20230223 Concept verslag raadsvergadering

aan te koppelen. Maar we zullen in ieder geval tegen het amendement stemmen dat de vier partijen hebben ingediend. Wij zijn nog steeds voornemens om voor het raadsvoorstel te stemmen, al is het proces wel erg rommelig, terwijl de bedragen je om de oren vliegen. Dat verdient echt geen schoonheidsprijs voor de wethouder. Mevrouw Hamann: VoorzitterDe voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Met dit amendement komt de locatie Lange Slagenstraat toch geheel te vervallen? De heer Van der Geest: Ja, dat zei ik ook. Mevrouw Hamann: Oké, dan zijn we het daarover eens. Dank u. De voorzitter: De heer Boutachkourt. De heer Boutachkourt: Dank u wel, voorzitter. Vorige maand heb ik mijn zorgen geuit over de staat van het gebouw en gevraagd of de veiligheid gewaarborgd kan worden. Ik was daarom blij met de extra maand die we hebben gekregen, want daarin is de raming binnengekomen, en dat is maar goed ook, want er vallen direct een aantal dingen op. Die ga ik overigens niet uitgebreid bespreken, want mevrouw De Groot heeft ze al goed verwoord. Het gaat om de luchtkwaliteit en allerlei veiligheidsaspecten. Ik kan het nu kort houden en me aansluiten bij de woorden van mevrouw De Groot en de heer Klein.

Ik hoop dat het amendement, dat wij mede hebben ingediend, het zal halen en dat de Lange Slagenstraat zo snel mogelijk zal worden herontwikkeld, waardoor er ruimte komt voor bijvoorbeeld een Knarrenhof en voor starterswoningen, want ook die hebben we als gemeente hard nodig. De heer Van Houwelingen: VoorzitterDe voorzitter: De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Ik citeer uw letterlijke woorden op 30 januari jl.: “Hoe moeten wij onze controlerende tak uitvoeren als we niet voldoende informatie hebben?” U hebt nu deze informatie gekregen en ook u haalt nu veiligheid en luchtkwaliteit aan. Zijn dat de enige punten die u uit deze nieuwe informatie hebt gehaald? De heer Boutachkourt: We hebben de raming ontvangen en daar staan een aantal dingen in, waaronder inderdaad de luchtkwaliteit, maar ook asbest en een aantal veiligheidsaspecten. Dat alles heeft ons doen besluiten om dit niet te steunen. De heer Van Houwelingen: En mocht de ISK een andere locatie toegewezen krijgen, staat u er dan ook achter dat de huidige huurders mogen blijven zitten? De heer Boutachkourt: Ja, het zou zonde zijn om dat pand leeg te laten staan. De heer Van Houwelingen: Dank u wel. Bij dezen wil ik het ook even vragen aan Stadsbelang en D66, want dat heb ik nodig voor mijn bijdrage direct: vinden zij ook dat B - 20

de huidige huurders kunnen blijven zitten, mocht er een andere locatie komen voor de ISK? De heer Klein: Voorzitter, aangezien er een vraag aan mij wordt gesteldDe voorzitter: De heer Klein. De heer Klein: Ja, dan kunnen wat ons betreft die huurders in principe blijven zitten totdat we een andere bestemming hebben voor de locatie. Dat lijkt me het principe van leegstandsbeheer. De voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dan ben ik toch wel heel erg benieuwd. Als de indieners van dit amendement het gebouw allemaal zo verschrikkelijk onveilig vinden, met een slechte luchtkwaliteit, slechte verwarming, enz., hoe kunnen ze er dan in vredesnaam huurders in laten? De gemeente, die ervoor verantwoordelijk is, zou dan toch direct dat gebouw moeten ontruimen? De voorzitter: De heer Klein. De heer Klein: Voorzitter. Laten we vanavond asjeblieft niet gaan discussiëren over de vraag wat wel of niet leegstandsbeheer is. Volgens mij kiezen die mensen er zelf voor om in een antikraakpand te zitten. Dat is leegstandsbeheer. Zij kiezen voor een lagere kwaliteit. Maar volgens mij moeten we het hebben over wat we gaan doen met de ISK. Voor de locatie Lange Slagenstraat zou ik een hele waslijst aan suggesties kunnen opsommen voor wat daar perfect ontwikkeld kan worden, maar die huurders kiezen ervoor om in leegstandsbeheer te zitten. Dank u wel, voorzitter.

De heer Boutachkourt: Daar sluit ik me bij aan. Waarom we tegen zijn omwille van de veiligheidseisen, is omdat kinderen daar les krijgen, en dat is wat anders dan kunstenaars die daar schilderijen etaleren. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter. Ik ben heel verrast door de antwoorden die ik zojuist heb gekregen en daarop zal ik zo meteen terugkomen. Ik ga starten met de huisvesting voor de schakelklas. Ik ben blij met de calculatie en de technische opname van het gebouw aan de Lange Slagenstraat, die, zoals verwacht, meer inzicht geven in de huidige staat van het gebouw en de mogelijkheden. De ambtelijke organisatie en de wethouder zeg ik dank voor het delen van deze gegevens. Een stuk minder blij ben ik met de uitkomsten ervan. Eerlijk gezegd ben ik me rot geschrokken, want ze hebben naar mijn mening namelijk ernstige consequenties. De minste consequenties zijn misschien nog wel voor de ISK, want de calculatie is gedaan op basis van wat nodig is om de ISK te huisvesten in de Lange Slagenstraat, heel karig, heel sober, heel minimaal en nét aan voldoende. De aanpassingen lijken net wel / net niet haalbaar binnen het budget, als er niets tegen zit, want er blijven flink wat vraagtekens staan. Mocht het budget echter ontoereikend zijn, zo staat ook in B - 21

de raadsinformatiebrief, dan moet er worden gezocht naar andere oplossingen voor de schakelklas. Heel simpel, heel helder, wel allemaal heel minimaal, maar inhoudelijk zie ik hierin geen bezwaar. Hiermee stopt het mooi-weerbericht ,want we staan hier ook vanwege de nieuwe informatie die is binnengekomen. Waar het volledig misgaat, is dat de huidige gebruikers ook verantwoordelijkheden en plichten hebben en die horen te nemen. Ik zal vanavond niet populairder worden, maar het is ook niet mijn doel om vandaag politieke vrienden te maken, maar om een grote ramp te voorkomen. Ik neem u even mee naar Volendam in 2000. Een verschrikkelijke ramp tijdens de jaarwisseling. In het kort hoe het in Volendam is misgegaan en waardoor deze ramp heeft kunnen gebeuren. Er waren meer bezoekers in het gebouw dan waarop vooraf was gerekend. Gedecoreerde plafonds en wanden vatten vlam door een sterretje. Door brand ontstond kortsluiting aan de installatie. Kerstverlichting en verlengsnoeren die niet deugden en het licht viel uit. Noodverlichting werkte niet en door de duisternis struikelden mensen over elkaar heen bij het vluchten en kwamen tot vier lagen over elkaar te liggen. Bij het vluchten was er slechts één spiltrap als vluchtweg. De andere nooduitgang had een greep die verkeerd gemonteerd was en was voorzien van een extra balk.

De ramen waren voorzien van traliewerk, waardoor de bezoekers niet weg konden. Ook op de hogere verdieping was een gebrek aan vluchtroutes, waarbij mensen van het dak aan de achterzijde naar beneden sprongen. 14 mensen zijn omgekomen, 241 mensen opgenomen in het ziekenhuis, van wie 200 ernstig gewond, en nog steeds hebben 40 slachtoffers last van posttraumatische stress. Een verschrikkelijke gebeurtenis. En nu naar de situatie van de Lange Slagenstraat 1, waar de elektrische installatie letterlijk met duct-tape aan elkaar hangt – het staat in de stukken die we binnen hebben gekregen –, de noodverlichting niet meer functioneel is, waardoor vluchtroutes niet meer worden aangeduid bij calamiteiten, de brandmeldinstallatie buiten werking is en niet waarschuwt bij een calamiteit, branddeuren die in brandcompartimenten niet aansluiten, waardoor je gevaar van doorslag van brand hebt. Maar erger nog: meerdere vluchtwegen zijn afgesloten, gebarricadeerd en panieksluitingen werken niet, en dan hangen aan de plafonds en de wanden ook nog allerlei prachtige doeken. Honderd procent overeenkomst met Volendam, eigenlijk nog erger. Er is maar één defecte lamp nodig, één kapot snoer, één defecte versterker, één 3D-printer die defect is, een elektrische oven, of het sterretje van een van die verjaardagstaarten, en we hebben een megaramp.

Als eindgebruiker en ondernemer zijn ze verantwoordelijk voor een goede en veilige werkomgeving, zeker wanneer je gezamenlijk in een pand werkt en helemaal wanneer je gasten naar binnen haalt voor een workshop, een jamsessie, een kinderfeestje, een verjaardag, die erop vertrouwen dat de huurders hen in een veilige omgeving ontvangen; daar mag je als gast van uitgaan. Maar in plaats daarvan worden workshops en feesten gehouden in een brandgevaarlijk en levensgevaarlijk gebouw. Voorzitter. Ik verwacht echt niet dat iedereen hier als een veiligheidsdeskundige kan denken, maar duct-tape aan een elektrische installatie, kapotte noodverlichting, gebarricadeerde nooduitgangen, dan moet er niet een belletje rinkelen, dan moet de Big Ben luiden! Wanneer er sprake zou zijn van een ondernemer, zou je nog kunnen denken dat deze er niet direct aan denkt, maar ik begrijp dat er 18 in zitten en geen van deze 18 ondernemers komt op het lumineuze idee dat groepsactiviteiten niet kunnen in verband B - 22

met de huidige veiligheid en onderneemt actie. Geen verantwoordelijkheid, geen eigenaarschap. En het ergste is, en dat neem ik de gebruikers ook ernstig kwalijk, dat de gebruikers hiervan af wisten. Ze sturen zelfs uit eigen beweging een technisch rapport naar ons toe met deze mankementen en zelfs vanmiddag nog een brief waarin ze het hoogste woord hebben over het geven van de hoogste prioriteit aan gezondheid en veiligheid, terwijl ze tegelijkertijd wel percussielessen, feesten en groepsactiviteiten houden. Hoe kan dat nu? Hoe kun je beweren dat het aan veiligheid ontbreekt en de raad daarop attent maakt, terwijl je zelf wel lekker doorgaat met het houden van workshops voor muziek, voor schilderen, groepsactiviteiten voor jongeren en ouderen, feesten geven? Volgens eigen opgaven hier op de Zeepkist en in e-mails geven ze dat aan. Van mensen op de straat heb ik zelfs begrepen dat er bruiloften worden gehouden en dat er een moskee in is getrokken. Ik heb het niet kunnen controleren, maar moet ze even geloven. Onderhoud aan de aanwezige voorzieningen wordt duidelijk niet gedaan en van verantwoordelijkheid en het veilig gebruiken van het gebouw is geen sprake. Ik weet zeker dat er ook geen calamiteitenplan is.

Hoe zit het met de ontruiming? Is er een BHV? Wat is de staat van de brandslanghaspels of -blussers? Daar is niets van bekend, maar ik kan het raden en denk dat ik die antwoorden liever niet hoor. Iedere serieuze ondernemer, gastheer / gastvrouw, weet dat je hierin geen mensen kunt ontvangen. En weet je dat niet, dan haal je er expertise bij. Dat weten ze, want dat hebben ze gedaan, getuige het feit dat ze een technisch rapport kunnen opmaken. Wanneer het fout gaat tijdens een feest of groepsactiviteit, is het grote ellende, net als in Volendam. Maar waar zijn dan die verantwoordelijken? Wie is er dan aansprakelijk? Waar is dan die zogenaamde controlerende taak gebleven van de fracties met de veertien volksvertegenwoordigers, die net hebben aangegeven dat de huidige huurders gewoon kunnen blijven zitten? Ze kijken wegDe voorzitter: Interruptie de heer Boutachkourt. De heer Boutachkourt: Onze controlerende taak, waar ik het destijds over had, maar ik weet niet of u daarop doelt, was het controleren van het raadsvoorstel dat hier ligt. Ik neem dat aan een pand dat wordt gehuurd, wellicht onder leegstandsbeheer, ook veiligheidsaspecten verbonden zijn. Als u zegt dat het zo gevaarlijk is, maak ik me daar ook zorgen overDe heer Van Houwelingen: U hebt dezelfde informatie gekregen, we hebben allemaal dezelfde informatie gekregen.

De heer Boutachkourt: U bent misschien meer een expert dan ik, maar daar gaat het nu even niet om. Ze huren onder die voorwaarden en ik neem aan dat de verhuurder dat controleert. Als hij dat niet doet, roepen we vanaf hier op om dat wel te doen. Maar dit gaat even buiten de orde waar we het nu over hebben. U hebt het nu over een controlerende functie, enz., en dat is allemaal prima, maar waar we toen op doelden was dat het niet geschikt was om daarin kinderen les te geven, daar maakten we ons zorgen om, en omdat die informatie er toen niet was, we daarop onze controlerende functie niet konden uitoefenen. Dat is iets anders dan waar het nu over gaat.

B - 23

De heer Van Houwelingen: De reden waarom we hier zitten, dat heeft de burgemeester duidelijk aangegeven, is dat er nieuwe informatie binnen is gekomen en dat aan de hand daarvan de fracties dit nog een keer bespreekbaar wilden maken. Die nieuwe informatie houdt ook in dat we de technische rapporten die we hebben gekregen hebben moeten lezen en daar concludeer ik deze dingen uit. Ik neem aan dat ik daarover mijn mening mag geven. De heer Boutachkourt: Zeker, maar het ging mij meer om de vraag die u stelde: waar zijn nu die partijen met hun controlerende functie? Dat is een heel andere context. De heer Van Houwelingen: Ik vind van niet. Als je nieuwe informatie hebt, moet je gewoon alle informatie tot je nemen en daar heb je ook een controlerende taak in, zo breed mogelijk. De voorzitter: U kunt uw betoog vervolgen. Mevrouw De Groot: Voorzitter, sorry-. Hoe ziet de heer Van Houwelingen de rol van het college hierin? De heer Van Houwelingen: Dan loop ik vooruit op wat ik straks nog ga zeggen, maar ik heb hier direct melding van gemaakt. Nadat ik het had gelezen, heb ik dinsdag, en ook gisteren, de wethouder erover gebeld en ik neem aan dat ze direct zal vertellen wat zij ervan vindt. Maar mijn mening is: vandaag de sleutel om, en klaar. De voorzitter: Ik stel voor dat u nu uw betoog afmaakt. De heer Van Houwelingen: Voorzitter.

Ik heb de fracties dus niet gehoord, nul komma nul, over de veiligheid van het gebouw in de huidige situatie. Niets, stil. Wij, de SP, nota bene de kleinste fractie in deze raad, moeten hiermee komen, moeten het gebrek aan veiligheid en verantwoordelijkheid aankaarten. Ik roep u even in herinnering dat cafébaas Jan V. is veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van een jaar, een werkstraf van 240 uur en een beroepsverbod van twee jaar, omdat hij aanmerkelijk nalatig, onoplettend, onachtzaam en onnadenkend is geweest. Hoe graag ik met dit deel van de raad ook zou willen dat deze huurders hier kunnen blijven zitten, om allerlei redenen, een ramp als in Volendam moeten we niet willen en daarvan moeten we ook niet willen wegkijken. Het gebouw voldoet nu niet aan de brandveiligheidsvoorschriften, zowel volgens ons eigen rapport en verklaringen als die van de bouwkundigen. Vanuit die regelgeving is het de vraagDe voorzitter: Kunt u nu toch tot een afronding komen? Want dit punt heeft u echt wel gemaakt. De heer Van Houwelingen: Wie verantwoordelijk is voor het voldoen aan de regels is eigenlijk niet eens relevant. Nu ik, u allemaal, de volksvertegenwoordigers, de gemeente, maar ook, waarschijnlijk digitaal, de eindgebruikers, hebben laten weten wat de huidige status is, zijn we allemaal verantwoordelijk voor de veiligheid aan de Lange Slagenstraat 1.

En ik wil niet verantwoordelijk zijn voor het wegkijken van een mogelijke ramp als in Volendam. Daarom verwacht ik van de gemeente dat wij de verantwoordelijkheid nemen,

B - 24

aangezien de gemeente volgens mij ook het bevoegd gezag is en de gemeente de taak heeft erop toe te zien dat eigenaren en gebruikers ervoor zorgdragen dat de brandveiligheid van hun gebouw voldoet aan de eisen die hieraan door wet- en regelgeving gesteld zijn, en wanneer dit niet het geval is hierop maatregelen nemen. Ik weet niet wat ik moet doen, voorzitter, een motie voor het direct stopzetten van de activiteiten, een handhavingsverzoek, of een aangifte, maar dit kan zo niet doorgaan. Daarom heb ik in ieder geval een melding gedaan bij de wethouder vanwege een brandgevaarlijke situatie. Duidelijk is dat, indien de verbouwing ten gunste van ISK niet doorgaatDe voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Ik heb er behoefte aan om een punt van orde te maken, vooral om dit debat zuiver te kunnen voeren met elkaar. Ik hoor een vrij alarmerend signaal van de heer Van Houwelingen, dat ik vooral opvat als een analyse van een veiligheidsdeskundige. U hebt die deskundigheid kennelijk. Maar via u wil ik de heer Van Houwelingen er toch op wijzen dat, als hier in essentie sprake is van een pand dat niet veilig genoeg is om onder leegstandsbeheer beschikbaar gesteld te worden aan derden, dit pand op dit moment ook niet beschikbaar gesteld had moeten worden.

Dus dan hebben we een heel andere discussie te voeren en zou ik ook het college willen vragen daarop antwoord te geven, of te reageren op de stelling die hier wordt geponeerd. Want dit is vrij alarmerend enDe voorzitter: Dat is ook de oproep van de heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Het laatste stukje, voor de ISKMevrouw Hamann: VoorzitterDe voorzitter: Eerst mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Voorzitter. Ik maak hiertegen bezwaar tegen. D66 zet twee woordvoerders in over dit onderwerp en dat was niet de afspraak. Er zou één woordvoerder zijn. De heer Klein: VoorzitterDe voorzitter: De heer Klein. De heer Klein: Volgens mij ging de heer Van Houwelingen nu terug naar het onderwerpISK. Omdat wij als raad, en ik dus ook als raadslid, zojuist werden aangesproken op eventueel wegkijken, wil ik toch wel opmerken dat op het moment dat de veiligheid inderdaad in het geding zou zijn en dingen niet zouden kloppen, ik vind dat daar zeker wat aan gedaan zou moeten worden en dat wij in dat soort situaties nooit zullen wegkijken. Volgens mij moeten we nu weer gewoon teruggaan naar het onderwerp. De voorzitter: Er is nieuwe informatie, daar reflecteert u op en u hebt alle recht om dat te doen. Wilt u daaraan nog nieuwe elementen toevoegen? Zo niet, dan stoppen we nu deze bijdrager.

B - 25

De heer Van Houwelingen: Het laatste stukje gaat over het voorstel zelf. Duidelijk is dat, wanneer de verbouwing ten gunste van de ISK niet doorgaat, het gebouw gesloten zal worden. Dat is zonde van het gebouw dan. De ISK zou een mooie mogelijkheid zijn. Zonde van de mogelijke steun van de 8 + 3 ton. Maar dan ben ik het echt eens met degenen die eerder over onzinnige investeringen spraken: laten we dan de investeringen en alle moeite direct in het gebouw vallen. Begin met de sloop en start met de herontwikkeling voor de woningbouw, die al in de startblokken staat. Oftewel, kort en bondig: het wordt verbouwd voor de ISK, of dicht. Meer smaken zijn er wat mij betreft niet. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot: VoorzitterDe voorzitter: Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Het is mij niet duidelijk wat de heer Van Houwelingen van het amendement vindt. De heer Van Houwelingen: In het begin heb ik gezegd dat het net wel / net niet lijkt te passen, gewoon het algemene voorstel. Daarmee zie ik geen noodzaak om, mocht het passen binnen het budget, een alternatieve locatie te vinden. Ik heb al gezegd dat de gemeente verantwoordelijk is voor de veiligheid en de gezondheid van de kinderen. Dat is gewoon een verplichting, dus daar zie ik geen noodzaak in. En verder; mocht het wel zo zijn, dan is duidelijk wat ik vind wat er verder met het pand moet gebeuren.

Mevrouw De Groot: In ons amendement roepen wij op tot alternatieve locaties. Bent u wel voor een alternatieve locatie als het binnen het budget past? Want zoals we vanavond van de ISK-medewerkers zelf hebben gehoord, is het zoals het nu is ook niet goed. De heer Van Houwelingen: Wanneer het beter is voor de ISK en het college erachter staat dat een andere locatie beter is, dan heb ik daar helemaal geen bezwaar tegen. De voorzitter: Dank u wel. Vanuit uw raad heb ik het verzoek gekregen om de vergadering tien minuten te schorsen voordat het college antwoordt. Ik stel vast dat dat uw instemming kan wegdragen. Ik schors derhalve de vergadering (21.17 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (21.30 uur). Namens het college zal wethouder Mager het woord voeren. Wethouder mevrouw Mager: Dank u wel, voorzitter. Het in eerste instantie als hamerstuk benoemde raadsvoorstel met betrekking tot huisvesting van de kinderen van de ISK heeft voor de finale stemming geleid tot een amendement, en zelfs een amendement óp een amendement. Ik heb werkelijk waardering voor de manier waarop u meedenkt en de 12/12-verhouding een nieuwe wending wilt geven. Het lijkt misschien wel eens anders, maar dat meen ik oprecht.

B - 26

Eerst wil ik ingaan op het amendement van de PvdA en andere partijen. U vraagt het college te onderzoeken of tijdelijke onderwijshuisvesting voor de ISK kan worden gehuurd voor een periode van 3 tot 5 jaar, en daarbij noemt u twee locaties. Het college is zeer content met het feit dat u in uw amendement de noodzaak van één locatie voor de kinderen van ISK onderkent. Ik heb zelfs voorbij horen komen dat gesproken werd over een structurele oplossing. Dat is in ieder geval een groot pluspunt. Wat betreft de voorgestelde locaties, zult u zich kunnen voorstellen dat we niet veel tijd hebben gehad om het amendement, dat we gisteren binnen hebben gekregen, grondig te bestuderen. We willen echter wel een eerste aanzet geven. De locatie-Kennelweg is geen eigendom van de gemeente en valt in die zin dus af. Voor de andere kavel die is genoemd is een vergunning heel lastig, aangezien vergunningen voor nieuwe schoolgebouwen daar niet kunnen worden afgegeven omdat niet aan de verkeerseisen kan worden voldaan. In de raad is er eerder uitgebreid over gesproken bij de vergunning voor Het Gilde. Ten tweede heeft deze locatie op dit moment een functie voor buitensport. Een eerste indicatie vanuit het scenario-onderzoek leert dat een noodgebouw ook een grote investering kent.

Daarbij komen nog de kosten voor de aanleg van de infrastructuur voor gas, elektriciteit, riool en, niet het minst, een passende buitenruimte, of schoolplein, voor de kinderen die bij ISK naar school gaan. Last but not least kan het amendement ook zorgen voor de nodige vertraging, iets wat we nu net niét kunnen gebruiken. Wat het college ook positief stemt is de zinsnede dat, indien nodig, een aanvullend krediet kan worden gevraagd aan de gemeenteraad. Wat mij daarbij echter wel verbaast, is dat een te dure aanpassing aan de Lange Slagenstraat reden is om daar geen kinderen les te geven, terwijl men voor een willekeurige andere locatie wel geld over heeft. Uw argumentatie is dat de kostenraming voor de Lange Slagenstraat 1 hoger kan worden dan het beschikbare budget van ruim 1 miljoen – dat is wat anders dan acht ton. Op basis van de binnengekomen stukken kan ik me die zinsnede voorstellen. Dat het amendement een goedkopere optie zou kunnen zijn, zoals wordt gesuggereerd, is nog maar de vraag. En mocht het plan duurder uitvallen, dan zou het mooi zijn als in alle gevallen een krediet kan worden aangevraagd. Nu we het over de financiën hebben, wil ik nog wel even aanvullen dat in geen van de gevallen rekening is gehouden met de 200.000 euro die de Lange Slagenstraat ons nu kost.

De kosten voor het energiegebruik en het onderhoud voor instandhouding van het gebruik liggen namelijk bij de gemeente. Als we twee locaties gaan gebruiken, blijft de locatie als leegstandsbeheer twee ton kosten, en daar komen dan de energiekosten van de eventuele andere locatie voor ISK bovenop. Wat ik echt mis in het amendement, is de participatietool. Participatie was namelijk juist de doorslaggevende factor om te kiezen voor de Lange Slagenstraat. Immers, de professionals, de leerkrachten, alle betrokkenen bij ISK kunnen het best beoordelen waar de kinderen van ISK behoefte aan hebben, en dat hebt u vanavond nogmaals kunnen horen. Het amendement wordt door mij ontraden. Ten aanzien van de locaties wil ik de raad vragen het college meer ruimte te geven dan alleen voor de twee in het amendement genoemde locaties, vanwege de geringe haalbaarheid. Ten aanzien van de financiën wil ik de raad vragen in te stemmen met het opnemen in de begroting van de

B - 27

subsidiebedragen, niet de minste, 1 miljoen voor tijdelijke huisvesting van de ISK, waar die dan ook moge zijn. Verder heb ik nog wat aantekeningen gemaakt naar aanleiding van diverse opmerkingen die zijn gemaakt en het lijkt mij correct daarop in te gaan. Enkele opmerkingen zijn langs gekomen over de luchtkwaliteit. Volgens mij is al aangegeven dat het verplicht is de luchtkwaliteit in alle schoollokalen te meten, dus ook hier. In het rapport dat BBN ons heeft doen toekomen is een voorkeur uitgesproken voor de Frisse Scholen-eis klasse B, een klasse hoger dan in principe voldoende is. Klasse C zou dus ook voldoen. Daarnaast biedt het toegestuurde rapport een eerste berekening. Omdat de raad had gevraagd om een eerste kostenoverzicht, hebben wij het conceptrapport direct aan u toegestuurd. Wij zijn immers transparant. De vraag is ook voorbij gekomen of het om een tijdelijke oplossing zou gaan. Ja, inderdaad, een tijdelijke oplossing, omdat we ook weten dat al heel lang gewacht wordt op de herontwikkeling van dit gebied. Bij de behandeling van het IHP is ook aan de orde geweest waarom geen structurele huisvesting voor ISK was opgenomen. Dat was een heel goed punt en daarmee is ook meteen aan de slag gegaan.

Vooralsnog is het de bedoeling dat na enige schuiftrajecten, zoals wellicht ook bekend, de Dokter Hiemstralaan uiteindelijk de plek zal worden waar de ISK structureel terecht kan. Dit wordt ook opgenomen in het IHP, dat later nog bij jullie langs zal komen. Daarnaast moeten we niet vergeten dat zo’n drie jaar geleden het schoolgebouw nog goed genoeg was voor vierhonderd kinderen. Dat het dan nu ineens niét meer goed genoeg zou zijn, zelfs niet na een fikse opknapbeurt, is eigenlijk best bijzonder. Daarbij valt het mij op dat vanavond door het merendeel van de sprekers vooral gesproken wordt over de stenen, over het binnenklimaat, dat alles wel met de kinderen die er dadelijk in gaan in het achterhoofd mag ik aannemen. Maar ik vind het opvallend dat er weinig compassie is en dat het wel lijkt alsof het gloedvolle betoog van mevrouw De Winde van ISK, met een duidelijke voorkeur voor de Lange Slagenstraat, niet is geland. Wij, als college, zijn juist heel erg afgegaan op de professionaliteit en integriteit van de mensen die werken voor ISK. De manier waarop wij samen het participatietraject zijn ingegaan, waarbij alle locaties die Gorinchem eventueel voor een ISK in gebruik zou kunnen nemen met hen zijn besproken, waarbij met stip op 1 de Lange Slagenstraat uit de bus is gekomen, is voor het college echt doorslaggevend geweest.

In de vorige vergadering is al aangegeven dat wij meerdere opties hebben bekeken. De Lange Slagenstraat kwam, zoals gezegd, met stip op 1, en ja, dan hebben we natuurlijk ook een nummer 2, en misschien zelfs een nummer 3, maar dat doet er vanavond voor mij even niet toe vanwege de prioriteit voor de Lange Slagenstraat. Dan het amendement óp het amendement. Ik vind het een bijzondere constructie en moet eventjes zien hoe ik het moet lezen. Eigenlijk is het best simpel. Het raadsvoorstel ISK is noodzakelijk gebleken om de gegeven subsidies in de begroting op te nemen. In mijn conclusie ten aanzien van het amendement heb ik u al gevraagd of dat alsnog zou kunnen. Dat valt onder het budgetrecht van de raad. Echter, als college hebben wij gemeend het totale plaatje aan u te moeten voorleggen. In feite, en daarin past het amendement óp het amendement perfect, is de uitvoering van de stemming over welke locatie het meest geschikt zou zijn voor de ISK, een collegebevoegdheid.

B - 28

Tot slot wil ik nog even terugkomen op het betoog ten aanzien van de veiligheid. Het is goed dat dat ook hier, in deze zaal, aan de orde komt. Wij nemen dit signaal uitermate serieus en zullen daar uiteraard naar handelen. Ik hoop dat u zich kunt voorstellen dat één dag niet voldoende is om meteen tot actie te kunnen overgaan, maar dat we het met spoed zullen oppakken, moge duidelijk zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik stel vast dat we eerder een vergadering hebben gehad over dit raadsvoorstel, vervolgens is een nieuw amendement ingediend, alsmede een subamendement, waarover we in eerste termijn hebben gesproken en waarop het college heeft gereageerd. Is dit voldoende om de stukken nu in stemming te kunnen brengen? Mevrouw Hamann: Voorzitter. Ik denk niet dat wij echt een tweede termijn nodig hebben, maar ik vraag u wel om een korte schorsing, zodat we met een paar mensen even de neuzen bij elkaar kunnen steken. De voorzitter: Hoe lang wenst u te schorsen? Mevrouw Hamann: Tien minuutjes. De voorzitter: Ik constateer dat daarmee kan worden ingestemd. Ik schors de vergadering (21.50 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (22.02 uur). Ik kijk even rond: zijn er nieuwe ontwikkelingen, of zijn de voorliggende stukken de stukken waarmee we het moeten doen? Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Voorzitter.

Wij hebben een wijziging in ons amendement aangebracht. Die wil ik graag even voorlezen. De voorzitter: Ga uw gang. Mevrouw De Groot: De aanpassing van punt 1 uit het raadsvoorstel komt nu als volgt te luiden: “1. In te stemmen met voorzien in een tijdelijke onderwijshuisvesting voor de ISK voor een periode van 3 tot 5 jaar, op een andere locatie dan de Lange Slagenstraat, en deze te laten voldoen, naast de wettelijke eisen, aan de eisen van een veilige en gezonde school ten aanzien van het binnenklimaat, waaronder ventilatie conform de geldende eisen”. Amendement A2: Tijdelijke huisvesting ISK (alternatief) De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op donderdag 23 februari 2023; stelt voor: punt 1 uit het raadsvoorstel aan te passen: 1. In te stemmen met voorzien in een tijdelijke onderwijshuisvesting*) voor de ISK voor een periode van 3 tot 5 jaar, op een andere locatie dan de Lange Slagenstraat, en deze te laten voldoen, naast de wettelijke eisen, aan de eisen van een veilige en gezonde school t.a.v. het binnenklimaat, waaronder ventilatie conform de geldende eisen, en toevoegen van punt 8: 8. Indien nodig een aanvullend krediet te vragen aan de gemeenteraad.

B - 29

Het raadsbesluit luidt dan: 1. In te stemmen met voorzien in een tijdelijke onderwijshuisvesting*) voor de ISK voor een periode van 3 tot 5 jaar, op een andere locatie dan de Lange Slagenstraat, en deze te laten voldoen, naast de wettelijke eisen, aan de eisen van een veilige en gezonde school t.a.v. het binnenklimaat, waaronder ventilatie conform de geldende eisen; 2. hiervoor een budget beschikbaar te stellen van € 810.000; 3. dit te dekken uit de van het rijk te ontvangen middelen voor de tijdelijke onderwijshuisvesting aan ontheemden van € 810.000; 4. de jaarlijks te ontvangen huurinkomsten van ca. € 100.000 in te zetten ter dekking van de exploitatielasten. 5. de financiële consequenties van beslispunt 2, 3 en 4 te verwerken in een begrotingswijziging; 6. de nog te ontvangen rijksmiddelen vanuit de regeling ‘onderwijshuisvestingsbudgetten asielzoekers’ (OHBA-regeling 2022) hier t.z.t. aan toe te voegen; 7. de gevolgen van beslispunt 6 te verwerken in de eerstvolgende maandwijziging na bekend worden van de hoogte van deze bijdrage; 8. indien nodig een aanvullend krediet te vragen aan de gemeenteraad. *) een voorbeeld van mogelijk passende tijdelijke huisvesting:

http://www.wemaweb.nl/onderwijs-kinderopvang/tijdelijk-schoolgebouw-noodlokalen

De heer Van Houwelingen: Voorzitter, even een uitleg hierop graag. Dit is weer een ander amendement, geldt het subamendement daarvoor dan niet? Mevrouw De Groot: Het betreft een amendement van Stadsbelang, D66, Democraten Gorinchem en ons. Het amendement van de heer Krol is hierbij niet betrokken, want wij vragen expliciet de Lange Slagenstraat er niét bij te betrekken en dat vraagt de heer Krol wel. De heer Van Houwelingen: We krijgen nu dus te maken met een situatie waarin het oude amendement bestaat, met een subamendement, en dat nu een nieuw amendement wordt ingediend waar het subamendement niet onder valt. De voorzitter: Mevrouw De Groot heeft een wijziging aangebracht in haar amendement. Daarmee is het aanvankelijke amendement ingetrokken en daarvoor is een nieuw amendement in de plaats gekomen waarin het eerste onderdeel is gewijzigd. Daarnaast is een subamendement ingediend. Wil de heer Krol daar nog iets over zeggen? De heer Krol: Even een checkvraag: is het subamendement dan ook nog van toepassing op het aangepaste amendement? De voorzitter: Dat lijkt mij wel, want het eerste punt in het subamendement kent een andere tekst dan die in het gewijzigde amendement. Conform het reglement van orde zal ik straks eerst het subamendement in stemming brengen, vervolgens het nieuwe amendement (A2) en daarna het al dan niet geamendeerde raadsvoorstel.

Mevrouw Hamann: VoorzitterDe voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Ik had om een schorsing gevraagd naar aanleiding van de beantwoording van de wethouder en daarover wil ik graag nu iets zeggen. De voorzitter: Ga uw gang. B - 30

Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. We zitten in een lastige situatie. Ik begrijp dat eigenlijk iedereen graag zou zien dat de ISK onder één dak komt. Er liggen al een amendement en een subamendement voor en om het nog ingewikkelder te maken, dienen wij ook een amendement in. Amendement A3: Verschillende locaties uitwerken voor Internationale Schakelklas De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op donderdag 23 februari 2023; stelt voor: punt 1 uit het raadsvoorstel aan te passen: 1. Het college te verzoeken verschillende locaties uit te werken voor de tijdelijke onderwijshuisvesting van de Internationale Schakelklas op één locatie en op basis hiervan een locatie te kiezen, en toevoegen van punt 8: 8. Indien nodig een aanvullend krediet te vragen aan de gemeenteraad. Het raadsbesluit luidt dan: 1. Het college te verzoeken verschillende locaties uit te werken voor de tijdelijke onderwijshuisvesting van de Internationale Schakelklas op één locatie en op basis hiervan een voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen; 2. hiervoor een budget beschikbaar te stellen van € 810.000; 3. dit te dekken uit de van het rijk te ontvangen middelen voor de tijdelijke onderwijshuisvesting aan ontheemden van € 810.000; 4. de jaarlijks te ontvangen huurinkomsten van ca. € 100.000 in te zetten ter dekking van de exploitatielasten. 5.

de financiële consequenties van beslispunt 2, 3 en 4 te verwerken in een begrotingswijziging; 6. de nog te ontvangen rijksmiddelen vanuit de regeling ‘onderwijshuisvestingsbudgetten asielzoekers’ (OHBA-regeling 2022) hier t.z.t. aan toe te voegen; 7. de gevolgen van beslispunt 6 te verwerken in de eerstvolgende maandwijziging na bekend worden van de hoogte van deze bijdrage; 8. indien nodig een aanvullend krediet te vragen aan de gemeenteraad.

Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dit amendement is naar mijn mening het meest verstrekkende, omdat het gaat over het uitwerken van verschillende locaties, zonder dat er locaties worden uitgezonderd of worden genoemd. Daarom zal straks eerst dit amendement in stemming worden gebracht, vervolgens het subamendement, daarna het nieuwe amendement A2 en ten slotte het al dan niet geamendeerde raadsvoorstel. Ik kan mij voorstellen dat er na het indienen van deze nieuwe amendementen behoefte is aan opnieuw een korte schorsing, zodat u van een en ander kennis kunt nemen. De heer Schefferlie: Komt er niet eerst een reactie van het college op de nieuwe amendementen? De voorzitter: Als u dat wenst, kan dat. Ik geef wethouder Mager namens het college het woord. Wethouder mevrouw Mager: Dank u wel. Het moge duidelijk zijn dat het derde amendement door het college ten zeerste wordt afgeraden. Het kan niet zo zijn dat je alle locaties in Gorinchem wilt onderzoeken behálve de locatie die de voorkeur heeft van de professionals, van de mensen die werken met ISK-kinderen en weten wat die kinderen nodig hebben, en dat alle andere locaties carte blanche kunnen worden bekeken.

B - 31

Mevrouw De Groot: Voorzitter, ik wil hier toch even op reageren, want ik heb het idee dat nu gedaan wordt alsof wij hierover geen weloverwogen besluit hebben genomen, terwijl we allemaal hebben beargumenteerd waarom we het niet zien zitten om het daar te doen. Daarom kiezen wij er met dit amendement voor om deze locatie uit te sluiten. Ik vind het niet terecht dat nu wordt gesuggereerd alsof we dit zomaar bedenken omdat we het leuk vinden. Wethouder mevrouw Mager: Dat hebt u mij niet horen zeggen. De voorzitter: Ik denk dat het goed is dat de wethouder een toelichting geeft. Laten we dit gesprek, dat we volgens mij al uitgebreid hebben gevoerd, nu niet meer voeren. U hebt nu in ieder geval een reactie gegeven op het gewijzigde amendement. Wethouder mevrouw Mager: Het amendement van Gorcum Actief impliceert in feite dat alle locaties, ook die uit het derde amendement, zoals ik het maar even voor het gemak noem, inclusief de Lange Slagenstraat, nogmaals op hun merites moeten worden beoordeeld. Ik denk dat het college heeft laten zien met deze materie transparant te willen omgaan en de participatie te willen opzoeken met ISK. De raad mag er dan ook van uitgaan dat het college op een respectvolle manier zal omgaan me de keuze die dan te maken valt.

Dus ja, als er een opdracht komt uit de raad om alle locaties te beoordelen, inclusief de Lange Slagenstraat – maar dat hoef ik eigenlijk niet eens te zeggen want dat impliceert ‘alle locaties’ gewoon –, zeg ik daar volmondig ‘ja’ tegen. Ik ben bereid om daarover het gesprek aan te gaan en een duidelijke afweging te maken waarom locaties wel of niet geschikt zouden kunnen zijn, maar dat betreft dan dus álle locaties in Gorinchem. De heer Van der Geest: Dan toch even een verhelderende vraag aan de wethouder. Wat voegt dit amendement dan toe aan waar u nu mee bezig bent? Volgens mij kost het alleen maar onnodig tijd, want u gaat nu eigenlijk achteraf een toelichting geven waarom de Lange Slagenstraat uit de participatie naar voren gekomen is. Wethouder mevrouw Mager: Als de raad wil dat er nog ‘tig’ locaties worden onderzocht, om te kijken of er – want dat begrijp ik ook uit het amendement – één geschikte locatie in Gorinchem is, als de raad het college opdraagt om zo’n locatie te gaan zoeken, en de meerderheid is ervoor dat wij dat gaan doen, wetende dat dat enorm veel tijdverlies zal opleveren, nou ja, u weet hoe het werkt. De heer Van der Geest: Ja, maar u zegt net zelf dat er een heel participatietraject is geweest, dat er een regiegroep is geweest met professionals die dat gedaan hebben, en nu beveelt u dit amendement zo’n beetje aan.

Ik snap dat echt niet hoor, wat u nu aan het doen bent. Wethouder mevrouw Mager: Nou, ik zou het zó willen zeggen: in relatie tot de andere amendementen is dit het amendement dat mij het beste past. De heer Van der Geest: Maar dat maakt het nog geen goed amendement.

B - 32

De voorzitter: Goed, dit was de reactie van het college. Ik wil in ieder geval niet dat het debat weer wordt heropend. Mevrouw Hamann: Dat is niet mijn bedoeling, maar misschien kan ik de heer Van der Geest een antwoord geven. Het laatste amendement van Gorcum Actief is pas ingediend ná de beantwoording van de wethouder en na de constateringen van de beraadslagingen met de amendementen die al ingediend waren, waarbij bepaalde locaties worden uitgesloten van verder onderzoek. Het huidige raadsvoorstel komt aardig overeen met het amendement, maar het huidige raadsvoorstel gaat ‘m niet worden, want dat wordt geamendeerd. Wethouder mevrouw Mager: Uiteraard staat het huidige raadsvoorstel voorop. Dat moge duidelijk zijn. De heer Van der Geest: Een korte reactie, voorzitter. We hebben continu gehoord dat er een goed participatietraject is doorlopen met professionals en dat de afweging eigenlijk al lang gemaakt is waarin de Lange Slagenstraat naar voren gekomen is. Dan kan het een minder slecht amendement zijn, maar het is nog steeds een slecht amendement, in onze ogen, en ik had verwacht dat de wethouder dat ook zou doen en niet met een positief verhaal zou komen hierover, maar er zijn wel meer onbegrijpelijke antwoorden gekomen vanavond.

De voorzitter: Ik heb in ieder geval gehoord dat de wethouder in eerste instantie voor het raadsvoorstel kiest, namens het college uiteraard, en dat zij, als er na de zeer langdurige beraadslagingen in deze en de vorige vergadering dan toch gekozen moet worden, dan kiest voor het minst slechte amendement en daarmee zou kunnen leven. Het is even wat het is. Aan de orde is thans de stemming. Wij hebben twee amendementen en één subamendement liggen. Het meest verstrekkende amendement wordt als eerste in stemming gebracht. Het subamendement is ook gerelateerd aan een amendement en dan is de spelregel: eerst het subamendement en dan het amendement. Ik breng dus allereerst het amendement van Gorcum Actief in stemming. Amendement A3, ‘Verschillende locaties uitwerken voor Internationale Schakelklas’, wordt in stemming gebracht en met 18 tegen 7 stemmen verworpen. Tegen hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Klein, Van Gammeren, Van der Geest, mw. De Groot, Koçak, Krol, mw. Loderus, mw. Metz, Oostrum, mw. Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir, Van Veen en Van Willigen. Voor hebben gestemd de leden Bahlmann, Foppen, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Van Santen en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Aan de orde is het subamendement van ChristenUnie/SGP op A2: Aanpassing amendement PvdA e.a. Tijdelijke huisvesting ISK (alternatief).

Het subamendement wordt in stemming gebracht en met 14 tegen 11 stemmen verworpen. B - 33

Tegen hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Klein, Van Gammeren, mw. De Groot, Koçak, mw. Loderus, mw. Metz, Oostrum, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir, Van Veen en Van Willigen. Voor hebben gestemd de leden Bahlmann, Foppen, Van der Geest, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Krol, mw. Van Oversteeg, De Pagter, Van Santen en mw. Van 't Westendede Bijl. De voorzitter: Aan de orde is amendement A2, Tijdelijke huisvesting ISK (alternatief). Het amendement wordt in stemming gebracht en met 14 tegen 11 stemmen aangenomen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Klein, Van Gammeren, mw. De Groot, Koçak, mw. Loderus, mw. Metz, Oostrum, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir, Van Veen en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Bahlmann, Foppen, Van der Geest, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Krol, mw. Van Oversteeg, De Pagter, Van Santen en mw. Van 't Westendede Bijl. De voorzitter: Aan de orde is ten slotte het geamendeerde raadsvoorstel. Ik zie dat er behoefte is aan het afleggen van een stemverklaring. De heer Krol: Voorzitter. Nu het raadsvoorstel is geamendeerd, is het wat ons betreft niet een heel fijn voorstel meer, maar wij willen wel onze verantwoordelijkheid nemen om in ieder geval het budget veilig te stellen voor een goede huisvesting van de ISK. Wij zullen dus instemmen met het geamendeerde voorstel.

De heer Houtepen: Voorzitter. De wijze waarop dit voorstel geamendeerd wordt doet zodanig afbreuk aan het voorstel, dat wij er op deze manier niet mee kunnen instemmen. De heer Van der Geest: Voorzitter. In onze ogen is het onbegrijpelijk dat de locatie Lange Slagenstraat geschrapt wordt, maar verder kunnen wij ons vinden in de redenering van de heer Krol, dus zullen wij voor het raadsvoorstel stemmen. Mevrouw Hamann: Voorzitter. Wij sluiten ons aan bij de woorden van de heer Houtepen. De heer Van Houwelingen: Voorzitter. Heel simpel. Het amendement doet groot afbreuk aan het raadsvoorstel. Aan de andere kant gaat de ISK ons aan het hart. Het is erg nodig en daarom zullen we voorstemmen. Het geamendeerde raadsvoorstel wordt hierop in stemming gebracht en met 20 tegen 5 stemmen aanvaard.

B - 34

Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Foppen, Klein, Van Gammeren, Van der Geest, mw. De Groot, Van Houwelingen, Koçak, Krol, mw. Loderus, mw. Metz, Oostrum, mw. Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir, Van Veen en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Bahlmann, mw. Hamann, Houtepen, Van Santen en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Ik schors voor enkele minuten de vergadering om degenen die nu de raadzaal willen verlaten daartoe de gelegenheid te geven (22.19 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (22.23 uur). 9. Hamerstukken. 9.a Vaststellen bestemmingsplan Paardensportvereniging Hippos (2023-843266)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9.b Decembercirculaire gemeentefonds 2022 (2023-841048)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9.c Actualisatie Algemene Plaatselijke Verordening (APV) gemeente Gorinchem 2023 (2023-839268)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9.d Verordening Basisregistratie personen (BRP)(2023-823955)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9.e Oprichting van de Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s (2023-845411)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9.f Eerste wijziging verordening onroerende zaakbelasting 2023 (2023-847071)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9.g Regionale Realisatieagenda (2023-843547)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. B - 35

9.h Informatie procedure herbenoeming burgemeester Melissant-Briene (2023-843197)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 10. Bespreekstukken 10.a Instrumenten woningmarkt / starterslening (2023-840677)

De voorzitter: Het woord is allereerst aan de heer Schefferlie van Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Voorzitter, dank u wel. Misschien is het goed te beginnen met de opmerking dat we kunnen terugkijken op een heel fijn gesprek in I&O/B&A, tussen de raadsleden en met het college over en weer. In ieder geval was er ook heel breed waardering en blijdschap over het feit dat we de starterslening kunnen voortzetten. Het is natuurlijk superbelangrijk om in deze lastige markt de invloeden die je lokaal wel hebt dan ook goed te gebruiken. Eigenlijk vinden wij dat er in essentie een heel goed raadsvoorstel ligt. Je zou zeggen “wat doe je hier dan nog?”, maar wij hebben toch nog een amendementje. De enige wijziging in de verordening die we misschien net niet zouden willen gaat over het percentage van de Nationale Hypotheek Garantie tot het niveau waarop mensen gebruik kunnen maken van de starterslening. Die was 80% in de oude verordening en voorgesteld wordt nu die op 75% te stellen, hoewel het absolute bedrag hoger wordt, maar dat heeft natuurlijk alles te maken met de marktontwikkelingen. Het is best lastig om te zeggen “als we het op die en die manier doen, hebben we het beste effect”, want we zien de mutaties in de marktprijzen van de woningen en in de rentes, en zie dan maar eens een heel sterk verhaal te houden van “nou, wij weten precies wat het beste is”.

Het zou net zo goed 85% kunnen zijn, of noem maar op. Er zijn ook gemeenten die kiezen voor 100%. Wij steunen op zichzelf het idee achter deze verordening, die eigenlijk zegt “laten we vooral ook de onderkant van de koopmarkt ondersteunen door middel van onze regeling”. Alleen, om dan nog verder terug te gaan dan de 80% die er was, vinden wij, denk ik, toch niet handig, omdat we ook een doorstromingsidee hebben. Doorstroming wil vaak zeggen van een huurwoning, als je bijvoorbeeld van een appartement gaat, dat je natuurlijk ook het sprongetje wilt maken naar een grondgebonden woning. Dat is eigenlijk het belangrijkste argument voor ons voorstel om het gewoon vast te houden op die 80% van de Nationale Hypotheek Garantie als norm. Het is niet een amendement, voorzitter, waarvan je zegt “we moeten hier absoluut de stad mee redden, en het college, anders gaat het niet goed”, nee, we denken alleen dat het net iets beter is vanuit het goede gesprek dat we hebben gehad dan het voorstel. Het amendement wordt mede ingediend door D66, de Partij van de Arbeid en het CDA. Dank u wel. Amendement A4: Aangepaste Verordening starterslening De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op donderdag 23 februari 2023; stelt voor beslispunt 3 als volgt te wijzigen: 3. De Verordening starterslening gemeente Gorinchem in te trekken.

stelt voor beslispunt 4 en 5 aan het dictum toe te voegen: 4. De tekst in artikel 2 lid 1 sub b van de ‘Verordening starterslening gemeente Gorinchem 2023’ te wijzigen in:

B - 36

Deze verordening is niet van toepassing op leningaanvragen: • voor niet voor permanente bewoning bestemde woningen, zoals recreatiewoningen; • voor de aankoop van bestaande en nieuwbouwwoningen in de gemeente Gorinchem met een maximale koop (/-aanneem) som hoger dan 80% van de NHG, inclusief verbeterkosten en meerwerk. Voor de berekening van de hoogte van de starterslening wordt rekening gehouden met eventuele verbeterkosten of meerwerk. De aankoop voldoet altijd aan de meest actuele Voorwaarden en Normen NHG. 5. De aangepaste ‘Verordening starterslening gemeente Gorinchem 2023’ vast te stellen.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Bahlmann, Gorcum Actief. De heer Bahlmann: Dank u wel, voorzitter. Gorcum Actief is blij te horen dat de regeling met betrekking tot de starterslening succesvol is gebleken en dat elf leningen zijn toegekend aan nieuwe huizenbezitters in Gorinchem. Helaas heeft niet iedereen de mogelijkheid om een huis te kopen, simpelweg omdat ze in een andere financiële situatie zitten. Gorcum Actief is verheugd dat het college met een raadsvoorstel komt om meer budget beschikbaar te stellen voor de starterslening. Het loslaten van de leeftijdsgrens van maximaal 34 jaar in de nieuwe verordening is wat ons betreft een goede ontwikkeling, want of je nu 18 of 67 bent, je bent nooit te oud om een starter in de koopmarkt te zijn. We zijn ook blij om te constateren dat de mensen die onze stad hebben verlaten, bijvoorbeeld om te gaan studeren en op kamers te gaan, in de nieuwe verordening ook de mogelijkheid hebben om terug te keren en gebruik te maken van deze regeling. Een nadeel is dat ze gebruikmaken van deze regeling en dat geen huurwoning in Gorinchem beschikbaar komt voor een woningzoekende. Het bevordert de doorstroming op die manier niet. We zijn van mening dat een belangrijke doelgroep in deze regeling vergeten is: mensen die een economische binding hebben met onze stad én een cruciaal beroep.

Juist in een krappe arbeidsmarkt willen wij hen meer binden aan onze stad. Ook ontbreekt in de nieuwe verordening een minimale inschrijfperiode in de gemeente Gorinchem. Om een gelijkwaardig speelveld te creëren voor de aanvragers, hebben wij deze als specifieke voorwaarde benoemd in een amendement. Samen met de PvdA en de SP dienen wij het amendement ‘Verbonden met Gorinchem’ in: Amendement A5: Verbonden met Gorinchem De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op donderdag 23 februari 2023; stelt voor: a. Bij beslispunt 3 de huidige ‘Verordening starterslening’ in te trekken en de aangepaste ‘Verordening starterslening gemeente Gorinchem 2023’ met de tekstaanpassing van lid 1 van artikel 2 Toepassingsbereik onder punt b. van dit amendement vast te stellen. b. 1. Deze verordening is uitsluitend van toepassing op leningaanvragen voor de doelgroepen benoemd onder a. en b; indien er sprake is van twee aanvragers, dan gelden de onderstaande voorwaarden voor één van beide aanvragers: • a. Van in de gemeente Gorinchem woonachtige meerderjarige verblijfsgerechtigde personen die op het moment van de aanvraag minimaal een jaar in de gemeente Gorinchem staan ingeschreven of; • b.

Van in Nederland woonachtige meerderjarige verblijfsgerechtigde personen die op het moment van de aanvraag een maatschappelijke of economische binding met de gemeente Gorinchem hebben, onder de navolgende voorwaarden: • Voor maatschappelijke binding geldt dat aanvrager in de afgelopen 15 jaar een periode van 7 jaar aaneengesloten in de gemeente Gorinchem heeft gewoond;

B - 37

•

Voor economische binding geldt dat men op het moment van de aanvraag minimaal 1 jaar een aanstelling in een cruciaal beroep heeft bij een werkgever binnen de gemeente Gorinchem van tenminste 18 uur per week. (volgens de lijst cruciale beroepen van het Nationaal Crisis Centrum d.d. 14 december 2020). • c. Deze verordening is niet van toepassing op leningaanvragen: • Voor niet voor permanente bewoning bestemde woningen, zoals recreatiewoningen; • Voor de aankoop van bestaande en nieuwbouwwoningen in de gemeente Gorinchem met een maximale koop(/- aanneem)som hoger dan 75% van de NHG, inclusief verbeterkosten en meerwerk. Voor de berekening van de hoogte van de starterslening wordt rekening gehouden met eventuele verbeterkosten of meerwerk. De aankoop voldoet altijd aan de meest actuele Voorwaarden en Normen NHG.

Het raadsvoorstel gaat uit van 75% van de NHG-grens. Er zijn twee NHG-grenzen in de markt, namelijk de standaard NHG-grens van 405.000 euro en de NHG-grens met energiebesparende voorzieningen van 429.300 euro. Welke NHG-grens wordt gehanteerd

in het voorstel? Kan het college hier antwoord op geven? We hebben onze vraagtekens bij de koppeling van het percentage van 75 aan de NHGgrens. Waarom is niet gekozen voor een gefixeerd bedrag van bijvoorbeeld 250.000 euro? Volgens de Consumentenbond werken de meeste gemeenten in Nederland met een bedrag van 250.000 euro. Het aanbieden van startersleningen is overigens controversieel onder economenDe heer Schefferlie: Voorzitter, mag ik een interruptie plegen? De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Dank u wel. Een van de motieven voor onze starterslening is om uiteindelijk een doorstromingseffect teweeg te brengen. Vermoedt u dat een doorstroming op gang komt als we het beperken tot 250.000 euro? Met andere woorden: houdt u het ook voor mogelijk dat er grondgebonden woningen te koop zijn voor 250.000 euro? De heer Bahlmann: Ik ben zelf destijds ook gestart en toen was de huizenmarkt natuurlijk anders dan nu; toen was er ook geen starterslening, laat ik het zo stellen. En ik ben ook gewoon begonnen in een woning die niet grondgebonden was, ik ben in een appartement begonnen met een woning. Dus ik begrijp niet waarom je vanuit een huurwoning, die eventueel ook een appartement zou kunnen zijn, meteen naar een grondgebonden woning zou moeten gaan. De heer Schefferlie: Het lijkt me niet handig om alleen van uw eigen unieke situatie uit te gaan.

Er zijn natuurlijk heel veel mensen die juist van een appartement naar een grondgebonden woning willen doorgaan, en dan krijg je doorstroming. De heer Bahlmann: Dat klopt, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Er zijn meerdere mensen in mijn situatie en ook meerdere mensen in uw situatie – laat ik het zo stellen. Ik ga verder. Het aanbieden van startersleningen is overigens controversieel onder economen. Volgens hen schuift de ruimere financieringsruimte mensen in de problemen, in plaats van die op te lossen. Het klinkt nobel om starters te helpen met de financiering van hun woning, maar doe het met mate. Wij zijn van mening dat 250.000 euro een mooi bedrag is voor een starterswoning. In de nieuwe verordening is deze al verruimd met 50.000 euro, wat voor ons al een maximale verruiming zou moeten zijn. Mensen kunnen B - 38

namelijk nog uitbreidings-woonwensen hebben voor de toekomst. De eerste koopwoning hoeft niet meteen het eindpunt te zijn voor de starter. Juist daarom moet op termijn een doorstroming kunnen plaatsvinden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw De Groot, PvdA. Nee? De heer Van Houwelingen, SP. De heer Van Houwelingen: Dank u, voorzitter. De starterslening heeft een nobel doel: de eigen jonge inwoners helpen een woning te bemachtigen in de plaats waarin ze zijn opgegroeid, al is de SP kritisch op deze vorm van hulp. Wij weten dat het nu niet de vraag is óf we een starterslening willen, maar dat het om een verlenging gaat, dus kan men onze kritische punten over enkele dagen op de website vinden. Dat scheelt ook een paar flinke minuten op deze avond. Maar toch, economie les 1: als de vraag hoger is en het aanbod blijft gelijk, dan gaan de prijzen omhoog, en die zijn in deze tijd ontzettend hard omhoog gegaan. Het effect is duidelijk: de bedachte oplossingen voor extra geld zijn onderdeel van het probleem. Of het nu om de jubelton gaat, het afschaffen van de overdrachtsbelasting, of deze starterslening: het beleid dat bedoeld is om starters te helpen zorgt ervoor dat er geld verdwijnt in de zakken van eigenaren en makelaars.

Keer op keer trapt men weer in de val om financiële mogelijkheden te bieden, terwijl meerdere studies laten zien dat deze leiden tot prijsstijgingen, die dan weer leiden tot een kloof tussen bestaande bezitters en een nieuwe generatie starters. Goed. Hiervoor hebben we tijdens de sessies de handen niet op elkaar gekregen. We hebben het wel twee keer benoemd, maar het werd al snel duidelijk dat er geen meerderheid voor is, of er moeten nu fracties zijn die ineens mee willen doen, dan moeten we even schorsen om een motie te schrijven. Wat wel gebeurde, en dat is ook de reden waarom het een bespreekstuk is geworden, is dat er amendementen werden aangekondigd. Het eerste kregen we vorige week al in de mail van Democraten Gorinchem, waarin kort gezegd wordt gevraagd 80% van de NHG-grens aan te houden als rekenmethode in plaats van de 75% die in de presentatie naar voren kwam. Ik zei net al dat meer geld verstrekken geen oplossing is, laat staan dat ik met dit amendement zou kunnen instemmenDe heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptie: het is niet zo dat wij voorstellen meer geld uit te geven. Het bedrag blijft gewoon hetzelfde als in het raadsvoorstel wordt voorgesteld. Alleen de toegankelijkheid van de woningen die je zou kunnen kopen wordt dan opgerekt tot 80%, zoals ook in de vorige verordening het geval was.

Maar we blijven evenveel geld ter beschikking stellen als in het raadsvoorstel. De heer Van Houwelingen: Ja, alleen de vijver wordt groter, en dan blijft mijn vraag: welke doelgroep willen we hiermee helpen? 80% van de NHG-grens is, zo heb ik berekend, 324.000 euro en daarvoor staan binnen Gorinchem op dit moment huizen te koop van meer dan 100 m2 woonoppervlakte. De Dokter Hiemstralaan 114 staat te koop voor 325.000 euro, weliswaar 1.000 euro meer, maar in onderhandelingen komt ‘ie echt wel in de 324 terecht. Ook De Traverse met 124 m2 voor 310.000 euro en de Nicolaas Pieckstraat met 219 m2 voor 319.000 euro zijn volwaardige huizen met drie verdiepingen B - 39

en drie slaapkamers, en géén starterswoningen. Wat ons betreft is de 80%-norm dan ook te ruim. We volgen het raadsvoorstel om de 75%-grens te hanteren, maar wij hebben wel een voorkeur voor het stellen van een gefixeerd bedrag van 303.000 euro, en niet flexibel, oftewel gekoppeld aan de NHG-norm, om onbedoelde schommelingen te voorkomen. In het afgelopen jaar heeft de NHG de grens al drastisch omhoog gegooid, omdat men hoge hypotheken ging afsluiten en die wilde ze beschermen met die garantie. Maar de willekeur van een orgaan waarop wij geen grip hebbenDe heer Schefferlie: Voorzitter, nog een kleine interruptie. Er zijn ook voorspellingen dat er een correctie op de markt komt van 10% naar beneden, wat tot gevolg kan hebben dat de NHG-grens juist weer naar beneden gaat. Maar ook dan wilt u dus eigenlijk dit bedrag zo hoog houden, waarmee u dan op 85% uitkomt? De heer Van Houwelingen: Op het moment dat de pot leeg is, of het college vreest dat het buiten de bandbreedte gaat, kan het een nieuw voorstel aan de raad voorleggen. De heer Tekir: Voorzitter. Ik snap de heer Van Houwelingen ook niet helemaal. Het voordeel van het afspreken van een percentage is dat je continu kunt meebewegen met de NHG-grens die omhoog en omlaag gaat.

Als de trend die nu is ingezet met woningen die goedkoper worden zich ook dit jaar doorzet, dan is het toch onnodig om het bedrag zo hoog op 303.000 euro te houden? De heer Van Houwelingen: Op die manier ben ik het ermee eens, maar de NHG-grens wordt één keer per jaar vastgesteld en de afgelopen pot was ook niet heel veel langer dan een jaar gevuld. Het was 250-, en dat tien keer uitgegeven, en nu hebben we het weer. Ik verwacht dat de pot ook dit keer weer na een jaar, of misschien zelfs binnen een jaar, leeg is en dat de wethouder dan opnieuw komt met de vraag: gaan we hem opnieuw vullen, of houden we het hierbij? Ik heb liever dat het college het ons vraagt wanneer het vindt dat het opnieuw moeten worden aangepast, waarna wij een plusje of een minnetje kunnen zetten. De heer Tekir: Wat mij betreft mag het college altijd terugkomen voor extra geld als het gaat om de uitvoering van goede regelingen. Deze regeling is dat zeker en daarom lijkt het me goed, en dat wil ik u ook in overweging geven, vast te houden aan het percentage, zodat we gewoon kunnen meebewegen en niet ieder jaar een bedrag hoeven vast te stellen. De heer Van Houwelingen: Daar ben ik het niet mee eens. Want de willekeur van de NHG, dat is wat ik al probeerde te zeggen toen ik werd geïnterrumpeerd, is iets waarop wij absoluut geen grip hebben en dat moeten we hier niet aan willen koppelen.