20240704 Concept Verslag raadsvergadering

Ik had gevraagd wat het voor de weerstandsratio zou betekenen als het amendement over de Banneweg zou worden aangenomen. Mijn aanname is dat die dan verder gaat zakken, maar ik weet niet precies hoe dat technisch zit. Wethouder mevrouw Molengraaf: Volgens mij is dat een investering en die 2 miljoen moet je dus op de investeringslijst zetten. Daar staan dan natuurlijk weer rentelasten en dergelijke tegenover, maar ik kijk even naar de ‘financiële mannen’: zij kunnen er vast hun hersens op laten kraken en dan kom ik er in tweede termijn op terug. De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Ik weet niet of de wethouder haar bijdrage al had beëindigd, maar ik had nog een vraag gesteld over de netcongestie en de voorziening die is opgehoogd voor Groote Haar. Wethouder mevrouw Molengraaf: Daarop zal mijn collega De Boer ingaan. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is thans aan wethouder Mager. Wethouder mevrouw Mager: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een paar items gehoord waarvan ik dacht, ‘hé, dat zit volgens mij ergens bij mij in de portefeuille’ en één daarvan was de laaggeletterdheid. Eerlijk gezegd deel ik uw teleurstelling wel een beetje dat wij niet al het geld hebben kunnen opmaken. Aan de andere kant moet ik zeggen dat er volop op is ingezet en dat geld alleen niet genoeg is.

Er is ook behoefte aan voldoende gekwalificeerd personeel en vooral in de eerste helft van vorig jaar was daar een tekort aan. Er is op ingezet om mensen te werven, mensen die deze doelgroep kunnen helpen. F - 19

Ik kan ook wel vertellen dat er in de tweede helft van het jaar meer op is ingezet is vanwege de aanwezigheid van mensen die daarop ingezet konden worden en dat die groei ook doorzet. Ook de bibliotheek is steeds beter uitgerust, de coördinatie erop gaat steeds beter en we weten ook steeds beter de mensen te vinden die behoefte hebben aan taalonderwijs, dan wel leren lezen en schrijven. Dus er is een stijgende lijn en met u blijf ik erop letten dat daarop wordt ingezet. Fijn als u mee oplet, want twee zien meer dan één. Verder hebt u gesproken over de Wet open overheid. Inderdaad, daar is nog geld over, maar ik kan u verzekeren dat we dat geld zullen opmaken, omdat de invoer en de uitvoering ook dit jaar nog doorlopen om dit project te vervolmaken en volledig toegerust te zijn op alle Woo-vragen die wij hier als deze organisatie binnen zullen krijgen. Mevrouw Hamann kan ik zeggen dat het afgelopen jaar zo’n 500 cruiseschepen in Gorinchem hebben aangelegd. De opvarenden gaan over de loopplank de stad in, waar ze dan doorgaans een stadswandeling maken en ergens op het terras een kop koffie drinken. Niet al die 500 schepen overnachten hier ook, dat zijn er zo tussen de 50 en 100.

Wat wel geconstateerd wordt, en ik heb dat onlangs nog even nagevraagd, is dat heel veel mensen die hier een stadswandeling maken en even een terrasje pakken, vaak naar Gorinchem terugkomen met de aloude spreuk ‘we wisten niet dat het hier zo leuk was’. Dus komen ze eerst met het cruiseschip, dan komen ze later nog een keertje met bus, trein, auto of fiets. Dan de Groote Haar. Na jaren wachten is er nu eindelijk actie. Er zijn veel goede gesprekken met Rijkswaterstaat en er is ook veel interesse in dit aanstaande duurzame bedrijventerrein. De vraag over de netcongestie laat ik lekker over aan mijn collega De Boer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, Dan gaan we snel over naar wethouder De Boer. Wethouder De Boer: Dank, voorzitter. De vraag van D66 ging over de verliesneming van een miljoen in de grondexploitatie. Dat is een aanname die we op dezelfde basis hebben gedaan als waarop we normaliter ook een grex beoordelen: op allerlei marktonwikkelingen en te verwachten opbrengsten en kosten. We hebben daarin een aanname gedaan en die vervolgens ook getoetst met de accountant, om te kijken of het een realistisch getal zou zijn. U moet zich ook realiseren dat er momenteel in Nederland nauwelijks terreinen uitgegeven worden waar geen netcongestie aan de gang is, dus als het gaat om onze concurrentiepositie bij de verkoop van zo’n terrein, verwachten wij daar niet veel issues.

Aan de andere kant zijn we juist ook in onze regio echt keihard aan de slag om die congestie veel eerder dan de genoemde datum op te lossen. Ik hoop u daarover na de zomer nader te kunnen informeren. We zijn nu hard in overleg met de netbeheerders en hopen hierover in de herfst uitsluitsel te krijgen en dan komen we er bij u op terug. Misschien is het te voorzichtig is geweest, maar we wilden die risico's wel goed incalculeren in de jaarstukken. De heer Tekir: Voorzitter, ter verduidelijking. U spreekt bij die verhoging van een miljoen ook over een additionele nutsvoorziening die u daarvoor wilt toevoegen. Dus het lijkt erop alsof er al wat meer beeld is van welke maatregel getroffen gaat worden om die netcongestie op te lossen. Wat bedoelt u met die nutsvoorziening? F - 20

Wethouder De Boer: Nou, dat gaat erom, zeg maar, dat aan de basisvoorwaarden om daar een bedrijf te kunnen starten nog gewerkt wordt. De vanzelfsprekendheid in het net nu dat je een stekker hebt die in het stopcontact kan, is er van af. We zijn in deze regio echt heel hard aan het werken om die capaciteit te verhogen en om te zorgen dat we de capaciteit van het huidige net ook zwaarder kunnen belasten. We zijn met een heel plan bezig, met onze regiogemeenten, die allemaal aangesloten zitten op Arkel met de netbeheerders, om te zorgen dat we veel eerder alweer uit die netcongestie komen met elkaar en we veel meer ruimte ook in de markt krijgen voor nieuwe initiatieven. Daar hoop ik u na de zomer nader over te kunnen informeren. Dan was er nog één andere vraag, want onze meest fanatieke afvalscheider verdient ook een antwoord. Zojuist hebt u ingestemd met het voorstel om de taken over te dragen aan de BSR en juist in dat BSR-pakket zit die app verwerkt, dus die app is sowieso vanaf 1 januari beschikbaar. Tot die tijd zijn we nu bezig met het formuleren van een aantal brieven aan onze inwoners, met name ook inwoners die op dit moment bovengemiddeld veel ledigingen hebben, meer dan we eigenlijk verwachtten op basis van de prognoses, om hen daarop nogmaals te attenderen, zodat ze voor het einde van het jaar niet voor verrassingen komen te staan. De voorzitter: Dank.

Voordat we naar de tweede termijn gaan, wil ik nog even aandacht vragen voor het volgende. Het voordeel van een schorsing is dat je tussentijds wel eens een praatje kunt maken met wat mensen op de publieke tribune. Zojuist kwam ik daar twee dames tegen vanuit de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland. Ik vind het wel leuk om dat even te melden, want mensen hoeven helemaal niet de moeite te nemen om hier te komen, maar toch zijn ze fysiek aanwezig. Hartelijk dank voor jullie aanwezigheid. We gaan met elkaar een mooie samenwerking aan. (Applaus) Goed, dan hebben we de eerste termijn van raad en college gehad en ik neem aan dat er behoefte is aan een tweede termijn. Ik hanteer daarvoor dezelfde volgorde en wenst u niet het woord te voeren, dan laat u dat gewoon even weten. Allereerst de heer Van der Geest, CDA. De heer Van der Geest: Ja, voorzitter, even kort vanaf deze plek. Wij handhaven ons amendement, gehoord de woorden van de wethouder. De raad heeft zich hierover eerder uitgesproken, dus wij verwachten dat het met dezelfde meerderheid wordt aangenomen. Daarbij wel de kanttekening dat we bij de motie destijds hadden aangegeven dat we heel veel vrijheid aan het college gaven en nu moesten we zelf wat knutselen, omdat die in principe niet werd uitgevoerd.

Dus hij lijkt misschien wat strakker, maar voel de vrijheid om er toch nog wat meer ruimte, of wat meer precisie aan toe te geven. Het amendement van PvdA en D66 zullen wij niet steunen. We volgen daarin de lijn van het college. Wij neigen er sterk toe het amendement over de Banneweg wel te steunen, gezien de meerwaarde die we zien in fase twee, maar we horen graag of de heer Schefferlie hem ingediend houdt, om het zo maar te zeggen. De voorzitter: De heer Schefferlie, Democraten Gorinchem. F - 21

De heer Schefferlie: Voorzitter. Leuk om de nieuwe bezoekers van onze raad van harte welkom te heten. Ik neem aan dat het geen eenmalig bezoek is en dat we voortaan op u kunnen rekenen! In elk geval kunt u er dan wat mij betreft getuige van zijn dat we ons met elkaar – ik wil toch even terugverwijzen naar de positieve insteek die ik heb geprobeerd te maken in ‘23 naar een beter klimaat hier –, want ik moet zeggen – de heer Van der Geest heeft er ook wat van gezegd – dat we buitengewoon geïnspireerd worden door wat we vandaag landelijk gezien hebben. Dan denk ik: laten wij ons best maar doen als eerste overheid, de meest dichtstbijzijnde overheid, en daarom ook gewoon openhartig zijn over wat er goed gaat. Alleen, ik vind ook wel, en ik hoop dat dat in de volgende fase ook wat meer gebeurt, dat we wat meer dualisme kunnen betrachten in dat wat gewoon een kritische blik verdient. Ik vond mevrouw Hamann en de heer Van Veen met een enorme roze bril op wel erg de loftrompet steken over een heleboel dingen.

Ik dacht: zou er dan helemaal niks zijn rond die 190 miljoen waarvan ze denken: dat kan wel iets beter? Overigens draait lang niet alles om geld, vandaar het betoog om participatie en transparantie goed aandacht te geven, zeker met een extra wethouder in het college heb je daar natuurlijk heel veel ruimte voor en dat hoeft juist geen geld te kosten, het gaat veel meer over houding en gedrag. Dus toen ik over de Woo begon. . . , ik hoorde net een reactie, van: “ja, we gaan het geld ook wel uitgeven vanwege al die Woo-verzoeken”, maar dat is eigenlijk niet zozeer wat ik bedoel, Het is eigenlijk veel meer investeren in houding en gedrag: hoe betrachten we openheid in waar we mee bezig zijn, zodat er draagvlak en begrip bestaat voor wat je als overheid doet? We hopen eigenlijk meer dat het die richting op gaat. Misschien leidt het juist wel tot veel minder Woo-verzoeken. Participatie is ook zo’n belangrijk onderdeel om begrepen te worden als overheid, en dat is eigenlijk een bruggetje naar de Banneweg. We moeten natuurlijk niet vergeten dat er een heel uitgebreid participatietraject heeft plaatsgevonden, dat eigenlijk wees op de aanpak die we eerst van plan waren, sterk bevestigd door niet het eerste het beste adviesbureau. Wij blijven dat heel erg jammer en onbegrijpelijk vinden. En is er dan geen geld? Moet je luisteren: we hebben 7 miljoen over.

Stel je voor dat dat niét zo was, dan had hier dus complete paniek uitgebroken ofzo. Met die 7 miljoen die je overhoudt moet je gewoon een correctie uitvoeren over wat we in ‘23 niet goed hebben besloten. Ik snap wel dat er praktische problemen zijn nu er een andere koers voorligt, maar ik denk dat we beter nu kunnen corrigeren dan op die weg doorgaan. De provincie is ook niet voor niks bezorgd dat hun bussen stil blijven staan als je alleen die ene helft oplost. Dus wij houden het amendement aan. We vinden het ook niet zo heel erg als dat weerstandsvermogen iets onder die 1,4 zit in slechtere tijden. En ik vond het een heel mooi verhaal van de heer Tekir: daar kunnen we in de toekomst ook nog wel wat mee. Ja, wat heb je eigenlijk meer nodig dan het volledig afdekken van alle mogelijke risico's die zich in een keer zouden kunnen voordoen? Dus laten we liever getrouw zijn aan wat we beloofd hebben, getrouw aan de participatie, adviesbureaus serieus nemen en wat we hebben gezegd gewoon voornemen en doen. Vandaar dat we het amendement graag in stemming brengen. Wij steunen ook het voorstel van het CDA. Wat betreft het idee van PvdA en D66, wachten wij nog eventjes hun termijn af.

Overigens zullen we wel, want je kunt natuurlijk op je vingers natellen dat het amendement het in de brave volging van coalitiepartijen niet zal redden, de jaarrekening mee goedkeuren, met een stemverklaring, omdat we wel recht willen doen aan al datgene wat goed gebeurt in deze stad. Dank u wel. F - 22

De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir, D66. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Ik zal voornamelijk even stilstaan bij de voorstellen die zijn gedaan en de reactie die vanuit het college is gegeven, waarvoor dank. Om te beginnen de verbetering van de leesbaarheid en de controleerbaarheid van de jaarrekening, een van de punten die mijn collega Van der Meijden in B&A aanhaalde naar aanleiding van de terechte aanbevelingen en constateringen van de accountant. Onze suggestie was toen volgens mij ook – en ik heb hem teruggekeken –: laten we het in een werksessie bespreken, of bespreek het met de accountant. Nou goed, ergens in die richting gaat het nu dus door, dus dat dat lijkt mij een hele mooie afspraak die we met elkaar kunnen maken, want dan blijft die aanbeveling van de accountant niet liggen en het versterkt ook gewoon de rol van de raad om dit soort debatten veel scherper met elkaar te kunnen voeren. Voorzitter, dan de amendementen, op volgorde. Het amendement van het CDA naar aanleiding van een motie die eerder is ingediend, is heel sympathiek. Het voorstel is nu om € 75.000 te storten in een speciaal daartoe te vormen reserve.

Hoe sympathiek wij dit amendement ook vonden, en nog steeds vinden, wij constateren ook dat wij in die tijd spaarsystemen in het leven hebben geroepen, niet alleen voor amendementen, maar ook om bij voldoende weerstandsvermogen te sparen voor onderwijs en mobiliteit. En ik hoef u niet uit te leggen, dat wij met name bij onderwijs, bij de IHP-scholen die wij op de rol hebben staan, het eigenlijk crucialer vinden dat wij daarvoor sparen. Als we nu terugkijken, moeten we constateren – en die vraag hebben wij ook eerder gesteld – dat wij in deze tijd helaas vanuit dat spaarsysteem precies 0,0 euro hebben kunnen sparen voor het IHP en ook voor mobiliteit, en om dan nu al € 75.000 voor evenementen apart te zetten, vinden wij in onze prioritering gewoon niet wenselijk, hoe sympathiek het ook is. Over het amendement ten aanzien van de Banneweg kan ik kort zijn. Wij zijn destijds eigenlijk overgehaald door het college toen de VVD haar voorstel indiende en we vinden nog steeds dat, als je echt die doorstroming op de Banneweg wilt verbeteren, je ook gewoon moet doorpakken; hoe sneller hoe beter. Toen die brug daar in de verbouwing zat bij Arkel, was het echt kommer en kwel. Eigenlijk is het niet eens uniek, maar je hoeft in de spits de Banneweg niet op te gaan. Het is gewoon echt bar en boos. Laten we daar dan gewoon wat vaart mee maken, als dat op deze manier kan.

Dus wij blijven consequent in onze redenering daarvan. En dan ons eigen amendement, dat we samen met de Partij van de Arbeid hebben ingediend. Toen de wethouder daarop reageerde, dacht ik wel ‘oei’, want ik had al het vermoeden dat deze onttrekking aan de reserve sociaal domein was gedaan om het weerstandsvermogen op te krikken tot 1,39, en dat begreep ik ook uit uw woorden. En ja, dat komt dan toch een beetje over als een sluitpost en dat vind ik jammer Als de reserve sociaal domein als sluitpost wordt gehanteerd om het weerstandsvermogen op peil te houden, zou mijn oproep zijn: laten we dat alsjeblieft niet doen, laat dan het weerstandsvermogen een keer onder die bandbreedte zakken, dan komen we maar een keer dichter bij die 1; daar gaat echt niets door veranderen in Gorinchem, kan ik u verzekeren. Wat we ook missen is, is het volgende. U denkt dat de hoogte van die reserve voldoende is, maar daarvoor hebben we geen onderbouwing in de zin van “dit zijn de risico’s, dit is

F - 23

de reserve die we daarvoor hebben gevormd en dat moet voldoende zijn”. Dus dat neemt onze zorgen toch niet weg en daarom handhaven we het amendement en nemen we het zekere voor het onzekere als het gaat om die kwetsbare zorgsector. Tot slot netcongestie. Ik stelde een vraag, omdat in eerste instantie de beantwoording in ieder geval voor mij wat vaag bleef. Natuurlijk gaan we daar aan de slag met netcongestie, maar waar het ons vooral om ging was, en dat signaleert ook uzelf in de stresstest: die grondexploitaties komen gewoon wat meer in de gevarenzone. De netto contante waarde neemt toe en zonder energie kunnen we daar gewoon geen kant mee op. Dus als we daar miljoenen voor reserveren, zou je ook zeker willen weten dat je straks kunt voorzien in de energielevering. U komt daar na de zomer in een sessie op terug, dus dat wachten we dan maar af en hopen dat we daarin wat meer gerustgesteld kunnen worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot, PvdA. Mevrouw De Groot: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden met betrekking tot het amendement van het CDA. Het zal niet geheel verrassen, maar toentertijd hebben wij ook al tegen de motie gestemd met de reden dat we voor incidentele evenementen incidenteel geld beschikbaar moeten stellen. Voor ons blijft dit gelden, dus wij zullen dit amendement niet steunen.

Wat betreft het amendement van Democraten Gorinchem: wij hebben altijd al een beetje vraagtekens geplaatst bij de tweede fase van de Banneweg. Daarvoor hebben we toentertijd ook een amendement, samen met de VVD onder andere, ingediend en daar blijven wij ook achter staan. We vinden het niet logisch, zoals de wethouder ook al aangaf, dit geld hierin nu te investeren, gegeven de financiële vooruitzichten die er zijn. Maar zeg nooit ‘nooit’! De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann, Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Ik kan ook heel kort zijn. Ik dank het college voor de beantwoording. Inderdaad: wij bedoelen voor- en nabeschouwingen van alleen bepaalde grote projecten en daarvan kunnen we met elkaar afspreken welke dat dan wel of niet moeten zijn, maar ik stel voor dat de veerdienst er in elk geval eentje is. Even over de amendementen. De Banneweg. De heer Schefferlie beroept zich op de deskundigen van de Anteagroep. Ach ja, het zal allemaal wel heel deskundig zijn, maar wij hebben daar toentertijd heel anders over gedacht. Want weet je, als je in Gorinchem lang woont, ben je allemaal een beetje verkeersdeskundige. Je weet een beetje hoe de verkeersstromen lopen hier. Vanaf 3 uur gaan de scholen uit en al die scholieren tetteren rond, ze hebben voorrang en iedereen die op de Banneweg komt mag er lekker op wachten.

Die scholieren komen ‘zó’, dus die gaan altijd voor. Zo werkt dat een beetje, meneer Schefferlie, dat weet u vast ook wel. De heer Schefferlie: Ik wil u even de droom helpen. Ik kan u verzekeren: ik ben absoluut niét verkeersdeskundige, ik heb er geen enkel verstand van. Maar weet u waar ik wel verstand van heb: dat je dat juist moet overlaten aan deskundigen en dat je als overheid moet doen wat je beloofd hebt, zeker als je daarin zo geparticipeerd hebt. Dat is eigenlijk mijn insteek, maar voor de rest zult u mij niet betrappen op verkeersdeskundigheid.

F - 24

Mevrouw Hamann: Nou, ik wil u best een keertje meenemen op de fiets, dan ga ik laten zien hoe dat werkt hier. Dat is helemaal geen probleem. De heer Schefferlie: Ja, maar niet hand in hand hoor! Mevrouw Hamann: Nee, nee, dat mag niet en ook niet met de sturen in elkaar, nee, dat is linke soep! Maar goed, ja, participatie geweest, dat zal ongetwijfeld. We hebben vorig jaar of zo besloten om het in tweeën te knippen, want er was ook een proef geweest over ervaringen die al opgedaan zijn in de tijd dat de heer Van der Geest nog wethouder was van verkeer. Toen was er een stoplicht hier op de kruising en dat gaf een enorme verlichting op de Banneweg. Het was alleen jammer dat de proef plaatsvond in de zomer, dus er was toen niet zoveel verkeer. Maar goed, wij verwachten dat, als je dit stukje doet, tot en met de kom hier, met het stoplicht, dat je dan al het grootste probleem hebt opgelost wat je kunt oplossen met de Banneweg – dénken wij hoor, maar wij zijn tenslotte ook een beetje verkeersdeskundig. De heer Schefferlie: Nee, nee, dat bent u echt niet. U zegt nu zelf: in de zomer is het geprobeerd. Je kunt het ook 's nachts proberen, weet je, dat werkt als een trein. Dat zijn gewoon geen goede experimenten, maar goed, we worden het niet eens, vrees ik. Mevrouw Hamann: Maar in het plan staat dat hier stoplichten komen, dus dat heeft ook die deskundigengroep van u bedacht.

Nou, in elk geval: hier komen stoplichten en het gevolg zal zijn, denk ik, dat er files komen op de Spijksedijk, maar dat gaan we zien. We gaan het allemaal meemaken en dan gaan we beslissen over dat andere stukje Banneweg. De heer Schefferlie: Het is allemaal goed, maar ik vraag u dan wel of u mij gewoon in het openbaar openhartig gelijk gaat geven als we daar met z’n allen vast staan te balen. Mevrouw Hamann: Nou, ik denk niet dat dat stukje bij de Merwedesluis – want daar komt dan weer een nieuwe rotonde – de oplossing is voor het verkeersprobleem op de Banneweg. Maar goed, dat is een gedachte, en wij hebben om die redenen niet gekozen voor dat traject. We hebben gezegd: laten we nou eerst dit stukje doen en dan gaan we kijken hoe het loopt. En we houden dat andere deel wel degelijk in de achterzak. Mocht dat nodig zijn, dan kunnen we het altijd nog doen, als we daar geld voor hebben dan. De heer Schefferlie: Het geld is er natuurlijk, als je maar wilt. Want u wist niet dat er 7 miljoen overbleef. Sterker nog: dat zouden we niet eens moeten hebben gewild, maar het is wel zo, dus het is er ook. En u vergeet ook de verkeersveiligheid en de oversteekveiligheid te noemen, alsof die er niet toe doen. Die zijn natuurlijk ook heel belangrijk op die plek.

Mevrouw Hamann: Ja, die zijn heel belangrijk en daarom vind ik dat we dat dus niet moeten doen, want vrij recent is gebleken dat de staat van onderhoud van heel veel wegen, met name ook fietspaden en oversteekplekken, levensgevaarlijk is in het Gorcumse. We gaan het bij de perspectiefnota hierover hebben en na de zomer, maar dan. . . De voorzitter: Ik stel voor dat u nu uw betoog vervolgt.

F - 25

Mevrouw Hamann: . . . maar dan willen wij graag prioriteiten gaan stellen. Wij willen echt kijken: wat het eerst nodig is, doen we het eerst. Zo zitten wij daarin. Sociaaldomeingelden. Ik begreep dat het voor de Oekraïners was bedoeld, en ook heel breed bedoeld, dus ook voor scholing en andere zaken, en dat is niet per se het sociaal domein, waarvan gezegd is: alles wat voor het sociaal domein komt, moet in het sociaal domein blijven. Als het bijvoorbeeld gelden waren die zo geoormerkt waren, had ik daar anders over gedacht, maar in dit geval is het anders. Het is breder inzetbaar en ik denk dat het prima naar de reserve kan. Je hoeft dat geld niet allemaal op te potten. . . De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, ik beluister toch een misverstand, want het deel dat juist wel aan de vluchtelingen en onderwijshuisvesting ten goede zou komen willen we intact houden. Het gaat ‘sec’ om het deel dat terug zou kunnen naar de algemene middelen. Mevrouw Hamann: Ja, ik begrijp het, maar daar was het toch niet per se voor bedoeld. Het CDA wil altijd zo graag feestvieren. Hartstikke goed idee, er komt straks een motie voor weer een feestje in de stad, daar zijn we ook helemaal voor, maar die motie wordt nu een amendement.

Wij vinden dat sympathiek, maar we zouden dat geld dan wel willen oormerken, dat het bestemd is voor één doel en niet zomaar ‘oh, als er wat voorbij komt, dan fladderen we daarheen’, dus niet een sinterklaasintocht of iets dergelijks, maar inderdaad, wat u zelf suggereert, de 650 jaar stadsrechten, want dat is pas over acht jaar en het is eigenlijk een beetje gek om nu geld opzij te gaan zetten voor iets wat pas over acht jaar plaatsvindt, maar als ik zie wat voor stormen er straks op ons afkomen, is dat misschien best heel leuk om te doen. Een paar jaar geleden was er een jubileum van de Waterlinie en Hugo de Groot, en voor dergelijke jubilea hebben we in Gorinchem eigenlijk weinig of niet zo heel veel aandacht gehad. Ik zou het wel heel fijn vinden als er voor stadsrechten tegen die tijd wel veel aandacht is. Dus als het echt incidenteel is en echt geoormerkt voor stadsrechten, kunnen wij het steunen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Wat ons betreft is het allemaal prima. Alleen, we hebben eerder gezegd als raad, “we laten die vrijheid aan het college” en het voordeel van een bestemmingsreserve is dat we daar als raad altijd nog een besluit over moeten nemen, of we wel of niet die gelden ter beschikking stellen. Dus als wij een meerderheid vinden van de raad dat het t.z.t. alleen maar voor de stadsrechten is, dan is dat zo.

Maar goed, de raadsmeerderheid heeft destijds eerder besloten, dus vandaar. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Veen van Stadsbelang. De heer Van Veen: Dank u, voorzitter; ik blijf gewoon zitten deze keer. En ik maar denken dat de heer Schefferlie overal verstand van had! Nou, dan siert hem wel die zelfreflectie van de verkeersdeskundige! Waarvan akte. Wat betreft de amendementen, heb ik al het een en ander verteld over de Banneweg. Ik vond hem al slecht en ik vond hem alleen maar slechter worden door de argumenten van de wethouder. Met betrekking tot het amendement van D66 volgen wij de lijn van het college. F - 26

En wat betreft het amendement van het CDA: dat vinden wij ontzettend sympathiek, dus wij zijn voornemens om dat te steunen. De voorzitter: Dan mevrouw van ’t Westende, VVD. Mevrouw Van ‘t Westende-de Bijl: Dank u wel, voorzitter; met uw goedvinden ook vanaf hier. Allereerst het amendement van het CDA. Wij zijn nog wel benieuwd hoe de wethouder ertegenaan kijkt dat de motie die oorspronkelijk bedoeld was voor het ondersteunen van landelijke evenementen nu ook uitgenut kan worden voor de viering van 650 jaar stadsrechten, wat in onze ogen toch een lokaal evenement is. Dan het amendement van D66 en Partij van de Arbeid. Wij zullen daar niet mee instemmen. Wat ons betreft is een robuuste algemene reserve belangrijk. Op het moment dat blijkt dat er toch middelen voor nodig zijn, kan daar een beroep op worden gedaan, en dat is ook de reden dat wij onze handen willen vrijhouden op dit moment. Over de Banneweg heb ik mij in eerste termijn al uitgelaten. Daar wil ik het bij laten. De heer Van der Geest: Voorzitter, een korte verduidelijking misschien nog voor mevrouw Van ‘t Westende. Ook in de motie van vorig jaar stonden landelijke evenementen, maar ‘landelijke’ tussen aanhalingstekens en de 650 jaar stadsrechten waren expliciet genoemd als voorbeeld: als er geen landelijke evenementen zouden langskomen, zou het ook daarvoor nog aangewend kunnen worden. De voorzitter: Dank u.

De heer Krol. ChristenUnie/SGP. De heer Krol: Dank u wel, voorzitter. Het is meermaals genoemd: we hebben een positief resultaat behaald van 8 miljoen euro. Wij kunnen het niet anders zien dan dat daar tegenover natuurlijk ook een schuldpositie van de gemeente staat, dus we willen ons niet op voorhand al te rijk rekenen. Niettemin zijn we positief over het amendement van het CDA, al kan ik maar één stem in de waagschaal leggen vanavond. Als het gaat om de Banneweg, heb ik de wethouder goed gehoord: tot hier en niet verder, wijzend naar het kruispunt hier voor het stadhuis. Wat mij betreft is dat nú ‘tot hier en niet verder’ en houden we het voorstel om een laatste fase te doen ook gewoon aan voor een later moment. Volgens mij hebben we genoeg werk te doen in de komende jaren, ook in het besef dat wij als fractie toentertijd wel hebben ingestemd met het totale pakket. Met betrekking tot het amendement van PvdA en D66 heeft mevrouw Van ‘t Westende prachtig verwoord wat ook ik daarvan vind. Wij zijn heel blij dat uiteindelijk die investering in onderwijshuisvesting gedaan kan worden, ISK dus. Ondanks dat misschien de spaarpotjes voor onderwijshuisvesting wat achterblijven, worden er wel hele mooie resultaten geboekt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, Dan de heer Van Houwelingen, SP. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter.

In het kader van effectief vergaderen doe ik alles in één termijn! Nee, dat is onzin. Na de B&A waren de jaarstukken wat ons betreft een hamerstuk geweest, maar omdat velen van u veel beter ontwikkelde politieke voelsprieten hebben dan ik – ik ben vooral praktisch ingesteld –, heb ik me onvoldoende gerealiseerd dat we onze successen hier op dit moment hadden kunnen vieren en ook nog F - 27

wat meegeven, zoals het voorbeeld dat de heer Scheffer deed, en dan zie je maar weer: dat neem ik dan weer mee naar volgend jaar. Na alles aangehoord te hebben, is onze conclusie dat we het helemaal niet zo slecht gedaan hebben en dat de schouderklopjes die eerder zijn gegeven zeer terecht waren. Dan ga ik even snel door de amendementen heen. De Banneweg. Het is niet voor niets dat dat in oktober is afgestreept. Ook vinden wij de fasering achteraf, want wij hebben eerder natuurlijk de knip niet willen zetten, wel logisch, en ook onze verkeersdeskundige in onze eigen fractie, en dat ben ik zeker niet. Wij hebben nogal wat vraagtekens op dat laatste deel en bovenal niet de hoogste prio, en het volgende wel, en dan schiet ik even gelijk maar door naar de zorggelden: ‘Zorggelden blijven bestemd voor zorg’. Wij zien in de perspectiefnota natuurlijk ook waar het naartoe gaat en de bezuinigingen op deze groep zien wij als fractie totaal niet zitten, daar zijn we niet blij mee. U weet hoe de SP erin zat, dus wat dat betreft delen wij uw signaal en wat ons betreft blijft dat geld bij het sociaal domein. Als het amendement het niet haalt, zou ik graag aan tafel zitten om te kijken wat we kunnen repareren voor volgende week. Dan het sparen voor later, het tweede amendement. Het idee, daar staan we zeker nog allemaal achter.

Ik moet ook weer zeggen dat het luisteren dan ook wel weer werkt, want ik moet ook weer de credits aan de heer Tekir geven: het moment lijkt nu niet juist, om nu inderdaad het geld eruit te halen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zal namens het college wethouder Molengraaf het woord voeren. Wethouder mevrouw Molengraaf: Voorzitter, dank u wel. Ik ga nog even kort langs wat punten. Het amendement van het CDA. Het CDA geeft het college de vrijheid om te kijken hoe we dat precies in het vat gieten. Ik stel voor dat we kijken naar een pakkende naam voor deze reserve, waarin we de link leggen met wat citymarketing allemaal gaat bedenken voor ons. Of dat dan een lokaal feestje wordt, omdat we de 650 jaar stadsrechten hebben, of dat er van de Waterlinie iets langskomt waar met erfgoed iets kan, nou ja, wij gaan daar iets moois voor bedenken en dat lijkt me gewoon een goede ontwikkeling. De voorzitter: Mevrouw Van ’t Westende. Mevrouw Van ‘t Westende-de Bijl: Toch vinden wij dit wel vreemd, want de oproep was om het te investeren in een landelijk evenement en nu wordt de escape weggegeven, eigenlijk op voorhand, om ook naar lokale feestjes te kijken. Wethouder mevrouw Molengraaf: Nou ja, ik heb dat wel begrepen. Volgens mij is ‘Gorinchem 650 jaar stadsrechten’ lokaal.

Mevrouw Van ‘t Westende-de Bijl: Als wij de motie erbij pakken van vorig jaar, dan zien wij toch echt wel de oproep – zo hebben wij hem althans geïnterpreteerd vorig jaar – voor een reservering voor een landelijk evenement. Wethouder mevrouw Molengraaf: Ik hoor van het CDA dat het ook kan voor zoiets en het college pakt de vrijheid om het in te vullen. Als het anders is, hoor ik het nog wel. Dan wil ik nog even terugkomen op die hele discussie over het geld dat dan niet naar het sociaal domein gaat, want ik hoor toch een aantal misverstanden. Ik hoor de heer Tekir F - 28

zeggen dat het een onttrekking is aan het sociaal domein. Nee, we storten dat geld niet in het sociaal domein, omdat het er ook niet uit komt. Dat zeg ik eigenlijk ook tegen de SP: het was geen geld van het sociaal domein, het was geld voor de Oekraïners, dat we breed in mochten zetten en waarvan we het overschot nu storten in de algemene reserve en niét in de reserve sociaal domein. Wij achten dat financieel verantwoord. De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: U schrijft zelf in de jaarstukken dat u bij wijze van uitzondering deze middelen niet beschikbaar gaat houden in de reserve sociaal domein. Het is een uitzondering die u zelf maakt, wat normaliter wel in de reserve sociaal domein zou blijven. Het misverstand waar ik net op reageerde was: u geeft daar een aantal bestemmingen voor, onder andere de onderwijshuisvesting voor vluchtelingen, en daarvan heb ik al van het begin af aan gezegd, dat we dat intact houden; daar gaat het niet om. Het gaat ‘sec’ om een deel dat naar de algemene middelen terugvloeit. Wethouder mevrouw Molengraaf: Het is een beetje semantische discussie aan het worden. Omdat vluchtelingen in het sociaal domein vallen, zou je denken: dat is sociaal domein. Maar nee: het is ook voor huisvesting, het is ook voor onderwijshuisvesting en dus vinden wij, ook omdat het na alle afspraken is gekomen. gewoon niet dat het in het sociaal domein hoort.

Dat is wat ik net ook geantwoord heb en daarom voelen wij ons ook vrij om dat overschot op die gelden in de algemene reserve te doen. Ik denk niet dat we het eens worden, maar zo is het volgens mij wel hoe wij er tegenaan kijken. Dan de discussie over de Banneweg. Er was nog een vraag: als die 1,9 nou voor de Banneweg gereserveerd wordt, wat doet het dan met de weerstandscapaciteit? Nou, die zakt dan naar 1,39, en als we dat niet doen, blijft hij op 1,48, want het gaat ongeveer om hetzelfde bedrag. En om ook daar misverstanden te voorkomen: het is niet zo dat de provincie zich nu ineens ontzettend zorgen maakt. Alleen, de provincie heeft gehoord dat wij dat stukje niet doen, bus 387 gaat erover en nu heeft de provincie zoiets van “misschien moeten wij wel in actie komen om te garanderen dat die bus blijft rijden”. Dus eigenlijk is dat een hele mooie ontwikkeling, want wij zijn als Gorcumers wel altijd heel erg van “wij doen alles zelf en we betalen ook alles zelf”, maar soms is het ook wel fijn om een provincie of een waterschap, of weet ik het wat, in te schakelen, zodat je niet voor al die kosten zelf opdraait. Dus ik vind dat een mooie ontwikkeling. De heer Krol heeft het wat mij betreft prima verwoord: we doen het voorlopig niet, maar dat betekent niet dat dat plan nooit zou kunnen.

Alleen, we doen het op dit moment niet, we doen eerst het stuk dat we wel met elkaar afgesproken hebben. De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Een hoop van wat u zegt illustreert eigenlijk dat het gewoon nodig is. En dat de provincie dan voor de dag komt en je denkt “hé, daar hebben we nog een voordeeltje aan”, dat zou je ook teweeg kunnen brengen door gewoon zelf goed in gesprek te gaan met de provincie, zonder dat je het stil laat liggen. En het heeft gewoon – maar goed, dan verval ik herhaling – een negatief effect op alles wat je beloofd hebt na zo’n participatieproces. U zegt eigenlijk vooral: het moet nog, het liefst willen we het nog een keertje doen. Nou, het is jammer dat het nu niet gebeurt. F - 29

De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van de tweede termijn en volgens mij kunnen we gaan stemmen. Ja, mevrouw De Groot? Mevrouw De Groot: Zouden we even vijf minuten mogen schorsen? De voorzitter: Ik neem aan dat daarmee kan worden ingestemd. Ik schors de vergadering voor vijf minuten (21.30 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (21.37 uur). Wij gaan stemmen over een drietal amendementen en een raadsvoorstel. Ik breng elk amendement in stemming, daarna ook het raadsvoorstel, en daarbij zal ik steeds de gelegenheid geven om een stemverklaring af te leggen. Aan de orde is het amendement van het CDA inzake de jaarrekening 2023, met als titel ‘Uitvoeren motie ‘Sparen voor later voorkomt een kater’. Mevrouw Van ’t Westende voor een stemverklaring. Mevrouw Van ’t Westende-de Bijl: Hoewel onze fractie het een sympathiek voorstel vindt, en wij ook met de onderliggende motie hebben ingestemd, zullen wij nu niet instemmen, vanuit het perspectief dat we een algemene reserve voor nu belangrijker vinden. De voorzitter: Mevrouw Hamann, stemverklaring. Mevrouw Hamann: Vanwege het feit dat het geld niet geoormerkt is voor het jubileum 650 jaar stadsrechten, maar voor allerlei doeleinden kan worden ingezet, gaan wij niet instemmen met dit amendement. De voorzitter: Geen andere stemverklaringen. Dan open ik de stemming.

Het amendement wordt in stemming gebracht, waarbij blijkt dat de stemmen met 12 tegen 12 staken. Voor hebben gestemd de leden Boutachkourt, Van Gammeren, Van der Geest, Klein, Krol, mw. Metz, mw. Van Oversteeg, mw. Pellikaan, Roeland, Schefferlie, Van Veen en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Van Andel, Bahlmann, mw. De Groot, mw. Hamann, Hachhouch, Van Houwelingen, Koçak, Van Santen, Tekir, mw. Veldheer-Vink en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Deze uitslag impliceert dat het amendement in de volgende vergadering opnieuw in stemming zal moeten worden gebracht. Staken ook dan de stemmen, dan moet het amendement geacht worden te zijn verworpen. Aan de orde is amendement A02 inzake de Banneweg. Geen stemverklaringen, dan open ik de stemming over dit amendement. Het amendement wordt in stemming gebracht en met 16 tegen 8 stemmen verworpen.

F - 30

Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw. Van Oversteeg, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Van Andel, Bahlmann, Van Gammeren, mw. De Groot, mw. Hamann, Hachhouch, Van Houwelingen, Klein, Koçak, Krol, mw. Metz, Roeland, Van Santen, Van Veen, mw. Veldheer-Vink en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Aan de orde is amendement A03 met de titel ‘Zorggelden blijven bestemd voor zorg’. Geen stemverklaringen, dan open ik de stemming. Het amendement wordt in stemming gebracht en met 13 tegen 11 stemmen verworpen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Van Andel, Boutachkourt, mw. De Groot, Hachhouch, Van Houwelingen, Koçak, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Bahlmann, Van Gammeren, Van der Geest, mw. Hamann, Klein, Krol, mw. Metz, mw. Van Oversteeg, Roeland, Van Santen, Van Veen, mw. Veldheer-Vink en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Dames en heren. De vraag is gerezen of de jaarstukken wel of niet vanavond kunnen worden vastgesteld, nu bij de stemming over een van de amendementen de stemmen hebben gestaakt. Ik wil dat eerst even uitgezocht hebben voordat ik het raadsvoorstel in stemming breng. Derhalve schors ik voor enige minuten de vergadering (21.44 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (21.48 uur).

Zojuist hebben we gestemd over drie amendementen, bij één waarvan de stemmen staakten; over de andere amendementen is wel een besluit genomen door de raad. Vervolgens ontstond achter de schermen even een gesprek over de vraag of dan wel de jaarrekening kan worden vastgesteld, omdat we natuurlijk nog een amendement in de lucht hebben hangen dat de volgende keer in de raad in stemming moet worden gebracht. Daarmee hebben we dan nog geen definitief vastgestelde jaarrekening, en die moet wel vóór 15 juli bij de provincie liggen. Vervolgens kwam de heer Van der Geest met een oplossing, en die gaat hij ons nu melden. De heer Van der Geest: Voorzitter. In dit geval ben ik slechts de woordvoerder van mevrouw Van Oversteeg, want die heeft het bedacht. Wij trekken het amendement in en zullen volgende week een motie met dezelfde strekking indienen, zodat die dan in stemming kan worden gebracht, maar dan kan de jaarrekening keurig naar de provincie. De voorzitter: Dank voor het meedenken. Het eerste amendement is dus ingetrokken. We zullen te zijner tijd wel zien op welke wijze het weer wordt opgevoerd, maar in ieder geval niet bij de jaarstukken. Dan kan ik dus nu zonder technische problemen het raadsvoorstel inzake de jaarstukken 2023 in stemming brengen. Ik kijk even rond of iemand een stemverklaring wenst af te leggen. De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Voorzitter.

Hoewel wij er geen begrip voor hebben dat we met een overschot van 7 miljoen euro de problematiek van de Banneweg niet oplossen, zullen wij

F - 31

de jaarstukken goedkeuren, om niet de indruk te wekken dat er voor de rest niks van zou kloppen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Ook een korte stemverklaring. We vinden het jammer dat het amendement ten aanzien van de reserve sociaal domein het net niet heeft gehaald. Met die kanttekening willen wij wel instemmen met alle overige voorstellen in de jaarstukken en ook alvast meedelen dat wij bij de behandeling van de perspectiefnota, want daar zijn ook een aantal bezuinigingen op aangekondigd, zullen pogen een herstelactie te initiëren. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. Kortheidshalve sluit ik me aan bij de eerdere twee stemverklaringen, niet over de Banneweg, hoor, maar over de steun voor de jaarstukken! De voorzitter: Goed, dan breng ik het raadsvoorstel in stemming. Het raadsvoorstel wordt in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. De voorzitter: Dank u wel. We zullen de dank overbrengen aan alle ambtenaren die hiermee zeer druk bezig zijn geweest. 7.b Zienswijzen gemeenschappelijke regelingen (2024-917538 / 916402 / 916641 / 918197 / 915283 / 914928 / 913872 / 916253)

De voorzitter: Dames en heren. Bij dit stuk liggen heel veel zienswijzen voor en ik heb begrepen dat de raad van één zienswijze, en wel die met betrekking tot de dienst Gezondheid &Jeugd, graag een bespreekstuk zou willen maken. Ik wil daarover allereerst de heer Krol van ChristenUnie/SGP het woord geven. De heer Krol: Dank u wel, voorzitter. Ik sta hier dankzij het voorwerk van collega Anne de Jong uit de fractie. De dienst Gezondheid & Jeugd. Wij hebben daar wat van te vinden als gemeenteraad: een gemeenschappelijke regeling van tien gemeenten met een enorm belang, met inkomsten en uitgaven die hoger of gelijk zijn aan die van de gemeente Gorinchem, dus een enorme begroting. Ongeveer 15 miljoen van de Dienst Gezondheid & Jeugd loopt via de begroting van Gorinchem. Al jaren constateren we dat de gang van zaken enorm lastig te beïnvloeden is voor gemeenteraden, ieder geval voor onze gemeenteraad, en dit ligt voor een deel misschien wel aan de raad zelf. We krijgen heel veel dikke financiële stukken, waarbij het soms lastig is om de link tussen geld en programma’s goed te vinden. Maar ook willen we kijken naar de Dienst Gezondheid & Jeugd zelf. Mogelijk onbedoeld is er ook wel het gevoel dat wij als individuele raden weinig in de melk te brokkelen hebben. Daar zijn een paar voorbeelden van.

Gelukkig wordt ook in de zienswijze die voorligt gevraagd hoe de dienst aankijkt tegen een adviescommissie vanuit de gemeenteraden om iets meer sturing te kunnen hebben, hoe we als gemeenschappelijke gemeenteraden kijken naar wat er gebeurt binnen de dienst Gezondheid & Jeugd. Maar ook als voorbeeld, en dat gaat eigenlijk ook weer over de formatie van Veilig Thuis, F - 32

daarover hebben we vorig jaar in de zienswijzebrief de volgende passage opgenomen: “Daarom geven wij nog eenmaal een positieve zienswijze af met betrekking tot het verzoek tot verlenging van de incidentele formatie-uitbreiding 2024. Wij zien dit als een incidentele uitbreiding voor enkel het jaar 2024, onder de voorwaarde dat de DG&J gedurende 2023 aantoont of deze gevraagde uitbreiding echt nog noodzakelijk is. Daarbij dient onderscheid gemaakt worden tussen de onderlinge gemeenten.” Ik denk dat we best wel eens wat missen als het gaat om toelichtingen die gegeven worden vanuit de dienst, analyses, alsook , nou ja, dat we misschien niet heel veel meekrijgen van de uitdaging die ook bij de dienst ligt om binnen eigen budgetten keuzes te maken. Terecht is er wat onze fractie betreft een scherpe zienswijzebrief opgesteld door het college voor de gemeenteraad. In de brief is zelfs op meerdere punten aangegeven dat we niet zomaar akkoord gaan. Op enkele punten voorziet het amendement dat voorligt en waarvan u allemaal kennis hebt kunnen nemen, in een nog wat verdere aanscherping op twee punten. Daar wil ik nu niet inhoudelijk op ingaan. Het amendement mag ik mede indienen namens CDA, Stadsbelang, Gorcum Actief en de PvdA. Dank u wel. Amendement A04 De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 4 juli 2024; A.

stelt voor te wijzigen: Formatie uitbreiding Veilig Thuis (p.3) oorspronkelijke tekst: “Omdat wij zien dat het aantal meldingen stijgt en het hier gaat over de meest kwetsbare inwoners van onze gemeente, stemmen we in met de incidentele uitbreiding van 7,25 fte voor 2025. Wij verwachten echter dat u in samenwerking met de lokale gemeenten en netwerkpartners komt tot een onderbouwde afbouw van uw formatie per 1-1-2026 of eerder voor zover mogelijk.” veranderen in: “Ondanks dat wij zien dat het aantal meldingen stijgt en het hier gaat om de meest kwetsbare inwoners van onze gemeente, zullen/kunnen we pas instemmen met de incidentele uitbreiding van 7,25 fte voor 2025 als we een nadere onderbouwing van uw organisatie hebben ontvangen.” B. stelt voor te wijzigen: Onderdeel Serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid (begr. 2025) (p.4) oorspronkelijke tekst: “Omdat we ons realiseren dat we uiteindelijk wel de geleverde zorg moeten betalen gaan we voor nu akkoord met het opnemen van de deze groei. Dit mede gezien de externe ontwikkelingen waar we als lokale gemeente geen grip op hebben.

We gaan er daarbij van uit dat u zich met ons maximaal inspant om deze kosten terug te dringen.” veranderen in: “Ondanks dat we ons realiseren dat we uiteindelijk wel de geleverde zorg moeten betalen gaan we niet akkoord met de kostenstijging van € 996.000 omdat dit haaks staat op uw gekozen scenario van geen besparingen en geen groei voor de begroting 2025.”

De voorzitter: Dank u wel, dan geef ik graag mevrouw Van Oversteeg van het CDA het woord. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter, als u mij toestaat vanaf deze plek. De heer Krol heeft het kernachtig en naar onze mening ook heel goed verwoord. Tijdens de B&A ontstond er al een kort debatje over, dat willen wij nu niet overdoen. Wij dienen het amendement mede in omdat wij dit een mooie aanvulling zouden vinden op de zienswijze, die verder al goed was. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bahlmann, Gorcum Actief. F - 33

De heer Bahlmann: Dank u wel. Goedenavond voorzitter, leden van de gemeenteraad, het college, de aanwezigen in de zaal en de mensen die thuis meekijken. Vanavond bespreken we het amendement ingediend bij bespreekstuk 7b, zienswijzen gemeenschappelijke regelingen. Gorcum Actief is van mening dat het hoogst mogelijke geregeld dient te worden voor onze Gorcumse jeugd als er jeugdhulp vanuit de dienst Gezondheid & Jeugd noodzakelijk is. Zoals het Gorcum Actief betaamt, zijn we altijd gezond kritisch met betrekking tot de Gorcumse gemeentefinanciën. De euro’s kunnen slechts één keer uitgegeven worden. Daarom zouden wij meer grip op deze kosten willen hebben, ondanks dat het een openeinderegeling is. Het moet niet zo zijn dat je in tijden van bezuinigingen je hand kunt ophouden zonder kritische vragen of een goede onderbouwing. Wij verwachten van DG&J dat zij kritisch naar haar organisatie en bedrijfsvoering kijkt. Daarom is onze fractie mede indiener van het amendement. Graag horen wij de reactie van de wethouder op dit amendement. Tot zover onze bijdrage. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Alba Heijdenrijk, D66. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank u wel, voorzitter. Het gebeurt niet vaak dat wij vanuit D66, en met name uit de mond van de heer Van der Meijden, een positieve reactie krijgen op het stuk dat voorligt.

Wij zijn het met het college eens dat de meest kwetsbare kinderen ontzien moeten blijven worden als het gaat om tekorten, bezuinigingen of andere problematieken rondom gelden. Heel ‘sec’: als we hier voor het stadhuis naar buiten lopen, zien we daarin eigenlijk al wel weer de reden waarom. Er staat een heel groot beeld en het beeld is er niet neergezet voor één Gorcumse jongere, niet voor een tiental Gorcumse jongeren, niet voor een honderdtal, maar voor duizenden jongeren in de knel. Vanuit dat perspectief vindt D66 het wenselijk dat alles gedaan moet worden om jongeren en kwetsbaren te helpen binnen het sociaal domein een plek te geven. Vanuit daar stemmen wij wel in met de zienswijze, waarbij we opmerken dat we het fijn vinden dat we sterk aan de wind blijven zeilen door wel te vragen naar een onderbouwing. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Roeland, Stadsbelang. De heer Roeland: Dank u wel, voorzitter. Al jaren lopen de kosten bij DG&J op en moeten wij continu bijspringen. Het wordt tijd dat een halt toegeroepen wordt aan de voortdurende kostenstijgingen. We beseffen natuurlijk ook dat de maatschappij complexer is geworden en dat het aantal probleemgevallen bij DG&J hiermee stijgt. Anderzijds wordt er op alle fronten aan gewerkt om te voorkomen dat er een zorgtoename komt.

Ingezette acties, bijvoorbeeld bij het nieuw pedagogisch ecosysteem, alsmede jongerenwerk, zullen wat Stadsbelang betreft moeten bijdragen aan het voorkomen van escalatie en probleemgevallen, wat extra kosten met zich meebrengt. Bij deze acties denken wij aan preventie en vroegsignalering en een belangrijke taak voor IB’ers (intern begeleiders) op scholen. Daarom zijn we mede-indiener van het amendement, om zo te proberen de kosten te beteugelen. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van t Westende’, VVD.

F - 34

Mevrouw Van ‘t Westende-de Bijl: Dank u wel, voorzitter. Onze fractie erkent het punt dat door de ChristenUnie/SGP naar voren is gebracht met betrekking tot de magere onderbouwing van de formatie-uitbreiding bij Veilig Thuis en de kostenstijging van de serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid. Maar het blijft altijd precair, omdat we weten dat deze regelingen de meest kwetsbare in onze samenleving raken. Toch kan het geld maar één keer worden uitgegeven en daarom zijn we het eens met de door ChristenUnie/SGP geformuleerde aanscherping. De uitbreiding van de formatieve ruimte moet steviger onderbouwd worden, zodat we hier als raad een weloverwogen afweging kunnen maken. Bovendien moeten deze verzoeken in lijn zijn met het gevoerde, of het te voeren beleid en wat ons betreft is dat niet het geval voor de budgetverruiming van de serviceorganisatie. Daarom zullen wij het amendement steunen. De voorzitter: Dank u wel. Dan Democraten Gorinchem, de heer Van Willigen. De heer Van Willigen: Voorzitter, met uw welnemen doe ik het ook vanaf mijn plek; dat leest gemakkelijker en ik zit heel erg prettig op dit moment! Dank voor de aanpassingen die wij in I&O en B&A hebben aangegeven, want wij lezen dat in het stuk terug, met name ook de kritische noot die, zoals eerder ook al door anderen genoemd is, is gegeven op de formatie-uitbreiding van 7,25 fte bij Veilig Thuis.

De onderbouwing was niet alleen matig, die was er gewoon helemaal niet, vandaar dat wij het amendement om te beginnen zeker zullen steunen. In het stuk staat ook dat er toch nog € 801.529 over is, en dat wordt dan mogelijk aan drie bestemmingen toegekend, namelijk de algemene reserve, een bestemmingsreserve informatiehuishouding, of een bestemmingsreserve leerplicht en voortijdig schoolverlaten. Deze week kreeg ik wat cijfers onder ogen ten aanzien van voortijdig schoolverlaten en thuiszitters; dat sluit aan bij het verhaal van mevrouw Alba Heijdenrijk. Er zijn op dit moment kinderen van 11, 12 jaar die niet meer naar school gaan. Ze zijn ontheven van leerplicht of gaan helemaal niet meer naar school, ze zijn zelfs niet op een school ingeschreven. Dat is zeer zorgwekkend en ik vind dat ook heel ernstig, want op de een of andere manier dreigen we deze kinderen uit het oog te verliezen. Mijn voorstel is daarom om in ieder geval de gehele reserve dan maar naar dit domein toe te doen in plaats van naar een algemene reserve, want er moet met alle hens aan dek gedacht worden aan deze kinderen, die dus niet meer naar school gaan. Dat is een onderdeel van leerplicht en voortijdig schoolverlaten; alleen, deze kinderen zijn al uit beeld. Dus een appel aan onze deelnemer in het algemeen bestuur om die resterende middelen gewoon naar leerplicht en voortijdig schoolverlaten te doen.

Daarin wordt tevens een bestuursopdracht benoemd en ik stel voor dat in ieder geval vanuit de gemeente Gorinchem de focus en de druk op deze problematiek wordt gezet, want de cijfers zijn zorgwekkend, zeker als je merkt dat er zoveel kinderen dreigen uit te vallen en dat er dan tegelijkertijd geld overblijft. Tot zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Koçak, PvdA. De heer Koçak: Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie constateert dat de basis bij DG&J helaas nog niet op orde is. Tevens beseffen we terdege dat gemeenschapsgeld navenant is, en dat betekent dat we zorgvuldiger moeten zijn om uit te geven. Tot slot stellen we vast dat de jaarlijkse bijdrage vanuit onze gemeente in ieder geval een openeinderegeling F - 35

wordt. Op grond van deze legitieme argumenten dienen we het amendement mede in. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er nog anderen zijn die het woord wensen te voeren. Dat is niet het geval. Dan geef ik het woord aan wethouder Dansen namens het college. Wethouder mevrouw Dansen: Dank u wel, voorzitter. Veel vragen die zijn gesteld gingen over het amendement dat is ingediend. Als ik die als eerste beantwoord, hebben we al een aantal dingen te pakken, en dan zal ik daarna proberen de vragen te beantwoorden die daar een beetje los van stonden. Als ik kijk naar het amendement, zie ik eigenlijk dat de raad uitgaat van ‘nee, tenzij’, terwijl het college geneigd is om uit te gaan van ‘ja, mits’. Dat is de voorgestelde lijn van het college: ‘ja, mits’. Inhoudelijk wil het college in grote lijnen best hetzelfde als de gemeenteraad, maar we kiezen voor ‘ja, mits’, om te voorkomen dat er kinderen en volwassenen tussen wal en schip vallen, omdat, om wat voor reden dan ook, een nadere onderbouwing op zich laat wachten – de nadere onderbouwing waar u om vraagt – en bovendien krijg je in het geval van de SOJ, zijnde het tweede deel van het amendement, het geld terug als blijkt dat de groei niet heeft doorgezet. Dat is de reden waarom we dat gedaan hebben, maar uiteindelijk, en dat wil ik ook graag gezegd hebben, is dit de zienswijze van de gemeenteraad.

Ik heb, toen ik in de gemeenteraad zat, erg veel moeite gedaan om te zorgen dat het ook inderdaad een zienswijze van de gemeenteraad was. Dus als het amendement wordt aangenomen, en u hebt zoveel ondersteuning dat ik denk dat dat er wel in zit, dan passen we het gewoon aan, en dan gaat ‘ie in aangepaste vorm terug. Ik heb wel intussen te horen gekregen – ik bedoel: wij tellen natuurlijk binnen het dagelijks bestuur ook onze knopen – dat in de verdeling binnen het AB voor de aanvulling op de fte’s binnen Veilig Thuis grote verschillen zitten. Er zijn er een aantal die willen wel het hoogste aantal, er zijn er een aantal die willen helemaal niks en er zijn er een aantal die zitten in het midden. Dus ik kan u wel vertellen dat het er nu naar uitziet dat we uitkomen op de helft, 3,25, want we verwachten gewoon geen gewogen meerderheid; daar moet ik ook even eerlijk over zijn. Dat wat betreft het eerste stuk. Voorts onderschrijven de wens van de raad dat er echt een goede onderbouwing moet komen. Natuurlijk onderschrijven we die. De argumentatie om toch aan de voorkant mee te gaan met de verhoging van de bijdrage ligt niet alleen in het feit dat we het toch moeten betalen, maar is echt gedacht vanuit het belang van onze meest kwetsbare inwoners.

De indieners van het amendement zeggen ook dat ze het met het college eens zijn dat, als het gaat om het budget voor kwetsbare inwoners, daar geen belemmeringen mogen zijn. Daar zijn wij het natuurlijk ook mee eens. Wederom geldt hier de vraag: waar kies je voor, ‘nee, tenzij’, of ‘ja, mits’? Het is aan u om daarvoor te kiezen. Ik denk dat ik daarmee al een groot deel van de vragen heb beantwoord, maar het ging allemaal heel snel en als ik iets heb vergeten, moet u het ook maar zeggen. Soms hoorde ik de vragen ook een beetje door elkaar lopen. Dé dienst is ook ónze dienst, hè? Het is een gemeenschappelijke regeling die wij hebben ingesteld en het is ook niet maar één onderdeel. De dienst bestaat uit Veilig Thuis, de SOJ, die de jeugdhulp regelt, en de GGD. Dat zijn drie heel verschillende componenten. Over de GGD hoor ik overigens niemand. Bij Veilig Thuis ging het grotendeels over die extra fte. Bij de jeugdhulp hoorde ik wat F - 36

opmerkingen als “dat moeten we niet meer doen, dat moeten we niet betalen”, maar dat kan niet. Ik herhaal nog een keertje wat ik ook in de parallelsessies heb gezegd: wij hebben te maken met een openeinderegeling, als iemand zorg nodig heeft, krijgt hij die, en als dat iemand is uit onze gemeente, betalen we het. Zo simpel is dat. Daar hebben we ook onze reserve sociaal domein voor een groot deel voor. Dat kan inderdaad best wel oplopen. Dat is nou eenmaal zo. Daarvan kan ik zeggen “daar ga ik aan werken”, maar dan hebben we natuurlijk het probleem dat, ondanks dat het leuk is dat ik in het dagelijks bestuur zit, wij met tien gemeentes in het algemeen bestuur zitten en daar worden de beslissingen genomen. Het dagelijks bestuur legt voorstellen voor, de tien gemeentes nemen beslissingen en die kunnen heel verschillend zijn van elkaar. Daar zijn altijd stevige discussies. Leuk trouwens dat Tom van der Meijden positief was. Ik ben blij dat we een basis hebben gevonden om positief tegen elkaar te kunnen zijn. Dat voelt goed; dat is echt zo. Dan zijn er een aantal mensen die zeggen dat de dienst het echt wat zuiniger aan moet doen. Vergeleken met andere gemeenschappelijke regelingen op dit gebied zijn we best fatsoenlijk hoor. Wij vinden het wel een hoop geld, maar naar verhouding is het zeker niet een dienst die met geld smijt.

Ik kan u van ganser harte vertellen dat de ruimte er binnen de dienst helemaal uit is. Ik bedoel, er is echt heel stevig bezuinigd. We hebben de moeite genomen, omdat het allemaal moeilijk is en omdat die gevoelens er zijn, om ook onze wethouders financiën erbij te halen; die hebben meegekeken en meegedacht. Er is heel veel moeite gedaan om echt zo min mogelijk uit te geven. We zijn nu op een punt gekomen dat we, als we nog minder gaan doen, in hoog tempo mensen kwijt zullen raken en dat willen we ook niet. De heer Van Willigen brak nog een lans voor voortijdige schoolverlaters. Daar wordt ook geld voor gevraagd. Ik ga ervan uit dat dat ook wel erdoor komt binnen het algemeen bestuur. Ik moet wel zeggen dat ik er de volgende vergadering helaas niet bij kan zijn, want dan zitten wij hier met z’n allen over de perspectiefnota te praten, dus ja, first things first. Ik hoop hiermee wel ongeveer uw vragen beantwoord te hebben. De voorzitter: De heer Van Willigen. De heer Van Willigen: Ja, voorzitter, ik brak géén lans voor voortijdige schoolverlaters, want dan hebben we het over 18+-leerlingen. Ik brak juist een lans voor kinderen die op een basisschool zitten, of startend zijn op het voortgezet onderwijs, en op welke onverklaarbare wijze dan ook – nou ja, meestal zijn er wel verklaarbare wijzen – uitvallen. Die gaan niet meer naar school. Dat zijn geen voortijdige schoolverlaters.

Bij voortijdige schoolverlaters hebben we het over kinderen zonder kwalificatieplicht, maar dan ga ik al veel te technisch praten. Het gaat juist om die kinderen die in primair en voortgezet onderwijs zitten. Wethouder mevrouw Dansen: U hebt helemaal gelijk, ik maakte een foutje. We hebben het over thuiszitters die nog leerplichtig zijn en daar hebben we er teveel van . . . De heer Van Willigen: Nee, want thuiszitters zijn ontheven van leerplicht, die staan niet eens meer op een school ingeschreven, dat is nog kwalijker. Het gaat over kinderen die op welke manier dan ook in de problemen komen en waarbij regulier schoolbezoek om

F - 37

welke reden dan ook niet meer mogelijk is. Daar kijken we met zijn allen naar en de groep wordt enorm snel groter. Het gebeurt dus dat kinderen gewoon uitvallen. De voorzitter: Zou het niet mogelijk zijn dat jullie eens een kopje thee met elkaar gaan drinken om daarover te praten – want het lijkt me een vraagstuk waar jullie allebei passie voor hebben –, om te kijken op welke wijze de wethouder dit mee kan nemen richting onze dienst? De heer Van Willigen: Het ging mij vooral om het toekennen van de overgeschoten middelen, om te proberen daarvoor in het algemeen bestuur een lans voor te breken. De heer Van Santen: Voorzitter . . . De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Ik sluit me aan bij uw pleidooi, maar ik wil ook een klein puntje van orde maken. We hebben natuurlijk al behoorlijk wat voorgesprekken gehad over dit onderwerp en we zouden volgens mij met name over het amendement praten, maar het gaat nu een beetje alle kanten op, heb ik het idee. De voorzitter: Precies. Daarom dacht ik ook, hoe boeiend en belangrijk deze discussie ook is, dat het goed is dat jullie even verbinding met elkaar maken, om te kijken of je met elkaar een oplossing kunt vinden.