Bijlage 1b Rapportage fase 1b Beheersing Sociaal Domein.pdf

https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Burgerpeiling

43

7.4 Aanbevelingen

16

•

Eén online community platform zoals mijn buurtje.nl waardoor inwoners en organisaties elkaar kunnen vinden. Specifiek voor Goirle zou zo’n platform inwoners kunnen faciliteren om samen een meer betrokken buurt te vormen.

•

Gezondheidspreventie moet als gevolg van een stijgend aantal ouderen een veel grotere rol krijgen. DorpsteamThema’s als zelfredzaamheid en eenzaamheid vragen daardoor meer aandacht. Het Dorpsteam dient aanbeveling om de risico’s en consequenties van de vergrijzing uit hoofdstuk 2 nader te onderzoeken, hoe kan het Dorpsteam hierop inspelen?

•

Als we het hebben over vrijwilligerswerk is er bij de groep compenseerders16 (Figuur6) best nog wat kansen. De bereidheid is hoog. Het Dorpsteam kan hierop inzetten. Deze informatie moeten we met hen delen of hen erop wijzen.

•

Op waarstaatjegemeente.nl mag je onder de burgerpeiling zelf een aantal vragen toevoegen. We kunnen daaraan de vraag toevoegen of je afgelopen tijd contact hebt gehad met het Dorpsteam.

https://www.waarstaatjegemeente.nl/Jive/Report?id=wsjg_bp_benchmark&inp_geo=gemeente344_785

44

8. Conclusie De centrale onderzoeksvraag van fase 1b is: Waaraan én waarom geeft de gemeente Goirle meer geld uit in taakveld 6 dan de vergelijkingsgemeenten? In fase 1b ligt daarom de nadruk op het vergelijken van data, demografie en beleidskeuzes van de gemeente Goirle met die van de gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Oisterwijk en Lisse. Dit doen we voor de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening en het Voorliggend veld. De onderzoeksgegevens zijn per wet vastgelegd en aangevuld met aanbevelingen voor verbeteringen of aanpassingen in de toekomst. Demografische analyse Een onderzoeksbureau maakte voor ons een vergelijking tussen de gemeenten Goirle, Dongen, Gilze en Rijen, Oisterwijk en Lisse op bevolking, woningvoorraad, werkgelegenheid en arbeidsplaatsen naar diverse kenmerken. De gemeente Goirle scoort over het algemeen goed en bovenstaande gegevens zijn niet direct aanleiding om te veronderstellen dat de hoge kosten in het sociaal domein aan externe oorzaken te wijten zijn. Op basis van het opleidingsniveau is het mogelijk dat inwoners beter de weg weten te vinden naar het sociale domein, maar dit is een aanname. Het hoge aantal tienermoeders in Goirle kan leiden tot hogere kosten in de jeugdhulp in Goirle, omdat veel van deze tienermoeders in het daarvoor bestemde jeugdhulp complex verblijven.

Daarnaast kunnen we concluderen dat de levensverwachting van onze inwoners het hoogst is ten opzichte van de vergeleken gemeenten. De behoefte aan zorg neemt toe, naarmate inwoners ouder worden. Dit zorgt mogelijk voor een grotere aanspraak op de Wmo. Financiën Uit de financiële analyse taakveld 6, sociaal domein blijkt dat iedere gemeente waarmee is vergeleken op de taakvelden inkomensregelingen, Maatwerkdienstverlening 18+ en Maatwerkdienstverlening 18het meeste uitgeeft. De uitgaven van de gemeente Goirle op deze drie taakvelden zijn van alle gemeenten het hoogst. De jeugdhulp, taakveld Maatwerkdienstverlening 18-, heeft de grootste afwijking. De gemeente Goirle betaalt gemiddeld € 82 per inwoner meer dan de andere gemeenten. Voor het taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ (denk hierbij aan onder andere Wet maatschappelijke ondersteuning) betaalt de gemeente Goirle gemiddeld € 51 per inwoner meer dan de andere gemeenten. Op de derde plaats staat de begeleide participatie. Gemeente Goirle betaalt gemiddeld € 23 per inwoner meer dan de andere gemeenten. De afgelopen jaren zien we een toename van de uitgaven in het sociaal domein bij alle gemeenten. Uit de vergelijking blijkt dat iedere gemeente minder uitgaven heeft in 2021. Bij de gemeente Goirle is sprake van een daling van 5% in de uitgaven.

Ten opzichte van de vergelijkende gemeenten staat Goirle hiermee op de tweede plaats. De invoering van regionale en lokale beheersmaatregelen binnen het sociaal domein hebben hierop invloed gehad. Van alle gemeenten die meegenomen zijn in de vergelijking heeft de gemeente Lisse de laagste kosten per inwoner op het taakveld 6, sociaal domein. Van de gemeenten die in de regio liggen, heeft de gemeente Dongen de laagste kosten per inwoner. Wet maatschappelijke ondersteuning De gemeente Goirle heeft na Oisterwijk het hoogste percentage 65-plussers. De behoefte aan zorg neemt toe, naarmate inwoners ouder worden. De demografisch analyse toont aan dat de levensverwachting van onze inwoners hoger is dan bij de vergelijkende gemeenten. De hulp in de huishouding is in de gemeente Goirle aanzienlijk duurder dan in de vergelijkende gemeenten. Het percentage inwoners dat in Goirle hulp in de huishouding krijgt is het laagst, maar de kostprijs per 45

cliënt het hoogst. De gemeente Goirle heeft gemiddeld een hoger uurtarief voor hulp in de huishouding en kent meer uren per cliënt toe. De gemeente Goirle geeft aan iedere voorziening gemiddeld meer uit dan de vergelijkende gemeenten. Het aantal scootmobielen en rolstoelen dat de gemeente Goirle heeft uitgegeven is aanzienlijk hoger dan de vergelijkende gemeenten. De gemeente Oisterwijk heeft het hoogste percentage 65-plussers, maar het laagste percentage inwoners met een scootmobiel. Bij het beantwoorden van een hulpvraag, benadrukt de gemeente Oisterwijk de eigen (financiële) kracht van de inwoner. Ze doen een moreel appel op inwoners die zelf een voorziening kunnen betalen. De gemeente Goirle verstrekt de meeste persoonsgebonden budgetten voor Wmo begeleiding, waarvan een deel aan iemand uit het sociale netwerk van de inwoner. De vraag is of dit echt nodig is of dat we van het netwerk van de inwoner mogen verwachten dat deze ondersteuning biedt. De gemeente Goirle geeft ook meer uit aan dagbesteding dan de vergelijkende gemeenten. Jeugdwet Het aantal jeugdigen in Goirle is relatief hoger dan de vergelijkingsgemeenten en de kosten per jeugdige in de jeugdhulp zijn ook hoger dan de vergelijkingsgemeenten. Procentueel geeft de gemeente Goirle heeft meeste geld uit aan arrangementen (45%) en overige zorgproducten (44%).

De categorie arrangementen is bij alle gemeenten in de regio Hart van Brabant de categorie met het hoogste aandeel in de kosten. De uitgaven op overige zorgproducten zijn in Goirle 20 tot 30 procentpunt hoger dan bij de andere gemeenten in de regio. Gemeente Lisse heeft net als gemeente Goirle op de tweede plaats de overige zorgproducten staan. Vanuit het medisch domein wordt in iedere gemeente in de regio voor meer dan 57% verwezen vanuit het medisch domein. Alleen bij Lisse is sprake van een lager percentage (43%). De uitgaven die voortvloeien uit de verwijzingen vanuit het medisch domein zijn door de gemeente niet direct beïnvloedbaar. Participatie In de gemeente Goirle heeft 1,22% van de inwoners een uitkering. Hiermee heeft Goirle, op Gilze en Rijen met 1,48% en Dongen met 1,33% na, het hoogste percentage inwoners met een uitkering. De gemeente Gilze en Rijen hanteert voor bijzondere bijstand een inkomensgrens van 110%. De uitgaven bijzondere bijstand van Gilze en Rijen zijn niet lager. De kosten voor bewindvoering van Goirle zijn hoger dan de Lisse en Oisterwijk. Daarentegen zijn de uitgaven kosten voor inrichting in Goirle het laagst. De uitgaven re-integratie zijn in de gemeente Goirle het laagst. In vergelijking met de andere regiogemeenten zijn de kosten Diamant-groep het hoogst.

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Het aantal inwoners met een geregistreerde schuld in de gemeente Goirle is het laagste ten opzichte van de andere gemeenten. De gemeente Goirle geeft gemiddeld meer uit dan de gemeente Oisterwijk en Gilze en Rijen per inwoner bij de kredietbank/plangroep. Het budget voor vroegsignalering schulden is in de gemeente Goirle het laagst. Alle gemeenten hanteren een outreachende aanpak. In de gemeente Goirle is een evaluatie geweest en blijkt de inzet van de casemanager effectief te zijn.

46

Voorliggend veld De gemeente Goirle heeft haar voorliggend veld als enige gemeente volledig met lumpsum financiering bij een partij belegd en stuurt op basis van resultaatafspraken. De overige gemeenten hebben op een andere manier het voorliggend veld georganiseerd. De gemeente Dongen gaat onderzoeken of zij ook op dezelfde manier als gemeente Goirle haar voorliggend veld wil inrichten. In 2022 is in Goirle met de nieuwe methode/werkwijze gestart, hierdoor is vergelijking met de andere gemeenten lastig. Tot slot De gemeente Goirle geeft op veel taken meer geld uit dan de vergelijkingsgemeenten en er is niet direct een oorzaak te vinden in de demografische analyse of in een ruimhartiger beleid. Gedurende het onderzoek is heel veel informatie verzameld en geanalyseerd. Dit heeft geresulteerd in aanbevelingen per onderzocht onderdeel en deze leiden tot meer grip binnen het sociaal domein op data en output. Deze aanbevelingen vormen een set aan knoppen en werken wij in het programma grip op sociaal domein verder uit.

47

9. Aanbevelingen op basis van onderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning W1: Een groter appel doen op de eigen financiële kracht van inwoners Waarom stellen we deze knop voor? De instroom van cliënten bij huishoudelijke ondersteuning groeit door vergrijzing en door de invoering van het abonnementstarief in 2019. Inwoners betalen vanaf 2019 maximaal € 19,00 per maand voor huishoudelijke hulp of andere Wmo- voorzieningen. Dit heeft ervoor gezorgd dat veel inwoners die voorheen particulier huishoudelijke hulp hadden, nu een beroep doen op de Wmo. Wat is het effect van deze knop? Inwoners die financiële draagkracht hebben en zelf in staat zijn ondersteuning te regelen kunnen geen beroep meer doen op huishoudelijke hulp vanuit de Wmo. Dit zorgt ervoor dat er minder inwoners gebruik maken van de regeling. Dit levert financieel wat op voor de gemeente, maar zorgt er ook voor dat huishoudelijke hulp beschikbaar blijft voor de inwoners die dat echt nodig hebben. Wat kan het financieel opleveren? Wanneer een inwoner afziet van een aanvraag voor huishoudelijke ondersteuning levert de gemeente dat zo’n € 3.300 per cliënt per jaar op. Dit gebaseerd op een inwoner met de basismodule (125 minuten per week). Wat is het effect op de inwoner? De inwoner betaalt de huishoudelijke hulp zelf en dit zal invloed hebben op het te besteden geld.

Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Klantmanagers moeten handvatten krijgen hoe ze een gesprek over financiële draagkracht met de inwoner aan gaan. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Het risico is dat de ene inwoner gehoor geeft aan het appel en de ander niet. Dat zorgt voor verdeeldheid. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Er is rugsteun nodig voor het plan om naar de financiële situatie van de inwoner te kijken. W2: Aantal uur huishoudelijke ondersteuning per inwoner verlagen – start mee gemaakt in 2022 Waarom stellen we deze knop voor? De instroom van cliënten bij huishoudelijke ondersteuning groeit door vergrijzing en door de invoering van het abonnementstarief in 2019. Alle inwoners kunnen een aanvraag huishoudelijke ondersteuning doen, ook als de inwoner de ondersteuning financieel kan dragen. In het verleden kregen inwoners vaak een ruime indicatie. Dit is niet meer passend bij de huidige beleidsregels. Wat is het effect van deze knop? Inwoners krijgen minder uren huishoudelijke hulp per week of zelfs een keer per twee weken ondersteuning. Er wordt voldoende ondersteuning ingezet om een ‘schoon en leefbaar huis’ te realiseren. Wat kan het financieel opleveren? Naar aanleiding van de eerste stroom herindicaties is onderzoek gedaan naar de besparing. Er is een steekproef van 80 herindicaties genomen.

Daar is gemiddeld 7 minuten minder per week ingezet. Daarnaast verwachten we de komende jaren meer instroom huishoudelijke ondersteuning de komende 2 jaren, zo’n 5%. Op basis daarvan wordt de volgende besparing verwacht 2023 2024 € 128.076 € 134.480 Naast de herindicaties, wordt er bij nieuwe aanvragen steeds vaker alleen de basismodule ingezet van 125 minuten of minder per week. Voorheen zagen we veel meer indicaties van 150 tot 180 minuten per week.

48

Wat is het effect op de inwoner? De inwoner krijgt minder minuten ondersteuning per week of per twee weken. Dat kan ervoor zorgen dat de woning niet zodanig schoongemaakt wordt, zoals hij of zij gewend is. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Voor Q1 en Q2 in 2023 is 1 fte nodig om alle herindicaties uit te voeren. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Aan deze maatregel zijn weinig risico’s voor de inwoner verbonden. Het normenkader wat wordt gebruikt om een passende indicatie te stellen voor huishoudelijke ondersteuning is uitgebreid onderzocht en juridisch onderbouwd. Het biedt ruimte voor maatwerk indien nodig. De gemeente loopt het risico dat de inwoner een bezwaarschrift indient. Dit vraagt tijd en aandacht. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Er is geld nodig voor personele inzet om het project zo snel mogelijk af te ronden. Des te sneller alle inwoners gesproken zijn, des te hoger de besparing. W3: Cliënten wijzen op een informeel pgb voor huishoudelijke ondersteuning Waarom stellen we deze knop voor? Wanneer een inwoner niet meer zelfstandig het huishouden kan voeren en niemand in het netwerk heeft die kosteloos ondersteuning wil bieden, kan een informeel pgb voorgesteld worden. Dit is vanaf 2023 125% van het minimumloon. Dit is veel goedkoper dan het uurtarief voor professionele huishoudelijke ondersteuning.

Wat is het effect van deze knop? De kosten per inwoner per jaar worden lager. Daarnaast is er op dit moment krapte op de arbeidsmarkt. Op beide punten zal deze maatregel van invloed zijn. Wat kan het financieel opleveren? Voor iedere inwoner die in plaats van Zorg in Natura een persoonsgebonden budget krijgt levert dat financieel het volgende op Zorg in natura Persoonsgebonden budget Verschil Kosten per minuut € 0,52 € 0,21 € 0,31 Kosten per uur € 31,20 € 12,40 € 18,80 Kosten per jaar € 3380 € 1343 € 2037 * op basis van de basismodule van het HHM-normenkader van 125 minuten

Wat is het effect op de inwoner? De inwoner moet het pgb beheren en afspraken maken met de zorgverlener. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Goede pgb vaardigheidstoets bij de inwoner. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Het risico is dat het netwerk niet meer ‘gratis’ ondersteuning wil bieden en vaker om een pgb vraagt. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Een verandering in visie van de gemeenteraad. We zeggen namelijk regelmatig dat we van pgb’s af willen, maar hier is geen sterke onderbouwing voor. W4: Een uitgebreide folder maken met algemeen gebruikelijke (huishoudelijke) voorzieningen – start meegemaakt in 2022 Waarom stellen we deze knop voor? Op dit moment proberen we in gesprek met de inwoner (zowel Dorpsteam als gemeente) te verwijzen naar algemeen gebruikelijke voorzieningen. Door alles te verzamelen in een folder scheelt dit tijd en kan de inwoner zelfstandig aan de slag. Wat is het effect van deze knop? De inwoner weet alle beschikbare voorzieningen in Goirle te vinden. Daarnaast weet de inwoner ook al wanneer hij wel of niet gebruik kan maken van een Wmo-voorziening. 49

Wat kan het financieel opleveren? Door de folder zijn misschien minder keukentafelgesprekken of telefoontjes nodig. Daarnaast kan de inwoner zelfstandig aan de slag en drukt dit de kosten van Wmo-voorzieningen. Wat is het effect op de inwoner? De inwoner heeft overzicht en kan zelfstandig aan de slag. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Een goede samenwerking tussen Dorpsteam en gemeente, maar ook met ergotherapeuten en andere voorzieningen in Goirle. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Er zijn geen risico’s Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Niets. W5: De norm is maximaal 20% van de scootmobielverstrekkingen is extra-geveerd. Waarom stellen we deze knop voor? De afgelopen jaren zijn veel extra geveerde scootmobielen verstrekt. Deze zijn duurder dan gewone scootmobielen. Voor veel inwoners lijkt een gewone scootmobiel niet te voldoen. Daarom moeten we kritisch kijken naar de verstrekkingen. Wat is het effect van deze knop? Door de grens op 20% te zetten kijken we met de leverancier samen kritisch naar de norm voor een gewone scootmobiel. Daarnaast kijken we kritisch naar de noodzaak om een extra-geveerde scootmobiel aan een inwoner te verstrekken.

Deze zijn voor de inwoner vaak prettig, maar niet altijd noodzakelijk Wat kan het financieel opleveren? Het verschil tussen een gewone scootmobiel en een extra-geveerde scootmobiel is €16 per maand. Nu is ongeveer 40% van de scootmobielen extra geveerd. Wanneer we dit terugbrengen naar 20% levert dit in totaal zo’n € 6.000 tot € 7.000 euro per jaar op. Wat is het effect op de inwoner? De inwoner krijgt bijna altijd een gewone scootmobiel. Deze geeft minder comfort dan een extrageveerde. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Goede afspraken met de leverancier over de inzet van extra-geveerde scootmobielen. Daarnaast moet met de klantmanagers afgestemd worden dat er alleen bij hoge uitzondering extra-geveerde scootmobielen worden verstrekt. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Veel discussie tussen inwoners en klantmanagers over de soort scootmobiel. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Niets. W6: Inwoners met een scootmobiel komen niet zomaar in aanmerking voor regiovervoer. Waarom stellen we deze knop voor? We zien veel stapeling van voorzieningen. Veel inwoners hebben zowel regiovervoer als een scootmobiel en maken van beide gebruik. Terwijl een scootmobiel kan voorzien in vervoer op de korte en middellange afstand.

Wat is het effect van deze knop? De uitgaven op regievervoer nemen af, doordat minder inwoners in aanmerking komen voor dit type vervoer. Wat kan het financieel opleveren? Er zijn inwoners die zowel een scootmobiel als regiovervoer hebben. Wanneer er een scootmobiel verstrekt wordt betekent dit structurele maandelijkse kosten voor de gemeente. De kosten voor 50

regiovervoer komen daar dan nog bovenop. Wanneer we kritischer worden op die dubbele verstrekking zullen de kosten van regiovervoer afnemen. Wat is het effect op de inwoner? De inwoner kan nog steeds gebruik maken van het regiovervoer, maar tegen het reguliere tarief. Dat betekent extra kosten voor de inwoner of dat de inwoner zelf naar een andere oplossing in het netwerk moet zoeken. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Borgen van deze maatregel in beleid. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Het vraagt eigen regie van de inwoner die hij of zij misschien niet wil of kan nemen. Dat kan leiden tot een bezwaarprocedure. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Er kan nagedacht worden over het verder borgen van deze maatregel in beleidsregels. W7: Scootmobielpool (en rolstoelpool) op gecentreerde plekken – start mee gemaakt in 2022 Waarom stellen we deze knop voor? We hebben op dit moment al een scootmobielpool, maar deze plek is voor weinig inwoners te bereiken. Er wordt dan ook nauwelijks gebruik van gemaakt. We stellen voor om de pool te verplaatsen naar ons grootste ouderencomplex: Guldenakker en het naastgelegen Berkenrode. Daarnaast willen we de pool uitbreiden.

Wat is het effect van deze knop? Door inwoners gebruik te laten maken van een algemene voorziening, in dit geval de scootmobielpool, hoeven er minder individuele vervoersvoorzieningen verstrekt te worden. Door de locatie tactisch te kiezen, wordt het effect groter. Daarnaast zien we de vraag voor individuele vervoersvoorzieningen stijgen, vanwege de vergijzing. Wat kan het financieel opleveren? Door een algemene voorziening te verzorgen van 10-12 scootmobielen betalen we zo’n € 4.000 tot € 5.000 per jaar. Op dit moment staan er 42 scootmobielen in alleen deze 2 ouderencomplexen. Of 10 tot 12 scootmobielen voldoende is, moet op termijn blijken. 2023 2024 € 35.000 € 41.000 Wat is het effect op de inwoner? De inwoner moet een voorziening delen met zijn of haar medebewoners van het ouderencomplex en de omgeving. Dit is minder comfortabel dan dat zij gewend zijn. Het vraagt meer planning en organisatie. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Er moet met de ouderencomplexen besproken worden of, en waar de scootmobielen gestald kunnen worden. Daarnaast moet er zicht gehouden worden op inschrijflijsten. Ouderen zijn beperkt digitaal vaardig, dus hier is toezicht voor nodig. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Een inwoner kan niet ongepland een ritje maken met zijn of haar vervoersvoorziening.

Er moet goed afgewogen worden of de inwoner een individuele vervoersvoorziening nodig heeft. Het risico voor de gemeente zit hem in het goede toezicht op de pool en de mogelijkheid tot toename bezwaarschriften bij afwijzen van een individuele vervoersvoorziening. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Er moet steviger beschreven worden in ons beleid dat een algemene vervoersvoorziening voorliggend is. Er is mogelijk een eenmalige investering nodig om de scootmobielpool te realiseren.

W8: Inwoners mogen geen sociaal begeleider meer meenemen in het regiovervoer tegen het Wmo-tarief 51

Waarom stellen we deze knop voor? Nu krijgt een inwoner standaard de mogelijkheid om iemand mee te nemen in het regiovervoer. Dat betekent dat de gemeente hier ook voor bij betaalt. In principe geef je een inwoner een regiovervoer pas omdat diegene niet kan voorzien in de vervoersbehoefte. Er hoeft dan niet iemand met hem of haar mee. Wat is het effect van deze knop? Er wordt alleen maar gebruikgemaakt van regiovervoer door de inwoner die een pas toegekend krijgt. Wat kan het financieel opleveren? In 10% van de gevallen neemt een inwoner een sociaal begeleider mee, dat is bij zo’n 1300 ritten. In 2021 waren er ruim 13000 ritten en deze kostte € 415.000 euro. Vanwege de rekenconstructie van regiovervoer midden Brabant is het lastig te berekenen wat een rit van een inwoner precies kost. Wat is het effect op de inwoner? De inwoner kan alleen nog maar zelfstandig reizen met regiovervoer. Een partner of familielid moet voor eigen vervoer zorgen. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Dit moet worden vastgelegd in de verordening. Daarnaast moet aan de inwoners duidelijk gemaakt worden dat zij niet zomaar meer iemand mee mogen nemen. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Een inwoner kan niet altijd goed in- en uitstappen in een taxi. Hier moet een taxichauffeur misschien soms extra bij helpen. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Niets.

W9 Het maken van sociale contacten moet worden verankerd in de sociale basisstructuur Waarom stellen we deze knop voor? We indiceren Wmo-begeleiding op dit moment resultaatgericht. We geven veel geld uit op leefgebied 6 ‘sociaal netwerk’. In totaal € 113.000. Wat is het effect van deze knop? Door te investeren in de sociale basisstructuur en voorliggend veld zal er minder geld nodig zijn voor professionele begeleiding. Je netwerk versterken doe je niet met een begeleider, dat doe je met je (nieuwe) netwerk. Het Dorpsteam kan dit bijvoorbeeld faciliteren. Wat kan het financieel opleveren? De totale kosten voor Wmo-begeleiding op dit gebied kunnen in eerste instantie gebruikt worden om te investeren in het voorliggend veld. Later zullen de kosten afnemen en kost het de gemeente structureel minder. Wat is het effect op de inwoner? De inwoner zal moeten wennen aan een andere soort ondersteuning. Soms in groepsverband of door een ander persoon. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Goede afspraken met het Dorpsteam om hier actief mee aan de slag te gaan. Daarnaast willen we als gemeente graag normaliseren en investeren in de sociale basisstructuur (zie Goirle Glanst). Hier geven we de komende jaren verder uitvoering aan. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Dat het investeren in de sociale basisstructuur en voorliggend veld niet voldoende oplevert.

Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Niets.

52

W10: Onderzoeken of subsidies voor burgerinitiatieven op de juiste plek terecht komen – start meegemaakt in 2022 Waarom stellen we deze knop voor? We geven al jaren structureel subsidies aan dezelfde burgerinitiatieven. Het is de vraag of deze dan nog voldoende bijdragen aan de sociale basisstructuur. De burgerinitiatieven zijn misschien nog wel belangrijk voor een deel van de inwoners, maar daarom kunnen zij misschien samen kijken of ze dit zelf kunnen bekostigen. Wat is het effect van deze knop? Vernieuwing van de sociale basisstructuur. Het bereiken van nieuwe inwoners. Wat kan het financieel opleveren? Door nieuwe initiatieven wordt het aanbod aan activiteiten in Goirle groter. Daardoor kunnen meer of andere mensen deelnemen aan deze activiteiten. Deze inwoners zouden anders misschien gebruik moeten maken van individuele maatwerkvoorzieningen van de gemeente. Wat is het effect op de inwoner? Nieuw en passend aanbod aan voorzieningen in de gemeente Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Goede afbouwregeling voor burgerinitiatieven die op dit moment subsidie krijgen van de gemeente. Daarnaast moet er een nieuw subsidiebeleid komen. Die wordt op dit moment geschreven. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Dat de huidige burgerinitiatieven ophouden te bestaan Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Goedkeuren van nieuw subsidiebeleid

53

Jeugdhulp J1 Effecten poh ggz jeugd beter in beeld krijgen Waarom stellen we deze knop voor? In onze gemeente wordt 57% van de jeugdigen doorverwezen vanuit het medisch domein. De gemeente heeft hierop geen invloed en met de inzet van een poh ggz kan hierop worden gestuurd. Een poh is een specialist op het gebied van jeugd ggz en kan een jeugdige voor een deel zelf helpen en/of een betere inschatting maken van de hulp die nodig is. Wat is het effect van deze knop? Het in beeld krijgen van de effecten van de inzet van de poh ggz jeugd zorgt voor een betere sturing en een beter beeld van de mogelijke besparingen. Wat kan het financieel opleveren? Mogelijk minder verwijzingen naar specialistische jeugdhulp betekent minder uitgaven aan maatwerkvoorzieningen. Doordat de monitor nog onvoldoende gekwantificeerd is, is een financiële vertaling nog niet te maken. Wat is het effect op de inwoner? De jeugdigen krijgen bij de huisarts de mogelijkheid om een poh ggz jeugd te spreken. Een huisarts is laagdrempelig en toegankelijk. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? De resultaten uit de evaluatie moeten gekwantificeerd weergegeven worden. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Het beter in beeld krijgen van de effecten van de poh ggz jeugd brengt geen risico’s met zich mee.

Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In Q3 2023 zijn de resultaten uit de evaluatie gekwantificeerd en conceptueel gereed om opgenomen te worden in de monitor. J2 Monitor jeugdhulp verder ontwikkelen Waarom stellen we deze knop voor? De huidige monitor geeft nog niet voldoende sturingsinformatie. Om de aansturing te verbeteren is een verdere ontwikkeling van de monitor nodig. Wat is het effect van deze knop? Beter inzicht in het verwijsgedrag van huisartsen. Beter inzicht op hoge uitgaven. Dit kan een aanleiding zijn om een preventieve maatregel in te zetten. Wat kan het financieel opleveren? Dit moet onderzocht worden. Wat is het effect op de inwoner? Het effect op de inwoners van de gemeente Goirle is indirect. Op basis van de sturingsinformatie kan de gemeente een keuze maken om meer of juist minder in te zetten op bepaalde problematiek. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Om de monitor uit te breiden is inzet op de technische kant nodig. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? De data waarmee de monitor gevuld wordt, moeten kloppen. Zeker als hier vervolgens conclusies aan verbonden worden en eventueel beleid op wordt aangepast. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In 2023 delen wij de resultaten uit de monitor jeugdhulp met college en raad.

54

J3 Relatiebeheer medisch domein Waarom stellen we deze knop voor? Verwijzingen naar jeugdhulp komen voor 57% uit het medisch domein. Het heeft de voorkeur om meer verwijzingen via de gemeente te laten verlopen omdat in dat geval ook de kosten beïnvloedbaar zijn. Daarbij sluit dit aan bij de uitgangspunten van het beleid: normaliseren en zo veel mogelijk voorliggend oplossen. Hier moet op ingezet worden door de maatschappelijke partners mee te nemen in deze uitgangspunten. Wat is het effect van deze knop? Inzetten op de relatie met het medisch domein betekent dat gesprekken over verwijzingen naar jeugdhulp beter te voeren zijn. Het kan ook het vertrouwen van het medisch domein in de gemeente vergroten, waardoor huisartsen patiënten sneller op de toegang van de gemeente wijzen. Wat kan het financieel opleveren? Dit moet onderzocht worden. Wanneer er meer verwijzingen naar jeugdhulp via de gemeente lopen heeft de gemeente de controle over haar eigen portemonnee. Wat is het effect op de inwoner? Voor inwoners van de gemeente kan het betekenen dat ze minder snel een verwijzing naar jeugdhulp krijgen van de huisarts of een andere professional uit het medisch domein. Ze zullen dan door de toegang van de gemeente geholpen worden.

Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Voor goed relatiebeheer is het van belang dat er een gezicht/ contactpersoon is vanuit de gemeente naar het medisch domein toe. Wisseling in personeel betekent dat de relatie steeds opnieuw opgebouwd moet worden. Als er te vaak een ander gezicht is dan trekken partijen zich terug. Dit bemoeilijkt de samenwerking. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Niet van toepassing. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In Q4 2023 is sprake van een duurzame relatie tussen de beleidsadviseur gemeente Goirle en het medisch domein in Goirle. J4 Beleidsmatige taken jeugdhulp duurzaam beleggen binnen de organisatie Waarom stellen we deze knop voor? Het beleggen van de beleidsmatige taken op het gebied van jeugdhulp bij een medewerker zorgt voor een constante factor. Dit is essentieel voor relatiebeheer met verschillende maatschappelijke partners en om de contacten in de regio Hart van Brabant te onderhouden. Een goede samenwerking staat of valt met wederzijds vertrouwen en dit vraagt een investering in de relatie. Het creëren van vertrouwen is een langdurig proces waarin stabiliteit van belang is. Daarnaast is op deze manier een medewerker verantwoordelijk voor het duiden van de sturingsinformatie die voortvloei uit de monitor.

Wat is het effect van deze knop? Door structurele invulling te geven aan de beleidsmatige taken van jeugdhulp is het behouden van grip op de jeugdzorg in de organisatie belegd. Daarnaast geeft structurele invulling de mogelijkheid om een duurzame relatie op te bouwen met maatschappelijke partners. Wat kan het financieel opleveren? De verwachting is dat het relatiebeheer en de monitoring een besparing oplevert. Wat deze besparing precies is, is nu nog moeilijk te zeggen. Wat is het effect op de inwoner? Er is beleidsmatig meer aandacht voor de doelgroep jeugd. Het effect op de inwoners is indirect en daarom moeilijk concreet te maken. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? De beleidsmatige taken jeugdhulp duurzaam beleggen bij een vaste medewerker. 55

Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Niet van toepassing. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In Q1 2023 zijn de beleidsmatige taken op het gebied van jeugdhulp duurzaam belegd in het domein Sociaal.

56

9. Participatie P1 Pilot in regionaal verband t.b.v. budgetbeheer Waarom stellen we deze knop voor? De kosten bijzondere bijstand voor bewindvoering zijn hoog en deze kosten kunnen afnemen als je budgetbeheer als gemeente (in samenwerking met andere gemeenten) zelf uitvoert. In de gemeente Lisse zien we dat de kosten bewindvoering laag zijn en daar hebben ze een budgetbeheerder in dienst. Wat is het effect van deze knop? Via budgetbeheer bevorderen wij de zelfredzaamheid, door onder andere voorlichting. Dit kan tot minder aanvragen bijzondere bijstand bewindvoering leiden. Wat kan het financieel opleveren? 2023 2024 €0 € 50.000 Wat is het effect op de inwoner? De inwoner leert financiële vaardigheden, wordt de zelfredzaamheid bevorderd en in een aantal gevallen kan bewindvoering voorkomen worden. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Beleid samenstellen en een budgetbeheerder in dienst nemen. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Als we dit in regionaal verband oppakken, bestaat de kans dat de andere gemeenten niet willen meewerken. De uitvoeringskosten komen dan volledig voor rekening van de gemeente Goirle en dit is waarschijnlijk hoger dan wanneer de Kredietbank het voor ons doet.

Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Vanaf 2023 Q3 kan dit operationeel zijn P2 Verlagen inkomensgrens bijzondere bijstand naar 100% Waarom stellen we deze knop voor? Als we de inkomstengrens bijzondere bijstand verlagen naar 100% is de doelgroep die aanspraak kan maken op deze voorziening minder groot en dalen de uitgaven voor de gemeente Goirle. Wat is het effect van deze knop? Minder inwoners kunnen aanspraak op regelingen doen, waardoor minder aanvragen voor bijzondere bijstand en minder uitgaven. Het geschatte aantal huishoudens wat geen gebruik meer kan maken van de bijzondere bijstand is 500 (bron demografische gegevens). Hierbij is geen rekening gehouden met het vermogen van deze huishoudens. Daarnaast weten we ook niet hoe veel van deze inwoners nu gebruik maken van de bijzondere bijstand. Wat kan het financieel opleveren? De financiële gevolgen moeten nader worden onderzocht. Wat is het effect op de inwoner? Dit raakt mensen die een inkomen hebben net boven het bijstandsniveau. Denk hierbij aan werkende armen en ouderen met een klein pensioen. De vraag naar schuldhulpverlening zou kunnen toenemen en het besteedbaar inkomen van deze huishoudens wordt lager. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Aanpassen beleid en een raadsbesluit.

Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Inwoners moeten het geld in sommige gevallen gaan lenen en schuldenproblematiek zal toenemen. Meer uitgaven schuldhulpverlening voor de gemeente. Uit landelijk onderzoek blijkt de meeste mensen die een beroep doen op deze regeling een inkomen hebben tot 100%, dus het zou mogelijk financieel weinig kunnen opleveren voor de gemeente.

57

Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Vanaf 2024 kan het operationeel zijn, college en raad ontvangen hiervoor een voorstel. P3 Bijstandsgerechtigden actief begeleiden en investeren op het re-integratiebudget Waarom stellen we deze knop voor? Dit kan ervoor zorgen dat bijstandsgerechtigden die nog niet in beweging zijn een stap gaan zetten op de participatieladder. We zien steeds meer zware problematiek. Deze mensen hebben niet alleen moeite met het hebben van werk, maar er speelt vaak veel meer. Dit maakt het lastig om mensen naar werk te begeleiden. We stellen voor externe partijen te benaderen die gespecialiseerd zijn deze doelgroep te helpen. Wat is het effect van deze knop? Meer grip op begeleiding bijstandsgerechtigden en uiteindelijk een lager uitkeringsbestand. Daarnaast levert het ook voor onze eigen medewerkers nieuwe inzichten op en kunnen zich hier ook in gaan specialiseren. Wat kan het financieel opleveren? De financiële effecten zijn nog niet te kwantificeren. Uit onderzoek blijkt dat iedere bijstandsgerechtigden die uitstroomt het eerste jaar een besparing voor het buigbudget van € 14.000 oplevert. Wanneer je het beter doet dan het landelijk gemiddelde wordt dit bedrag hoger. Eerst onderzoeken wij de mogelijkheden, op welke manier hier invulling aangegeven kan worden.

Wat is het effect op de inwoner? Voor deze mensen komt er passende hulp en worden in een andere omgeving geholpen dan bij de gemeente. Werk is de beste zorg. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Bestandsanalyse en expertise van verschillende bureaus. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Geen. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Aanpassing begroting (college- en raadsbesluit). P4 Verbeteren monitoring Participatiewet Waarom stellen we deze knop voor? Meer grip krijgen op de uitvoering door ieder kwartaal een rapportage te maken over wat er binnen de Participatiewet gebeurt. Op dit moment is er voor Goirle monitor in ontwikkeling en zijn de eerste resultaten gedeeld met de gemeenteraad. Wat is het effect van deze knop? Je hebt beter zicht op trends, ontwikkelingen en ingezette activiteiten. Hierdoor kunnen we beter sturen en effecten monitoren. We krijgen meer grip en spelen sneller in op ontwikkelingen. Wat kan het financieel opleveren? Nog niet te kwantificeren. Wat is het effect op de inwoner? De inwoner krijgt een passender re-integratieaanbod. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Een dashboard of systeem waarin monitoring mogelijk is. De samenwerking met het datateam is noodzakelijk. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Geen.

Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? Kan Q2 operationeel zijn, college ontvangt hiervoor een advies.

58

Schuldhulpverlening S1 Intensiveren samenwerking Dorpsteam t.b.v. schuldhulpverlening Waarom stellen we deze knop voor? Hiermee bereiken we inwoners met financiële problemen eerder, zodat problemen niet verergeren. In de gemeente Gilze en Rijen levert dit veel op. Zij weten niet percentueel wat het hen oplevert, maar zij zien dat de inloopuren druk bezocht worden en veel vragen beantwoord kunnen worden. Wat is het effect van deze knop? Inwoners met beginnende financiële problemen hebben we eerder in beeld en voorkomen hiermee de toename van financiële problemen bij de betreffende inwoners. Wat kan het financieel opleveren? De uitgaven aan de kredietbank dalen. We verwachten dat dit een besparing van € 30.000 structureel gaat opleveren. Wat is het effect op de inwoner? Inwoners kunnen op een spreekuur komen of worden outreachend benaderd, weten eerder hulp te vinden en krijgen de mogelijkheid om begeleid te worden bij de financiële problemen. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Afspraken met het Dorpsteam maken. Ook moeten de uren van de casemanager vroegsignalering gecontinueerd en uitgebreid worden. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Geen.

Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In Q1 2023 start het Dorpsteam samen met de gemeente met de inzet van één keer in de maand een spreekuur vroegsignalering en één keer in de maand een spreekuur Kredietbank. Uitbreiding vroegsignalering kan ingaan in Q2.

59

Voorliggend veld V1 Online community platform Waarom stellen we deze knop voor? Uit de vergelijking met onder andere Gilze en Rijen is gebleken dat een sociaal platform eraan bijdraagt dat lokale partijen en vrijwillige initiatieven elkaar beter kunnen vinden. Wat is het effect van deze knop? Specifiek voor Goirle zou zo’n platform inwoners kunnen faciliteren om samen een meer betrokken buurt te vormen. Wat kan het financieel opleveren? Wat is het effect op de inwoner? Inwoners hebben een platform om te kunnen raadplegen, een soort sociale kaart van partijen en lokale initiatieven Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Een overzicht aan buurt initiatieven maken en een buurtverbinder aanstellen. Deelname, lidmaatschap aan mijnbuurtje.nl. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? N.v.t Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In 2023 de mogelijkheden samen met ContourdeTwern bespreken. V2 Combinatie data met het rapport burgerpeilingen Waarom stellen we deze knop voor? Soms kan er uit de cijfers blijken dat inwoners een probleem zouden moeten hebben in Goirle, maar ervaren inwoners dat probleem helemaal niet. Advies is om dus deze twee te combineren Wat is het effect van deze knop? Hierdoor weet je of het nodig is om in te zetten op een vraagstuk.

Wat kan het financieel opleveren? Je zet gericht in op alleen een problematiek die ook als een problematiek ervaren wordt, dat leidt niet direct tot een financiële besparing, maar je zet als gemeente wel alleen in waar dat echt nodig is. Je houdt hierdoor ruimte over voor inzet op grotere problematieken. Wat is het effect op de inwoner? Inwoners wordt ondersteund bij vraagstukken waar ze ook echt last van hebben. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Op www.waarstaatjegemeenten.nl deze twee rapporten combineren. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? Burgerpeiling wordt ingevuld door een bepaalde doelgroep, je bereikt niet alle inwoners. Hierdoor is het niet geheel een afspiegeling van de inwoners in Goirle. Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In 2023 dit opnemen in de pijler processen/monitoring van het programma beheersing sociaal Domein V3 Gezondheidspreventie grotere rol Waarom stellen we deze knop voor? Uit de demografische analyse komt naar voren dat we eerder een grijze druk dan een groene druk kunnen verwachten in de toekomst. Gezondheidspreventie moet als gevolg van een stijgend aantal ouderen een nog grotere rol krijgen. Met het gedachtegoed van positieve gezondheid en 60

normalisatie in de Visie Goirle Glanst zijn we al op de goede weg. Dat neemt niet weg dat op basis van de toename die gepresenteerd is in de demografische analyse, gezondheidspreventie nog meer aandacht gegeven zou kunnen worden binnen het voorliggend veld. Wat is het effect van deze knop? Er wordt een sterkere vergrijzing dan vergroening verwacht en daar moet o.a. het Dorpsteam zich bewust van zijn. Thema’s als zelfredzaamheid en eenzaamheid vragen daardoor meer aandacht. Wat kan het financieel opleveren? Wat is het effect op de inwoner? Inwoner wordt geïnformeerd over gezond ouder worden. Wat is ervoor nodig om de maatregel uit te voeren? Het Dorpsteam zou een campagne gezond ouder worden kunnen starten. Wat zijn de risico’s voor de inwoners en de gemeente? N.v.t Wat is de planning en rol van de gemeenteraad/college? In 2023 de mogelijkheden samen met ContourdeTwern bespreken.

61

10. Bijlagen Bijlage 1 Wet maatschappelijke ondersteuning

Resultaat gebieden Wonen 1A: Wonen 1B: Financiën 2A: Financiën 2B: Regie op eigen leven 3A: Regie op eigen leven 3B: te voeren Maatschappelijke participatie 4A: Maatschappelijke participatie 4B: Maatschappelijke participatie 4C: Gezin en huiselijke relaties 5A: Gezin en huiselijke relaties 5B: Sociaal Netwerk 6A: Sociaal Netwerk 6B: Producten

E1. E2. E3. E4.

Omschrijving Het huishouden wordt zelfstandig gevoerd Hulp aan huis De financiën zijn op orde De administratie is op orde Psychische stabiliteit Iemand is in staat om de activiteiten in het dagelijks leven uit Iemand heeft sociale contacten/ zinvolle dagbesteding Iemand levert een actieve bijdrage aan de samenleving in de vorm van vrijwilligerswerk Iemand levert een actieve bijdrage aan de samenleving in de vorm van arbeidsmatige dagbesteding De leden van het huishouden gaan goed met elkaar om. Er is een gezond opgroei- en opvoedklimaat Het netwerk is versterkt Het netwerk is ondersteunend en/of ontlast Vervoer van en naar de dagbesteding Rolstoelvervoer van en naar de dagbesteding Persoonlijke verzorging (per uur) Kortdurend verblijf (etmaal)

62

Bijlage 2 Voorliggend veld Toelichting 1. Preventie en vroegsignalering Investeren in preventie en vroegsignalering is noodzakelijk om de zelfredzaamheid van inwoners en de samenleving te behouden en te voorkomen dat inwoners ondersteuning nodig hebben Dit maakt preventie het vertrekpunt van alle activiteiten in het voorliggend veld. Bijvoorbeeld het breed inzetten op bewustwording van signalen van eenzaamheid en het doorbreken van het taboe hierop. Hierdoor kan er in een vroegtijdig stadium een gesprek gevoerd worden en hoeft eenzaamheid niet te leiden tot (verergering van) psychische en lichamelijke klachten die eenzaamheid met zich mee kan brengen. 2. Positieve Gezondheid Vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid leggen we het accent niet op ziekte, maar op de mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt. Positieve gezondheid focust zich op zes dimensies die breder kijken dan alleen naar de ziekte of het medische. De dimensies zijn: lichaamsfunctie, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Het gaat over het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. 3.

Normaliseren Variaties in de samenleving zijn een gegeven en iedere inwoner zal op een eigen manier omgaan met de uitdagingen die het leven nu eenmaal biedt. Professionele hulp of ondersteuning is daarbij niet vanzelfsprekend. Klachten en tegenslagen horen bij het leven en kunnen in de meeste gevallen opgevangen worden door de eigen draagkracht en die van de samenleving. Het is normaal dat lichte ondersteuningsvragen worden opgepakt en opgelost door de inwoner en zijn omgeving. Wanneer professionele ondersteuning of hulp (tijdelijk) nodig is, wordt deze zoveel mogelijk geboden in de vertrouwde omgeving (het normale leven) van onze inwoners. Bijvoorbeeld voor jeugdigen die in hun vertrouwde omgeving moeten kunnen opgroeien met continuïteit van school en netwerk. 4. Een gepaste wijze van ondersteuning De inwoner moet te allen tijde zo licht als mogelijk en zo dichtbij als mogelijk passende zorg en ondersteuning ontvangen. Sommige inwoners zijn kwetsbaar te noemen, dit kan van tijdelijke aard zijn, maar het kan ook zijn dat zij altijd kwetsbaar blijven en daarbij ondersteuning nodig hebben. Waar mogelijk vallen deze inwoners terug op hun eigen netwerk of het voorliggend veld. 5. Individuele en collectieve voorzieningen in balans Er dient een gebalanceerd mix te zijn van individuele en collectieve hulp en lichte ondersteuning in het voorliggend veld.

Dit betekent voor Goirle en Riel dat hulpvragen méér collectief (en minder individueel) benaderd moeten worden. Professionals in het voorliggend veld moeten op zoek gaan naar slimme combinaties van collectieve en individuele voorzieningen, en naar collectieve benaderingen die ook op individueel niveau meerwaarde hebben. 6. Een betere systeembenadering voor het kind en het gezin Kinderen en jongeren moeten gezond en veilig op kunnen groeien en zich kunnen ontwikkelen tot weerbare, zelfstandige en verantwoordelijke individuen. Daarom zijn de opvang- en onderwijslocaties een belangrijke plek om elkaar te ontmoeten en te groeien. Betrokkenheid van ouders bij dit proces is erg belangrijk. Er wordt niet vrijblijvend gehandeld, maar door de opdrachtnemer wordt eigenaarschap genomen voor de ondersteuning van kinderen en ouders. Partners werken aan een sluitende ketensamenwerking in het belang van een veilige, gezonde en duurzame omgeving voor het kind en de gezinnen. 7. Samenwerken en samenhang aanbrengen in het aanbod 63

Inwoners moeten goed en zo snel mogelijk geholpen worden met de juiste ondersteuning. Om dit te bereiken is het van belang dat partijen hun krachten bundelen en samenwerken. Van aanbieders in het voorliggend veld wordt gevraagd om gezamenlijk verantwoordelijkheid te dragen voor het optimaal functioneren van het voorliggend veld. Zodoende kan de efficiëntie worden verhoogd, activiteiten zonder toegevoegde waarde worden geëlimineerd en de zorgkosten worden verlaagd. Zonder gehinderd te worden door grenzen van hun organisaties willen we dat de aanbieders de ruimte krijgen om gezamenlijk de beste zorg te leveren binnen de vastgestelde financiële kaders.

64

Bijlage 3 Begrippenlijst Taakveld 6

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015

Huishoudelijke ondersteuning

HHM-normenkader

Herindicatie

Resultaatgericht werken

Taakgericht werken Voorzieningen

Regiovervoer

Onder taakveld 6 vallen de volgende taken/verantwoordelijkheden Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Gemeenten moeten ervoor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en dat ze mee kunnen doen met de maatschappij. Via de Wet maatschappelijke ondersteuning geeft de gemeente haar inwoners deze ondersteuning. Officieel heet deze wet Wmo 2015. De inwoners kunnen zich bij de gemeente melden wanneer zij ondersteuning nodig hebben. De gemeente onderzoekt of, en waar de inwoner ondersteuning nodig heeft. De gemeente beslist daarna of de inwoner voor een maatwerkvoorziening via de Wmo in aanmerking komt of misschien geholpen is met een algemene of een voorliggende voorziening. Wanneer een inwoner niet meer in staat is om zelf het huishouden te doen (bijvoorbeeld door ziekte, een ongeval of slecht ter been zijn), kan een inwoner beroep doen op huishoudelijke hulp. Een huishoudelijke hulp neemt de taken die de inwoner niet meer zelfstandig of met ondersteuning van het netwerk kan uitvoeren. Bijvoorbeeld stofzuigen, het bed verschonen en het reinigen van de badkamer. Dit valt onder de wet Wmo 2015 en de aanvraag loopt via de gemeente.

Per resultaatgebied is uitgewerkt hoeveel professionele inzet nodig is voor de verschillende resultaten in de gemiddelde cliëntsituatie en wat het effect hierop is van verschillende factoren. De normtijden zijn weergegeven als ‘uren per jaar’. Daarmee wordt tegemoetgekomen aan de wettelijke plicht om tijdbesteding inzichtelijk te maken voor de cliënt en daarmee diens rechtspositie te bewaken. Maar tegelijk wordt flexibele toepassing naar individuele cliëntsituaties mogelijk, zodat er ruimte is voor het maatwerk dat van week tot week nodig is. Een beschikking wordt voor een bepaalde tijd afgegeven. Na afloopt van de indicatie wordt op verzoek van de inwoner het recht op een voorziening opnieuw beoordeeld. De gemeente bepaalt het resultaat, bijvoorbeeld ‘een schoon en leefbaar huis’. De aanbieder zorgt dat dit resultaat behaald wordt en krijgt hier voor een vast bedrag. De gemeente bepaalt niet in hoeveel uur dit gedaan moet worden De gemeente bepaalt het aantal uren en de kostprijs van een uur. Onder voorzieningen wordt in dit rapport verstaan: regiovervoer, een rolstoel en toebehoren, een vervoersvoorziening zoals een scootmobiel, een woningaanpassing en verhuiskostenvergoeding.

De gemeente Goirle en de provincie organiseren in de regio het collectiefvervoer voor alle inwoners, zodat zij zich kunnen verplaatsten naar werk, school en andere activiteiten om mee te doen in onze samenleving. Voor inwoners die hun vervoer niet zelfstandig kunnen regelen biedt Regiovervoer Midden-Brabant efficiënt vervoer op maat. Regiovervoer 65

Rolstoel-voorziening

Individuele vervoersvoorziening

Woonvoorziening

Wmo-begeleiding

Maatwerk voorzieningen Pgb Wmo

Midden-Brabant haalt de inwoner thuis op en brengt ze naar hun bestemming. Dat kan een ander huisadres zijn, maar bijvoorbeeld ook een winkelcentrum, ziekenhuis of station. Iedereen kan met Regiovervoer Midden-Brabant reizen. De inwoner betaalt dan het OV-tarief, direct aan de vervoerder. Een rolstoelvoorziening is een van de voorzieningen die via de gemeente Goirle wordt verstrekt. De inwoner kan voor langdurig gebruik een rolstoel ter beschikking krijgen, waarvan de kosten door de gemeente worden vergoed. Een inwoner met een tijdelijke mobiliteitsbeperking kan voor de duur van 6 maanden een rolstoel lenen bij een thuiszorgwinkel, dit wordt vergoed door de zorgverzekeraar. Heeft de inwoner langer dan 6 maanden een rolstoel nodig of een specialistische rolstoel, kan er een melding gemaakt worden bij de gemeente. De gemeente heeft een contract met twee hulpmiddelenleveranciers, deze ontvangen maandelijks een vergoeding voor de huur van de voorzieningen die zij hebben geleverd. Dit zijn vaste prijsafspraken per categorie. Wanneer inwoners een individuele vervoersbehoefte hebben, het collectief vervoer niet toereikend is en algemene voorzieningen zoals een elektrische fiets geen oplossing bieden, kan een vervoersvoorziening toegekend worden. Een vervoersvoorziening kan scootmobiel, driewielfiets of bijvoorbeeld een autoaanpassing zijn.

Een woonvoorziening is een hulpmiddel of financiële tegemoetkoming om een woning goed toe- en doorgankelijk te houden. Woningaanpassingen worden gedaan wanneer de cliënt de huidige woning niet, of niet goed meer kan gebruiken en niet zelfstandig of met de omgeving tot een oplossing kan komen. Een voorbeeld van een woonvoorziening is een traplift. De gemeente Goirle heeft Wmo begeleiding binnen de regio Hart van Brabant ingekocht. In de regio Hart van Brabant nemen de volgende gemeenten deel Goirle, Oisterwijk, Hilvarenbeek, Dongen, Gilze en Rijen, Heusden en Tilburg (www.zorginregiohartvanbrabant.nl). Deze gemeente hebben allemaal dezelfde contracten voor Wmo-begeleiding. Een ondersteuning of voorziening afgestemd op de behoeften en omstandigheden van een specifieke inwoner. Dit betreft zorg waar een besluit voor nodig is. Wanneer een volwassen inwoner geen gebruik kan of wil maken van de gecontracteerde aanbieders (zorg in natura) kan hij of zij een persoonsgebonden budget aanvragen. Hiermee koopt de inwoner zelf ondersteuning in. We werken met de volgende tarieven. 100%, formeel: een inwoner vraagt een pgb voor een formele zorgaanbieder (erkende beroepsbeoefenaar met specialistische professionele deskundigheid). De inwoner krijgt het pgb tarief vergelijkbaar met zorg in natura (ZIN, 100%).

75%, niet gekwalificeerd: een inwoner vraagt een pgb voor dienstverlening door een niet-speciaal gekwalificeerde informele hulpverlener. De inwoner krijgt het 75% van het pgb tarief in vergelijking met ZIN. Dit tarief kennen we toe aan de zogenoemde alfahulpen voor hulp in de huishouding, maar bijvoorbeeld ook aan een begeleider die niet alle juiste diploma’s heeft om begeleiding te bieden. 50%, informeel: een inwoner vraagt een dienstverlening aan dat door een familielid in de eerste of tweede graad kan worden verricht. Er wordt 50% van het ZIN tarief toegekend. 66

Jeugdwet/ jeugdhulp

Jeugdhulp verwijzer

Arrangementen

Trajecten Uitkering

Jeugdhulp is de ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en hun ouders bij alle denkbare opgroei-, opvoedings- en psychische problemen en stoornissen en is bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar, met in sommige gevallen een uitloop tot 23 jaar. De gemeente is verantwoordelijk voor deze hulp en dit is geregeld in de Jeugdwet. Het doel van de Jeugdwet is dat alle jeugdigen gezond en veilig opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen. Als opgroeien of opvoeden niet vanzelf gaat, is hulp nodig. Die hulp moet zoveel mogelijk aansluiten bij wat de jeugdige of ouder nodig heeft en bij wat zij zelf kunnen doen. We bedoelen in dit document een vorm van jeugdhulp waar een beschikking voor nodig is. Wanneer er een beschikking nodig is, betekent dit, dat niet iedere jeugdige of diens ouder(s) deze hulp ontvangt. 1. Gemeentelijke toegang: klantmanagers van de gemeente Goirle 2. Medisch domein: onder andere huisartsen 3. Gecertificeerde instelling: bijvoorbeeld de jeugdbescherming Arrangementen worden bekostigd met een vaststaande kostprijs. De kostprijs van het arrangement wordt vastgesteld op basis van de intensiteit die gekozen is om de hulpvraag te behandelen. Hieronder vallen onder andere dyslexie- en ADHD-trajecten Wanneer een inwoner geen of een te laag inkomen heeft om van te leven kan een inwoner een aanvraag doen voor een uitkering voor levensonderhoud.

Dit is een uitkering waarmee noodzakelijke kosten worden betaald. Noodzakelijke kosten zijn eten en drinken, de huur, gas, water, licht en de ziektekostenverzekering. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van de samenstelling van het huishouden van de inwoner. Wanneer een inwoner andere inkomsten heeft, wordt de bijstandsuitkering hiermee verrekend. De bijstandsnormen (de bedragen) worden landelijk bepaald. Gemeenten ontvangen jaarlijks een budget om de uitkeringen mee te kunnen betalen. Het is een specifieke uitkering en komt rechtstreeks ten goede aan de uitkeringen. Volgens een vaste verdeelsystematiek wordt dit budget berekend. Een gemeente mag een overschot vrij besteden, maar moet een tekort zelf opvangen. Deze systematiek is erop gericht dat gemeenten maatregelen nemen om de bijstandslasten te reduceren. Het gaat om de uitkeringen: • Bijstandsuitkering (Participatiewet); • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ); • Loonkostensubsidies (ook voor beschut werk): loonkostensubsidie compenseert de werkgever bij verminderde productiviteit van een werknemer.

De loonkostensubsidie die de werkgever ontvangt is het verschil tussen het wettelijk minimumloon en de loonwaarde, vermeerderd met en vergoeding voor de werkgeverslasten. • Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (BBZ) Starters/Levensonderhoud. Onder de subgroep uitkering valt de bijstandsuitkering (Participatiewet), bijstand inrichting, wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen 67

zelfstandigen (IOAZ), besluit bijstandsverlening zelfstandigen (BBZ) en de bijzonder bijstand. Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand is bedoeld voor bijzondere noodzakelijke kosten die niet via een andere regelingen vergoed worden. Denk aan kosten die je maakt voor bewindvoering, verhuizing of een echtscheiding. Bij het toekennen van bijzondere bijstand is er sprake van maatwerk. Het wordt verstrekt voor noodzakelijke uitgaven die gemaakt worden als er sprake is van uitgaven die voortkomen uit bijzondere omstandigheden, en de voorliggende voorzieningen en het inkomen en vermogen niet toereikend zijn. Het college heeft de beleidsvrijheid in het vastleggen van de inkomensgrens. Het inkomen van de inwoners moet in Goirle onder de 120% van het sociaal minimum zitten. Re-integratie De participatiewet heeft als doel zoveel mogelijk mensen naar werk toe te leiden. De wet geeft gemeenten verantwoordelijkheden om mensen met een arbeidsbeperkingen of mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen en te houden. Hiervoor kunnen reintegratievoorzieningen ingezet worden zoals beschut werk en jobcoaching. Ook worden er re-integratievoorzieningen ingezet gericht op het aanleren van het leren van vaardigheden of het opdoen van werkervaring. Gemeenschappelijke Een gemeenschappelijke regeling is een besluit tot samenwerking tussen regeling bestuursorganen.

Taakstelling De taakstelling is het aantal beschutte werkplekken dat een gemeente in dat jaar kan inrichten en door opgelegd door het Rijk. Tijdelijke De tijdelijkheid bij de tijdelijke participatiebanen houdt in dat binnen de participatiebaan werkomgeving van de Diamant-groep beoordeeld wordt of er perspectief is op uitstroom naar een reguliere baan. De tijdelijke contracten worden verlengd als er nog geen duidelijk beeld is op de mogelijkheden van uitstroom naar een reguliere werkgever. Beschut werk Een beschutte werkplek is een speciale baan voor mensen die veel begeleiding in werk nodig hebben, meer dan bij een tijdelijke participatiebaan. Voor deze mensen zijn aanpassingen in het werk en de werkomgeving nodig. De uitvoering van beschut werk is een wettelijke taak. Vooralsnog plaatst de gemeente Goirle alle mensen met een indicatie beschut werk bij de Diamant-groep. Voordat iemand kan werken op een beschutte werkplek, heeft hij een indicatie nodig van het UWV. Iedere gemeente moet per jaar een minimaal aantal beschutte werkplekken aanbieden. Dit is een bepaling vanuit het Rijk. Tot op heden zijn we nog niet hoger uitgekomen dan de taakstelling en hebben we alle inwoners met een indicatie beschut werk kunnen plaatsen.