Document · PDF

20250619 I&O Gebiedspaspoort gorinchem_05062025

Parallelsessie raadzaal 19 juni 2025, gemeente GorinchemBij agendapunt: I&O Gebiedspaspoort Woonwijken West26.763 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Concept Gebiedspaspoort Woonwijken West

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

Voorwoord

1. Algemeen 1.1 Inleiding 1.2 Waarom dit gebiedspasport? 1.3 Het proces

1.1 Inleiding

1.4 Leeswijzer

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet ingegaan. Sinds dat moment zijn gemeenten en waterschappen verantwoordelijk voor veel regels die eerder bij de Rijksoverheid lagen. De Omgevingswet bundelt 26 wetten, 60 Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s) en 75 ministeriële regelingen. Het doel van de Omgevingswet is om het omgevingsrecht duidelijker te maken, de leefomgeving op de eerste plaats te zetten, ruimte te bieden voor lokale aanpassingen (aanpassingen op een specifieke plek) en de besluitvorming sneller te maken. Ook in Gorinchem moeten we gezamenlijk aan de slag met de Omgevingswet. Daarom is vooraf (december 2023) een eerste stap gezet met de vaststelling van de ‘omgevingsvisie Gorinchem 2050, Stad in Balans’. De visie beschrijft op hoofdlijnen de ambities (doelen) voor de fysieke leefomgeving van de hele stad. Het sociale beleid van de gemeente staat in onze Integrale Samenlevingsvisie (ISV) In Gorinchem bouwen we gezamenlijk aan een stad die voor iedereen is, duurzaam en vol leven (dit noemen we in de omgevingsvisie ‘een inclusieve, duurzame en vitale stad’). Dit doen we samen met de stad en zoals de Omgevingswet dit voorschrijft. Wat is een gebiedspaspoort Onze stad heeft verschillende wijken, allemaal met hun eigen kwaliteiten en activiteiten. Zo is nieuwbouwwijk Hoog Dalem heel anders dan de oudere Haarwijk of Lingewijk.

In de Lingewijk is de afgelopen jaren al veel aan verbetering van de woonkwaliteit gedaan. Om ook de andere wijken te versterken, wordt per gebied een document gemaakt over hoe we kijken naar, of denken over alles wat je kunt zien, horen, ruiken, aanraken en ervaren op straat (fysieke leefomgeving). Dit wordt een integraal gebiedsgericht kader genoemd. Dit

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

kader is een programma onder de Omgevingswet. Het doel van een programma is om de ambities (doelen) uit de omgevingsvisie uit te werken in thema’s en in gebieden. Dit gebiedspaspoort is zo’n gebiedsgericht kader voor de Woonwijken West. Wat staat er in een gebiedspaspoort? In het gebiedspaspoort staat hoe de Woonwijken West richting 2050 gaan ontwikkelen. Het zegt dus niet wat er exact gaat gebeuren, maar zet de lijnen uit om uiteindelijk het beeld in 2050 te kunnen behalen.

Doelen voor 2050 Het gebiedspaspoort legt de doelen voor 2050 vast voor deze wijken. Het is een langetermijn visie en niet voor alles is (nu) geld.

1.2 Waarom dit gebiedspaspoort? De gemeente maakt met de stakeholders verschillende gebiedspaspoorten omdat de omgevingsvisie op hoofdlijnen is vastgesteld en elke wijk uniek is. Met een ‘eigen’ gebiedspaspoort kan elke wijk, gerichte keuzes maken voor de toekomst.

In het gebiedspaspoort staan geen regels of uitvoeringsplannen en het richt zich niet op de dagelijkse problemen zoals verkeersoverlast of zwerfafval. Het college stelt dit gebiedspaspoort vast en het dient als basis voor het omgevingsplan. In het omgevingsplan komen de regels voor de fysieke leefomgeving. Dagelijkse problemen die tijdens de participatie genoemd werden, zijn uitgezet in de gemeentelijke organisatie. Ontwikkelingen en afspraken Ontwikkelingen waarover al afspraken zijn gemaakt en/ of procedures zijn doorlopen, stonden niet opnieuw ter discussie en zijn onderdeel van dit gebiedspaspoort. Voorbeelden hiervan zijn de autogarage en het gebied ‘de doosjes’ aan de Gildenweg, en Haarwijk-Oost. Start Woonwijken West We beginnen met het gebiedspaspoort voor de Woonwijken West: Gildenwijk, Haarwijk, Stalkaarsen en Molenvliet. Hierbij wordt rekening gehouden met de gebieden die naast deze wijken liggen en de verbindingen. Denk aan fietspaden, het groen, water, en hoe inwoners in Gorinchem binnen de verschillende wijken met elkaar omgaan. Woonwijken West is het eerste gebiedspaspoort. Ook voor andere gebieden komen gebiedspaspoorten.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

Het dilemma Bij het maken van het gebiedspaspoort stonden zeven dilemma’s centraal. Deze dilemma’s zijn zo ontstaan: Het gebied is onderzocht op kansen (mogelijkheden) voor verbetering. De plekken met verbeterkansen zijn bekeken aan de hand van drie doelen (ambities) uit de omgevingsvisie: 1.

Gezonde groei van de stad;

Bevorderen van de gezondheid van inwoners;

Vergroenen van de stad.

Er is bewust gestart met een complex gebied: Gorinchem West. Dit gebied bevat een van de oudste wijken, waar veel gebeurt. Ook zijn er veel plannen, zoals de herontwikkeling van de Van Zomerenlaan en omgeving, de aanleg van het warmtenet in de Gildenwijk en de toekomst van lege gebouwen, zoals het voormalige belastingkantoor en het oude gebouw van vakcollege ‘t Gilde. Soms kunnen niet alle doelen uit de omgevingsvisie op een plek maximaal worden bereikt. Bij tegenstrijdigheden is gekeken welke doel (ambitie) uit de omgevingsvisie het meest bijdraagt aan de opgaven uit de omgevingsvisie (zie ook hoofdstuk 2). Uit deze analyse kwamen zeven plekken, waar de doelen het meest botsen (de grootse verschillen opleveren). Dit wordt in het gebiedspaspoort ‘het dilemma’ genoemd.

Het maken van een keuze uit de drie doelen was nodig om te bepalen welk van de doelen (ambities) uit de omgevingsvisie op die plek het meest belangrijk is. De inwoners konden hun mening geven over de zeven dilemma’s bij de participatie. Voor elke ambitie uit de omgevingsvisie zijn drie of vier scenario’s (mogelijkheden) uitgewerkt voor een mogelijke invulling. Dit is gebeurd op basis van bestaand beleid en/of de participatie. In elk scenario krijgt meestal een van de drie ambities (doelen) de hoogste prioriteit. Elk scenario laat zien wat de verbeterkans op die plek is vanuit dat scenario (doel), en welk effect dat heeft of kan hebben. Daarbij is duidelijk gemaakt wat voor gevolgen het scenario heeft voor de ruimte (ruimtelijke effecten) en op het milieu (milieueffecten). Bij elk dilemma kan op basis van de scenario’s een keuze worden gemaakt, welke ambitie uit de omgevingsvisie op die plek het meest belangrijk is. Uiteindelijk hebben het college en de raad samen de keuzes gemaakt voor de scenario’s op basis van de kansen op verbetering, ambities uit de omgevingsvisie, ruimtelijke effecten, milieueffecten en participatie (gesprekken met inwoners en ondernemers). De keuzes zijn in dit gebiedspaspoort verwerkt in de verdere uitwerking van de opgaven. In de bijlage staat voor alle dilemma’s een uitwerking; per dilemma de verschillende scenario’s op basis van de drie ambities.

Hoewel de dilemma’s invloed hebben op verschillende opgaven, zijn ze in dit gebiedspaspoort maar bij één opgave behandeld. Het dilemma wordt behandeld bij die opgave waarop het de meeste invloed heeft.

Voorbeeld werkwijze dilemma: De Nieuwe Hoven De Nieuwe Hoven is een straat waar duidelijk een probleem is. De fietspaden die hobbelig zijn (door de wortels van de bomen) en wortels van bomen die tot in de huizen groeien. De parkeerplaatsen zijn smal, de fietspaden zijn smal, de voetpaden zijn smal en de weg is onoverzichtelijk. Inwoners vinden de weg ook onveilig. Maar de Nieuwe Hoven is ook erg mooi door de grote groene bomen. Op de Nieuwe Hoven is niet veel ruimte en toch is alles aanwezig. Als we de Nieuwe Hoven willen verbeteren dan moet er een keuze worden gemaakt. Er is gewoon niet genoeg ruimte om alle functies terug te laten komen. In de fietsknelpunten top10 is al vastgesteld dat de weg aangepakt moet worden als fietsroute. In de omgevingsvisie zijn drie doelen (ambities) vastgesteld: 1.

Een gezonde groei

Een gezonde inwoner

Een groene stad.

Tijdens de participatie op straat en tijdens de dialoogavond is aan de stakeholders (inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen) gevraagd hoe zij de Nieuwe Hoven zien. Als ze zouden moeten kiezen om één van de functies te laten verdwijnen, wat zou er dan wat hun betreft weg moeten. Daarbij hebben we de drie doelen uit de omgevingsvisie in ons achterhoofd meegenomen. De mening van de inwoners was verdeeld. Sommige inwoners houden van de bomen, andere inwoners zien de bomen graag verdwijnen vanwege de overlast. Over het algemeen genomen lijkt het weghalen van de functie parkeren het meest voor de hand liggend te zijn. Inwoners kunnen veelal op de oprit parkeren, maar de stakeholders zijn van mening dat de gemeente ergens anders parkeervoorzieningen aan zou moeten bieden. Bijvoorbeeld in de zijstraten.

Als we willen gaan voor een groene stad, dan zetten we in op behoud van de bomen en verder vergroenen van de straat.

We doen helemaal niets en laten het zoals het is, maar dan zullen de bomen waarschijnlijk binnen enkele jaren doodgaan.

De scenario’s zijn voorgelegd aan de Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid (OZHZ). De OZHZ heeft beoordeeld hoeveel impact ieder scenario op de omgeving heeft en of dit positief of negatief is. Ieder scenario is op diverse factoren beoordeeld, van zeer negatief tot zeer positief. (de milieuimpactbeoordeling) Met de opgehaalde informatie vanuit de stakeholders en de informatie uit de milieuimpactbeoordeling, heeft het college een keuze gemaakt voor een scenario. In het geval van de Nieuwe Hoven kiezen zij voor een combinatie van scenario 2 en 3. Maar ze benoemen ook expliciet dat het autoverkeer niet gehinderd mag worden. Vervolgens is een presentatie gehouden in de raad, waarbij de raadsleden zijn geïnformeerd over de dilemma’s en de mogelijke scenario’s. Per dilemma is toegelicht hoe de stakeholders erover denken en wat de milieuimpactbeoordeling is bij de verschillende scenario’s. De raad is gevraagd of zij nog wensen of bedenkingen hadden bij de voorgenomen keuzes van het college. De raad kon zich prima vinden in de keuze die het college wilde maken. De keuze bij het dilemma van de Nieuwe Hoven is daarom ook op deze manier opgenomen in het gebiedspaspoort. En omdat het dilemma voornamelijk over verkeer gaat is dit dilemma beschreven onder de opgave mobiliteit. Daarom is in dit gebiedspaspoort opgenomen:

Op basis van de drie doelen (ambities) en de mening van onze stakeholders zijn een viertal scenario’s uitgewerkt: 1.

Als we willen gaan voor een gezonde groei van de stad dan hebben we de weg nodig voor het verkeer. Je zou dan de auto prioriteit moeten geven.

Als we willen gaan voor de gezonde inwoner, dan hebben we de ruimte nodig voor wandelen en fietsen, waarbij we focussen op ‘ruim baan voor de fiets’, als tegenhanger van de auto.

‘Op de Nieuwe Hoven geven we prioriteit aan de fiets en het groen. Fietsers krijgen meer ruimte, maar dit mag niet zorgen voor meer verkeersproblemen met auto’s. Er wordt gezocht naar andere oplossingen voor parkeren. De bomenlaan blijft zoveel mogelijk zoals die is. Als nodig worden (de soort) bomen aangepast of vervangen’.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

1.3 Het proces Voor het gebiedspaspoort namen we de volgende stappen:

1. Inventariseren & Analyseren

4. Kiezen

Inventariseren & Analyseren: Het bestaande beleid is bekeken en onderzocht, samen met de drie ambities;

Het college heeft een voorlopige keuze gemaakt op basis van de mening van de stakeholders, ter bespreking in de gemeenteraad;

2. Identificeren

5. Uitwerken

Zeven dilemma’s zijn vastgesteld, waarbij meerdere ambities op dezelfde plek mogelijk zijn;

De zeven opgaven uit de omgevingsvisie zijn uitgewerkt, met integratie van de gemaakte keuzes.

3. Betrekken Stakeholders (inwoners, ondernemers, maatschappelijke partijen en partners) zijn betrokken bij de keuzes binnen deze dilemma’s;

Het gebiedspaspoort is tot stand gekomen via een brede, integrale aanpak (vanuit alle afdelingen binnen de gemeente). Dit heeft geleid tot verschillende dilemma’s en scenario’s, die met de stakeholders van onze stad zijn besproken.

1.4 Leeswijzer Elk gebiedspaspoort begint met de belangrijkste punten van de omgevingsvisie. Dit geldt ook voor Woonwijken West. Daarna worden de ambities (doelen), de opgaven (uitdagingen) van het gebied beschreven. De ruimtelijke en programmatische basisstructuur uit de omgevingsvisie was de basis voor het uitwerken van de opgaven. Vervolgens gaat het over de unieke eigenschappen en sterke punten van het gebied. Ook worden trends en ontwikkelingen genoemd die van invloed zijn, samen met een stedebouwkundige analyse van de omgeving. Dit helpt ons om onze identiteit te behouden. Daarna zijn de zeven opgaven uit de omgevingsvisie verder uitgewerkt, ook met hulp van kaarten. De dilemma’s die hierbij spelen, zijn opgenomen in de opgaven. Op de kansenkaart staan de plekken waar mogelijk ruimte is voor verbeteringen (ruimtelijk en kwaliteit). Tot slot is er aandacht voor het bewaken van de inhoud van dit gebiedspaspoort (monitoring) en hoe beoordeeld gaat worden of het gebiedspaspoort tot dat moment goed is uitgevoerd (evaluatie). Waar gesproken wordt over ‘we’ wordt ‘de gemeente’ bedoeld.

Voor elk gebiedspaspoort

Uitgangspunten van de omgevingsvisie Ambities, opgaven en ruimtelijke/programmatische basisstructuur

Specifieke kwaliteiten en unieke kenmerken van het gebied Inclusief trends en ontwikkelingen die van invloed zijn en een stedebouwkundige analyse.

Uitwerken zeven opgaven Ondersteund door kaarten met de dillema’s verwerkt in de beschrijvingen van de opgaven.

De kansenkaart Met de locaties met kansen voor ruimtelijke en kwalitatieve verbetering.

Monitoring en evaluatie

Inhoud omgevingsvisie en vertaling naar Woonwijken West 2.1 Ambities, opgaven en basisstructuur

2.1 Ambities, opgaven en basisstructuur De Gorcumse omgevingsvisie 2050 bestaat uit drie ambities, zeven opgaven en een ruimtelijke en programmatische basisstructuur. In grote lijnen gaat het over wonen, werken, water en de regio. Hiermee is een beeld gemaakt van hoe we Gorinchem in 2050 zien. Het erfgoed van de stad speelt daarbij een belangrijke rol. In dit gebiedspaspoort is opgenomen waar we op inzetten in de Woonwijken West om onze zeven opgaven uit de omgevingsvisie te kunnen invullen. De ambities ‘gezonde groei’, ‘gezonde inwoners’ en ‘groene stad’ staan hierbij centraal. Voor elke ambitie is gekeken hoe Woonwijken West zich kan ontwikkelen. De opgaven uit de omgevingsvisie voor Gorinchem tot 2050 zijn:

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

1. Woonmileu Gorinchem blijft een plek om fijn te wonen voor iedereen, met nieuwe woningen (woonmilieus) en meer verschillende soorten huizen (diversiteit) in de wijken.

2. Economie Ondernemers werken volop samen in Gorinchem. De stad wordt een belangrijk punt in een innovatief netwerk met moderne werkplekken en gebieden waar wonen, werken en ontmoeten samengaan, zoals de mixzones.

3. Klimaat Gorinchem wordt een klimaatveranderingen.

groene

natuurinclusieve

stad

die

klaar

voor

4. Duurzaam Gorinchem wordt klimaatneutraal, liefst vóór 2050.

5. Bereikbaar en toegankelijk Gorinchem wordt beter bereikbaar, met een goede balans tussen auto, fiets, openbaar vervoer en andere manieren van reizen.

6. Gezondheid In Gorinchem staat een gezonde levensstijl voorop. Inwoners worden uitgenodigd om gezonde keuzes te maken, door aanbod van voldoende voorzieningen en plekken die gezonde keuzes ondersteunen.

7. Erfgoed als drijvende kracht Gorinchem is trots op haar cultureel historisch erfgoed. Bij nieuwe plannen wordt ingezet op het beschermen, versterken en benutten van deze historische waarde.

Het gebied 3.1 Kwaliteit en unieke kenmerken 3.2 Trends en ontwikkelingen 3.3 Stedebouwkundige analyse

3.1 Kwaliteit en unieke kenmerken Woonwijken West is anders dan de rest van Gorinchem. In dit gebied zijn veel verschillende soorten woningen, sport- en recreatieplekken. Elke wijk heeft iets unieks, zoals mooie natuur, historische onderdelen en een mix van culturen.

Steunpunt De Banne Net buiten de Woonwijken West ligt steunpunt De Banne van Rijkswaterstaat. Dit hoort bij het gebiedspaspoort Woonwijken West. Het steunpunt blijft op deze plek.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West Woonwijken West

Gildenwijk

Haarwijk

Deze wijk is gebouwd na de Tweede Wereldoorlog. Er zijn meerdere basisscholen en plekken om te sporten, zoals de Van Rappardhal. Het groen in de wijk en het Gijsbert van Andelpark maken het fijn om hier te wonen. Het Piazza Center is een belangrijke plek voor boodschappen en andere dagelijkse spullen, niet alleen voor de inwoners van deze wijk, maar ook voor andere mensen die in of buiten Gorinchem wonen.

Deze wijk heeft huizen van voor én na de Tweede Wereldoorlog. Er zijn sociale huurwoningen en koopwoningen. In de buurt is veel water en groen. De Koningin Wilhelminalaan is een straat waar verschillende culturen samenkomen. Dit stukje van de wijk biedt kansen voor verdere ontwikkeling. De wijk heeft historische elementen, zoals de Haarsekaden en het Lindelaantje, die de wijk echt karakter geven.

Stalkaarsen

Molenvliet

Stalkaarsen is vooral in de jaren ‘70 gebouwd. De wijk ligt naast het recreatieve Waterpark, een mooie plek met veel groen. Aan de noordkant van de wijk ligt de nieuwbouwwijk ‘Tuinen van Mollenburg’. Stalkaarsen is multicultureel en heeft bijzondere gebouwen zoals het Kremlin I. Sportvoorzieningen, zoals scouting, tennis, een voetbalveldje en de natuurspeeltuin, maken de buurt levendig.

Molenvliet is een wijk waar je veel kunt sporten, zoals zwemmen, voetbal, korfbal, hockey, atletiek en padel. Er is veel groen, je kunt er wandelen en de oude molens bekijken. Er zijn ook volkstuinen en goede fietspaden, wat het buitengevoel versterkt. De functies aan de Parallelweg met het autodemontagebedrijf, de woonwagenlocatie en een paar woningen, zijn anders dan de rest van de wijk, maar toch een belangrijk onderdeel.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

3.2 Trends en ontwikkelingen In het gebied Woonwijken West zijn er kansen én uitdagingen. De nadruk ligt op het verbeteren van mobiliteit, het versterken en het aan elkaar verbinden van het groen, het ontwikkelen van ontmoetingsplekken en het versterken van de wijkidentiteit. Dit doen we samen met Poort6 en andere partners.

Gildenwijk

Haarwijk

In de Gildenwijk worden ‘De Doosjes’ (woningen Poort6 langs Gildenweg), het voormalige belastingkantoor en het oude gebouw van vakcollege ’t Gilde herontwikkeld. Deze plekken worden aangepast voor het toevoegen van woningen. Hierbij blijft het karakter van de buurt behouden. Waar mogelijk blijven delen van panden behouden als erfgoed. Er zijn plannen voor betere fietspaden, oplossingen voor parkeerproblemen en een betere doorstroming van het autoverkeer, bijvoorbeeld richting knooppunt Gorinchem en de sportvoorzieningen op Molenvliet.

In de Haarwijk worden plekken, zoals de Lange Slagenstraat ontwikkeld. Een verbetering van de Wilhelminalaan kan een enorme impuls geven aan de wijk. Ook zijn hier kansen om de wijk beter te verbinden met andere delen van de stad. Bijvoorbeeld door nieuwe voetgangers- en fietsbruggen en fietsroutes naar en van scholen. Meer groen op de Haarsekaden, maakt de straat prettiger voor voetgangers. Ook kunnen nieuwe monumenten worden aangewezen.

Stalkaarsen

Molenvliet

In Stalkaarsen ligt de nadruk op de toekomst van het Kremlin-gebouw als rijksmonument en herkenningspunt binnen de wijk. Het is belangrijk dat de kenmerkende architectuur zo blijft. In deze wijk is een ontmoetingsplek, zoals de buurtkamer belangrijk. Het water in de wijk kan beter worden gebruikt, bijv. om langs te wandelen.

In Molenvliet worden de sportvoorzieningen verder verbeterd. Bij het nieuwe zwembad wordt de omgeving aangepast. Er komen multifunctionele sportplekken (accommodaties) en betere wegen. Een nieuwe noordelijke toegangsweg vanaf de Banneweg kan het verkeer beter laten doorstromen en de Bataafsekade ontlasten. Ook wordt langzaam verkeer beter gescheiden van autoverkeer.

Gebiedsgrens Woonwijken West

3.3 Stedebouwkundige analyse Ligging Woonwijken West bestaat uit twee delen. Sportpark Molenvliet en drie woongebieden, gescheiden door de snelweg A27. De woongebieden liggen tussen de A15 in het noorden en de MerwedeLingeLijn in het zuiden. Verbindingen Woonwijken West is ingesloten door grote wegen, waardoor de verbindingen met andere gebieden als ‘poorten’ werken: •

A15 via de Banneweg: Dit is de belangrijkste route binnen de Woonwijken West. De Banneweg verbindt het gebied met het centrum en andere delen van de stad.

•

Nieuwe Hoven: Deze weg is in één richting toegankelijk, alleen vanuit het oostelijke deel van de stad.

•

Oude wegen: De Mollenburgseweg en de Haarsekaden (twee oude ontginningslinten) verbinden het gebied met de noordkant (van de A15).

Het sportgebied Molenvliet is voor auto’s alleen bereikbaar via het viaduct onder de A27 bij de Bataafsekade. Fietsers en wandelaars kunnen wel verder reizen naar omliggende plaatsen, zoals Giessenburg, Schelluinen en HardinxveldGiessendam. Omdat Woonwijken West niet zulke goede verbindingen heeft met de omliggende wijken, heeft het zich ontwikkeld als een zelfstandig stadsdeel. Dit proces begon toen Gorinchem vanaf de jaren ’70 uitbreidde naar het oosten.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

Hoe de wijken eruit zien De wijken in Gorinchem West zijn in korte tijd gebouwd. De snelwegen vormen de grenzen voor deze wijken. Dit heeft geleid tot een duidelijke stedebouwkundige opzet.

appartementengebouwen aan de Dokter van Stratenweg beschermt de wijk tegen het geluid van de snelweg en het Waterpark vormt een groene buffer langs de A15. Molenvliet

Gildenwijk Langs de snelweg A27 staan appartementengebouwen (Intervamflats). Deze bieden niet alleen veel woningen, maar beschermen de wijken ook tegen het geluid van de snelweg. Door deze hoge gebouwen lijkt Gorinchem groter dan het is. Tussen deze appartementengebouwen en de A27 zijn later rond de Schimmelpennincklaan weer huizen gebouwd. Achter de hoge appartementengebouwen worden de gebouwen lager. In de jaren ‘60 wilde Gorinchem groeien naar 80.000 inwoners. Dat is niet gebeurd; de stad heeft minder dan de helft van dat aantal inwoners. De Intervamflats herinneren aan deze grootse plannen. Ten zuiden van de Banneweg zijn nog wel veel woningen gebouwd, tot vier verdiepingen hoog. Haarwijk De Mollenburgseweg scheidt Stalkaarsen van de Haarwijk, die bestaat uit twee delen: •

•

Noordelijk deel: Dit deel bestaat uit lage huizen, gebouwd na de Tweede Wereldoorlog. De woningen zijn gebouwd in een vierkant patroon langs de oude wegen, zoals de Mollenburgseweg en de Haarsekaden. Hoe de wijk eruit ziet is gebaseerd op de oorspronkelijke kavelstructuur van de vroegere polder waarin de woonwijk is gebouwd. De noodwoningen van na de oorlog zijn inmiddels volledig vervangen door nieuwbouw rondom de Eendenplas. Zuidelijk deel: Dit is het eerste geplande woongebied van Gorinchem West en werd gebouwd tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Het ligt rond de Nieuwe Hoven. Ten zuiden daarvan ligt een klein landgoed. Ook staan er villa’s en bungalows.

Door het bouwen van nieuwe buurten is het oorspronkelijke patroon van de Haarwijk wat minder duidelijk geworden. De buurten passen goed bij elkaar maar niet altijd meer even goed bij de wijk. Stalkaarsen Stalkaarsen ligt in de oksel van de A27 en de A15. Deze wijk heeft drie buurten met eengezinswoningen. Mollenburg, de nieuwste wijk, werd gebouwd op vroegere sportvelden. De

Het gebied ligt aan de westkant van de A27 en afgescheiden van de woonwijken. Je kunt er komen via de Bataafsekade. Het is een apart gelegen gebied voor sport en recreatie. Binnen dit gebied staan twee historische molens en ligt de historische Schelluinsevliet, die belangrijk zijn voor de omgeving.

Gebruik van de wijken Het Piazza Center is het winkelhart van Woonwijken West. Dit winkelcentrum is belangrijk voor boodschappen, en trekt ook bezoekers uit de regio. Naast het winkelcentrum ligt het Beatrixziekenhuis, dat bekend is in de regio. Ook het nieuwe zwembad (wat in de plaats komt van het Caribabad) en de sportvoorzieningen op Molenvliet trekken bezoekers uit de regio. Bij de entree aan de Banneweg, langs de A27, liggen diverse autobedrijven en Hotel Gorinchem. Verder zijn er in het gebied veel zorginstellingen, van huisartsen tot woningen met begeleiding, vaak dicht bij het ziekenhuis. Daarnaast heeft de wijk nog verschillende voorzieningen: •

Winkelcentra: Naast het Piazza Center zijn er kleinere winkelgebieden, zoals Kwakernaat en de Wilhelminalaan.

•

Scholen: Veel kleinere scholen uit de wijken zijn samengevoegd tot ‘brede scholen’ of verhuisd naar de scholencampus aan de Hoefslag. Toch zijn er ook nog enkele kleinere scholen waar mensen uit de wijk elkaar ontmoeten.

•

Gijsbert van Andelpark met natuurcentrum: dit park is belangrijk voor de inwoners van de Gildenwijk en de rest van de stad, om elkaar te ontmoeten, te wandelen of te spelen.

De voorzieningen in Woonwijken West zijn best goed. Sommige winkelgebieden in de buurt hebben meer aandacht nodig. Dit is soms lastig als er veel verschillende eigenaren zijn. De auto speelt een grote rol in dit gebied, onder andere door het Beatrixziekenhuis en het Piazza Center. Deze zorgen voor parkeerdruk in de wijk en dit leidt soms tot minder woonplezier.

Groen en dieren Woonwijken-West heeft veel groen. Molenvliet is de groenste wijk en bestaat uit bomen en gras met veel bloemen. In andere wijken zijn grasvelden vaak kort gemaaid en bestaan de vakken met planten vaak uit sierheesters (dat zijn lage houtige planten). Het groen is niet overal (goed) toegankelijk. Naast bijzondere planten en dieren zijn er ook veel vogels, zoals de ijsvogel, de merel en de roodborst. Zij leven in de parken en maken nesten in struiken. Andere vogels, onder andere huismus en gierzwaluw, maken hun nest in gebouwen, bijvoorbeeld onder de dakpannen. Ook andere dieren komen voor in Woonwijken-West, zoals de egel. Deze soort leeft in parken, bijvoorbeeld onder de bladeren of dood hout in bossen. De gewone dwergvleermuis leeft in gebouwen, vooral in buitenmuren van woningen. Door sloop en minder groen verdwijnen de leefgebieden van deze dieren. Woonwijken-West bestaat ook uit veel water, maar er zijn geen aanpassingen in de wijk gedaan voor klimaatverandering. Bij zware regenbuien ontstaan problemen, bijv. in de Haarwijk en bij het Beatrixziekenhuis. Soms worden wegen onbegaanbaar. Dit komt vooral door het verouderde riool. Het wordt ook steeds heter in de zomer. Stenen plekken warmen snel op en er zijn te weinig koelteplekken (zoals schaduw onder bomen). Bodem In Woonwijken West is bodemdaling een aandachtspunt, want de wijk heeft een zachte bodem.

Dit komt door de extra dikke veenlaag in een bodem van klei ten westen van de MerwedeLingeLijn. De grond zakt langzaam, ondanks een ophooglaag van zand. Hierdoor is er regelmatig onderhoud nodig aan openbare ruimtes en tuinen. Gebouwen hebben stevige funderingen en zakken minder snel. Vanwege de zachte bodem was het gebied vroeger niet geschikt om te wonen. Er worden daarom weinig archeologische vondsten verwacht. Toch kan archeologisch onderzoek nodig zijn bij projecten.

Sterke punten van Woonwijken West •

Sportvoorzieningen: er zijn veel plekken om te sporten.

•

Gijsbert van Andelpark: een fijne plek voor recreatie en ontmoeting.

•

Unieke gebouwen: zoals Kremlin I en II, ’t Zonnehuis, de Moskee en de Uilenhof.

•

Markante plekken: Windroos, Piazzaflat, vroegere Exoduskerk.

•

Verbindingen en natuur: de Haarsekaden, Mollenburgseweg en Banneweg, geven de wijk karakter, net als de parken langs de A15 en het Lindenlaantje naar het Station.

de Torenflat met de Johanneskerk en de

Verbeterpunten in Woonwijken West •

Verbindingen: Het gebied is slecht verbonden met omliggende wijken, bijv. bij de Nieuwe Hoven, het spoor en de Banneweg. Betere verbindingen zijn nodig, maar niet altijd mogelijk voor het autoverkeer. Betere verbindingen voor de fietsers en voetgangers zijn wel mogelijk.

•

Aandacht voor functies: bij plannen moet vooraf beter nagedacht worden over de toegankelijkheid, gezondheid en de bereikbaarheid. Maar ook over de unieke kenmerken en de structuur in de wijk.

•

Verkeer en woonplezier: Door de wegen aan te pakken, (zoals de Gildenweg, de Vroedschapsstraat en betere oversteekplaatsen op de Banneweg), en meer ruimte te maken voor voetgangers en fietsers, kan de leefbaarheid verbeteren en het autogebruik verminderen.

•

Winkelgebieden: Diverse winkelstrips zouden verbeterd kunnen worden.

Uitwerking van de zeven opgaven 4.1 Een Fijne plek om te wonen 4.2 Ondernemers werken volop samen 4.3 Een groene, natuurinclusieve stad 4.4 Klimaat neutrale stad 4.5 Beter bereikbare stad 4.6 Een gezonde levensttijl voorop 4.7 Cultureel historisch erfgoed beschermen, versterken en benutten 4.8 Kansenkaart

4.1.1 De opgave Wat vindt Gorinchem van het woonmilieu?

Inwoners van West vinden hun wijk over het algemeen fijn om in te wonen. Ze zijn tevreden over hun huis en de buurt. Niet iedereen kent de buren, maar mensen ontmoeten elkaar op straat of in de groene gebieden. Betere wandelroutes kunnen helpen om elkaar vaker te ontmoeten en meer te bewegen. Bij nieuwe plannen willen inwoners graag dat er naar het hele gebied wordt gekeken. Het plan moet bij het gebied passen. Er is behoefte aan woningen in combinatie met zorg, waar jong en oud samen kunnen wonen. Dit moet een plek worden met ruimte voor inspiratie, verbinding en ontmoeting. In de buurt zijn al zorgvoorzieningen. Ook is voldoende groen, als onderdeel van nieuwe plannen, belangrijk. Het gaat vooral om toekomstbestendige en goede wijken, en niet alleen om snel nieuwe woningen te bouwen. Woningbouw zonder breder plan is geen optie.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.1 Woonmilieu Een fijne plek om te wonen

Wat zegt de omgevingsvisie over het woonmilieu?

Wat is het dilemma op het gebied van het woonmilieu?

Elke wijk heeft zijn eigen karakter en daarmee ook zijn eigen aandachtspunten. We werken aan sterke en levendige wijken, waar mensen veilig en prettig kunnen wonen. De wijken moeten uitnodigen tot bewegen en elkaar ontmoeten. Het is belangrijk dat wijken een mix hebben van verschillende leeftijden en sociale achtergronden.

Nieuwe invulling vrijkomende locaties

Naast de ambities (doelen) die gelden voor de hele stad, willen we de bestaande wijken verbeteren. Dit doen we door een betere balans te creëren tussen het oostelijke en westelijke deel van de stad en door meer variatie in de wijken aan te brengen. In de woonwijken in het westen willen we de verhouding tussen sociale huurwoningen en andere woningen meer in balans brengen. Hierdoor kunnen mensen in de wijk makkelijker doorstromen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften, en zijn er woningen voor verschillende doelgroepen.

De mogelijke scenario’s voor verbetering van deze locaties op basis van de drie doelen (ambities) uit de omgevingsvisie zijn:

Met name in de Gildenwijk liggen verschillende locaties die in aanmerking komen voor herontwikkeling, zoals het voormalige belastingkantoor en het oude vakcollege ‘t Gilde. De wijk staat echter voor meerdere uitdagingen, niet alleen op het gebied van wonen, maar ook op het vlak van zorg, water en groen.

Inzetten op woningbouw (‘we realiseren zo veel mogelijk nieuwe woningen’), vanuit de ambitie van een gezonde groei van de stad;

Inzetten op zorg en zorgwoningen (‘we realiseren alleen maar zorgwoningen’), vanuit de ambitie van het bevorderen van de gezonde inwoner;

Inzetten op radicale vergroening (‘we realiseren alleen maar groen (park) en waterberging’), vanuit de ambitie van het vergroenen van de stad.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.1.2 De Gildenwijk

Wat?

Type

Percentage

Huur via Poort6

70%

Koop

20%

Overige huur

10%

Gestapeld

Optoppen, uitplinten, bouwhoogten vergroten.

De panden van het voormalige belastingkantoor en het oude vakcollege ’t Gilde krijgen een woonbestemming.

Ruim 75% (t.o.v. 40% in de rest

van Gorinchem)

In deze wijk is een groot deel van de woningen in de jaren ‘50 gebouwd. Er zijn veel appartementen en veel sociale huurwoningen. Het aantal huizen (met tuin) is beperkt. Omdat veel appartementen en huizen ouder zijn, is de kwaliteit en duurzaamheid van de woningen niet overal goed. Ook het straatbeeld is niet overal even goed. In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Bij elke ontwikkeling wordt bekeken hoe kwaliteit, leefbaarheid (woonplezier) en veiligheid kan worden toegevoegd. Gemeente en Poort6 willen de verhouding tussen sociale huur(woningen) en andere woningen meer in balans brengen. Dit hangt ook af van de behoefte aan sociale huurwoningen in de gemeente en de bouwmogelijkheden in de rest van de stad. Ontwikkelaars bouwen daar waar het mogelijk is, (betaalbare) koopwoningen zodat er meer verschillende soorten woningen zijn.

Poort6 en ontwikkelaars bouwen grondgebonden woningen (huis met een tuin en een eigen ingang) en/of woningen voor gezinnen (eengezinswoningen).

Het is belangrijk dat inwoners in de wijk, die willen verhuizen, ook kunnen verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften. Gemeente, Poort6 en ontwikkelaars zorgen ervoor dat inwoners elkaar beter kunnen ontmoeten in de wijk.

Het belastingkantoor

Waarom?

Waar?

Om binnen de wijken kansen te benutten om woningen toe te voegen.

Op plekken waar de stedebouwkundige kwaliteit niet verloren gaat en parkeerproblemen niet groter worden.

Er is behoefte aan meer woningen. Het bouwen van diverse soorten woningen zorgt er ook voor dat inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften. De Gildenwijk is een kwetsbare wijk, waarbij er altijd aandacht moet zijn voor leefbaarheid en veiligheid, ook op langere termijn. Er moeten meer verschillende woningen komen in de wijk, zodat mensen met verschillende inkomens en opleidingen bij elkaar wonen. We plaatsen liever niet nog meer kwetsbare groepen in deze wijk. Veel mensen zoeken een betaalbare koopwoning. Het bouwen van koopwoningen helpt bij het krijgen van meer verschillende woningen in de wijk.

Bij nieuwe ontwikkelingen waarbij woningen kunnen worden toegevoegd.

Het bouwen van (betaalbare) koopwoningen zorgt er ook voor dat inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften. We willen meer verschillende soorten woningen in de wijk, zodat er voor iedereen een geschikte woning is. Het deel woningen met een tuin is in deze wijk laag. Als er gekozen wordt voor gestapeld wonen (appartement) kan het beste gekozen worden voor seniorenwoningen, woningen zonder trappen (nultredenwoningen) en woningen waar mensen in een groep bij elkaar wonen, waarbij ze voorzieningen en ruimtes met elkaar delen (geclusterd wonen). Het bouwen van grondgebonden woningen zorgt er ook voor dat inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften. Als inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit, wonen zij passend. En het zorgt ervoor dat er woningen vrij komen voor gezinnen. Als inwoners elkaar beter kunnen ontmoeten op straat of in het groen dan hebben ze meer contact in de wijk en ervaren ze meer woonplezier.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.1.3 De Haarwijk

We zetten in op... Wat?

Type

Percentage

Huur via Poort6

50%

Koop

40%

Overige huur

10%

Gestapeld

30%

De Haarwijk is een wijk met veel verschillende buurten. De helft van de wijk bestaat uit sociale huurwoningen. Er zijn veel eengezinswoningen en weinig woningen voor senioren. Het percentage senioren is 17%. In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Optoppen, uitplinten, bouwhoogten vergroten.

Bij elke ontwikkeling wordt bekeken hoe kwaliteit, leefbaarheid (woonplezier) en veiligheid kan worden toegevoegd. Gemeente en Poort6 willen de verhouding tussen sociale huur (woningen) en andere woningen meer in balans brengen. Dit hangt ook af van de behoefte aan sociale huurwoningen in de gemeente en de bouwmogelijkheden in de rest van de stad. Ontwikkelaars bouwen daar waar het mogelijk is, (betaalbare) koopwoningen zodat er meer verschillende soorten woningen zijn.

Poort6 en ontwikkelaars bouwen meer seniorenwoningen, woningen zonder trappen (nultredenwoningen) en woningen waar mensen in een groep bij elkaar wonen, waarbij ze voorzieningen en ruimtes met elkaar delen (geclusterd wonen).

Het is belangrijk dat inwoners in de wijk, die willen verhuizen, ook kunnen verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften.

Gemeente, Poort6 en ontwikkelaars zorgen ervoor dat inwoners elkaar beter kunnen ontmoeten in de wijk.

Haarwijk Oost

Waarom?

Waar?

Om binnen de wijken kansen te benutten om woningen toe te voegen.

Op plekken waar de stedebouwkundige kwaliteit niet verloren gaat en parkeerproblemen niet groter worden.

Delen van de Haarwijk zijn kwetsbaar, waarbij er altijd aandacht moet zijn voor leefbaarheid en veiligheid, ook op langere termijn. Er moeten meer verschillende woningen komen in de wijk, zodat mensen met verschillende inkomens en opleidingen bij elkaar wonen. We plaatsen liever niet nog meer kwetsbare groepen in deze wijk.

Veel mensen zoeken een betaalbare koopwoning. Het bouwen van koopwoningen helpt bij het krijgen van meer verschillende woningen in de wijk.

Bij nieuwe ontwikkelingen waarbij woningen kunnen worden toegevoegd.

Het bouwen van (betaalbare) koopwoningen zorgt er ook voor dat inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften. Er is steeds meer vraag naar seniorenwoningen, woningen zonder trappen (nultredenwoningen) en woningen waar mensen in een groep bij elkaar wonen, waarbij ze voorzieningen en ruimtes met elkaar delen (geclusterd wonen). Door deze soort woningen te bouwen zorgen we ervoor dat dat inwoners een woning hebben die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften. Zo kunnen zij langer zelfstandig thuis wonen. Afhankelijk van locatiekenmerken is ook de realisatie van eengezinswoningen gewenst. Als inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit, wonen zij passend. En het zorgt ervoor dat er woningen vrij komen voor gezinnen.

Als inwoners elkaar beter kunnen ontmoeten op straat of in het groen dan hebben ze meer contact in de wijk en ervaren ze meer woonplezier.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.1.4 Stalkaarsen

We zetten in op... Wat?

Type

Percentage

Huur via Poort6

30%

Koop

60%

Overige huur

10%

Gestapeld

44%

Stalkaarsen is een diverse wijk met verschillende buurten. Er zijn zowel (grote) woningen met tuin, eengezinswoningen maar ook appartementen. Ook zijn er veel betaalbare koopwoningen. Het percentage sociale huurwoningen is ongeveer 30%. Het percentage senioren is 20%.

Optoppen, uitplinten, bouwhoogten vergroten.

Bij elke ontwikkeling wordt bekeken hoe kwaliteit, leefbaarheid (woonplezier) en veiligheid kan worden toegevoegd.

Gemeente en Poort6 willen de verhouding tussen sociale huur(woningen) en andere woningen meer in balans brengen. Dit hangt ook af van de behoefte aan sociale huurwoningen in de gemeente en de bouwmogelijkheden in de rest van de stad.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten: Gemeente en Poort6 willen dat er een betere verdeling komt tussen grondgebonden sociale eengezinswoningen (huis met tuin en een eigen ingang) en sociale huurappartementen. Ontwikkelaars bouwen daar waar het mogelijk is, (middeldure) koopwoningen zodat er meer verschillende soorten woningen zijn.

Waarom?

Waar?

Om binnen de wijken kansen te benutten om woningen toe te voegen.

Op plekken waar de stedebouwkundige kwaliteit niet verloren gaat en parkeerproblemen niet groter worden.

Delen van Stalkaarsen zijn kwetsbaar, waarbij er altijd aandacht moet zijn voor leefbaarheid en veiligheid, ook op langere termijn.

Er moeten meer verschillende woningen komen in de wijk, zodat mensen met verschillende inkomens en opleidingen bij elkaar wonen. Het deel sociale huur in Stalkaarsen is zoals de rijksoverheid dit graag wil. (30%)

Er moeten verschillende woningen zijn in de wijk, zodat mensen met verschillende inkomens en opleidingen bij elkaar wonen. Er zijn bijna geen sociale eengezinswoningen. Veel mensen zoeken een middeldure koopwoning. Het bouwen van koopwoningen helpt bij het krijgen van meer verschillende woningen in de wijk. Het bouwen van (middeldure) koopwoningen zorgt er ook voor dat inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften.

Er is steeds meer vraag naar seniorenwoningen, woningen zonder trappen (nultredenwoningen) en woningen waar mensen in een groep bij elkaar wonen, waarbij ze voorzieningen en ruimtes met elkaar delen (geclusterd wonen). Door deze soort woningen te bouwen zorgen we ervoor dat dat inwoners een woning hebben die beter aansluit bij hun levensfase of behoeften. Zo kunnen zij langer zelfstandig thuis wonen. Als inwoners gaan verhuizen naar een woning die beter aansluit, wonen zij passend. En het zorgt ervoor dat er woningen vrij komen voor gezinnen. Als inwoners elkaar beter kunnen ontmoeten op straat of in het groen dan hebben ze meer contact in de wijk en ervaren ze meer woonplezier.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.1.5 Molenvliet

Wat?

Molenvliet is een wijk met weinig woningen. Alleen de twee molens aan de Bataafsekade, een paar woningen aan de Parallelweg en de woonwagenlocatie.

Behoud van de unieke mix van wonen en (overwegend) hobbymatig ondergeschikte agrarische nevenactiviteiten én het (planologisch) goed regelen van het gebruik daarvan op basis van bestaande rechten.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Het (planologisch) goed regelen van het gebruik van bestaande woningen en de wipmolens op basis van bestaande rechten. Het niet (opnieuw) toestaan van overnachtingen op volkstuinen. Het uitvoeren van een onderzoek naar de toekomst van de woonwagenlocatie. De uitkomst van dit onderzoek zorgt uiterlijk eind 2026 voor een wijziging van het gebiedspaspoort op dit onderdeel.

Waarom?

Waar?

Dit moet goed geregeld worden voor het maken van regels in het omgevingsplan. Dat is nu niet zo. De omgevingsfactoren van onder andere snelweg, MerwedeLingelijn en Avelingen leggen druk op het gebied. Het is niet gewenst om daar meer woningen te bouwen, gezien de woonkwaliteit. Onderzoek kan laten zien dat er misschien toch mogelijkheden zouden kunnen zijn, met of zonder maatregelen. Ieder plan wordt apart getoetst om te kijken of het haalbaar is.

Grondgebonden Parallelweg.

woningen

aan

Dit moet goed geregeld worden voor het maken van regels in het omgevingsplan. Dat is nu niet zo.

Grondgebonden woningen aan de Parallelweg en wipmolens aan de Grote Schelluinsekade.

In het omgevingsplan is de activiteit volkstuinen opgenomen en niet recreatie.

De volkstuinen aan de Kleine Schelluinsekade.

Er is behoefte aangetoond voor uitbreiding van het aantal standplaatsen. De omgevingsfactoren van onder andere snelweg, MerwedeLingelijn en Avelingen leggen druk op het gebied. Hiervoor wordt een eigen/apart traject gevolgd.

4.1.6 Conclusie op de opgave woonmilieu Conclusie op het dilemma woonmilieu Het voormalige belastingkantoor en het oude gebouw van vakcollege ‘t Gilde gaan we herontwikkelen naar woningen met een (hoog)stedelijk woonmilieu. Dit betekent dat het een prettige plek is om te wonen, dat er veel verschillende voorzieningen zijn op loopafstand en dat er een fijne leefomgeving is. We kijken per locatie welke soort woningen het beste daar zouden passen, waarbij de inzet die in de schema’s is beschreven uitgangspunt is. We slopen de bestaande gebouwen en herontwikkelen met nieuwbouw. Als het gebouw zich ervoor leent en het een meerwaarde heeft voor de plek, maken we (waar mogelijk) (tijdelijk) gebruik van de bestaande bebouwing. Tegelijk met deze plannen blijven we wel openstaan voor kleinschalige of losse voorstellen voor zorg (zorginitiatief). Eindconclusie Voor Woonwijken West willen we bij nieuwe plannen (herontwikkeling) zorgen voor genoeg plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Dit kan in de openbare ruimte en in de manier waarop gebouwen worden ontworpen. Plannen moeten passen bij de omgeving en rekening houden met veranderingen in de wijk en daarbuiten. Bij bouwen van nieuwe woningen moet ook direct de kwaliteit van de openbare ruimte verbeterd worden. Onder andere door te zorgen dat er genoeg ruimte is voor groen, spelen, bewegen en ontmoeten.

Dit is belangrijk voor een fijne en veilige buurt, die klaar is voor de toekomst. De beschreven inzet per wijk is leidend, maar hoeveel en welke soort woningen er nodig zijn wordt bepaald op het moment dat er plannen zijn. Dit wordt meegewogen bij de keuze voor transformatie of nieuwbouw. Er wordt dan gekeken welke andere plannen er binnen de gemeente zijn en naar welke woningen er op dat moment vraag is. Dit heeft ook invloed op de keuze voor het uiteindelijke plan. Daarnaast willen we de bestaande woningen duurzamer maken, bijvoorbeeld door ze aan te sluiten op het warmtenet. We willen meer wandelmogelijkheden en betere fietsroutes in het groen en langs het water, dat helpt bij een fijne leefomgeving. En het sluit goed aan bij andere plannen (opgaven) voor de omgeving.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.2.1 De opgave Wat vindt Gorinchem over economie? Stakeholders die in Gorinchem wonen en werken, zijn blij met de winkels en andere voorzieningen in Woonwijken West. Ze vinden het belangrijk dat deze blijven. Toch hebben ze ook ideeën voor verbetering. In de Gildenwijk missen inwoners bijvoorbeeld een gezondheidscentrum. Ook kunnen de gebouwen en de winkelstrip aan de Wilhelminalaan mooier worden gemaakt.

Wat is het dilemma over economie? Er waren geen tegenstrijdige belangen voor de opgave economie.

Wat zegt de omgevingsvisie over economie? Naar verwachting worden sectoren zoals zorg, zakelijke diensten en groothandel in Gorinchem in de komende jaren kleiner. Maar samen met woningbouw en onderwijs kunnen deze sectoren toch zorgen voor een stabiele economische basis. Gorinchem is sterk in handel, zorg en (maak)industrie. Als er nieuwe huizen en voorzieningen bijkomen, groeit de ruimte voor bedrijven mee. De gemeente wil dat er meer banen komen, zodat inwoners dichtbij huis kunnen werken en minder hoeven te reizen.

4.2 Economie Ondernemers werken volop samen

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.2.2 De Gildenwijk

Wat?

De Gildenwijk heeft een sterke positie door winkelcentrum Piazza Center. Dit winkelcentrum is belangrijk voor de wijk en ook voor de omgeving. De winkelstrip Kwakernaat voorziet in lokale behoeften, net als de zorgcentra die in de wijk verspreid liggen. Het Beatrixziekenhuis is erg belangrijk voor Gorinchem en de regio. Bij de ingang van Gorinchem, dicht bij de Banneweg, staat Hotel Gorinchem. Dit hotel-restaurant is recent vernieuwd.

Het Piazza Center blijft hét winkelcentrum voor de Woonwijken West, ook bij veranderingen van de wijk in de toekomst.

Het is belangrijk dat er een supermarkt aanwezig is op winkelstrip Kwakernaat.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten: De gemeente staat in de Twijnderstraat open voor transformatie naar andere functies.

Het is belangrijk dat er voldoende gezondheidscentra (artsen, fysiotherapeuten) en maatschappelijke functies in deze wijk aanwezig zijn.

De functie van de Bannepoort blijft zoals die nu is. Als er mogelijkheden zijn, kan deze plek verder ontwikkelen voor de auto-industrie.

Dronebeeld Gildenwijk

Waarom?

Waar?

Het winkelcentrum is een belangrijke plek voor de inwoners. Inwoners kunnen alles wat ze nodig hebben dichtbij vinden en ontmoeten elkaar ook in het winkelcentrum.

Een supermarkt zorgt ervoor dat deze winkelstrip blijft bestaan én dat de inwoners wat ze dagelijks nodig hebben dichtbij kunnen vinden.

De winkelstrip heeft geen wijkfunctie meer, maar heeft nog wel een maatschappelijke/economische functie. In de komende jaren vindt aan beide zijden van de Twijnderstraat gebiedsontwikkeling plaats, waardoor de Twijnderstraat achter gaat lopen. In deze wijk is er vraag naar een huisarts en/of een gezondheidscentrum. Het is belangrijk voor de inwoners om alles wat ze nodig hebben dichtbij huis te kunnen vinden. Gezondheidscentra en plekken voor maatschappelijke ondersteuning zijn belangrijk in deze wijk.

Ontwikkelingen.

De autobedrijven liggen bij elkaar aan de invalswegen van Gorinchem. Dit is een goede plek voor de auto-industrie. Het is een te drukke plek om te wonen.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.2.3 De Haarwijk

Wat?

De verschillende horecazaken in de Haarwijk spelen een belangrijke rol op sociaal en maatschappelijk gebied.

Langzaam laten verdwijnen van autobedrijven in de woonwijk.

De Koningin Wilhelminalaan is een multiculturele winkelstraat. Deze straat heeft een belangrijke functie in de wijk. De winkeliers werken niet samen vanuit een winkeliersvereniging. Er zijn wel kansen voor verbetering, zowel de winkels als de woningen daarboven kunnen een opknapbeurt gebruiken. De openbare ruimte kan ook veel mooier worden ingericht. In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

De gemeente staat in de Marinus Spronklaan open voor transformatie naar andere functies.

Het is belangrijk voor de wijk dat bedrijven en horecazaken die een buurtfunctie vervullen daar blijven, maar de gemeente staat ook open voor een transformatie. Het is belangrijk dat de huidige functies aan de Koningin Wilhelminalaan daar blijven. Er is ruimte voor verbetering van de uitstraling van de straat en de panden.

Koningin Wilheminalaan

Waarom?

Waar?

De autobedrijven liggen bij elkaar aan de invalswegen van Gorinchem. Dit is een goede plek voor de auto-industrie. De winkelstrip heeft geen wijkfunctie meer, maar heeft nog wel een functie op gebied van maatschappelijke-/medische dienstverlening. De bedrijven en horecazaken zitten er vaak al lange tijd en horen bij de wijk. Ze liggen niet altijd op een logische plek (bijv. bij een winkelstrip of in de buurt van andere bedrijven). Deze winkelstrip inclusief supermarkt, zorgt ervoor dat de inwoners wat ze dagelijks nodig hebben, dichtbij kunnen vinden. Als de panden en straat opgeknapt worden, wordt de winkelstrip aantrekkelijker.

Waar?

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.2.4 Stalkaarsen

Wat?

De wijk Stalkaarsen valt op omdat er een groep garagebedrijven aanwezig is. Daarnaast zijn er verspreid in de wijk andere bedrijven die zorgen voor sociale en maatschappelijke behoeften in de wijk.

De functie van de Bannepoort blijft zoals die nu is. Als er mogelijkheden zijn, kan deze plek verder ontwikkelen voor de auto-industrie.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Het is belangrijk dat gezondheidscentra en plekken voor maatschappelijke ondersteuning blijven bestaan. Waar nodig werkt de gemeente mee aan het beter maken van de voorzieningen, zodat die nog beter aansluiten bij de behoefte van de inwoners. Het is belangrijk voor de wijk dat bedrijven en horecazaken die een buurtfunctie vervullen daar blijven, maar de gemeente staat ook open voor een transformatie.

4.2.5 Molenvliet

Wat?

De belangrijkste economische activiteit in Molenvliet is het autodemontagebedrijf. In de toekomst zijn er mogelijkheden om de sportfaciliteiten in de wijk uit te breiden. Daarnaast biedt het kansen voor de wijk, als er op termijn een HUB rond de A27/MerwedeLingeLijn gevestigd wordt.

Het uitbreiden van de sportvoorzieningen.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Het planologisch goed regelen van de functies.

Als er een HUB komt op het kruispunt van de A27 en de MerwedeLingeLijn, biedt dit kansen voor een beperkte toevoeging van economische en ontmoetingsfunctie voor passanten en/of op loopafstand gelegen functies.

Waarom?

Waar?

De autobedrijven liggen bij elkaar aan de invalswegen van Gorinchem. Dit is een goede plek voor de auto-industrie. Het is een te drukke plek om te wonen. Het is belangrijk voor de inwoners om alles wat ze nodig hebben dichtbij te kunnen vinden.

De bedrijven zitten er vaak al lange tijd en horen bij de wijk. Ze liggen niet altijd op een logische plek (bijv. bij een winkelstrip of in de buurt van andere bedrijven).

Waarom?

Waar?

Het aantal inwoners groeit en er zijn nog te weinig inwoners die deelnemen aan sport (sportdeelname). Sportvoorzieningen dragen bij aan een gezonde en sterke bevolking. Dit moet goed geregeld worden voor het maken van regels in het omgevingsplan. Dat is nu niet zo.

Op de lange termijn heeft de provincie daar een OV overstappunt voor ogen.

4.2.6 Conclusie op de opgave economie In Woonwijken West blijven de huidige bedrijven en economische functies zoveel mogelijk bestaan. Waar het kan, worden deze functies versterkt of verbeterd. Er zijn op dit moment geen plannen voor grote veranderingen of (her)ontwikkeling. Er ligt wel een kans voor de Wilhelminalaan, maar er is geen organisatie/winkeliersvereniging om dit gezamenlijk op te pakken. Functies die minder goed passen in de wijk of verspreid liggen, houden we voorlopig op die plek. In de toekomst kunnen ze misschien worden aangepast naar andere functies, zoals woningen of voorzieningen voor de gemeenschap. (maatschappelijke bestemmingen). Door economische functies in Woonwijken West te behouden, te verbeteren en te concentreren, dragen we bij aan (economische) groei, werkgelegenheid en meer banen dichtbij huis.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

4.3.1 De opgave

Wat vindt Gorinchem over klimaat? Veel inwoners zijn blij met het groen (bomen, struiken, bloemen en gras) in de woonwijken. Het Gijsbert van Andelpark is een populaire plek om te wandelen, anderen te ontmoeten of even tot rust te komen. Het natuurcentrum speelt een belangrijke rol in het groen van de wijk. Mensen bezoeken vaak de boerderij of laten hun kinderen spelen in de natuurspeeltuin. Wel vinden inwoners dat het groen (zoals bomen, struiken, bloemen en gras) beter onderhouden kan worden. Ook willen ze dat het makkelijker wordt om in het groen te wandelen. Meer bloemen in de wijk zou ook fijn zijn. Inwoners merken dat er na ernstige regenbuien vaak water in de tuinen of op straat blijft staan. Bij herontwikkeling van delen van de wijk moet er genoeg groen worden toegevoegd om het water beter op te vangen.

Wat is het dilemma over klimaat? Er waren geen tegenstrijdige belangen voor de opgave klimaat.

Wat zegt de omgevingsvisie over klimaat? Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker problemen zoals wateroverlast, hitte, droogte, overstromingen en bodemdaling. Dit brengt risico’s mee voor onze veiligheid, gezondheid en natuur. Het klimaat verandert sneller dan de natuur kan bijhouden. Daardoor verdwijnen steeds meer soorten planten en dieren. Het aanpassen van onze omgeving aan klimaatverandering heet “klimaatadaptatie” en dit wordt een steeds een grotere uitdaging. Een gezonde natuur met veel verschillende planten en dieren kan beter omgaan met extreem weer en herstelt sneller. Gorinchem heeft samen met de regio Alblasserwaard Vijfheerenlanden een plan gemaakt: de Regionale Adaptatiestrategie (RAS). In dit plan staan doelen en ambities die verschillen per gebied. Daarom heeft Gorinchem ook een eigen Lokale Adaptatiestrategie (LAS) gemaakt. In 2050 is Gorinchem goed voorbereid op klimaatverandering. De stad is groener en er zijn meer planten en dieren. Stap voor stap werken we aan een stad die opgewassen is tegen klimaatverandering. De natuur speelt hierin een grote rol. Dit heeft gevolgen voor hoe de stad eruitziet, zowel boven als onder de grond. Nieuwe plannen in de stad worden zo gemaakt, dat ze goed werken bij klimaatverandering in de toekomst. In bestaande wijken wordt gezorgd voor meer groen, waardoor de gezondheid van inwoners beter wordt.

4.3 Klimaat Een groene, natuurinclusieve stad

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

Het Gijsbert van Andelpark

4.3.2 De Gildenwijk

Wat?

De Gildenwijk is met 45% groen een groene wijk. Er zijn echter weinig verschillende soorten beplanting aanwezig. 4% van de wijk bestaat uit open water. In de wijk is vaak wateroverlast en er zijn grote gebieden die last hebben van hittestress/waar de temperatuur snel te hoog wordt. Het groen in de wijk wordt weinig gebruikt.

Het is belangrijk om bij ontwikkelingen meer oog te hebben voor beschermde dieren, met name vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

Er moet meer schaduw komen op de plekken waar het te warm wordt. In buurten met hoogbouw (meer dan 4 woonlagen) bestaat 30% van de ruimte op straat uit schaduw. En in buurten met laagbouw is dat 20%. Direct rond kwetsbare functies ouderencomplexen) is de wens 30%.

(bijv.

scholen,

Het is belangrijk dat er meer m2 groen wordt toegevoegd in de wijk. Bij het toevoegen van groen staat de kwaliteit voorop. De maatregelen die hiervoor genomen gaan worden, komen in het programma ‘Bliekse natuur’.

Er wordt in de wijk natuurinclusief gebouwd.

Het is gewenst om bij erge regenbuien 70 mm water op te vangen.

Het is gewenst om bij erge regenbuien 10 mm water op te vangen op niet openbare plekken, zoals een tuin. Dit kan door een regenton of door minimaal 1/3 van de tuin niet te verharden. Het is gewenst om 40% van de wijk te gebruiken om water in de bodem te laten komen.

Groen en blauw in de wijk willen we aan elkaar verbinden.

Waarom?

Waar?

De dieren zijn beschermd. Er zijn steeds minder van deze soorten dieren. Dit staat beschreven in het Soorten Management Plan (SMP). Met de uitvoering van dit plan zorgen wij ervoor dat de dieren meer ruimte hebben om in de wijk te leven. Doordat we met een SMP vooraf beter beeld hebben over de beschermde dieren kunnen we bij ontwikkelingen bovendien procedures verkorten én toch beschermde dieren beter beschermen én zorgen voor meer ruimte om te leven.

De hele wijk.

In de Gildenwijk hebben inwoners veel last van de warmte.

De hele wijk.

Het is goed voor de planten en dieren. Zo hebben zij meer ruimte om te leven. Het helpt ook om de overlast van regenwater te verminderen.

De hele wijk en met name het Gijsbert van Andelpark.

Groen moedigt ook aan tot spelen, bewegen en ontmoeten. Dit is goed voor de planten en dieren. Zo hebben zij meer ruimte om te leven. Wateroverlast wordt dan beperkt.

Alle nieuwbouwprojecten in de wijk.

Wateroverlast wordt dan beperkt.

Inwoners.

We willen niet dat de ondergrond te droog wordt.

De hele wijk.

Het is beter voor planten en dieren en het moedigt inwoners aan om een rondje te lopen.

De hele wijk, met name ook langs het spoor bij een ontwikkeling van de Schelluinsestraat.

Concept gebiedspaspoort Woonwijken West

Haarsekade Vier varianten van de Haarsekaden

4.3.3 De Haarwijk

Wat?

De Haarwijk is met 45% groen een groene wijk. Er zijn echter weinig verschillende soorten beplanting aanwezig. 6% van de wijk bestaat uit open water. In de wijk is vaak wateroverlast en er zijn grote gebieden die last hebben van hittestress/waar de temperatuur snel te hoog wordt. Het groen in de wijk wordt weinig gebruikt.

Het is belangrijk om bij ontwikkelingen meer oog te hebben voor beschermde dieren, met name vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen.

In deze wijk zetten we in op de volgende punten:

(bijv.

scholen,

Er wordt in de wijk natuurinclusief gebouwd. Het is gewenst om bij erge regenbuien 70 mm water op te vangen. Het is gewenst om bij erge regenbuien 10 mm water op te vangen op niet openbare plekken, zoals een tuin. Dit kan door een regenton of door minimaal 1/3 van de tuin niet te verharden. Het is gewenst om 40% van de wijk te gebruiken om water in de bodem te laten komen. Groen en blauw in de wijk willen we aan elkaar verbinden.

Waarom?

Waar?

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gorinchem&id=1a8129f3-cf13-4278-a6b1-3d4fba1df5ef