20240704 Concept Verslag raadsvergadering

Nr. 6

Zitting van donderdag 4 juli 2024 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: mevrouw W. Alba Heijdenrijk, de heren P. van Andel, B.C.S. Bahlmann, A. Boutachkourt, D.R.E. van Gammeren en J.P. van der Geest, mevrouw P. de Groot, de heer M.A. Hachhouch, mevrouw E.W.H. Hamann, de heren A.C. van Houwelingen, J. Klein, A. Koçak, en A. Krol, de dames G. Metz, J. van Oversteeg en L.P.W. Pellikaan, de heren J. Roeland, N. van Santen, P.C.J. Schefferlie, I. Tekir en D. van Veen en de dames M. Veldheer-Vink en T. van ’t Westende-de Bijl en de heer C. van Willigen. Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig de heer M. de Boer, de dames E.L. Dansen, A. Mager en M.J. Molengraaf en de heer F. Polatli (wethouders), alsmede mevrouw H. Kromkamp (gemeentesecretaris). Afwezig met kennisgeving de heer M. de Pagter.

1. Opening (19.30) ........................................................................................................................................................2 2. Ingekomen stukken ....................................................................................................................................................2 3. Vaststellen agenda ......................................................................................................................................................2 4. Vaststelling notulen voorgaande raadsvergadering en parallelsessies .......................................................................2 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college .............................................................................................3 6. Hamerstukken............................................................................................................................................................4 6a. Uitbesteding belastingtaken GR BSR (2024-911515) .............................................................................................4 6b. Herijking Regio AV (2024-921512) ........................................................................................................................4 6c.

Dekking onvoorziene baggerwerkzaamheden 2024 (2024-920615) .......................................................................4 6d. Meicirculaire 2024 (2024-922881) ..........................................................................................................................5 7. Bespreekstukken.........................................................................................................................................................5 7a. Jaarstukken 2023 (2024-919455).............................................................................................................................5 7.b Zienswijzen gemeenschappelijke regelingen (2024-917538 / 916402 / 916641 / 918197 / 915283 / 914928 / 913872 / 916253) ....................................................................................................................................31 7c. Voorstel kerstdiner (2024-915859) ........................................................................................................................39 7d. Initiatiefvoorstel Ideeënmarkt (2024-915966) .......................................................................................................40 8. Overzicht begrotingswijzigingen mei 2024 (2024-9271191) ..................................................................................42 9.

Motie vreemd aan de orde van de dag......................................................................................................................43 10. Sluiting .....................................................................................................................................................................53

F-1

1. Opening (19.30)

De voorzitter: Ik open de vergadering en heet u van harte welkom in deze raadsvergadering. Deze maand vergaderen we diverse keren, maar goed, daarna is het reces des te zoeter, dus nog even door blijven gaan met elkaar en dan kunnen we genieten van een heerlijke vakantie. In het bijzonder wil ik de mensen op de publieke tribune van harte welkom heten en dat geldt natuurlijk ook voor de mensen thuis, of degenen die later deze vergadering bekijken. Bericht van verhindering voor deze vergadering is ontvangen van de heer De Pagter. De reden is een heugelijke: in deze tijd zijn er allemaal diploma-uitreikingen en daar is de heer De Pagter ook naartoe. Wij wensen de hele familie, inclusief zijn zoon, die vanavond een diploma krijgt, heel veel plezier bij deze uitreiking. 2. Ingekomen stukken

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform de door de agendacommissie voorgestelde wijze van afdoening besloten. 3. Vaststellen agenda

De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 3, het vaststellen van de agenda. Zijn er nog punten die toegevoegd of afgevoerd moeten worden? De heer Van Santen. De heer Van Santen: Dank u, voorzitter. Wij willen een motie vreemd aan de orde van de dag aankondigen, met de titel ‘Voetbal weer terug op de Gorcumse pleinen’. De voorzitter: Ik stel voor de motie als agendapunt 9 te agenderen. Aldus wordt besloten. De agenda wordt aldus aangepast vastgesteld. 4. Vaststelling notulen voorgaande raadsvergadering en parallelsessies 20240516 I&O Zon op beschermd stadsgezicht en monumenten, 20240516 I&O B&A Actualisatie meerjarenperspectief grondexploitaties, 20240516 I&O B&A Tiny houses aan de Waalwijk in Dalem, 20240516 I&O Campusontwikkelingen, 20240516 I&O Laadagenda, 20240523 B&A Invoering opkoopbescherming, 20240523 I&O Beheerplan wegen, 20240523 I&O De Nieuwe Doelen, 20240523 I&O Herontwikkeling locatie Lange Slagenstraat 4, 20240523 I&O Uitbesteding belastingtaken GR BSR, 20240613 B&A Herontwikkeling locatie Lange Slagenstraat, 20240613 I&O Gebiedspaspoort Vleugels van den Stad, 20240613 I&O Jaarstukken 2023 met accountant, 20240613 I&O Zienswijze begroting, jaarstukken en risicoprofiel van gemeenschappelijke regelingen, 20240613 IO

Zienswijze begroting jaarstukken en risicoprofiel van gemeenschappelijke regelingen, 20240620 B&A Jaarstukken 2023 gemeente Gorinchem, 20240620 B&A Uitbesteding belastingtaken GR BSR, 20240620 BA Zienswijzen gemeenschappelijke regelingen, 20240620 B&A Herijking Regio AV en 20240620 I&O Regionale samenwerking, worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld.

F-2

5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college

De voorzitter: Het vragenuurtje voor raadsleden is bedoeld om kort en bondig vragen te stellen over onderwerpen die niet op de agenda zijn geplaatst, maar waarover de raadsleden wel graag geïnformeerd willen worden. Het woord is allereerst aan mevrouw Hamann van Gorcum Actief, met als onderwerp ‘Schoonmaak van het strandje Buiten de Waterpoort’. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. De zomer komt eraan, reces, vakantie voor de kinderen en de ouders met kinderen. Aanstaand weekend is het Hippiefestival. Maar wat we ook hebben, is een beetje gek klimaat en al heel lang en vaak hoogwater in het afgelopen seizoen, met als gevolg dat ‘Gorcum aan de beach’, ons strandje, vol ligt met strootjes, stukjes hout, steentjes, glas ook wel, kroondopjes en allerlei andere rotzooi. Mijn vraag is of dit zou kunnen worden opgeruimd voordat het Hippiefestival begint, maar in elk geval voor de zomervakantie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag namens het college wethouder Polatli het woord. Wethouder Polatli: Dank u wel, voorzitter. Het strandje Buiten de Waterpoort is in het voorjaar al schoon gemaakt, het zand is gefilterd. Er is op dit moment opdracht gegeven om dat weer te doen, omdat we tussentijds hoogwater hebben gehad. Ik weet niet of het gaat lukken voor het Hippiefestival, maar de opdracht is wel gegeven. De voorzitter: Dank u wel.

Het woord is aan mevrouw Metz van Stadsbelang met een vraag over de huisdieren van tijdelijke bewoners. Mevrouw Metz: Dank u wel, voorzitter. De zomervakantie is nog niet eens begonnen, maar het dierenasiel zit al overvol, dit keer niet door ‘corona-huisdieren’, maar door massaal achtergelaten katten uit een sloopbuurt in de Haarwijk. Het lijkt wel of de mensen die uit deze woningen vertrokken zijn, hun katten gewoon hebben achtergelaten, met alle gevolgen van dien: veel halfverwilderde zwerfkatten, talloze nestjes en nog veel nieuwe kittens op komst. De vrijwilligers van het dierenasiel hebben dagenlang werk gehad met het vangen en opvangen van de dieren, eten geven, parasieten bestrijden, chippen en neutraliseren – een grote inzet van deze vrijwilligers en ook weer een grote kostenpost voor het dierenasiel. We hebben daar de volgende vragen over. Is het college hiervan op de hoogte? Om hoeveel dieren gaat het en welke maatregelen zijn er getroffen? Wat zijn de kosten voor de gemeente? Dieren onverzorgd achterlaten is strafbaar, zijn de eigenaren te achterhalen en de kosten te verhalen? En ziet het college mogelijkheden om preventief beleid te realiseren, eventueel in samenwerking met POORT6? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Namens het college zal wethouder De Boer antwoorden. Wethouder De Boer: Dank u wel, voorzitter.

Het college is in ieder geval van een en ander op de hoogte. Het is bijzondere droevig dat mensen hun dieren hulpeloos achterlaten en dat is ook echt niet normaal, dus wij snappen uw vraag heel goed. De

F-3

officiële teller staat op dit moment op 42 katten die zijn gevangen, verzorgd, gevaccineerd en gechipt, alles erop en eraan. Er wordt op dit moment goed voor ze gezorgd en ik wil vooral mijn waardering uitspreken aan het adres van de vele vrijwilligers van de dierenambulance en het dierenasiel, die er heel veel tijd en energie in hebben gestoken de afgelopen tijd om deze nare gebeurtenis, zeg maar even, weer ten goede te keren. Zij hebben vooralsnog ook de kosten daarvoor gedragen. Zodra we hiervan hoorden, hebben we contact opgenomen met het dierenasiel om hen te vragen of er ook hulp nodig zou zijn. Daarover zijn we nog met hen in gesprek. We hebben begrepen dat de kosten tot nu toe zijn opgelopen tot zo’n vijfduizend euro en dat is voor zo’n vrijwilligersorganisatie best een flinke kluif. Zij hebben hun schouders eronder gezet en wij hebben aangeboden even met hen mee te kijken of er eventueel iets nodig is. Het klopt dat het onverzorgd achterlaten van dieren strafbaar is. Dan is sprake van dierenverwaarlozing. Deze katten zijn echter niet gechipt en het is dan ook heel lastig te achterhalen van wie ze precies zijn, en vooral lastig aan te tonen dat ze van iemand waren, maar we zijn er wel heel alert op. Ten slotte is ook om preventief beleid gevraagd. We hebben nu met een heel uitzonderlijke situatie te maken, en we zien het echt als een incident.

Normaal gesproken is er bij uithuizing ook een vorm van nazorg, om te zorgen dat er geen dingen worden achtergelaten. We zien niet direct aanleiding om echt een heel beleid te gaan schrijven, maar we houden wel de vinger aan de pols, ook in de gesprekken met onze partners, hoe we daar wellicht wat meer aandacht aan kunnen schenken. De voorzitter: Dank u wel. 6. Hamerstukken 6a. Uitbesteding belastingtaken GR BSR (2024-911515)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6b. Herijking Regio AV (2024-921512)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6c. Dekking onvoorziene baggerwerkzaamheden 2024 (2024-920615)

De voorzitter: Het woord is aan de heer Tekir voor het afleggen van een stemverklaring. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. In dit voorstel wordt de raad gevraagd om financiële dekking te regelen voor onvoorziene baggerwerkzaamheden. Zoiets kan natuurlijk best gebeuren, maar de wijze waarop de aanleiding hiertoe in het voorstel en in de brief is geformuleerd, heeft ons toch verbaasd. Ik zou even heel kort willen citeren. Het waterschap meldt “dat zij twee jaar voorafgaand aan de uitvoering heeft gecommuniceerd met Gorinchem over aanstaande baggerwerkzaamheden. Het lijkt erop dat mogelijk binnen de ambtelijke organisatie niet adequaat op deze communicatie is gereageerd.” Einde citaat. Als bestuurskundige wil ik hier toch wel een lans breken voor wat wij politieke verantwoordelijkheid noemen. Ambtenaren kunnen zich in dit gremium niet verdedigen en het lijkt ons daarom ook niet kies om de verantwoordelijkheid bij hen F-4

te leggen. Ik zou het college daarom willen verzoeken om hiermee in de toekomst gewoon wat meer rekening te houden. Inhoudelijk snappen wij het voorstel volkomen en stemmen wij ermee in. De voorzitter: Dank u wel. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierna conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6d. Meicirculaire 2024 (2024-922881)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7. Bespreekstukken 7a. Jaarstukken 2023 (2024-919455)

De voorzitter: Het woord is allereerst aan de heer Van der Geest namens het CDA. De heer Van der Geest: Dank u wel, voorzitter. Tot nu toe gaat deze vergadering een stuk beter dan bij onze concullega's, zeg maar, in Den Haag, Laten we dat ook maar zo houden, maar we zijn er nog niet! Ik zal in ieder geval proberen het netjes te houden; als u dan niet twittert tussendoor, mevrouw Alba Heijdenrijk, komt het vast goed! Ik ga in ieder geval één ding herhalen van de B&A, en dat is dank en waardering uitspreken voor het college, de ambtelijke organisatie en de accountant voor het opstellen van de jaarstukken. Ook dank voor de toelichting die gegeven werd op de afwijkingen daarbij. Wij hebben toen aangegeven dat wij daarmee genoegen kunnen nemen, en daarbij ook, zoals in I&O – de account had wat suggesties gedaan voor de leesbaarheid en daarmee ook de controleerbaarheid voor de raad – gevraagd om daar toch wat stappen in te gaan maken en daarbij ook de accountant te vragen, hoe we daar wat mee kunnen doen, want ik ben niet anders gewend dan deze jaarstukken ongeveer te lezen, dus ik weet ook niet wat er beter kan, maar hij vast wel.

Inhoudelijk valt ons op, en volgens mij zei wethouder Molengraaf dat ook tijdens de B&A – het is inmiddels een trend van ons rijk: de vreselijke incidentele bekostiging die wij elk jaar in de laatste trits nog even over de schutting krijgen, waarbij je incidentele middelen krijgt en er dus ook niet structureel aan de slag mee kunt en ook geen structurele dekking hebt. Dat blijft worstelen voor heel veel gemeenten en ook voor ons. Daarom is het ook wel logisch dat een deel van de overschotten gewoon meegaat naar het volgend jaar, zodat we er wel uitvoering aan kunnen geven. Over het algemeen zijn de resultaatbestemmingen ook gewoon helder en navolgbaar. We hebben nog één suggestie, voorzitter, en die betreft de ambitie van het college om elk jaar 1% meer bomen te planten. Helaas heeft onze eerdere motie over de schaduwroutes het niet gehaald, maar we zagen recent nog een heel mooi initiatief, volgens mij van de stichting ‘MeerBomenNu’, die een bomenhub creëert. Helaas hebt u besloten wat gronden op Gorinchem-Noord, zeg maar even met het station Gorinchem-Noord, voorlopig onberoerd te laten. Wellicht is het een mooi idee om daar ook een soort bomenhub te creëren, zoals in de Haarwijk, waar wat groen weggaat bij woningen wat

F-5

daar tijdelijk gestald kan worden en door andere inwoners weer opgehaald als zij groen in de tuin nodig hebben. Tot slot, voorzitter, het niet uitvoeren van de motie ‘Sparen voor later voorkomt een kater’. Ja, dat leverde bij onze fractie wel een kater op, ook omdat de motie op twee dagen na nog geen jaar geleden is ingediend en door een ruime meerderheid van deze raad aangenomen werd. De argumentatie namens het college vonden wij vrij summier, of beperkt, waarom de motie niet werd uitgevoerd, mede omdat er ook na resultaatsbestemmingen nog middelen over zijn en ook met het oog op de voorgenomen bezuinigingen op citymarketing, terwijl wij vermoeden dat ook onze Gorcumse binnenstad nog steeds het decor zal zijn om evenementen te organiseren die wij ook graag willen laten zien. De argumentatie staat in het amendement zelf, voorzitter. Daar zat, met dank aan de griffie, ook de oude motie bij die we hier hebben aangenomen en die overigens afsloot met ‘laat het initiatief aan het college’, en dat is niet helemaal goed uitgepakt, maar ik neem alleen even het beslispunt door: we stellen voor aan het raadsvoorstel 2.7 toe te voegen, waarbij een bedrag van € 75.000 wordt vrijgemaakt en toegevoegd aan de bestemming reserve landelijke evenementen. Hierbij ingediend, voorzitter. Dank. Amendement A01: “Uitvoeren motie ‘Sparen voor later, voorkomt een kater’.

De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op donderdag 4 juli 2024; stelt voor een beslispunt 2 aan het raadsvoorstel 2.7 toe te voegen, dat als volgt luidt: 2.7 Een bedrag van € 75.000 toe te voegen aan de (nieuw te vormen) reserve (landelijke) evenementen.

De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Schefferlie, Democraten, Gorinchem. De heer Schefferlie: Dank u wel, voorzitter. Aan de jaarrekening ga je natuurlijk niet zomaar voorbij. In B&A hadden we overigens bijna de indruk dat dat wel zou gebeuren en ik heb er hartstochtelijk voor gepleit om dat per definitie niet te doen en sowieso altijd jaarstukken ook in de plenaire raad te behandelen, met alle collegeleden aanwezig, omdat het toch het hoogtepunt is van de controlerende rol die we hebben, om te kijken wat allemaal goed gegaan is en waarvan we denken, ‘nou, dat had misschien beter gekund’, of ‘daar willen we nog wat aan doen’. Wat ons betreft gaat er een hele hoop goed eigenlijk. Ik denk dat er ook over heel veel zaken consensus is. Dat is goed om te zien en te weten. Wat ook goed is, als we terugkijken op ’23, vind ik persoonlijk de in het verleden veel besproken verhoudingen in de gemeenteraad van Gorinchem. Ik kijk in ieder geval zelf terug op een steeds betere wisselwerking tussen fracties en raadsleden onderling. Natuurlijk is het altijd wel iets kritischer als het gaat over de verhouding tussen oppositie en college. Dat hoort ook, je moet hier ook geen comateuze situatie krijgen vanuit gezelligheid.

Desalniettemin, voorzitter, dank aan ambtenaren en het college voor alles wat goed gegaan is en waarvoor veel energie is verzet in ’23, en ziet u dan ook tegen de achtergrond van deze complimenten dat de aandacht voor de rest vooral uit zal gaan naar die zaken, waarvan we zeggen, ‘hé, dat hadden we graag anders gezien’. Overigens waren we ook wel blij dat het coalitieakkoord wat gevitaliseerd is door de raadsagenda, waarin we toch ook op een mooie manier samen naar onderwerpen hebben gekeken die nu nog steeds uitgewerkt worden, of waar voorlopige conclusies uit getrokken zijn. F-6

Maar goed, wat kan er dan beter? Wij kijken minder positief terug op transparantie en participatie. We hadden graag gezien dat het hele proces rond het COA meer transparantie had gekregen, omdat het dan juist ook veel meer begrip oplevert. Bij de participatie hebben we ook het gevoel dat de doorontwikkeling daarvan wat stil is komen te liggen. Wel hebben we een niet zo goed geslaagde I&O-sessie gehad en daarna, recent overigens, nog een RIB, maar eigenlijk willen we veel meer in interactie met ook partners uit de stad dat door ontwikkelen, zoals ‘De buurt bestuurt’ bijvoorbeeld. Daarom hebben we ook recent de agendacommissie verzocht om daar weer eens een sessie op te doen. Ja, transparantie, laten we daar gewoon meer in investeren. In die zin vinden we het jammer dat uitgerekend de € 230.000 die ter beschikking is gesteld voor de Wet open overheid, niet is besteed. Het lijkt een beetje alsof je een baby met groeistoornissen vergeet zijn papje te geven; dat is gewoon niet handig. Laten we daar vooral het been bijtrekken en werken aan een open overheid. Als het gaat over transparantie, vinden we ook dat we in ‘23 beter meegenomen hadden kunnen worden in de financiële realiteit.

Ik denk dat wij heel lang hebben aangekondigd van ‘goh, gaat het nou allemaal wel goed, komen er niet veel meer bezuinigingen aan?’ Eind vorig jaar hadden we zelfs nog een college dat een voorkeursscenario uitsprak voor een werkelijk totaal onbetaalbaar scenario voor een grootser theater en een bibliotheek. Nu weten we inmiddels allemaal wel wat we eigenlijk toen ook al hadden kunnen weten, namelijk dat dat in die mate niet mogelijk was. Dat is ook een vorm van transparantie en daar voorkom je eigenlijk mee dat we lang onderzoek doen naar onmogelijke varianten en verkeerde verwachtingen wekken. Dat zijn volgens mij punten waarop we gewoon een betere overheid, een betere politiek kunnen worden in Gorinchem, door daar open, realistischer in te zijn. Het wordt een voordeel genoemd dat we € 125.000 niet hebben uitgegeven aan de aanpak van laaggeletterdheid. Als één voordeel een nadeel is, is het dit wel, want wij vinden het uitermate belangrijk dat we hier juist alles aan doen en niet geld én inzet laten liggen op zo'n belangrijk thema. Het is ook belangrijk dat iedereen kan lezen wat hier allemaal gebeurt, zelfs als het minder leuke dingen zijn, zoals de afname in de evenementen in de stad in ‘23. Dat schrijf ik niet het college toe, dat is vaak ook een wisselwerking tussen van alles en nog wat, of ligt soms gewoon ook bij de organiserende partijen.

Maar ik hoop wel dat wij er in die zin van leren, dat we meedenken en een faciliterende en alerte overheid zijn. De heer Van Santen gaat dat vandaag extra kracht bij zetten met zijn motie, waarover ik natuurlijk niks ga verklappen, maar die is wel in de geest zoals we die graag meer zien. Voorzitter. Wij hebben in onze fractie ook een activist afvalinzameling en die kijkt nog steeds hardnekkig uit naar een app waarmee mensen bij wijze van spreken als in een dashboard kunnen zien hoe goed ze zijn in het scheiden van afval en hoe ver de financiële meter staat. Wij denken dat dat een goede prikkel kan zijn in het verder vervolmaken van een goede afvalscheiding. Dan wil ik de starterswoningen nog even aansnijden. We hebben met elkaar een mooie sessie gehad, vind ik, om te kijken wat we dan wel willen. Er was wel wat verwarring over in ‘23, van ‘hé, ga nou vooral verder met waarmee je bezig bent en investeer in de lange termijn’. Dat hield niet in dat we alle andere mogelijkheden niet zagen zitten, dat heeft de wethouder later ook toegegeven. Wat wij wel jammer vinden, is dat er F-7

uiteindelijk ook in ‘23 nog geen stappen zijn gezet om meer starterswoningen te creëren, en dat hebben we toch bijna allemaal in onze verkiezingsprogramma’s aangekondigd. Wij denken toch dat er iets mogelijk is, ondanks de niet al te best financiële vooruitzichten die we volgende week goed gaan bespreken. Maar daarover, voorzitter, kondig ik slechts aan dat we een voorstel voorbereiden, samen met ChristenUnie/SGP – ik hoop dat we de finish halen in die samenwerking – om hierover een suggestie te doen. Dan, voorzitter, zijn we ook nog wel benieuwd, terugkijkend naar ‘23, hoe het nu gaat met Gorinchem-Noord. Is het college wel proactief genoeg om een slimme verkoop van die gronden in gang te zetten? Het is toch een groot risico voor ons hoe dat allemaal gaat aflopen. Dus ook daar willen we graag aanmoedigen: pak dat voortvarend op en deel daar ook zoveel mogelijk over met ons. Ten slotte, voorzitter, willen wij het nog een keer over de Banneweg hebben. U zult misschien zeggen, ‘joh, ga je nou elke keer terugkomen op een besluit dat we hier met z’n allen hebben genomen?’ Ja, dat gebeurt wel eens meer, maar er is natuurlijk ook wel wat aan de hand. We hebben in ’23 7 miljoen euro minder uitgegeven dan was begroot.

Als een ondernemer 7 miljoen meer overhoudt dan begroot, heeft hij een groot feest, maar dat hoort bij een politieke organisatie niet zo te zijn, omdat we proberen het geld in te zetten voor maatschappelijke doeleinden, niet met het oogmerk meer over te houden dan je van plan was. Dus we blijven moeite houden met een goede planning en een goede raming, en dat staat niet op zichzelf, dat is iets wat zich al jarenlang voordoet. We blijven erop hameren, want het betekent eigenlijk dat wij keuzes maken omdat we denken dat het bijvoorbeeld niet kan, terwijl het wel had gekund als we dat beter hadden gedaan. En het is geen klein bedrag. Want vergis u niet: een groot deel van onze uitgaven ligt gewoon vast, dat heeft een voorspelbaar verloop, en het deel dat onvoorspelbaar is, en waar wij over mogen kiezen, is een veel kleiner deel van die 190 miljoen en daardoor is 7 miljoen gewoon eigenlijk hartstikke veel. Wat wij het meest jammer vonden, en ook het minst begrijpen eigenlijk, en dat geldt wat ons betreft ook voor wat we op straat horen, is dat de Banneweg niet volledig wordt opgelost, maar dat we dat eigenlijk maar half doen.

We hebben het adviesrapport nog goed voor de geest, dat zei dat juist die tweede fase ontzettend belangrijk is om uiteindelijk de doorstroming wel goed op gang te brengen, nog even los van de oversteekveiligheid en de fietsveiligheid die ook bij die tweede fase wordt geholpen. Nu hebben we 7 miljoen overgehouden in ‘23. In het raadsvoorstel wordt een voorstel gedaan voor hoe we dat kunnen bestemmen. Wij stellen voor van de 2,1 miljoen 1,9 miljoen af te halen, wat wil zeggen dat we wat minder in de algemene reserve storten, en dat we alsnog er samen voor kiezen om, wat heel Gorinchem wil, die Banneweg wel goed en in één keer op te lossen. Dat heeft ongetwijfeld effecten op het weerstandsvermogen. Nou, laten we het college de ruimte geven om daar iets van te vinden, maar daar hebben wij ook een antwoord op, en dat is dan de cliffhanger voor de tweede termijn. Het amendement over de Banneweg is gedeeld en dien ik bij dezen graag in. Dank u wel. Amendement A02: Banneweg De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op donderdag 4 juli 2024; stelt voor beslispunt 2.1 als volgt te wijzigen: 2.1 Een bedrag van € 3.040.000 toe te voegen aan de algemene reserve; en beslispunt 2.7 toe te voegen:

F-8

2.7 Een bedrag van € 1.920.000 te reserveren voor een investeringskrediet voor de 2de fase Banneweg.

De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Tekir van D66. De heer Tekir: Dank u wel voorzitter. Later vanavond geven wij allerlei zienswijzen op de jaarstukken van de gemeenschappelijke regelingen en het is daarom niet gek dat wij ook stilstaan bij onze eigen jaarstukken, waar toch een slordige 187 miljoen euro in omgaat. En in diezelfde redenering als bij de gemeenschappelijke regelingen kunt u onze bijdrage dan ook beschouwen als een soort zienswijze op de jaarstukken. Ik begin dan, zoals u inmiddels gewend bent, met een stukje financiële analyse / financiële duiding. In de afgelopen jaren heeft D66 steeds een appèl gedaan op realistischer begroten, omdat we keer op keer zagen dat er middelen bleven liggen, of dat geplande investeringen niet werden gerealiseerd. Als we door die bril kijken naar de jaarrekening, zien we vergeleken met de vorige jaarrekening een zichtbare verbetering. Daar waar het resultaat na bestemming in 2022 nog 3,5 miljoen euro was, is dat dit jaar 1,9 miljoen euro. Diezelfde verbetering zien we ook bij het resultaat voorbestemming: in 2022 nog 11,5 miljoen euro en nu 7,9 miljoen euro. Dan de investeringen. Waar we in 2022 nog maar 4,6 miljoen euro hadden gerealiseerd – ik moet erbij zeggen dat dat wel echt een slecht jaar was –, zijn we in 2023 gestegen naar 16 miljoen euro.

Nog steeds realiseren we ongeveer 1/3de van de geplande investeringen niet, maar de zichtbare verbetering mag gememoreerd worden. Met het oog op de verdere prioritering van de investeringen – denk aan de perspectiefnota –verwachten we dat deze trend zich ook vanzelf zal doorzetten. Wat verder opvalt, voorzitter, is dat de structurele exploitatieruimte onder druk komt en ook het weerstandsvermogen slinkt naar beneden. Bij D66 overigens geen paniek bij een weerstandsvermogen van 1,39. Wij zijn nog steeds van mening dat een weerstandsvermogen van 1 voldoende zou moeten zijn. Zelfs met een weerstandsvermogen van 1 kun je alle risico's opvangen als ze zich allemaal tegelijkertijd voor zouden doen. Nou, als je statistici daarop loslaat, geven ze aan dat het haast onmogelijk is dat die kans zich voordoet. Wat financieel gezien wel in de gevarenzone komt, zijn de grondexploitaties, met name in relatie tot de gevolgen van netcongestie. Dat speelt natuurlijk vooral bij Groote Haar. Het college kiest ervoor om de verliesvoorziening daarom met 1 miljoen euro te verhogen. Maar we vragen ons hardop af of dit wel voldoende soelaas biedt. Waar is die 1 miljoen euro op gebaseerd en denkt het college dat dat voldoende is? Voorzitter, dan een wat meer inhoudelijke beschouwing van de keuzes die gemaakt zijn. We gaan overigens niet overal op in, want dat voert te ver.

We kunnen ons vinden in de overheveling van middelen daar waar activiteiten nog niet zijn uitgevoerd, of middelen pas later in het jaar zijn ontvangen; daaraan is zojuist al gerefereerd. Dat kan niet anders dan overhevelen, maar waar wij wel van schrikken is de uitzondering die het college wil maken om 1,9 miljoen euro uit het sociaal domein vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen. In Gorinchem kennen wij sinds jaar en dag het uitgangspunt dat overschotten uit het sociaal domein beschikbaar blijven voor het sociaal domein. Met de fikse kortingen uit de hervormingsagenda in aantocht, en ook de bezuinigingen in het sociaal domein uit de perspectiefnota, vinden wij dit uitgangspunt nog steeds broodnodig. F-9

Het gaat hier om de zwaksten in onze samenleving: jongeren die jeugdhulp krijgen, of niet krijgen, maar in de wacht staan, ouderen met een Wmo-indicatie die ook op hulp wachten, mantelzorgers die steeds meer onder druk komen doordat voorzieningen worden afgebouwd, of doordat respijtzorg niet voldoende is – en zo kan ik nog wel even doorgaan. Het sociaal domein wordt gewoon een van de speerpunten de komende jaren. We kunnen best meegaan met een bestemming voor de huisvesting van de ISK, laat ik dat ook gewoon hardop uitspreken; dat is tenslotte ook een kwetsbare groep. Maar zorggelden labelen naar bijvoorbeeld investeringen gaat ons gewoon te ver. Daarom stellen de fracties van D66 en PvdA voor om het deel dat terug zou vloeien naar de algemene middelen alsnog toe te voegen aan de reserve sociaal domein. Het betekent dat we per saldo geen 2,7 miljoen euro toevoegen aan de reserve sociaal domein, zoals in het huidige voorstel opgenomen, maar 4,6 miljoen euro. Het verschil betreft dan die 1,9 miljoen euro waaraan ik eerder refereerde. Het amendement ligt bij de griffie en zal, naar ik aanneem, toegevoegd worden in iBabs. Dank u wel. Amendement A03: Zorggelden blijven bestemd voor zorg De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 4 juli 2024; stelt voor beslispunt 2.2 uit de Jaarstukken 2023 als volgt te amenderen: 2.2.

een bedrag van € 4.606.000 toe te voegen aan de reserve sociaal domein.

De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw De Groot, PvdA. Mevrouw De Groot: Dank u, voorzitter. Tijdens de B&A-sessie heb ik aangegeven dat wij ons als Partij van de Arbeid nog aan het beraden waren over een motie vanwege de overschotten die er zijn in de jaarstukken. Vele gedachten passeerden de revue, met name gericht op preventieve maatregelen in het sociaal domein. Helaas is de bittere werkelijkheid dat het overschot mooi lijkt, maar dat we over een week gaan spreken over bezuinigingen omdat we de komende jaren voor grote financiële uitdagingen staan. We voelen een ongemak om nu te zeggen dat we willen investeren in het sociaal domein met de overschotten, terwijl we volgende week hierop moeten gaan bezuinigen. Dit is een dilemma. Enerzijds willen we investeren, anderzijds hangt de perspectiefnota als een donkere wolk boven ons. Hoewel wij er zeker van overtuigd zijn dat investeren in bijvoorbeeld preventie nu kosten met zich meebrengt, levert het in de toekomst maatschappelijke baten en waarschijnlijk ook kostenbesparing op. Maar ik wil niet vooruitlopen op de perspectiefnota, we komen er nog op terug. Samen met D66 dienden wij het amendement in om het geld dat voor het sociaal domein is gereserveerd ook daar te houden. Daarin sluit ik me helemaal aan bij het betoog van de heer Tekir. Voor de rest kunnen we wel akkoord gaan met alle overhevelingen die er zijn.

Wel willen we meegeven dat we de komende periode goed in de gaten houden of er sprake is van onderbesteding, wat nu toch vaker het geval is dan wij wensen, en hoe we hier beter op kunnen inspelen. Inwoners mogen namelijk niet de dupe worden van inefficiëntie en gebrek aan daadkracht. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Hamann, Gorcum actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter, en dank aan de wethouder en de ambtelijke organisatie die aan dit mooie document van de jaarstukken hebben gewerkt. Een helder F - 10

stuk, heel goed te lezen, en als je het allemaal gelezen hebt, ben je weer helemaal bij. Ik vind het knap. Dank u! Wij sluiten 2023 dus positief af, is al eerder gezegd, letterlijk financieel, maar ook qua beleid en besluitvorming vinden wij. Dit eerste volledige jaar van de nieuwe coalitie is er daarom eentje om trots op te zijn. Het collegeprogramma ‘En nu aan de slag’ geeft al aan dat wij daadkrachtig willen zijn. Dat lukt, ondanks de verschillen tussen de vijf partijen, best wel heel goed omdat we concrete doelen voor ogen hebben en daaraan nu werken, in samenwerking met de stad en het bedrijfsleven. En dat was in 2023 best wel heel veel werk. We prijzen het college voor zijn slagvaardigheid daarin. We noemen nu een aantal beleidsterreinen waaruit die daadkracht en slagvaardigheid volgens ons ook wel blijkt. Om te beginnen het zwembad. Het zal je maar gebeuren dat je ineens zo'n verrassing op je bord krijgt! Het is voor mekaar gemaakt een volledig nieuw en duurzaam zwembad te gaan bouwen, waarmee we tot in lengte der jaren weer vooruit kunnen. Gorinchem op de kaart zetten is ook goed gelukt met de intocht van Sinterklaas en eerder al met de Van Rossems en André van Duin. Dat waren mooie cadeautjes voor de mooiste vestingstad en ons UNESCO-werelderfgoed.

Dachten mensen in ons land voorheen altijd aan de filemeldingen bij Gorinchem, nu weet men wel beter: Gorinchem, dat is toch dat aardige vestingstadje aan de rivier? Ja zeker, dat hebben we bereikt en dat moeten we ook koesteren. Wij hebben nu voor het eerst een heus erfgoedbeleid en het vestingplan dat al jaren op het schap ligt, krijgt dit jaar een gedeeltelijke uitvoering. Daar zijn we heel blij mee. We zijn vooral ook trots op wat Gorcum Actief na jaren van inspanningen hiermee heeft bereikt, zoals de meekoppelkansen, het Ravelijn in de vestingwerken en openstelling van natuurgebied de Woelse Waard. Er komen daar ook extra parkeerplaatsen. Cultuur is bij dit college dus in goede handen. Niet alles lukt meteen even gemakkelijk, soms duurt het jaren, en iedereen denkt nu waarschijnlijk ook aan De Nieuwe Doelen. Dat snap ik, zeker, maar ik noem eigenlijk liever het volledig heringerichte Gorcums Museum in samenwerking met de Historische Vereniging Oud Gorinchem. Wat een juweeltje is dat geworden! Is iedereen hier al geweest en hebben jullie die mooie filmpjes bekeken? Over erfgoed en cultuur valt nog veel meer te vertellen, maar ik ga door naar verkeer en de bereikbaarheid van Gorinchem. We hebben besluiten genomen over de Banneweg en gekozen voor prioriteit bij veiligheid voor fietsers en voetgangers.

Dat is hard nodig als je naar de staat van onderhoud kijkt van veel routes hier in de stad. Er wordt een beroepencampus op Gorinchem-Noord gerealiseerd, ’t Gilde is nu bijna klaar, maar er komt daar nog veel meer. Prioriteit ligt daar wat ons betreft bij veilige bereikbaarheid voor scholieren. Dat bespreken we volgende week bij de perspectiefnota verder. We hebben het nu over het afgelopen jaar. Gorinchem heeft samen met Altena twee spiksplinternieuwe elektrische veerboten in de vaart genomen. In de jaarstukken staan op verschillende plaatsen cijfers daarover. Wij willen graag een keer een totaaloverzicht van de projectkosten en het gebruik van deze twee catamarans zien. Wat ons betreft worden voortaan bij elk groot project zowel voor- als nacalculaties gedaan, met een evaluatie, zodat we daarvan kunnen leren. Er worden Buiten de Waterpoort meer investeringen gedaan. Hoe is het met de nieuwe steiger voor riviercruises en lukt het nu wel om deze bezoekers een stukje van de stad te laten zien? F - 11

Voorzitter. Het voert te ver om alle beleidsterreinen nu door te nemen, maar ik wil er toch een paar benoemen waar met grote zorgvuldigheid aan is gewerkt in 2023, dit jaar, maar ook nog komende jaren. Dat zijn de energietransitie, geen gemakkelijk proces, de vorderingen met het warmtenet, klimaatadaptatie, biodiversiteit, enzovoort, allemaal langlopende processen, jaarlijks 1% meer bomen en een stadsecoloog. Men zegt ‘boompje groot, plantertje dood’. Zo is dat nu een keer. Je investeert voor de toekomst, je bent er nooit klaar mee, maar waar we wel altijd aan moeten blijven werken. Voorzitter. We sluiten hiermee af, in de wetenschap dat er ook financieel een ander klimaat op ons af komt. Gorcum Actief zal er alles aan doen om al deze scheepjes op koers te houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Veen van Stadsbelang. De heer Van Veen: Dank u wel, voorzitter. Ten eerste wil ik hierbij het college en de ambtelijke organisatie bedanken voor hun inzet het afgelopen jaar, alsmede de opgeleverde jaarstukken 2023.

In Jip- en Janneketaal: wat hebben we nou allemaal gedaan, hoeveel heeft het allemaal gekost en, niet geheel onbelangrijk, wat was uiteindelijk onderaan de streep nog over, of tekort? We hebben een resultaat behaald van 7,9 miljoen euro, maar is dat nou goed, of is dat slecht? Bedrijfseconomisch gezien is het zeker prima, politiek gezien ligt het wat genuanceerder, want de gemeente zou de gemeente niet zijn als er niets is wat het lijkt. Bij een flink positief saldo zal er zomaar onderbesteding kunnen zijn, bij een flink negatief saldo hebben we misschien wel alles uit kunnen voeren, maar echt teveel uitgegeven, als je quitte speelt – dat is als je op nul uitkomt, voor degenen die dat niet wisten – is dat misschien wel heel verdacht. Met andere woorden: je doet het eigenlijk nooit goed. Een terechte opmerking van de heer Schefferlie tijdens de B&A was: tja, eigenlijk wil de inwoner weten of hij of zij waar heeft gehad voor haar of zijn geld. Dit is natuurlijk een terechte opmerking, maar tevens heel moeilijk te meten, want wanneer is men tevreden? Bedrijfseconomisch moet het effectief en efficiënt zijn. Efficiënt is duidelijk, maar effectief? Wat door de ene inwoner gezien wordt als waardevol voor Gorinchem, ziet de ander dat weer heel anders.

Voorzitter, dat resultaat is natuurlijk opgebouwd uit verschillende componenten: reeds bestaand beleid, dat geheel uitgevoerd is, met alle egards naar het vorige college, of deels uitgevoerd is, en nieuw beleid dat uitgevoerd wordt, of uitgevoerd is, of zoals Johan Cruijff het ooit verwoordde: het is eigenlijk een tutti-frutti. Waar we trots op mogen terugkijken in 2023, zijn de zaken die uitgevoerd zijn, maar ook zaken die besloten zijn in het jaar, en dan wil ik de volgende zaken benoemen; hier zit uiteraard ook beleid in van het vorige college. Iets wat al jaren op de plank lag: het opstellen van de kaders met betrekking tot het voorstel voor De Nieuwe Doelen. Er zijn onderzoeken geweest ter voorbereiding op het gevraagde raadsvoorstel, die geresulteerd hebben in vier varianten, uiteindelijk uitmondend in één variant. We zijn begonnen met de bouw van ’t Gilde, bijna klaar, de intocht van de goedheiligman, waarbij Gorinchem nog eens een keer op de kaart is gezet, de aanpak van de infrastructuur, asfalteren van de Wolpherensedijk, de Haarweg, het schoonmaken van de verkeersborden en naamborden, ik dacht eerst dat het CDA begonnen was met de campagne voor 2026 – nou…, die valt niet helemaal volgens mij…, groene borden, moeilijk publiek –, aanpassingen van het kernwinkelgebied, verhuizingen, eerste gevelverbeteringen zichtbaar, aantrekkelijker en F - 12

een betere uitstraling, opening Jamin, Multivlaai, noem maar op, de wandtekening in de stegen, toekomstvisie van het Caribabad volledig uitgewerkt, inclusief scenariouitwerking, realisatie kleinschalige opvang van 150 vluchtelingen voor tien jaar, meer mensen die door de 130%-regeling recht hebben op de minima-uitkeringen – het stond in ons coalitieakkoord, maar ere wie ere toekomt: door hoofdindiener D66 volgens mij als motie ingediend en aangenomen; u had waarschijnlijk een glazen bol! –, transitie warmtenet en ik kan zo nog wel even doorgaan, voorzitter. Wij kunnen ons in ieder geval vinden in het raadsvoorstel en de voorgestelde bestemmingen. De heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptie. . . De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Kan de heer Van Veen vast verklappen of hij aan deze succesreeks niet heel graag zou willen toevoegen dat we de Banneweg goed oplossen, net zoals in uw verkiezingsprogramma stond? Dan maak je mij in ieder geval blij voor de tweede termijn. De heer Van Veen: In ons verkiezingsprogramma stond dat er zeker problemen waren met de Banneweg, maar dat we destijds niet daar de oplossing voor zagen om dat toen aan te pakken. We hebben toen gezegd: sluipverkeer en Randweg Noord. Dat stond in ons verkiezingsprogramma; ik heb het toevallig nog even teruggelezen.

De heer Schefferlie: Ja, maar ik herinner me ook van die grote spandoeken. U bedoelde toch niet met die spandoeken dat u daar juist opschreef wat u niét ging doen!? En daar stond op: we lossen die boel op, die Banneweg. Vandaag is de kans, dus ik vroeg me af of u die gaat steunen. De heer Van Veen: Ik wil er eigenlijk in de tweede termijn op terugkomen. De heer Schefferlie: Dus u denkt er nog even over na? De heer Van Veen: Nou, nee hoor, ik weet het eigenlijk al. De heer Schefferlie: Nou, zég het dan! Dat is de politiek van deze tijd: dan zég je het toch als je het weet! De heer Van Veen: Ja. da’s waar. Om de Banneweg verder af te maken vonden wij destijds al een heel slecht idee en we hebben op een gegeven moment een amendement ingediend, met volgens mij Gorcum Actief, de VVD en de Partij van de Arbeid, en dat is toen ingetrokken en gelukkig is het door het college weggestreept. Maar natuurlijk willen wij het probleem oplossen, meneer Schefferlie. . . De heer Schefferlie: Nou, doé het dan! De heer Van Veen: Het zou zomaar kunnen dat, als de eerste fase opgeleverd wordt, de oplossing al daar is en dan gaan we nu ergens 2 miljoen in gooien – dat zou zonde zijn! De heer Schefferlie: Iedereen loopt het risico zelf voor verkeerskundige door te gaan, maar als je nou één ding aan deskundigen moet overlaten, aan adviesbureaus die we daar

F - 13

niet voor niks het nodige geld voor gaven, die zeiden heel uitdrukkelijk: die tweede fase is cruciaal voor de doorstroming. De heer Van Veen: Ja, goed, maar we hebben ook een verkeerskundige in onze partij, onze fractievoorzitter. Wij zien, ook qua fietsveiligheid, gewoon niet in dat dat echt uitmaakt, maar laten we afspreken: mochten de problemen niet worden opgelost, en als we het alsnog moeten aanpakken, dan eh… De heer Schefferlie: Dan kunt u het de volgende keer weer in uw programma schrijven, ja. De heer Van Veen: Oké, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw van ‘t Westende, VVD. Mevrouw Van ‘t Westende-de Bijl: Dank u wel voorzitter In de voorbereidende sessies is door een aantal fracties het belang van de controlerende taak van de gemeenteraad op de jaarstukken geuit, en daar kan onze fractie het mee eens zijn. Het gaat om een document waarin beleid, realisatie en financiën samenkomen. Daarom ook onze korte reflectie op de jaarstukken ‘23. Laat ik vooropstellen dat wij kunnen instemmen met het voorliggende voorstel betreffende de jaarstukken. Het voorstel is helder en zorgvuldig opgesteld en het proces om tot deze jaarstukken te komen is nauwkeurig doorlopen, zoals ook door de accountant is bevestigd. De jaarstukken laten zien dat we het boekjaar ‘23 afsluiten met een positief resultaat, het is al eerder genoemd, van ruim 7,9 miljoen euro.

We maken echter de kritische kanttekening dat er nog steeds scherper begroot kan worden bij de begroting. We steunen de voorgestelde bestemmingen van dit resultaat, waarbij een groot deel wordt toegevoegd aan de algemene reserve en specifieke reserveringen worden gedaan voor het sociaal domein, onderwijshuisvesting en cultuurparticipatie. We vinden het belangrijk dat er ruimte is voor investeringen in belangrijke maatschappelijke doelen, zoals de huisvesting van de Internationale Schakelklas en het faciliteren van cultuurparticipatie in het museum. Deze investeringen dragen bij aan de sociale en culturele ontwikkeling van onze stad. Tot slot willen we benadrukken dat wij het belang van een robuuste algemene reserve als onderdeel van het onder druk staande weerstandsvermogen belangrijk vinden. Dan wil ik kort ingaan op de amendementen die zijn ingediend. Allereerst dat van het CDA, dat uitvoering geeft aan de motie ‘Sparen voor later voorkomt een kater’. Wat ons betreft was dat een sympathiek voorstel. De motie hebben wij destijds ook gesteund. Echter, de jaarstukken en de bevindingen van de accountant laten ook zien dat de financiële positie van de gemeente onder druk staat en dat die druk naar alle waarschijnlijkheid alleen maar zal toenemen. Daarom voelt het voor ons nu te prematuur om een nieuwe bestemmingsreserve te benoemen ten behoeve van landelijke evenementen.

Maar uiteraard zijn we benieuwd naar de reactie van het college. Voor wat betreft het amendement van Democraten. Gorinchem met betrekking tot de Banneweg erkennen wij ook dat dit een groot verkeersknelpunt in onze stad is, maar destijds hebben wij bewust gekozen voor een gefaseerd beleid en daar willen we aan vasthouden. Periodieke evaluatie van verkeersknelpunten in samenhang met nieuwe ontwikkelingen, zoals nu de brug tussen de Schelluinsestraat en de Wolpherensedijk, is F - 14

essentieel. Voordat er geld toegewezen wordt aan een bestemming, moet ons inziens een integrale benadering gehanteerd worden in de afweging om een project al dan niet uit te voeren en dus te bestemmen. En daarmee zou het voorstel voor nu wat ons betreft niet passend zijn. Op het amendement van D66 en PvdA komen wij straks terug in de tweede termijn. Voor nu samenvattend: wij zouden kunnen instemmen met de jaarstukken ’23, ondersteunen de voorgestelde resultaatbestemmingen en vinden dus die robuuste algemene reserve belangrijk. We wachten de reactie van het college op de amendementen van CDA, D66 en Partij van de Arbeid af. Tot slot onze grote waardering aan de ambtelijke organisatie en het college voor het zorgvuldig tot stand brengen van deze jaarstukken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Krol, ChristenUnie/SGP. De heer Krol: Dank u wel, voorzitter. De jaarstukken 2023 betreffen het eerste volledige jaar van het college en ‘overall’ kijken wij zeer tevreden terug op dat eerste jaar. Er zijn hele grote besluiten genomen, er is veel in gang gezet, het is al heel veel gememoriseerd en dat ga ik niet herhalen. En ja, we zijn het ermee eens dat je in beginsel moet nastreven om uiteindelijk het resultaat te laten aansluiten op wat begroot is.

We hebben een fors positief resultaat en gegeven de spannende jaren die financieel voor ons liggen, is dat wat ons betreft nu een fijne uitkomst. Ik wil kort ingaan op de amendementen. Een definitieve uitspraak doe ik pas in de tweede termijn. Het amendement ‘Sparen voor later voorkomt een kater’ vinden wij erg sympathiek, maar ik begreep dat, als er een reserve aangemaakt moet worden, dat een wat specifiekere bestemming zou moeten hebben. Ik hoor graag van het college hoe dat precies zit en ik zou dan eventueel de suggestie willen doen om te kijken of we wellicht voor ‘Gorinchem 650 jaar stadsrechten’, dus in 2032, een reserve kunnen gaan opbouwen. Dat punt deed mij meteen beseffen dat ik toch wel heel erg oud ben, want ik herinner mij nog als kleine jongen dat we als scholieren bij 600 jaar stadsrechten door Gorcum liepen, ik verkleed als horige, als een middeleeuws boertje, weet ik nog, met een bruin dingetje om. Dus per definitie heeft dat wel onze sympathie, maar we horen graag even hoe het college aankijkt tegen de vraag hoe specifiek zo’n bestemming moet zijn. De Banneweg zien wij als een drieluik. Wat ons betreft is de eerste fase al geweest in de periode van het vorige college. We hebben nu een besluit staan voor de twee tweede fase.

We hadden inderdaad in eerste instantie ook voor de derde fase al een besluit genomen, maar dat hebben we ingetrokken toen we volgens mij ruimte zochten voor het zwembad. Daar heb ik twee vragen over waar ik ook graag een reactie op wil van het college. Er staat mij bij dat we toen geconcludeerd hebben dat het op zichzelf heel logisch is om een fasering aan te brengen tussen een tweede en derde fase en dat een besluit over een derde ook prima in de tijd weggezet kan worden, omdat sowieso die tweede fase al een heel omvangrijk project gaat worden. Dus daar hoor ik graag de reactie van het college op. En ik zou graag willen weten wat het effect is van dit amendement op de weerstandsratio. Op het amendement dat is aangekondigd door PvdA en D66 hoop ik straks in te gaan. Dank u wel.

F - 15

De voorzitter: Dank u wel. Namens het college zal het woord worden gevoerd door wethouder Molengraaf. Wethouder mevrouw Molengraaf: Dank u wel. Allereerst dank voor alle complimenten die ik gehoord heb over de stukken en de informatie. Het was een lijvig pak en ik bewonder uw moed om u daar doorheen te slaan en er dan ook nog wat van te vinden. De complimenten zijn gehoord door de ambtelijke organisatie en waren volkomen terecht. Ik wil stapsgewijs op wat dingetjes ingaan, maar waar iemand in de B&A-sessie al opmerkte dat je hier eigenlijk ook alle collegeleden zou moeten hebben, omdat het over allerlei onderwerpen gaat waar één wethouder niet per se alles van af weet, kan het zijn dat ik nog opgevolgd zal worden door collega’s die wat vragen zullen beantwoorden. Het amendement van D66 en PvdA is een beetje op de nipper gekomen en daarom wil ik me daarop direct graag nog even in een schorsing beraden, temeer daar het ook wel wat technisch is, en daarop zal ik dan graag in tweede terugkomen. . . De heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptie. Is het dan niet wijzer om die schorsing nú te doen, zodat wij de reflectie van het college op het amendement in onze tweede termijn kunnen meenemen? Wethouder mevrouw Molengraaf: Dat vind ik ook prima, hoor, maar goed, daar ga ik niet over. De voorzitter: Ik kijk even rond en stel vast dat u kunt instemmen met een schorsing.

Ik neem aan dat tien minuten voldoende zal zijn. Ik schors de vergadering (20.27 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (20.38 uur). Het woord is aan wethouder Molengraaf. Wethouder mevrouw Molengraaf: Dank u, voorzitter. Ik had gememoreerd dat er een hoop mooie woorden gesproken zijn, complimenten, dat is dus goed, maar er zijn ook kritische noten geweest, en dat is ook goed, het houdt ons scherp. Het CDA deed de suggestie de accountant te laten meekijken op de leesbaarheid van de stukken en de verbetering van de stukken voor de P&C-cyclus. Zoals u weet, is dat ook een van de dingen die wij als college belangrijk vinden. Wij willen daar een voortdurend proces van maken. Ik vind dat dus een goede suggestie. De samenwerking met de accountant is goed bevallen,. van beide kanten heb ik de indruk. U hebt de suggestie gedaan om van 1% meer bomen op Gorinchem-Noord een bomenhub te maken. Ik vind hem heel erg leuk, maar zoals u weet hebben we Gorinchem-Noord nog niet helemaal afgeschreven. Ik wil proberen om u na het reces te informeren over de ontwikkelingen die daar hopelijk gaan plaatsvinden. Dus om daar nu vast bomen te zetten, lijkt me niet handig, maar mijn collega weet vast wel waar hij die 1% wel kan zetten. Er zijn een aantal opmerkingen waar collega's wat mee zullen doen.

Die over Riveer van mevrouw Hamann heb ik zo opgevat, dat het niet zozeer over Riveer gaat als wel over de grootte van het project dat dan afgerond is en dat je dan naderhand ook wel eens terug zou willen blikken hoe dat nou is gegaan, ook financieel. Ik heb in B&A al aangegeven

F - 16

dat ik dat op zichzelf een goed idee vind, niet voor alle projecten, maar wel dat de raad ook aan zou kunnen geven ‘nou, bij dit project willen wij gewoon nog eens terugblikken hoe dat nou gelopen is en wat we ervan kunnen leren’, ook om inzicht te krijgen in die processen. Ik meen dat ook D66 een opmerking in die richting heeft gemaakt in B&A. Ik voel er wel voor om dat te doen. Het lijkt me een onderwerp dat we in een van de werksessies die we in het najaar ook weer hopen te hebben, zouden kunnen bespreken. De Partij van de Arbeid heeft, misschien wel tot haar droefenis, besloten vanwege de bezuinigingen toch maar niet allerlei extra dingen te gaan verzinnen. Ik vind dat fijn, ik ben ook blij dat dat doorgedrongen is en laten we hopen dat we er later toch weer op een andere manier tegenaan kunnen kijken. Ik wil nu naar de amendementen gaan en starten met het amendement over de Banneweg. De deskundigen hebben ons geadviseerd om met het gedeelte dat we nu eruit hebben gehaald, dus het zuidelijke gedeelte, echt iets te gaan doen , omdat het daar anders uiteindelijk zal opstropen, en dat advies hebben wij serieus genomen. Ik heb destijds in de raadsbehandeling ook gezegd dat we hem er nu uithalen vanwege het zwembad, maar dat we hem niet onmogelijk gaan maken. Dat betekent dat we daar nog wel wat dingen moeten doen.

Alleen, we hebben hem er nu uitgehaald en het definitief ontwerp van het stuk van de Banneweg dat we wel gaan doen is gemaakt. Als je nu dat stuk weer opvoert, loopt dat dus eigenlijk achter, dus dan zou je een vertraging krijgen, want dan moet je dat in dezelfde tijd gaan brengen, en vertraging betekent meer kosten, dus dat zou ik sowieso niet willen. Inderdaad zien we bij de Schelluinsestraat ook ontwikkelingen die van invloed zouden kunnen zijn op dat stukje, dus daar moeten we dan ook rekening mee gaan houden. Het is dus niet zo dat ik zeg dat we dit nooit gaan doen, alleen hebben we er nu het geld niet voor. We gaan nu eerst het stuk uitvoeren dat we met elkaar afgesproken hebben tot hier voor het stadhuis. Ik heb ook gezegd dat we dan gewoon willen gaan monitoren wat ons dat oplevert. Want heel vaak zitten die studies wel goed in elkaar, en ik zal zeker niet zeggen dat de deskundigen er geen verstand van hebben, maar er zijn ook ontwikkelingen in de stad, dus ik wil dat ook gewoon wel afwachten en dan daarna de stap nemen. Het is overigens zo dat ook de provincie nu meekijkt voor dat laatste stukje, omdat het tot haar is doorgedrongen is dat buslijn 387 daar overheen moet – dat is al heel lang zo – en zich er ook mee wil gaan bemoeien als zich daar allemaal opstoppingen gaan voordoen waardoor die lijn niet meer op tijd kan rijden.

Soms is het ook wel goed om even een stapje terug te doen en te kijken of we wel alles in beeld hebben. Dus nogmaals: het is niet afgeschreven, maar ik vind het amendement op dit moment niet handig, we hebben er gewoon het geld niet voor en dus zou ik het willen ontraden. Het amendement ‘Sparen voor later’ is een sympathiek idee. Wij hebben eigenlijk gezegd: we hebben het geld er niet voor, we zitten best wel een beetje in zwaar weer en zou je dat nu moeten willen? De accountant heeft gezegd ‘ga nou niet allemaal spaarpotjes doen’ en ook dat is een reden waarom we hebben gezegd ‘misschien moeten we het daarom niet doen, of moet het meer concreet worden gemaakt’. In principe kun je natuurlijk een spaarpot maken voor evenementen in de toekomst, dat zou op zich wel kunnen, maar wat mij niet helemaal duidelijk is, is of dit nu incidenteel bedoeld is, of dat u er elke keer als het maar even mogelijk is meer geld voor wilt wegzetten. Dus dat is een vraag. Als het structureel is bedoeld en u er elk jaar een bedrag voor wilt wegzetten, zou F - 17

ik u eigenlijk willen uitdagen om dit amendement bij de begroting in te dienen, wanneer we meer zicht hebben op hoe ver we met de taakstellingen zijn, want straks komt ook de perspectiefnota nog en er zitten een heleboel taakstellingen in waarvan we nog niet van allemaal weten of we ze rond gaan krijgen en of we dan bij de begroting inderdaad goed uitkomen. Dus ik zou eigenlijk willen zeggen: pak dit bij de begroting mee, dan weten we hoe ver we nat zijn, om het maar plat te zeggen, want ik sta er niet onsympathiek tegenover, dat is niet wat ik uit wil stralen. . . De voorzitter: De heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Dank voorzitter. We hebben hem destijds bij de perspectiefnota ingediend, omdat we het erover eens waren dat het spaarsysteem dat u onder andere introduceerde voor de onderwijshuisvesting heel logisch was en wij zagen dit na het verzoek over de sinterklaasintocht en het haastig zoeken van een paar ton wel vaker op ons afkomen. We hebben toen ook in de motie gezegd: ‘indien de jaarrekening het toelaat een maximum van 1 ton toe te voegen, in te richten naar inzicht van het college’. We hebben niet opgenomen tot hoever dat kan gaan, maar hebben ervoor gepleit om, als er een overschot op de jaarrekening is, de spaarsystematiek die u breder heeft uitgewerkt ook voor dit geval te laten gelden, met een maximum van 1 ton, het mag dus ook minder zijn.

We hebben daarom ook geen ton voorgesteld, gezien de financiële situatie, maar iets minder. Wethouder mevrouw Molengraaf: Oké. Het is aan u of u hem nu staande houdt, of dat u het bij de begroting wilt doen. Ik wil het ook gewoon ter bespreking aan de raad laten en ga er verder geen advies op geven. Het amendement. Daar moesten we even wat puzzelen hoe het ook alweer precies zat. In principe blijven we handelen conform de oorspronkelijke bedoeling van de reserve sociaal domein. Dus wat in het sociale domein overblijft en daarvoor bestemd is, gaat terug naar de reserve sociaal domein. Waarom doen we dat met deze gelden niet? De gelden voor de Oekraïners zijn na deze afspraken ontstaan en zijn ook veel breder bedoeld; ze zijn in te zetten voor scholing, voor huisvesting, dus ook voor dingen die naast of wat verder buiten het sociaal domein liggen. Wat ons betreft zijn dit daarom geen gelden die principieel per se in het sociaal domein vallen, want ze zijn bijvoorbeeld ook bedoeld voor de huisvesting die we nu op de Schelluinsekade hebben gerealiseerd. Dus wij hebben gemeend dat we hiervan de ISK kunnen huisvesten.

En dan blijft er nog 1,9 miljoen euro over, die we terug willen storten in de algemene reserve, omdat zonder die 1,9 miljoen euro onze weerstandscapaciteit zakt naar 1,39, dat is net iets onder de bandbreedte en mét deze 1,9 miljoen euro stijgt hij daar net iets boven uit, namelijk naar 1,48. Dus dat leek ons een financieel goed uitgangspunt. De reserve sociaal domein wordt door ons gemonitord. We kijken elk kwartaal hoe het daarmee staat en we zorgen dat er voldoende in zit om alle risico’s die we kunnen benoemen en in kaart kunnen brengen, op te vangen. Let wel: de risico's die we daarmee mógen opvangen, want we mogen niet zomaar altijd uit de reserve sociaal domein putten zoals u weet. U noemde de hervormingsagenda als risico. Tegelijkertijd is de hervormingsagenda bedoeld om een besparing te realiseren voor de gemeenten op de jeugdzorg. Dus dat moet ons niet meer geld gaan kosten, dat is in ieder geval de theorie. En we zien ook dat het F - 18

rijk die intentie waarmaakt, want voor 2025 heeft het ons, omdat de hervormingsagenda nog niet in gang was gezet, in de meicirculaire gecompenseerd met 1,1 miljoen euro. Ik heb er wel vertrouwen in dat die hervormingsagenda gaat doen wat hij moet doen, dus ik zie dat risico niet en zou dan ook niet positief willen adviseren op dit amendement. De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Ter verduidelijking. Meerjarig zijn er natuurlijk wel kortingen vanuit die hervormingsagenda die op ons bord landen. Zie u die, en de risico’s die daaruit voortvloeien, dan ook niet? Want ja, het zijn kortingen, maar ook besparingen die wij nog wel moeten realiseren. Wethouder mevrouw Molengraaf: Zeker, en daar zijn we ook mee bezig. Als er inderdaad dan nog kosten uitkomen, heb ik er vertrouwen in dat we die op kunnen vangen vanuit de reserve sociaal domein. Ik denk dat we dit kunnen doen, zonder dat we hoeven te vrezen dat we op heel korte termijn met een reserve sociaal domein niet uitkomen. Mijn collega Dansen en ik zitten er bovenop om te zorgen dat daar voldoende geld in zit voor alle risico's die we op overzienbare termijn kunnen kwantificeren. De voorzitter: De heer Krol. De heer Krol: Dank u wel. Op twee van de drie vragen die ik heb gesteld, heb ik wel een soort van antwoord gehad, maar één vraag staat nog open.