2023-863996 Jaarstukken 2022.pdf

Ondermijning is niet altijd goed zichtbaar, maar heeft wel zichtbare gevolgen voor de inwoners en bedrijven in de gemeente Gorinchem. In 2022 is, in navolging van 2021, verder uitvoering gegeven aan het Plan van Aanpak Ondermijning. Vanuit deze doelstelling is de basis verder op orde gebracht en is de organisatie voorgelicht. Daarnaast is de gemeenteraad door Pieter Tops meegenomen in het onderwerp tijdens een speciale themabijeenkomst. Ten behoeve van de voorlichting aan inwoners en ondernemers zijn diverse voorlichtingsactiviteiten georganiseerd. Zo organiseerden we in maart in samenwerking met Comensha de expositie ‘Open je ogen voor mensenhandel’ bij Buiten de Waterpoort. Daarnaast vonden er mei (in de Gildenwijk) en november (in de binnenstad) veiligheidsmarkten plaats, waar inwoners naast een drugslab-escaperoom en het Mobile Media Lab van de politie, een nagebootste hennepkwekerij bezochten. In juni en december 2022 reed de ‘Ondermijningsbus’ door Gorinchem, meerde op 4 november de escapeboot aan en organiseerden de gemeenten Gorinchem, HardinxveldGiessendam en Molenlanden op 1 november een thema-avond voor de vastgoedondernemers.

29

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting reguliere taken Het lokale multidisciplinaire ondermijningsoverleg vond regelmatig plaats en er vonden integrale (bedrijfs-)controles plaats in Gorinchem. Begin 2022 heeft de gemeenteraad de APV vastgesteld met daarin aandacht voor de aanpak van ondermijning.

Sociale stabiliteit

Door voortdurend onze netwerken te onderhouden investeren we in sociale stabiliteit. Daarmee wordt voorkomen dat sociale spanningen en maatschappelijke onrust ontstaat. Concrete signalen van polarisatie en radicalisering worden zorgvuldig bekeken. Om die signalen te herkennen werd in oktober 2022 een (incompany)training georganiseerd voor onze medewerkers en belangrijkste samenwerkingspartners door het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering (ROR). In 2022 zijn geen meldingen voor een demonstratie (Wet openbare manifestaties) bij de gemeenten ingediend.

Fysieke veiligheid

Om incidenten, slachtoffers en schade op het gebied van fysieke veiligheid zoveel mogelijk te voorkomen is de gemeente Gorinchem actief betrokken bij de diverse thema’s uit het Beleidsplan 2021-2023 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Daarnaast hebben meer dan 40 collega’s van de gemeentelijke crisisorganisatie in mei deelgenomen aan een geslaagde oefening.

Digitale Veiligheid

Bij de aanpak van cybercrime zetten we in op de versterking van de eigen rol van inwoners en ondernemers. Met onze partners monitoren we de aard, omvang en trends van digitale criminaliteit. In 2022 is, net zoals in 2021, voorlichting gegeven over cyberpesten en veilig omgaan met sociale media.

Wijkbeheer

Wijkbeheer draagt bij aan leefbare wijken, zowel op sociaal als fysiek gebied. Ieder kwartaal zijn er wijkoverstijgende overleggen met partners (politie, Poort6, sociaal team, jongerenwerk, Gorinchem Beweegt, opbouwwerk). Wijkbeheer organiseert voor iedere wijk raadsbezoeken aan buurtinitiatieven in de wijken. Ook worden dan de belangrijkste ontwikkelingen in de wijk bezocht en besproken. Wijkbeheer sluit regelmatig aan bij belangrijke verbindende evenementen in de wijk. Om de straat of buurt groener te maken, kunnen bewoners via wijkbeheer een adoptiegroenaanvraag doen. In 2022 ontvingen we 31 aanvragen. Wijkbeheer was in 2022 betrokken bij de realisering van twee Tiny Forests. Om inwoners te attenderen zijn er in 2022 zijn weer anti-hondenpoepvlaggen uitgedeeld. In 2022 is besloten om de maandelijkse spreekuren in de wijken definitief te blijven houden en het project te continueren omdat steeds meer inwoners er gebruik van maken. Zo zijn de wijkcoördinatoren laagdrempelig te benaderen voor inwoners en makkelijk te vinden. We intensiveerden de samenwerking door meer en regelmatig overleg met Poort6 en de politie. Er zijn 4 maandelijkse spreekuren in de Lingewijk, Stalkaarsen en Gildenwijk (2x). Er is regelmatig een wijkcoördinator aanwezig bij het wekelijkse sociale spreekuur in de Haarwijk.

Bewonersinitiatieven In 2022 zijn financiële bijdragen verstrekt aan bewonersinitiatieven gericht op versterking van de sociale samenhang en leefbaarheid. Van de 35 aanvragen voor een “Bliek in Actiebijdrage” is 30 maal subsidie verleend. De groei van het aantal verleende subsidies t.o.v. 2021 is 10. T.b.v. de buurt- en straatactiviteiten is in 2022 60 maal subsidie verleend. Na de coronaperiode in voorgaande jaren is dit een stijging van 28 subsidies t.o.v. 2021.

30

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting reguliere taken

Cameratoezicht

We beoordelen met onze partners de noodzaak van, en behoefte aan cameratoezicht in de stad. Zo is in 2022 het aanwijzingsbesluit voor de openbare-orde-camera’s bij Buiten de Waterpoort verlengd voor 2 jaar.

Platform Sociale Het Platform Sociale Veiligheid (SV) zette zich ook in 2022 in om van de Merwede Veiligheid Merwede Lingelijn een veilige treinverbinding te maken. In de trein, op het station en in de Lingelijn (MLL) omgeving van het station. Tijdens de Zomerfeesten gold een tijdelijk alcoholverbodsgebied rondom het station om eventuele openbare orde verstoringen door alcoholgebruik te voorkomen. Horeca, evenementen en veilig uitgaan

De gemeente verleent vergunningen voor evenementen en zorgt in samenwerking met veiligheidspartners en organisatoren voor een veilig verloop van (grootschalige) evenementen. Na twee jaren van beperkingen vanwege de coronacrisis, was er in 2022 weer een vol evenementenseizoen. Er zijn in 2022 42 evenementenvergunningen verleend (31 A-evenementen, 9 B-evenementen en 2 C-evenementen). Ook de beperkingen vanwege de coronacrisis voor de (nacht)horeca kwamen in het voorjaar van 2022 te vervallen. Er vond regelmatig overleg plaats met de (horeca-)ondernemers.

Toezicht en handhaving

Toezichthouders en boa’s geven uitvoering aan de aanpak van de thema’s waaraan binnen het VTH-beleidsplan prioriteit is toegekend. Ze zijn ingezet voor wijkveiligheid (inclusief kleine ergernissen), adresfraude, overlast, tijdens (grote) evenementen en voor de aanpak van ondermijning. Daarnaast vervulden ze een rol bij het marktmeesterschap, de controles op de (stations) MLL en op de naleving van APV en de Alcoholwet. Per 2022 zijn de boa’s uitgerust met handboeien.

Drugsaanpak

Gemeenten hebben te maken met de aanwezigheid van handelshoeveelheden (hard)drugs, hennepkwekerijen en drugslaboratoria in woningen en bedrijfspanden. De burgemeester treedt streng op tegen drugshandel vanuit het oogpunt van openbare orde en veiligheid, het beschermen van het wonen, het leefklimaat en de volksgezondheid. Het beleid van de burgemeester is verankerd in de beleidsregel voor de toepassing van artikel 13b Opiumwet. De burgemeester is in 2022 in vier gevallen daadwerkelijk overgegaan tot een (tijdelijke) sluiting van een woning vanwege drugshandel. Er is daarnaast op grond van de APV in 9 gevallen een last onder dwangsom opgelegd voor de drugshandel op straat.

2.2.3

Wat heeft dit gekost?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)

Jaarrekening 2021

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging 2022

Jaarrekening 2022

TV11 Crisisbeheersing en Brandweer

3.104

3.203

3.371

3.344

27 V

TV12 Openbare orde en Veiligheid

2.318

1.654

2.248

2.010

238 V

Lasten Veiligheid

5.422

4.857

5.619

5.354

265 V

TV12 Openbare orde en Veiligheid

1.040

358

581

521

60 N

Baten Veiligheid

1.040

358

581

521

60 N

Totaal saldo van baten en lasten

-4.382

-4.499

-5.038

-4.833

205 V

Stortingen reserves

0

0

0

0

0V

Onttrekkingen reserves

0

0

11

11

0V

-4.382

-4.499

-5.027

-4.822

205 V

Resultaat

Verschil

31

Jaarstukken 2022 TV12 Openbare orde en Veiligheid Voor de aanpak van ondermijning ontvingen we in de tweede helft 2022 van het Regionale Informatie-en Expertise Centra (RIEC) Rotterdam een incidenteel budget van € 51.000. Het budget is in 2022 nog niet besteed met het oog op de nieuw vast te stellen ambities in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023 – 2026. Met het vaststellen van een nieuw IVP begin 2023, zijn de ambities op de aanpak van ondermijning concreet geworden. Voor het laten slagen van de lokale aanpak van ondermijning is het belangrijk om in te zetten op (strategische) communicatie over het onderwerp en het hebben van een communicatieplan. Deze middelen worden in lijn met de ambities van het IVP ingezet om de bewustwording over ondermijning bij inwoners en ondernemers een extra impuls te geven. De raad wordt voorgesteld om € 51.000 via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 beschikbaar te stellen in 2023. In januari 2023 hebben wij u geïnformeerd over de ontmanteling van de Camera Uitlees Ruimte (CUR). Bij de vaststelling van de jaarstukken 2021 is hiervoor in 2022 een bedrag beschikbaar gesteld van € 102.000. Eind 2022 is gestart met de ontmanteling van de CUR. De ontmanteling zal volledig worden afgerond in 2023.

De Raad wordt daarom voorgesteld om het restantsaldo van het in 2022 beschikbaar gesteld budget tot een bedrag van € 89.000 via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 beschikbaar te stellen in 2023. In januari 2022 ontving de gemeente een Specifieke Uitkering Coronatoegangsbewijzen van het Rijk van € 143.000. De gemeente mocht deze tijdelijke gelden inzetten tot eind maart 2022. De gemeente gaf hier uitvoering aan door ondernemers een aanvraag in te laten dienen. Alle rechtmatig ingediende aanvragen zijn gehonoreerd. Het resterende bedrag € 72.000 (zie ook baten taakveld 12) dient te worden terugbetaald aan het Rijk. Per saldo geeft dit geen resultaat. In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)

Budget

Realisatie t/m 2021

Realisatie 2022

Totaal realisatie

Verschil

Gereed

CUR hard- en software

44

-

-

-

44

V Nee

CUR vaste camera 2018

26

-

-

-

26

V Nee

Totaal Lasten

70

-

-

-

70

V

Totaal investeringen

70

-

-

-

70

V

Lasten

In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting Halt

19

Dierenambulance Vianen

45

Dierenasiel Gorinchem

23

2.2.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • MerwedeLingelijn Beheer B.V.

32

Jaarstukken 2022

2.3

Programma 3 Verkeer en Vervoer

Taakvelden Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

2.3.1

Wat hebben we bereikt met het programma Verkeer en Vervoer?

Doel Bewoners, ondernemers en bezoekers zijn tevreden over de bereikbaarheid, (verkeers)veiligheid en bruikbaarheid van wegen, water- en spoorwegen binnen de gemeente.

Vastgesteld beleid Beleidskader

Vastgesteld door de raad in

Kadernota Infrastructuur

2007

Fietsplan

2013

Regionaal verkeers- en vervoersplan

2014

Verkeersstructuurplan Binnenstad

2016

Raadsopdracht Mobiliteit

2017

Fietsparkeren 2018

2018

Parkeerverordening Gemeente Gorinchem

2019

Beleid Openbare ruimte Buitengewoon Groen 2021-2025

2020

Mobiliteitsvisie Gorinchem 2040

2020

Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023

2020

33

Jaarstukken 2022

Maatschappelijke effecten Indicator

B/F

Eenheid

Geregistreerde ongevallen naar soort 2018

F

in %

2.3.2

Soort ME

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp

Toelichting prioriteiten

Mobiliteitsvisie en plan

In 2022 hebben we gewerkt aan de “Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023”, waarmee we de bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid van Gorinchem verbeteren. Hieronder is beschreven wat we in 2022 hebben gedaan: Haarsekades We hebben het definitieve ontwerp van de Haarsekade afgerond. Op 29 november was er een informatieavond waar wij dit ontwerp hebben gedeeld met betrokkenen. In 2023 starten we met de aanbesteding van de realisatie. Brug over de Linge van de Arkelsedijk naar de Spijksedijk Eind 2022 is er door de gemeenteraad extra budget beschikbaar gesteld om nader onderzoek te kunnen doen naar een goede inpassing van de brug. Een terugkoppeling voor een voorkeursvariant vindt plaats in het voorjaar 2023 waarna wij het ontwerp en engineering van de brug gaan aanbesteden. Samen met de ontwikkelaar van de Lingeoever hebben wij een informatieavond voor beide plannen gehouden. Er volgen meerdere informatiebijeenkomsten in 2023. Voor de zomervakantie moet een definitief stedenbouwkundig plan voor Lingeoever worden vastgesteld. Herinrichting Banneweg en ontsluiting Piazza In 2022 hebben we met behulp van een uitgebreid participatietraject een schetsontwerp uitgewerkt. Op 30 januari 2023 heeft de raad besloten om ten behoeve van de verdere uitwerking en realisatie van het project een investeringskrediet beschikbaar te stellen.

Station Gorinchem Noord In 2022 hebben we samen met Prorail gewerkt aan een integraal schetsontwerp. In 2023 werken we dit verder uit tot een voorkeursontwerp. Zodra hierover meer bekend is, zullen wij uw raad nader informeren. Parkeergarage Kweeklust

34

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting prioriteiten In 2022 hebben we de variantenstudie van parkeergarage Kweeklust afgerond. De meest kansrijke variant is een uitbreiding van de parkeergarage aan de zuidzijde. Vanwege de hoge kosten van een uitbreiding en vanwege een verzoek van het binnenstadmanagement (BSM) om na de coronaperiode een goed onderbouwde keuze te kunnen maken, hebben we een extra onderzoek gedaan naar de parkeerdruk in de binnenstad. Deelfietsen in Gorinchem In 2022 hebben zijn we een overeenkomst aangegaan voor de komst van een deelfietsensysteem naar Gorinchem. Fietsknelpunten top 10 In 2022 hebben we een fietsknelpunten top 10 vastgesteld, inclusief mogelijke maatregelen en daarmee gemoeide kosten. De raad is hierover per brief geïnformeerd.

Fietsparkeerplekken In 2022 hebben we verder gewerkt aan voorgenomen acties ten behoeve van fietsparkeren in lijn met het parkeerprogramma. Vergroten parkeercapaciteit

In 2022 zijn we overgegaan op een digitaal loket. Onze belangrijkste parkeerproducten zijn nu digitaal te verkrijgen.

Onderwerp

Toelichting aandachtspunten

Creëren De uitbreiding van parkeercapaciteit in de binnenstad is een van onze prioriteiten. De parkeergelegenheid realisatie van parkeergarage Kweeklust is een van de belangrijkste projecten. Inrichting E-laad infrastructuur

In 2022 zijn wij aangesloten bij een samenwerkingsverband van Zuid-Hollandse gemeenten ten behoeve van de plaatsing van laadpalen in de openbare ruimte. Voor de plaatsing verlenen wij concessie aan concessiehouder EQUANS. Zij plaatsen de komende jaren openbare laadpalen (tot 22kV) in de openbare ruimte van Gorinchem. In 2022 hebben we ca. 9 openbare laadpalen bijgeplaatst. Eind december hebben wij de gemeenteraad over de voortgang geïnformeerd.

Intergemeentelijke lobby's

Wij nemen deel aan de Mirt-verkenning A15 en brengen daar samen met onze buurgemeenten onze belangen in. In december 2022 is de realisatie van de A27 voorlopig gegund aan bouwcombinatie ALSÉÉN. De eerste zichtbare werkzaamheden aan de weg staan gepland voor medio 2024. Samen met Rijkswaterstaat (RWS) en andere wegbeheerders langs de A27 werken wij aan plannen om de overlast van de werkzaamheden zoveel mogelijk te beperken. De intentieovereenkomst verbetering OV Breda – Gorinchem – Utrecht is getekend. Wij worden hierbij vertegenwoordigd door de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.

Reguliere taken Onderwerp

Toelichting reguliere taken

Planologie

In 2022 hebben we verkeerskundige inbreng geleverd bij planologische ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld bij de transformatie aan de Arkelsedijk. Dit moet bijdragen aan een toegankelijke en verkeersveilige openbare ruimte.

35

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting reguliere taken

Inrichting Openbare ruimte

In 2022 hebben we een verkeerskundige bijdrage geleverd aan een kwalitatief goede inrichting van de openbare ruimte.

Regionale samenwerking

In 2022 is er regionaal samengewerkt op het gebied van de veerdienst, de verkeersveiligheid, de bereikbaarheid, het verkeersbeleid en de afstemming van werkzaamheden. Het regionaal actieprogramma verkeersveiligheid loopt nog tot en met 2024.

Verkeersveiligheid

We zorgen voor een verkeersveilige inrichting van de openbare ruimte en besteden aandacht aan verkeerseducatie en gedragsbeïnvloeding om de verkeersveiligheid verder te verhogen. In 2022 is gewerkt aan het regionaal actieprogramma verkeersveiligheid. Verder hebben we een herinrichting van de Componistenstraat gerealiseerd.

Evenementen en activiteiten

In 2022 hebben we nog enige invloed van corona ondervonden. Bij evenementen en activiteiten is er rekening gehouden met het veilig geleiden van bezoekersstromen en het waarborgen van voldoende parkeervoorzieningen.

Veerdienst

De stap digitalisering bij Riveer loopt. Hier is volop op ingezet in 2022 en dit traject loopt door in 2023 om verder te ontwikkelen en te optimaliseren. Nieuwbouw van de elektrische schepen is gestart in 2022. Met ook de daarbij behorende ontwikkelingen en aanpassingen bij de diverse afmeerlocaties, een oplaadlocatie met traforuimte, het ticketsysteem, etc. De schepen worden opgeleverd in 2023. Werkzaamheden aan de A27 zullen leiden tot verkeerhinder. Riveer zal in opdracht van RWS vervoer over water aanbieden tijdens deze werkzaamheden. In 2022 is besloten dat Riveer deze opdracht gaat uitvoeren. De eerste zichtbare werkzaamheden aan de A27 staan gepland voor medio 2024. In 2002 is, in samenwerking met veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid, een besluit genomen over de toekomst van de calamiteitenbestrijding op water. De veiligheidsregio en Riveer willen zich samen blijven inzetten en vaartuigen kunnen gebruiken bij incidenten op het water. Voor de veervloot levert deze koers helderheid met betrekking tot de vaartuigen die in onze veervloot zullen moeten blijven.

Lingehaven

In 2022 waait opnieuw de Blauwe Vlag in de Lingehaven, vergezeld van de groene wimpel. De Blauwe Vlag is een internationaal milieuonderscheiding voor havens en stranden die bewezen hebben veilig en schoon te zijn. Om het kwaliteitskeurmerk te verdienen wordt een haven jaarlijks gekeurd en bezocht. In Nederland zijn er circa 25 havens die bovenop de Blauwe Vlag erkenning ook de Groene Wimpel hebben. Deze wimpel wordt toegekend aan havens die een extra inspanning leveren op het gebied van duurzaamheid. In 2022 moest de verbouwing van het sanitair uitgesteld worden omdat er geen steun kwam voor het ontwerp. Het ontwerp is in 2022 aangepast en krijgt in 2023 een vervolg.

Parkeren

36

In 2022 zijn we overgegaan op een digitaal loket. Onze belangrijkste parkeerproducten zijn nu digitaal te verkrijgen. Hiermee hebben we in 2022 onze dienstverlening verbeterd.

Jaarstukken 2022

2.3.3

Wat heeft dit gekost?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)

Jaarrekening 2021

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging 2022

Jaarrekening 2022

Verschil

TV21 Verkeer en vervoer

4.881

5.192

5.500

5.101

399 V

TV22 Parkeren

1.131

947

1.080

1.098

18 N

580

598

553

596

42 N

TV23 Recreatieve Havens TV24 Economische Havens en waterwegen

30

25

30

26

4V

TV25 Openbaar vervoer

2.589

2.702

3.100

3.298

197 N

Lasten Verkeer en vervoer

9.211

9.464

10.263

10.118

145 V

TV21 Verkeer en vervoer

345

328

441

1.210

769 V

TV22 Parkeren

514

689

539

603

64 V

TV23 Recreatieve Havens

107

116

116

109

7N

TV24 Economische Havens en waterwegen TV25 Openbaar vervoer

107

177

177

294

117 V

2.206

2.341

2.710

2.718

7V

Baten Verkeer en vervoer

3.279

3.650

3.983

4.933

950 V

Totaal saldo van baten en lasten

-5.932

-5.814

-6.280

-5.186

1.095 V

Stortingen reserves

3.619

0

516

516

0V

Onttrekkingen reserves

3.317

41

656

554

101 N

Resultaat

-6.234

-5.773

-6.141

-5.147

994 V

TV21 Verkeer en Vervoer Vooral door inzet op andere projecten openbare verharding zijn de Herinrichting Vissersdijk (€ 275.000) en diverse deelprojecten op het gebied van noodzakelijk achterstallig asfaltonderhoud (€200.000) niet conform planning in 2022 uitgevoerd. De herinrichting van de Vissersdijk hebben wij nu voor Q2 2023 in de planning en het achterstallig asfaltonderhoud willen wij toevoegen aan het asfaltonderhoudsbestek 2023 om hier in 2023 een forse slag in te kunnen maken. Verder is in 2022 door de beperkte beschikbaarheid van capaciteit en materiaal niet het gehele onderhoudsbudget besteed. Dit leidt eenmalig tot lagere lasten van € 100.000. Wij stellen de raad voor om de budgetten voor de herinrichting Visserdijk en asfaltonderhoud van respectievelijk € 275.000 en € 200.000 via de bestemming van het rekeningresultaat 2022 beschikbaar te stellen in 2023. Wij hebben de middelen voor onderzoeken in het kader van de mobiliteitsprojecten in 2022 niet volledig uitgegeven. Dit betekent eenmalig lagere kosten van € 101.000 in 2022. Omdat de kosten gedekt worden door een onttrekking aan de reserve Infrastructuur, is deze onttrekking ook € 101.000 lager dan geraamd. Voor o.a. de kosten voor projectleiding, toezicht en degeneratie ontvangen wij van de partij die glasvezel aanlegt in Gorinchem in fasen een vergoeding van € 800.000.

In 2022 hebben we voor € 165.000 kosten gemaakt voor advisering en begeleidingsuren, wat € 51.000 meer is dan de raming. De kosten worden volledig gedekt door de ontvangen baten, die ook € 51.000 hoger zijn dan geraamd. De werkzaamheden die Waardlanden voor ons op basis van dienstverleningsovereenkomsten uitvoert op het gebied van straatvegen, niet chemische onkruidbestrijding en gladheidbestrijding vielen in 2022 € 80.000 incidenteel hoger uit, dan geraamd. Dit werd vooral veroorzaakt door de € 120.000 hogere kosten als gevolg van noodzakelijk intensievere onkruidbestrijding. De kosten voor gladheidsbestrijding hangen af van het winterweer en het aantal strooibeurten. Dit heeft voor 2022 incidenteel geleid tot € 20.000 hogere lasten. Voor het straatvegen bleken de lasten juist eenmalig € 60.000 lager dan geraamd.

37

Jaarstukken 2022 De in het voorjaar aangevaren en beschadigde autosteiger aan de Buiten de Waterpoort is in december 2022 teruggeplaatst. De kosten ad € 173.000 worden volledig vergoed door de verzekeraar van de veroorzaker van de schade. Dit leidt zowel aan de lasten- als aan de batenzijde tot een eenmalige afwijking van € 173.000 in 2022. Omdat het onderhoud en aanschaf niet noodzakelijk bleek, hebben wij in 2022 eenmalig € 36.000 minder uitgegeven aan automatiseringskosten voor verkeer en vervoer dan geraamd. Ook aan onderhoud en energielasten voor de openbare verlichting en het aanlichten van openbare gebouwen hebben wij in 2022 € 28.000 minder besteed. Dit voordeel zullen wij bezien in het kader van openbare verlichtingsplan, dat wij in 2023 uitwerken. Als de openbare verharding door NUTS-bedrijven e.a. is opengelegd voor werkzaamheden en het leggen van kabels en leidingen, ontvangen wij een zogenaamde degeneratievergoeding voor de kosten van het herstel hiervan. Deze vergoeding werd voorheen rechtstreeks op de balans geboekt. Het moment van het herstel en de hoogte van de degeneratiekosten zijn echter niet altijd vooraf te voorspellen, omdat deze werkzaamheden zoveel mogelijk worden geïntegreerd in gemeentelijke projecten als vervanging van riolering of het reguliere wegenonderhoud. Om die reden stellen wij voor om de al ontvangen degeneratiemiddelen ad.

€ 527.000 van de balans vrij te laten vallen en via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 toe te voegen aan een nog te vormen voorziening Degeneratiekosten. TV22 Parkeren Bij de tussentijdse rapportage zijn de parkeerbaten verlaagd in verband met het achterblijven van de parkeeropbrengsten. Gedurende het jaar is dit hersteld en zijn de parkeerbaten hoger uitgevallen dan de aangepaste begrote baten (€ 64.000). TV24 Economische Havens en waterwegen Nadat we de afgelopen jaren een substantieel deel van de geplande riviercruises door corona geannuleerd zagen worden, wisten de rederijen en de passagiers ons in 2022 weer te vinden. Dit leidde in 2022 tot een toename van de havengelden van € 117.000. Wij verwachten dat dit grotendeels structureel van aard is. TV 25 Openbaar Vervoer Ten opzichte van de bij de tussentijdse rapportage 2022 bijgestelde ramingen is er sprake van een nadelig saldo van € 222.000 op de Veerdienst in 2022. Dit tekort wordt deels gecompenseerd oor de coronacompensatie van het Rijk voor gederfde veergelden e.a. van € 76.000, die verantwoord wordt op het programma Algemene dekkingsmiddelen (algemene uitkering). Het verschil van € 222.000 wordt verklaard door € 200.000 aan hogere onderhoudskosten voor de verschillende veerboten en € 128.000 aan hogere personeelskosten.

De brandstofprijzen zijn in het tweede deel van 2022 tegen de verwachting in toch licht gedaald ten opzichte van de bijgestelde brandstofprijzen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Dit betekent € 66.000 aan lagere brandstofkosten. Verder zorgt het saldo van diverse kleine posten voor een positief saldo van € 55.000. Na verrekening met de oevergemeenten resteert per saldo in 2022 een hogere last voor de gemeente Gorinchem van € 139.000. In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)

Budget

Realisatie t/m 2021

Realisatie 2022

Totaal realisatie

Verschil

Gereed

1e elektrische veerboot 2018

4.171

1.120

421

1.541

2.630

V Nee

2e elektrische veerboot 2018

3.785

817

392

1.209

2.576

V Nee

Lasten

38

Jaarstukken 2022 Investeringen (bedragen x € 1.000)

Budget

Realisatie t/m 2021

Realisatie 2022

Totaal realisatie

Verschil

Gereed

Aanpassingen walvoorzieningen veerboten

150

41

23

64

86

V Nee

Accupakketten elektrische veerboten

900

187

93

280

620

V Nee

Stroompunten elektrische veerboten

400

73

37

110

290

V Nee

8.843

2.084

17

2.101

6.742

V Nee

Aanpassen groenmarkt 2017

448

444

4

448

-

Ja

Dynamische stadsafsluiting 2022

85

-

70

70

15

V Nee

Fietsparkeren binnenstad 2019

200

48

-

48

152

V Nee

Fietsroutes Gorinchem-Oost

230

5

242

247

17 N Ja

Station Gorinchem-Noord

Havens geleidewerken 2019

136

24

-

24

112

V Nee

Herinrichting Banneweg 2019

2.348

878

13

891

1.457

V Nee

Herinrichting Haarsekades

2.350

6

55

61

2.289

V Nee

Illuminatie kerktoren

468

-

344

344

124

V Nee

Illuminatieplan 2020

29

21

8

29

-

Ja

Illuminatieplan binnenstad 2019

94

94

5

99

5 N Ja

Infra aanpassingen i.v.m. OV concessie

100

21

-

21

79

V Nee

Mobiliteit 2020

450

-

-

-

450

V Nee

Mobiliteit 2021

1.360

-

-

-

1.360

V Nee

Mobiliteit 2022

5.490

-

-

-

5.490

V Nee

Openbare verlichting 2020

17

17

-17

-

17

V Ja

Openbare verlichting 2021

36

1

36

37

Openbare verlichting 2022

158

-

29

29

129

V Nee

-

-

-4

-4

4

V Ja

Vergroten parkeercapaciteit 2019

80

22

9

31

49

V Nee

Vervangen auto 18 Renault kangoo

30

-

-

-

30

V Nee

Vervanging straatmeubilair 2021

92

39

55

94

2 N Ja

Vervanging straatmeubilair 2022

92

-

111

111

19 N Ja

Vervanging verkeersborden 2021

40

18

8

26

14

V Ja

Straatmeubilair vsp binnenstad 2018

1 N Ja

Vervanging verkeersborden 2022

40

-

29

29

11

V Nee

Voorzieningengebouw Kriekenmarkt

215

21

17

38

177

V Nee V Ja

425

361

62

423

2

33.262

6.342

2.059

8.401

24.861

1e elektrische veerboot 2018

2.150

430

430

860

1.290 N Nee

2e elektrische veerboot 2018

2.150

430

-

430

1.720 N Nee

Stroompunten elektrische veerboten

197

28

15

43

154 N Nee

Fietsroutes Gorinchem-Oost

82

-

83

83

Herinrichting Banneweg 2019

553

-

-

-

553 N Nee

Station Gorinchem-Noord

264

-

-

-

264 N Nee

-

2

-

2

Werkzaamheden infrastructuur Bastion ll Totaal lasten

V

Baten

Werkzaamheden infrastructuur Bastion ll

1

2

V Ja

V Ja

Totaal baten

5.396

890

528

1.418

3.978 N

Totaal investeringen

27.866

5.452

1.531

6.983

20.883

V

1e en 2e elektrische veerboot 2018, aanpassingen walvoorzieningen veerboten, accupakketten elektrische veerboten en stroompunten elektrische veerboten

39

Jaarstukken 2022 De bouw en de oplevering van de elektrische veerboten, inclusief de accupakketten, de walvoorzieningen en de stroompunten hebben als gevolg van oorlog Oekraïne, corona, de marktomstandigheden die alle opzichten zeer uitdagend, enige vertraging opgelopen. Wij verwachten dat de boten in Q3 in de vaart genomen kunnen worden. De benodigde investeringsbudgetten schuiven we daarom door naar 2023. Station Gorinchem-Noord De ontwikkeling van het station in Gorinchem-Noord is gekoppeld aan de ontwikkeling van het bedrijventerrein Groote Haar. Door de inmiddels aangescherpte wet- en regelgeving rond de locatie van overwegen, vooral met betrekking tot de verkeerveiligheid, is de ontwikkeling vertraagd. Met de samenwerkende partijen (ProRail, Gemeente Gorinchem, Provincie Zuid-Holland en de MLL Beheer BV) wordt gekeken naar alternatieven. Naar verwachting zullen in de toekomst weer activiteiten plaatsvinden voor dit project. Het investeringsbudget blijft daarom voor 2023 beschikbaar. Fietsparkeren binnenstad 2019 Een betere faciliteit blijft een wens in de binnenstad. Zodoende is dit budget nog nodig om in 2023 vervolgstappen te kunnen zetten. Havens geleidewerken 2019 Wij hebben de voorbereidingen voor de renovatie van geleidewerken in de Lingehaven in 2022 getroffen en de werkzaamheden vinden in 2023 plaats.

Herinrichting Banneweg 2019 De raad heeft ingestemd met fase 2 van de Banneweg. Daarom blijft dit investeringsbudget voor 2023 beschikbaar. Herinrichting Haarsekades De verwachting is dat in 2023 gestart gaat worden met de inrichting van de Haarsekades. Zodoende blijft dit investeringsbudget beschikbaar voor 2023. Illuminatie kerktoren Voor de illuminatie van de Grote kerk, de toren en de directe omgeving hebben wij de investeringsbudgetten voor illuminatie 2019 en 2020, delen van de investeringsbudgetten voor openbare verlichting 2020 en 2021 en het restant van het investeringsbudget Herinrichting Groenmarkt samengevoegd tot 1 investeringsbudget Aanlichten Grote Toren, kerk en Groenmarkt van € 468.000. De laatste werkzaamheden vinden in het eerste half jaar van 2023. Infra aanpassingen i.v.m. OV concessie Bij drukke haltes heeft de provincie plannen om de kwaliteit en de uitstraling te verbeteren. Om dubbel werk te voorkomen willen wij onze werkzaamheden met die van de provincie combineren. Helaas duurt de provinciale besluitvorming langer dan verwacht. Mobiliteit 2020, 2021 en 2022 Bij het vaststellen van de begroting 2020 en 2021 zijn investeringskredieten beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van quick win maatregelen. Het beschikbaar gestelde budget is nog niet ingezet omdat een deel van de maatregelen nog niet voldoende zijn uitgewerkt.

In 2023 bekijken wij hoe we deze investeringsbudgetten zo praktisch mogelijk in kunnen zetten om het beoogde doel uit de Mobiliteitsvisie te realiseren.

40

Jaarstukken 2022 Openbare verlichting 2022 Het investeringsbudget voor de reguliere vervanging van lichtmasten armaturen voor de openbare verlichting 2022 is niet volledig uitgegeven en het restant betrekken we bij het openbare verlichtingsplan waar we in 2023 aan werken. Voorzieningengebouw Kriekenmarkt Dit project heeft vertraging opgelopen in verband met de manier van verduurzamen in de Lingehaven. Het bedrag dient beschikbaar te blijven voor 2023.

2.3.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Bureau Openbare Verlichting • GR Regio AV • MerwedeLingelijn Beheer B.V.

41

Jaarstukken 2022

2.4

Programma 4 Economie

Taakvelden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

2.4.1

Wat hebben we bereikt met het programma Economie?

Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.

Vastgesteld beleid Beleidskader

Vastgesteld door de raad in

Economische visie

2021

Re-activatieplan economie

2020

Strategie citymarketing

2017

Winkeltijdenverordening

2017

Kernwinkelgebied binnenstad Gorinchem

2021

Verordening BI-zone binnenstad Gorinchem 2023-2027

2022

Maatschappelijke effecten Indicator

B/F

Eenheid

Functiemenging Verhouding tussen woningen en banen

B

in % 0=alleen woningen, 100= alleen banen

PI

Vestigingen van bedrijven

B

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar

PI

Waardering vestigingsklimaat gemeente

F

Score 1-10

Onbekend

ME

Waardering ondernemingsklimaat gemeente

F

Score 1-10

Onbekend

ME

Overnachtingen op camperplaatsen

F

Aantal per jaar

5175

PI

42

Resultaat

Soort

Jaarstukken 2022

2.4.2

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp

Toelichting prioriteiten

Verbetering ondernemers en vestigingsklimaat

In 2022 hebben we de contacten tussen gemeente en bedrijfsleven verder kunnen intensiveren, mede doordat de coronamaatregelen werden afgeschaald. Dit heeft onder andere geleid tot meer bedrijfsbezoeken van de gemeente, ook in samenwerking met Innovation Quarter rondom de maritieme sector en toeleveranciers. In lijn met de economische visie hebben we de regionale samenwerking in de Maritieme Delta voortgezet. De bedrijven in de Schelluinsestraat zijn bezocht. Zij zijn geïnformeerd over de ambities van de transformatie van dit terrein in het kader van de ontwikkeling van de Vleugels van de Stad. In dit stadium ging het om verkennende gesprekken. De projecten uit de Herstel- en Investeringsagenda Economie, die volgden op het reactivatieplan, zijn samen met de ondernemers verder uitgewerkt en hebben met name voor de binnenstad concrete vorm en inhoud gekregen. Mondjesmaat is nog gebruik gemaakt van de regeling uit het re-activatieplan voor het organiseren en opzetten van activiteiten. Van de voucherregeling is geen gebruik gemaakt. Het platform Gorkum Next, dat in 2021 is gestart, heeft in 2022 tot diverse matches en bijeenkomsten geleid. Zo zijn ondernemers gekoppeld aan mentoren en zijn kennis- en netwerkbijeenkomsten georganiseerd rondom marketing, leiderschap en financiën.

De naamsbekendheid van Gorkum Next en Gorinchem in de directe omgeving is verbeterd en met name startups worden beter bereikt. Samen met IKG en Gorkum Next zijn ondernemers in het zonnetje gezet tijdens de Dag van de Ondernemer 2022. In het kader van de circulaire economie zijn de afvalstromen in beeld gebracht voor de grotere bedrijventerreinen in de regio, waaronder Avelingen-Oost en West. Over de uitgifte van de laatste percelen bedrijfsgrond op Oost II, is besloten deze voorlopig in eigendom te houden, zodat schuifruimte geboden kan worden aan bedrijven die verplaatst moeten of kunnen worden vanwege transformatieprojecten op andere

43

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting prioriteiten locaties. Als dergelijke transacties aan de orde komen, moeten wij rekening houden met de gevolgen van het Didam arrest. Dit houdt grofweg in dat een overheidsorgaan kopers moet selecteren aan de hand van objectieve, toetsbare en redelijke criteria.

Economische vitale binnenstad

In de binnenstad zetten we ons in voor verbetering van het vestigingsklimaat, investeren we in de fysieke ruimte en faciliteren we ondernemersinitiatief. Het project Verkleining kernwinkelgebied met de bijbehorende stimuleringssubsidies: verhuis-, transformatie-, planvormings- en gevelsubsidie verloopt succesvol met in 2022 totaal 27 subsidieaanvragen. Daarnaast hebben we in 2022 gewerkt aan het uitvoeringsplan Mooiste Vesting en o.a. bloembakken aan de lichtmasten en banieren op de toegangswegen gerealiseerd. Dit plan richt zich op het toevoegen van extra kwaliteit in de fysieke ruimte, aan het toeristisch aanbod en de informatievoorziening aan bezoekers van de stad. Verder zijn we in gesprek met Hartje Gorkum en ondernemers hoe we als gemeente het ondernemersinitiatief voor het project Plan Warenhuis kunnen faciliteren. Het idee achter Plan Warenhuis is dat de Gorcumse binnenstad het mooiste warenhuis van Nederland is en dat moet iedereen weten. Het plan zet in op eenheid in uitstraling voor de binnenstad, bijvoorbeeld door eenduidige communicatie via social media, een website waar de belangen van horeca en retail goed vertegenwoordigd worden, fysieke aankleding van de winkelstraten én een koppeling van stegen met cultuurhistorisch erfgoed.

Onderwerp

Toelichting aandachtspunten

Samenwerking ondernemers, overheid en onderwijs

Coöperatie i_lab U.A. richtte zich in 2022 op de planvorming, ontwikkeling en huisvesting. Daarnaast lag de focus op de ontwikkeling van de programmering. i_lab verbindt leren, werken en innoveren en maakt werknemers, leerlingen én studenten vertrouwd met technologische ontwikkelingen. i_lab biedt bovendien een omgeving om te ontdekken, te experimenteren, nieuwe technologische toepassingen te ontwikkelen en om beroepen en bedrijven te leren kennen. Samen met alle partners maakt i_lab Gorinchem en de regio nog sterker, slimmer en schoner. Met talenten die weten wat ze willen en trots zijn op wat ze doen. De doelen van i_lab zijn: Meer geschoold personeel voor de regio én een veerkrachtigere arbeidsmarkt. Meer talenten uit de regio die bij in de regio gevestigde bedrijven werken. Vernieuwend onderwijs stimuleren, dat aansluit op (de innovaties in) het bedrijfsleven. Meer jongeren die kiezen voor beroepen in de regio Gorinchem. Een krachtig en innovatief mkb en meer startende ondernemers in de regio. Een betere balans tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.

DOE-agenda

Op de DOE-agenda van 2022 stonden al drie lopende projecten: WIJIJ, SitY en Zorg voor je toekomst. WIJIJ heeft zich als innovatief platform doorontwikkeld om de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te verbeteren. Met aandacht voor drijfveren en vaardigheden van werkzoekenden en met advisering aan werkgevers over hun zoekgedrag, past het platform binnen de vernieuwingen op de arbeidsmarkt. WIJIJ heeft in 2022 toegewerkt naar een positie en is vanaf 1 januari 2023 op eigen benen verder gegaan. SitY heeft een mooi technisch cursusaanbod ontwikkeld waardoor er een breed aanbod van praktijkgerichte cursussen voor mensen uit deze arbeidsmarktregio is neergezet. Het merendeel van de kandidaten kan bij de aangesloten werkgevers aan de slag in een betaalde baan. Per 1 januari 2023 is ook SitY zelfstandig.

44

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting aandachtspunten Zorg voor je toekomst is een opleiding voor anderstaligen in de zorg. Dit jaar is een deel van de cursisten gaan werken in de zorg na afronding van de opleiding. Een klein aantal is gestart met een vervolgopleiding op MBO 2 niveau. Ook heeft een aantal deelnemers een certificaat behaald binnen het traject Individuele basiszorg (MBO 2). Dit traject loopt tot en met het eerste kwartaal van 2023. Vanuit Avres wordt nog drie maanden nazorg gegeven aan deelnemers om terugval te voorkomen.

Economische Visie

Zie onder Verbetering ondernemers en vestigingsklimaat.

Digitale bereikbaarheid

Het nieuwe glasvezelnetwerk wordt door E-Fiber aangelegd, zodat ook bedrijven beschikken over sneller internet.

Onderwerp

Toelichting overig

Investeringsagenda De Investeringsagenda Economie is ontstaan vanuit de coronacrisis met als doel om de Economie lokale economie te versterken. We werken verder aan projecten en investeringen die op de lange termijn de lokale economie versterken. Dit doen we samen met ondernemers en vastgoedeigenaren. Een project is 'Verkleining kernwinkelgebied' waarbij vastgoedeigenaren en de stichting Binnenstadsmanagement (BSM) samenwerken om te komen tot een levendig en compact centrum. Ook wordt er gewerkt aan een ondernemersinitiatief 'Plan Warenhuis': het ontwikkelen van een fysiek warenhuis in de binnenstad, bijvoorbeeld door eenduidige communicatie via social media, een website waar de belangen van horeca en retail goed vertegenwoordigd worden, fysieke aankleding van de winkelstraten én een koppeling van stegen met cultuurhistorisch erfgoed.

45

Jaarstukken 2022 Reguliere taken Onderwerp

Toelichting reguliere taken

Toerisme

In samenwerking met lokale partners zoals Gorinchem Citymarketing en (boven)regionale samenwerkingsverbanden, zoals de Vestingdriehoek en de Hollandse Waterlinies hebben we in 2022 de benoeming tot de ‘Allermooiste vestingstad van Nederland’ verder benut. De belevingswaarde van Gorinchem is verder versterkt. Er is ingezet op het aantrekken van meer bezoekers en het binden van (nieuwe) inwoners en bedrijven. Uit het NBTC Stedenonderzoek blijkt dat tot en met september 2022 zo'n 950.000 vrijetijdsbezoeken aan Gorinchem zijn geweest (de jaarrapportage 2022 komt in maart 2023).

Detailhandel en horeca

We hebben met de detailhandel en horeca gesprekken gevoerd om zo de vinger aan de pols te houden na corona. Na bezoek en gesprekken per winkelgebied zijn diverse concrete acties uitgevoerd. We hebben veelvuldig contact gehad over de aanstaande veranderingen in Winkelcentrum Nieuw Dalem en houden zicht op de plannen voor de verplaatsing van een supermarkt naar de Arkelsedijk. Specifieke aandacht is gegaan naar kleinschalige bedrijven (met name detailhandel in de foodsector en horeca) die mogelijk problemen ervaren vanwege de oplopende energierekening. Dit heeft geleid tot gesprekken met zo’n 35 bedrijven, een informatiefolder over energiebesparing en het gratis aanbieden van energiescans. Als onderdeel van een bredere visie op de toekomst van de binnenstad werken we in samenwerking met alle relevante partijen actief en in partnerschap aan een toekomstgericht beleid voor de detailhandel en horeca. Ondernemerschap wordt in brede zin gefaciliteerd en gestimuleerd. Samen met ondernemers werken we aan een uitvoeringsagenda waarbij de lokale economie centraal staat.

Gorinchem Citymarketing (GCM)

In 2022 heeft de gemeente een dienstverleningsovereenkomst gesloten met Stichting Gorinchem Citymarketing voor de uitvoering van citymarketing, VVV-functie en een algemene adviesfunctie. Daarnaast is samen met het bestuur van Gorinchem Citymarketing gewerkt aan de doorontwikkeling richting een toekomstbestendige organisatie. Hiervoor is een nieuw bestuursmodel ontworpen en een raad van toezicht aangesteld.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

In 2022 vond voor de opgave Vrijtetijdseconomie afstemming plaats over de ontwikkelingen in de deelnemende gemeenten. Er is specifiek gekeken naar de thema’s Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie, het Groene Hart, fiets-, wandel- en vaarroutes, verbinding en toegankelijkheid van toeristische voorzieningen en riviercruisevaart. Voor de opgave Economie & Innovatie heeft het accent in 2022 gelegen op de regionale bedrijventerreinenvisie 2022-2030 van geheel Zuid Holland Zuid. Deze visie is in concept gereed en is een vertaalslag van reeds door de raad vastgestelde bedrijventerreinontwikkelingen. Verder is kennis gedeeld rondom de Maritieme Delta, verduurzaming, detailhandel, etc.

Oude Hollandse Waterlinie (OHW)

Gorinchem neemt deel aan de erfgoedlijn OHW van de provincie Zuid-Holland. Daarbij is verbinding gerealiseerd tussen lokale partners en partners in het Oude Hollandse Waterlinie-gebied. Onder andere met het oog op de herdenking van het Rampjaar 1672.

Nieuwe Hollandse Door deelname aan het Pact van Loevestein, een initiatief van de provincie Gelderland, Waterlinie (NHW) is samengewerkt met partners in het zuidelijke deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Binnen dit samenwerkingsverband is opdracht gegeven voor de overkoepelende marketing van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en gewerkt aan het verbeteren van het behoud en de benutting van het erfgoed.

46

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting reguliere taken

Stichting Vestingdriehoek

Gorinchem maakt onderdeel uit van een toeristisch samenwerkingsverband tussen Gorinchem, Woudrichem, Slot Loevestein, Fort Vuren en Zaltbommel. In die samenwerking is gezamenlijk ingezet op het bereiken van een grotere economische spinoff en het verwerven van een sterkere positie in (boven)regionale samenwerkingsverbanden als de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Dutch Delta Cruise Port. De focus in 2022 lag op de uitvoering van de online marketingstrategie van de Vestingdriehoek. De Vestingdriehoekdagen konden net als in 2021 niet plaatsvinden vanwege de coronacrisis.

NLDelta

Het programmateam van NLDelta heeft in 2021 laten weten dat zij om diverse redenen een pas op de plaats maken omtrent de aanvraag voor de status van Nationaal Park. Wij volgen de ontwikkelingen.

Grondexploitaties

Op Groote Haar zijn in 2022 flora en fauna maatregelen getroffen ter voorbereiding van de voorbelasting. Verder zijn er watergangen gegraven op Groote Haar en Oost II.

Riviercruisevaart

In 2022 is gestart met de promotie van Gorinchem en omgeving binnen de nationale en internationale riviercruisesector, door het vertegenwoordigen van Gorinchem op internationale beurzen en het uitnodigen van touroperators. Daarbij is samengewerkt met regiopartners en het netwerk van de Dutch Delta Cruise Port. Deze inzet heeft geleid tot diverse boekingen voor 2023 en de komende jaren.

2.4.3

Wat heeft dit gekost?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)

Jaarrekening 2021

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging 2022

Jaarrekening 2022

Verschil

TV31 Economische ontwikkeling

559

446

1.109

915

194 V

TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

2.830

15.317

3.023

3.561

538 N

TV33 Bedrijfsloket en - regelingen

91

114

28

28

0N

TV34 Economische promotie

650

671

732

678

54 V

4.129

16.549

4.893

5.183

290 N

Lasten Economie TV31 Economische ontwikkeling

18

0

36

39

2V

TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.620

15.141

2.847

1.828

1.020 N

TV33 Bedrijfsloket en - regelingen

179

183

169

181

12 V

Baten Economie

3.817

15.324

3.053

2.047

1.005 N

Totaal saldo van baten en lasten

-313

-1.224

-1.840

-3.135

1.295 N

Stortingen reserves

65

0

80

80

0V

Onttrekkingen reserves

50

50

280

280

0V

-328

-1.175

-1.640

-2.935

1.295 N

Resultaat

TV 31 Economische Ontwikkeling Het budget voor het platform ondernemerschap en innovatie is nog niet volledig benut (€ 124.000). Dit geldt ook voor het budget Klaar voor de start na corona (€ 50.000). Hiermee wordt € 174.000 verklaard, het resterende verschil betreft kleine voor- en nadelen op diverse budgetten. De raad wordt voorgesteld om beide bedragen via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 beschikbaar te stellen in 2023 voor het uitvoeren van de reeds gemaakte plannen.

47

Jaarstukken 2022 TV 32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Onder dit taakveld vallen de grondexploitaties Groote Haar en Oost II. Door de hogere bouwkosten is de voorziening van Groote Haar met € 1.522.000 toegenomen (dotatie aan de voorziening). Daarnaast zorgt een langzamere fasering voor minder lasten. Deze lagere lasten leiden tot het minder toenemen van de boekwaarde en daardoor minder baten. Op Oost II heeft een winstneming plaatsgevonden van € 65.000. In verband met een aanpassing van de methodiek is de rentebijschrijving op de voorziening Groote Haar op dit taakveld verantwoord en niet meer op taakveld 05 (€ 103.000). De nadelen op dit taakveld (lasten en baten) van € 538.000 en € 1.020.000 (totaal € 1.558.000) worden dus veroorzaakt door een nadeel van € 1.522.000 plus € 103.000 minus € 65.000 voordeel. In de paragraaf Grondbeleid van deze Jaarstukken wordt het resultaat van de grondexploitaties nader toegelicht. TV 34 Economische Promotie Het voordeel wordt voor € 40.000 veroorzaakt door het budget toeristisch beleid.. Dit budget was met name bestemd voor de verhuizing van de VVV en is in 2022 niet ingezet. In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)

Budget

Realisatie t/m 2021

Realisatie 2022

Totaal realisatie

Verschil

Gereed

Lasten Het verhaal v.d. vesting

72

-

3

3

69

V Nee

-

34

-34

-

-

Ja

Welkom in de mooiste vesting

124

-

46

46

78

V Nee

Totaal Lasten

196

34

15

49

147

V

Totaal investeringen

196

34

15

49

147

V

Stadspromotie

Het verhaal van de vesting en Welkom in de mooiste vesting Beide investeringen zijn gestart en worden in 2023 gerealiseerd. Deze investeringsbudgetten zijn dan ook nodig om de reeds gemaakte plannen te verwezenlijken. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting BIZ Hartje Gorinchem

140

Stichting Hendrick Hamel Foundation

35

Stichting Slot Loevestein

18

diverse bedrijven, verkleinen kernwinkelgebied

275

2.4.4 • • • •

48

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

GR Regio AV C.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Schelluinen (ROM-S), Beheer B.V. ROM-S Stichting Binnenstadsmanagement Gorinchem Gorkum Next (Stichting Economische Ontwikkeling Gorinchem, EOG)

Jaarstukken 2022

2.5

Programma 5 Onderwijs

Taakvelden Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

2.5.1

Wat hebben we bereikt met het programma Onderwijs?

De gemeente wil een maximaal innovatief, duurzaam en kansrijk onderwijsklimaat in Gorinchem faciliteren dat bijdraagt aan een meer inclusieve samenleving en het verhogen van de brede welvaart van de stad en de regio.

Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.

Vastgesteld beleid Beleidskader

Vastgesteld door de raad in

Beleidsnota Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)

2012

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs - IHP Gorinchem-Oost

2017

Beleidsnota Brede Scholen

2019

1e fase RBIC Gilde en I_lab

2020

IHP-uitgangspunten

2021

Maatschappelijke effecten Indicator

B/F

Gerealiseerd

Soort

Absoluut verzuim B Leerplichtigen die niet staan ingeschreven op een school

Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar

PI

Relatief verzuim B Leerplichtigen die zijn ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig

Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar

PI

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSV-ers)

% van het aantal leerlingen in de leeftijd van 12-23 jaar

PI

B

49

Jaarstukken 2022

50

Jaarstukken 2022

2.5.2

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp

Toelichting prioriteiten

Taalpact

In 2022 is ingezet op de campagne 'Huh? Wat bedoelt u? Met de campagne is bij inwoners en bij scholieren opgehaald wat voor hun onbegrijpelijke zaken zijn. Al deze resultaten worden verzameld bij het Meldpunt van Onbegrijpelijke Zaken. De deelnemers aan de campagne worden vervolgens gemotiveerd om eens wat vaker Huh? te zeggen zodat organisaties weten dat ze begrijpelijker moeten communiceren. Bij de formele taalaanbieder IVIO zijn wachtlijsten ontstaan voor het volwassenenonderwijs (niet inburgeraars). De Bibliotheek AanZet organiseert een speciaal aanbod voor de deelnemers op de wachtlijst, zodat er een doorlopende leerlijn is en mensen niet hoeven te wachten.

Onderwerp

Toelichting aandachtspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP)

Het IHP is een plan waarin staat hoe de gemeente de komende 16 jaren blijft zorgen voor schoolgebouwen in Gorinchem. In samenwerking met de schoolbesturen bouwt de gemeente aan kwalitatieve en toekomstbestendige onderwijshuisvesting. In de raadsvergadering van juni 2021 is ingestemd met een aantal kaders voor toekomstig op te stellen IHP’s. De vastgestelde kaders zijn onder andere: het verduurzamen van de schoolgebouwen naar de ambitie Energie neutrale gebouwen (ENG) en/of frisse scholen B en de aansluiting op meer inclusief onderwijs. Een frisse school is een schoolgebouw met een laag energiegebruik en een gezond binnenmilieu (klasse B is het uitgangspunt). Er is ook ingestemd met een versneld uitvoeringsprogramma voor een unilocatie van basisscholen De Regenboog Retranchement en Beatrix/De Burcht. Verder wordt een IHP voorbereid vanuit de vastgestelde IHP-kaders. Tijdens de I&O van februari en oktober 2022 is de raad tussentijds op de hoogte gebracht van de vorderingen om te komen tot een IHP. De quick scans van diverse schoolgebouwen zijn gereed. Voor een aantal schoolgebouwen is aanvullend een duurzaamheidsscan opgesteld. De voorbereidingen voor het nog door de raad vast te stellen IHP zijn hiermee zo goed als afgerond.

Regionale beroepen- en innovatiecampus (RBIC)

In 2022 is een aanvullende gemeentelijke bijdrage van € 1 mln. beschikbaar gesteld voor de vervangende nieuwbouw van het Gilde Vakcollege Techniek. Daarnaast is een bijdrage van € 2 mln. opgenomen voor diverse kosten gerelateerd aan het te bebouwen kavel. Vervangende nieuwbouw is onderdeel van de 1e fase RBIC. Op basis van de huidige inzichten wordt de nieuwbouw begin 2025 in gebruik genomen. In 2022 is zowel de bestemmingsplanwijziging als de omgevingsvergunning vastgesteld. De omwonenden zijn en worden op de hoogte gehouden. Informatieavonden zijn georganiseerd om de inwoners over de plannen te informeren. Zowel de gemeente als CVO-AV hebben een dergelijke avond verzorgd.

Reguliere taken Onderwerp

Toelichting reguliere taken

Leerplicht

We zien toe op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (BLVS) is belast met de uitvoering. Daarnaast informeert het

51

Jaarstukken 2022 Onderwerp

Toelichting reguliere taken bureau de scholen via nieuwsbrieven actief over actuele onderwerpen als leerplicht en corona.

Onderwijshuisvesting De nieuwbouw van de brede school Dalemplein is in gebruik genomen. In overleg met CVO-AV werden de voorbereidingen voor de vervangende nieuwbouw Gilde Vakcollege Techniek afgerond om te komen tot het aanbesteden van dit project. In 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor de reeds ingezette/voorbereide renovaties en nieuwbouw, zoals de renovatie van de onderwijslocatie Dr. Hiemstralaan 24-24a. Het project, voor realisatie van de unilocatie voor De Regenboog Retranchement en Beatrix de Burcht is gestart. Voor een aantal schoolbesturen zijn diverse rijkssubsidies aangevraagd en toegekend ten behoeve van het optimaliseren van het binnenklimaat. Leerlingenvervoer

De verordening leerlingenvervoer is in juni 2022 vastgesteld door de raad.

Onderwijs aan anderstaligen

Het aantal leerlingen bij het voortgezet onderwijs van de Internationale Schakelklas (ISK vo) is afgelopen jaar fors gestegen. ISK vo is van 60 leerlingen in oktober 2021 gegroeid naar 230 leerlingen in november 2022. Naast het onderwijs aan de leerlingen uit het asielzoekerscentrum (AZC) is er een grote toename van het aantal Oekraïense leerlingen uit Gorinchem en de regio. De leerlingen zijn nu verdeeld over de drie locaties Omina College, Da Vinci College en Stadhuisplein. De locaties zijn tijdelijk. Gezocht wordt naar meer passende onderwijshuisvesting voor vijf jaar. 60 leerlingen krijgen onderwijs op de ISK-po (primair onderwijs). Deze leerlingen zijn nu tijdelijk gehuisvest op het Gildenplein en het AZC zelf.

Onderwijsachterstandenbeleid

Met maatschappelijke partners in de stad, waaronder de onderwijs-, kinder- en peuteropvanginstellingen, jongerenwerk, de bibliotheek, Centraal Punt, ouders en andere maatschappelijke organisaties werken we samen binnen het Gelijke Kansenbeleid. In onze stad hebben ruim 200 peuters een risico op een achterstand. 84% van deze kinderen maken gebruik van een voor- of vroegschool. In 2021 was dit 66% (landelijk 60%). Daarmee hebben we steeds meer kinderen in beeld. Binnen het onderwijs zijn extra interventies geweest gericht op achterstanden opgelopen door de Corona.

Brede scholen

Door de gebruikers is het overleg over de doorlopende leerlijn tussen opvang en onderwijs geïntensiveerd. Het Gildenplein heeft een extra subsidie ontvangen om de bibliotheekfunctie te versterken (maatschappelijke buurtfunctie). Op het Gildenplein hebben jonge vluchtelingen onderwijs ontvangen.

52

Jaarstukken 2022

2.5.3

Wat heeft dit gekost?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)

Jaarrekening 2021

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging 2022

Jaarrekening 2022

Verschil

232

202

264

284

20 N

TV42 Onderwijshuisvesting

3.020

4.402

3.406

3.226

180 V

TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

7.174

5.305

8.627

7.639

988 V

Lasten Onderwijs

10.425

9.909

12.297

11.150

1.148 V

TV41 Openbaar basisonderwijs

TV42 Onderwijshuisvesting

247

333

357

375

18 V

TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

3.285

2.236

4.585

4.527

59 N

Baten Onderwijs

3.532

2.569

4.943

4.902

41 N

Totaal saldo van baten en lasten

-6.893

-7.340

-7.355

-6.248

1.107 V

Stortingen reserves

4.832

0

2.034

2.034

0V

Onttrekkingen reserves

3.302

1.550

524

486

38 N

Resultaat

-8.423

-5.790

-8.864

-7.795

1.069 V

TV42 Onderwijshuisvesting De kosten van de noodlokalen voor Yulius bij het Omnia College aan de W. de Vries Robbeweg zijn als gevolg van de eenmalige plaatsingskosten € 20.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Voor onder andere het onderzoek naar de haalbaarheid en het opstellen van een uitvoeringsprogramma voor een unilocatie voor de Regenboog en de school voor speciaal basisonderwijs (sbo) Beatrix de Burcht op de locatie Retranchement, heeft de raad voor 2022 een incidenteel bedrag van € 200.000 beschikbaar gesteld. Deze ontwikkeling is gekoppeld aan de renovatie van de Hoefslag voor het i_lab en de renovatie van de locatie Hiemstralaan 24/24a. Omdat deze renovaties pas in 2023 worden uitgewerkt en uitgevoerd, is het project Retranchement ook vertraagd. Daarom stellen wij voor om de genoemde € 200.000 via een bestemming van het rekeningresultaat 2022 beschikbaar te stellen in 2023. De uitwerking, implementatie en exploitatie van het i_lab vindt stapsgewijs plaats. De geraamde (bijgestelde) exploitatiebedragen voor 2022 ad € 313.000 zijn niet geheel uitgegeven. De werkelijke lasten in 2022 zijn ad € 276.000. Deze dekken wij via een onttrekking aan de dekkingsreserve i_lab. Op programma Onderwijs leidt dit tot lagere lasten van € 37.000, maar ook tot een lagere onttrekking aan de dekkingsreserve van € 37.000.

Voor de nieuwbouw voor Gilde Vakcollege Techniek is de huidige locatie van de paardensportvereniging Hippos benodigd. Om de noodzakelijke vaart in het project te houden hebben wij eind 2022 de nodige onderzoeken en werkzaamheden uit laten voeren voor de verhuizing naar de nieuwe locatie aan de Haarweg, het schoon opleveren van de locatie, etc. Deze waren, inclusief financiële middelen, in het voorjaar 2023 voorzien. Dit heeft in 2022 geleid tot incidenteel hogere lasten van € 34.000. TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Wij hebben eind 2022 de vaststelling van de vergoeding over 2022 ontvangen van het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) ten behoeve van huisvestingsvoorzieningen voor basisonderwijs aan asielzoekers die in Gorinchem in het opvangcentrum verblijven. Dit betrof een bedrag van € 268.000, dat wij in 2022 niet geraamd hadden. Omdat de gemeenteraad in zijn vergadering van 23 februari 2023 heeft besloten om deze middelen na ontvangst toe te voegen aan het budget voor de tijdelijke onderwijshuisvesting voor de Internationale Schakelklas, stellen wij de raad voor om deze middelen via een bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 hiervoor in 2023 beschikbaar te stellen.

53

Jaarstukken 2022 In de begroting 2022 is een eenmalig € 60.000 geraamd voor een subsidie aan de Stichting Hoger Onderwijs Gorinchem voor de ontwikkelfase en eerste uitvoeringsfase van de nieuwe hbo-opleiding. De stichting heeft als gevolg van de onhaalbaarheid het initiatief niet verder uitgevoerd, waardoor er in 2022 een incidenteel lagere last van € 60.000 ontstaat. Onder andere door het sluiten van de locatie voor het Kleurenlint aan de Laag Dalemseweg en het beperkte beroep op de middelen voor vandalisme zijn de exploitatielasten voor de multifunctionele schoolgebouwen in 2022 € 60.000 lager dan geraamd. Omdat een aantal gemeentelijke gymzalen onlangs is opgeknapt, hebben wij in 2022 incidenteel € 40.000 minder aan onderhoud uitgegeven dan geraamd. De gemeente ontvangt extra geld voor de aanpak van laaggeletterdheid (onderdeel Wet educatie en beroepsonderwijs, WEB). Deze middelen zijn specifiek bedoeld ter ondersteuning van de regierol van gemeenten en voor het bereiken van laaggeletterden door deze van een passend aanbod te voorzien. In 2022 is er om verschillende redenen minder besteed. Mede door de coronacrisis kon de uitkering niet volledig worden besteed. Daarnaast heeft de gemeente in de tweede helft van 2022 extra middelen ontvangen als gevolg van de prijsstijging en extra aandacht voor laaggeletterdheid. Een deel is direct ingezet voor de prijsstijgingen.

Sommige activiteiten konden niet opgestart worden o.a. omdat het in aanvang moeilijk was om gekwalificeerde docenten aan te trekken. Daardoor kon € 102.000 niet benut worden. Omdat de aanpak laaggeletterheid een meerjarig regionaal project is met de gemeenten Vijfheerenlanden en Molenlanden, stellen wij de raad voor om € 102.000 via een bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 hiervoor in 2023 beschikbaar te stellen. Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) is een meerjarige subsidie. De Rijksbijdrage 2022 was € 1.477.700 waarvan bijna € 1.400.000 is uitgegeven. De niet bestede middelen blijven beschikbaar voor inzet in latere jaren. Er blijft zowel bij de lasten als de baten € 79.000 over. Dit geeft per saldo geen resultaat. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is een Specifieke Uitkering Corona die tot eind juli 2025 uitgegeven mag worden. In 2022 zijn deze middelen besteed aan interventies gericht op achterstanden opgelopen door de coronapandemie. De niet bestede middelen blijven beschikbaar tot eind juli 2025. Voor zowel de lasten als de baten is dit € 392.000. Dit geeft per saldo geen resultaat. Er is € 66.000 minder uitgegeven aan peuter- en kinderopvang omdat de zomerschool voor kinderopvang uit de middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs is bekostigd. Wat er niet besteed wordt bij het NPO moet nl. worden terugbetaald aan het Rijk in 2025.