20240229 Verslag raadsvergadering

Nr. 2

Zitting van donderdag 29 februari 2024 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: mevrouw W. Alba Heijdenrijk, de heren P. van Andel, B.C.S. Bahlmann, A. Boutachkourt, D.R.E. van Gammeren en J.P. van der Geest, de dames P. de Groot en E.W.H. Hamann, de heren A.C. van Houwelingen, J. Klein, A. Koçak, A. Krol en P.J. Kuijten, mevrouw G. Metz, de heren J.C. Oostrum en M. de Pagter, mevrouw L.P.W. Pellikaan, de heren J. Roeland, N. van Santen, P.C.J. Schefferlie, I. Tekir en D. van Veen en de dames M. VeldheerVink en T. van ’t Westende-de Bijl. Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig de heer M. de Boer, de dames E.L. Dansen, A. Mager en M.J. Molengraaf en de heer F. Polatli (wethouders), alsmede mevrouw H. Kromkamp (gemeentesecretaris). Afwezig met kennisgeving de heer C. van Willigen.

* 1. Opening (19.30) .........................................................................................................................................................2 2. Ingekomen stukken ....................................................................................................................................................2 3. Vaststellen agenda ......................................................................................................................................................2 4. Installatie raadslid de heer J. Roeland en afscheid mevrouw Loderus ......................................................................3 5. Notulen voorgaande raadsvergaderingen en parallelsessies ......................................................................................5 6. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit college ..................................................................................................5 7. Hamerstukken ............................................................................................................................................................7 7.a Benoeming leden agendacommissie (2024-766579) ...............................................................................................7 7b.

Benoeming lid werkgeverscommissie (2024-766577).............................................................................................8 7.c Benoeming lid geloofsbrievencommissie (2024-766580) .......................................................................................8 8.a Zienswijze 1e begrotingswijziging 2024 Omgevingsdienst ZHZ (2024-898401) ...................................................8 8.b Zienswijze wijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio ZHZ (2024-898262) .................................8 8.c Beleid kabels en leidingen (2024-899887) ...............................................................................................................8 9. Bespreekstukken ........................................................................................................................................................8 9.a Vaststellen verordening toeristenbelasting Gorinchem 2024 (2024-891917) ..........................................................8 9.b Variantenkeuze toekomstperspectief De Nieuwe Doelen (2024-897142) .............................................................15 10. Overzicht begrotingswijzigingen februari 2024 (2024-903130) ..............................................................................59 11. Motie vreemd aan de orde van de dag.

.....................................................................................................................59 12. Sluiting......................................................................................................................................................................60

*

1. Opening (19.30)

De voorzitter: Goedenavond dames en heren, leden van de raad, goed u allen weer te zien op deze bijzondere dag in dit schrikkeljaar. Ook van harte welkom het college, ambtenaren, al degenen die verder op de publieke tribune zitten, natuurlijk ook degenen die thuis aanwezig zijn van harte welkom en in het bijzonder, dat weet ik, want hij heeft mij een appje gestuurd, de heer Van Willigen van Democraten Gorinchem, die niet aanwezig kan zijn, maar met zeer veel belangstelling vanuit huis meekijkt. We wensen hem nogmaals vanaf deze plek een voorspoedig herstel toe. Bij u op de tafel vindt u een vestinggebakje en dat zal de leden van de raad niet verbazen, want ik had aangegeven dat het, nu we als gemeenteraad bijeen zijn, wel fijn is om te vieren dat we een Regiodeal hebben binnengehaald van maar liefst 25 miljoen. Deze week hebben we ook een toostmoment gehad met het bedrijfsleven met de onderwijsinstellingen en uiteraard ook de verschillende gemeenten in Dordrecht. Het is goed om ook hier nog eens even te benadrukken dat we met elkaar een mooie deal hebben binnengehaald. De komende tijd gaan de nodige gesprekken plaatsvinden. We hebben een paar dealmakers, zoals dat heet, vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken toegewezen gekregen, en dan hoop ik dat we zo rond de zomervakantie een heel eind komen om met elkaar verdere afspraken te maken.

Uiteraard zult u daarover geïnformeerd worden. De heer Foppen van de SP is inmiddels al vertrokken. Ik wil ook vanaf deze plek nog hartelijk dankzeggen voor zijn grote inzet en betrokkenheid. We kennen hem natuurlijk als raadslid, maar ook als fractieassistent heeft hij een goede bijdrage geleverd, tenminste: dat hoorde ik altijd, dus dat zal zeker zo zijn, hem ook enigszins kennende. De raad zal via een RIB verder geïnformeerd worden. Voorts wil ik u nog melden dat wethouder Dansen vanwege mantelzorg in de loop van de avond de vergadering zal verlaten. 2. Ingekomen stukken

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform de door de agendacommissie voorgestelde wijze van afdoening besloten. 3. Vaststellen agenda

De voorzitter: Ik kijk even rond of er nog agendapunten zijn die toegevoegd moeten worden. De heer Van Houwelingen: Voorzitter. Als SP willen wij graag een motie vreemd aan de orde van de dag indienen. De voorzitter: Daartoe krijgt u aan het einde van de vergadering de gelegenheid, maar als het erg laat wordt, zullen we nader bezien hoe we daarmee omgaan. Van verschillende zijden is het verzoek binnengekomen om het raadsvoorstel over De Nieuwe Doelen als bespreekstuk te agenderen. De afgelopen dagen heb ik al het nodige voorbij zien komen en het lijkt me dan ook prima om er een bespreekstuk van te maken. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld.

4. Installatie raadslid de heer J. Roeland en afscheid mevrouw Loderus

De voorzitter: We vervolgen met het afscheid van mevrouw Loderus als raadslid en vervolgens de installatie van een nieuw raadslid. Beste mevrouw Loderus, Willemijn. Nog niet eens zo heel lang geleden ben jij in Gorinchem komen wonen, aan het eind van de vorige raadsperiode, en toen ik op kraambezoek was heb ik het een en ander gehoord over hoe het allemaal is gegaan: dat je op een gegeven moment toch geïnteresseerd raakte in de lokale politiek en dat je je hebt aangesloten bij de fractie Stadsbelang. We hebben gezien dat jouw interesses liggen op het gebied van het sociaal domein, welzijn, daar heb je ook regelmatig het woord over gevoerd. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 heb je een zetel in de raad gekregen. Ik heb gezien dat je met heel veel enthousiasme aan de slag bent gegaan en tegelijkertijd, en daar ben jij niet de enige in: het is ook wel een beetje een wonderlijke wereld natuurlijk hier in het stadhuis. Dan ben je opeens raadslid en ja, daar horen allerlei spelregels bij, wettelijke, niet-wettelijke, maar die we met elkaar bepalen, en dan denk je dat je alles weet, maar dan is er ook nog zoiets als informele spelregels, de mores. En als je die overtreedt, ja, dan krijg je toch ook wel weer allerlei reacties. Je hebt ook in de agendacommissie gezeten.

Dat is ook wel een club waar heel veel formele en informele regels op een of andere manier tot uitdrukking komen, en dan zag ik jou af en toe zo zitten en dacht ik: ja, het is inderdaad ook wel een wondere wereld waar je in terecht bent gekomen. Tegelijkertijd vond ik het ook wel heel mooi, en dat geldt niet alleen voor jou, maar ook voor andere nieuwe leden van de raad, dat, als je je openstelt voor de frisse blik van de ander, je soms ook wel eens denkt: ja, waarom doen wij dit eigenlijk zo? Daar heb ik in ieder geval als voorzitter van de raad, als burgemeester, ook best wel weer veel van geleerd en daar wil ik je in ieder geval ook vanaf deze plek van harte dank voor zeggen. Tegelijkertijd ook complimenten aan jou, maar dat geldt eigenlijk voor alle nieuwe raadsleden: het is ook wel heel bijzonder hoe mensen al heel snel een plekje weten te vinden in deze raad, in het totaal van het openbaar bestuur. Tegelijkertijd is het zo, dat als je dan in zo'n nieuwe omgeving terechtkomt, het best heel veel tijd en energie kost om je dat allemaal eigen te maken. Tegelijkertijd hebben we gezien dat je in je privéleven ook de nodige ontwikkelingen hebt meegemaakt. Je bent getrouwd en je hebt een prachtig kindje gekregen waar je samen met je man ongelooflijk blij mee bent. Ik heb dat ook mogen zien toen ik op kraambezoek was.

Je hebt tijdelijk een adempauze genomen en na je zwangerschapsverlof en bevallingsverlof ben je weer aan het werk gegaan, maar uiteindelijk heb je toch geconcludeerd dat allemaal bij elkaar wel heel erg veel is en daarom heb je besloten de politiek te verlaten. Daar hebben we natuurlijk alle begrip voor. Ik wil je als voorzitter van de raad van harte dankzeggen voor je inzet en voor je betrokkenheid. Ik wil je alle goeds toewensen voor de toekomst, en, ach, je bent nog heel erg jong, dus wie weet over enkele jaren tot ziens. Dank je wel. (Applaus) Het woord is aan de fractievoorzitter van Stadsbelang. de heer Klein. De heer Klein: Voorzitter, bedankt. Wat begon als een kennismaking om mogelijk in te stappen bij Stadsbelang als fractieassistent, resulteerde inderdaad, zoals de burgemeester net al zei, na de verkiezing ineens al in een volwaardig lidmaatschap van de raad en van de fractie van Stadsbelang. Daar waren we sowieso natuurlijk heel blij mee. Je begon als mevrouw Paans en al snel mochten we je omdopen tot mevrouw Loderus. Een leven in

ontwikkeling, bedacht ik, want niet lang daarna kregen we ook nog het goede nieuws te horen dat je in verwachting was, zoals we inmiddels weten van een prachtige zoon, Otis. Zoals ik al zei, een leven in ontwikkeling, een ontwikkeling die nogal een impact heeft op je leven. Zoals wel meer mensen hier in de raad weten, is het niet altijd even makkelijk. Daarom hebben we, zoals de burgemeester zojuist al zei, alle begrip voor de keuze die je op dit moment maakt om in ieder geval de focus ergens anders te leggen. Daarnaast wil ik je enorm bedanken voor de bijdragen die je hebt geleverd in de afgelopen periode dat je wel erbij was. Het was in ieder geval meermaals prettig om in ons bonte gezelschap, en daar val ik zelf ook zeker onder, van tijd tot tijd een nuchtere stem te hebben en inbreng daarin, een stem die toch ook wel hier en daar zorgt voor wat extra balans en waar nodig een heldere reflectie op de situatie, dus in ieder geval daarvoor mijn dank. Voor je opvolger, de heer Roeland, zal het de derde keer niet heel veel verschil gaan maken. Voorafgaande aan deze periode heb ik ook uitgebreid gesproken met de heer Roeland. Dat was eigenlijk vrij duidelijk. Fractieassistent punt.

Vanuit die rol de jonkies wegwijs maken en de boel een beetje op gang brengen om daarmee jezelf wat meer ruimte te geven voor je pensioen en daarvan te gaan genieten door bijvoorbeeld samen met je vrouw op pad te gaan met de caravan door het land, of misschien wel verder. De realiteit is echter dat je inmiddels al twee keer de vervanger bent geweest voor Willemijn en nu bereid bent om dit tot het einde van de periode te gaan doen. Sorry, mevrouw Roeland, maar ook bedankt: bedankt dat we nog wat langer mogen bouwen op de kennis en kunde van de heer Roeland, tenminste als dat ook mag zo meteen van de geloofsbrievencommissie. Tot slot, nogmaals, Willemijn enorm bedankt en ik zou je namens Stadsbelang graag een bloemetje willen aanbieden. (Applaus) De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Loderus. Mevrouw Loderus: Bedankt voorzitter. Ik had gehoopt dat dit niet de laatste keer zou zijn dat ik hier zou staan, maar toch is het zo. Heel graag had ik mij langer ingezet voor de politiek en voor de inwoners van de stad, maar het is gebleken dat de combinatie van een jong kind, een baan, niet naast de deur, én politiek erbij toch wel erg veel van het goede is. Wie weet, komt er een moment dat het wel weer mogelijk is en dat hier wel weer ruimte voor is.

Respect ook aan degenen die het wel kunnen combineren, kinderen, een baan en politiek, al is de energie en de gezondheid die je hiervoor krijgt natuurlijk niet vanzelfsprekend. Nu rest mij om u te bedanken. Dank, voorzitter, dank gemeenteraad, dank griffie, dank aan ieder ander in dit huis. Dank inwoners van de stad voor de ontmoetingen, de gesprekken, de hulpvaardigheid. Ik heb veel mogen leren en ik ga het missen. Ik wens een ieder het allerbeste toe. Dank u wel. (Applaus) De voorzitter: Door het vertrek van mevrouw Loderus is een vacature in de raad ontstaan. De heer Roeland heeft aangegeven een benoeming als raadslid te aanvaarden en de verklaring en de belofte te willen afleggen. Voorafgaande aan deze raadsvergadering is de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven in een besloten bijeenkomst onder leiding van de adjunct-griffier de heer Vink bij elkaar gekomen. De commissie bestaat op

dit moment nog uit de heer Schefferlie, voorzitter, en de heer Koçak, lid. Het woord is aan de heer Koçak om advies over de geloofsbrieven uit te brengen aan de raad. De heer Koçak: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. De commissie uit de raad adviseert de raad de heer Jean Jacques Roeland, geboren 2 april 1952 te Gorinchem, wonende te Gorinchem, te benoemen als raadslid van de gemeente Gorinchem. De heer Roeland voldoet aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen. De commissie baseert zich daarbij op de geloofsbrieven en de daarbij behorende stukken die hij heeft ingediend. Dank u wel. De voorzitter: De commissie voor de geloofsbrieven adviseert positief over toelating tot de gemeenteraad. Ik stel u voor daarmee in te stemmen. Dat is het geval. Aldus besloten. Dan gaan we nu over tot de beëdiging door het afleggen van de belofte. Ik verzoek voor zoveel mogelijk iedereen in deze zaal te gaan staan en ik nodig de heer Roeland uit naar voren te komen. De heer Roeland legt hierop in handen van de voorzitter de bij de wet vereiste verklaring en belofte af. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd.

(Applaus)

Ik schors nu voor een minuut of zeven de vergadering, zodat u afscheid kunt nemen van mevrouw Loderus en de heer Roeland kunt feliciteren (19.50 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (19.58 uur). 5. Notulen voorgaande raadsvergaderingen en parallelsessies

De notulen van de raadsvergaderingen van 19 december 2023 en 25 januari 2024, alsmede de verslagen van de parallelsessies 20240208 I&O Flexwoningen, 20240208 I&O B&A Plan van aanpak kindermishandeling, 20240201 B&A De Nieuwe Doelen, 20240201 B&A Invoering en Verordening toeristenbelasting, 20240201 I&O ISB stand van zaken en kaders nieuw beleid, 20240118 I&O Invoering en Verordening toeristenbelasting, 20240111 I&O De Nieuwe Doelen en 20240111 I&O Pedagogisch Educatief Systeem, worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld. 6. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit college

De voorzitter: Dames en heren. Iedereen zal hebben gemerkt dat we een nieuw reglement van orde hebben. Vroeger was het zo dat de laatste termijn van indiening van vragen maandag middernacht was, maar dat is verplaatst naar negen uur op dinsdagochtend, voorafgaand aan de vergadering. Ik attendeer u er ook nog even op dat de vragensteller naar aanleiding van de beantwoording nog een of enkele korte vervolgvragen of verduidelijkingsvragen kan stellen, maar anderen niet, en er kunnen ook geen interrupties zijn. Vanuit de PvdA-fractie zijn mondelinge vragen gekomen. De heer Oostrum zal daarover het woord voeren. Het onderwerp is tiny houses. De heer Oostrum heeft het woord.

De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Op 13 september stelde onze fractie schriftelijke vragen over de situatie van de tiny houses aan de Waaldijk in Dalem, en dat was omdat de Rechtbank Rotterdam de door de gemeente verleende vergunningen, met name de koepelvergunning, heeft vernietigd, zodat de bewoners daar illegaal zouden wonen. De fractie van de Partij van de Arbeid heeft met deze vragen bovendien aangedrongen op het zo spoedig mogelijk alsnog legaliseren van de situatie van de tiny houses en hun bewoners. Uw college heeft daar op 3 oktober 2023 op gereageerd met de mededeling dat u heeft besloten over te gaan tot herstel van het door de rechtbank geconstateerde gebrek. Daar waren we blij om, het doet ook het meest recht aan de aanvrage van de omgevingsvergunning en ook aan het bestuurlijk ingenomen standpunt destijds ten aanzien van deze ruimtelijke ontwikkeling. Daartoe zou een onafhankelijk landschapsdeskundige of stedenbouwkundige worden gevraagd om te komen met een deskundig onderzoek naar de toelaatbaarheid van het project in relatie tot de genoemde waarde in de omgevingsvergunning. Dat heb ik letterlijk uit uw antwoord. Inmiddels zijn we een halfjaar verder na de uitspraak van de rechtbank en wij en de bewoners van de tiny houses aan de Waaldijk wachten nog altijd op legalisering van de situatie.

Kunt u ons aangeven wat nu de huidige stand van zaken is, hoe lang de bewoners naar uw verwachting nog moeten wachten op duidelijkheid omtrent legalisering en kunt u ook het proces schetsen dat nog moet worden doorlopen alvorens die duidelijkheid bestaat? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Vanuit het college zal wethouder Dansen antwoorden. Wethouder mevrouw Dansen: Dank u wel, voorzitter. Ik zie dat meneer Oostrum en ik allebei ‘old school’ zijn vanavond met de papiertjes. Ik ga een poging doen om u te beantwoorden. Ik doe in één keer het geheel, en dan hopen we dat dat gaat lukken. De rechtbank heeft vorig jaar de omgevingsvergunning vernietigd, zoals u al zei, in verband met een motiveringsgebrek zoals dat heet. Dat motiveringsgebrek had betrekking op de vraag hoe het initiatief zich verhoudt tot de provinciale verordening en ook de beoordeling van het aspect landschap. Op die punten was een verbeterde motivering nodig volgens de rechtbank. Gelet daarop, hebben wij opdracht gegeven aan een onafhankelijke deskundige – u gaf het al aan –, in dit geval stedenbouwkundig adviesbureau SRO, voor het uitbrengen van een stedenbouwkundig en landschappelijk advies over de komst van de tiny houses, en dit natuurlijk om het motiveringsgebrek te herstellen.

Aan het verlenen van deze opdracht is uitvoerig overleg vooraf gegaan met de initiatiefnemers van de vernietigde vergunning, met de provincie, met de huisadvocaat en met een vertegenwoordiger van de bewoners van de tiny houses. Zodra de adviesrapportage is ontvangen, zal deze aan de provincie worden voorgelegd, die de rapportage zal beoordelen. Die eindrapportage wordt overigens elk moment verwacht. Wanneer de provincie instemt met het advies, en dat is eigenlijk wel een beetje de verwachting, zal het initiatief opnieuw aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Als alles meezit, kunnen we dit in april aan de raad voorleggen. De gemeenteraad zal opnieuw moeten uitspreken of hij in principe bereid is om een verklaring van geen bedenkingen af te geven, want voor de eerdere vergunning was ook een verklaring van geen bedenkingen afgegeven. Vervolgens kan een herstelbesluit voor de vernietigde vergunning worden voorbereid door een ontwerpverklaring van geen

bedenkingen en een ontwerp-omgevingsvergunning ter inzage te leggen. Dat is zes weken en dus komen er na april zes weken bij. Ja, het is de enige manier waarop ik het kan doen, vrees ik. Na die periode van terinzagelegging kan de vergunning worden verleend conform de ontwerpbesluiten, als er geen reacties zijn ingediend. Ik kan natuurlijk niet in een glazen bol kijken, maar de mogelijkheid is dat er reacties worden ingediend. Als er wel reacties tegen de ontwerpbesluiten worden ontvangen, moeten die worden beoordeeld en dan gaat het wat langer duren. In dit geval moet de gemeenteraad een definitief besluit nemen over het afgeven van de verklaring van geen bedenkingen na kennisneming van de ingebrachte reacties en de beoordeling daarvan. Tegen het herstelbesluit staan daarna de gebruikelijke rechtsmiddelen open, te beginnen met een rechtstreeks beroep bij de rechtbank. De vernietigde vergunning regelde het afwijkend gebruik voor de tiny houses. Onderdeel van de vernietigde vergunning was voor wat betreft de activiteit bouwen slechts één tiny house. Dat betekent dat deze er nu als enige staat zonder vergunning. Voor de overige tiny houses, dat zijn er op het moment zeven van de tien, is een afzonderlijke omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen verleend. Die afzonderlijke vergunningen zijn nog in werking; die zijn niet vernietigd.

Wel is daartegen bezwaar ingediend, maar op die bezwaren is nog niet beslist Als de adviesrapportage van SRO is ontvangen en geaccordeerd is door de provincie, ontstaat er een beeld van het nog te doorlopen tijdpad Wij zijn voornemens om op dat moment te communiceren met betrokken partijen over het tijdpad voor het herstelbesluit van de vernietigde vergunning en het vervolg van de bezwaren tegen de afzonderlijke vergunningen. In een bijeenkomst van 30 januari zijn de bewoners van de tiny houses en de initiatiefnemer van de vernietigde vergunning volledig geïnformeerd over de vraag hoe het herstelbesluit wordt voorbereid. En als u nou nog enig idee wilt hebben hoe lang dat nog kan duren: als er niets gebeurt, zou dat in juni misschien zo kunnen zijn. Als er bezwaren ingediend worden, moet u toch gauw denken aan na het reces, september/oktober. Dat is wat ik erover kan zeggen, vrees ik. De heer Oostrum: Dank u wel. Ik reken op bestuurlijke continuïteit in dezen en dat u er als college en wij als raad alles aan zullen doen om dit zo glad mogelijk te laten verlopen voor de bewoners van die tiny houses en dat wij ons waar mogelijk zullen blijven inzetten om dat te legaliseren. Dank u wel. Wethouder mevrouw Dansen: Wij doen dat zo snel mogelijk, en dat is het proces dat ik u net voorlegde, vrees ik. De voorzitter: Dank u wel.

Andere aanmeldingen heeft het college niet ontvangen, zodat we door kunnen gaan naar de hamerstukken. 7. Hamerstukken 7.a Benoeming leden agendacommissie (2024-766579)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten.

7b. Benoeming lid werkgeverscommissie (2024-766577)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7.c Benoeming lid geloofsbrievencommissie (2024-766580)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 8.a Zienswijze 1e begrotingswijziging 2024 Omgevingsdienst ZHZ (2024-898401)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 8.b Zienswijze wijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio ZHZ (2024-898262)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 8.c Beleid kabels en leidingen (2024-899887)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9. Bespreekstukken 9.a Vaststellen verordening toeristenbelasting Gorinchem 2024 (2024-891917)

De voorzitter: Het woord is allereerst aan de heer Kuijten van het CDA. De heer Kuijten: Dank u wel, voorzitter. Geachte leden van de raad en college. De voorliggende verordening toeristenbelasting vinden wij als CDA een welkom instrument in het kader van de verordeningen en regelingen voor de gemeente. In B&A heb ik er vragen over gesteld, ten eerste over de binnenvaarders. Daarop is antwoord gekomen vanuit het college en daar dank ik u heel hartelijk voor. Dat is helder en duidelijk. Alleen de beantwoording van vraag 7 aan de watersportvereniging roept wat twijfel op omtrent de hele constructie. Ik weet dat de verordening voorgaat, dat is helder en clear, maar ik zou die twijfel toch graag weggenomen willen zien, ook voor de ontvangers. Er staat duidelijk in dat binnenvaarders wel vallen onder de verordening toeristenbelasting die u in artikel 2 uitsluit. Ten tweede. CDA, hoeksteen van de samenleving, gezinspartij. Ik zie al mensen beginnen te lachen; dat vind ik heel prettig en goed. Wij als CDA vinden dat de kinderen tot en met de legitimatieplicht vrijgesteld moeten worden van toeristenbelasting. En waarom? Gorinchem en omgeving zijn een heel historische stad en een historische omgeving met heel veel educatieve waarde, waar scholen, mensen met grote gezinnen best wel, zeg maar, een tijd attractief kunnen verblijven, ook tijdens vakanties.

Ik denk dat het voor de grotere gezinnen, of misschien ook wel de kleinere, een hele aderlating is als ze dan voor ieder kind ook een bijdrage toeristenbelasting moeten betalen. Hoe schoon zou het niet zijn om die kinderen in deze educatieve regio, in deze fijne binnenstad, de mooiste

binnenstad van Nederland, zeg maar een welkome ontvangst te geven, zodat ze kunnen leren, verteren en vertoeven? Dat is eigenlijk onze motivatie om de kinderen absoluut vrijstelling te verlenen tot aan de legitimatieplicht van toeristenbelasting. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U dient nu ook een amendement daartoe in? De heer Kuijten: Dat zal ik eventueel doen als ik het antwoord van de portefeuillehouder heb ontvangen. Afhankelijk daarvan gaan mijn collega en ik kijken wat we doen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Houwelingen, SP. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter. De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd om Gorinchem goed op de kaart te zetten, en dat mensen Gorinchem beter weten te vinden is wel duidelijk. Niet voor niets is er nu een groot hotel gebouwd en er komen ook veel meer cruiseschepen hier aan. Dat Gorinchem zo aantrekkelijk is, wordt mede mogelijk gemaakt door de investeringen die de Gorcumers betalen. De SPGorinchem wil deze lasten eerlijker verdelen. Daarom zijn wij voor een toeristenbelasting.

En waarom? De gemeente Gorinchem kan nu alleen sturen op de lasten van de inwoners van de stad, door deze wel of niet te verhogen, de rioolheffing, de afvalstoffenheffing de OZB, en vaak is dat elk jaar weer wat meer voor een huishouden, terwijl we een stad willen zijn waar zowel inwoners als toeristen kunnen genieten van al het moois dat onze stad te bieden heeft en onze stad haar unieke karakter behoudt. Het is dus tijd om dan ook de lasten eerlijker te verdelen en een bijdrage te vragen van de mensen die het misschien niet eens missen. Toeristen willen best bijdragen aan een mooie stad die ze bezoeken en we mogen best een bijdrage vragen voor bijvoorbeeld zakelijke overnachtingen. Door het invoeren van de toeristenbelasting komen we een stap dichterbij. De extra inkomsten van de toeristenbelasting komen dan ten goede aan de stad. De SP had in het begin een voorkeur voor een verblijfsbelasting vanwege de arbeidsmigranten die niet staan ingeschreven, maar de beantwoording van de wethouder tijdens de B&A gaf aan dat deze groep op een andere wijze later dit jaar nog terugkomt, en dat vinden wij voldoende. Wel heb ik nog twee nieuwe vragen aan de wethouder. De eerste is vanuit een voorbeeld dat bij andere gemeentes werkelijk is gebeurd. Daar hebben bij verschillende campings en hotels mensen gelogeerd die binnen de eigen gemeentegrenzen wonen.

Dat kan gebeuren wanneer je thuis een flinke ruzie hebt, of je snurkt wat harder, maar hen deze belasting laten betalen mag niet. Dat is ook duidelijk in de verordening, dat staat er gewoon goed in: alleen niet-ingezetenen betalen toeristenbelasting. Mijn verzoek is om dit goed onder de aandacht te brengen bij de ondernemers, want het voorbeeld laat zien dat een foutje zomaar gemaakt is. De tweede vraag. We starten nu met een eenvoudige opzet van de toeristenbelasting: voor iedereen hetzelfde, zonder grote administratieve rompslomp. Dat is belangrijk voor een zeer goede start, maar uiteindelijk is het gestart en komt er een evaluatie, en onder andere uit het amendement dat de heer Kuijten al heeft laten doorschemeren, maar nog niet heeft ingediend, en wat er allemaal tijdens de B&A is langsgekomen is wel gebleken dat er op den duur meer maatwerk nodig is. Met deze evaluatie zou ik ook graag zien of een progressieve toeristenbelasting haalbaar en wenselijk is, zodat we de toeristenbelasting nog eerlijker kunnen maken door een percentage in plaats van een vast bedrag. Een vast

bedrag is verhoudingsgewijs een groter deel voor de prijs van een overnachting bij een goedkopere kamer dan bij een duurdere en wij zien op den duur liever bezoekers met een duurdere overnachting ook meer belasting betalen, zodat de toeristen met meer geld dan ook een extra solidaire bijdrage kunnen leveren, en het is ook wat eerlijker voor de goedkopere accommodaties. Ofwel even kort: nu nog niet invoeren, eerst de eenvoudige versie, maar we horen graag hoe het college hierover denkt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bahlmann, Gorcum Actief. De heer Bahlmann: Dank u wel. Goedenavond, voorzitter, leden van de raad en college, aanwezigen thuis en in de zaal. In de B&A van 1 februari jl. hebben wij al aangegeven dat het wat de lokale gezinspartij Gorcum Actief betreft, een hamerstuk is. Gorcum Actief heeft jarenlang het idee voor de toeristenbelasting geopperd. Stoppen met de hondenbelasting, starten met de toeristenbelasting is uiteindelijk in het coalitieakkoord opgenomen en ziehier de uitkomst. Wij zijn er blij mee. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Veen, Stadsbelang. De heer Van Veen: Dank u wel, voorzitter. Ook ik ben van de oude school zoals u ziet. Het zal waarschijnlijk met de leeftijd te maken hebben. Voorzitter. Blij verrast was ik met de gewonnen prijs tijdens het raadsdiner voor de meest bijzondere raadsuitspraak.

Dus u begrijpt dat er een bepaalde druk op mijn schouders rust. Bij het opstaan zag ik raadslid Hamann al ondeugend en knipogend naar me kijken, maar ik zal haar helaas moeten teleurstellen: het was de microfoon die in mijn broekzak zat. Nu zie ik raadslid Alba al denken van: er zat toch ook een hele grote standaard bij? Dat klopt, maar hoe zou raadslid Hamann dan gereageerd hebben, als dat ding er ook nog was bij gezet? Dus we zullen het nooit weten. Voorzitter. Toen ik twee jaar geleden campagne aan het voeren was, kwam er een Gorcumer naar me toe en vroeg: geef mij eens één reden waarom ik op u moet stemmen? Ik zei: nou, omdat we de hondenbelasting gaan afschaffen. De man zei: ja, maar ik heb helemaal geen hond. Toen zei ik: nou, dan krijgt u van mij een hond! Voorzitter, aan die afspraak hebben we ons gehouden: de hondenbelasting is afgeschaft. Maar zoals ook in het coalitieakkoord stond, hebben we nu een andere belasting: de toeristenbelasting. Deze willen we invoeren op 1 juni aanstaande, met dank aan het college en de ambtelijke organisatie voor de energie die men in het raadsvoorstel heeft gestoken om, zoals afgesproken, op 1 juni aanstaande als een van de weinige gemeenten die die belasting niet hebben, die toeristenbelasting alsnog in te voeren. Tijdens de B&A hebben we een goed en constructief debat gevoerd. Dat mag ook wel eens gezegd worden.

We zetten in op een fiks bedrag van € 2. Wij zijn niet voor een progressief stelsel. Met het progressief belastingstelsel heb ik al moeite, laat staan een progressief toeristenbelastingstelsel. We zetten in op een fiks bedrag van € 2 per nacht en hebben daarvoor als referentiekader de bedragen in de ons omliggende gemeenten genomen. Daarmee zitten we ook nog eens onder het landelijk gemiddelde. Een prima bedrag, zou ik zeggen, en dat vonden de meeste partijen ook. Tijdens de B&A deed ik nog een oproep aan alle partijen om geen amendement in te dienen voor uitzonderingsgroepen. Er staan namelijk al een aantal

uitzonderingsgroepen in. Laten we het niet onnodig ingewikkeld maken. Laten we het nou eens een jaar aanzien, om vervolgens te gaan evalueren. Als dan blijkt dat het toch ten koste gaat van het aantal boekingen, laten we dan gezamenlijk gaan kijken welke doelgroep daadwerkelijk hinder ondervindt van deze belasting. Ons nieuwe raadslid, de heer Kuijten van het CDA, dacht zoiets van: ik ben niet voor niets raadslid geworden, maar vanuit de gedachte van het CDA als gezinspartij, en dat snap ik volkomen. De heer Kuijten heeft toch de moeite genomen om ‘s avonds zo’n amendement te tikken. Ik zie het al helemaal voor me: de heer Kuijten is ’s avonds aan het tikken, mevrouw Kuijten is al drie keer in de nacht naar beneden gelopen om te vragen waar Paul blijft, want ja, ook mevrouw Kuijten slaapt nu naast een raadslid in bed en daar wil je dan ook de vruchten van plukken. Daarom vind ik dat naast de eerder genoemde argumenten, prima bedrag, niet onnodig ingewikkeld, dan ook de moeite moet worden genomen om het voorbeeld van de heer Kuijten in het raadsvoorstel uit te zoeken wat betreft de gezinnen. Het CDA wil een uitzondering voor de toeristenbelasting voor kinderen tot 14 jaar, want als een gezin met vier kinderen vijf nachten in Gorinchem wil overnachten, kost dat aan toeristenbelasting zes keer vijf keer twee is € 60. Helemaal eens met het CDA dat € 60 een groot bedrag kan zijn.

Echter, als je met zes personen vijf nachten wilt gaan overnachten in bijvoorbeeld het nieuwe Van der Valkhotel, moet je een familiesuite voor vier personen en een tweepersoonskamer voor twee personen boeken. Dat is 209 + 109 = 318 x 5 = € 1.590. Inclusief de toeristenbelasting is dat € 1.650, en als we kinderen tot 14 jaar uitsluiten van toeristenbelasting, kost de vakantie € 1.610. Als je alleen al kijkt naar de overnachtingskosten, is het goedkoper om vanuit Friesland vijf keer op en neer te rijden dan hier te verblijven. Als je er dus voor kiest om hier vijf dagen te overnachten, maakt het mijns inziens niet uit of je € 1.610 kwijt bent of € 1.650. Ik denk dat die € 40 geen reden is om dan niet te kiezen voor een overnachting. We zullen daarom, hoe hoog ik de heer Kuijten ook heb zitten, het amendement niet steunen, mocht het zover komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van het Westende-de Bijl, VVD. Mevrouw Van ‘t Westende-de Bijl: Voorzitter, dank u wel. Na zo’n betoog kan ik eigenlijk niet zoveel meer vertellen, maar laat ik vooropstellen dat wij positief tegenover het voorliggende raadsvoorstel staan. De invoering van toeristenbelasting past naar ons idee ook bij onze stad en een gemeente die zich inzet om bezoekers naar de vestingstad te trekken. Tijdens de B&A-sessie heeft ook de VVD zich geprofileerd als een gezinspartij.

Ook wij hebben vragen gesteld en overwogen om een uitzonderingspositie te vragen voor jonge kinderen, maar op basis van de antwoorden die de wethouder heeft gegeven, is onze conclusie geweest dat het eigenlijk alleen maar leidt tot administratieve rompslomp. Daarom willen wij geen uitzondering creëren. Kortom, er ligt een voorstel waarmee wij kunnen instemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oostrum, PvdA. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Een ander geluid. Wij hebben bij de behandeling van de begroting voor 2024 al vraagtekens gezet bij het voornemen om toeristenbelasting in Gorinchem in te voeren en wij vroegen ons toen al af of we niet te veel extra werk neerleggen bij onze middenstand en bij de ambtelijke organisatie. Wegen

die extra inzet en kosten nou op tegen de baten?, was toen al onze vraag. Als ik nu kijk naar de motivering dat het ontvangen van toeristen extra werk met zich meebrengt, zoals het onderhoud en schoonhouden van wegen en straten, dan zeggen wij: dat zijn toch gemeentelijke taken en dat doen we voor onze eigen inwoners, ongeacht of we nu wel of geen toerisme hebben. En evenementen worden ook niet specifiek georganiseerd voor toeristen, en juist toeristenevenementen als de Botenbeurs en de Open-havendagen schaffen we af. Dat zien we toch als een tegenspraak. Citymarketing is juist bedoeld om toeristen aan te trekken, door de kwaliteiten van onze stad ook daarbuiten bekend te maken en te promoten. De kost gaat voor de baat uit, dus de argumentatie ‘waarom toeristenbelasting?’ is voor ons volstrekt onvoldoende. Vervolgens is er nog de keuze aan welke doelgroepen we toeristenbelasting willen gaan opleggen. Uiteindelijk worden dat de personen die tegen betaling in Gorinchem overnachten: die gaan toeristenbelasting betalen, Maar de dagjesmensen, zoals bezoekers die met cruiseschepen even aankomen en weer weggaan, betalen niet en wij durven toch de stelling aan dat juist die toeristen de meeste rommel maken. De discussie over welk bedrag dan zou moeten worden geheven gaan we niet eens aan.

De ervaring leert ons dat hotels en campings in ons land, en overigens ook elders in Europa, in het algemeen zelf bepalen welk bedrag ze in rekening brengen onder de titel toeristenbelasting of administratiekosten, en dat zijn vaak veel hogere bedragen dan de belasting die de gemeente oplegt. Voorzitter, onze conclusie: laten we dit onzalige idee snel laten varen. Laten we ons weer richten op het goed profileren van onze stad als typisch Gorinchem, met leuke evenementen waar mensen ons al van kennen, zoals de Open-havendagen en de Botenbeurs. Laten we de toeristische ondernemers en onze eigen ambtelijke organisatie niet belasten met administratieve rompslomp om een paar euro te verdienen aan toeristen die we juist heel graag in onze stad willen ontvangen. Laten we die bezoekers koesteren en niet met een extra belasting per nacht opzadelen, terwijl de dagjesmensen gratis de mooiste vestingstad van Nederland bezoeken. Voorzitter. Als wij de laatste gemeente zijn zonder toeristenbelasting, is het bovendien extra promotie voor Gorinchem. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Pagter, ChristenUnie/SGP. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met de opmerking dat ook ChristenUnie/SGP een echte gezinspartij is, niet onbekend! In het debat over de toeristenbelasting was ik zelf voorzitter.

Het raadsvoorstel zit goed in elkaar, er is goed over nagedacht en het is goed uitgewerkt, dus laten we niet verdere rompslomp creëren door doelgroepen uit te zonderen en extra administratieve lasten. Laten we dit nu gewoon invoeren en over een jaar evalueren en kijken waar we dan eventueel een uitzondering moeten maken. Dus wij stemmen in met het voorstel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Boutachkourt, Democraten Gorinchem. De heer Boutachkourt: Dank u wel, voorzitter. Ik kan het niet laten: na het verhaal van de heer Van Veen vraag ik me toch af hij die hond cadeau heeft gedaan om die stem te ontvangen. Ik weet niet of dat dan weer mag, maar goed.

Democraten Gorinchem heeft eigenlijk altijd aangegeven dat de toeristenbelasting een goed instrument is als het meer oplevert dan de invoering kost. Dat ziet er nu ook zo uit en daarom zullen we ook voor dit raadsvoorstel stemmen. We hechten veel waarde aan de evaluatie. Ik hoorde al dat die over een jaar komt. Zo kunnen we ook zien of het instrument het juiste effect oplevert. Afsluiten wil ik met de complimenten aan het college en de ambtelijke organisatie voor het stuk dat voorligt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir, D66 . De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. De toeristenbelasting hing al even in de lucht. Ik denk dat we later vanavond al heel snel zullen merken dat alle inkomsten welkom zijn en dat ook de toeristenbelasting een welkom instrument is binnen onze gereedschapskist, het huishoudboekje van de gemeente Gorinchem. Aan de race van gezinspartijen ga ik me niet wagen, maar ik wil er wel iets over kwijt. Het is een hele sympathieke suggestie van collega Kuijten om daar een vrijstelling voor te regelen en mocht dat een amendement worden, dan vinden we het heel sympathiek dat dat een stap zou zijn in de richting van een kindvriendelijke gemeente.

Tegelijkertijd deed het mij denken aan een interview onlangs in de NRC met Nathalie van Berkel, lid van de Raad van bestuur van het UWV, en Alexander Pechtholt, inmiddels directeur bij het CBR, zeg maar de vertegenwoordigers van de uitvoeringsbazen. Zij hielden een pleidooi voor eigenlijk een versimpeling van beleid, zo min mogelijk nieuwe regels, zo min mogelijk uitzonderingen, om de uitvoerbaarheid van de overheid niet complexer te maken dan die is. In dat kader is dit er misschien eentje dat we als laaghangend fruit kunnen meepikken, en zou ik zeggen: laten we naar de geest daarvan handelen en dergelijke uitzonderingen voorkomen, ondanks dat het heel sympathiek is, waarvoor dank. De voorzitter: Dank u wel. Dan zal nu namens het college wethouder Mager een reactie geven. Wethouder mevrouw Mager: Dank u wel, voorzitter, en dank u wel raad voor uw bijdragen, waarin ik een positieve houding meen te bespeuren. De toeristenbelasting bestaat al sinds 1970 in ons land en inmiddels heeft 90% van de gemeenten die belasting ingevoerd – wij horen bij de 10% die dat nog niet heeft gedaan – met een gemiddeld bedrag van € 2,34 per persoon per nacht. Tel daarbij nog het gloedvolle betoog van de heer Van Veen, en dan denk ik dat we ongeveer wel weten hoe Gorinchem daarop meedraait. Vandaag ligt de verordening dus voor en daar gaan we over beslissen.

Voordat we tot die verordening kwamen, is er een gedegen proces gelopen: er is geparticipeerd met de doelgroep. er zijn gesprekken gevoerd, er is gebruikgemaakt van de modelverordening en we hebben vragen beantwoord, ook schriftelijk; de omissie die u daarin hebt geconstateerd, zullen we herstellen – dank voor de tip, meneer Kuijten. 50 jaar geleden is de toeristenbelasting dus voor het eerst ingevoerd en u kunt wel nagaan dat die verordening er niet zomaar is. In de gevoerde gesprekken bleek met name dat de praktische uitvoerbaarheid bovenaan stond, erg belangrijk voor alle hoteliers om zo min mogelijk administratieve rompslomp te hebben, dus zo min mogelijk uitzonderingen. Op het moment dat je uitzonderingen gaat maken, wat betreft leeftijd bijvoorbeeld, brengt

dat een hogere administratieve last met zich mee voor de accommodatiehouders en ook voor de gemeente wat betreft de registratie, de aanslag en de handhaving. De modelverordening van de VNG voorziet ook niet in een vrijstelling voor kinderen, vandaar dat ook wij die niet hebben opgenomen –wij hebben die verordening nu eenmaal gevolgd –, maar ook omdat bij navraag in ons netwerk bleek dat vrijwel geen enkele gemeente gaat voor deze vrijstelling. In de gesprekken met de accommodatiehouders is afgesproken – dat was ook een grote wens – om een evaluatiemoment op te nemen. Na de besluitvorming vanavond wordt de nulmeting onder alle deelnemers ook uitgevoerd. Ik heb vanavond enkele punten voorbij horen komen waarvan ik denk dat het goede punten zijn om in die nulmeting mee te nemen, en ook actiéf mee te nemen, dus niet denken van: nou ja, als ze er niet over beginnen, doen wij het ook niet. Nee, wij kunnen de leeftijdsgrens daarin meenemen – dat kan 5 jaar zijn, maar ook 14 jaar –, we kunnen de progressieve toeristenbelasting daarin meenemen en eventueel ook de vrijstelling voor lokale gasten, al is die eigenlijk al in de verordening duidelijk omschreven, maar het is altijd goed om daarop nog eventjes de aandacht te vestigen.

Uiteraard gaan we op het moment dat we die evaluatie gaan uitvoeren met de punten die daaruit voortkomen aan de slag en eigenlijk gaan we het participatietraject dan weer opnieuw in. We gaan weer de mensen bij mekaar roepen en het gesprek aan, om te kijken hoe we de puntjes op de i kunnen zetten van de verordening waarover we vanavond graag zouden willen besluiten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kan mij voorstellen dat u behoefte heeft aan een tweede termijn, klopt dat? De heer Kuijten. De heer Kuijten: Dank u wel, voorzitter. Na deze toezegging van de wethouder en enig onderling overleg hebben wij besloten het amendement niet in te dienen. Wij zien de evaluatie over een jaar met belangstelling tegemoet en ik hoop dat de criteria die de wethouder zojuist noemde dan beoordeeld zullen zijn en een plekje krijgen, waaronder ook vrijstellingen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, ik kijk nog even rond. De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Ik wil de wethouder bedanken voor de antwoorden. Het stemt ons tevreden dat in de evaluatie aandacht zal worden geschonken aan de leeftijd, de eigen inwoners, enz. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oostrum. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter.

Ik hoorde de wethouder zeggen dat wij bij de laatste 10% horen en ik benadruk nogmaals: als wij de laatste gemeente zijn die nog geen toeristenbelasting heft, is dat extra Gorinchem-promotie, en volgens mij zijn we daarop uit. De voorzitter: Goed. Kan ik concluderen dat de raad met uitzondering van de PvdAfractie kan instemmen met het raadsvoorstel? Dat is het geval. Dan is aldus besloten.

9.b Variantenkeuze toekomstperspectief De Nieuwe Doelen (2024-897142)

De voorzitter: Dames en heren. Voor dit raadsvoorstel hebben zich de nodige sprekers aangemeld. Het woord is allereerst aan de heer Schefferlie van Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Voorzitter, dank u wel. Ik ga positief beginnen. Er is ook alle reden om positief te zijn, en dat komt misschien ook wel voort uit het fenomeen van de raadsagenda, waarbij ik vind dat we toch een klimaat krijgen waarin we meer met elkaar optrekken om te kijken waar de gemene deler ligt. Daarom is er ook waardering, zeg maar, voor de uitvoering die daarop is gevolgd door behalve een groot podium ook de eventuele combinatie met een bibliotheek te verkennen. De toch al complexe opgave is daardoor natuurlijk niet gemakkelijker geworden, maar het verdient gewoon waardering dat dat bekeken is. Wij gaan ook een heel stuk mee met wat allemaal is voorgelegd, alleen gaan we proberen om onze besluitvorming daarop net wat bij te sturen, om niet te hoge verwachtingen in de stad te wekken en ook de vrees die er in de stad is ten aanzien van de kleine theaters, weg te nemen. Voorzitter. Kijken we naar de inhoud van het voorstel, dan komt uiteraard ook de financiële kant van het verhaal naar voren. Je weet natuurlijk van tevoren dat, als je vraagt of er ook een bieb bij kan, het daardoor niet goedkoper wordt, maar wij zijn wel geschrokken van de verhoging van de benodigde middelen van 8 naar 16 miljoen.

Het heeft ons ook wel een beetje verbaasd met welk enthousiasme het college dit toch als voorkeursvariant naar voren durft te brengen, temeer omdat het niet alleen om 8 miljoen extra investering gaat, maar ook vooral de exploitatie een extra opgave laat zien van vijf ton, elk jaar weer. Verder zijn er natuurlijk nog wat risico’s, wat losse eindjes. Vinden we bijvoorbeeld wel een horecaexploitant? In Dordrecht is dat bijvoorbeeld al heel lastig. En wij krijgen ook van heel veel deskundigen te horen – en die hebben we best veel gesproken over dit belangrijke thema – dat er ook binnen de exploitatie nog iets moet gebeuren, er is misschien wel personeel nodig, en je hebt dus grote kans dat dat bedrag alleen nog maar verder gaat oplopen. Vandaar een stukje verwondering bij ons. Het college stelt voor het integraal te gaan afwegen bij de perspectiefnota, maar dat doen we natuurlijk wel meer, hè? We hebben het intussen nog maar net droog van de meerjarenbegroting en weet u het nog: daarin werd ons al een tekort in het vooruitzicht gesteld van 1,7 miljoen in 2027 in de jaarlijkse exploitatie, en daar zou dan dus nog vijf ton bij komen. Wij zijn eigenlijk best wel bang, waar vele buurgemeenten zich al op voorbereiden, dat het ook voor ons onafwendbaar wordt om te gaan bezuinigen.

Ondanks de mooie motie vreemd aan de orde van de dag die de SP later indient, is het toch wel een lastige tijd voor gemeenten en we hebben nog wel wat te doen. Een andere mooi punt op de raadsagenda zijn bijvoorbeeld de starterswoningen waar we ook dieper op ingaan. Daar hebben we wellicht ook nog geld voor nodig. Het college geeft aan graag de varianten 0 en B verder uit te werken. Dat vinden we eigenlijk nog steeds wel prima, want wie weet, valt het dan straks mee, maar het lijkt ons al wel wat fantasierijk om dan uiteindelijk de varianten die we gaan kiezen op te nemen in de perspectiefnota. In heel veel sessies hebben wij geprobeerd te achterhalen – en wij hebben ook nog informatie opgevraagd – waar het college eigenlijk dit enthousiasme vandaan haalt, want het lijkt toch wel een beetje een spectaculaire ontkenning van onze financiële situatie als je zo gemakkelijk deze voorkeur uitspreekt. Wij hebben het idee dat

het vet best wel van de botten is in Gorinchem. We hebben nog wel wat reserves voor mobiliteit en het sociaal domein, maar gaan we die straks nog verder leeg roven? Wij vragen ons toch af of de opties die het college noemt zoveel soelaas zullen bieden. In elk geval zijn wij een beetje bevreesd voor een paar van die opties en wij niet alleen, dat leeft ook bij een aantal belanghebbenden daarachter. Het gaat er namelijk om dat het college ook vraagt om te kijken naar de huidige locaties die we hebben en die we misschien wel kunnen verkopen, of activiteiten centreren, maar ook om uit het bestaande cultuurbudget oud voor nieuw te verwisselen. Voor een deel zou dat een goed idee kunnen zijn, maar het brengt natuurlijk in potentie ook het risico met zich mee dat wij gaan tornen aan de mooie pareltjes in onze stad, de kleine theaters. Daarom hebben wij een motie ingediend, die eigenlijk gericht is op de raad. Vaak roepen we in een motie het college op om ‘dit’ of ‘dat’ te doen, maar deze keer kiezen wij voor de variant dat de raad een uitspraak doet, en wel – ik som het maar even op – dat de realisatie van een groot podium, al dan niet gecombineerd met de bibliotheek, niet ten koste mag gaan van de kleine podia zoals Peeriscoop, ’t Pand en het Zevende huis door het beperken of afschaffen van subsidies of het verkopen van bijbehorend onroerend goed, zoals ’t Pand.

Ik zou graag willen dat we dat als raad uitspreken, zodat het college met die wetenschap naar de benodigde middelen kan gaan zoeken, zonder dan in ieder geval deze daarbij te betrekken en op die manier dan ook een geruststelling over te brengen bij de betrokkenen. De heer Klein: Voorzitter.. De voorzitter: De heer Klein. De heer Klein: Ik heb een vraag over de motie van de heer Schefferlie, vooral omdat ik het goed wil begrijpen. Volgens mij krijgt Peeriscoop niet specifiek subsidie als theater en ‘t Pand en het Zevende huis evenmin. Er zijn wel stichtingen die voor de programmering zorgen die subsidie krijgen. Dus ik zoek een beetje duiding over wat hier bedoeld wordt. De heer Schefferlie: Ik denk dat we het gewoon materieel moeten bekijken, dus de subsidies die uiteindelijk effect hebben op het leven in de brouwerij op deze locaties, anders had ik het heel omslachtig moeten omschrijven, want het gaat ook om locaties. De meeste locaties zijn niet van de gemeente, maar bijvoorbeeld ‘t Pand is dat volgens mij wel. Waar het om gaat, is dat we oproepen om niet dat wat wij ten gunste doen van wat er op die plekken gebeurt, dat we daar toch eigenlijk niet aan willen komen om een groot theater en een bibliotheek mogelijk te maken. De heer Klein: ’t Pand is inderdaad eigendom van de gemeente, dat is helder, en daar heb ik het voor de rest ook niet over.

Ik vraag me echter af hoe de heer Schefferlie aankijkt tegen alle andere cultuurinitiatieven die zich bijvoorbeeld niet vestigen in een van deze twee theaters. Dat roept toch een bepaalde precedentwerking op, waarbij we vervolgens dan gaan zeggen: ja, dan bevriezen we dit, maar dat is, denk ik, m misschien meer een kwestie van interpretatie die ik hoop verduidelijkt te krijgen, een stukje, ja, hoe zeg ik dat: het getuigt in mijn optiek niet van goed beleid dat we dat juist elke keer zouden moeten herzien: waar geven we subsidie aan?

De heer Schefferlie: Ik heb wel sympathie voor wat u zegt. Neem bijvoorbeeld de amateurkunsten. Als u de motie zou willen uitbreiden met nog meer zaken waarvan u bij voorbaat al liever af zou willen blijven, dan zou ik zeggen: voeg die toe, dan menen we die daar heel graag in op. We hebben deze in het bijzonder genoemd omdat het natuurlijk ook het meest aanpalend is, zeg maar, aan wat concurrerend kan worden en wat er ook zou kunnen gebeuren in een groot podium. Wat wij ook wel horen in gesprekken met mensen die hierachter zitten, is: het zou zo een soort aanzuigende werking kunnen hebben, zeker als je, wat in variant 0 wordt bepleit, nog een zaal voor 100 stoelen daarin zou willen opnemen. Dat raden wij ook af. Gelukkig is beslispunt 1 alleen gericht op de variant van een schouwburg en bibliotheek, anders hadden we dat ook willen amenderen, om niet zo’n zaal toe te voegen. We moeten eigenlijk geen concurrentie, zeg maar, creëren wat ons betreft die uiteindelijk de nek kan omdraaien van de kleine theaters. Dus zie deze motie in ieder geval ook als een bescherming van deze parels, zal ik maar zeggen, en we staan er zeer voor open als u daar andere elementen aan wilt toevoegen. Voorzitter. Waar het eigenlijk op neerkomt, is het volgende, en daarom willen wij ook een amendement indienen. We kennen natuurlijk een heel lange historie als het over De Nieuwe Doelen gaat.

In die zin vinden wij het ook niet erg als de planning iets uitloopt. Je zou bijna zeggen ‘what’s another year?’als het gaat over De Nieuwe Doelen, maar juist omdat we zo vaak een worst voorgehouden hebben die we weer hebben ingetrokken en het culturele veld hebben betrokken, dat weer teleurgesteld is, vragen wij ons af zo’n variant van 8 plus 8 miljoen om een bibliotheek toe te voegen, terwijl we financieel met de rug tegen de muur staan, niet teveel een optische illusie is. Is die variant B niet een soort luchtspiegeling, of in dit geval een fatih morgana? Het zou overigens ook een hele mooie titel kunnen zijn voor het gebouw, zeker als je denkt dat er heel wat binnenkomt, terwijl er daarbinnen niks meer gebeurt omdat we er geen geld meer voor over hebben. Dat is gewoon onze angst. Maar wie weet, hebt u wat wonderlijke bronnen die we nog niet kennen en die u ons ook nog niet prijs heeft kunnen geven, maar die er straks toch toe leiden dat we ons dit allemaal kunnen veroorloven. Daarom spreken wij nog niet uit dat u er helemaal niet verder naar moet kijken, maar wij vragen wel voorzichtig te zijn met het wekken van de indruk in de stad dat het het meest waarschijnlijk is dat het variant B zal gaan worden.

Daarom vragen wij in het amendement de varianten 0 en B uit te werken en ons dan te laten kiezen, in samenhang met wat ons nog meer te wachten staat bij de perspectiefnota, welke variant het uiteindelijk wordt, zonder nu een voorkeur uit te spreken. Voorzitter. Als u het goed vindt, laat ik het amendement in deze jip-en-janneketaal naar voren komen. Het lijkt overigens verdacht veel op het voorstel zelf, want zo gek veel varieert het niet. Dat was het. Dank u wel. Amendement A01: Varianten groot podium / bibliotheek Ondergetekenden stellen voor beslispunt 2, 3 en 4 als volgt te wijzigen : Beslispunt 2: a. de varianten 0 en B als mogelijke scenario’s voor De Nieuwe Doelen en bibliotheek nader uit te werken (inclusief de kosten van een toekomstbestendige bibliotheek aan de Groenmarkt 1 in variant 0) als opties in een raadsvoorstel dat gelijktijdig met de perspectiefnota 2025-2028 kan worden behandeld; b. de financiële gevolgen van deze varianten te betrekken bij de perspectiefnota 2025-2028; c. in het uit te werken raadsvoorstel voor beide varianten ook inzichtelijk te maken welke exploitatie- en beheermodellen te overwegen zijn en welk model voor De Nieuwe Doelen het meest geschikt lijkt;

d. voor beide varianten de randvoorwaarden inzichtelijk te maken om te komen tot een zo optimaal mogelijk multifunctioneel gebruik (bruisfactor). Beslispunt 3: De definitieve variantkeuze en bijbehorende ‘go’ op een vervolg van het project daarmee pas vast te stellen gelijktijdig met de besluitvorming over de perspectiefnota 2025-2028. Beslispunt 4: vervalt. (Beslispunt 2 komt in de plaats van beslispunten 2 en 3 in het oorspronkelijke voorstel. Beslispunt 3 is gelijk aan beslispunt 4 in het oorspronkelijke voorstel). Pierre Schefferlie, Democraten Gorinchem Ilhan Tekir, D66 Jack Oostrum PvdA Joost van der Geest, CDA. Motie M01: Kleine podia, groot bezit! De raad van de gemeente Gorinchem, In vergadering bijeen op 29 februari 2024; spreekt uit dat: de realisatie van een groot podium al dan niet gecombineerd met de bibliotheek niet ten koste mag gaan van de kleine podia zoals Peeriscoop, ’t Pand en het Zevende huis door het beperken of afschaffen van subsidies of het verkopen van bijbehorend onroerend goed (’t Pand). Pierre Schefferlie, Democraten Gorinchem Ilhan Tekir, D66 Jack Oostrum PvdA Joost van der Geest, CDA.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Geest, CDA. De heer Van der Geest: Dank, voorzitter. Ook wij beginnen positief. Na het initiatiefvoorstel dat door de raad unaniem is aangenomen, is veel voortgang is geboekt om de variant die we toen op een donderdagavondje hadden bedacht uit te denken en te kijken wat daarvan zou kunnen komen. Ik herinner het me, en misschien zullen meerderen die er die avond bij waren het zich zo herinneren, als een soort mooi wensdenken of droomdenken van: stel je voor dat het zou lukken om zo’n integraal cultuurhuis, of zo’n multifunctioneel cultuurgebouw, te realiseren, zoals het in heel veel andere gemeenten misschien ook wel zou kunnen. Dat was al wel ruim een jaar geleden, in heel andere financiële omstandigheden. Het is een dossier, de heer Schefferlie zei het ook al, dat al vrij lang duurt en als we het participatieverslag zien, kunnen we constateren dat maar een heel beperkt aantal participanten nog de energie heeft om met ons na een jaar of tien, twaalf toch nog over De Nieuwe Doelen door te praten. Ook wij snappen dat variant B, met veel tromgeroffel gepresenteerd, een mooie inhoudelijke variant is, ook wij dromen wel van zo’n mooi cultuurhuis en we zijn vooral heel blij dat er eindelijk voortgang lijkt te zijn voor de bibliotheek.

Op de nieuwe locatie, in het cultuurhuis, of waar die ook komt, zit er eindelijk perspectief in voor de bibliotheek om die moderne bibliotheek, de bibliotheek plus, te worden, maar dat vergt wel nieuwe of verbouwde huisvesting, plus nog extra benodigde subsidie die ze al jarenlang vragen, om te moderniseren in activiteiten en in gebouwen. Die bibliotheek is voor jong en oud gewoon een belangrijke plaats om te zijn en om te leren, om te ontdekken wie je nou bent, wat je talenten zijn, maar ook om gewoon een krantje te lezen, een kop koffie te drinken. Dat gunnen we ook de bibliotheek de komende jaren, want het is en blijft een sterk merk. Daarom zijn we samen met Democraten Gorinchem mede-indiener van het amendement, om geen voorkeur uit te spreken voor een van de varianten, want ook voor ons is de bibliotheek van heel zwaar belang.

Maar goed. Als je droomt, word je ook wel eens wakker en dan krijg je ineens te maken met de realiteit, ook de financiële realiteit waar we voor staan en daarmee hebben we als fractie best wel geworsteld. We zijn niet alleen maar in deze zaal neergezet om een groot cultuurgebouw te realiseren, we zijn verantwoordelijk voor alle activiteiten in de stad, althans voor zover we er als gemeente invloed op hebben, en voor de volledige financiële begroting. En de financiële realiteit is best wel wat anders, zoals de wethouder voor financiën ook al schetste in het voorwoord van de begroting 2024. We hebben gewoon onvoldoende middelen, daarom komt er later vandaag nog een motie van de SP om dat te benadrukken bij het rijk. Maar niet alleen het rijk staat aan de lat om financiële keuzes te maken, ook wij moeten daar gewoon keuzes in maken, of, zoals de wethouder voor financiën destijds al zei: we moeten samen, als raad en college, komen tot betaalbare, realistische en haalbare keuzes. Voorzitter. Ik kan misschien niet zo goed rekenen als de heer Van Veen, maar het voorstel dat ons nu is voorgelegd lijkt gewoon financieel niet haalbaar, op geen enkele manier. Tijdens de B&A-sessie hebben wij al gezegd dat het niet zo kan zijn dat hier een besluit wordt genomen met een overschrijding van ruim 10 miljoen en een tekort in de exploitatie van minimaal 6 miljoen.