20230223 Concept verslag raadsvergadering

De NHG heeft nu besloten de grens op 405.000 euro te zetten, puur vanwege het feit dat er meer mensen zijn die een hogere hypotheek nemen, en die wil ze graag een garantie bieden. Dat heeft niets te maken met starters en met deze starterslening. Daarom een gefixeerd bedrag. En als het nodig is en de woningmarkt erom vraagt, dan vertrouw ik erop dat het college er in de raad op zal terugkomen. Dus wanneer de wethouder kan toezeggen dat het toetsbedrag een gefixeerd bedrag wordt, zijn wij daar erg blij mee.

B - 40

In het amendement van Gorcum Actief, dat wij mede hebben ingediend, wordt gevraagd niet alleen rekening te houden met de huidige inwoners, maar ook met degenen die economisch aan Gorinchem zijn verbonden, oftewel in Gorinchem werken. Ik denk aan de onderwijzer, de agent, de verpleger, de loodgieter, de elektromonteur en de bouwvakker. Er zijn zoveel belangrijke beroepen, dat het mij helemaal niet uitmaakt wat je doet. Wanneer je dat in Gorinchem doet, is dat al snel een aanwinst, en zeker wanneer je dan ook in Gorinchem kunt wonen, want naast binding is het ook simpelweg duurzaam: weer een auto minder in de file op de Merwedebrug, omdat men op de fiets of lopend naar het werk kan. Daarom dienen we het amendement mede in. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Veen, Stadsbelang. De heer Van Veen: Dank u wel, voorzitter. Geachte fysiek en online aanwezigen en econoom Van Houwelingen. Voor ons ligt de aangepaste Verordening starterslening, waarin wordt voorgesteld de regeling voor startersleningen voort te zetten en het leningenplafond te verhogen met 250.000 euro. De starterslening is in Gorinchem in 2021 gestart als pilot, waarbij is afgesproken dat bij het leegraken van het fonds een en ander geëvalueerd zou worden. Dat is gebeurd in de voorgaande I&O/B&A en nu zijn we op het punt beland dat we het verder als bespreekstuk gaan behandelen. Voorzitter.

Ik ben opgegroeid in een volkswijk en daar heb ik van mijn ouders meegekregen dat ik pas iets kan kopen als ik daar de financiële ruimte voor heb; zo niet, gewoon even verder sparen. Nu snap ik ook wel dat we in een heel andere tijd leven en dat zich situaties kunnen voordoen waarin het helemaal niet gek is om mensen een steuntje – met de nadruk op tje – te geven. Met de starterslening hebben we volgens het memo tien Gorcumers, volgens insiders elf, kunnen helpen aan een starterswoning. Naast een steuntje in de rug is er nog een tweede doel, en dat is het bevorderen van de doorstroming in onze gemeente. Wij als Stadsbelang juichen deze twee doelen toe en kunnen ons vinden in de aangepaste vorm / verruiming van deze nieuwe verordening. Als ik denk aan starters, denk ik ook aan starterswoningen. Daarom kunnen wij ons helemaal vinden in de onderbouwing voor het hanteren van de 75%-grens: aan de ene kant het starten met een ontoereikend inkomen, aan de andere kant de begrensde middelen van het fonds. In vergelijking met de vorige verordening hebben we de leeftijdsgrens losgelaten en geven wij ook terugkeerders de kans, bijvoorbeeld afgestudeerden, om een beroep te doen op de starterslening. Nogmaals, wij als Stadsbelang staan achter deze voortzetting. Wij wachten het antwoord af van de wethouder met betrekking tot de twee amendementen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

de heer Tekir, D66. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Ook vanuit D66 kijken wij met een goed gevoel terug naar de bespreking die we eerder in de B&A-sessie hebben gehad, met complimenten aan het college voor de wijze waarop het dit voorstel heeft gebracht. Daarin is inzage gegeven in de verschillende opties, sleutels waar we nog aan kunnen draaien, en daar wordt vanavond ook optimaal gebruik van gemaakt. Een van de keuzes is het percentage te handhaven op 80%. Daar zal ik verder niet op ingaan, want dat is al B - 41

voortreffelijk verwoord door de heer Schefferlie. Dat amendement dienen wij mee in, vooral om het niveau dat we nu al hebben gewoon met elkaar voort te zetten en dat niet naar beneden te brengen. Natuurlijk kun je ook heel veel starters helpen met een percentage van 75, maar het zou wel erg zuur zijn als je net voor die woning wilt gaan die 305- of 310.000 euro kost en dan geen aanspraak kunt maken op die startersregeling waar we allemaal zo trots op zijn. Laten we daarom net dat extra duwtje geven, in het belang van onze starters, om toch in die droomwoning te komen. Eigenlijk is dat volgens mij de enige intentie achter dat amendement. Het amendement van Gorcum Actief vind ik ook heel sympathiek. Het vraagt in essentie om mensen met een economische binding met Gorinchem ook de gelegenheid te bieden daarvan gebruik te maken. De heer Van Houwelingen heeft de beroepsgroepen al genoemd en het is ons zeker wat waard om die voorgoed te behouden voor Gorinchem. De lastigheid van het amendement is dat het in strijd is met het andere amendement. Gorcum Actief pleit namelijk juist voor een verlaging naar 75%. Nu heb ik vanavond iets nieuws geleerd: het subamendementDe heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptie: het raadsvoorstel is 75% en de heer Bahlmann stelt ook 75% voor, zodat het in die zin geen amendement is.

De heer Tekir: Daar ben ik dan blij mee, en als dat zo is, wil ik dat ook graag zo afspreken met elkaar, want ik vind het idee heel sympathiek en ik heb ook niemand daarop kritiek horen uiten. Ik heb er ook absoluut geen behoefte aan om een subamendement in te dienen, al vind ik dat wel fraai bedacht van de collega’s van ChristenUnie/SGP. Ere wie ere toekomst, goed idee, en dat steunen wij, maar het percentage houden we op 80%. De heer Van Veen: U had het over een droomhuis hè? Maar dan denken we toch niet aan een starterswoning? De heer Tekir: Ook starters mogen dromen, meneer Van Veen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Krol ChristenUnie/SGP. De heer Krol: Dank u wel, voorzitter. Ik ken dat volksbuurtje waarin de heer Van Veen is opgegroeid. Ze hadden ons moeten zien staan met onze jasjes nu, ze zouden zich rot lachen, denk ik! Ik droom wel eens over die tijd overigens, over droomwoningen gesproken. De starterslening is een van de instrumenten om te sturen op de woningmarkt, klein qua omvang, wel groot in effect voor de gelukkigen die er een beroep op kunnen doen. Toch ook wel een heel dubbel gevoel: de gemeente in de rol van bankier. Ik stel me maar gerust met de gedachte dat het een beproefd recept is en dat de uitvoering ook wordt gedaan door een professionele organisatie, het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting.

Ook zijn we ons bewust van het effect dat zo’n starterslening / fonds heeft op een relatief kleine woningmarkt. Op macroniveau is er onderzoek naar gedaan door het Kadaster en schijnt het allemaal wel mee te vallen, maar ik heb ook geluiden gehoord dat op microniveau, dus rondom één transactie, de aanwezigheid van een starterslening echt wel effect kan hebben op de uitkomst. Dat kan iets worden ondervangen door in ieder geval de hoeveelheid woningen en de mensen die er een beroep op kunnen doen, niet te klein te B - 42

houden. Wat we eigenlijk zouden willen, denk ik, en dat hoor ik ook een beetje terug in de inbreng van anderen, is eigenlijk huishoudens tot, pak ‘m beet, een modaal inkomen helpen met zo’n starterslening. De realiteit is nu dat je voor de onderkant van de koopmarkt minimaal één/ anderhalf modaal inkomen nodig hebt. Dat zal onze econoom ongetwijfeld weten! Toch zit er ook een positief effect aan. Ik heb begrepen dat ongeveer 50% van de leningen een keten aan verhuizingen op gang brengt, waardoor ook woningen in de huursector vrijkomen. Daar zijn we ook hard aan toe. Over de amendementen zal ik pas een definitief oordeel geven als ook de wethouder zich daarover heeft kunnen uitspreken. In beginsel hebben we wel een positieve grondhouding ten aanzien van beide amendementen. Bij dat van Democraten Gorinchem en andere zit het hem vooral in het feit dat bij handhaving van het percentage van 80% NHG, kijkend naar wat er nu te koop is, met dat verschil van 5% wordt gegaan van zes naar veertien beschikbare woningen, inclusief grondgebonden woningen. Mevrouw De Groot heb ik vanavond ook minder verstandige dingen horen zeggen, maar in de voorbereidingssessie had ze wel een mooie inbreng, toen ze aangaf dat we toch ook iets willen kunnen betekenen voor die mensen die naar een grondgebonden woning willen en een gezin willen stichten. Dat spreekt ons als ChristenUnie/SGP uiteraard erg aan.

Wij vinden het fijn als ook woningen aan de onderkant van de koopmarkt met een tuintje beschikbaar zijn. Het amendement van Gorcum Actief klinkt wat ons betreft sympathiek. Het straalt in ieder geval uit dat Gorinchem geen eilandje is en wat ons betreft zijn nieuwe Gorcumers ook Gorcumers. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Oversteeg, CDA. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter. Mijn bijdrage is zo kort, dat ik me het loopje naar het spreekgestoelte wel kan besparen. Wij zijn mede-indiener van het eerste amendement en zijn daar ook enthousiast over, precies om de reden die de heer Krol aangaf: je maakt de vijver groter van zes woningen, waarvan slechts één grondgebonden, die dus niks doet voor die doorstroming in de huursector, naar een wat grotere vijver. Alleen daarom al vind ik het een absolute pre-. Het tweede amendement vinden wij ook sympathiek, vanuit de gedachte dat het om cruciale beroepen gaat en om de binding daarin. Het zou het helemaal hebben afgemaakt als de twee naar één waren gegaan, maar wellicht volgt dat uit de stemming. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik graag namens het college wethouder Dansen het woord geven. Wethouder mevrouw Dansen: Dank je wel, voorzitter. Allereerst dank voor de vele positieve woorden, ook over het proces.

Ik vond het zelf ook een erg leuk proces om de raad aan de voorkant de kans te geven mee te denken over het raadsvoorstel. Voor herhaling vatbaar, denk ik zomaar. De heer Bahlmann kan ik op zijn vraag over de twee soorten NHG mededelen dat het de laagste is. Verder zijn vooral heel erg veel dingen gezegd over de amendementen en daar ga ik ook maar meteen op in. Ik begin met het amendement van Gorcum Actief , PvdA en SP, B - 43

‘Verbonden met Gorinchem’. De starterslening als instrument van de raad was bedoeld om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Ik kan me voorstellen dat economische binding, zeker als het cruciale beroepen betreft, iets is wat je toevoegt aan het raadsvoorstel, maar ik wil wel benoemen dat dat nu net niét helpt voor de doorstroming, omdat het kopers betreft die geen huurhuis in Gorinchem achterlaten. Dat is in ieder geval de reden geweest waarom het niet is meegenomen in het voorstelDe heer Bahlmann: Mag ik daarop reageren, voorzitter? De voorzitter: Ga uw gang. De heer Bahlmann: Dank u wel. Er komt weliswaar geen woning vrij in Gorinchem zelf, maar wel in de regio, en we zij toch een regiogemeente. Wethouder mevrouw Dansen: Dat vind ik een prachtige gedachte, ik hoop dat de andere regio’s er ook zo over denken! In het amendement van Democraten Gorinchem, samen met D66 en de PvdA, wordt gevraagdMevrouw Van Oversteeg: Vergeet u mij nou, wethouder!? Wethouder mevrouw Dansen: Oei, sorry; dat is inderdaad een foutje van mij, excuus! In het amendement van Democraten Gorinchem, D66, PvdA én CDA wordt voorgesteld in plaats van 75% van de NHG 80% op te nemen. Daar kun je heel verschillend over denken, zoals uit de diverse bijdragen blijkt.

In absolute zin wordt gevraagd om de aankoopprijs van een woning waarvoor een starterslening kan worden aangevraagd te verhogen, maar ik heb de heer Schefferlie ook horen zeggen dat het eigenlijk omlaag gegaan is, maar het bedrag nietDe heer Schefferlie: Voorzitter, dit vraagt om een interruptie. Het absolute bedrag is eigenlijk niet relevant, want we kennen het fenomeen van de inflatie en het effect daarvan op de woningmarkt. Het meest objectieve dat je dan overhoudt is het percentage van de NHG. Ik bedoel dus eigenlijk te zeggen dat het absolute bedrag niet zoveel uitmaakt. Wethouder mevrouw Dansen: Dat kun je je afvragen. Uiteindelijk is de starterslening niet alleen bedoeld voor doorstroming, maar ook om mensen met een smalle beurs die het net niet kunnen betalen, te helpen een woning te kopen als starter, en dat is ook waar de voorkeur van het college ligt. Ik ben dus niet onmiddellijk geneigd te zeggen “doe het maar omhoog”, want één punt hebt u niet genoemd, en dat heb ik verder ook niet gehoord, namelijk: hoe hoger je de aankoopprijs van de woningen maakt, hoe minder mensen je uiteindelijk kunt helpen. Per slot van rekening heb je één vijver, en daar kun je maar één keer in vissen.

De heer Schefferlie: Maar het blijven toch in alle gevallen tien mensen, ervan uitgaande dat iedereen het maximale bedrag hanteert? Wethouder mevrouw Dansen: Ja, u hebt helemaal gelijk, ik loop te suffen. De heer Tekir: VoorzitterB - 44

De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Bovendien is het toch ook revolverend? We verstrekken leningen en geven die gelden niet weg. Wethouder mevrouw Dansen: Het is een revolverend fonds, ja. Uiteindelijk is het helemaal vol, dan is er in ieder geval genoeg tot er weer terugkomt, we doen het al lang genoeg, en dan hoeft er niet meer bij, maar dat duurt wel een tijdje hoor. De heer Tekir: Dat duurt een tijdje, maar goed, als we dit lang genoeg doen, en het slaat nu aan, dan komen die gelden op een gegeven moment ook terug en dan zouden we met elkaar kunnen bekijken wat we ermee gaan doen. In die zin help je steeds meer mensen, omdat die leningen ook worden afbetaald. Wethouder mevrouw Dansen: Op de lange duur is dat wel zo, maar het is ook wel het idee van een revolverend fonds om het te blijven gebruiken, zeg maar, en niet te zeggen van “oké, nu is het vol en dan gaan we er wat anders mee doen”. Door een aantal mensen is gezegd dat ze benieuwd zijn wat de wethouder ervan vindt. Welnu, ik heb gezegd wat ik van de amendementen vind, maar ik ga niet zeggen wat u zou moeten doen. In het hele mooie proces dat we met elkaar gelopen hebben vind ik het een heel stuk beter om het gewoon aan de raad over te laten en via stemming aan te geven wat men belangrijk vindt om toe te voegen aan ons mooie raadsvoorstel. Dank u wel.

De heer Van Houwelingen: Voorzitter, misschien heb ik het gemist, maar ik heb gevraagd om een toezegging voor een gefixeerd bedrag. Wethouder mevrouw Dansen: Daar ben ik inderdaad nog niet op ingegaan. Zo’n toezegging kan ik niet geven. Er ligt een raadsvoorstel waarin de NHG-grens de norm wordt gemaakt en ik kan niet zomaar zeggen “die haal ik er nu af en dan wordt het drie ton”. Misschien zou ik dat wel liever willen, maar dat kan ik echt niet doen. Dan had u het voorstel moeten amenderen, vrees ik. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond: is er behoefte aan een tweede termijn? De heer Schefferlie, Democraten Gorinchem, staat al in de startblokken. Hij heeft het woord. De heer Schefferlie: Voorzitter. Ik heb vanavond met mevrouw Dansen uit één flesje water gedronken, dus ik had al het vermoeden dat een goede avond zou worden op dit punt. Prima betoog, prima voorstel, prima proces geweest. Van de SP had ik overigens verwacht dat ze die 80% wel zou willen steunen, omdat het heel vaak mensen zijn met die jubelton, die nu gelukkig wordt afgeschaft, maar ook andere mensen die vermogen achter de hand hebben en op andere manieren dat laatste beetje wel bij elkaar weten te halen. Het helpt juist een doelgroep waarvan je zegt “hé, wat fijn dat die met iets meer ook in aanmerking kunnen komen voor die grondgebonden woningen”.

Wat ik ook mooi vind, is dat jonge mensen heel vaak de starterslening noemen als iets wat nog een beetje hoop en geloof geeft om toch nog een woning te kunnen vinden. Met de ChristenUnie/SGPhulp erbij is er behalve hoop en geloof ook nog een stukje liefde nodig, want de mensen

B - 45

die die starterswoningen bemachtigen moeten wel aan de slag, heb ik net begrepen van de heer Krol, om die woningen ook te vullen. De heer Krol: Tot de nok! De heer Schefferlie: Ja, precies! Dus een grote bevolkingsexplosie in onze starterswoningen, dat is waar we voor gaan. De heer Van Veen: Voorzitter, bij wijze van interruptie. Democraten Gorinchem pleit dan ook voor verhoging van het bedrag voor afgestudeerden die met een studieschuld zitten en daarvoor ook in aanmerking komen. Dan heeft u het over 324.000 euro minus 25.000 euro starterslening = drie ton. Daar moet je dus 74.000 euro per jaar voor verdienen. Dan hebben we het over afgestudeerden die, zeg maar, binnen die vijftien jaar zeven jaar in Gorinchem hebben gewoond, waarschijnlijk rond een jaar of 24 zijn, 70.000 euro verdienen en nog 15.000 euro op de bank moeten hebben om de kosten-koper te betalen. Bent u zich daarvan bewust? De heer Schefferlie: Ja, en ik ben me er ook van bewust dat een hele hoop studenten ook partners hebben, weet je wel, die weer andere inkomens hebben. Het gaat mij er vooral om dat we die doelgroep niet zo moeten beperken, dat er bijna geen grondgebonden woningen aan te pas komen. Vergeet niet: als u het percentage terugbrengt, wordt de doelgroep gewoon kleiner gemaakt. Want het gaat echt niet om absolute bedragen.

De hele markt, zoals die verwerkt wordt via de mutaties in de waarde van de koopwoningen en de mutaties in de hypotheekrente, wordt eigenlijk fantastisch uitgedrukt telkens in de NHG. Wat Stadsbelang doet: als u de verordening laat zoals die was, gaat u minder mensen in Gorinchem de kans bieden om dat stapje te kunnen zetten naar zo’n koopwoning. De heer Van Veen: Voorzitter. De doelgroep wordt groter, dus de kans dat iemand aan de bovenkant een huis kan kopen van drie ton is dan misschien groter dan de kans dat iemand met een kleinere beurs een huis kan kopen van tweeënhalve ton. De heer Schefferlie: Het zijn kleine verschillen, maar houdt u vooral vast dat die doorstroming bijna niet te voorspellen is, omdat niet zoveel mensen van een flat naar een flat willen. Dat verwachten wij, vandaar dat wij voorstellen het zo te houden. Ten slotte willen wij ook onze steun uitspreken voor het amendement van Gorcum Actief, in de wetenschap dat daarmee niet wordt vastgepind dat het percentage 75% blijft. Dat hangt er gewoon van af hoe over ons voorstel gestemd wordt. Dank u wel. De voorzitter: De heer Bahlmann. De heer Bahlmann: Dank u wel, voorzitter. Het antwoord van de wethouder was duidelijk. Wij twijfelen nog over het amendement van Democraten Gorinchem, maar als we dat afstemmen kunt u voor ons amendement stemmen.

De heer Schefferlie: Ook wanneer ons amendement wordt aangenomen, zie ik geen belemmering om uw amendement ook te steunen. Het is wel belangrijk voor de orde: op

B - 46

het moment dat ons amendement aangenomen wordt, houdt dat automatisch in dat de doelgroep nog steeds verbreed kan worden, maar dan met het percentage tot 80%. De heer Bahlmann: Zo is het amendement ook bedoeld. Het ging uit van het raadsvoorstel zoals dat er ligt. Als uw amendement wordt aangenomen, gaat ons amendement automatisch mee naar die 80%. Zo moet u het lezen. De heer Schefferlie: Dan houdt u ook de steun van de Partij van de Arbeid, durf ik zomaar te gokken! De heer Bahlmann: Wij vinden het alleen lastig met die grens, juist vanwege het feit dat we de onderkant van de markt willen bedienen en niet de mensen die het eigenlijk al zouden moeten kunnen betalen, maar dat is onze overweging. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Van Houwelingen. De heer Tekir: Voorzitter, misschien even voor de orde: kunt u de suggestie die nu wordt gedaan straks ook bevestigen bij de stemming, zodat we dat zeker weten? De voorzitter: Dat zal ik zeker doen. Het woord is nu aan de heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u, voorzitter. Ik kan vrij kort zijn. Ik kon daarnet niet direct reageren, omdat ik even naar woorden moest zoeken voor de 80% waaraan Democraten Gorinchem blijft vasthouden. Ik ben een paar keer neergezet als econoom en ik zal het in die zin bekijken.

U hebt samen 60.000 euro nodig voor een hypotheek van 264, 70.000, en dan kom je bij u in de buurt, voor 326 en 66.000 gezamenlijk voor 302, en dan kom je in de buurt van die 75%. Ik vind het nogal flinke bedragen, ik denk niet eens dat een starter, of starterskoppel, tegen die 70.000-grens aan zit. Los daarvan, die 80%, want ik riep al “het is een grotere vijver waar we in gaan zitten”, leidt ertoe dat er meer vraag komt op de huizenmarkt, nog meer vraag naar koopwoningen en dat hebben we op dit moment in een overspannen woningmarkt helemaal niet nodig. We hebben niet een gebrek aan vraag, we hebben een gebrek aan aanbodDe heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptie: het is echt niet zo dat de vraag gewijzigd wordt door deze 5%. Die vraag is en blijft hetzelfde. Alleen, in uw voorstel heb je meer kans dat de SP eigenlijk mensen van flat naar flat veroordeelt, zeg maar. In deze regeling – er zijn ook mensen die gespaard hebben bijvoorbeeld –krijgen ze ook toegang tot grondgebonden woningen, met een steuntje in de rug. De heer Van Houwelingen: Dat zouden dan inderdaad degenen zijn die als huurder van een flat naar een grondgebonden woning kunnen komen en van een gekochte flat niét naar een grondgebonden woning kunnen komen, dus dan krijg je ook weer een rare, scheveDe voorzitter: Interruptie de heer Bahlmann.

De heer Bahlmann: Even een reactie op de heer Schefferlie. Er zijn op dit moment een aantal grondgebonden woningen, dat is inderdaad beperkt, maar op het moment dat je B - 47

goed onderhandelt, en dat kan op dit moment weer, kun je die prijs echt wel naar beneden krijgen. Dus we hoeven ons niet vast te houden aan die 80%. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter, er is op dit moment één grondgebonden woning die onder de drie ton staatDe heer Bahlmann: Op dit moment, ja. Mevrouw Van Oversteeg: Die markt gaat veranderen en daarom is het juist zo goed dat die grens met de NHG-grens mee gaat fluctueren, zodat we niet om elk wissewasje dit debat hier hoeven te herhalen. Maar laten we ook even de realiteitszin terugbrengen in dit debat. Het gaat om één woning en vijf andere woningen waarvoor je dan simpelweg in aanmerking komt. Ik denk dat we het allemaal best wel eens zijn dat je soms veel moet verdienen om een lening te krijgen voor een huis waarvan we een aantal jaren geleden dachten dat het toch een huis van rond de tweeënhalve ton zou moeten zijn, en die zijn nu gewoon flink duurder. Maar laten we ook eerlijk zijn: daar hebben wij alle 25 geen grip op. Dus laten we dan doen wat wel kan, namelijk in ieder geval zoveel mogelijk mensen helpen, zodat we, ook al is het minimaal, een klein beetje doorstroming krijgen, met name door onder andere door de SP ook zo geliefde huurwoningen, met name de mensen die toch die stap op die koopmarkt kunnen maken, dat we dat net een beetje meer stimuleren. Naar mijn idee zijn er dan alleen maar winnaars.

De voorzitter: Interruptie de heer Van Santen. De heer Van Santen: Mevrouw Van Oversteeg zei zojuist dat er één woning op Funda staat. Funda is echter niet de enige site. Ik wil er ook aan herinneren dat er momenteel tien tiny houses, oftewel luxe vakantiewoningen, beschikbaar zijn onder die prijs. Dus die kunt u ook daarvoor bijschrijven. Mevrouw Van Oversteeg: Dat zag ik, ja. De vraag is of je verwacht dat dat een woonproduct is waarmee je die doorstroming op gang helpt. Dat betwijfel ik ten zeerste. De voorzitter: Volgens mij zijn de elementen die ertoe doen nu wel grotendeels besproken. Wilt u nog iets toevoegen? De heer Van Houwelingen: Eigenlijk beluister ik in dit alles de bevestiging dat er niet een gebrek is aan vraag, maar een gebrek aan aanbod. Dat zeggen we allemaal, zij het dat we niet allemaal dezelfde oplossing voor ogen hebben. Ik ben blij dat we destijds in een sessie hebben goedgekeurd dat mevrouw Dansen met de provincie mag tekenen inzake de tweederde betaalbaarheid. Daar gok ik echt op, dan zal het aanbod groter worden. Ik ben niet overtuigd door de argumenten om naar 80% te gaan. De voorzitter: Dank u wel de heer Van Santen. De heer Van Santen: Voorzitter. In eerste termijn hebben we even niets gezegd, maar we vonden het verhaal van de heer Van Veen wel steekhoudend, dus daar kunnen we ons grotendeels bij aansluiten.

Er is ook ons om een reactie gevraagd en die wil ik graag geven. Het amendement omtrent die 80% leidt tot een verruiming in financiële zin, en dan denk ik: ja, die pot was al op. Ik B - 48

kan ook de redenatie volgen die we in B&A hebben gehad, en ik snap ook niet zo goed waarom de wethouder dat nu weer teruglegt bij de raad, want we hebben heel duidelijk besproken: het is een lager percentage, het is een hoger bedrag en ergens moet je die grens leggen. Kijk, als die pot op is, is sowieso het doel bereikt eigenlijk voor wat betreft de starterslening, want je wilt een aantal starters hierin ondersteunen, en dan is het inderdaad revolverend, zoals collega Tekir ook zei. Dat doel is er dus al en daarmee krijg je ook al een behoorlijke verruiming als het gaat om bijvoorbeeld de leeftijdsgrens en om studenten die terug willen keren. Dus het is gewoon een keuze: waar leg je dan die grens? Ik ben het overigens wel met de heer Tekir eens dat je dan misschien die percentages moet vasthouden, want dan beweeg je inderdaad goed mee. Je kunt dus voor het één kiezen, of voor het ander, de huizenprijzen kunnen ook gestegen zijn, die kunnen ook blijven stijgen, maar het kan ook niet. Een hoge financiële grens schiet dan een beetje z’n doel voorbij als starterswoning, wat dat betreft sluit ik me aan bij de opmerking die de heer Van Veen daarover maakte. Voor wat betreft het amendement van Democraten Gorinchem, denken we dat de doelgroep al aardig verruimd is en dat dit het verschil wellicht niet gaat maken.

Tegelijkertijd willen we ook niemand uitsluiten, en al zeker niet als het gaat om de lokale economie. Die kan er heel erg bij gebaat zijn en met name om die reden zou ik zeggen dat we het wel moeten verruimen, niet zozeer in de diepte als wel in de breedte. Zo zie ik het dan maar. Dat is even het standpunt van de VVD op deze twee punten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Veen. De heer Van Veen: Dank u wel, voorzitter. Hier staat dat wij tegen het amendement van Democraten Gorinchem zullen stemmen, maar dat wil ik enigszins nuanceren. Wij zijn er geen voorstander van, omdat wij als Stadsbelang 324.000 euro niet in lijn vinden met een starterswoning. Wij zijn ook van mening dat er genoeg huizen tot drie ton te vinden zijn. Ik heb toevallig ook op Funda zitten kijken en daar staan er 21. Van die 21 zijn er weliswaar 13 verkocht onder voorbehoud, maar die wachten waarschijnlijk op de starterslening. Hóp met de geit, zou ik zeggen! Over het amendement van Gorcum Actief heeft zich een hele discussie ontsponnen binnen onze partij. Ik kan heel veel argumenten benoemen om er vóór te zijn om mensen aan onze stad te binden, in het algemeen, want als we allemaal gaan werken waar we wonen, hebben we geen files meer.

Mooi! Geen files meer, geen CO2-uitstoot, minder lasten voor het Gorcumse bedrijfsleven, maar we moeten toch kijken waar de startersleningen voor bedoeld zijn: voor een steuntje in de rug voor de Gorcumers en voor de doorstroming. Dit zal voor ons de reden zijn om tegen te stemmen. Maar mochten de twee amendementen het halen, dan zullen wij gewoon voor het raadsvoorstel stemmen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder Dansen namens het college. Wethouder mevrouw Dansen: Dank u wel, voorzitter. Ik kan het heel kort houden, want er zijn weinig vragen gesteld. Ik werd wel even getriggerd door de heer Van Santen, die terecht opmerkte dat ik in de B&A-sessie heb gezegd dat we toch ergens een grens moeten B - 49

trekken, en die hebben wij getrokken bij drie ton, in de vorm van 75% van de NHG. Dat is inderdaad waar en daar zou je uit kunnen lezen dat mijn voorkeur er niet naar uitgaat om het te verhogen, ook al omdat je het doet voor starters. De grens voor een starter is ook een arbitraire, maar ook die moet je ergens leggen. De heer Schefferlie vindt het altijd wel leuk om mij als SP’er aan te spreken. Een SP’er zou toch die 80% moeten willen? Nee, dat moet je niet willen. Wat je moet willen, is dat de mensen die het echt niet kunnen betalen het wél kunnen betalen met de starterslening. De heer Schefferlie: Voorzitter, er treedt hier wat verwarring op. Ik heb juist razend mijn best gedaan om positief over de wethouder te zijn. Ik had een reactie op de heer Van Houwelingen, die is van de SP, dat klopt, maarWethouder mevrouw Dansen: Gelukkig denkt de fractie er volgens mij grotendeels hetzelfde over. De heer Schefferlie: O, u denkt er hetzelfde over als de fractie? Nou ja, dan krijg je natuurlijk wel die SP-associatie. Maar waar ik nou echt benieuwd naar ben is het volgende. Eerst zei u dat het u eigenlijk niet zoveel uitmaakt en dat het een beetje arbitrair is, en dat vinden we allemaal wel, maar toch sprak u een voorkeur uit voor 75%. Verwacht u nou werkelijk dat we daarmee het doorstromingseffect helpen? Wethouder mevrouw Dansen: Dat is een gewetensvraag.

Ik verwacht enerzijds dat er inderdaad een doorstromingseffect is, maar anderzijds ook dat het mensen zal helpen om een woning te kopen die ze anders niet zouden kunnen kopen. Dat is de andere bedoeling van de starterslening. Daar wil ik het graag bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we over tot de stemmingen. Er liggen twee amendementen en een raadsvoorstel voor. Mijn voorstel is om, in lijn met wat de heer Schefferlie al heeft aangegeven, eerst te stemmen over amendement A4, ‘Aangepaste Verordening starterslening’. Als dat amendement wordt aangenomen, zal het percentage van 80 dat daarin wordt genoemd verder doorwerken in het volgende amendement, zijnde amendement A5, ‘Verbonden met Gorinchem’. Daarna gaan we stemmen over het raadsvoorstel. Ik breng in stemming amendement A4. Het amendement wordt in stemming gebracht en met 13 tegen 12 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw. De Groot, Koçak, Krol, Oostrum, mw. Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Schefferlie, Tekir en Van Willigen. Tegen hebben gestemd de leden Bahlmann, Foppen, Klein, Van Gammeren, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, mw. Loderus, mw. Metz, Van Santen, Van Veen en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Aan de orde is amendement A5. De heer Van Santen voor een stemverklaring.

B - 50

De heer Van Santen: Na de doorwerking van het vorige amendement zullen wij instemmen met dit amendement en uiteindelijk ook het voorstel, omdat we het totaal zwaarder vinden wegen dan enkel deze verandering. De heer Van Houwelingen: De heer Van Santen haalt de woorden uit mijn mond. Zo sta ik er ook in. De heer Tekir: Voorzitter. Ook voor ons geldt dat wij na de doorwerking van het vorige amendement kunnen instemmen met dit amendement. Het amendement wordt hierop in stemming gebracht en met 20 tegen 5 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Bahlmann, Boutachkourt, Foppen, Van der Geest, mw. De Groot, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Koçak, Krol, Oostrum, mw. Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Van Santen, Schefferlie, Tekir, Van Willigen en mw. Van 't Westende-de Bijl. Tegen hebben gestemd de leden Klein, Van Gammeren, mw. Loderus, mw. Metz en Van Veen. De voorzitter: Aan de orde is ten slotte het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel wordt in stemming gebracht en met 25 tegen 0 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Bahlmann, Boutachkourt, Foppen, Klein, Van Gammeren, Van der Geest, mw. De Groot, mw. Hamann, Houtepen, Van Houwelingen, Koçak, Krol, mw. Loderus, mw. Metz, Oostrum, mw. Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Van Santen, Schefferlie, Tekir, Van Veen, Van Willigen en mw. Van 't Westende-de Bijl. 11.

Overzicht begrotingswijzigingen februari 2023 (2023-848025)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 12. Moties vreemd aan de orde van de dag

De voorzitter: Dames en heren. Aan het begin van deze vergadering is een motie vreemd aan de orde van de dag aangekondigd. Gaande deze vergadering is hierover kort overleg geweest met D66 en voorgesteld wordt nu deze motie door te schuiven naar de volgende raadsvergadering. Aldus wordt besloten. 13. Sluiting

De voorzitter sluit te 23.19 uur de vergadering.

B - 51

Sprekersindex:

Alba Heijdenrijk, mw. W.T.J., 13, 17, 18 Bahlmann, B.C.S, 36, 38, 43, 46, 47 Boutachkourt, A., 16, 19, 20, 21, 23, 24 Dansen, mw. E.L., 43, 44, 45, 49, 50 Foppen, A.H.A., 6, 8, 9 Geest, J.P. van der, 8, 19, 20, 32, 33, 34 Groot, mw. P. de, 10, 11, 12, 15, 17, 24, 26, 29, 30, 31 Hamann, mw. E.W.H., 12, 16, 17, 18, 20, 21, 25, 29, 30, 32, 34 Hartog, W.G. den, 6 Houtepen, M.C., 18, 34 Houwelingen, A.C. van, 3, 12, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 30, 34, 38, 39, 40, 45, 47, 48, 50 Klein, J., 12, 13, 14, 20, 21, 25 Krol, A., 11, 13, 14, 15, 16, 30, 34, 42, 45 Mager, mw. A., 9, 26, 31, 32 Oostrum, J.C., 3 Oversteeg, mw. J. van, 43, 44, 47, 48 Santen, N. van, 5, 48, 50 Schefferlie, P.C.J., 4, 7, 31, 35, 38, 39, 42, 44, 45, 46, 47, 49 Tekir, I., 25, 40, 41, 42, 44, 46, 50 Veen, D. van, 40, 42, 45, 46, 49

B - 52