Iets meer dan de helft van het gebied is in eigendom van de gemeente. De rest is eigendom van organisaties, bedrijven en particulieren.

Inwoners van de stad Gorinchem moeten dus zelf ook bijdragen aan een klimaat adaptieve stad. Zoals het ontharden van privé tuinen, het maken van groene daken en realiseren van kleinschalige opvang van regen. Een klimaatbestendige stad bouwen we samen. Welke maatregelen worden toegepast om dit te stimuleren en/of reguleren moet nog worden uitgewerkt

45

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.4.1 De opgave

Wat vindt Gorinchem over klimaat? Inwoners vinden het belangrijk om op een fijne plek te wonen, met een warme en comfortabele woning. Ongeveer tweederde van de inwoners is hier in enige mate mee bezig. De andere inwoners zien hier (nog) geen noodzaak in of weten niet goed hoe ze hun woning kunnen verduurzamen. De uitdaging is om iedereen actief mee te laten doen in de energietransitie (overgangsperiode naar een betere vorm van energie opwekking). Dit lukt veel beter wanneer duurzame oplossingen ook betaalbaar zijn.

Wat is het dilemma over klimaat? Er waren geen tegenstrijdige belangen voor de opgave duurzaam.

46

Wat zegt de omgevingsvisie over klimaat? Gorinchem werkt aan een overgang naar schone energie en een circulaire economie (een systeem waarin we afval en het verbruik van nieuwe grondstoffen zoveel mogelijk beperken) Samen met de regio werken we aan de Regionale Energiestrategie (RES) Alblasserwaard. Het doel is om in 2030 20% minder energie te gebruiken en energie op te wekken uit natuurlijke bronnen zoals zon, wind, water en bodem. In 2050 is de hele regio energieneutraal. Dit betekent dat alle energie die wordt gebruikt, duurzaam wordt opgewekt. Hiervoor is nieuwe infrastructuur nodig, zoals warmtenetten, oplaadpunten en een sterker elektriciteitsnetwerk. Deze nieuwe voorzieningen worden op een zorgvuldige manier onder de grond geplaatst.

4.4 Duurzaam Klimaatneutrale stad

Aanleg van het warmtenet

47

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.4.2 De Gildenwijk

Wat?

In de Gildenwijk is al een grote stap gemaakt met het verduurzamen van de wijk. Het warmtenet wordt aangelegd en huizen worden gerenoveerd en geïsoleerd.

Zo veel mogelijk nieuwe ontwikkelingen in de wijk worden aangesloten op het warmtenet.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Zo veel mogelijk vastgoed (particuliere woningen, commerciële & maatschappelijke bedrijven en Poort6) wordt in stapjes aangesloten op het warmtenet. De gemeente stimuleert eigenaren zoveel mogelijk. Dit wordt gedaan door het geven van informatie, gratis hulp, advies en het helpen van inwoners door te kijken of zij in aanmerking kunnen komen voor subsidies. Welke maatregelen we nemen om dit te bereiken gaan we opnemen in het warmteprogramma (wat een verdere uitwerking is van de transitievisie warmte) Woningen verbeteren met isolatie en duurzame energie, zodat ze beter voor het milieu zijn.

4.4.3 De Haarwijk

Wat?

In de Haarwijk staan veel woningen van na de oorlog, maar ook een deel jaren ’30 woningen. Vaak zijn deze woningen slecht geïsoleerd en niet erg duurzaam. Na de Gildenwijk en Stalkaarsen gaan we aan de slag in de Haarwijk om dit deel van Gorinchem te verduurzamen.

Een onderzoek samen met Poort6 en HVC om een warmtenet in deze wijk aan te leggen.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten: Zo veel mogelijk vastgoed (particuliere woningen, commerciële & maatschappelijke bedrijven en Poort6) wordt in stapjes aangesloten op het warmtenet. De gemeente stimuleert eigenaren zoveel mogelijk. Dit wordt gedaan door het geven van informatie, gratis hulp, advies en het helpen van inwoners door te kijken of zij in aanmerking kunnen komen voor subsidies. Welke maatregelen we nemen om dit te bereiken gaan we opnemen in het warmteprogramma (wat een verdere uitwerking is van de transitievisie warmte) Woningen verbeteren met isolatie en duurzame energie, zodat ze beter voor het milieu zijn.

48

Waarom?

Waar?

Het is logisch om nieuwe ontwikkelingen te benutten voor het toepassen van alle duurzaamheidsmaatregelen. Bij het ontwerpen en plannen van nieuwe projecten kan direct rekening worden gehouden met duurzame oplossingen.

De hele wijk.

We zien hier warmtenet als primaire energiebron in deze wijk We willen schone energie gebruiken en CO2 besparen door een gezamenlijk warmtenet in te zetten. Met een warmtenet kunnen we gebruikmaken van duurzame energiebronnen, zoals dit in deze wijk uit de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Schelluinen komt. Dit is een belangrijke stap in de energietransitie en helpt om de doelen voor een duurzamere toekomst te bereiken.

De hele wijk.

Veel woningen in de wijk zijn matig geïsoleerd. Een geïsoleerde woning geeft meer comfort en levert energiebesparing op.

Waarom?

Waar?

We willen schone energie gebruiken en CO2 besparen door een gezamenlijk warmtenet in te zetten. Met een warmtenet kunnen we gebruikmaken van duurzame energiebronnen, zoals restwarmte van industrie of aardwarmte. Dit is een belangrijke stap in de energietransitie en helpt om de doelen voor een duurzamere toekomst te bereiken.

De hele wijk.

We willen schone energie gebruiken en CO2 besparen door een gezamenlijk warmtenet in te zetten. Met een warmtenet kunnen we gebruikmaken van duurzame energiebronnen. Dit is een belangrijke stap in de energietransitie en helpt om de doelen voor een duurzamere toekomst te bereiken.

De hele wijk.

Veel woningen in de wijk zijn matig geïsoleerd. Een geïsoleerde woning geeft meer comfort en levert energiebesparing op.

49

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.4.4 Stalkaarsen

Wat?

In Stalkaarsen staan veel woningen uit de jaren ’70. Veel woningen matig geïsoleerd en niet erg duurzaam. Na de Gildenwijk gaan we in Stalkaarsen aan de slag om dit deel van Gorinchem te verduurzamen.

Zo veel mogelijk vastgoed (particuliere woningen, commerciële & maatschappelijke bedrijven en Poort6) wordt in stapjes aangesloten op het warmtenet. De gemeente stimuleert eigenaren zoveel mogelijk. Dit wordt gedaan door het geven van informatie, gratis hulp, advies en het helpen van inwoners door te kijken of zij in aanmerking kunnen komen voor subsidies.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Welke maatregelen we nemen om dit te bereiken gaan we opnemen in het warmteprogramma (wat een verdere uitwerking is van de transitievisie warmte) Woningen verbeteren met isolatie en duurzame energie, zodat ze beter voor het milieu zijn.

4.4.5 Molenvliet

Wat?

De sportaccommodaties in de wijk zijn al goed bezig met verduurzaming. Zo hebben ze bijvoorbeeld LED-verlichting en liggen er zonnepanelen op veel clubgebouwen.

All-electric maken van het Caribabad en aansluiting op het warmtenet.

Met de bouw van een nieuw, duurzaam Caribabad willen we een belangrijke stap zetten in het verduurzamen van de wijk en het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. In deze wijk zetten we in op de volgende punten: Het verder verduurzamen van (club)gebouwen De gemeente stimuleert eigenaren/verenigingen zoveel mogelijk. Dit wordt gedaan door het geven van informatie, gratis hulp, advies en het helpen van inwoners door te kijken of zij in aanmerking kunnen komen voor subsidies.

50

Waarom?

Waar?

We willen schone energie gebruiken en CO2 besparen door een gezamenlijk warmtenet in te zetten. Met een warmtenet kunnen we gebruikmaken van duurzame energiebronnen. Dit is een belangrijke stap in de energietransitie en helpt om de doelen voor een duurzamere toekomst te bereiken.

Veel woningen in de wijk zijn matig geïsoleerd. Een geïsoleerde woning geeft meer comfort en levert energiebesparing op.

Waarom?

Waar?

We willen schone energie gebruiken en CO2 besparen. Met een warmtenet kunnen we gebruikmaken van duurzame energiebronnen, zoals restwarmte van industrie of aardwarmte. Dit is een belangrijke stap in de energietransitie en helpt om de doelen voor een duurzamere toekomst te bereiken. We willen schone energie gebruiken en CO2 besparen (of verlagen). Dit is een belangrijke stap in de energietransitie en helpt om de doelen voor een duurzamere toekomst te bereiken.

4.4.6 Conclusie op de opgave duurzaam In Woonwijken West, vooral in de Gildenwijk, worden belangrijke stappen gezet om woningen duurzamer te maken. Hoewel we al goed bezig zijn, is het nodig om deze trend verder te versterken en door te trekken in de rest van het gebied. Dit betekent dat het elektriciteitsnetwerk moet worden uitgebreid en versterkt. Ook moeten er transformatiehuisjes worden geplaatst. De aanleg van een warmtenet kan daarbij oplossingen geven en het gebruik van het elektriciteitsnet verlichten. De vraag naar laadpalen op straat groeit omdat er meer elektrische auto’s komen en het aantal opritten afneemt. We werken aan energiebesparing, bijvoorbeeld door betere isolatie. Daarnaast zetten we stappen richting een wijk zonder aardgas. De gemeente neemt hierin een aanjagende rol. Het programma Energietransitie woningen wordt nog uitgewerkt. In 2025 wordt het Warmteprogramma vastgesteld. Dit programma bevat specifieke maatregelen op het gebied van duurzaamheid die voor elke wijk worden uitgewerkt.

51

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.5.1 De opgave Wat vindt Gorinchem over bereikbaarheid en toegankelijkheid? In Woonwijken West ervaren inwoners verschillende problemen. Vooral de verkeersveiligheid in de wijk en (auto)verbindingen met het stadscentrum worden als probleem ervaren. Verder wordt volgens inwoners vaak te hard gereden. Het openbaar vervoer is ook niet goed: de bus rijdt maar één keer per uur en bushaltes hebben geen zitplekken. Voor voetgangers en fietsers is er ruimte voor verbetering. Trottoirs zijn soms smal en niet altijd vrij van obstakels. Fietspaden worden onveilig gevonden door snelle fietsen, zoals fatbikes. De fietspaden zijn smal en in slechte staat. Inwoners willen een betere scheiding tussen fiets- en autoverkeer, waarbij fietsers belangrijker worden. Specifieke problemen: •

Rond het ziekenhuis is parkeren moeilijk.

•

De Gildenweg voelt onveilig, vooral bij het oversteken. Dit is een 30 km/u weg, maar er wordt vaak harder gereden.

•

Op de Nieuwe Hoven is fietsen lastig. Parkeren blijft daar belangrijk, maar een andere oplossing zou kunnen helpen.

•

De Mollenburgseweg en Haarsekaden worden als onveilig ervaren. De reconstructie van deze wegen kan verbetering geven.

52

Wat zegt de omgevingsvisie over klimaat? Gorinchem ligt gunstig en is een aantrekkelijke woonplaats, ook voor mensen uit de Randstad. Dit zorgt voor meer verkeer en vraagt om betere bereikbaarheid. Om niet nog meer autoverkeer in de stad te krijgen, zet Gorinchem in op meer wandelen, fietsen en gebruik van openbaar vervoer. Er wordt gewerkt aan veilige en comfortabele fietspaden (snelfietsverbindingen), een OV-hub bij de A27 en een nieuw OV-station in Noord voor langere reizen. Ook deelauto’s worden gestimuleerd om minder auto’s op de weg te hebben. De Gildenweg is een 30 km/u weg die midden in de Gildenwijk ligt. De weg blijft een aandachtspunt vanwege de snelheid en de veiligheid bij het oversteken.

4.5 Bereikbaarheid en toegankelijkheid Beter bereikbare stad

53

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

Gildenweg

Wat is het dilemma over bereikbaarheid en toegankelijkheid? De balans tussen fiets, auto en groen op de Nieuwe Hoven De Nieuwe Hoven is een belangrijke verkeersroute met veel functies in een beperkte/smalle ruimte. Fietsers, voetgangers, auto’s, parkeerplaatsen en bomen moeten hier samen de ruimte delen. De weg staat in de top10 van fietsknelpunten en is van groot belang voor scholieren en hulpdiensten. Aanpassingen aan deze weg zijn best ingewikkeld, omdat er bomen staan die het beeld van de straat bepalen (beeldbepalende bomen) en er is niet veel ruimte. Er zijn ook problemen doordat de wortels van de bomen het fietspad beschadigen. Het fietspad is daardoor erg hobbelig.

Gildenweg als barrière of verbinding De Gildenweg is een brede en drukke weg en voelt onveilig door en voor het verkeer. De huidige indeling wordt gezien als een probleem, vooral omdat er vaak te hard wordt gereden. Daarnaast liggen er veel woningen in de omgeving, wat het belang van verkeersveiligheid verhoogt. De bestaande situatie staat haaks op de ambities vergroenen en gezonde groei. De mogelijke scenario’s voor verbetering van de Gildenweg op basis van de drie doelen (ambities) uit de omgevingsvisie zijn: 1.

Herinrichting met focus op voetgangers en fietsers (‘we realiseren een woonkwaliteit en beperken (doorgaand) (auto)verkeer zo veel mogelijk’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner en de ambitie van het vergroenen van de stad;

2.

Herinrichting met focus op doorstroming (‘we zorgen ervoor dat de auto sneller en makkelijker kan doorrijden over de Gildenweg’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad;

3.

Beperkte maatregelen (‘we gaan niet actief herinrichten, maar zoeken naar wat maatregelen voor verkeersveiligheid en groen’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner en de ambitie van het vergroenen van de stad.

De mogelijke scenario’s voor verbetering van De Nieuwe Hoven op basis van de drie doelen (ambities) uit de omgevingsvisie zijn: 1.

De auto krijgt prioriteit (‘we geven maximale ruimte aan de auto’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad;

2.

Behoud van de bomen (‘de bestaande bomen zijn het belangrijkst en willen we koste wat kost behouden’), vanuit de ambitie van het vergroenen van de stad;

3.

Ruim baan voor de fiets (‘een goede fietsverbinding over de Nieuwe Hoven is het allerbelangrijkste’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner;

4.

Het blijft zoals het is, we zetten hier niet in op het verwezenlijken van onze ambities.

54

Toegang Sportcomplex Molenvliet verbeteren voor fiets en/of auto

Verbeteren verbinding scholencampus

Het sportcomplex trekt veel bezoekers, zowel met de auto als op de fiets, en ook veel scholieren. De overgang van de woonwijk naar het sportcomplex kan verbeterd worden. Er is behoefte aan meer aandacht voor de veiligheid van fietsers en een betere toegang naar Molenvliet. Ook is er een snelfietsroute gepland over de Schelluinsekade, die aansluit op de fietsroute Merwedebrug – Scholencampus.

De fietsinfrastructuur (goede fietspaden) is niet overal van goede kwaliteit. Dit maakt het moeilijker om de scholencampus verder te ontwikkelen, omdat scholieren voornamelijk gebruik maken van de fiets als vervoermiddel.

De mogelijke scenario’s voor verbetering van de toegang tot Molenvliet op basis van de drie doelen (ambities) uit de omgevingsvisie zijn: 1.

2.

3.

Nieuwe autoroute vanaf Banneweg (‘er komt een andere autoroute vanaf de Banneweg naar Molenvliet, de Bataafsekade kan worden gebruikt voor fietsers’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner en vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad; Bataafsekade als fietsstraat en auto te gast (‘de Bataafsekade wordt heringericht waarbij de fietser meer ruimte krijgt’) vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner en vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad; Fietsers via de Kleine Schelluinsekade, auto’s via Bataafsekade (‘auto’s worden gescheiden van fietsers, door voor fietsers een nieuwe route aan te leggen’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner en vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad.

tussen

woonwijken

en

Direct ten noorden van de A15 ligt de scholencampus. Veel scholieren fietsen door Woonwijken West om er te komen. Daarom is het van grote waarde dat de fietsvoorzieningen van goede kwaliteit zijn. Dit is ook een belangrijk aandachtspunt voor een mogelijke groei van de scholencampus in de toekomst. De mogelijke scenario’s voor verbetering van de fietsinfrastructuur op basis van de drie doelen (ambities) zijn: 1.

Nieuwe vrijliggende fietspaden (‘we leggen nieuwe losse/aparte fietspaden aan’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad en vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner;

2.

Bestaande fietsroutes verbeteren (‘bestaande fietspaden worden verbeter en veiliger’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad en vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner;

3.

Verbeteren openbaar vervoer (‘de scholencampus (en de rest van de wijk) maken we beter bereikbaar met het openbaar vervoer’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad.

55

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.5.2 De Gildenwijk

Wat?

De wijk is groot, met een groot 30 km/u gebied. Het verkeer kan maar op een paar plekken de wijk in en uit. Die wegen zijn daardoor drukker dan een standaard woonstraat. Ook zijn de wegen hierdoor belangrijk voor openbaar vervoer en hulpdiensten.

Het inrichten van de Gildenweg op een manier dat fietsen en wandelen gestimuleerd wordt. We gaan ook groen toevoegen. Het wordt een échte 30 km/u weg.

Daarnaast is sportcomplex Molenvliet alleen via de woonstraten van de Gildenwijk bereikbaar, wat voor nog meer verkeer in de wijk zorgt. Verder zijn er winkels in de wijk, waardoor er vrachtwagens door de wijk rijden. In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Het verbeteren van de fietsroutes en het maken van zoveel mogelijk vrijliggende fietspaden.

Het behouden van een goede busverbinding over de Banneweg. Het verbeteren van wandelpaden en fietspaden.

We zorgen voor goede en korte fiets- en wandelpaden naar de Schelluinsestraat.

We verbeteren de fietsroute naar Beatrixziekenhuis. We onderzoeken wat er mogelijk is om de overlast van geparkeerde auto’s rond het Piazza Center en het Beatrixziekenhuis op te lossen.

Gemeente, ontwikkelaars, Poort6 en maatschappelijke partners nemen maatregelen om inwoners minder afhankelijk te maken van de auto.

We zetten in op meer openbaar vervoer op maat/afroep.

Het in de toekomst mogelijk maken van een HUB rond het kruispunt van de A27 en de MerwedeLingeLijn (--> daarom moet bij iedere ontwikkeling in het gebied, gecheckt worden bij de provincie hoe het staat met de plannen).

56

Waarom?

Waar?

Door de Gildenweg anders in te richten en groen toe te voegen, wordt het wandelen en fietsen aantrekkelijk en veilig én wordt de weg meer onderdeel van de wijk.

Er gaan steeds meer scholieren richting de scholencampus. Door het verbeteren van de fietsroutes kunnen zij daar veilig naartoe blijven fietsen.

Als een nieuwe brug over het Kanaal van Stenenhoek wordt gebouwd, dan ook de fietsroute van de Merwedebrug naar de scholencampus realiseren.

Het Beatrixziekenhuis ligt aan de Banneweg en het is een belangrijke weg die middenin de Woonwijken West lig. Er zijn vanuit de wijk goede wandelpaden naar de bushalte. Fietsers rijden altijd tussen de auto’s of direct ernaast. Het is beter als er fietspaden komen die naast de weg liggen. Ook is het belangrijk dat een fietser door kan rijden. Voetgangers moeten goed en veilig op de stoep kunnen lopen. Nu moet je te ver omrijden naar plaatsen die soms binnen het zicht liggen.

De route naar het Beatrixziekenhuis voelt niet als een veilige fietsroute. Personeel en bezoekers van het Piazza Center en het Beatrixziekenhuis parkeren vaak hun auto in de woonwijken.

Rond het Beatrixziekenhuis Rond Piazza Center.

We willen transformeren van autostad naar fietsstad. Het wegennet wordt hierdoor minder zwaar belast. Dit verbetert de bereikbaarheid van de stad en zorgt voor vitalere inwoners.

Het OV moet voor iedereen aantrekkelijk, bruikbaar, bereikbaar en vooral ook betaalbaar zijn.

Op de lange termijn heeft de provincie daar een OV overstappunt voor ogen.

Rond het kruispunt van de A27 (bus) en de MerwedeLingeLijn.

57

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.5.3 De Haarwijk

Wat?

Deze wijk kenmerkt zich door twee noord-zuidverbindingen, de Mollenburgseweg en de Haarsekaden. Al het verkeer moet over die twee wegen de wijk in en uit rijden en dit geeft overlast voor de mensen die aan deze wegen wonen. Over de Nieuwe Hoven rijdt veel verkeer van oost naar west.

Het verbeteren van de Nieuwe Hoven. Fietsen en groen vinden we daarbij het belangrijkste.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Het verbeteren van de fietsroutes en het maken van zoveel mogelijk vrijliggende fietspaden.

Het zoeken naar andere parkeervoorzieningen voor de Nieuwe Hoven.

Het verbeteren van wandelpaden en fietspaden.

We zorgen ervoor dat vrachtverkeer dat niet in de wijk hoeft te zijn, niet meer door de woonwijken gaat rijden om naar een ander deel van de stad te gaan. (m.u.v. bestemmingsverkeer) Bij herontwikkeling richten we (gemeente, Poort6 en ontwikkelaars) de openbare ruimte beter in.

Gemeente, ontwikkelaars, Poort6 en maatschappelijke partners nemen maatregelen om inwoners minder afhankelijk te maken van de auto.

We zetten in op meer openbaar vervoer op maat/afroep.

58

Waarom?

Waar?

Het is een belangrijke weg voor fietsers en de bomen die er staan bepalen het beeld van deze straat.

Er gaan steeds meer scholieren richting de scholencampus. Door het verbeteren van de fietsroutes kunnen zij daar veilig naartoe blijven fietsen. Het is een belangrijke weg voor fietsers en de bomen die er staan bepalen het beeld van deze straat. Met het zoeken van andere parkeervoorzieningen komt er meer ruimte in de straat.

Zijstraten Nieuwe Hoven.

Fietsers rijden altijd tussen de auto’s of direct ernaast. Het is beter als er fietspaden komen die naast de weg liggen. Ook is het belangrijk dat een fietser door kan rijden. Voetgangers moeten goed en veilig op de stoep kunnen lopen.

Richting de scholencampus.

In de wijken zijn vooral 30 km/u wegen die zijn bedoeld voor de inwoners of bezoekers in de wijk.

De hele wijk en met name de Mollenburgseweg, Haarsekaden.

De straten zijn krap. Weg, parkeerplaatsen, voetpad, fietspad en groen zijn gerealiseerd binnen een kleine ruimte. Voetpaden zijn smal, soms staat er een boom of lantaarnpaal in het midden. We moeten keuzes maken. Ook hebben de hulpdiensten moeite om op locatie te komen. We willen transformeren van autostad naar fietsstad. Het wegennet wordt hierdoor minder zwaar belast. Dit verbetert de bereikbaarheid van de stad en zorgt voor vitalere inwoners.

Het OV moet voor iedereen aantrekkelijk/bruikbaar/ bereikbaar en vooral ook betaalbaar zijn.

59

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.5.4 Stalkaarsen

Wat?

Stalkaarsen is een rustige woonwijk met goede straten. Scholen zorgen voor extra verkeer op sommige momenten. Er rijdt wel wat sluipverkeer door de wijk vanuit de Haarwijk naar de Banneweg. Er fietsen ook veel scholieren door de wijk.

Het verbeteren van de fietsroutes en het maken van zoveel mogelijk vrijliggende fietspaden.

Het verbeteren van wandelpaden en fietspaden.

We onderzoeken wat er mogelijk is om de overlast van geparkeerde auto’s rond het Piazza Center en het Beatrixziekenhuis op te lossen. We zorgen ervoor dat vrachtverkeer dat niet in de wijk hoeft te zijn, niet meer door de woonwijken gaat rijden om naar een ander deel van de stad te gaan. We gaan de Mollenburgseweg inrichten als een 30 km/u weg.

Gemeente, ontwikkelaars, Poort6 en maatschappelijke partners nemen maatregelen om inwoners minder afhankelijk te maken van de auto. We zetten in op meer openbaar vervoer op maat/afroep.

4.5.5 Molenvliet

Wat?

Molenvliet heeft maar één smalle toegangsweg vanuit de Gildenwijk over de Bataafsekade. Vanuit de richting van Schelluinen kunnen fietsers gebruik maken van de Schelluinsekaden. Het meeste verkeer komt echter over de Bataafsekade, waardoor dit gebied slecht bereikbaar is en ook nog eens onveilig voor fietsverkeer.

Het verbeteren van de fietsroutes en het maken van zoveel mogelijk vrijliggende fietspaden.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Het maken van een nieuwe toegangsweg vanaf de Banneweg richting Molenvliet. Maar hiervoor is geld en medewerking van de Provincie noodzakelijk. Gemeente, ontwikkelaars, Poort6 en maatschappelijke partners nemen maatregelen om inwoners minder afhankelijk te maken van de auto. We zetten in op meer openbaar vervoer op maat/afroep.

Het in de toekomst mogelijk maken van een HUB rond het kruispunt van de A27 en de MerwedeLingeLijn (--> daarom moet bij iedere ontwikkeling in het gebied, gecheckt worden bij de provincie hoe het staat met de plannen).

60

Waarom?

Waar?

Er gaan steeds meer scholieren richting de scholencampus. Door het verbeteren van de fietsroutes kunnen zij daar veilig naartoe blijven fietsen.

Fietsers rijden altijd tussen de auto’s of direct ernaast. Het is beter als er fietspaden komen die naast de weg liggen. Ook is het belangrijk dat een fietser door kan rijden. Voetgangers moeten goed en veilig op de stoep kunnen lopen. Personeel en bezoekers van het Piazza Center en het Beatrixziekenhuis parkeren vaak hun auto in de woonwijken.

Rond het ziekenhuis en de Colvenier.

In de wijken zijn vooral 30 km/u wegen die zijn bedoeld voor de inwoners of bezoekers in de wijk.

De hele wijk, maar met name de Mollenburgseweg.

De weg is niet ingericht als een 30 km/u weg. Daardoor rijden auto’s en ander verkeer vaak harder. Dit geeft hinder bij de omwonenden. We willen transformeren van autostad naar fietsstad. Het wegennet wordt hierdoor minder zwaar belast. Dit verbetert de bereikbaarheid van de stad en zorgt voor vitalere inwoners. Het OV moet voor iedereen aantrekkelijk/bruikbaar/ bereikbaar en vooral ook betaalbaar zijn.

Waarom?

Waar?

Er gaan steeds meer scholieren richting de scholencampus. Door het verbeteren van de fietsroutes kunnen zij daar veilig naartoe blijven fietsen. We halen het autoverkeer en het fietsverkeer uit elkaar. Hierdoor wordt het veiliger voor de fietser op de Bataafsekade en komen er ook meer bezoekers op de fiets. We willen transformeren van autostad naar fietsstad. Het wegennet wordt hierdoor minder zwaar belast. Dit verbetert de bereikbaarheid van de stad en zorgt voor vitalere inwoners. Het OV moet voor iedereen aantrekkelijk/bruikbaar/bereikbaar en vooral ook betaalbaar zijn.

Op de lange termijn heeft de provincie daar een OV overstappunt voor ogen.

Rond het kruispunt van de A27 (bus) en de MerwedeLingeLijn.

61

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.5.6 Conclusie op de opgave bereikbaarheid en toegankelijkheid Conclusie op de dilemma’s over bereikbaarheid en toegankelijkheid: 1.

Op de Nieuwe Hoven geven we prioriteit aan de fiets en het groen. Fietsers krijgen meer ruimte, maar dit mag niet zorgen voor meer verkeersproblemen met auto’s. Er wordt gezocht naar andere oplossingen voor parkeren. De bomenlaan blijft zoveel mogelijk zoals die is. Als nodig worden (de soort) bomen aangepast of vervangen.

2.

Op de Gildenweg gaan we fietsen en wandelen stimuleren. De Gildenweg wordt zo ingericht dat fietsen en wandelen makkelijker en leuker wordt. Auto’s moeten zich aan de maximumsnelheid van 30 km/u houden. Kansen om de straat groener en veiliger te maken worden zoveel mogelijk gebruikt.

3.

Molenvliet wordt beter bereikbaar voor auto’s. Er komt een nieuwe weg vanaf de Banneweg, zodat auto’s Molenvliet beter kunnen bereiken zonder door de woonwijk te rijden. De Bataafsekade wordt een fietsstraat om het voor de fietser veiliger en aantrekkelijker te maken. Voor deze plannen is er samenwerking nodig met de provincie en extra geld.

4.

We gaan voor veilige fietsroute en gebruiken de kansen uit twee scenario’s. Fietsroutes die er al zijn worden verbeterd. We zoeken naar kansen voor nieuwe vrijliggende fietspaden. Zo zorgen we ervoor dat de steeds groter wordende groep scholieren die naar de scholencampus fietsen, daar veilig en makkelijk kunnen komen.

Eindconclusie Verkeer en mobiliteit zijn belangrijk in Woonwijken West en moeten goed worden aangepakt. De stad groeit, zowel in inwoners als banen, waardoor de druk op de wegen groter wordt. Er is meer ruimte nodig voor verkeer en genoeg parkeerplaatsen. Het overstappen naar andere manieren van vervoer kan helpen om de druk te verminderen. De fiets is een belangrijk alternatief voor de auto en het is belangrijk om hier meer ruimte voor te maken. Voor veel van de wegen is nu al weinig ruimte. De benodigde, extra, ruimte voor fietsers en voetgangers is lastig te realiseren binnen de bestaande wegopbouw, omdat die vaak al relatief krap is. Toch blijft het lastig om in onze stad uiteindelijk minder verkeer te krijgen, want we hebben ook de ambitie om verder te groeien. Dit zorgt weer voor extra druk op de openbare ruimte.

Een HUB is duur en lastig in te passen, maar toch erg belangrijk voor Gorinchem. De wens voor een HUB is een wens voor de langere termijn.

62

63

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.6.1 De opgave Wat vindt Gorinchem over gezondheid?

Wat zegt de omgevingsvisie over gezondheid ?

Inwoners willen elkaar graag op straat kunnen ontmoeten en fijn door de wijk kunnen wandelen. Het groen in de wijk moet beter verbonden worden, en trottoirs en wandelpaden moeten voor iedereen goed toegankelijk zijn.

Gorinchem wil een stad zijn waar iedereen gezond, sociaal en fijn kan leven. Inwoners worden geholpen om gezondere keuzes te maken met voldoende voorzieningen en plekken die voor iedereen toegankelijk zijn.

Er is behoefte aan meer contact en betrokkenheid tussen inwoners. Ook missen inwoners voorzieningen zoals een huisarts of een gezondheidscentrum in de Gildenwijk. Daarnaast is er te weinig aandacht voor plekken om fietsen te parkeren.

We moeten zuiniger zijn op het groen in de wijk. Problemen zoals vervuiling en geluidsoverlast hebben een slechte invloed op de gezondheid van mensen, dieren en de natuur. De omgeving moet mensen uitnodigen om te bewegen.

Het wonen langs de snelwegen wordt meestal niet als een probleem gezien.

Nu beweegt 60% van de inwoners te weinig volgens de landelijke norm. Overgewicht komt vaak voor. Een beweegvriendelijke omgeving kan helpen om overgewicht tegen te gaan of te verminderen. Denk hierbij aan veilige wandel- en fietspaden, genoeg openbare sport- en beweegplekken, en groen dat goed wordt onderhouden. Dit zorgt voor een gezondere stad.

Wat zegt de integrale samenlevingsvisie over gezondheid ? Naast de omgevingsvisie is ook de Integrale Samenlevingsvisie vastgesteld. Hierin staat dat we vinden dat iedereen in Gorinchem ertoe doet en dat we een stad willen zijn waar inwoners naar elkaar omkijken. Samen maken we het verschil. De gemeente en haar partners werken samen met inwoners aan een gezonde leefstijl, een betrokken stad en een samenleving waarin iedereen kan meedoen en de juiste ondersteuning en zorg krijgt. De visie richt zich op vier opgaven: 1. een gezonde leefstijl, 2. betrokken inwoners, 3. toegankelijkheid en 4. passende ondersteuning en zorg.

64

4.6 Gezondheid Een gezonde levensstijl voorop

65

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

Inspiratie opgave gezondheid

Wat is het dilemma over gezondheid? Toekomstige invulling Piratenland op Molenvliet De locatie van Piratenland wordt op dit moment gebruikt voor de opvang van vluchtelingen. Zodra deze functie niet meer nodig is, zijn er verschillende mogelijkheden om deze plek een nieuwe bestemming te geven. De locatie kan gebruikt worden voor de toekomstige HUB. Of de oorspronkelijke sportfunctie kan worden hersteld. Dit kan ook gecombineerd worden met een uitbreiding van sportpark Molenvliet, wat extra ruimte biedt voor sportactiviteiten.

66

De mogelijke scenario’s voor verbetering van de locatie Piratenland op basis van de drie doelen (ambities) uit de omgevingsvisie zijn: 1.

Piratenland als kantorenlocatie (‘in combinatie met een HUB creëren een nieuwe kantorenlocatie’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad;

2.

We blijven sporten op Piratenland (‘we brengen sportvoorzieningen terug en breiden die hier uit’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner en de ambitie van een gezonde groei van de stad;

3.

Transferium en energiehub (‘in aansluiting op een HUB (bus en trein) creëren we een energiehub en transferium’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad.

Gezonde wijken in de oksel van de snelweg Toen de woningen in de Gildenwijk werden gebouwd, was het nog niet zo druk op de snelwegen als nu. De toename van het verkeer heeft invloed op de woonkwaliteit. Het zorgt voor een slechtere luchtkwaliteit en meer geluidsoverlast, wat een negatieve invloed heeft op het dagelijks leven van inwoners. De omgevingsvisie stelt hoge ambities voor verbetering. Dit vraagt om duidelijke keuzes om het woonplezier te vergroten. Het aanpakken van deze uitdagingen kan bijdragen aan een gezondere en prettigere leefomgeving.

De mogelijke scenario’s voor verbetering van het wonen langs de snelwegen, op basis van de drie doelen (ambities) uit de omgevingsvisie: 1.

Stevige maatregelen voor gezondheid (gezonde maatregelen) (‘we zetten zwaar in op het trekken van maatregelen en onderzoeken welke maatregelen het meest doeltreffend zijn voor het afvangen van fijnstof en weren van geluid’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner en de ambitie van een gezonde groei van de stad;

2.

Verminderen woningen langs de snelweg (‘het aantal mensen dat daarmee in deze zone woont neemt daarmee af ’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner;

3.

Bestaande situatie accepteren en zorgen voor meer groen (‘we voldoen aan de wettelijke vereisten, we zetten daarom in op andere kwaliteiten zoals een ‘groene long’’), vanuit de ambitie van het vergroenen van de stad.

67

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.6.2 De Gildenwijk

Wat?

De Gildenwijk heeft veel inwoners met zorg vanuit de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning), ook vanwege het hoge aantal ouderen. Ouderen hebben zorg nodig in een instelling (intramuraal) of thuis (extramuraal). Er zijn voorzieningen nodig die daarbij passen. Ook is het een kwetsbare wijk met o.a. veel overgewicht en zijn er veel sociale huurwoningen. Dit laat zien dat er weinig wordt gesport en minder gezond gegeten.

Het toevoegen van plekken in de wijk waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten.

Het grote aantal ouderen, de zorg (Wmo) en de kwetsbaarheid, vergroten de kans op eenzaamheid. Daarnaast wonen er veel mensen met dementie in de wijk. Maar de wijk heeft op de lange termijn ook een kans op meer jonge aanwas (in de Gildenwijk wonen veel jongeren die een hogere kans hebben om in de criminaliteit te komen).

We willen dat er voldoende gezondheidscentra (artsen, fysiotherapeuten) en maatschappelijke functies in deze wijk aanwezig zijn.

We zetten er op in dat alle scholen ‘Thuis-nabij-scholen/ onderwijs’ en ‘inclusieve scholen’ worden.

Er zijn veel zorgvoorzieningen in de Gildenwijk, zoals GGZ en ouderenzorg. Hierdoor voldoet de wijk aan de zorgbehoefte van de inwoners. De Gildenwijk is een levendige wijk waar iedereen fijn kan wonen. De woonomgeving is betaalbaar en door de betrokkenheid en begrip van inwoners onderling, is het prettig wonen. Er wonen mensen met verschillende achtergronden en leeftijden. Om dit verder te versterken, kunnen er meer soorten woningen worden gebouwd, met extra aandacht voor kwaliteit en duurzaamheid. Ook wordt er ingezet op meer zelf- en samenredzaamheid en sociale samenhang om de wijk aantrekkelijk te houden voor iedereen. In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

We maken alle speeltuinen natuurvriendelijk en groener. We accepteren dat er dicht bij de snelweg wordt gewoond. We onderzoeken welke maatregelen (om de gezondheid te verbeteren) we kunnen nemen bij bestaande bouw én nieuwe ontwikkelingen. De financiële gezondheid van de inwoners (3).

Een zinvolle daginvulling voor alle inwoners (3).

Een leven lang leren (3).

Het eten van gezonde voeding en het hebben van een gezond gewicht (1). Het verminderen van middelengebruik (1).

Het begeleiden van jonge aanwas (1).

Het zijn van een tolerante stad (2).

Het omzien naar elkaar (2).

68

Waarom?

Waar?

Deze wijk heeft grote uitdagingen en een sterke behoefte aan een ontmoetingsplek. Zo’n plek helpt bewoners om elkaar te ontmoeten, samen activiteiten te organiseren en zorgt voor meer verbinding in de wijk.

Samen onderweg Van Goudoeverstraat, de Brede School Gildenplein en het Natuurcentrum in het Gijsbert van Andelpark.

Het is belangrijk dat er voldoende voorzieningen zijn, zodat iedereen toegang heeft tot wat nodig is. Waar mogelijk kunnen voorzieningen worden samengevoegd. Dit maakt het efficiënter en zorgt voor een beter gebruik van de beschikbare ruimte. In deze wijk is er vraag naar een huisarts en/of een gezondheidscentrum. Het is belangrijk voor de inwoners om alles wat ze nodig hebben dichtbij huis te kunnen vinden.

Ontwikkelingen.

Gezondheidscentra en plekken voor maatschappelijke ondersteuning zijn belangrijk in deze wijk. Schoolgebouwen kunnen beter worden benut door ze multifunctioneel/efficiënter in te zetten. Ze moeten toegankelijk zijn voor iedereen, zodat ze meer kunnen betekenen voor de wijk. De gebouwen zouden een belangrijke basis in de wijk moeten vormen. Ze kunnen dienen als plekken voor onderwijs, maar ook voor sociale, culturele of sportieve activiteiten. Het is belangrijk dat deze gebouwen energieneutraal zijn en dat er voorzieningen dichtbij huis zijn voor bewoners. Dit draagt bij aan een duurzame en toegankelijke leefomgeving. Speeltuinen worden zo uitdagender om in te spelen en ze zijn ook beter voor planten en dieren. We voldoen aan de wettelijke normen. Om aan de WHO normen te voldoen, zijn er grote maatregelen nodig. In Gorinchem is de bouwgrond schaars en hebben we de ambitie (gezond) te groeien, we moeten onze gronden goed benutten. In deze wijk wonen veel mensen in een sociale huurwoning. Vaak staat dit gelijk aan een laag opleidingsniveau en een laag inkomen. Ook leven veel mensen in armoede en hebben veel mensen schulden. Relatief veel mensen hebben geen zinvolle daginvulling. Een goede daginvulling bevordert de mentale gezondheid en vermindert eenzaamheid. Het is belangrijk dat inwoners zich nuttig kunnen vermaken op de juiste plek.

Dit zorgt voor “gelukkigere” burgers en een betere arbeidsmarkt. In de Gildenwijk is de kansenongelijkheid hoog. Er zijn veel inwoners die minder kansen krijgen in het leven. Ook zijn er veel inwoners met lage basisvaardigheden, dit willen we beter maken. Omdat er veel overgewicht is in de wijk en de inwoners in deze wijk weinig sporten (onder de landelijke richtlijn). Dat is niet goed voor de gezondheid.

Beweegrondjes aan elkaar verbinden.

Er wordt in deze wijk veel gerookt en er wordt veel alcohol gedronken. Ook zijn er signalen van drugsgebruik. Dat is niet goed voor de gezondheid. In deze wijk is de kans voor jongeren om in de criminaliteit te komen het hoogste. Daarom is het belangrijk dat jongeren goed begeleid worden, zodat dit voorkomen kan worden. In deze wijk wonen veel verschillende mensen. Er zijn veel vooroordelen (stigma’s) en verschillende doelgroepen staat tegenover elkaar (polarisatie). Dit willen we veranderen. Er is veel vereenzaming. Inwoners willen weinig hulp aan hun buren geven en doen weinig vrijwilligerswerk. Dit is echter wel nodig om de zorg beschikbaar en betaalbaar te houden.

69

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.6.3 De Haarwijk

Wat?

De Haarwijk is een drukke en multiculturele stadswijk met een eigen, trots karakter. In de levendige wijk wonen mensen van verschillende leeftijden, achtergronden en economische situaties. Binnen de kleine buurtjes in de wijk zijn buren vaak betrokken bij elkaar, maar tussen de buurtjes is die betrokkenheid veel minder. De verschillen tussen de buurten zijn opvallend groot. Deze wijk is een kwetsbare wijk. Er is o.a. veel overgewicht en zijn er veel sociale huurwoningen. Dit laat zien dat er minder wordt gesport en minder gezond wordt gegeten.

We zetten er op in dat alle scholen ‘Thuis-nabij-scholen/ onderwijs’ en ‘inclusieve scholen’ worden.

De Haarwijk heeft veel verschillende soorten woningen in buurten met een eigen stijl. We gaan ons richten op meer betrokkenheid binnen de buurt, waarbij het unieke karakter van de wijk behouden blijft. Dit geldt ook voor het multiculturele winkelgebied.

We maken alle speeltuinen natuurvriendelijk en groener.

Er is een wens om houtstook installaties te verbieden. Dit is een goed idee, maar het is de vraag of dit juridisch en later ook bestuurlijk mogelijk is.

We accepteren dat er dicht bij de snelweg wordt gewoond. We onderzoeken welke maatregelen (om de gezondheid te verbeteren) we kunnen nemen bij bestaande bouw én nieuwe ontwikkelingen. Een zinvolle daginvulling voor alle inwoners (3).

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Een leven lang leren (3).

Het eten van gezonde voeding en het hebben van een gezond gewicht (1).

Het verminderen van middelengebruik (1).

Het zijn van een tolerante stad (2).

Het omzien naar elkaar (2).

70

Waarom?

Waar?

Schoolgebouwen kunnen beter worden benut door ze, multifunctioneel/efficiënter in te zetten. Ze moeten toegankelijk zijn voor iedereen, zodat ze meer kunnen betekenen voor de wijk.

Samen onderweg Van Goudoeverstraat en de Brede School Gildenplein.

De gebouwen zouden een belangrijke basis in de wijk moeten vormen. Ze kunnen dienen als plekken voor onderwijs, maar ook voor sociale, culturele of sportieve activiteiten. Het is belangrijk dat deze gebouwen energieneutraal zijn en dat er voorzieningen dichtbij huis zijn voor bewoners. Dit draagt bij aan een duurzame en toegankelijke leefomgeving. Speeltuinen worden zo uitdagender om in te spelen en ze zijn ook beter voor planten en dieren. We voldoen aan de wettelijke normen. Om aan de WHO normen te voldoen, zijn er grote maatregelen nodig. In Gorinchem is de bouwgrond schaars en hebben we de ambitie (gezond) te groeien, we moeten onze gronden goed benutten. Relatief veel mensen hebben geen zinvolle daginvulling. Een goede daginvulling bevordert de mentale gezondheid en vermindert eenzaamheid. Het is belangrijk dat inwoners zich nuttig kunnen vermaken op de juiste plek. Dit zorgt voor “gelukkigere” burgers en een betere arbeidsmarkt. In de Haarwijk is de kansenongelijkheid hoog. Er zijn veel inwoners die minder kansen krijgen in het leven. Ook zijn er veel inwoners met lage basisvaardigheden, dit willen we beter maken. Omdat er veel overgewicht is in de wijk en de inwoners in deze wijk weinig sporten (onder de landelijke richtlijn). Dat is niet goed voor de gezondheid.

Beweegrondjes aan elkaar verbinden.

Er wordt in deze wijk veel gerookt en er wordt veel alcohol gedronken. Ook zijn er signalen van drugsgebruik. Dat is niet goed voor de gezondheid. In deze wijk wonen veel verschillende mensen. Er zijn veel vooroordelen (stigma’s) en verschillende doelgroepen staat tegenover elkaar (polarisatie). Dit willen we anders. Er is veel vereenzaming. Inwoners willen weinig hulp aan hun buren geven en doen weinig vrijwilligerswerk. Dit is echter wel nodig om de zorg beschikbaar en betaalbaar te houden.

71

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.6.4 Stalkaarsen

Wat?

De wijk Stalkaarsen is nog best nieuw. Het is er rustig, ondanks dat het in een stedelijke omgeving ligt. De wijk is goed bereikbaar en heeft veel verschillende soorten woningen, geschikt voor jong en oud. De voorzieningen die bewoners willen, zijn redelijk dichtbij. Het doel is om de kwaliteit van het openbaar gebied en de woningen te verbeteren. Ook willen we dat de wijk meer een eigen karakter en identiteit krijgt.

Het is belangrijk voor de wijk om een plek te behouden waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

We zetten er op in dat alle scholen ‘Thuis-nabij-scholen/ onderwijs’ en ‘inclusieve scholen’ worden.

We maken alle speeltuinen natuurvriendelijk en groener.

We accepteren dat er dicht bij de snelweg wordt gewoond. We onderzoeken welke maatregelen (om de gezondheid te verbeteren) we kunnen nemen bij bestaande bouw én nieuwe ontwikkelingen. Een leven lang leren (3).

Het eten van gezonde voeding en het hebben van een gezond gewicht (1).

Het stimuleren om meer te bewegen (1).

Het verminderen van middelengebruik (1).

Het omzien naar elkaar (2).

72

Waarom?

Waar?

Zo’n plek helpt inwoners om elkaar te ontmoeten en samen activiteiten te organiseren. Het zorgt ook voor meer verbinding in de wijk.

Buurtkamer stalkaarsen en het beter benutten Brede School Schuttersplein.

Het is belangrijk dat er voldoende voorzieningen zijn, zodat iedereen toegang heeft tot wat nodig is. Waar mogelijk kunnen voorzieningen worden samengevoegd. Dit maakt het efficiënter en zorgt voor een beter gebruik van de beschikbare ruimte. Schoolgebouwen kunnen beter worden benut door ze multifunctioneel/efficiënter in te zetten. Ze moeten toegankelijk zijn voor iedereen, zodat ze meer kunnen betekenen voor de wijk. De gebouwen zouden een belangrijke basis in de wijk moeten vormen. Ze kunnen dienen als plekken voor onderwijs, maar ook voor sociale, culturele of sportieve activiteiten. Het is belangrijk dat deze gebouwen energieneutraal zijn en dat er voorzieningen dichtbij huis zijn voor bewoners. Dit draagt bij aan een duurzame en toegankelijke leefomgeving. Speeltuinen worden zo uitdagender om in te spelen en ze zijn ook beter voor planten en dieren. We voldoen aan de wettelijke normen. Om aan de WHO normen te voldoen, zijn er grote maatregelen nodig. In Gorinchem is de bouwgrond schaars en hebben we de ambitie (gezond) te groeien, we moeten onze gronden goed benutten. In Stalkaarsen is de kansenongelijkheid hoog. Er zijn veel inwoners die minder kansen krijgen in het leven. Ook zijn er veel inwoners met lage basisvaardigheden, dit willen we beter maken. Omdat er veel overgewicht is in de wijk en de inwoners in deze wijk weinig sporten (onder de landelijke richtlijn).

Dat is niet goed voor de gezondheid.

Beweegrondjes aan elkaar verbinden.

In deze wijk voldoen de inwoners niet aan de landelijke beweegrichtlijnen en ook sporten onze inwoners weinig in clubverband.

Beweegrondjes toevoegen in de wijk.

Er wordt in deze wijk veel gerookt en er wordt veel alcohol gedronken. Ook zijn er signalen van drugsgebruik. Dat is niet goed voor de gezondheid. Er is veel vereenzaming. Inwoners willen weinig hulp aan hun buren geven en doen weinig vrijwilligerswerk. Dit is echter wel nodig om de zorg beschikbaar en betaalbaar te houden.

73

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.6.5 Molenvliet

Wat? We zetten in op...

Molenvliet is een gebied dat gericht is op sport. Er zijn verschillende sportclubs en faciliteiten zoals voetbal, hockey, korfbal, atletiek, padel en een zwembad. Door de groei van de stad en meer vraag naar sporten, komt de capaciteit van deze voorzieningen onder druk te staan.

Een sportplek, met een nieuwe groene aantrekkelijke invulling, op Piratenland.

We willen Molenvliet veranderen in een groene sportomgeving, met natuurlijke sportvelden waar dat kan. Om genoeg plekken te kunnen bieden voor sport, is meer ruimte nodig. In Gorinchem beweegt maar een klein deel van de inwoners genoeg (volgens de landelijke norm). Overgewicht komt steeds vaker voor. Meer sportvoorzieningen op Molenvliet kunnen helpen om mensen gezonder te maken en zorgen voor meer sociale verbinding in de wijk. Er wordt veel gesport en het is een plek waar veel mensen wandelen en fietsen. Ook is de volkstuinvereniging er actief. In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

74

We onderzoeken of er meer samenwerking mogelijk is tussen verenigingen en omni verenigingen. We maken alle speeltuinen natuurvriendelijk en groener.

Waarom?

Waar?

We zien Molenvliet als een gebied dat gericht is op sport.

Er is weinig ruimte meer binnen de gemeente. Daarom willen we ruimte zo goed mogelijk benutten. Speeltuinen worden zo uitdagender om in te spelen en ze zijn ook beter voor planten en dieren.

4.6.6 Conclusie op de dilemma’s over gezondheid Conclusie op de dilemma’s: 1.

De oude locatie van Piratenland blijft in de toekomst een sportplek met een nieuwe groene, aantrekkelijke invulling. Wel blijft de luchtkwaliteit iets om goed in de gaten te houden. In de toekomst wil de provincie rond deze locatie een HUB maken. Dit kan invloed hebben op deze keuze.

2.

We moeten een woonomgeving dicht bij de snelweg accepteren. De gemeente kan dit probleem niet alleen oplossen. Op de lange termijn zijn wel sterke maatregelen nodig. Voor de gezondheid van de inwoners, maar ook om nieuwe woningen of meer woningen te kunnen bouwen in de wijken. Daarom onderzoeken we welke maatregelen we kunnen nemen én accepteren we de situatie zoals die nu is.

Eindconclusie In de Woonwijken West gebeurt veel als het gaat om een gezonde leefstijl. Niet alle inwoners doen hier al aan mee, maar hiervoor is de Integrale Samenlevingsvisie gemaakt. Deze is nu in uitvoering. We maken alle speeltuinen natuurvriendelijker en groener. Beter voor mens, plant en dier. Ook gaan we ervoor zorgen dat in de wijken genoeg plekken zijn waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Dit kan zijn in een park, een (brede) school, buurthuis, maar ook doordat we meer wandelpaden gaan maken.

75

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.7.1 De opgave

Wat vindt Gorinchem over erfgoed?

Wat zegt de omgevingsvisie over erfgoed?

Tijdens gesprekken met de inwoners is duidelijk geworden dat mensen er bewust voor kiezen om in de Woonwijken West te wonen. Ze wonen hier omdat deze wijken een eigen identiteit hebben. Dat is onderdeel van het cultureel erfgoed van onze stad.

Bij het maken van plannen voor de wijken is het belangrijk om het cultureel erfgoed te beschermen, sterker te maken en goed te gebruiken.

Dit zien we vooral terug in de Gildenwijk, met plekken zoals Kremlin II, Gebouw de Toekomst en de Verborgen speeltuin. Ook in de Haarwijk is dit te zien, bijvoorbeeld bij Nieuwe Hoven, Ready 1882, de Wederopbouw, de structuur van de straten en de oude waterstructuren. Elk van deze plekken heeft zijn eigen verhaal over het erfgoed. Aan het einde van Molenvliet waren en zijn er volkstuinen voor arbeiders. De Schelluinsevliet werd vroeger gebruikt als open riool. In Stalkaarsen is Kremlin II belangrijk, en in de Haarwijk valt vooral de grote Turkse gemeenschap op.

In Woonwijken West is veel erfgoed te vinden. Dit gaat om oude structuren, gebouwen uit de wederopbouw en erfgoed van na 1965 (post 65 erfgoed). Ook ligt een groot deel van deze wijken in de beschermde zone (bufferzone) van het Unesco Werelderfgoed Hollandse Waterlinies. De sterke punten van het erfgoed worden gebruikt bij het maken van plannen voor herontwikkeling. Het verhaal van vroeger en wat daarvan over is, laten zien wie wij zijn als stad. Dit verleden maakt de wijken mooier en fijner om te wonen. Mooie wijken trekken nieuwe inwoners en bedrijven aan. Het belangrijkste doel is om het erfgoed te behouden en te verbeteren. Als dat niet lukt, kan het erfgoed een inspiratiebron zijn voor nieuwe plannen.

Wat is het dilemma over erfgoed? Er waren geen tegenstrijdige belangen voor de opgave erfgoed en drijvende kracht.

76

4.7 Erfgoed als drijvende kracht Cultureel historisch erfgoed beschermen, versterken en benutten

77

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.7.2 De Gildenwijk

Wat?

De Gildenwijk is een wijk die na de Tweede Wereldoorlog is gebouwd. Er staan bijzondere gebouwen uit de wederopbouw, zoals het Kremlin, het oude gebouw van vakcollege ‘t Gilde School en het voormalige belastingkantoor. De wijk ligt naast het Beatrixziekenhuis en daarnaast het Gijsbert van Andelpark. Dit park is belangrijk voor de wijk en voor heel Gorinchem. Ook is het Piazza Center een belangrijk winkelgebied. Dit is van waarde voor de wijk, de inwoners van Gorinchem en zelfs voor de regio.

Het benoemen en beschrijven van belangrijke post65 gebouwen en hoe we hiermee om willen gaan.

We zorgen ervoor dat panden met een monumentale waarde en hun omgeving hun eigen identiteit houden en sterker worden. Als het mogelijk is behouden we bijzondere gebouwen of delen van bijzondere gebouwen, zolang dit het woonplezier niet in de weg staat.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

4.7.3 De Haarwijk

Wat?

De Haarwijk is een woonwijk die deels na de Tweede Wereldoorlog is gebouwd, tijdens de wederopbouw. In de wijk staan veel monumenten. Er zijn al enkele veranderingen geweest, maar de oorspronkelijke opzet van de wijk is nog goed te zien. De Mollenburgseweg en de Haarsekaden zijn belangrijke straten, met buurten daartussen. Ook de Torenflat, de Windroos en de Johanneskerk bepalen de structuur van de wijk.

Het benoemen en beschrijven van belangrijke post65 gebouwen en hoe we hiermee om willen gaan.

Het zuidelijke deel van de wijk is ouder en komt uit de tijd tussen de twee wereldoorlogen. In die tijd woonden hier officieren, omdat Gorinchem toen een garnizoensstad was met een kazerne. De opzet van de wijk is nog herkenbaar en heeft waarde voor het straatbeeld. Het meest zuidelijke deel van de Haarwijk heeft een parkachtige uitstraling. Een opvallend gebouw is het wooncomplex Evia, dat ligt bij de Banneweg en het spoor. In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

78

Het behouden van de identiteit van de wijken en het sterker maken van deze identiteit door aandacht te geven aan oude straten, waterstructuren en gebouwen met een monumentale waarde en hun omgeving.

Waarom?

Waar?

Het is belangrijk dat inwoners zich thuis voelen in de wijk. De identiteit van de wijk helpt hierbij. Zo voel je je meer verbonden met de mensen in de buurt en met de plek waar je woont.

Bij alle herontwikkelingprojecten, o.a. het voormalig belastingkantoor en het oude gebouw van vakcollege ‘t Gilde.

Het is belangrijk dat inwoners zich thuis voelen in de wijk. De identiteit van de wijk helpt hierbij. Zo voel je je meer verbonden met de mensen in de buurt en met de plek waar je woont.

Bij alle herontwikkelingprojecten, o.a. het voormalige belastingkantoor en het oude gebouw van vakcollege ‘t Gilde.

Waarom?

Waar?

Het is belangrijk dat inwoners zich thuis voelen in de wijk. De identiteit van de wijk helpt hierbij. Zo voel je je meer verbonden met de mensen in de buurt en met de plek waar je woont. Het is belangrijk dat inwoners zich thuis voelen in de wijk. De identiteit van de wijk helpt hierbij. Zo voel je je meer verbonden met de mensen in de buurt en met de plek waar je woont.

Bij alle herontwikkelingprojecten, o.a. de Haarsekaden en Mollenburgseweg.

79

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.7.4 Stalkaarsen

Wat?

Stalkaarsen is een wijk die na 1965 is gebouwd (post65). In de wijk staan bijzondere gebouwen zoals Kremlin I, de Exoduskerk en de Annasr Moskee. Het Waterpark, waar mensen kunnen ontspannen en recreëren, is een mooie toevoeging aan de wijk.

Het benoemen en beschrijven van belangrijke post65 gebouwen en hoe we hiermee om willen gaan.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

We zorgen ervoor dat panden met een monumentale waarde en hun omgeving hun eigen identiteit houden en sterker worden. Als het mogelijk is behouden we bijzondere gebouwen of delen van bijzondere gebouwen, zolang dit het woonplezier niet in de weg staat. Het behouden van de identiteit van de wijken en het sterker maken van deze identiteit door aandacht te geven aan oude straten, waterstructuren en gebouwen met een monumentale waarde en hun omgeving.