20240229 Verslag raadsvergadering

Daarmee kunnen wij niet de boer opgaan, met zo weinig enthousiasme in de stad. Dat hebben wij schriftelijk gedaan, en niet alleen gevraagd of het er echt niet was, maar ook nog eens keer om het op te stellen, al was het maar op hoofdlijnen, en ik kan me niet voorstellen dat je als wethouder voor financiën, of wethouder voor cultuur, maar ook het volledige college van B&W, zonder die stukken zo’n keuze maakt. En die stukken blijken er blijkbaar echt niet te zijn, voorzitter. Ik kom er nog steeds niet op, maar daar kom ik zo nog wel even om. Wij zien het niet. We hebben die ronde bij het zwembad gedaan, dat was ook al zo’n forse investering die we met elkaar moesten doen en toen hebben we ook gezegd als raad: nou, we gaan niet zomaar het investeringsplafond overschrijden. Het staat in het coalitieakkoord, het staat in het college-uitvoeringsprogramma en we hebben als raad niet voor niks dat schuldenplafond ingesteld. Je zult minimaal 10 miljoen moeten gaan zoeken in je investeringen. Destijds, die dinsdagavond dat we hierboven zaten, hebben we met z’n allen al die investeringen doorgelopen en uiteindelijk is station-Noord geschrapt. Ik heb die lijst er nog eens bij gepakt, voorzitter, en ik zie niet nog zo’n grote post die we hiervoor gaan schrappen.

En wat ik net ook al zei over de exploitatie: we zitten al minimaal op 630.000 euro, en dat is zonder de theaterexploitatie, want we gaan niet alleen een gebouw neerzetten, er moet ook wat gebeuren in zo’n gebouw, dus zonder de benodigde extra subsidie voor de bibliotheek die we, denk ik, allemaal willen, en zonder de eventuele extra investering die we gaan doen. Vergeet niet: het schuldenplafond hebben we ooit niet alleen ingesteld om onze schulden een beetje onder een plafond te zetten, maar ook om onze exploitatie betaalbaar te houden, want elk miljoen dat we extra moeten lenen – ik weet niet wat de huidige rentestand is, maar dat zal de wethouder voor financiën wel weten; het zal rond de 3, 4% zijn – betekent 30.000 tot 40.000 euro extra in de exploitatie elk jaar, dus 10 miljoen is gewoon drie ton, nou, dat kunnen we al helemaal niet betalen. Voorzitter. Een van de dragers die in het participatieverslag wordt genoemd, maar ook in het voorstel, is de horeca. In tegenstelling tot het college hebben wij wel contact gezocht met Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Gorinchem. Wij vragen nu de toezegging aan de wethouder om haar mee te nemen in het vervolgonderzoek en de participatie. Want

we zien het voorbeeld in Dordrecht: er is geen horecaexploitant te vinden, terwijl die cruciaal is volgens het college om de exploitatie rond te krijgen. Ze krijgen in Dordrecht, een grotere stad, met inmiddels al een goedlopend theater, geen horecaexploitant om hem dicht te rekenen en ook de afdeling Gorinchem van Koninklijke Horeca Nederland zegt dat het een lastige markt is en een lastig exploitabel object om te doen. Nou, dan blijkt er dus al een drager weg te vallen. Maar goed, voorzitter. We staan voor een overheid waarop we kunnen vertrouwen. We gaan dit gebouw, als het allemaal lukt, voor 50 jaar neerzetten en het zit voor 50 jaar verankerd in de begroting, net zoals het huidige gebouw ook al verankerd zit in onze begroting. Maar het gaat niet alleen om de stenen, het gaat juist ook om de activiteiten die plaatsvinden, en nog veel meer in de stad. Daarom ook onze steun voor de motie van Democraten Gorinchem om het niet ten koste te laten gaan van andere culturele activiteiten. Maar goed, we moeten weten wat het kost, anders kunnen we geen besluit nemen, ook al niet om deze stap te zetten.

Maar waar gaan we die 6, 7, 8 of 9 ton in de exploitatie zoeken? Gaan we die bij sport vinden, gaan we die bij mobiliteit schrappen, gaan we minder verduurzamen, gaan we het bij onderwijshuisvesting of jeugdzorg vinden? Zeg het maar! Wij geloven nog steeds niet dat die stukken er niet zijn, dat er niet om gevraagd is door het college en dat ze niet opgesteld zijn. En dan is het de vraag, voorzitter: is dat bewust of onbewust? Is het bewust, dan lijkt het een patroon te worden dat we niet in staat worden gesteld als raad om de juiste besluiten met de juiste financiële werking te nemen. Of is het misschien een strategie die in het college of richting de raad wordt gespeeld? Ik zou in ieder geval, en dat heb ik in B&A ook al gezegd, als ik wethouder voor cultuur was niet zonder rugdekking van mijn collega’s in het college deze exercitie willen doen om met de stad te gaan praten over een variant die schijnbaar onmogelijk is. Ik heb alle stukken weer bekeken en ik zie het niet. Dat is de bewuste kant. Als ik het onbewust zou doen, is het misschien nog wel kwalijker, en dan vind ik het echt onbehoorlijk bestuur hoe zo’n grote financiële impact voor de stad, maar ook zo’n enorme worst voor de stad wordt voorgehouden voor iets wat al tien, twaalf jaar speelt. Nogmaals: ik laat me graag overtuigen, maar ik zie het echt niet. Conclusie.

De participatiebehoefte is laag en lijkt ook laag te blijven. Daarom dienen we mede namens D66, Democraten Gorinchem en de PvdA een motie in om nu eerst met financiële helderheid te komen. Als de stukken er nog niet zijn, stel ze dan alsjeblieft op en laat zien welke keuzes gemaakt worden om die 10 miljoen te vinden en om de exploitatietekorten inzichtelijk te maken en ook welke keuzes er worden gemaakt. Net als het college dromen ook wij van een cultuurhuis, maar we gaan niet met een luchtkasteel de stad in. We gaan niet daarmee de cultuursector doen, maar we gaan ook niet iets neerzetten voor de komende 50 jaar, waar we vervolgens 50 jaar aan vastzitten en alles moeten kapot bezuinigen, zoals dat in het verleden ook gebeurd is. Dat vinden we dit gewoon niet waard. Afsluitend wil ik nog een andere speler op het culturele veld aanhalen. Die zei: ik vind een groot podium hartstikke mooi om daar misschien een keer per jaar op te spelen, misschien twee keer per jaar, maar ik heb liever extra activiteiten, liever een extra cultuurbudget om dat te realiseren, want van miezerregen word je ook zeiknat. Dank u wel.

Motie M02: Betaalbaarheid bibliotheek en groot podium De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 29 februari 2024; draagt het college op om voor de start van de participatie: 1. de meerjarige gevolgen voor de begroting van de gemeente Gorinchem uit te werken (tevens uitgangspunt 10 van het initiatiefvoorstel (Z 753963/D 863775)); 2. daarbij concrete voorstellen te doen voor een dekking van de (exploitatie)tekorten, inclusief de extra exploitatietekorten die ontstaan door het mogelijk overschrijden van het investeringsplafond. Joost van der Geest, CDA Pierre Schefferlie, Democraten Gorinchem Ilhan Tekir, D66 Jack Oostrum PvdA

De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir, D66. De heer Tekir: Voorzitter dank u. Ietwat geïnspireerd door uw openingen volgt hier een verhaal uit het persoonlijk archief, een verhaal dat zeker en vast ook gestaafd kan worden uit het Regionaal Archief, want ik wil u meenemen naar het jaar 1998, een tijd waarin Gorinchem nog niet te boek stond als vestingstad, maar naam en faam maakte als, jawel: cultuurstad. Gorinchem was verkozen tot cultuurstad. en zoals je in mooi Nederlands zou zeggen: I was there! Ik was nog maar 12 en de titel ‘Cultuurstad’ leverde mij mijn eerste ontmoeting op met theater De Nieuwe Doelen. Ik kan de beelden in mijn herinneringen nog goed naar voren halen: een afgeladen zaal met, net als mij, velen die dat theater voor het eerst leken te bezoeken, en met gepaste trots keek ik mijn ogen uit. Het verenigingsleven van Gorinchem was gevraagd om de programmering te verzorgen en naast culinaire hoogstandjes in de foyer leverde dat natuurlijk ook een unieke voorstelling op op het befaamde podium van wervelende soefi-derwisjen tot een spetterende Bouzouki show1. Een viering van alle kleuren en tonen die Gorinchem rijk was, een viering van cultuur. En, voorzitter, ik voelde mij thuis en volgens mij met mij velen. Daar gaat cultuur in essentie om: een thuis waarin je inspiraties opdoet, verbindingen legt en talenten ontwikkelt.

Dat thuis, het cultuurhuis van Gorinchem, is waar Gorinchem al jaren naar snakt. Het liefst had ik dan ook vanavond een definitieve ‘go’ willen geven op dat cultuurhuis. Maar zover zijn de plannen helaas nog niet uitgewerkt en zoals al gememoreerd in eerdere sessies, gaat het vanavond slechts om een tussenstap. Geen ‘go’, maar ook geen ‘no go’. Maar waar besluit de gemeenteraad dan over?, vraag je je als cultuurliefhebber misschien af. Dat is helemaal geen gekke vraag, want na vanavond hebben we nog geen theater en ook nog geen bibliotheek. Wat we wel hebben, is een verdere uitwerking van varianten. De platte vraag die daarbij hoort is: wordt het een letter, of wordt het een cijfer, een B of een 0? Maar de werkelijke vraag is nog fundamenteler, namelijk: welke variant kunnen we überhaupt betalen? We kunnen natuurlijk een voorkeur uitspreken, maar uiteindelijk valt en staat het met de financiële ruimte die we hebben, en hoe gek het ook klinkt: op dit moment hebben we geen enkel benul van de betaalbaarheid van de varianten. Mijn voorganger, de heer Van der Geest, heeft daar uitvoerig een pleidooi op gehouden. En ondanks het feit dat we het college hierover keer op keer hebben bevraagd, blijkt dat hier nog niet over is nagedacht en dat is echt ongekend, voorzitter: een miljoeneninvestering waarvan we niet weten hoe we die gaan dekken.

Zelfs een verwerking in de meerjarenbegroting blijkt niet mogelijk, terwijl daar 1 Bouzouki show, een Grieks instrument: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Bouzouki

echt geen hogere wiskunde voor nodig is. Die meerjarenbegroting staat nota bene aan het eind van deze agenda; dat is de standaard-begrotingswijziging. Je voert daar gewoon de tabel in met de jaarlijkse lasten die we hebben. Ik doe het niet, want dan word ik misschien niet geloofd. Maar dat maakt de tussenstap op z’n zachtst gezegd wel spannend, want hoe je het ook wendt of keert: het uitspreken van een voorkeur creëert verwachtingen, maar kunnen we die verwachtingen straks wel waarmaken? En als dat wel kan, wie betaalt daar dan de rekening voor? Gaan we subsidies afsnoepen bij andere podia, zoals Peeriscoop, ’t Pand, of misschien wel bij het centraal punt? Overigens, mijnheer Klein: die subsidies staan in het subsidieregister van de gemeente Gorinchem, mocht dat nog onduidelijk zijn… De heer Klein: Dat is absoluut niet onduidelijk hoor, maar het punt was: het zijn subsidies voor stichtingen en niet voor de panden ‘an sich’. Dat was de verduidelijking die ik vroeg. Ik heb het subsidieregister zeer zeker geraadpleegd om te kijken wie er allemaal subsidie krijgen in het culturele veld. De heer Tekir: Helemaal goed. Het zijn stichtingen die horen bij deze voorzieningen. Maar misschien gaat de schuld per inwoner wel omhoog, of nog erger: misschien kunnen we onze wettelijke plichten in de onderwijshuisvesting of de jeugdzorg niet meer nakomen.

Door nu een voorkeur uit te spreken zonder dekking, houdt het college een rookgordijn achter al deze vragen en de verantwoordelijkheid daarvoor ligt nadrukkelijk bij het college, aangezien dit de raad geen enkel perspectief biedt. Overigens vormen de financiën niet eens de enige onzekerheid. Er zijn nog wel enkele cruciale stappen die we sowieso moeten nemen. Zo moet er nog een exploitant worden gevonden, moet de programmering nog vastgeklikt worden, gaat het om de vraag ‘professioneel of toch niet?’, het beheer moet nog geregeld worden en er hangt, als het goed is, nog minstens één Europese aanbesteding in de lucht. Hoe dan ook, ons is er alles aan gelegen om toch de vaart erin te houden. Daarom dient D66 vanavond een aantal voorstellen mee in. Om te beginnen het amendement dat al is ingediend door Democraten Gorinchem om zowel variant B als variant 0 uit te werken. Daarmee verliezen we straks geen kostbare tijd als we worden ingehaald door de financiële realiteit. Ook dient D66 de motie van het CDA mee in, aangezien het vrij zinloos is om de stad op te trommelen voor een variant waarvan we nog niet weten of het überhaupt te financieren is. Een heel simpel voorbeeld, voorzitter Als je een bod wilt doen op een woning, raadpleeg je ook vooraf de bank of je financiering kunt krijgen, anders heeft een bod geen enkele zin.

Daarom is deze motie eigenlijk randvoorwaardelijk voor deze tussenstap. Ik nader het einde, voorzitter. Het heeft klaarblijkelijk € 240.000 gekost om de vier varianten in beeld te brengen. Dat is een forse overschrijding van het voorbereidingsbudget dat we als raad hadden vrijgegeven. Tegelijkertijd beweert het college dat er geen geld is voor een tijdelijke openstelling. Zowel vorig jaar als dit jaar kon De Nieuwe Doelen tijdelijk open blijven, aangezien er nog geen schop de grond in is gegaan. Dat is en blijft zonde, voorzitter, en dat blijf ik memoreren. Tot slot. Een dankwoord richting alle cultuurliefhebbers en cultuurmakers is vanaf deze plek ook wel op zijn plaats, allereerst voor het geduld dat zij hebben opgebracht en nog zullen moeten opbrengen, maar ook voor de creativiteit die de Gorcumse makers tonen,

zodat er op cultureel gebied alsnog van alles te beleven valt. Wie weet, levert het ooit nog een nieuwe titel op, iets in de trant van ‘culturele vestingstad van het jaar’. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Andel van de SP. Het is zijn maidenspeech, dat wil zeggen dat interrupties niet zijn toegestaan. De heer Van Andel: Dank u wel, voorzitter. Geachte aanwezigen, mensen thuis. Het is inderdaad mijn maidenspeech, in deze periode moet ik erbij zeggen, want ik heb in de periode 2006-2010 ook in deze gemeenteraad gezeten en ook toentertijd hadden we meermalen zaken aan de orde betreffende De Nieuwe Doelen. Vanavond is dat weer het geval. Ik noem dan steeds, dat wil ik vooraf even duidelijk stellen, De Nieuwe Doelen, afgekort DND, en daarmee bedoel ik De Nieuwe Doelen, de bibliotheek en alle cultureleen kunstgebruikers die mogelijk zouden zijn in het nieuwe gebouw. Over het verleden zou ik eigenlijk helemaal niets willen zeggen. Ik heb zoveel dingen zitten lezen over alles wat er gebeurd is de afgelopen jaren, en dan denk ik bij mijzelf: ik kan hier allemaal wel gaan zitten zwartepieten en zeggen ‘dit ging fout’ en ‘dat ging fout’, dat zal allemaal wel, maar we hebben nu de kans om het recht te zetten, en met rechtzetten bedoel ik eigenlijk: ervoor zorgen dat er in Gorinchem een normaal cultureel huis komt, een DND nieuwe stijl.

Dat bruisend maken, wat ook meerdere keren genoemd is, is wel heel erg noodzakelijk. Ik loop heel veel door onze stad, ’s avonds ook, en dan denk ik wel eens bij mezelf: waar is dat kanon?, want dat zou ik hier makkelijk kunnen afschieten. Daarmee wil ik eigenlijk zeggen dat ik Gorinchem op dit moment helemaal niet zo bruisend vind. Wat dat betreft kan er best wat extra peper in. Daar kunnen wij als raad voor zorgen, maar ik denk ook dat de bewoners en de bedrijven daarvoor moeten zorgen. Wij zitten hier namens die bewoners, namens die bedrijven, om een bepaald standpunt in te nemen. Dat standpunt moeten we natuurlijk innemen als dat ook gesteund wordt. Ik heb die overtuiging wel, maar ik zie er wat dat betreft een beetje weinig van. In de jaren ‘50/’60, even terug naar het verleden, toen De Nieuwe Doelen oude stijl – laat ik het maar even zo zeggen: het gebouw waar we het nu over hebben –, opgericht werd, was er een bruisende bevolking / bedrijfsleven, van deze plaats. Het gebouw kostte toen twee miljoen gulden, even omgerekend één miljoen euro. Een kwart van dat gebouw werd betaald door een groot bedrijf uit Gorinchem, De Vries Robbé. De bewoners van Gorinchem betaalden verhoudingsgewijs 40.000 gulden, misschien dus nu 20.000 euro. Dan zou je zeggen: dat valt dan nog allemaal wel mee. In 2024 praten we opeens over een bedrag van 18 miljoen gulden.

Ik heb het eens uitgerekend, ook met inflatie erbij, en dan kom ik er eigenlijk op uit dat het ene miljoen euro, dus twee miljoen gulden van 1960, nu ongeveer 8 tot 9 miljoen euro zou mogen kosten, vergelijkbaar dus met optie 0. Dat betekent dat optie B heel erg duur is. Of dat terecht is, daar gaan we gewoon even allemaal vanuit. Ik heb er geen enkel verstand van. Ik wil even iets persoonlijks zeggen over De Nieuwe Doelen. Ik weet niet of veel mensen dat ooit opgemerkt hebben, maar ongeveer tien jaar lang, tussen de jaren ‘70 en ’80 – of tussen de jaren ‘80 en ’90, dat ben ik even kwijt, ik heb er iets over gelezen in het Nieuwsblad van Gorinchem van 1985 – werd er al gezegd: ‘het is al jaren aan de gang’. Wat was er nou aan de gang? Als je van de Varkenmarkt af liep op De Nieuwe Doelen, zag je opeens een ongeveer vierkante meter grote kreet op de muur staan, luidende: 01830

= shit. En dan moet u niet zeggen ‘01830, dat zijn wij niet’, want dat waren wij toen wél. 01830 was het netnummer van Gorinchem, in 1995 is dat veranderd in 0183. Dat was voor mij een belediging, want ik dacht namelijk: 01830, dat ben ik, Gorinchem! Met andere woorden: een belediging, daar moet je vanaf komen. Dat is nooit gelukt, want ik wist eigenlijk nooit wie dat ooit had opgeschreven. Was het kunst? Vond de directie van De Nieuwe Doelen dat kunst en deden ze er daarom maar niks aan? De gemeente deed er niets aan, de reiniging deed er niets aan, het heeft er ongeveer tien jaar gestaan. Dus ik zou nu eigenlijk willen zeggen: het is er nu af, laten we zorgen dat er dadelijk niet weer iemand iets op die muur gaat schrijven en er dan misschien op gaat zetten ‘0183 = shit’. Dat willen wij niet. Veel bewoners, ook heel veel mensen die hier aanwezig zijn op de publieke tribune, mensen die thuis kijken, maar ook gemeenteraadsleden willen wel een Nieuwe Doelen, zodat dat ‘0183 = shit’ daar nooit op komt te staan. Daarnaast zei mijn moeder altijd “Als er in een plaats geen theater, geen bibliotheek is, is het een dorp”. Ik wil nog wel een stap verder gaan: het is een afgebrand dorp. En dat betekent, voorzitter, u ziet hem al aankomen, denk ik: dan wordt u burgemeester van een afgebrand dorp, en dat willen wij volgens mij niet.

De voorzitter: Dat nooit! De heer Van Andel: Als u tegen uw pensioen aan zit, denkt u misschien wel dat het zo heel rustig is, maar het lijkt mij niet zo geweldig om dat te krijgen. Ik had al even een opmerking over De Vries Robbé. Dat was een heel sociaal bedrijf, al zullen er best ook dingen mis gegaan zijn, enz. Er is een wijk door hen opgezet, maar ze hebben zich ook bemoeid, niet alleen met De Nieuwe Doelen, maar ook met de oude golfbaan en met de oude bibliotheek. De eerste bibliotheek in Gorinchem werd onder andere opgericht met steun – ik weet niet of het in dat geval met geld was, maar in ieder geval met woorden – van de directie van De Vries Robbé. Wat zeiden ze daar: we hebben 12.000 inwoners – dat was aan het begin van de eeuw –, een plaats met 12.000 inwoners en geen bibliotheek, belachelijk! Datzelfde durf ik hier nu ook te zeggen. Als wij een oude bibliotheek – en dat gebouw is oud, dat is niet meer up to date en zou moeten voldoen aan allerlei voorwaarden – niet kunnen hebben, dan denk ik van: nou, we hebben bijna 39.000 inwoners, dan is het toch wel heel erg vreemd! Hoe dat geld daar moet komen weet ik niet. Heel makkelijk: ik heb geen oplossing, Maar ik ben ook niet ingehuurd om een oplossing te geven. Daar hebben we het college voor. Die zijn ingehuurd, samen met de ambtenaren, om te zorgen dat daar een oplossing komt.

Zij komen naar de gemeenteraad, leggen die gemeenteraad voor wat zij hebben bedacht en wij zeggen op dat moment ‘ja’ of ‘nee’. Dat betekent dat ik de amendementen waarin gezegd wordt van ‘we moeten niet dit’, ‘we moeten niet dat’, op dit moment niet op hun plaats vind. Die zijn eigenlijk voor het moment dat het college komt met de door hen aangegeven oplossing. Wij geven het college als SP alle vrijheid om te komen tot een oplossing. Dat kan een oplossing zijn waar wij het helemaal niet mee eens zijn. Wat dat betreft ben ik het eens met de motie die genoemd werd over de kleine theaters. Het zou natuurlijk niet zo moeten zijn dat we met de linkerhand iets weghalen en het er met de rechterhand in gaan zitten duwen. Ik ben benieuwd naar het antwoord van de wethouder. Als de wethouder zou kunnen garanderen dat dat niet gebeurt, steun ik die motie niet. Van de andere moties heb ik al aangegeven dat ze wat ons betreft een beetje onzinnig zijn. Dus

het college en de ambtenaren hebben alle vrijheid om ons iets voor te leggen. Op dat moment gaan wij beslissen, met allemaal onze eigen ingangen, ons eigen verleden, onze eigen achterbannen, wat we doen. Ik heb in B&A al iets gezegd over de exploitatie. Toch wil ik daar nog even op terugkomen, want ik vond het antwoord van de wethouder toen een beetje flauw. Ik vroeg: als er nou een exploitant failliet gaat – ja, ik weet het, ik ben ook bijna aan het eind, voorzitter, u had mij best mogen onderbreken, hoor, daar heb ik geen enkel probleem mee… De voorzitter: U ziet: ik interrumpeer niet! De heer Van Andel: Ik had het over de exploitatie. Ik vind dat we wel alert moeten zijn op het feit dat die dingen kunnen gebeuren. Laat ik de wethouder een eenvoudige vraag stellen. Wat gaan we doen als de exploitant failliet gaat? Is dan het gebouw dicht, zodat niemand er meer in kan, geen bibliotheek, want de sleutel is er niet meer, de curator heeft de sleutel, wat gaan we doen? Wordt er een draaiboek gemaakt, geven we oplossingen? Ik ben aan het eind, voorzitter. Dank u voor uw tijd. (Applaus) De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann, Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Een bruisend cultureel centrum in het hart van de stad, daar gaan wij voor.

De gemeenteraad heeft nog geen jaar geleden het initiatiefvoorstel zelf geformuleerd, waarmee een aanzet is gegeven tot deze tussenstand. Want meer dan een tussenstand is dit niet. Supertransparant dus en er valt ook nog wat te kiezen. Zoals tijdens de B&A aangegeven, heeft Gorcum Actief eigenlijk een voorkeur voor de B-variant, want deze biedt multifunctionaliteit, innovatie en vernieuwing in het brede spectrum van alle culturen én deze variant voldoet het meest aan de raadsopdracht. Volgens het voorstel dat nu ter tafel ligt kunnen de varianten 0 en B verder worden uitgewerkt, liefst voor de behandeling van de perspectiefnota in juli. Wij vinden het een ambitieuze uitdaging, want met name voor de B-variant is zeker breed draagvlak nodig in de stad en ook sponsoring. Het kan even duren om dat allemaal rond te krijgen. Zoals eerder aangegeven, vinden wij dat niet zo erg. Liever een goed plan goed uitwerken, zodat de stad een voorziening krijgt, een cultuurhuis voor alles en iedereen, waarmee de stad weer 40 jaar vooruit kan, of misschien nog wel langer, dan overhaast beslissingen nemen. Dat is nogal een opdracht, voorzitter, waarvoor lef en vindingrijkheid nodig zijn. De financiering is nu namelijk nog niet in orde, maar zal geen sinecure zijn.

Dit gemeentebestuur heeft immers nog meer ambities, onder andere op het gebied van onderwijs en infrastructuur en daar kwam, oh ja, totaal onverwacht een nieuw zwembad bij, allemaal grote projecten en dito investeringen. Het is niet voor niets dat de gemeenteraad investerings- en schuldenplafonds heeft vastgesteld. In principe moeten wij met onze investeringen daar binnen blijven, maar met het aspect tijd willen we wel meer ruimte geven, als dat nodig blijkt. We hadden het immers over breed draagvlak. De stad heeft echt behoefte aan een goede voorziening in het centrum. Het zal Gorinchem als geheel, het vestigingsklimaat, goed doen. Er kunnen voorstellingen worden gegeven, maar het zal ook een ontmoetingsplek zijn waar van alles en nog wat mogelijk is. De bibliotheek kan hier haar vleugels uitslaan, met bijvoorbeeld ook de taallessen. Verenigingen kunnen hier terecht voor repetities of bijeenkomsten. Over de invulling zal

nog worden nagedacht en gesproken met de partners in de stad, want het moet natuurlijk niet zo zijn dat vernieuwing van het één het bestaan van het andere bedreigt. Gorinchem heeft altijd een rijke cultuur gehad met veel initiatieven. Ik tel maar zo twee musea en als De Nieuwe Doelen 2.0 weer opent, zelfs vier podia, het Zevende huis meegerekend. Hartstikke mooi. Dat moet ook allemaal blijven. Al deze initiatieven kunnen elkaar versterken en die diversiteit is juist het mooie van Gorinchem. Tijdens de coronajaren hebben we gezien wat voor grote kracht daarvan uitgaat en daarvoor zijn wij al die mensen zeer dankbaar. Een stad zonder cultuur is immers geen stad, zoals al eerder is gezegd vanavond. Gorcum Actief is dus voorstander van een breed multifunctioneel centrum en hoopt op een hele goede samenwerking in het culturele veld en op breed draagvlak in de stad. Dit moet echt gaan leven op alle fronten van onze gemeenschap. Dank u wel, voorzitter. De heer Van der Geest: Voorzitter... De voorzitter: De heer Van der Geest. De heer Van der Geest: Een van de weinige partners in deze raad die altijd keihard stonden voor een schuldenplafond en het investeringsplafond, was Gorcum Actief de afgelopen tijd. Ook bij het zwembad heeft u daarvoor flink aan de bel getrokken. Nu hoor ik u toch wat financiële ruimte geven om dat investeringsplafond te overschrijden.

Klopt dat? Mevrouw Hamann: Ik denk dat de heer Van der Geest mij niet goed verstaan heeft. We hebben gezegd dat we bij alle investeringen rekening moeten houden met de plafonds, dat die niet voor niks zijn vastgesteld door de raad en dat we daar in principe binnen moeten blijven, met de nadruk op ‘in principe’. Het aspect tijd willen wij echter indien nodig of gewenst meer tijd gunnen, want er is best veel nodig op het gebied van het vinden van sponsoring en draagvlak bij inwoners. Ik hoop dat er acties gaan komen, dat de mensen mee gaan doen met een bruisend cultureel centrum en dat we af kunnen stappen van het vele gedoe dat vanavond al een paar keer genoemd is en al vijftien jaar aan de gang is of zo. Dus we moeten gewoon een nieuwe fase in met z’n allen, en dan moet je dat een kans geven. De financiering staat nu nog niet ter discussie. De heer Van der Geest: Vertaal ik het dan goed, dat u zegt dat er wel iets meer tijd mag worden genomen om een plan uit te werken, maar dat we in principe wel binnen het. investerings- en schuldenplafond moeten blijven? Mevrouw Hamann: In principe wel, ja. Wij hebben er ook in de zwembaddiscussie het een en ander over gezegd. De plafonds zijn indertijd ooit vastgesteld door de gemeenteraad en mocht de gemeenteraad vinden dat het anders moet, dan zal de gemeenteraad daarover ook zelf een besluit moeten nemen, en niet zomaar even tussendoor.

De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Klein, Stadsbelang. De heer Klein: Bedankt, voorzitter. Ik sta hier inmiddels toch wel een beetje met een wat een dubbel gevoel, maar laat ik in ieder geval net als de rest positief beginnen. We zijn in

ieder geval heel trots en blij dat we vandaag een volgende stap kunnen zetten in toch wel een lang slepend dossier, een stap naar misschien wel de vernieuwde Doelen, een stap die we tien, vijftien jaar niet hebben gezet in dit dossier, een stap waarvan we als raad van Gorinchem met behulp van het initiatiefvoorstel hebben gevraagd, al dan niet de opdracht hebben gegeven, deze stap te gaan zetten. Eigenlijk kan het niet mooier dat we hier nu staan, maar helaas, we kunnen het niet laten: we gaan naar het bos, verzamelen een paar beren en zetten ze midden op de weg. Voorzitter. Wat Stadsbelang betreft, zijn dit allemaal discussies voor een later moment. Ik zou eigenlijk willen zeggen: een non-discussie, maar voor je het weet is het een headliner, niet omdat we het allemaal wel prima vinden, maar simpelweg omdat het er nu niet over gaat. Het gaat nu niet over de financiële dekking, de exploitatiekosten, het participatieproces, de exacte invulling van het multifunctionele centrum of de hoeveelheid stenen die ik bereid ben te gaan sponsoren. Nee, daar gaat het allemaal niet over. Het gaat vanavond over een tussenstap, een tussenstap waarin wij het college vragen om alle zaken waar het nu nog niet over gaat, uit te werken, en dan specifiek de varianten 0 en B, want zonder een nulmeting voor variant 0 geen verantwoord inzicht in de kosten van de voorkeursvariant B. Zo simpel is.

Kortom, laten we die beren allemaal terugbrengen naar het bos en effectief kijken naar de stap waar we het over hebben. Dan kunnen we uiteindelijk allemaal niet anders dan trots en blij zijn, want we zien twee varianten waarmee recht wordt gedaan aan ons initiatiefvoorstel, ‘ons’ als in ‘de gehele gemeenteraad’. Ik hoop dan ook vurig dat we hier als raad het doel voor ogen houden. Als ik me niet vergis, is er een gezamenlijk doel: het doel om ieders voorkeur, variant B, verantwoordelijk tot realisatie te brengen. Want iedereen ziet natuurlijk de voordelen van variant B: het combineren van functies, de kruisbestuiving in het culturele veld, het versterkende effect onderling en natuurlijk niet te vergeten de 100% injectie van een extra bruisfactor in Gorinchem. Voorzitter. Waar we als raad ook erg trots op mogen zijn, is dat we met het initiatiefvoorstel een visie hebben neergelegd, een visie waarin we Gorinchem verrijkt zien worden met een multifunctioneel centrum, een bruisende en leerzame locatie voor jong en oud. Zowaar een echte visie, niet alleen controlerend, maar ook nog visionair. Een compliment voor ons allen. Dus laten we nu eindelijk de volgende stappen gaan zetten en het college niet beperken.

Benader sponsoren en investeerders, ga in gesprek met exploitanten, keer die begroting nog een keer ondersteboven, zoek mogelijkheden voor synergie, kijk naar de mogelijkheden binnen misschien wel de Regiodeal en verzin een verbindende factor met Gorinchem. De heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptie... De voorzitter: Meneer Schefferlie. De heer Schefferlie: De heer Klein roept op om het college niet te belemmeren lekker aan de slag te gaan en zo, en u lijkt wat geïrriteerd te reageren op wat u allemaal gehoord heeft, maar tot nu toe is er toch nog helemaal niemand geweest die het college heeft opgeroepen er maar mee te stoppen om het uit te zoeken? Er is alleen een stukje realisme gevraagd in het verwachtingsniveau.

De heer Klein: Als ik geïrriteerd overkom, dan sorry voor mijn toonzetting. Ik ben eigenlijk gewoon heel blij dat dit er ligt en ik vind het jammer dat we niet allemaal gewoon staan te applaudisseren voor het feit dat we als raad een visie hebben neergelegd. Waar het ons om gaat, is dat we juist het college de ruimte gaan bieden om te zoeken naar de mogelijkheden die er zijn, en dat we dus niet gaan zeggen: zet alles op stop, ga niet participeren, sta stil. De heer Schefferlie: Ja, voorzitter, nu doet de heer Klein het weer: dat vraagt ook niemand. Niemand heeft gevraagd ermee te stoppen, maar om even voorzichtig te doen en niet de stad opnieuw zo’n grote worst voor te houden, want er is best kans dat dit niet gaat lukken. Dus: werk het uit, maar spreek nog geen voorkeur uit. That’s all. De heer Klein: Voorzitter. Ik hoor wat de heer Schefferlie zegt, maar wat mij verbaast is het volgende. Wij hebben als raad een voorkeur uitgesproken, wij hebben gezegd ‘dit is onze visie, wij willen graag variant B’, de heer Schefferlie zei zojuist zelf: in variant 0 zit ook een kleinere zaal voor 100 stoelen, dat zou juist enorm kannibaliserend zijn met andere theaters in de stad. Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar laten we die echte visie die wij hier hebben voor de stad vooropstellen en laat het college maar aantonen dat dit betaalbaar is en dat dit te doen is.

Dus juist zou ik willen zeggen: stel ze niet gelijk, hou je voorkeur voor ogen, ga kijken, ga alles op alles zetten om die betaalbaar te maken, en uiteindelijk zullen we dan integraal tijdens de behandeling van de perspectiefnota, of als daarvoor meer tijd nodig is op een ander moment, die keuze als raad kunnen maken. Ik ben het natuurlijk met u eens dat het niet ten koste zou mogen gaan van allerlei andere zaken in de stad, maar laten we dat eerst inzichtelijk krijgen. Dus voorzitter, ik zou eigenlijk willen zeggen: laten we de Gorcumers niet onderschatten. De vernieuwde Nieuwe Doelen voor iedereen. Maar, voorzitter, nu toch in ieder geval een lang verhaal kort: nu een stap zetten die getuigt van visie en tijdens de behandeling van de perspectiefnota een verantwoordelijke en integrale keuze maken voor de toekomst. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen, VVD. De heer Van Santen: Voorzitter. De Nieuwe Doelen, een bruisend centrum. Dat is toch wat we al jaren roepen en willen voor Gorinchem en nu liggen er ook een aantal uitwerkingen om die bruisfactor te verhogen. Ik vind het leuk dat de collega’s die ook overnemen en dat is ook in lijn met waar de raad recent in het initiatiefvoorstel om heeft gevraagd: een nieuw kloppend cultureel hart. Alhoewel: wat is dan die bruisfactor precies? Die vraag kreeg ik de laatste tijd veelvuldig, uit verschillende hoeken.

De vorige keer had ik daar nog niet echt een antwoord op, dus daar ben ik een klein onderzoek naar gestart en daar kwam het volgende uit: 1. bruisfactor staat niet in ons woordenboek; 2. in 1996 heeft iemand ooit iets geroepen over de bruisfactor van het CDA – ik heb dat van het internet overigens, verder kon ik er niet zoveel over vinden, maar ik weet dat het in Gorinchem wel aanwezig is – en 3, en dat is het belangrijkste: ik heb een onderzoek gevonden van het Kenniscentrum voor ruimtelijke analyse uit 2018, nog niet zo heel lang geleden, over hoe buurten functioneren, waarin ook wordt gesproken over deze factor. Dat onderzoek is gebaseerd op de taxonomie, zijnde de wetenschap van het indelen. Ik ga jullie er niet al te lang mee vermoeien, maar ik wil er wel een paar citaten uit aanhalen.

Het is een landelijk kwantitatief model van ruimtelijke omgeving waarin de processen die leiden van economie naar welvaart, welzijn kwalitatief beschreven zijn en de onderlinge relaties kwantitatief bepaald zijn. Nou, dan weten we nog niks, denk ik. Maar er staat ook: de taxonomie gaat primair uit van bewoners en exploitanten die binnen de beschouwde geografische eenheid wonen, dan wel een bedrijf leiden. Primaire indicatoren zijn stadskracht, plattelandskracht en cultuurkracht. Nou, dan wordt het al interessanter, want wat is dan die stadskracht? Stadskracht is een belangrijke en zeer significante determinant, bijvoorbeeld voor de woningwaarde. Daarnaast is stadskracht een belangrijke verklarende variabele voor het migratiegedrag van jongeren. En cultuurkracht is weer belangrijk voor de wat oudere jongeren. Stadskracht is ook een belangrijke maatstaf om de bruisfactor van binnensteden te bepalen, waarmee in de tijd kan worden gekeken, maar ook kan worden vergeleken met andere binnensteden. In de taxonomie is stadskracht geassocieerd met hoger opgeleiden, hogere inkomens, demografische groei, et cetera. Nou mooi: stadskracht en cultuurkracht dus. Blijkbaar kun je dat ook meten. Het zijn belangrijke kenmerken die consumenten aantrekken, maar het is ook een belangrijke factor in de migratiebewegingen van jongeren.

Sturen op deze thema’s heeft dus een veel bredere impact dan alleen een goed functionerende buurt. Kortom, meer stadskracht leidt dus tot die hogere bruisfactor. Ik kan er nog een heel verhaal over vertellen, maar voor ons is dat dus heel belangrijk. En terugkomend op die recente besprekingen: daar bleek eigenlijk wel dat scenario B, de uitgebreide vorm, inclusief bibliotheek, door bijna iedereen omarmd werd als voorkeur, vanavond hoor ik dat weer, om vele en diverse redenen, maar ik denk dat iedereen daar ook die sterke bruisfactor in terugziet en dat is mooi, want dat is dan toch de keuze waar iedereen in gelooft. De wens voor scenario B is in ieder geval door het overgrote deel ook vanavond weer door de raad uitgesproken. Dat wordt wat onze fractie betreft ook een cultuurhuis van iedereen, van jong tot oud. Mensen kunnen er binnenlopen om even wat boeken te halen, mensen te ontmoeten, naar een leuke voorstelling te gaan, een bijeenkomst bij te wonen, ga zo maar door. De hele dag dus het kloppende hart in onze stad. Onze fractie denkt ook dat een bruisend cultuurhart ook een waterbedeffect met zich meebrengt. Onze ondernemers, denk aan de winkeliers, onze horeca, zullen ook kunnen profiteren van meer mensen in de stad: meer aanloop, meer langslopend publiek, meer mensen die nog even een terrasje pakken. Kortom, meer stadskracht en dus meer bruisfactor.

En tot slot; de term ‘bruisfactor’ mag van ons in het woordenboek, want wat onze fractie betreft kiezen we nu scenario B, zodat ons bruisend stadshart hopelijk weer snel kan gaan kloppen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oostrum, PvdA. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. In de afgelopen tien jaar is meer dan genoeg gesproken over De Nieuwe Doelen en ik zal mezelf dan ook beperken tot de nieuwe feiten, en met name het voorliggende voorstel van het college. En via u in de richting van de heer Klein: ik zal dat doen met een positieve insteek, maar ook een stukje kritisch realisme.

Zoals eerder aangegeven in I&O en B&A, vinden wij de optie 0 geen alternatief, maar slechts een terugvaloptie, waarbij wij ervan uitgaan dat het college zich daadwerkelijk tot het uiterste – en dat heb ik heel dik geschreven en met rode letters – gaat inspannen om het voorstel in variant B daadwerkelijk te realiseren. Maar omdat ook wij de financiële mogelijkheden van de gemeente voor de komende jaren somber inzien, terwijl er meer wensen liggen dan alleen het grote podium van De Nieuwe Doelen, dienen we samen met andere partijen, onder andere Democraten Gorinchem, een amendement in om ook variant 0 verder uit te werken. Dat blijft wat ons betreft slechts de terugvaloptie, maar dan wel op basis van een serieuze vergelijking op inhoud en op financiële mogelijkheden met de meest wenselijke variant B. Die uiterste inspanning van het college betreft niet alleen de haalbaarheid van de financiële investering, maar ook het beheersbaar houden van de jaarlijkse exploitatielasten. Naast afschrijving en rentelasten van de investering zijn dat ook de exploitatielasten die de maatschappelijke activiteiten met zich meebrengen, al dan niet met behulp van subsidies. Het moge duidelijk zijn, voorzitter, dat hieraan in dit raadsvoorstel nog veel te weinig, of eigenlijk helemaal geen, aandacht is besteed. Dat is een ongebruikelijke gang van zaken.

Het voorstel doet dan ook, of je het nu wilt of niet, toch even denken aan het raadsvoorstel rond de financiële dekking voor het Caribabad, dat tot de nodige discussie heeft geleid in deze gemeenteraad. Dat roept bij onze fractie toch de kritische vraag op: is dit nu moed of wanhoop van het college om het voorstel op deze manier aan de gemeenteraad voor te leggen? Deze bijzondere manier van dekking zoeken spreekt ons helemaal niet aan. Het is echt aan het college om met een goed voorstel te komen, waarna de raad zich daarover uitspreekt. Daarom dienen we ook met het CDA en andere een motie in om de betaalbaarheid van het groot podium en de bibliotheek eerst in beeld te brengen, om dit mee te kunnen nemen in de participatie. Kortom, er ligt dus nog een heel stevige opgave voor het college om dit aantoonbaar of tenminste aannemelijk te maken in een volgend raadsvoorstel, dat we in juni kunnen verwachten. Overigens willen wij voorstellen dat uw college de gemeenteraad eerder in de gelegenheid stelt om over een collegevoorstel van gedachten te wisselen in een parallelsessie in mei. Staat er misschien in de voorlopige agenda voor de raad niet een sessie gepland over het beheermodel en kan deze sessie dan ook gebruikt worden om de financiële stand van zaken te delen met de raad? Op deze vragen krijgen wij graag een antwoord.

Dan kom ik bij het beheer, voorzitter, en daarmee doel ik op de organisatie die de verantwoordelijkheid draagt voor de exploitatie van het gebouw. De Partij van de Arbeid hoopt op een bundeling van krachten van onze plaatselijke maatschappelijke organisaties, want dat zijn ook de beoogde gebruikers, en daarin moet dan ook zeker de nodige kennis worden geborgd die nodig is om de exploitatie op een zowel maatschappelijk als financieel verantwoorde manier te kunnen organiseren. Laten we in elk geval leren van het verleden en voorkomen dat we opnieuw in de val varen van een externe partij die eerst de kosten bij de gemeente neerlegt, dan de winst zelf pakt en ten slotte de gemeente achterlaat met opnieuw de kater van een leegstaand theater. Met de bibliotheek in het nieuwe gebouw verwachten wij dat de ontmoetingsfunctie in het centrum van de stad nieuwe impulsen krijgt. Die functie zit nu al in de huidige bibliotheek, maar kan in dit nieuwe centrum van maatschappelijke activiteit nog veel

meer tot zijn recht komt. Neemt het college de uitdaging aan om variant B daadwerkelijk te realiseren en in te zetten op een krachtenbundeling van ons maatschappelijk middenveld, om te komen tot een typisch Gorcumse organisatie voor de exploitatie van De Nieuwe Doelen? Dat is volgens Partij van de Arbeid de beste manier om het grote podium voor Gorinchem en de regio te behouden en zo mogelijk binnen deze raadsperiode, of zo kort mogelijk daarna, weer beschikbaar te krijgen voor de maatschappelijke gebruikers, zoals scholen en verenigingen. En als er dan ook mogelijkheden zijn voor theatervoorstellingen die te groot zijn voor theater ‘t Pand of voor Peeriscoop, dan is dat een bonus, mits de kosten daarvan binnen het exploitatiebudget blijven, maar dat zien we dan wel na de oplevering. Overigens dienen wij met anderen de motie in om bij de ontwikkeling van het grote podium de in Gorinchem en de regio breed gewaardeerde kleinschalige theaters te beschermen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer De Pagter, ChristenUnie/SGP. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Zelf ben ik vier jaar inwoner van Gorinchem en ik heb ik alleen nog maar verhalen gehoord over een gesloten Nieuwe Doelen.

Ik ben ook nog nooit in het gebouw geweest, dus ik brand van nieuwsgierigheid om daar een keer binnen te gaan kijken, ook om invulling te geven aan dit raadsvoorstel om De Nieuwe Doelen te gaan betreden. Zoals gezegd, woedt al jarenlang de discussie over hoe het nu verder moet met De Nieuwe Doelen. Verschillende scenario's zijn al dan niet publiekelijk uitgewerkt en toegelicht. Echter, tot op heden is niet een van deze plannen gekomen tot het punt waar we nu zijn. Met nieuwe energie en het doel voor ogen om voor een groot podium in Gorinchem een oplossing te vinden, is met gemeenschappelijke krachten in de raad een initiatiefvoorstel ingediend om een aantal varianten uit te werken. Daarbij zijn we, niet gehinderd door enige kaders, aan de slag gegaan, en hebben daarbij de bibliotheek en andere instellingen meegenomen om een oplossing te vinden voor Haarstraat 64. Als coalitie hebben we in het coalitieprogramma opgenomen dat er een antwoord moet komen voor het groot podium in Gorinchem. Daarom nu het goede nieuws. We zijn zeer content met voorliggend raadsvoorstel. Na het zuur komt het zoet en we kunnen verder gaan werken.

Er ligt nu een helder en krachtig raadsvoorstel, waarin vier varianten zijn genoemd, varianten die ook verschillend zijn qua financiën, waar we vanavond ook over gesproken hebben en waar verschillende collega's hun ideeën over hebben uitgewisseld en hun meningen, en ideeën die wel het initiatiefvoorstel vertegenwoordigen. Het geeft aan dat het college ook de wens heeft om een groot podium te realiseren en hierin de verschillende ambities combineert. Het is nu zaak dat het college verder onderzoek gaat doen naar de financiële haalbaarheid van de twee varianten die genoemd zijn. De voorkeur van de raad is variant B, maar laten we ook realistisch blijven en met elkaar afspreken dat, als variant B niet lukt, we op variant 0 uitkomen en dat variant 0 ook uitgewerkt wordt, want dat is immers het groot podium dat we nu hebben. Kortom, een van de varianten moet gerealiseerd worden om een groot podium in Gorinchem mogelijk te maken. Daarbij moet dan eventueel ook een oplossing komen voor de bibliotheek, zeker als we terugvallen op variant 0. De bibliotheek is belangrijk en die willen we zeker niet hierdoor schade laten lijden. We moeten daar een oplossing voor hebben, ofwel

vanavond besluiten we als raad over een tussenstap en gaan we verder verkennen wat het definitieve scenario wordt, een invulling geven aan een langgekoesterde wens en werk maken van de realisatie van het groot podium. Wat betreft het verder uitwerken van de financiële haalbaarheid, zijn we ook zeer content met de wijze waarop participatie gaat plaatsvinden, juist vooraf, maar daar moet wel een duidelijke en realistische boodschap zijn, dat het ook financieel haalbaar moet zijn, en dan gaat het niet over worsten voorhangen of fata morgana’s realiseren, maar duidelijkheid scheppen van: er zijn twee varianten, variant 0 kost ‘dit’, variant B kost ‘dat’, en we zullen dat met elkaar moeten gaan uitwerken. Als je daar helder over communiceert, mag je daarop volgens mij ook realiteitszin en antwoord verwachten van inwoners, organisaties en andere betrokkenen. Actieve participatie om dit tot een succes te maken, dat is wat ons betreft juist wel een sterk argument en het eerlijke verhaal vertellen. Daarbij doe je geen beloftes naar de stad, maar je betrekt de stad om na te denken over de varianten. We doen daarbij een beroep op creativiteit van inwoners, organisaties en andere betrokkenen. Daarbij is variant B weer het uitgangspunt en variant 0 optie twee.

Wat dat betreft sluit het wel aan bij de dingen die Stephen Covey schrijft over highly effective people: wees proactief en begin met het einde in gedachten. Kortom, we zien uit naar de verdere uitwerking van het raadsvoorstel, de financiële verantwoording. We zullen dit raadsvoorstel dan ook steunen en we geven complimenten aan het college en de ambtelijke organisatie voor het opleveren van een helder en ambitieus raadsvoorstel. We wensen ieder veel succes en zegen met de verdere uitvoering. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we nu aangekomen bij de reactie van het college. Ik heb een paar appjes gekregen van mensen die nu heel graag even willen schorsen om sanitaire redenen en daarom stel ik voor de vergadering tien minuten te schorsen. Daarna zal namens het college wethouder Polatli het woord voeren. De vergadering is voor tien minuten geschorst (21.42 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (21.54 uur). De voorzitter: Ik heropen de raadsvergadering (21.54 uur). We zijn bezig met het raadsvoorstel variantkeuze toekomstperspectief De Nieuwe Doelen. Alle fracties hebben gesproken en nu is het woord aan het college, in de persoon van wethouder Fatih Polatli. Wethouder Polatli: Dank u wel, voorzitter. Geachte raad. Ik heb een aantal vragen opgeschreven en de kwalificaties niet. Ik wil beginnen met de vragen van de heer Schefferlie.

Zijn originele grapje had ik natuurlijk nog nooit in mijn leven gehoord, maar ik vind dat leuker dan Ali Baba en de 40 rovers bijvoorbeeld. Sorry Ali, en voor Ilhan kan ik niks verzinnen, want volgens mij bestaat daar geen sprookje over. Maar een oase van cultuur moet het worden en daar komt ook precies die vraag vandaan: waar haalt het college het enthousiasme vandaan? Nou, de heer Klein heeft al een heleboel gras voor mijn voeten weggemaaid. Het enthousiasme komt natuurlijk uit het initiatiefvoorstel waar

wij aan werken. En ja, nog geen jaar, iets langer dan driekwart jaar, en we staan vandaag hier. Dat vind ik erg bijzonder. De financiën zijn natuurlijk een uitdaging. Ik heb daar in het college ook bij gezeten en gestaan toen we naar de begroting keken, inderdaad voor het Caribabad, en ik kan niet anders zeggen dan dat het inderdaad een uitdaging is. Ook ben ik erg enthousiast dat we in het college allemaal onze stinkende best willen doen om variant B voor elkaar te krijgen. Dat had ik volgens mij in B&A ook al gezegd. Een antwoord op het grapje heb ik ook al gegeven. Er is ook nog geen keuze gemaakt, wel een voorkeur uitgesproken, en dit is inderdaad een tussenstap, maar daar kom ik dadelijk ook nog even op terug. De heer Van der Geest noemde het raadsvoorstel een luchtkasteel. Het gaat vanavond, net als in B&A, over een variantenkeuze en zoals het initiatiefvoorstel luidde, dat overigens tegelijkertijd de opdracht is aan het college, voeren wij de opdracht uit om met de perspectiefnota – de opdracht was 1 juli – te komen met de cijfers en de uitwerking waar u vanavond ook om vraagt. De heer Van der Geest: Voorzitter. Dit noemde de wethouder tijdens B&A ook, en ik hoorde een aantal raadsfracties vanavond ook zeggen dat we slechts het initiatiefvoorstel uitvoeren, om het zomaar te zeggen, maar je bent natuurlijk niet blind een voorstel aan het uitvoeren.

Je komt op een gegeven moment in de uitwerking ervan een aantal hobbels tegen. Nou, die zitten in de uitvoeringen in het gebouw, daar heeft u het vast over gehad en daarover hebt u deels bij de participatie gesproken, maar de financiële randvoorwaarden zitten er natuurlijk ook bij, dus je komt op een gegeven moment op het punt om te kijken van: ja, de raad heeft dit voorstel wel neergelegd en deze wens geuit, maar is het wel of niet realistisch? En daarop hoor ik alleen maar elke keer het antwoord, het is een soort repeterende plaat die ik hoor, van: ja, we voeren het initiatiefvoorstel uit, u heeft hier zelf om gevraagd. Ja, we hebben gevraagd om het inzichtelijk te maken. Dat heeft u heel goed gedaan, met meerdere varianten, maar dan heb je ook de taak om te kijken – u noemt het een enorme uitdaging, dat is wel het understatement van de avond, denk ik – wat de mogelijkheden zijn om dit te financieren, en dat hoor ik maar niet. Wethouder Polatli: Diezelfde grammofoonplaat hoor ik ook, maar dan andersom. Ik blijf zeggen dat het in het raadsvoorstel dat nu voorligt om de varianten gaat en dat we de financiën erbij moeten zoeken, dat dat geen geheim is. De heer Van der Geest: Maar wat vraagt u dan precies vandaag aan de raad? Wethouder Polatli: Om de varianten verder uit te werken, om te komen met de cijfers waar u om vraagt, tegelijkertijd met de perspectiefnota.

De heer Van der Geest: Maar stel dat we vanavond geen besluit hadden hoeven te nemen, wat had u dan wel of niet gedaan de komende tijd? Wethouder Polatli: Sorry? De heer Van der Geest: Stel dat we vanavond geen besluit hadden hoeven te nemen als raad, want u zegt dat dit slechts gaat om een variantenkeuze, maar die variantenkeuze had u zelf ook al gemaakt, we hoeven vanavond volgens mij geen geld vrij te maken, we hoeven nergens over te besluiten waar u ons voor nodig heeft.

Wethouder Polatli: Dan waren wij rond de zomer, zoals in het initiatiefvoorstel en het procesvoorstel staat, bij u teruggekomen om te kiezen en hadden wij deze chique tussenstap, waarin we de raad goed willen meenemen en transparant willen zijn, niet gezet. De heer Van der Geest: Misschien is het een chique tussenstap van het college, maar geen transparante tussenstap. Wethouder Polatli: Waarvan akte zeggen we dan, hè? De participatie met horeca. Horeca Nederland is uitgenodigd, maar heeft geen gehoor gegeven. Dat neemt niet weg dat we de uitnodiging zeker weer opnieuw uit zullen doen. Dan kom ik op de vragen van de heer Tekir. Of het een echte vraag was, weet ik niet, maar ik wil er wel op reageren. Een bod doen. We doen geen bod, we kijken wat het huis gaat kosten voordat we een bod doen. De heer Tekir: Voorzitter. Het helpt altijd als we in simpele voorbeelden gaan denken. Ik hoor de wethouder nu zeggen dat we gaan kijken wat het huis gaat kosten, maar u heeft al aangegeven wat variant B gaat kosten. U weet alleen nog niet of u het kunt betalen. Ziet u dat ook zo? Wethouder Polatli: De grofmazige berekening heeft u ook gekregen bij het raadsvoorstel inderdaad, en dat is meer dan alleen de varianten. Die hadden we en we hebben ervoor gekozen die ook aan u toe te sturen. Dat is de transparantie waar ik het ook over heb.

De heer Tekir: Dat is dus het gegeven dat we weten wat het huis, ofwel variant B, gaat kosten, en dat is meer dan een verdubbeling van het budget dat we nu hebben. De vraag achter die vraag, en ik hoopte eigenlijk dat u daarop zou reageren, is: u brengt de raad nu in positie om een keuze te maken ten aanzien van de varianten, daar gaat een verwachting van uit richting de stad, maar wat als we over drie maanden tot de conclusie komen dat het toch niet haalbaar is, met welk verhaal gaat u dan terug naar de stad? Wethouder Polatli: Nou, ik weet niet of de stad daar rechten aan ontleent. Ik denk dat we vrij duidelijk zijn... De heer Tekir: Dit is hoogst opmerkelijk: wij zijn hier de gemeenteraad, het volksvertegenwoordigende orgaan, en de stad mag geen rechten ontlenen aan besluiten die wij nemen! Wat doen wij hier dan vanavond? Wethouder Polatli: Wat wij vanavond doen, is een variantenkeuze, waarvoor we na vanavond de financiële uitwerking gaan doen en dan ook de financiën erbij gaan zoeken. De heer Tekir: Voorzitter, dat is geen antwoord op de vraag die ik stelde. Mijn vraag was: wat wordt uw verhaal richting de stad als over drie maanden blijkt dat variant B helemaal niet haalbaar is? Wethouder Polatli: Sorry, nog één keer?

De heer Tekir: Laten we de discussie over de vraag of ze er wel of geen recht op hebben even vermijden, want die is best semantisch, maar wat wordt uw reactie richting de stad als over drie maanden blijkt dat variant B inderdaad niet haalbaar is, terwijl we vanavond wel een verwachting neerzetten, en een beeld neerzetten in de stad dat daar een fiks gebouw komt? Wethouder Polatli: Ik weet niet hoe ik het duidelijker moet vertellen dan dat het initiatiefvoorstel zegt dat we met het complete plaatje willen komen rond de perspectiefnota. Ik snap werkelijk niet wat daar niet duidelijk aan is. We kunnen wel door blijven gaan, maar mijn antwoord wordt echt niet anders. De heer Tekir: Dat hoeft ook niet, maar dan sluit ik me wel aan bij de heer Van der Geest. Als het inderdaad zo is dat het college het initiatiefvoorstel hoe dan ook zal uitvoeren, wat prima is, dan hadden we hier vanavond ook geen besluit hoeven te nemen, want eigenlijk doet het er niet toe. Het college heeft gewoon de plicht om bij de perspectiefnota met een integraal voorstel te komen en niet nu een half voorstel met alleen een droom van wat we willen, zonder te weten of we het überhaupt kunnen realiseren. De heer De Pagter: Voorzitter, ik heb een vraag aan de wethouder. De voorzitter: De heer De Pagter. De heer De Pagter: Ik neem aan dat u in de gesprekken met de stad zowel variant 0 als variant B gaat bespreken.

Wethouder Polatli: Dat is zeker zo. De heer De Pagter: En dat variant 0 altijd een optie blijft om De Nieuwe Doelen te realiseren in Gorinchem. Zo staat het volgens mij in het raadsvoorstel. Wethouder Polatli: Ik moet eerlijk zeggen dat het iets duidelijker in het raadsvoorstel had kunnen staan, waardoor misschien ook de vraag van de heer Schefferlie voorkomen had kunnen worden. Bij variant B staat inderdaad in het raadsvoorstel dat we het meenemen in de perspectiefnota, maar achter variant 0 staat in punt 3 van het raadsvoorstel niet dezelfde kwalificatie. We werken beide varianten inderdaad uit, met ook nog eens daarbij wat de bibliotheek zou kosten op de Groenmarkt 1, of op een andere locatie. De heer De Pagter: Dus dan is het verhaal: we gaan uit van een voorkeursscenario B, daar gaan we financiële dekking voor zoeken en dat presenteren we in de perspectiefnota. En als het variant B financieel niet haalbaar mocht zijn, dan hebben we variant 0 plus een extra oplossing voor de bibliotheek. Wethouder Polatli: Dat klopt. Voordat u het woord nam, hoorde ik de heer Tekir zeggen dat we hier dan vanavond ook niet hadden hoeven zitten. Dat had gekund. In B&A had het een hamerstuk kunnen worden, want zo simpel is eigenlijk het voorstel dat hier ligt, en de afspraak rond de zomer staat nog steeds.

De heer Tekir: Voorzitter, ik zal daarop terugkomen in mijn tweede termijn, maar ik heb nog wel een vraag, uit interesse, aan de heer De Pagter. De twee varianten verschillen principieel van elkaar, want in de ene variant komt de bieb als geheel in één gebouw en in de andere variant in beide gebouwen. Als we nu de participatie ingaan met die twee varianten, hoe ziet u die gesprekken dan voor u met de bibliotheek, als we nog niet weten of ze in een multifunctioneel gebouw terecht gaat komen, of op de Groenmarkt blijft, of naar een ander pand moeten verhuizen? Het lijkt me best ingewikkeld en onzeker, met name voor de bibliotheek. Wethouder Polatli: Dat verandert niets aan het feit dat de opdracht die aan het college is gegeven rond de zomer was en dat dan opheldering moet worden gegeven geven voor de bibliotheek, voor de stad en voor ons allemaal. De heer Tekir: Dank voor deze reactie, maar de vraag was gesteld aan de heer De Pager, omdat hij het punt opwierp. De voorzitter: De heer De Pagter. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Wat betreft de periode die gaat komen: volgens mij nemen we de samenleving, de inwoners, daarin mee en nemen we de bibliotheek hier ook in mee. De bibliotheek heeft nu een zekerheid, dat waar ze zit dat dat ook zo blijft, en we gaan kijken welke oplossing er voor de bibliotheek gevormd gaat worden.

Dat is al dan niet in een variant B, als dat haalbaar is, en als variant B niet haalbaar is, moeten we een andere oplossing gaan verzinnen voor de bibliotheek. Dat vraagstuk blijft liggen, koste wat kost. Dus in beide varianten moet er een antwoord komen voor de bibliotheek, oftewel in variant B met het theater, in het grote cultuurhuis, of in een andere variant en dan ook op andere locaties, of kijken wat er op deze locatie nog mogelijk is. De heer Tekir: Dank u wel voor deze reactie. Dus we gaan met de bibliotheek in gesprek en dan liggen de verschillende opties op tafel: dat ze in een gezamenlijk gebouw terecht kan komen, of afzonderlijk in een gebouw terecht kan komen? Het lijkt mij vrij ingewikkeld, maar we gaan het zien. De voorzitter: U hebt uw punt gemaakt. Wethouder Polatli. Wethouder Polatli: Dank u wel, mevrouw Hamann, zou ik dan heel kort willen zeggen – ik heb voor de rest geen vragen gehoord –, voor de transparantie, dat u dat ziet. Stadsbelang was duidelijk. Richting de Partij van de Arbeid: ook variant 0 uitwerken, maar die komt dadelijk met de motie ook nog een keer terug. Zojuist heb ik al erkend dat we over variant 0 wat duidelijker hadden kunnen zijn in het voorstel. We werken ze inderdaad allebei uit. Als u dit als toezegging wilt zien, kan dat ook. ChristenUnie/SGP dank ik voor de complimenten, vooral richting de ambtelijke organisatie.

Die hoef ik niet over te brengen omdat iedereen hier vanavond wel aanwezig is. Dan wil ik overgaan naar het amendement en de moties. Ik begin met de motie ‘Betaalbaarheid bibliotheek en groot podium’. In punt 1 wordt het college opgedragen

om voor de start van de participatie de meerjarige gevolgen voor de begroting uit te werken. Dat staat ook al als uitgangspunt nummer 10 in het initiatiefvoorstel, zodat het al een opdracht is. In punt 2 wordt opgedragen concrete voorstellen te doen voor dekking van de exploitatietekorten. Dat staat ook in het raadsvoorstel en dat is ook precies wat we gaan doen. Voor de geplande uitwerking van de exploitatie- en beheerplannen voor variant 0 en B bevestigen we nogmaals dat we 0 en B uitwerken. Een brede participatie met de stad is niet nodig, maar ook niet wenselijk volgens het college. Er zal wel worden gesproken met plaatselijke en regionale professionele culturele partijen over de mogelijke toekomstige samenwerking en de programmering en exploitatie van het theater, om het inzicht waar u nu om vraagt, en waarom ook in B&A is gevraagd, te kunnen geven, dus alleen de participatie om te komen tot cijfers en beheermodellen, de exploitatie waar we aan werken, wat onze opdracht ook is, dus alleen die participatie. We gaan niet naar heel de stad en daarom vindt het college deze motie overbodig. Ik raad die dan ook af. Dan kom ik bij de motie van Democraten Gorinchem, ‘Klein podia, groot bezit’. Wij begrijpen de zorgen over de kleine theaters in Gorinchem en waarderen de culturele initiatieven ook, net als u.