201112 Concept Verslag Raadsvergadering.docx

Dat ging over het gelijkzetten van de klok met betrekking tot de financiële situatie en niet zozeer over begroting en perspectiefnota. Maar in het voorjaar hebben wij als oppositie een handreiking gedaan naar de coalitie, daar werd heel positief op gereageerd en vervolgens gebeurde er niets meer. Dat vind ik teleurstellend. I - 56

De heer Oostrum: Ik snap de teleurstelling, maar niet helemaal. Als er nu een hoop geld te verdelen was, en we hadden een heleboel keuzes kunnen maken, dan hadden we dat zeker met elkaar moeten bespreken, en daar was volgens mij de uitnodiging ook voor bedoeld – zo heb ik hem althans uitgelegd –, maar ik constateer dat er een beleidsarme begroting ligt met een aantal zaken die min of meer noodzakelijk moeten gebeuren en dat er weinig te kiezen viel. Dat werd ook in de eerste termijn door een aantal fracties benadrukt. Ik constateer dat in ieder geval bij mijn fractie de wens leeft om nog anderhalf jaar samen zo door te gaan en te proberen elkaar op de hoogte te houden en met elkaar te praten. Ik begrijp ook dat er verschillende meningen bestaan over wat goed is en wat beter kan. In dat opzicht blijft het een democratie en zal er altijd iets te kiezen blijven. Volgens mij moeten we daar blij mee zijn. Voorzitter, ik ga even op de verschillende partijen in en dat doe ik aan de hand van de moties, alhoewel: niet altijd. Wat betreft de tweede termijn van de heer Schefferlie, ik zou bijna zeggen: ik wou dat ik het had kunnen zeggen op deze manier. Ik sluit me daar heel graag bij aan, dat scheelt mij een hoop tijd. Ik zou zeggen: de appel valt niet ver van de boom. Bij de VVD kom ik even bij de eerste termijn.

Ik pakte die eerste termijn voor me en toen dacht ik: zo, dat is veel tekst, welke 1500 woorden zal ik nu eens lezen? Ik heb het toch maar helemaal gelezen, maar ik moet eerlijk zeggen: het betoog van de heer Wientjes zonet was een stuk duidelijker. Wat ik overigens wel aardig vond: de heer Wientjes zegt “als je stopt voor oranje”, maar als je stopt voor oranje, wordt het rood en dat is wel het laatste wat we willen zien in het stoplichtenoverzicht. Voorzitter, ik kom bij de moties. Het amendement van het CDA steunen we, de motie die raadsbreed is ingediend uiteraard ook. Daarbij wil ik een compliment maken voor de mensen die de petitie hebben opgesteld, want die is heel erg goed geland en bijna 20.000 keer onderschreven nu. De motie van Stadsbelang en Democraten Gorinchem steunen we, de motie van Democraten Gorinchem en Partij van de Arbeid uiteraard ook. De motie van ChristenUnie/SGP over de pauzeknop past bij onze vraag, aandacht voor schuldproblematiek, maar het college pakt het al prima op, dus we zullen deze motie verder niet steunen; we zien hem als overbodig. De raadsinformatiebrief geeft er ook alle aanleiding toe om te constateren dat dit volop gebeurt. Dan de motie ‘Waardeer de voedselbank’.

Wij waarderen de voedselbank zeer en zouden het ook zó willen uitleggen dat de wethouder vooral de gelegenheid moet hebben om in overleg met de voedselbank te kijken hoe deze waarderingssubsidie het beste kan worden ingezet. Die ruimte moet volgens mij in de motie dan ook gegeven worden. Ik hoop dat mevrouw Molengraaf daar zo meteen nog even op wil reageren. Met de SP zijn wij het eens dat het wonen een landelijke problematiek is. Er wordt onderzocht hoe dat plaatselijk uitvalt, dus de motie is wat mij betreft overbodig. Datzelfde geldt voor de andere twee moties van de SP. Die worden opgepakt, ofwel landelijk, ofwel door Avres. Bij D66 komen we ook geen motie tegen die we willen steunen. De motie over de fietsenstaling van GroenLinks zullen we ook niet steunen. Voorzitter, binnen mijn vijf minuten volgens mij. Dank u wel. I - 57

De voorzitter: Dank u wel. ChristenUnie/SGP. Mevrouw Molengraaf-Vullers: Dank u wel, voorzitter. Ik zal ook proberen binnen de vijf minuten te blijven. Allereerst willen we op het financiële verhaal ingaan. Het valt ons op dat de wethouder beaamt dat de rentelast stijgt, ondanks alle afkooppogingen daartoe, en dat de schulden stijgen met 50 miljoen. Dus in plaats van 5 miljoen investeringsruimte pakt dit college 50 miljoen. De claim is dat dit college schuld afbouwt, maar dat doen feitelijk de colleges vanaf 2025 pas. Dit college zadelt dus feitelijk colleges vanaf 2025, toekomstige colleges en de stad, op met een schuldenafbouw. Vier colleges lang mogen colleges dat gaan doen, en die beheren ook nog een beperkte investeringsruimte… De heer Oostrum: Voorzitter. Mevrouw Molengraaf zegt dat dit allemaal uit de lucht komt vallen, maar dit zijn de zaken die besproken zijn eerder dit jaar. Er is een uitgebreide sessie geweest, er zijn zelfs twéé uitgebreide sessies geweest, waarin zowel de investeringen als de effecten op de begroting en het weerstandsvermogen zijn toegelicht door de wethouder en de ambtenaren. Daar is dit allemaal aangekondigd, het is uitvoerig besproken. Mevrouw Molengraaf-Vullers: Ja, maar dan ben ik het er nog niet mee eens! De heer Oostrum: Nee, maar u doet net alsof het uit de lucht komt vallen en volgens mij is het iets dat al een half jaar speelt.

Mevrouw Molengraaf-Vullers: Nee, ik doe niet alsof dit uit de lucht komt vallen. Het is een constatering die ik doe. Dit is de conclusie die ik trek uit de financiële stukken en uit de toelichting van de wethouder. De heer Oostrum: Dat bedoel ik: u doet alsof u het nu constateert… Mevrouw Molengraaf-Vullers: Nee u begrijpt echt niet wat ik bedoeld heb met het feit dat wij teleurgesteld zijn over de betrokkenheid. Natuurlijk hebben we I&O’s gehad, maar dat is wat anders dan raadsbreed met elkaar afstemmen over het aanpakken van de coronacrisis. Dat was de aanleiding om een handreiking te doen. Daar is toen heel positief op gereageerd, vervolgens hebben we niks meer gehoord, en nu horen we: ja, het was toch allemaal beleidsarm, dus het maakt niks uit. De voorzitter: De heer Schefferlie, interruptie. De heer Schefferlie: Ja, voorzitter, ik denk dat het goed is om daar ook in toe te geven. Ik denk dat we daar minder van gemaakt hebben dan we hadden voorgesteld. Ik moet je wel zeggen: wij hebben een hele mooie sessie gehad, toen ik die met de heer Barth heb georganiseerd, die toen wel in de perspectiefnota aan de heer Van Zanten vroeg van “had u niet liever zelf de regie gehad?”, dat vond ik toen jammer, toen dacht ik “ja, schakel je dan toch niet liever op een regie van de gesprekken via de gewone sessies?”.

Desalniettemin vind ik het terecht wel wat mevrouw Molengraaf zegt, dat wij de suggestie hebben gewekt dat we daarin meer met elkaar zouden optrekken. Dat hebben we te weinig gedaan, denk ik, weliswaar doordat er een septembercirculaire was die geen aanleiding I - 58

gaf om meteen te interveniëren, maar ik wil toch zeggen dat we daar te weinig gedaan hebben. Ik ga voor een herkansing en bovendien wil ik dan nog iets extra’s aanbieden aan mevrouw Molengraaf. Waar ze zei dat de komende vier colleges eigenlijk opdraaien voor wat er dan nog afgelost moet worden, stel ik eigenlijk voor om de volgende vier periodes met dit college door te gaan, zodat we dat zelf kunnen oplossen! Mevrouw Molengraaf-Vullers: En de heer Schefferlie komt ook nog langs als Sinterklaas als het even mee zit, dus mijn plezier kan niet op! Ik ga nog even verder met de financiële beschouwing… De voorzitter: De heer Wientjes, interruptie. De heer Wientjes: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik wil nog even op de twee voorgaande mannelijke sprekers reageren. Kijk, wat de heer Oostrum zegt, is “rij maar door oranje, want dan kom je nooit voor rood te staan”, en dat is nou precies wat mevrouw Molengraaf ook zegt: als je maar door oranje blijft rijden, zou je nooit in de toekomst colleges met die hoge schuldenlast op hoeven zadelen, want je kunt altijd terugbetalen. Maar wat ze vergeten is dat er bij een oranje stoplicht toch wel wat aan de hand is, want er kan van de andere kant binnenkort toch ook een auto aankomen en we weten allemaal: als je maar net door oranje rijdt…, nou, ik hoef het u verder niet uit te leggen.

Het gaat over de risico’s die dit college neemt, en die schuift ze over haar regeerperiode heen. De schulden gaan we pas aflossen als alles meevalt, zoals nu geprojecteerd in 2025. De voorzitter: Graag een korte interruptie! Mevrouw Molengraaf. Mevrouw Molengraaf-Vullers: Ja, voorzitter, en dat allemaal in mijn tijd. Nou, moet kunnen. Overigens waardeer ik wel de erkenning van de heer Schefferlie, dat doet me wel goed, want dat is precies wat ik bedoel. Voorzitter. Nog een mooie erkenning is van wethouder Van Doesburg dat participatie moeilijk is en dat op dat gebied nog een hoop te leren is. Die erkenning is ook mooi, maar ik wil er wel bij zeggen: oké, en dan nu actie, want er is al tweeënhalf jaar voorbij. Op onze vraag in eerste termijn wat de wethouder nou vindt van het jongerenwerk, hebben we eigenlijk helemaal niets gehoord, dus daar horen we nog graag wat over in zijn tweede termijn. Dan kom ik bij het wonen, voor jong, voor kleine beurs en vooral ook voor ouderen met een kleine beurs. Na tweeënhalf jaar praten over transformatie zien we daar ook nog weinig resultaten van. We vragen ons ook af wat de wethouder dan wél een goed moment vindt om er een tweede corporatie bij te trekken. De reserve voor het sociaal domein is in de afgelopen jaren opgebouwd voor incidentele tegenvallers en wordt nu echt ingezet voor structureel twee jaar personeelskosten.

Dat heeft niet onze voorkeur. Wij willen nu vast aankondigen dat wij bij de behandeling van de Omgevingswet scherp zullen letten op hoe stevig de positie van inwoners wordt neergezet en hoe toezicht en handhaving van de gemeente vorm krijgt. Voorzitter, dan ga ik naar de moties. Dat wij de raadsbrede motie over de spoedeisende hulp mee zullen steunen, is helder.

I - 59

De motie van Stadsbelang over de taskforce zullen wij ook steunen; die vinden wij heel sympathiek. De motie Beeldzorg lijkt ons overbodig, want wat ik in de zorg zie is dat het al enorm veel gebeurt. In het ziekenhuis krijgt iedereen een iPad en kan z’n eigen cliëntendossier inzien. Dus het gebeurt al enorm veel en volgens mij gaan wij er niet over, dus wij zullen hem niet steunen. De motie Vlindertuin van de Partij van de Arbeid zullen we steunen, evenals die over nazorg bij overlijden van de partner. Over het amendement van het CDA hebben we nog wel wat vragen, want waarom alleen in de binnenstad en waarom alleen terrashuur, waarom geen andere ondernemers die ook geleden hebben onder de corona, die precario moeten betalen? Wij willen daar dus nog wel wat toelichting op, waarom dat eigenlijk eenzijdig voor de horeca in de binnenstad geldt. De voorzitter: De heer Onvlee, interruptie. Mevrouw Molengraaf-Vullers: Ik dacht dat hij dat misschien in zijn tweede termijn zou doen, maar prima. De heer Onvlee: Het leek me goed om er nu al even op te reageren. Ik geef aan dat het vooral met name de binnenstad is, maar het is niet zo dat het alleen voor de binnenstad geldt. Ik heb het in het amendement ook expliciet over de horecaondernemers.

Je kunt het heel breed trekken en er allerlei andere dingen bij nemen, maar dat had ik dan graag wat eerder gehoord, zodat we er specifieker naar hadden kunnen kijken. Ik heb nu hiernaar gekeken, ook omdat er in het reactivatieplan al heel veel gebeurt. Je scheldt het op deze manier gewoon kwijt voor de horecaondernemers, althans: je int het niet, vandaar de keuze om nu naast alles wat al gebeurt, want er gebeurt heel veel, ook deze doelgroep te pakken. Mevrouw Molengraaf-Vullers: Volgens de wethouder zit het dan niet in de coronabudgetten; daar gaan we nog even over nadenken. Ik was bij de motie van de SP. De gedachte achter eerlijk wonen vinden wij bijzonder sympathiek, maar we denken niet dat we deze motie kunnen steunen, omdat het particuliere verhuur om zeep kan helpen en dat lijkt ons niet de bedoeling. We zouden wel graag van het college horen hoe ze dan speculatie in Gorinchem tegen denken te kunnen gaan. Het minimumloon lijkt me iets landelijks, en daar zijn nu landelijk ook heel veel bewegingen over, dus ik zou zeggen: laten we dat gewoon eens even afwachten. De hulp bij toeslagen vinden we ook heel sympathiek, maar daar gebeurt dus al heel veel in, dus die zullen we ook niet steunen. De motie ‘lokale democratie’ hebben we mee ingediend. De motie ‘Diftar, omdenken in afval’ zullen we niet steunen, want we denken niet dat diftar gaat werken.

De motie ‘Daad bij het woord’ hoort wat ons betreft thuis in het coronapakket.

I - 60

Over de motie ‘stage’ aarzelen wij een beetje. Er komt nu al heel veel op de gemeente af en dit vinden we toch wel een pittige extra opdracht, maar ik hoor graag van de wethouder wat hij in positieve zin al doet hieraan, waardoor deze motie wellicht overbodig is. De motie ‘Fietsenstalling’ van GroenLinks zullen wij steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. CDA. De heer Onvlee: Dank u wel, voorzitter. Ik wil een aantal punten meenemen en vervolgens wat verder inzoomen op de moties. Ik begin met de opmerking van mevrouw Dansen rondom de acute zorg, om ook de landelijke partijen te benaderen. Nou, die handschoen pakken we op, dat zullen we doen. Sterker nog: het verkiezingsprogramma van het CDA is onlangs in concept verschenen en daar stond wat ons betreft nog onvoldoende in dat het voor regionale ziekenhuizen enorm belangrijk is, dus daar zullen we op acteren met alle buurgemeenten uit de regio. Op die manier proberen we invloed uit te oefenen; we gaan ze bellen. Over verkiezingsprogramma’s gesproken: ik las van de week dat de VVD in haar nieuwe verkiezingsprogramma pleit voor een sterkere publieke sector. Ik schrok dan ook wel even toen de VVD lokaal aangaf een klein, efficiënt, effectief ambtenarenapparaat te willen met alleen maar senioren.

Ik hoop dat het een soort typefout was, want we hebben gewoon een sterke overheid nodig en ik ben blij dat de VVD dat landelijk ook begint in te zien. De heer Wientjes: Mag ik daar wat op zeggen, mevrouw de voorzitter? De voorzitter: Ga uw gang. De heer Wientjes: Leuk dat u ons verkiezingsprogramma zo goed leest, maar jammer dat u het zo slecht interpreteert. Wij zijn natuurlijk voor een hele sterke en goeie overheid, maar dat zegt niet dat je die heel zwaar moet bemensen en het is de vraag hoe je dat dan vervolgens moet bemensen. Wij blijven voor dat kleine kerndepartement en voor inhuren wanneer we het nodig hebben. De heer Onvlee: Ik begrijp dat dat uw lokale standpunt is, maar de heer Dijkhoff heb ik horen zeggen dat het niet vanzelf goed komt als we op dezelfde weg door blijven gaan, en die woorden wil ik u vooral meegeven. Voorzitter. Wij hebben vragen gesteld over de eenzaamheid. Het bedrag van anderhalve ton wordt nu eigenlijk over een aantal jaren uitgespreid en daar maken wij ons toch wel zorgen over, want het is nu echt een actueel iets, zeker door het wegvallen van netwerken en activiteiten. Wij zijn benieuwd wat we nu komend jaar concreet gaan doen, want dat is mij onduidelijk. We gaan iets signaleren, iets ondersteunen en iets informeren, maar wát het dan precies is, horen we graag nog even. Dan de leegstand van het stadhuis, de transformatie.

Misschien is het me ontgaan, maar daar hebben we toch wel wat vragen over gesteld en we zijn benieuwd wat daarmee nu gaat gebeuren.

I - 61

En dan de veiligheid, voorzitter. We zijn blij dat er een aparte avond komt over hoe we om moeten gaan met cameratoezicht. Tegelijkertijd geeft het onderbuikgevoel aan dat mensen het gewoon heel gevaarlijk vinden Buiten de Waterpoort. Onlangs hebben we van het parkeerpanel gehoord dat ze daar hun auto niet willen parkeren. Daarmee heb je ook extra parkeerdruk in de rest van de binnenstad en de leefbaarheid staat onder druk. Het duurt nu gewoon echt veel te lang. Het is nu weer een donkere periode en snelheid is echt geboden. Of camera’s dan ‘in the end’ de oplossing zijn, ik denk van wel, maar als er een andere manier is om de veiligheid daar sterk te verbeteren, ook goed. Ik hoop niet dat wij een aparte avond ergens in het voorjaar hebben en dan weer de lichtere dagen tegemoet gaan en weer een kans verkeken is. Dan de moties, voorzitter. Kort even over het amendement dat we zelf ingediend hebben rondom de terrashuur. Ik vond het een mooi antwoord van wethouder Van Zanten dat, mocht er compensatie voor komen vanuit het Rijk, het een mooi iets is om van daaruit deze kosten te dekken, en dat we voor nu in ieder geval een mooie dekkingsbron te pakken hebben. De voorzitter: Interruptie de heer Van Breemen. De heer Van Breemen: Voorzitter, dank u wel.

De heer Onvlee reageert nu op het antwoord van de heer Van Zanten op mijn vraag die hij niet goed begreep en daarop dus ook niet een goed antwoord gaf. Waar ik namelijk om vroeg is van: “goh, die dekking die het CDA voorstelt, waarom haal je die uit het potje ‘resteren Gorcums akkoord’ en waarom schrijf je die niet weg bij alle maatregelen corona, zoals wij dat bij heel veel corona-gerelateerde maatregelen wel gedaan hebben?” Dat vraag ik omdat je anders straks door heel de begroting allerlei posten moet gaan zoeken van “o ja, dat had ook nog met corona te maken, maar dat hadden we daar weggeschreven”. Dus het maakt me niet zoveel uit wie het betaalt. Kijk, als het Rijk het betaalt, is het fijn, maar in principe betalen wij het nu, alleen ik zou het niet wegschrijven bij ‘resteren Gorcums akkoord’, maar wegschrijven bij kosten gerelateerd aan corona. De heer Onvlee: Nou ja, als het op die manier boekhoudkundig overzichtelijker voor u is, laat ik dat vooral aan de wethouder over. Op deze manier is er in ieder geval dekking en als de wethouder daar nog iets aan wil toevoegen, horen we dat graag. Ik weet niet of de motie over eerlijk wonen nog steeds gehandhaafd wordt, maar in ieder geval komt het college er voor een deel op terug en dat wachten we rustig af. Daarom zullen we hem niet steunen.

Hulp bij toeslagen gebeurt al heel veel, heb ik begrepen, en daarmee is de motie ook overbodig. Tot slot van de SP de motie over het minimumloon. Dat is landelijk en daar gaan wij niet over, dus die zullen we ook niet steunen. Dan de Vlindertuin van de Partij van de Arbeid. Die motie hebben we mede ingediend, een mooi initiatief en we hopen dat dat in het voorjaar gerealiseerd kan zijn; dat zou helemaal mooi zijn. Nazorg bij overlijden: positief daarover, om even die extra steun te bieden op dat moment.

I - 62

Dan de fietsenstalling. Ik ben nog even benieuwd wat dan die kosten zijn, want ik heb het idee dat dat toch wel hele hoge kosten zijn en hoe gaan we dat dan dekken? Tegelijkertijd moeten we vooral kijken of het op dit moment wel het meest nodig is. De motie Beeldzorg, daar zijn wij voor. De voedselbank-motie hebben wij mede ingediend en zullen we steunen. ‘Bevries de schulden’: mooi antwoord van de wethouder en een belangrijke motie, zullen we steunen. En dan ‘Daad bij het woord voegen’. Ik heb eigenlijk vanavond gehoord vanuit het college dat op al die onderwerpen gewoon al heel veel gebeurt en heel veel gecompenseerd wordt. Dat is eigenlijk een compliment waard. Het is fijn dat de motie het college uitdaagt om daarop te antwoorden, maar daarmee is hij ook meteen overbodig geraakt. De voorzitter: Interruptie de heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Ik ben toch wel benieuwd. De heer Onvlee geeft aan dat de motie omtrent cultuur, sport en welzijn overbodig is omdat er al heel veel wordt gedaan.

Maar hoe kijkt hij dan terug op z’n eigen amendement om de terrashuren af te schaffen, terwijl er al zoveel wordt gedaan via reactivatie in de lokale economie? Zou dat dan ook niet overbodig moeten zijn? Of kun je iets wat al in gang is gezet op die manier een steun in de rug geven? De heer Onvlee: Volgens mij heb ik het sowieso niet over afschaffen gehad, maar goed, dat is misschien een kwestie van woordkeuze. Volgens mij is het iets wat nog niet gebeurt met die terrassen voor 2021 en de dingen die de heer Tekir vraagt gebeuren wel. Dus ja, dat is daarmee dus ook het antwoord. Diftar, daar loopt al een heel traject in, onlangs een I&O over gehad en volgens mij is het goed om het daar voor nu bij te laten in plaats van zo snel hierover te kiezen. Stagiaires: wij vertrouwen erop dat het gebeurt zoals de wethouder aangaf. En de ‘Waakhond lokale democratie’: ik vond het een mooi antwoord van de voorzitter van “ja, we willen daar gerust wel naar kijken”. Tegelijkertijd zijn wij er ook wel benieuwd naar wat die mogelijkheden nou zijn, maar niet om direct nou die cofinanciering te regelen. Wij hebben er in het voorjaar ook al schriftelijke vragen over gesteld en de toezegging van de burgemeester vind ik prima. Dus daarmee zullen we ook deze motie niet steunen. Tot slot: de motie van Stadsbelang zullen we steunen. We zijn wel benieuwd wat dat oplevert. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. SP. Mevrouw Dansen: Dank u, voorzitter. Voor het eerst, en ik heb al heel wat begrotingen langs zien komen, zijn al mijn vragen beantwoord. Dat is toch best wel bijzonder, al is er wel verschil op de inhoud en de kwaliteit, dus ik heb daar nog wel een paar zuurtjes over. In antwoord op mijn vraag wat er nou concreet wordt gedaan op het gebied van wonen voor mensen met een beperkt inkomen, zei wethouder Van Doesburg: nou ja, we hebben I - 63

afspraken gemaakt en er zijn ontwikkeltrajecten. Het is jammer dat ik het moet zeggen, maar ook dat vind ik nou niet bepaald concreet. Aan zo’n antwoord hebben we weinig en dat geldt helaas ook wel een beetje voor het antwoord dat gegeven werd op onze toeslagen-motie en de vragen daarover. Als ik dan hoor dat het wel duidelijk is hoeveel mensen problemen hebben met de toeslagenaffaire, namelijk 28, dat er contact is met twee en dat de rest een briefje heeft gehad, denk ik: jullie hebben mijn motie heel hard nodig. Maar goed. De moties. Met het amendement van het CDA gaan wij niet instemmen. Er is al meer dan genoeg over gezegd. In het verleden hebben wij ook gezegd dat wij het niks vinden om een bepaalde groep zoveel te geven en anderen gewoon heel erg weinig. Dat is niks voor ons. ‘Behoud spoedeisende hulp’, daar zijn wij zeker voor, dat zal duidelijk zijn. In dat kader wil ik de fracties in Gorinchem die een partij in de coalitie hebben bedanken voor hun toezegging dat ze in ieder geval gaan vragen of ze misschien na willen denken over hun eerder gegeven stem. De stemmen staakten met 75 tegen 75, dus, nou ja: één stem zou al genoeg zijn, dus doe je best! Van de motie Beeldzorg moet ik zeggen dat wij daar niet voor zijn. Misschien weet u dat niet, maar ik heb 25 jaar in de zorg gezeten en mijn ervaring met beeldzorg is niet positief.

Het is een slap aftreksel van de omgang met mensen. Ik kan me voorstellen dat het in coronatijd even een mooie oplossing is, maar laten we het vooral niet als een echte oplossing zien. Mensen die zorg nodig hebben, hebben ook mensen nodig om die te geven. Het levensbestendig wonen met zorg, enz., ja, het is waar: het is fijner voor mensen om in zo’n geval in een soort van zorghotel in Gorinchem te kunnen wonen. Ik wil er wel van zeggen dat het tot voor kort kon in de bejaardenhuizen, maar ja, daar zijn we natuurlijk wel aan het afbouwen, dus misschien moet je het wel breder bekijken en je afvragen of we wel van al die verzorgingshuizen af moeten. De motie Vlindertuin vinden we een heel lief initiatief, dus daar zijn wij voor. Dan ‘Nazorg na overlijden partner van AOW-gerechtigden’, sorry: een brief sturen aan mensen, een lieve, goed opgestelde brief met telefoonnummers en zo, dat vinden we eigenlijk maar niks. Als je wat wilt doen voor mensen in zo’n geval, doe dan écht wat. Er zijn organisaties genoeg die zich daarmee bezighouden, geef daar dan subsidie aan en laat die dat vooral doen, maar maak je er niet van af met een brief. De moties ‘Bevries de schulden’ en ‘Waardeer de voedselbank’ dienen wij mede in, dus die zullen wij zeker steunen. Dan krijgen we onze eigen moties…. De voorzitter: Interruptie de heer Oostrum.

De heer Oostrum: Ja, voorzitter, het momentum was al voorbij. Mevrouw Dansen: het gaat niet alleen over de brief. Ik was al heel blij met de toezegging van beide wethouders dat er zowel vanuit dienstverlening als vanuit het sociaal domein positief op gereageerd wordt en dat eraan gedacht wordt om gewoon het loket welzijn daarvoor aan te wijzen. Dat lijkt me een uitstekende plek. Dus ik ben blij dat ik op mijn wenken bediend word. Dank u wel. I - 64

Mevrouw Dansen: Nou, dan hebt u mij niet meer nodig. Ik ga even kijken naar onze eigen moties. De motie ‘Eerlijk wonen’ is inderdaad een motie waarvan wij hopen dat het zal maken dat mensen niet meer kunnen speculeren met woningen die niet bedoeld zijn om ermee te speculeren. Daarom noemen we het ook een woonplicht. Ik bedoel: je mag best een huis kopen, natuurlijk, maar ga er dan ook wonen. De wethouder heeft toegezegd dat hij er dingen mee gaat doen in het eerste kwartaal van volgend jaar, dus wij zullen de motie aanhouden tot het eind van het eerste kwartaal en dan overwegen of we hem opnieuw indienen, of niet. De motie ‘Minimumloon’ ga ik zeer beslist niet nog een keertje aanhouden. Je kan zeggen dat dit een landelijke aangelegenheid is, maar dat is niet wat betreft mensen in Gorinchem. Ik bedoel: je zou als college best kunnen kijken naar wie er allemaal dingen doen voor ons en of die mensen in dienst hebben die zo weinig verdienen dat het minder is dan 14 euro bruto. Maar ja, dat moet je wel willen. De hulp bij toeslagen, daar zei ik zojuist al van dat, als er 28 mensen zijn in Gorinchem die problemen hebben met toeslagen, en je hebt contact met twee daarvan, er echt nog wel meer te doen is.

En dan hebben we het nog niet eens over de problemen die er nog aan gaan komen, want er wordt op dit moment een hoop onderzoek gedaan naar wat er nog meer mis is gegaan bij de Belastingdienst, dus misschien is er nog wel meer werk in Gorinchem. De motie ‘Waakhond lokale democratie’: daar zijn wij voor. Ook met de motie ‘Ook stagiaires kunnen thuiswerken’ kunnen wij instemmen. De motie ‘Daad bij het woord voegen’, kan eveneens op onze instemming rekenen, de motie ‘Diftar’ echter niet. Wij vinden diftar zeker niet de beste oplossing. Dat je moet gaan betalen als je veel vuil hebt lijkt een leuke stok achter de deur te zijn, maar je kunt er ook akelig afvaltoerisme van krijgen. Dus wij zullen daar niet voor stemmen. De laatste motie betreft het handhaven van de bewaakte fietsenstalling in de binnenstad. Ik mag in deze binnenstad wonen, ik woon ook in een steeg en ik weet waar iedereen z’n fietsen zet in Gorinchem: in de stegen. Ik zou het dus heel fijn vinden als de fietsenstalling gewoon blijft, al was het alleen maar voor de bewoners in de binnenstad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. D66. De heer Tekir: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik moet zeggen: het wordt een uitdaging om binnen de vijf minuten te blijven, maar ik hoop dat de coulance die voor het college geldt ook voor ons geldt. De voorzitter: Zeker. De heer Tekir: Fijn.

Ik ga in ieder geval niet alle moties af, want dat gaat echt veel te lang duren. Ik begin met een stukje financiën. In eerste termijn was er een korte discussie over de algemene reserve in relatie tot het weerstandsvermogen en “wat rekenen we wel en niet in deze begroting?”. Ik gaf daarbij aan dat het hoogstens ongebruikelijk is, en eerder creatief, dat je nu al rekening houdt met een algemene reserve waarvan nog moet blijken of je die wel of niet overhoudt aan het einde van dit jaar. Dat moet zijn beslag krijgen in I - 65

de jaarrekening, die we nog moeten krijgen. De wethouder gaf aan: nou ja, goed, dat is niet creatief. Kijk, ik ben dan wel benieuwd: het is hoogstens ongebruikelijk, we hebben dit nog nooit gedaan, als het niet creatief is, wat is het dan wel? Ik neem dit voorbeeld, om eigenlijk het signaal af te geven dat, als het weerstandsvermogen in dit geval buiten de norm schiet, in dit geval met een hele goede reden, want we hebben gewoon 42 coronarisico’s gekwantificeerd, we daar dan gewoon transparant over moeten zijn. Laten we dan niet de neiging hebben om dan toch een hogere norm te willen presenteren, namelijk die 1,38, als we rekening houden met toekomstige reserves. Ja, dat is allemaal leuk en aardig, maar op die manier denk ik dat je niet het goede gesprek krijgt in de raad, omdat je ook niet transparant bent. Die transparantie is zeker op het gebied van financiën van belang, en die wil ik nog eens onderstrepen. Overigens, wat de begroting betreft: de wethouder is er niet meer op ingegaan, maar ik had eerder al aangegeven dat er een fout zit op pagina 152 met betrekking tot de afschrijving van het Vestingplan 2019. Het kan niet zo zijn dat we daar 250.000 euro voor gaan afschrijven. Dus even voor straks: met die correctie zullen wij akkoord gaan met de begroting, maar niet met die omissie.

Dan wil ik het hebben over iets anders, voorzitter, en dat is hoe wij deze vergadering hebben ervaren, en dan met name de reactie vanuit het college in de richting van de moties, onze moties in dit geval. Het gaat er mij niet om of de moties wel of niet worden gesteund, want daar hebben natuurlijk alle fracties een eigen afweging in te maken. Maar de wijze waarop het college de moties heeft ontraden, ofwel overbodig heeft verklaard, is voor ons hoogstens onverklaarbaar en geeft ons ook niet het gevoel dat wij hier samen de stad aan het maken zijn en samen de schouders zetten onder een begroting voor 2021. Dat vind ik heel jammer, dat vindt mijn fractie jammer, dus dat wil ik gezegd hebben. Nogmaals: het gaat er niet om of moties het uiteindelijk wel of niet halen, maar wel om de wijze waarop, en daar wil ik op ingaan. Van moties die oproepen om iets te doen in de richting van mogelijk beleid dat al een vervolg krijgt, of uitwerking krijgt, zou je ook kunnen zeggen dat het een steun in de rug is om die moties wel positief te adviseren. Ik noem het voorbeeld van de maatschappelijke partners. We hebben een motie ingediend, daar zijn we al langer mee bezig, om de maatschappelijke sectoren niet te vergeten in deze coronacrisis: sport, cultuur, welzijn, ik heb ze vaak genoemd. De reactie van het college is: overbodig, omdat daar al veel in gebeurt en omdat we al veel doen.

En als ik dan kijk naar het amendement van het CDA om, net zoals dit jaar, geen terrashuur te heffen – eerder zei ik ‘afschaffen’, maar het gaat om het niet heffen van terrashuur –, dan is dat gewoon voortzetting van wat het college in 2020 al heeft gedaan. Het amendement van het CDA vraagt om dat in 2021 weer te vervolgen, en daarvan zou je dus ook kunnen zeggen dat het overbodig is, want we doen het al. Dus die redenering en die afweging van moties gaat wat ons betreft mank, en dat vinden we erg jammer. Hetzelfde zien we bij de stages. Het college geeft zelf aan op de schriftelijke vragen die wij hebben gesteld dat het gewoon ingewikkeld is en dat er belemmeringen zijn… De voorzitter: De heer Onvlee, interruptie.

I - 66

De heer Onvlee: Ja, dank u, voorzitter. Er staat nergens, in welk stuk dan ook: we hebben in 2020 geen terrashuur geïnd, dus doen we het ook in 2021. Volgens mij moet je daar een expliciet besluit over nemen. Dus dat is niet “dat doen we al”, dus de vergelijking gaat wel mank inderdaad. De heer Tekir: Vandaar dat wij uw amendement ook wel gaan ondersteunen. Het gaat er mij alleen om dat er wel een lijn zou moeten zijn in de afwegingen vanuit het college in de voorstellen die worden gedaan, want het voorstel dat u doet heeft het college in 2020 al uitgevoerd. En ja, er is inderdaad nog geen besluit genomen voor 2021, vandaar dat u dat voorstelt en vandaar dat wij het ook zullen ondersteunen. Maar datzelfde doen wij ook voor de sectoren sport, cultuur en welzijn… De voorzitter: Mijnheer Tekir, u heeft uw punt gemaakt. Ik denk dat het college daar in tweede termijn op zal reageren. De heer Tekir: Dat zou heel fijn zijn, want hetzelfde bespeur ik ook bij de motie over stages. Daarvan geeft het college aan, in antwoord op de schriftelijke vragen die wij hebben gesteld, dat er belemmeringen zijn in thuiswerksituaties. Nou, met de oproep die de minister heeft gedaan vragen wij vervolgens om dan te verkennen hoe je die belemmeringen toch weg kan nemen, en dan is het ineens overbodig omdat het specifiek bedoeld was voor bepaalde mbo-stagiaires.

Je zou ook kunnen zeggen: we zien het als een steun in de rug, want dit waren we al van plan en daar staan we positief tegenover. Diftar is ook zo’n voorbeeld. De wethouder noemt een aantal voorbeelden van mogelijke oplossingen, zoals nascheiding, vinden we ook heel interessant overigens, diftar is er zo één, die je zou kunnen betrekken bij je planvorming. Je zou dan ook kunnen zeggen: beste raad, dank voor de suggesties, nemen we mee en we komen erop terug. Want het gaat er ons om dat we niet per se voor de ene of de andere oplossing kiezen, maar wel dat er wordt nagedacht over alternatieve vormen in de wijze waarop we omgaan met afvalstoffen. Kortom, dat vinden we erg jammer. Nogmaals: ik zal niet alle moties één voor één nagaan, want ik heb mijn tijd vooral willen benutten voor deze, nou ja, metareflectie op deze vergadering. Wat ik wel kwijt wil is dat we bijvoorbeeld zo’n motie als ‘Beeldzorg’ niet zullen steunen, al is die wel sympathiek. Maar er staat dan in het dictum van de motie dat hij met grote spoed uitgevoerd zou moeten worden. Ik kan u zeggen, voorzitter: mijn fractie krijgt daar jeuk van, temeer omdat er al zoveel moties op de plank liggen die deze raad heeft aangenomen, die ik zo zou kunnen opnoemen, die nog op uitvoering wachten, en dan krijgen wij hier moties die ineens met grote spoed uitgevoerd moeten worden.

Ik noem er één toch, in het kader van de schuldenmotie, die wij zullen steunen. Ik moest er ineens aan denken dat wij twee jaar geleden een motie hadden ingediend om regelvrije hulp in de zorg mogelijk te maken. Kortom, voer eerst de moties uit die er al liggen en laten we vervolgens kijken welke motie we wel of niet met spoed gaan behandelen. Verder wil ik u bedanken, voorzitter, voor uw genuanceerde steun voor de motie ‘lokale journalistiek’, want zo was hij ook precies bedoeld. Laten we verkennen of we gebruik kunnen maken van de cofinancieringsregeling die de provincie open wil stellen. Daarmee

I - 67

zeggen we natuurlijk nog niet of we daar daadwerkelijk van gebruik gaan maken of niet, maar ik hoop dat dat wel zal blijken uit de analyse die u gaat verrichten daarop. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. GroenLinks. De heer Van Breemen: Ja, voorzitter, dank u wel. De heer Tekir had een metareflectie over deze vergadering en die heb ik eigenlijk ook. Er zijn een aantal mensen die de laatste jaren gezegd hebben van “goh, die begrotingsraad duurt allemaal zo lang, laten we de eerste termijn schriftelijk doen”, en daar heb ik altijd van gezegd: laten we dat vooral niét doen, want dan wordt het een heel erg gemankeerd vraag- en antwoordspel. Dat is eigenlijk precies wat nu gebeurd is. Het college heeft ruim twee uur lang antwoorden gegeven op allerlei vragen, en dat is wat je uitlokt als je de eerste termijn schriftelijk doet: je haalt echt de ziel uit het debat, en je zou je bijna kunnen afvragen of je de eerste termijn van het college ook niet schriftelijk zou moeten doen, althans alle antwoorden op vragen, zodat je de ruimte hebt voor waar het echt om gaat, namelijk de brede visie en de grote lijnen van “goh, waar willen wij nou naartoe met deze begroting en hoe staat Gorinchem er financieel voor?” Dat hebben wij erg gemist in deze vergadering en dat uit zich nu ook weer in de tweede termijn van de fracties, en dus ook in die van mij.

Een aantal punten die het college heeft aangeroerd wil ik even aanstippen. Wethouder Kraaijeveld zei enthousiast “we gaan volgend jaar echt beginnen met de warmteadaptatieplannen”. Nou, dat zal wel moeten, want die moeten in 2021 klaar zijn. In 2018 zei onze fractie al “goh, college, ga daar nou eens mee beginnen, dat is belangrijk”, en toen zei het college “nee, dat komt allemaal wel”. Toen wist de wethouder nog niet dat hij daar portefeuillehouder van was en nu moeten we er toch in het jaar dat het af moet hard aan gaan werken. Ik hoop van harte dat het lukt, maar ik had liever gezien dat we er eerder aan begonnen waren. In dat kader ben ik wel erg blij met zijn warme woorden over het warmtenet. We gaan daar mee door, nou gelukkig. Ook zonder die subsidie vanuit het Rijk moet het ongetwijfeld lukken, zeker als ook HVC en POORT6 daar heel enthousiast over zijn, en de gemeente is dat gelukkig ook nog steeds. Ook werd ik blij van zijn woorden over de opvang en begeleiding van daklozen en mensen met verward gedrag. Fijn dat daar aandacht voor is, en ik zou zeggen: houd ons daar zeker van op de hoogte, maar organiseer niet weer een I&O en doe dat gewoon schriftelijk. Dan kom ik bij het verhaal van wethouder Van der Geest over de fietsenstalling. Eigenlijk zegt hij: ik ben het met u eens en het zou mooi zijn als hij er was, maar ja, ik heb geen dekking, dus doen we het niet.

Toch hoorde ik hem daarna weer zeggen “ik ga wel onderzoeken of we op zaterdag open kunnen blijven vanuit coronabudgetten”. Als ik dat goed gehoord heb, en dat een toezegging is, zou dat heel fijn zijn. Desalniettemin vind ik ook dat er een principieel punt achter zit, namelijk: we willen al jaren een bewaakte fietsenstalling in Gorinchem, die hebben we nu en laten we hem dan niet sluiten en vervolgens drie of vier maanden later ergens anders weer openen. Laten we zorgen voor een soepele overgang daarin en als u nog dekking zoekt: ik hoorde de wethouder voor financiën heel enthousiast roepen dat het budget ‘uitvoering restant Gorcums akkoord’ daar best een goede post voor is. Dus kijk eens of daar nog iets in zit.

I - 68

Twee punten heb ik niet beantwoord gekregen waar ik echt wel benieuwd naar ben, namelijk hoe het college aankijkt tegen de begroting in één oogopslag zoals die dit jaar gepresenteerd is, wat eigenlijk een heel erge versimpeling is van hoe het document ooit was. Het is nu echt niet meer een verhelderend document, maar een heel erg saai staatje met vijf punten. Wij zouden graag zien dat het weer terug ging naar wat het was. En wij zijn nog wel benieuwd hoe het in Gorinchem gaat met de bibliotheek en de buurthuizen in relatie tot de coronamaatregelen, omdat zowel de bibliotheek als de buurthuizen een belangrijke voorziening in de stad zijn, juist ook in coronatijd. Dan kom ik bij de moties en amendementen, voorzitter. Ik ga niet voor het amendement van het CDA stemmen, niet omdat ik er tegen zou zijn om geen terrashuur te heffen, maar omdat het wat mij betreft een te beperkt amendement is, waarmee het CDA een beetje aan cherry picking doet van “goh, wie zullen we eens gaan steunen?”. Ik sluit me helemaal aan bij het betoog dat de heer Tekir daarover hield. Bovendien vind ik voor een heel jaar meteen nu al roepen “dat gaan we niet heffen” ook nogal rigoureus. Ik zou dat veel meer in een geheel aan maatregelen willen bekijken en, nogmaals: ik vind de dekking uit de uitvoering restant Gorcums akkoord een beetje gemankeerd. Dus daar zal ik tegen zijn.

Het spreekt voor zich dat ik de raadsbrede motie over de spoedeisende hulp zal steunen. De motie Beeldzorg, daar ga ik tegen stemmen. Ik was het erg eens met wat mevrouw Dansen daarover zei. Ik ken een stichting, die ik niet nader zal noemen omdat ik dan aan belangenverstrengeling zou doen, die daarover een heel goed artikel geschreven heeft, dat zorg met Skype en beeld echt niet gaat werken. Bovendien vind ik dat het echt niet iets is waar wij over gaan, maar iets waar zorginstellingen al heel goed mee bezig zijn en waar wij als gemeente niet tussendoor moeten gaan fietsen. De motie ‘Gorinchem levensbestendig wonen met zorg en einde’. Ik vind het woord ‘taskforce’ niet zo mooi, maar het idee wel, dus die motie ga ik steunen. Hetzelfde geldt voor de Vlindertuin. Complimenten aan de heer Koçak voor het idee. Het is mooi om hier aandacht aan te besteden en letterlijk ruimte voor te maken op de algemene begraafplaats. De motie ‘Nazorg na overlijden partner van AOW-gerechtigden’ steun ik ook. Hetzelfde geldt voor de moties 6 en 7. Motie 8, ‘Eerlijk wonen’. Ik vind dat de wethouder daar wel wat meer politieke lef mag tonen.

Er zijn al heel veel steden waar dit al gewoon gebeurt, dus waarom zou het hier in Gorinchem niet kunnen? Wij zouden het echt vinden getuigen van politieke moed om dit in ieder geval te gaan onderzoeken en bijvoorbeeld bij de grote projecten die Gorinchem te wachten staan ook echt toe te passen. De motie ‘Minimumloon’ heb ik mede ingediend, dus die steun ik. Dan de motie ‘Hulp bij toeslagen’. Ik begrijp heel goed wat mevrouw Dansen daarover zegt en dat er, ook als wij er maar twee kennen en de rest niet, nog wel werk aan de winkel is. Maar waar ik wel terughoudend over ben, is wie daarover gaat. Wij zijn echt geen probleemeigenaar in dit geval. Als wij nu gaan zeggen “wij gaan u helpen”, terwijl we dat eigenlijk helemaal niet kunnen omdat we er niet over gaan, scheppen we volgens mij een verkeerde verwachting. Ik wacht nog eventjes af of de wethouder daar iets over kan zeggen. Dan kom ik bij motie 11, ‘Waakhond lokale democratie’. Ik zit daar een beetje met een paradox, want ik vind namelijk dat cofinanciering en onafhankelijke media niet met I - 69

elkaar samen gaan. Er zijn genoeg voorbeelden in de wereld te vinden waar je ziet wat er gebeurt als de overheid de media gaat financieren. Ik vind dat een soort contradictio in terminis en ik zou graag van de burgemeester willen horen hoe zij daartegen aankijkt. Door alleen te zeggen dat we gaan kijken of we ons kunnen aansluiten bij de provincie, stap je over dat principiële punt heen van onafhankelijke media. Met D66 en ChristenUnie/SGP ben ik het eens dat het een waakhond voor de lokale democratie moet zijn, maar die zou niet moeten zijn aangelijnd door gemeentelijke financiering. De motie ‘Ook stagiaires kunnen thuiswerken’ steun ik, vooral omdat de wethouder het nét niet toe kon zeggen. Hij was heel dichtbij, maar zei toen toch ‘nee’. De motie ‘Daad bij het woord voegen’ steun ik ook, ook gezien ik gezegd heb over het amendement van het CDA. Dit is veel breder en dus ook veel verstandiger. De motie ‘Diftar’ steun ik niet, ten eerste omdat ik geen voorstander ben van diftar en ten tweede omdat ik zou zeggen: bekijk het eens in de breedte in plaats van ons alleen maar te focussen op diftar. Tot slot de motie ‘Fietsenstalling’. Daar heb ik al het nodige over gezegd. Ik zou zeggen: zoek ergens dekking en houd dat ding open. Daar wil ik het graag bij houden, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gorcum Actief… Excuus: de heer Van Mourik heeft een vraag.

De heer Van Mourik: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb een vraag over die fietsenstalling, waar de heer Van Breemen mee afsloot. Ik gaf al aan dat wij het erg positief vinden en wij zijn eigenlijk ook een fietsenstad, maar als het nu zo is dat de wethouder op een gegeven moment een berekening zou kunnen maken en dat het alleen de zaterdag zou worden, is dat dan acceptabel voor GroenLinks, of zegt ze van: hij moet de hele week open? De heer Van Breemen: De motie vraagt om zo ruim mogelijke openingstijden en als blijkt dat binnen de huidige mogelijkheden ‘zo ruim mogelijk’ alleen zaterdag is, dan is dat niet ideaal, maar wel mee te leven. Het gaat er mij vooral om dat er echt continuïteit is in een bewaakte fietsenstalling in Gorinchem, met een zo breed mogelijke openingstijd, die door de wethouder nader te bepalen is op basis van de mogelijkheden. De voorzitter: Dank u wel. Gorcum Actief . Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik de wethouders bedanken voor hun uitgebreide antwoorden. Natuurlijk liep dat uit, want wij hadden ook allemaal interrupties. Het is natuurlijk wel zo dat er royaal tijd was om de beantwoording voor te bereiden, vandaar dat hij daardoor misschien wat uitgebreider was. Het valt op dat er een enorm verschil van mening is over de begroting en over hoe je dat moet zien.

Het lijkt een beetje op de discussie “is je glas halfvol, of halfleeg?”, maar dat is hij eigenlijk niet, want deze coalitie ziet geen half glas, maar alleen maar een heel glas, geeft gewoon volle bak gas bij oranje en knalt er dwars doorheen, met de gevolgen voor de mensen die daarna komen. Als zij dat zelf zijn, hebben zij ook zelf de gevolgen voor de kiezen natuurlijk. Wij zien de begroting niet als heel ruim en royaal en veilig en zo. I - 70

Wij vinden het heel erg krap. Wij hebben een iets andere beeldspraak gebruikt dan de heer Wientjes met z’n oranje licht. Wij hebben het een storm genoemd en we weten uit ervaring dat je de schade pas kan opmaken als de storm is gaan liggen, en dat is hij nog lang niet. Dus dan moet je een beetje voorzichtig zijn en wij vinden dit een niet zo voorzichtige begroting. Wij hebben er bijvoorbeeld heel veel moeite mee om een overschot van de jaarrekening al op voorhand in te zetten. De vorige keer ging dat namelijk ook mis. Toen bleek dat het helemaal niet een overschot was. Dus wij zien daarin geen kans, maar een risico. Wij zeggen ook altijd: je moet de huid niet verkopen voordat de beer geschoten is. Wacht nou maar gewoon af of er wel een overschot is, en dan zien we wel hoe je dat gebruiken kan. Het is natuurlijk heel makkelijk om te zeggen dat we met de Enecogelden de schulden gaan betalen, maar dan ben je eigenlijk gewoon aan het potverteren en de Enecogelden er door aan het draaien. Wij zouden zeggen: sommige investeringen kun je misschien beter uitstellen, en dan zeg ik uitdrukkelijk niét áfstellen. Je zou veel beter een prioritering, een focus, kunnen gebruiken voor je investeringsplannen, en dat geldt natuurlijk ook voor die ruimtevragers. De OZB.

Wij zijn heel blij met de klip en klare toezegging van de wethouder dat de lasten in het moeilijke jaar van corona voor de OZB althans niet hoger zijn dan 1,5%. Dank daarvoor. Wat problemen hebben wij met het amendement van het CDA om de horeca te steunen. Het is sowieso al lastig om als gemeente het bedrijfsleven te gaan betalen als ze het moeilijk hebben, en welke dan en hoe dan? En wij hebben gewoon een hartstikke leuk en best goed economisch reactiveringsplan, dan zou ik zeggen: laat het daaronder vallen, of ga daar kijken of er wat te doen valt, maar niet alleen één beroepsgroep zo eruit pikken. Bovendien weten we helemaal niet wat het volgend jaar te bieden heeft voor wat betreft de terrassen. Het kan best zijn dat het gewoon een heel goed jaar wordt. Dus wij gaan dat amendement niet steunen. Vervolgens kom ik weer heel even op een financieel ding terug: dat sociaal domein. De wethouder zegt: we gaan die reserves gebruiken de komende jaren en dan gaan we die problemen wel oplossen. Maar kijkend naar de cijfers in de begroting, zijn ze over twee jaar gewoon nog niet opgelost, en hoe dan, als het potje leeg is? Ik vind dat eigenlijk best wel heel gevaarlijk. De 750.000 euro voor personeel uit projecten, daarvan vind ik ook: leg nou eens gewoon uit wat dat zijn voor projecten, wat doen die dan en hoe zit dat dan? Ik heb er nu helemaal geen zicht op.

Wat moeten we daar nou van vinden eigenlijk? Mevrouw Molengraaf heeft het gehad over een raadsbrede samenwerking, omdat het nu coronacrisis is en omdat we eigenlijk niet weten wat er op ons af komt. Het is heel erg jammer dat zo’n soort van samenwerking niet tot stand komt. Het heeft ook te maken met de manier waarop je met elkaar omgaat en of je respect hebt voor elkaars bijdrage. De heer Tekir ging daar al heel uitgebreid op in. Je kunt beter proberen elkaar te vinden dan gewoon per definitie af te wijzen. Dat is onze mening, maar goed. Ik ga nu even iets zeggen over de moties. Over de spoedeisende hulp is al heel veel gezegd. In Woerden kun je zien hoe snel het met je ziekenhuis in één keer gedaan kan zijn, als het stapje voor beetje steeds verder wordt uitgekleed. Het begint al bij SEH. Daarbij wil ik opmerken dat de spoedeisende I - 71

hulpen in Nederland zo ongelooflijk hard moeten werken op het ogenblik, allemaal, ook de kleine ziekenhuizen, en ook de huisartsen, dat het haast ondenkbaar is dat dit nu ter discussie kan staan. Zo denk ik erover. Ik vind het ook heel erg jammer dat iedereen heel hard van de toren begint te blazen over die SEH en dat ik helemaal niks hoor over de inzet van de mensen die in de zorg werken en nu in de tweede golf zo’n beetje op hun tandvlees lopen om alles goed te doen. De motie ‘Beeldzorg’ van Democraten Gorinchem, daar zijn wij tegen, want verschillende organisaties hebben al een heleboel vormen en applicaties om te communiceren met hun mensen. Ik vind dat wij dat niet in de weg moeten gaan zitten. Dat moet je gewoon aan hen zelf overlaten. De motie ‘taskforce’ steunen we. De motie ‘Vlindertuin’ is heel lief en mooi en steunen we ook. De motie ‘Nazorg na overlijden’ steunen we ook. De moties ‘Bevries de schulden’ en Waardeer de voedselbank’ hebben we mede ingediend. De motie ‘Eerlijk wonen’ steunen we. Met de motie ‘Minimumloon’ kunnen we helaas niet instemmen, omdat het een landelijke kwestie is. De motie ‘Hulp bij toeslagen’ steunen we. De motie van D66 over de lokale pers spreekt mij natuurlijk wel aan. Ik ben het er helemaal mee eens dat, op het moment dat je als overheid de pers gaat betalen, die niet meer onafhankelijk is; dat is dan over.

Als zodanig zouden we dus tegen die motie moeten zijn. Aan de andere kant zien we ook wel dat de pers het gewoon heel erg moeilijk heeft en dat het wel fijn is als er überhaupt stukjes in de krant komen. Maar wat is de bug met dat ene krantje dat er nou nog is? Dat is dat het premium-artikelen zijn, dus dan zouden wij als overheid een product gaan steunen dat alleen maar abonnees kunnen zien. Pas geleden was een interview met de heer Oostrum bijvoorbeeld alleen maar premium beschikbaar. Sorry, ik heb het abonnement niet, dus ik heb het interview ook niet gelezen. De voorzitter: De heer Tekir interruptie, en daarna mevrouw Molengraaf ook een interruptie. De heer Tekir: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik heb er toch even behoefte aan te reageren, ter duiding van de motie. Zoals eerder de heer Van Breemen al aangaf, en nu ook mevrouw Hamann, is het natuurlijk, zou je kunnen zeggen, een primaire voorwaarde dat de onafhankelijkheid hoe dan ook geborgd moet zijn, al schuurt het natuurlijk wel op het moment dat je hoe dan ook overheidsfinanciering beschikbaar stelt. Volgens mij heeft de provincie een modus gevonden met cofinanciering, waarbij ze die overheidssteun niet per definitie door de overheid laten komen.

Dus ja, hij schuurt en ja, de onafhankelijkheid moet hoe dan ook geborgd zijn, maar de keerzijde is helaas, en dat is ook gebleken uit het onderzoek van de provincie, dat op deze manier de kwaliteit achteruit gaat en we daar allemaal nadeel van ondervinden. Tot zover even ter duiding, ook om het mee te geven ter afweging aan de andere fracties.

I - 72

Mevrouw Hamann: Ja, zeker, maar wij steunen de motie wel hoor. Dit vinden wij wel een heel groot probleem, maar als de provincie een manier weet om daarmee te dealen – en trouwens: het is een onderzoek hè, we gaan kijken of het kan –, dan zou ik, als het ook over die waakhondfunctie gaat, daaraan zeker de voorwaarde willen verbinden dat geen berichten van de gemeente, of raadsverslagen, of wat dan ook, alleen maar premium zijn. Daarvoor gaan we dan geen steun meer geven, want dan wordt er een businessmodel gekozen dat z’n eigen weg maar moet vinden. De voorzitter: Mevrouw Molengraaf. Mevrouw Molengraaf-Vullers: Dank u wel, voorzitter. Ik wil daar ook nog even op ingaan, want er zijn ook voorbeelden in den lande van ondersteuning van de lokale media waarbij bijvoorbeeld door middel van een fonds waar de overheid in stort, maar er verder niet over gaat, lokale media gesteund worden, in Leiden bijvoorbeeld. Dus het is te simpel om te zeggen: als de overheid subsidie gaat geven, dán gaat het fout, dan gaan ze ze muilkorven. Daar zijn vormen voor te verzinnen, dus het is gewoon te simpel om te zeggen “dat moeten we niet doen, want dan komt de lokale democratie in gevaar”. Dat lijkt me niet. Mevrouw Hamann: We zijn het niet helemaal oneens, maar we zijn het ook niet helemaal eens. Het is een nuance. Het ligt eraan hoe je de steun geeft.

Op het moment dat de gemeente advertentiepagina’s koopt, is het natuurlijk ook een vorm van ondersteuning. Zo werkt het natuurlijk ook wel een beetje. De voorzitter: Vervolgt u uw betoog, anders gaat het wel heel uitgebreid hierover. Mevrouw Hamann: Goed. Het is een onderzoek, dus dat steunen we. De stages digitaal, heel sympathiek, maar ik begrijp dat de gemeente dat al lang doet en daar een goede voorbeeldrol heeft. Verenigingen, stichtingen, cultuur, sport en welzijn, die schade verhelpen: daar lopen allerlei landelijke programma’s voor en die zou ik niet in de weg willen lopen. Met diftar hebben we moeite. We zijn eigenlijk veel meer voor nascheiding van afval. Bij nascheiding ga je het hele systeem van ophalen anders doen en daar kun je aan de ene kant best wel veel minder kosten maken en aan de andere kant misschien ook weer meer kosten, maar dan heb je wel een nascheiding. Dus misschien is dat toch een goed systeem. We willen graag al die manieren van afvalverwerking tegen het licht gaan houden, om daar een goede keuze in te kunnen maken. Ten slotte de fietsenstalling. Die steunen wij, want daar zijn wij voor. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, Fractie van Maaren. Mevrouw Van Maaren: Ja, dank u wel allemaal voor de beantwoording en de input die geleverd is.

Ik heb één punt wat wethouder Kraaijeveld meldde over mijn voorbeeld met betrekking tot het toewijzen van subsidie voor zonnepanelen. Het ging mij niet zozeer specifiek om de panelen, maar het was meer als voorbeeld van hoe je, zeg maar, het doel van de motie niet voorbij gaat in de uitvoerende taak. Het kan niet zo zijn, in dit geval I - 73

bijvoorbeeld, dat je door het toewijzen van rode panelen je subsidie verliest. Nee, ons doel is om duurzaamheid te creëren in de stad. Er zal wel eens een uitzondering zijn die de regel bevestigt, maar daar moeten we voor open staan als ambtelijke organisatie. Daar maak ik me af en toe wel eens even zorgen over, want dat zie je wel op meerdere gebieden. Ik deel de zorgen van mevrouw Molengraaf in de tweede termijn met betrekking tot de begroting. Het is niet onbekend dat ik vorig jaar bij de PPN en de begroting, en dit jaar bij de PPN, eigenlijk niet voor heb gestemd vanwege de hoge kosten. Die motie waarin we meegenomen zouden worden: ik vind het fijn dat de heer Schefferlie toegeeft van “ja dat had misschien iets beter gekund”. Nou ja, prima voor een volgende keer. De uitleg van de heer Tekir over hoe moties onderbouwd worden door het college, dat zie ik ook wel en dat zie ik ook bijvoorbeeld bij het voorbeeld dat uitgebreid besproken is bij de voedselbank. Dit zou dan een eenmalige subsidie aan een stichting zijn en een precedent scheppen. Ja, we hebben ook wel eens eenmalige subsidies aan de tennisvereniging gegeven, of eenmalige subsidies aan IFFG extra. Het mag ook wel eens af en toe, als de noodzaak daar is, of als iemand het verdient, of eigenlijk nooit om steun vraagt, dat je eens een keer wat extra’s doet, en dat kun je dan ook goed onderbouwen.

Dus ik zie dat niet als een belemmering. Met de heer Rutger deel ik ook, en dat heb ik ook op diverse momenten wel kenbaar gemaakt, de zorg, door corona, voor het debat. Ik mis dat heel erg. Ik vind, hoe goed het vanavond ook is gegaan, dit niet de fijnste manier om te debatteren. Ik sta er persoonlijk toch wel anders in dan dat het in de raadzaal gebeurt, maar goed: dat is de keuze van de meerderheid. Ik gaf al even aan dat ik me in principe grote zorgen maak over de begroting en over de toekomst van Gorinchem door deze uitgaven. Ik realiseer me ook dat bepaalde uitgaven gedaan moeten worden. Ik heb dit keer eens anders naar de begroting gekeken en ben uitgegaan van PPN-1, zeg maar. PPN-2 is nog niet vastgesteld, maar PPN-1 is het vastgestelde beleid. Dat is goed verwerkt in de cijfers. Daarin zijn de risico’s van de huidige coronasituatie en andere tegenvallers ook nog nader belicht en verwerkt, en dat is de reden waarom ik, en dit is eigenlijk gelijk een stemverklaring, dit keer wel een keer voor de begroting ga stemmen – mijn kritische noten komen dan wel weer bij de volgende PPN –ook om af en toe eens een keertje opbouwend te zijn. Een grote meerderheid heeft dit beleid in juni vastgesteld, dat resulteert in deze cijfers, en dat is dan zo. Blij ben ik er niet mee, maar ze zijn wel goed verwerkt. De moties ga ik niet allemaal behandelen, want het is al laat.

De Vlindertuin is mooi, de voedselbank vond ik ook een prima motie en ook de hulp bij toeslagen steun ik onder andere. Ik ben het ook niet zo met het afval eens, maar de fietsenstalling steun ik ook uiteraard. Ik zal er misschien nog wel meer steunen, maar dat zien jullie dadelijk wel. Dank jullie wel. De voorzitter: Dank. Dan gaan wij nu schorsen, zodat het college zich kan voorbereiden op de tweede termijn. Ik schors de vergadering (23.51 uur). Schorsing I - 74

De voorzitter: De vergadering is heropend (00:13 uur). Aan de orde is de tweede termijn van het college. Het woord is allereerst aan wethouder Van Zanten… De verbinding lijkt te haperen. Misschien is het goed dat ik dan maar als eerste het woord voer. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de heer Van Breemen). Dupliek

De burgemeester: In deze termijn heb ik slechts één punt te behandelen, en wel de motie over de waakhondfunctie van de media. De heer Van Breemen vroeg hoe het nu eigenlijk zit met die principiële vraag van “willen we dit überhaupt wel?”. Ik heb ook aangegeven dat, als ik even feitelijk kijk naar wat er staat in de motie, namelijk “te onderzoeken hoe wij als gemeente Gorinchem kunnen aansluiten”, ik me daar niet in kan vinden, wél in de formulering “óf wij als gemeente Gorinchem wíllen aansluiten”. Daar zit dus eigenlijk al die principiële kant in. Volgens mij zijn er een paar hoepels waar we doorheen zouden moeten springen alvorens we überhaupt tot financiering overgaan. Dat is allereerst die principiële hoepel “wil je dit überhaupt?”. Vervolgens, als je dan zover bent dat je zegt “nou, we willen toch wel iéts doen”, dan zullen we nog moeten kijken naar de lokale situatie. Kijk bijvoorbeeld naar de Stad Gorinchem, die heeft toch ook voor een gedeelte betaalde content en hoe ga je daar dan mee om? Ze maakt onderdeel uit van BDUmedia en is dus actief in meerdere gemeenten. Kortom, er zijn nogal wat vraagstukken op te lossen alvorens je überhaupt tot die financiële ondersteuning komt.

De heer Tekir zou nu natuurlijk kunnen besluiten de motie aan te passen door het woord ‘hoe’ te vervangen door ‘of’ en het woord ‘kunnen’ door willen, maar als ik zo even rondkijk in uw raad, dan merk ik dat een groot aantal fracties daar toch wel enige moeite mee hebben. En als u toch van plan bent om het niet te doen, stuur mij dan niet op pad met een onderzoek, want ik heb wel wat anders te doen. Dank u wel. (Het voorzitterschap wordt overgenomen door de burgemeester) De voorzitter: Wethouder Van Zanten is inmiddels in ons midden. Hij heeft het woord in tweede termijn. Wethouder Van Zanten: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat ik ook redelijk kort kan zijn. Een paar opmerkingen wil ik maken naar aanleiding van de discussie die gevoerd is tussen de fracties over wat ik dan maar even ‘de koers’ noem, zijnde de koers die we ingezet hebben van investeren en uiteraard wel de vinger aan de pols houden. Uit de discussie die de raad gevoerd heeft concludeer ik dat we daar niet met alle partijen op één lijn zitten. Eén groep, meer aan de coalitiekant, zegt: “geen koerswijziging, ga door”, en een aantal andere partijen vinden het toch beter om op de rem te trappen en daarin voorzichtig te zijn. Ik denk dat daar voldoende over gezegd is. De ene partij wil wat meer dan de andere. I - 75

Het is in ieder geval zo dat wij als college in de uitvoering hiervan eigenlijk gewoon handelen binnen de kaders die de raad gesteld heeft – dat geldt ook voor de afbouw van de schuldpositie – en binnen die kaders gaan we aan de slag. Als de omstandigheden veranderen waardoor we die koers niet kunnen doorzetten, dan zijn we uiteraard als eerste bij de raad terug om dat melden en het erover te hebben. Daar zou ik het wat dit punt betreft eigenlijk bij willen laten. De heer Tekir heeft een discussie aangezwengeld over de algemene reserve in relatie tot het weerstandsvermogen en het begrotingssaldo, als ik het zo kort even mag samenvatten. Volgens de heer Tekir zou dat hoogst ongebruikelijk zijn. Ik heb dat nog even nagegaan en kan u melden dat het in Gorinchem al vanaf 2017 gebruikelijk is om het zo te doen. Het lijkt me goed op een ander moment nog eens met de heer Tekir te bekijken of we op dit punt de horloges gelijk kunnen zetten, want ik denk dat dat mogelijk is. De heer Van Breemen heeft een interessante opmerking gemaakt over de BIO. Misschien is het goed ook daarover op een later moment nog eens door te praten. Wij vinden de BIO nu juist wel een begroting in één oogopslag en de vorige nogal bont, maar hierover willen we uiteraard graag de gedachten eens met elkaar uitwisselen.