04 Jaarstukken 2023 Versie 2024-06-24.pdf

13 Het aantal huishouden met zorg en ondersteuning. 14 Het aantal inwoners dat deelneemt aan de meedoenregeling o.b.v. informatie uit de Suite (administratie van de gemeente Goirle)

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

23

Wat heeft het gekost?

1.3 Zorg en Activering

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo

Realisatie 2022 27.349 N 6.361 V 20.989 N

Begroting 2023 voor wijziging 26.623 N 4.219 V 22.404 N

Begroting 2023 na wijziging 31.639 N 9.598 V 22.041 N

Realisatie 2023 31.131 N 11.267 V 19.864 N

Verschil Begroting Realisatie 2023 508 V 1.669 V 2.177 V

Financiële toelichting De onderstaande verschillen zijn in de Jaarrekening nader toegelicht. 1.3 Zorg en Activering - LASTEN (bedragen x € 1.000) 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.5 Arbeidsparticipatie - Begeleiding statushouders 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Onderzoekhuisvesting statushouders 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Opvang vluchtelingen Oekraïne 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Noodopvang vluchtelingen Tilburgseweg 209 6.3 Inkomensregelingen - Energiearmoede kwetsbare huishoudens 6.3 Inkomensregelingen - Leningen Noodregeling ZZP / ondernemers 6.3 Inkomensregelingen - diverse inkomensregelingen 6.3 Inkomensregelingen - Noodfonds 6.72 Maatwerkdienstverlening 18 - Lokale jeugdzorg Salarislasten en kosten voor inhuur (zie ook paragraaf Bedrijfsvoering) Overige verschillen kleiner dan € 50.000 1.3 Zorg en Activering -BATEN (bedragen x € 1.000) 6.5 Arbeidsparticipatie - Nieuwe wet inburgering 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Opvang vluchtelingen Oekraïne 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie -Noodopvang vluchtelingen Tilburgseweg 209 6.3 Inkomensregelingen - diverse inkomensregelingen Overige verschillen kleiner dan € 50.000

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

508 V 454 V 142 N 223 V 58 V 257 V 288 V 245 V 557 N 59 N 577 N 81 V 126 V 59 V 52 V 1.669 V 118 V 1.443 V 133 N 269 V 26 N

24

Programma 2 Leefomgeving

Ambities en doelstellingen5 Goirle kenmerkt zich in de regio voornamelijk als een aantrekkelijke dorpse woongemeente met waardevolle natuur en landschappen. Het feit dat Tilburg en haar stedelijke voorzieningen binnen handbereik liggen terwijl Goirle en Riel toch beide een echt dorps karakter kennen, maakt de positie van de gemeente bijzonder. Onze ambitie is zorgdragen voor ontwikkelingen die bijdragen aan het behoud van de functionele structuur en leefbaarheid en niet voorbij mogen gaan aan het ‘dorps karakter’ van onze gemeente. We gaan uit van de (regionale) behoefte en zetten in eerste instantie in op binnenstedelijke woningbouwlocaties, sleutellocaties en kansrijke locaties. We willen in 2030 de CO2-uitstoot met 49% verminderd hebben en in 2050 energieneutraal zijn. Dit doen we onder andere door het huidige energieverbruik terug te brengen (20% volgens REKS 1.0) en op een alternatieve wijze energie op te wekken (1TWh voor de regio volgens REKS 1.0). In 2050 willen we onze regio klimaatbestendig en waterrobuust hebben ingericht. We maken een omgeving waar woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid bijdragen aan de kwaliteit van leven in Goirle. We willen ervoor zorgen dat inwoners veilig en snel hun wijk en het dorpscentrum kunnen bereiken. We willen waarborgen dat voorzieningen goed vindbaar, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk zijn.

We streven naar een acceptabele doorstroming voor alle mobiliteitsvormen en dragen zorg voor de verkeersveiligheid. In ons beleid zetten we specifiek in op ruimte voor duurzame mobiliteit. In de wijken en kernen is dit met name gericht op langzaam verkeer en dus minder op de auto. Regionaal is dat gericht op een mix van schone auto’s en openbaar vervoer. Ondanks dat de prioriteit bij duurzame mobiliteit ligt, verliezen we het huidige mobiliteitsgebruik, dat voornamelijk is gericht op de auto, niet uit het oog. Het is een geleidelijke transitie. Tot slot is er vanuit het bestuursakkoord de ambitie voor het terugdringen van de geluidsoverlast van de A58 in de wijken. Samen met onze verbonden partijen We realiseren onze doelstellingen samen met onze inwoners en ondernemers, én in samenwerking met onze partners, de verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma waren dat in 2023 de volgende organisaties: - Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant; - Regio Hart van Brabant; - NV Brabant Water; - Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant; - Publiek OntwikkelBedrijf Thema-indeling De begroting 2023 is onderverdeeld in thema’s. Daarom verantwoorden we hier aan de hand van deze thema-indeling: 2.1. Slim omgaan met ruimtegebruik 2.2.

Verstandig omgaan met natuurlijke hulpbronnen 2.3. Zorg voor veilige leefomgeving

5

Omgevingsvisie (2021), Woondeal (2023), Kernagenda HvB 2023-2027, bestuursakkoord ‘Samen Bouwen’ 2023-2026

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

25

Wat heeft het gekost? 2. Leefomgeving

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo programma Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat programma

Begroting 2023 voor wijziging 21.644 N 12.282 V 9.362 N 37 N 373 V 9.026 N

Realisatie 2022 15.581 N 8.250 V 7.331 N 1.277 N 1.625 V 6.983 N

Begroting 2023 na wijziging 24.080 N 14.947 V 9.134 N 1.187 N 2.518 V 7.802 N

Verschil Realisatie Begroting 2023 Realisatie 2023 18.090 N 5.991 V 11.497 V 3.450 N 6.593 N 2.541 V 1.187 N N 2.487 V 31 N 5.293 N 2.510 V

2. Leefomgeving Lasten Realisatie 2023

Begroting 2023 na wijziging

Baten

18.090

24.080

11.497

14.947

Verklaring verschillen De verschillen op de baten en lasten worden toegelicht bij de Thema-verantwoording. De verschillen op de toevoeging en onttrekking aan reserves lichten we hieronder op programmaniveau toe: 2. Leefomgeving - RESERVE ONTTREKKING (bedragen x € 1.000) Overige verschillen kleiner dan € 50.000

31 N 31 N

Verschillen kleiner dan € 50.000 worden op grond van de Financiële verordening niet nader toegelicht.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

26

Thema 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2023 Wonen en bouwen Reserveringen binnenstedelijke locaties. We werken ook in 2023 verder aan de projecten Boschkens, Barbara Benzpark, Zuidrand, Bakertand, Centrumlocaties Goirle, Leijoever Riel, Heisteeg Riel en een aantal kleinere projecten, die in het woningbouwprogramma zijn opgenomen.

Woningbouw op langere termijn - Sportparklocaties: Uitvoeren van een onderzoek naar het verplaatsen van twee sportparken naar het Riels Kwadrant ten behoeve van kostenneutrale woningbouw op de bestaande sportlocaties, al dan niet in combinatie met nieuwbouw Mill Hill. - Uitbreidingslocaties: We maken een start met de integrale aanpak van de woningbouwlocaties rondom Riel, in eerste instantie Riel-Noord en -Zuid. - Centrumlocaties: Woningbouwontwikkeling centrum in relatie tot locatie Mainframe, ’t Loket en De Wilderlocatie. We starten het onderzoek voor haalbaarheid hoogbouw op de centrumlocaties n.a.v. een raadsbesluit. Voldoende woningaanbod voor specifieke doelgroep: - jongeren en starters, onder andere door realisatie van (tijdelijke) flexwoningen; - (kwetsbare) aandachtsgroepen zoals spoedzoekers, statushouders en uitstromers uit een zorginstelling; - ouderen en zorgbehoevenden.

Realisatie 2023

Project Boschkens fase 4B, college heeft uitwerkingsplan vastgesteld; Barbara Benzpark is meegenomen in het onderzoek verplaatsing Mill Hill én bij onderzoek geluidwerende voorzieningen; Zuidrand gestart met deel oplevering v Besouw en start bouw Land van Anna; Bestemmingsplan Bakertand vastgesteld door de raad Centrumlocaties, volumeonderzoek afgerond en aan de raad voorgelegd; Leijoever Riel wordt n.a.v. uitspraak RvS aangepast en wordt opnieuw aan de raad voorgelegd; Heisteeg is afgerond, openbare ruimte wordt begin 2024 overgedragen. Het onderzoek en de risicoanalyse voor verplaatsen van de sportparken voerden we in 2023 uit. Het voorstel met de resultaten is op 21 mei 2024 behandeld in de raad. -Uitbreidingslocaties: er is budget beschikbaar gesteld voor een projectleider t.b.v. gebiedsvisie Riel, uitvoer Zomer 2024 - Centrumlocaties: Onderzoek centrumlocaties is op 20 juni 2023 door Raad vastgesteld.

Daar waar we geen directe invloed hebben op voldoende woningaanbod, zorgen we voor de juiste randvoorwaarden. Daarom startten we met het opstellen van een lokale en regionale woonzorgvisie waarin we ambities opnemen voor genoemde doelgroepen. In maart 2023 sloten we de Woondeal waarin afspraken werden gemaakt over de realisatie van nieuwe woningen in de verhouding 30% sociaal, 40% middeldure huur en betaalbare koop en 30% vrije sector. In Boschkens Fase 4b voeren we dit voor het eerst door.

Doorstroomkansen verbeteren In de nieuwe (regionale) woonzorgvisie geven we aan hoe In 2023 is er een concept regionale woonzorgvisie en we woningbouwontwikkelingen, de demografische een lokale woonzorgvisie voorbereid. Deze concepten trends en de woningbehoeften gaan monitoren. worden in 2024 verder uitgewerkt en voorzien van een uitvoeringsagenda. Zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding Op 12 december jl. stelde de raad de doelgroepenverordening vast. De zelfbewoningsplicht Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

27

Beoogd resultaat 2023 We nemen de uitgangspunten op als kader bij uitbreidingsplannen waarbij de gemeente zelf de grond in eigendom heeft.

Huisvesten arbeidsmigranten Bij de woningbouwopgave is vraag naar grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten. We volgen de regionale aanpak maar beoordelen dit ook naar de omvang die past bij het dorpse karakter van Goirle en Riel. We zien dat steeds meer arbeidsmigranten zich permanent onze regio vestigen. Er is een beoordelingskader voor tijdelijke huisvesting gemaakt. De beleidsregel voor kamerverhuur passen we in 2023 aan. Ruimte en leefomgeving Infrastructurele projecten We voeren 14 infrastructurele projecten uit, zoals groot onderhoud ’t Ven Noord, renovatie Pastorenbuurt, infrastructuur Proeftuin/ Fokmast.

Openbare verlichting We zorgen ervoor dat ons openbaar verlichtingsnetwerk toekomstbestendig en veilig is. In 2023 richten we ons op versnelde vervanging van de huidige lampen door ledverlichting, omdat de huidige lampen niet meer geleverd kunnen worden.

Realisatie 2023 is daarin opgenomen. Het anti-speculatiebeding regelen we sinds 2023 in onze anterieure overeenkomsten. Daarnaast troffen we voorbereidingen voor het meldpunt voor misstanden bij verhuurders. De beleidsregel voor kamerverhuur is nog niet aangepast. In het kader van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting moeten we in 2026 een huisvestingsverordening met urgentieregeling hebben. We onderzoeken in regionaal verband of en zo ja op welke wijze we regels voor kamerverhuur daarin kunnen meenemen.

We zijn gestart met de reconstructiewerken in ’t Ven Noord. We ronden deze in 2024 af. De voorbereiding voor de Pastorenbuurt duurde langer dan verwacht maar de uitvoering gaat in 2024 van start. We troffen voorbereidingen voor de bestrijdingsmethode voor de Japanse duizendknoop bij het Karrepad. Dat vertraagde de sanering. Binnen de openbare ruimte vervingen we de oude jeu de boules-baan in Riel door verharding. Inmiddels is 73% van ons areaal vervangen door ledverlichting. Uiterlijk in 2032 dient het hele verlichtingsnetwerk verled te zijn. We constateerden dat de eerste lichting ledlampen (2011) vervroegde slijtageverschijnselen vertoont. Dit nemen we mee in ons vervangingsplan.

Beheer en onderhoud gemeentelijk vastgoed - Gebouwen

We voerden het gebouwenbeheerplan voor de jaarschijf 2023 uit. Voor gebouwen waarvoor nog bestuurlijke keuzes moeten worden gemaakt, zoals in relatie tot de ontwikkeling centrumvisie, schortten we (mits mogelijk) het onderhoud op. Voor planmatig onderhoud toetsen we altijd of vervanging op dat moment ook noodzakelijk is. De feitelijke levensduur is leidend. Waar mogelijk versnellen we het nemen van duurzaamheidsmaatregelen. - Civieltechnische kunstwerken (bruggen en viaducten) We pleegden groot onderhoud aan de brug Poppelseweg. Daarnaast rondden we de inventarisatie van de onderhoudstoestand af ten behoeve van het beleidsplan en het MJOP dat we in 2024 gaan aanbieden. Implementatie Omgevingswet Op grond van de Omgevingswet zijn we verplicht om een De termijn om een Omgevingsplan op te stellen is Omgevingsplan op te stellen. Dat moet uiterlijk in 2029 af verlengd tot 2032. De voorbereidingen om volgens de zijn. Zolang dat plan er niet is, ontstaat na invoering van Omgevingswet te kunnen werken, zijn in 2023 de Omgevingswet extra regeldruk voor onze inwoners en getroffen. Zo zorgden we voor de technische aansluiting is extra capaciteit voor vergunningverlening benodigd. op het digitaal stelsel omgevingswet (DSO), pasten we Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

28

Beoogd resultaat 2023 Daarom willen we snel mogelijk beginnen aan het omgevingsplan. We passen de werkwijze van vergunningverlening, toezicht en handhaving aan op de Omgevingswet, met aandacht voor het gesprek over een voorgenomen afwijzing van vergunningen. Vergunningverlening

Grondexploitatie Grondexploitatie

Realisatie 2023 de legesverordening en de APV aan, bereidden we de omgevingstafel met partners voor, zorgden we voor actuele procesbeschrijvingen en leidden we onze collega’s op in GHO-verband. De raad is in de gelegenheid gesteld te participeren via een raadswerkgroep. We ontvingen 218 vergunningaanvragen voor bouw en gebruik, waaronder enkele aanvragen voor grote woningbouwprojecten. In 99 % van de gevallen werd de aanvraag binnen de reguliere wettelijke termijn afgehandeld. De overige 1% is tijdig binnen de verdagingstermijn van de beslistermijn afgehandeld. Bij dreigende afwijzing overlegden we in het vooroverleg en tijdens de procedure met aanvragers om een plan na aanpassing toch te kunnen vergunnen. Deze werkwijze leidde tot 172 verleende vergunningen, 45 aanvragen die zijn ingetrokken of buiten behandeling gesteld zijn (als na navraag geen aanpassingen zijn gedaan) en één geweigerde vergunningsaanvraag. Voor de resultaten met betrekking tot de grondexploitatie verwijzen we u naar de paragraaf grondbeleid.

Verkeer en vervoer Stimuleren duurzame mobiliteit - We zorgen voor de realisatie van publieke oplaadpalen in de openbare ruimte voor elektrische voertuigen, daar waar de behoefte is. Eind 2023 staan er in de gemeente Goirle 136 oplaadpalen. - Voor deelauto’s voeren we geen actief beleid, maar gaan we in gesprek als partijen zich melden. In 2023 voeren we het gesprek met een aanbieder over eventuele plaatsing van deelscooters.

-

In de woonwijken/kernen zorgen we voor meer ruimte voor groen en langzaam verkeer. Zie ‘Inclusieve openbare ruimte’. Optimale fietsinfrastructuur - We realiseren fietsverbindingen in onze nieuwbouwwijken. In Bakertand wordt in de bufferzone een nieuwe fietsverbinding aangelegd. - Voor de snelfietsroute Tilburg – Goirle – Hilvarenbeek onderzoeken we het voorkeurstracé en starten we de uitwerking naar een voorlopig ontwerp met financiële consequenties. -

Voor het opwaarderen van de Lage Wal dient een gescheiden twee-richtingen fietspad te worden aangelegd vanaf de weg Hoge Wal tot aan het kruispunt Ambrosiusweg/Hilvarenbeekse weg.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Eind 2023 waren in de gemeente Goirle 136 oplaadpunten (op 68 laadpalen).

De aanbieder heeft zich niet meer gemeld. De regionale uitrol die eerder werd verwacht, kreeg een andere wending. Aanbieders bieden aan op basis van een businesscase. Goirle kwam in 2023 niet voor een succesvolle businesscase in aanmerking. We borgen dit in de planvorming voor nieuwbouwprojecten en nemen het mee bij de reconstructie van woonwijken. In 2023 deden we onderzoek naar het tracé voor de Bakertand. Dit hangt samen met de snelfietsroute. Samen met de Provincie en andere gemeenten bepaalde het college het voorkeurstracé. Verdere uitwerking vindt plaats in 2024 om een en ander met een voorstel aan de raad voor te kunnen leggen. Het bestemmingsplan Bakertand is in 2023 opgesteld. De Lage Wal houdt daarmee verband. We nemen het vraagstuk voor opwaardering/ aanleg fietspad mee in het verkeerscirculatieonderzoek. Daaruit volgen mogelijke en benodigde maatregelen. 29

Beoogd resultaat 2023 -

Realisatie 2023 - We vervolgden de bestuurlijke overleggen en Fietspad Riel-Gilze: In 2023 vervolgen we de monitoren de geraamde kosten. Realisatie blijft voorbereiding op realisatie, grondaankopen en de afhankelijk van de te maken afspraken met procedure bestemmingsplan. De eerder geraamde grondeigenaren. kosten blijken onvoldoende te zijn om het project uit te kunnen voeren.

-

De verbreding van het Bels Lijntje in relatie tot de aanleg van een nieuwe Ecologische Verbindingszone pakken we als nieuw project in 2023 op. Daarbij starten we met een onderzoek, waarbij in beeld wordt gebracht of en hoe het bestaande fietspad verbreed kan worden. Inclusieve openbare ruimte In 2023 standaardiseren we de wegprofielen in het IBOR (Inrichting en Beheer Openbare Ruimte) zodat onze wegen herkenbaar en veilig zijn voor onze gebruikers. Hierdoor is voor iedereen duidelijk welke verkeersregels er gelden. Verkeerscirculatie - In 2023 monitoren we het verkeersaanbod op de ontsluitingswegen. - We voeren een onderzoek uit naar de herverdeling (verkeerscirculatie) van het autoverkeer. Daarbij kijken we naar het dichtslibben van wegen en houden we rekening met toekomstige, ruimtelijke ontwikkelingen. Versnelde realisatie rotonde Turnhoutsebaan/ Tijvoortsebaan In 2023 bereiden we ons voor op ontwerp, procedures en benodigde middelen. Er kan pas gestart worden met de voorbereiding van de rotonde als het bestemmingsplan onherroepelijk is en verhuisplannen van ondernemers duidelijker zijn. Verkeersveiligheid - We verminderen het risico op verkeersincidenten door kruispunten/wegvakken aan te pakken waar ongelukken gebeuren. -

-

-

Vanwege vertraging in de invulling van de vacature is dit niet uitgevoerd in 2023. Inmiddels is de vacature ingevuld.

We startten het verkeerscirculatie-onderzoek, dat we in 2024 afronden. Daaruit volgen mogelijke en benodigde infrastructurele maatregelen om de verkeerscirculatie te verbeteren. De uitkomsten moeten onder andere inzicht geven in de mogelijkheden om het Kloosterplein af te kunnen sluiten.

Het voorbereidingstraject is opgestart maar vergt tijd. Het concept bestemmingsplan Fokmast ligt ter inzage. Start van de uitvoering is voorzien in 2025. Intussen namen we tijdelijke maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren. -

We verminderen het risico op verkeersincidenten door educatie en communicatie. Alle scholen nemen in 2023 deel aan het verkeerseducatieprogramma Brabants Verkeersveiligheidslabel (BVL). Ook in 2023 plaatsen we de jaarlijkse campagne borden VVN. In 2023 staat de start van het project herinrichting van de Dorpsstraat Goirle gepland naar aanleiding van onderhoud en aantal verkeersongelukken.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

We startten het onderzoek in 2023. Vanwege de beperkte beschikbaarheid van adviesbureaus vertraagde de voortgang. Momenteel bevindt het zich in de afrondende fase. Begin 2024 verwachten we de resultaten.

Bij de herinrichting van woonwijken brachten we snelheid beperkende maatregelen aan waardoor het risico op ongevallen vermindert (Pastorenbuurt, ‘Ven). Samen met scholen organiseerden we BVLbijeenkomsten, scholen bieden een onderwijsprogramma voor verkeersveiligheid aan. Waar nodig plaatsten we campagneborden. Naast verkeerskundige maatregelen en onderhoud gaat herinrichting van de Dorpsstraat Goirle ook over groen en parkeren. Ter verbetering van de hemelwaterafvoer/riolering komt daarbij ook de aansluiting op de Klimaatboog. Het project vraagt daarom een integrale benadering die met betrekking tot voorbereiding en realisatie een breed beslag legt op de beschikbare formatie. Die in 2023 onder andere nog aan de (vertraagde) voorbereidingen voor de Pastorenbuurt werkte. 30

Beoogd resultaat 2023

Openbaar vervoer In stand houden OV-voorzieningen We zorgen voor het in stand houden van de huidige Openbaar Vervoer voorzieningen en zetten in op verbetering. We blijven ons ook in 2023 sterk maken voor de nieuwe concessies Openbaar Vervoer met een betere ontsluiting van onze gemeente. Parkeren Passend parkeeraanbod We zorgen voor passend parkeeraanbod dat past bij de functie binnen de verschillende gebieden in de gemeente. In 2023 wordt een nieuwe parkeernormennota gemaakt. Deze nota biedt duidelijkheid voor de ontwikkelingen in het centrum; hoeveel parkeerplaatsen zijn nodig bij een initiatief.

Realisatie 2023 Daardoor, én vanwege de integrale aanpak, bleek realisatie van verkeersmaatregelen in de Dorpsstraat in 2023 niet mogelijk. Wel starten we in 2024 het participatietraject om onze inwoners te betrekken bij de herinrichting die naar verwachting in 2026 in uitvoering kan gaan.

In 2023 bleven de haltes en buslijnen in stand en is de dienstregeling op het niveau van voor de coronapandemie gebleven. We lobbyden en voerden reguliere overleggen met de provincie en Arriva.

Bij herinrichtingen hielden we het parkeeraanbod op orde en stemden we het beter af op de huidige behoefte. Ook bij nieuwbouw houden we rekening met toekomstige behoeften. Vanwege bezettingsknelpunten door moeilijk invulbare vacatures op verkeer is het opstellen van de parkeernota doorgeschoven naar 2024.

Evaluatie blauwe zone We evalueren de blauwe zone en nemen de mogelijkheid We namen een deel van de parkeergarage op in de tot het verruimen van de openingstijden van de blauwe zone. Omdat er onvoldoende ambtelijke parkeergarage daarin mee. capaciteit was voor deze evaluatie schoven we deze door naar 2024. Openbaar groen en (openlucht) recreatie Klimaat adaptief en bio divers Goirle We stellen een uitvoeringsagenda op, op basis van het De planmatige aanpak voor klimaatadaptatie en programma Groen. biodiversiteit met betrekking tot Groen is opgenomen als onderdeel van het IMBK. Er volgt geen aparte Uitvoeringsagenda. Groeiplaatsverbetering Veel van onze bomen staan in te kleine groeiplaatsen. Groeiplaatsverbetering zetten we in voor Hierdoor geven ze overlast (wortelopdruk) en groeien klimaatadaptatie. Dat is een beleidsuitgangspunt in het slecht. Door de groeiplaatsen te verbeteren, geven we de Programma Groen. Met een deel van de middelen voor bomen kans om beter te groeien en geven ze minder de kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte overlast. Dit heeft ook het voordeel dat we minder verbeterden we de bodemstructuur bij onder andere de bestrating hebben. hoofdstructuur Tilburgseweg en de Nieuwe Rielseweg. Bezettingsproblematiek zorgde ervoor dat we minder groeiplaatsen konden verbeteren dan gewenst.

Herplant bomen – wegwerken achterstand De afgelopen jaren hebben we op verschillende plaatsen Op diverse locaties herplantten we bomen. Om bomen onveilige bomen moeten kappen. We hebben een langer gezond en met minder overlast te laten groeien achterstand om deze bomen te compenseren. De in onze straten, stellen we hogere kwaliteitseisen aan achterstand staat op ongeveer 300 bomen. In 2022 de groeiplaatsen. Dit ligt vast in ons Programma groen. plantten we een deel van deze bomen terug. Dit gaat om Het vinden van voldoende ruimte voor goede bomen die we op de oude plaats kunnen herplanten of groeiplaatsen is daarom lastiger. Het inlopen van de waarvoor we een locatie gevonden hebben om te herplant achterstand is vertraagd vanwege bezettingsherplanten. Voor de overige bomen moeten we een problematiek. Daardoor hebben we in 2023 een deel geschikte plaats vinden en investeren in een goede van het herplantseizoen niet kunnen benutten en blijft groeiplaats. de achterstand nagenoeg gelijk. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

31

Beoogd resultaat 2023 Ecologisch berm- en slootbeheerplan In het vastgestelde Programma groen staat dat we onze bermen ecologisch willen beheren. We willen een plan opstellen hoe we de bermen, gazons en sloten willen beheren. We verwachten dat we dit plan in 2024 kunnen laten opstellen en dat we in 2023 met bureaus in gesprek gaan om zo’n plan te maken. Vergroten soortenrijkdom - In 2022 is een motie aangenomen voor Biodiversiteitsherstel in GHO-verband. In 2022 zijn we gestart met het opstellen van biodiversiteitsbeleid. In 2023 ronden we dat proces af.

-

Realisatie 2023 In 2023 startten we de voorbereidingen voor een nieuw contract. We actualiseerden het areaal en tekenwerk en vertaalden dat naar onderhoudsmaatregelen voor meer ecologisch beheer. We betrokken inwoners via het biodiversiteitsteam.

Met name op de samenwerking hebben we dankzij de inzet van de biodiversiteitsteams veel stappen gezet. Er is een pilot opgestart met onder andere Vogelbescherming, SoortenNL en Ravon. Vrijwilligers namen deel aan een pilot om de kwaliteit van de natuur te meten in drie pilotgebieden in de drie GHOgemeenten. De pilot was erop gericht om te onderzoeken hoe vrijwilligers in te zetten zijn voor dit onderzoek. Vier keer per jaar hebben we bestuurlijk overleg met het Biodiversiteitsteam Goirle Riel om concrete afspraken te maken hoe we de biodiversiteit kunnen verbeteren bij beheer en aanleg van onze openbare ruimte. We werken samen aan een interactieve kaart met alle plekken in de gemeenten waar maatregelen genomen zijn voor meer biodiversiteit.

Vanuit de klimaatsubsidie is er geld beschikbaar voor We verstrekten een subsidie voor de uitgifte van groene initiatieven op gebied van biodiversiteit. We struiken aan de bewoners op het voormalig Van Besouw stimuleren inwoners hier gebruik van te maken. terrein. Het gaat om een inheemse struik die geschikt is om de biodiversiteit in de tuin en daarmee in de wijk te vergroten. Van de 97 nieuwe bewoners hebben uiteindelijk 69 bewoners gebruik gemaakt van deze actie. Vooruitlopend op een definitieve invulling richtten we het braakliggende terrein rondom Mainframe/Jan van Besouw bio divers in met een deel van de middelen voor de kwaliteitsimpuls openbare ruimte.

Stimuleren natuur-inclusieve landbouw We stimuleren bewoners van het buitengebied met de Stimuleringsregeling Landschap (STILA) om nieuwe landschapselementen, wandelpaden en kruidenrijke randen aan te leggen.

Vanuit het STILA verstrekten we aan deelnemers bijdragen voor beheer van knotbomen, aanleg van een poel, aanleg van een wandelpad over boerenland, aanleg van houtsingels en aanplant van een bomenrij. Deze maatregelen dragen bij aan groene verbindingen in het landschap waar dieren en planten van profiteren. Bovendien wordt het landschap op die manier aantrekkelijker voor bewoners en recreanten om te verblijven. Vanwege de positieve effecten op ons landschap heeft het college besloten deelname aan de regeling te verlengen tot en met 2025.

Minder kans op schadelijke gevolgen van droogte en het openbaar groen bestand maken tegen klimaat- Van schadelijke gevolgen van droogte hebben we in veranderingen (droogte, hitte, wateroverlast) 2023 niet veel last gehad. Het was een behoorlijk nat jaar. Dat maakt duidelijk dat het vinden van de juiste Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

32

Beoogd resultaat 2023 Voor te planten bomen kiezen we bomen die tegen droogte kunnen. We continueren de afkoppelsubsidie, om meer water in de bodem te krijgen.

Realisatie 2023 balans tussen wateroverlast en bestendigheid tegen de gevolgen van droogte in het huidige wisselende klimaat een uitdaging is. We verstrekten ca. 40 afkoppelsubsidies.

Bos van bezinning Het college laat zich in 2023 adviseren over het ontwerp We startten het ontwerp van het bezinningsbos en het en de financiering. monument dat een plek krijgt op de locatie. Delen van het natuurnetwerk Brabant realiseren Tot 2027 kunnen we nog gebruikmaken van de subsidiemogelijkheden van het Gemeenschappelijk Ontwikkelings Bedrijf voor de realisatie van Ecologische Verbindings Zone en Natuur Netwerk Brabant. In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we daarom naar de realisatie van de Roovertse Leij/Nieuwe Leij. In 2023 willen we ook met het waterschap om de tafel om afspraken te maken over de realisatie van de Hultense Leij.

Speelvoorzieningen - Spelen in de openbare ruimte sluit aan bij Goirle Glanst, met de focus op inclusie en ‘natuurlijk spelen’. Daartoe starten we in 2023 met het opstellen van een nota speelvoorziening. - We werken aan een Meerjaren Onderhoudsprogramma (MJOP) om inzichtelijk te maken wat we structureel nodig hebben voor vervanging van speeltoestellen.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Voor het realiseren van het Natuur Netwerk Brabant kunnen we geen gebruik meer maken van de subsidiemogelijkheden van het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB). De provincie heeft deze subsidie stopgezet omdat het subsidieplafond is bereikt. Voor de realisatie van ecologische verbindingszones kunnen we tot 2027 nog wel gebruik maken van andere subsidiemogelijkheden. In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we naar de realisatie van de ecologische verbindingszones in dat gebied. Voor De Baars geldt dat het proces rondom deze energiehub in 2023 is stilgelegd in afwachting van de oprichting van het Publiek Ontwikkelingsbedrijf. Na de zomer is een doorstart gemaakt. De bestuursopdracht, die daar het resultaat van is, ligt voor bij het college. Met het waterschap spraken we af samen op te trekken in de voorbereiding van de planvorming voor de Hultensche Leij.

We zorgden ervoor dat formele en informele speelplekken veilig, heel en schoon zijn. We hielden drie inspecties en voerden reparatiewerkzaamheden uit. Met een deel van de middelen voor de kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte, vervingen we de speeltuin Kerkstraat, hielden we rekening met inclusief spelen en betrokken we de bewoners. We constateerden dat de skatebaan niet meer voldoet aan de huidige kwaliteitsen veiligheidseisen. Een voorstel volgt in 2024. De vervolgstappen uit het IMBK zorgen voor een knelpunt in de beschikbare capaciteit. Daarom schuiven we het opstellen van de nota speelvoorziening en een MJOP door.

33

Beleidsindicatoren BBV 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Nieuw gebouwde woningen

Geheel Nederland

Eenheid

2021

2022

2023

2021

2022

2023

Aantal

3

10

n.n.b.

9

9

n.n.b.

%

85

86

87

70

70

70

Lokale indicatoren

Eenheid

2021

2022

2023

2021

2022

2023

3 Aantal verkeersongevallen

Aantal

234

263

n.n.b.

654

694 n.n.b.

2 Demografische druk

Legenda: 1

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

2

Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder, per honderd personen van 20 tot 65 jaar.

3

Aantal verkeersongevallen per 100.000 inwoners (waarstaatjegemeente.nl / SWOV Instituut voor Verkeersveiligheid).

Wat heeft het gekost?

2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo

Realisatie 2022 8.450 N 2.666 V 5.785 N

Begroting 2023 voor wijziging 14.895 N 6.855 V 8.040 N

Begroting 2023 na wijziging 15.873 N 8.214 V 7.659 N

Realisatie 2023 10.032 N 4.827 V 5.205 N

Verschil Begroting Realisatie 2023 5.841 V 3.387 N 2.454 V

Financiële toelichting De onderstaande verschillen zijn in de Jaarrekening nader toegelicht. 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik - LASTEN (bedragen x € 1.000) 2.1 Verkeer en vervoer - Openbare verlichting 2.1 Verkeer en vervoer - Onderhoud wegen 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie - Indexeringen en areaal uitbreiding 8.1 Ruimte en leefomgeving - Sanering van Puijenbroek 8.1 Ruimte en leefomgeving - Anterieure overeenkomsten 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) - Boschkens 8.3 Wonen en bouwen - Omgevingswet Salarislasten en kosten voor inhuur (zie ook paragraaf Bedrijfsvoering) Kapitaallasten (rente en afschrijving op investeringen) Overige verschillen kleiner dan € 50.000 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik - BATEN (bedragen x € 1.000) 8.1 Ruimte en leefomgeving - Niet te verhalen kosten 8.1 Ruimte en leefomgeving - Anterieure overeenkomsten 8.1 Ruimte en leefomgeving - Bommenregeling 2022 8.1 Ruimte en leefomgeving - Opbrengst grondverkopen 8.3 Wonen en bouwen - baten omgevingsvergunning 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) - Boschkens 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) - Boschkens Overige verschillen kleiner dan € 50.000 Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

5.841 V 97 V 191 V 128 N 50 N 221 V 4.929 V 78 V 224 N 668 V 58 V 3.387 N 100 N 186 N 125 N 99 V 93 N 2.037 V 5.016 N 3N 34

Thema 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2023 Riolering Effectief beheer stedelijk afvalwater en hemelwater - We gaan op een andere manier aan de slag met de rioolgemalen en kolken, deze gaan we risico-gestuurd beheren. - We reinigen de kolken en maaien de sloten. - We continueren de afkoppelsubsidie, om meer hemelwater te kunnen opvangen. - We doen mee aan het NK Tegelwippen en faciliteren ook onze inwoners om te vergroenen. - We voeren infrastructurele vervangingsprojecten uit, waarbij het water- en rioolsysteem wordt vervangen en/of verbeterd.

Realisatie

-

-

-

-

De nieuwe risico-gestuurde aanpak en omvorming en verbetering van de rioolgemalen pakt vooralsnog positief uit. We hebben minder storingen, minder meldingen aan de gemalen en kosten zijn nauwelijks gestegen. Er zijn ca. 40 afkoppelsubsidies verstrekt. De administratieve last door deze verstrekking is hoger dan gewenst. De regenton was het meest in trek. We zetten de Tegeltaxi in voor het NK Tegelwippen. De behoefte aan de Tegeltaxi is blijvend. Bij de uitvoering van renovatie in ’t Ven heeft klimaatadaptatie specifiek extra aandacht gekregen. Daarnaast is hier uitgebreid geïnvesteerd in rioolvervanging en gescheiden riolering, zodat het regenwater de bodem in kan, om verdroging tegen te gaan. In de Bergstraat is een hoofdafvoer voor het regenwater gerealiseerd. Die zorgt voor meer duurzame droge voeten, betere droogtebestrijding en minder schoon regenwater zinloos naar de rioolwaterzuivering.

Beheer en onderhoud riolering We voeren regulier beheer en onderhoud uit aan de Het beheer en onderhoud voerden we uit conform gemeentelijke infrastructuur conform het gemeentelijke planning. Voor de vervangingen lopen we uit op de programma Water en Riolering 2021-2025. meerjarenplanning. Dat betekent dat versnelling de komende jaren nodig is. Voor meer informatie zie de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Afval Circulaire economie We stimuleren het scheiden van afval door onze inwoners en brengen het aandeel restafval hiermee terug. In februari 2023 wordt een evaluatie in de vorm van een presentatie aan de raad gegeven op basis van de cijfers van de eerste 6 maanden.

De evaluatie werd uitgesteld naar november 2023 omdat de cijfers niet eerder beschikbaar waren en omdat de raadskalender geen ruimte bood. De interactieve presentatie op het gemeentehuis werd aangevuld met een drukbezochte rondleiding op de milieustraat voor raadsleden. Uit de evaluatie bleek dat het aandeel restafval (grof huishoudelijk afval) op de milieustraat onder de nieuwe aanpak is afgenomen.

Dienstverlening milieustraat In 2023 wordt de dienstverlening van de milieustraat Het onderzoek naar gratis afvalstromen volgt op de bekeken waarin het gratis brengen van (bepaalde) evaluatie van de nieuwe aanpak op de milieustraat. afvalstromen meegenomen wordt. Deze was gekoppeld aan de hierboven vermelde

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

35

Beoogd resultaat 2023

Zwerfafval

Realisatie presentatie. Doordat deze is verschoven naar november vindt het onderzoek in 2024 plaats. Met een deel van de middelen voor de kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte hebben we afvalbakken vervangen. Verwijderde bakken worden waar mogelijk opgeknapt en hergebruikt in 2024. De vrijwillige ZAPpers ondersteunden ons in de strijd tegen zwerfafval in de openbare ruimte. We faciliteren hen met knijpers en hesjes om hun werk te kunnen doen.

Milieubeheer Duurzame energie/opwek - In 2030 is 25% van onze energie duurzaam en we zijn in 2050 volledig energie- en Co2-neutraal. - Het opwekken van zonne- en windenergie stimuleren we binnen de landelijke en regionale kaders, zoals de REKS en provinciale transport schaarste. - Wij bevorderen ‘zon op het dak’ en geven daaraan voorrang. -

We faciliteren "mogelijke" energiebronnen, zoals reeds vergunde zonneparken.

-

De deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf heeft als taak te zorgen dat de energiehubs die in de REKS zijn gedefinieerd, waaronder onze energiehub De Baars, voor 2030 gerealiseerd zijn.

-

We leveren ook in 2023 samen met de buurgemeenten een actieve bijdrage aan de projectorganisatie die voor deze energiehub is opgericht. We plaatsen echter geen windmolens voordat er nieuwe landelijke richtlijnen zijn.

-

We nemen ook in 2023 actief deel aan het REKS-proces. In 2023 wordt in regionaal verband het voortgangsdocument REKS opgeleverd.

Verduurzaming bestaande woningen - We reduceren het energiegebruik bij huishoudens waar de kans op energiearmoede groter is door gerichte inzet van rijksmiddelen. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

De actuele stand van zaken voor alle gemeenten in Nederland is vindbaar op klimaatmonitor.nl. We boekten vooruitgang om met Vattenfall tot de aanleg van een zonnepark in 2024 te komen. Grootschalige zonnevelden op bedrijfsdaken werden en worden belemmerd door capaciteitsbeperkingen van de netbeheerder. Facilitering van ‘zon op veld’ is door landelijke wetgeving beperkt sinds oktober 2023. Lopende initiatieven zijn uitgezonderd. Met de uitrol van een obligatiefonds voor inwoners stimuleerden we lokaal eigenaarschap van een lokaal zonnepark ‘Gorps Baantje’. In 2023 hebben we het POB REKS opgericht. Goirle neemt als aandeelhouder deel. Dit POB heeft als taak de 5 energiehubs rondom Tilburg te realiseren, die onderdeel uit maken van het REKS bod. In 2023 hebben we de verkenning voor energie hub De Baars afgerond. Dit heeft geresulteerd in een Kader van randvoorwaarden en een Participatieplan. De raad is hierover met een RIB geïnformeerd. In afwachting van de oprichting van het POB heeft dit project een half jaar stilgelegen. Ook hierover is de raad geïnformeerd. In het najaar is een doorstart gemaakt. Die resulteert in een bestuursopdracht waarover de raad in 2024 wordt geïnformeerd. We nemen deel aan de REKS-organisatie. We leveren in 2023 de procesregisseur en we nemen actief deel aan alle werkgroepen (elektriciteit, warmte, klimaat, energiebesparing, communicatie, innovatie).

In 2023 is de voortgangsrapportage opgeleverd. De raad is hierover met een RIB geïnformeerd. Door de succesvolle inzet van ‘Energieklussers’ verduurzaamden we 670 woningen in de gemeente. Zij hielpen inwoners kosteloos met de installatie van energiebesparende middelen. Er 36

Beoogd resultaat 2023

-

-

We werken daarbij samen met Duurzaam Riel Goirle die met onder andere energiecoaches inwoners helpt bij de verduurzaming van de woning. Ook met onze partner Leystromen kijken we nadrukkelijk naar de verduurzaming van de sociale huurwoningvoorraad. We werken samen met Duurzaam Riel Goirle die inwoners helpt bij zon op eigen en andermans dak. We houden het energieloket beschikbaar.

Een efficiënt en betaalbaar energienetwerk We faciliteren de aanleg van het energienetwerk. Ook in 2023 blijven we de coördinatie van kabels en leidingen in de openbare ruimte uitoefenen. Wij blijven in gesprek met NUTS bedrijven om tijdig op veranderingen te kunnen inspelen.

Bijdrage aan de klimaatopgave We monitoren onze bijdrage aan de klimaatopgave periodiek door aan te sluiten bij de landelijke, provinciale en regionale monitoringsinstrumenten. Inzicht in hitte en minder hittestress We informeren de raad over de uitgevoerde klimaatstresstest. We planten bomen terug, waar deze uitgevallen zijn. We streven er in infrastructurele projecten naar om voldoende groen te realiseren. Daar waar mogelijk

Realisatie zijn bijna 5000 energiebesparende acties verricht. Per huishouden levert deze aanpak een gemiddelde besparing van jaarlijks ruim € 200 op hun energierekening. De actie was een vervolg op de aanpak om energiearmoede terug te dringen. Het Rijk stelde daar middelen voor beschikbaar. We benaderden onze inwoners actief. - We hernieuwden het samenwerkingsconvenant met DRG. In 2023 organiseerden zij een informatieavond (100 bezoekers) en een informatiemarkt. Ook waren ze aanwezig bij het Family Food Festival6 georganiseerd door de provincie en gaven ze tips over verlaging van je energieverbruik. - Het energieloket beschikt inmiddels over 10 energiecoaches die de energiecoachgesprekken uitvoeren. Inmiddels zijn er meer dan 300 dossiers aangemaakt en hebben ca. 250 huisbezoeken door de energiecoaches plaatsgevonden. In 2024 evalueren we het Energieloket. - In 2023 stelde het college een plan van aanpak voor het Nationaal Isolatie Programma vast om uitvoering te geven aan de Transitievisie Warmte. Dit heeft geleid tot een succesvolle subsidieaanvraag. Op basis daarvan start de uitvoering in 2024. - Met het vaststellen van de nieuwe verordening Stimuleringslening 'Aan de slag met je huis' op 16 mei 2023 werden de mogelijkheden van de duurzaamheidslening en de blijverslening samengevoegd en uitgebreid voor onze inwoners.

De noodzakelijke verzwaring van het energienetwerk heeft invloed op de openbare ruimte. Zo verwachten we dat in de toekomst tenminste 30% van de straten open moet. Daarnaast verwachten we een verdubbeling van het benodigde aantal trafo’s. Daarop anticiperend zijn we terughoudend met de verkoop van groenstroken. Deze zijn mogelijk nodig voor trafo’s en de berging van regenwateropvang. De actuele stand van zaken voor alle gemeenten in Nederland is vindbaar op klimaatmonitor.nl.

De klimaatstresstest is in te zien via het gemeentelijk Geoportaal: Geo.goirle.nl. Van de meeste majeure infrastructurele projecten zijn vooral voorbereidingen getroffen. Bij de uitvoering

6

Advies geven over hoe je zelf een steentje bij kan dragen aan een groener, schoner en duurzamer Brabant. Bezoekers konden de reizende ‘Brabant Doet Wat’-markt van de provincie bekijken en in gesprek gaan van medewerkers van de provincie. De energiecoaches van Duurzaam Riel Goirle hebben tips gegeven over hoe je je energiegebruik kunt verlagen.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

37

Beoogd resultaat 2023 vergroenen we bijvoorbeeld ook de parkeerplaatsen binnen die projecten. Duurzaamheidsfonds Met het opzetten van een duurzaamheidsfonds genereren we lokale middelen voor duurzame initiatieven.

Reductie energiegebruik en toename aandeel duurzame energie We blijven duurzame initiatieven van burgers stimuleren en faciliteren door middel van subsidie. We blijven duurzaamheidsleningen verstrekken of faciliteren waarmee burgers tegen gunstige voorwaarden energiebesparende maatregelen in en aan hun eigen woning kunnen financieren. Ecologische verbindingszones (EVZ) - Bels Lijntje: Realisatie van de ecologische verbindingszone en het toeristisch project Bels Lijntje is nagenoeg afgerond. - Hultense Leij: In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we naar de realisatie van de Roovertse Leij/Nieuwe Leij. In 2023 willen we ook met het waterschap om de tafel om afspraken te maken over de realisatie van de Hultense Leij. Tot 2027 kunnen we nog gebruikmaken van de subsidiemogelijkheden van het GOB voor de realisatie van ecologische verbindingszones en nieuwe natuur voor het Natuur Netwerk Brabant. Efficiënte en duurzame alternatieven voor verwarming We geven uitvoering aan de Transitievisie Warmte, hiervoor: - Werken we aan de communicatieen participatiestrategie voor de warmtetransitie. - Werken we aan een generieke aanpak voor inwoners en bedrijven voor de overstap naar aardgasvrij. - Blijven we in contact met Tilburg voor de gezamenlijke mogelijkheden van warmtenetten. - Starten we een onderzoek naar de potentie voor warmtenetten.

Geluidshinder We voeren een onderzoek uit waarmee duidelijkheid wordt gegeven over de meest geschikte oplossing en de werkelijke kosten voor realisatie van een geluidwerende voorziening langs de A58 van de Boschring/Barbara Benzpark tot de Sporenring. Het besluitvormingstraject bereiden we voor.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Realisatie van renovatie in ’t Ven heeft klimaatadaptatie specifiek extra aandacht gekregen. Het duurzaamheidsfonds is operationeel. Bij elk zonnepark sluiten we voortaan een anterieure overeenkomst, waardoor jaarlijks een financiële vergoeding wordt ontvangen. Het eerste voorbeeld is de Beekse Dijk/Gorps Baantje, waardoor jaarlijks € 25.000 beschikbaar komt voor lokale duurzaamheidsinitiatieven.

We ondersteunden het burgerinitiatief ‘aanbieden bomen en struiken’ aan bewoners van de nieuwe wijk Van Besouw. We vervingen de duurzaamheidslening door de stimuleringslening. Daardoor maken we mogelijk dat naast duurzaamheid ook zelfredzaamheid wordt bevorderd. We ontvingen 21 lening-aanvragen. Het fysieke deel van Bels Lijntje is gerealiseerd. De stapstenen zijn aangelegd en er is een informatiebord geplaatst in de Kwartierlaan. Met het waterschap spraken we af samen op te trekken in de voorbereiding van de planvorming voor de Hultense Leij.

Het tempo van uitvoering van de Transitievisie Warmte is afhankelijk van beschikbare middelen. In 2023 dienden we een subsidieaanvraag NIP in op basis van een plan van aanpak. De subsidie werd toegekend in december 2023 zodat we daarmee in 2024 en volgende aan de slag kunnen. Vanwege capaciteitsbeperkingen stellen we het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen om aardgasvrij te worden uit naar 2024.

We voerden het onderzoek uit in 2023 en hadden de resultaten medio 2023 gereed. Het nieuwe bestuursakkoord gaf een voorkeursvariant aan voordat we deze resultaten met de raad konden delen. Conform uitvoeringsprogramma starten we de voorbereiding in 2024.

38

Beleidsindicatoren BBV 2.2 Klimaat, milieu en energie BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1

Omvang huishoudelijk restafval

2

Hernieuwbare elektriciteit

Gemeente Goirle Geheel Nederland Eenheid 2021 2022 2023 2021 2022 2023 kg per 94 91 n.n.b. 164 148 n.n.b. inwoner % 21 n.n.b. n.n.b. 33 n.n.b. n.n.b.

Legenda:

1 2

Niet gescheiden, ingezameld huishoudelijk afval. Hernieuwbare elektriciteit - niet gedefinieerd.

Wat heeft het gekost?

2.2 Verstandig omgaan met natuur hulpbronnen

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo

Realisatie 2022 5.283 N 5.418 V 135 V

Begroting 2023 voor wijziging 5.008 N 5.411 V 403 V

Begroting 2023 na wijziging 6.542 N 6.718 V 176 V

Realisatie 2023 6.426 N 6.576 V 150 V

Verschil Begroting Realisatie 2023 116 V 142 N 26 N

Financiële toelichting De onderstaande verschillen zijn in de Jaarrekening nader toegelicht. 2.2 Verstandig omgaan met natuur hulpbronnen - LASTEN (bedragen x € 1.000) 7.2 Riolering - toevoeging voorziening 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer - project energietransitie Kapitaallasten (rente en afschrijving op investeringen) Overige verschillen kleiner dan € 50.000 2.2 Verstandig omgaan met natuur hulpbronnen - BATEN (bedragen x € 1.000) 7.2 Riolering - onttrekking voorziening 7.3 Afval - Incidentele baten en papier opbrengsten 7.4 Milieubeheer - plan van aanpak NIP Overige verschillen kleiner dan € 50.000

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

116 V 86 N 203 N 115 V 304 V 14 N 142 N 302 N 88 V 65 V 7V

39

Thema 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2023 Crisisbeheersing en brandweer Implementatie nieuwe visie Onder regie van de Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant implementeren we de nieuwe visie op crisisbeheersing (met bijbehorende organisatiestructuur) in onze crisisorganisatie. De nieuwe visie is mede vormgegeven naar aanleiding van inzichten die zijn opgedaan met de coronacrisis en de vluchtelingenproblematiek. Zo blijven we goed voorbereid op toekomstige rampen en crises en is de bevolkingszorg op orde. Bluswatervoorzieningen We houden de bluswatervoorzieningen (brandkranen Brabant Water en brandputten gemeente) bereikbaar, we gaan brandputten vervangen en plegen onderhoud waar nodig. Openbare orde en veiligheid Integraal Veiligheidsbeleid GHO 2023-2026. Doordat we in GHO-verband samenwerken kunnen we efficiënter werken. We zetten de bestaande werkzaamheden voort en willen op enkele onderwerpen (bijvoorbeeld ondermijning) meer in GHO verband gaan optrekken. Tegengaan ondermijnende criminaliteit - We maken actief gebruik van de verschillende mogelijkheden van wet- en regelgeving, bijvoorbeeld de Wet bibob, Opiumwet en APV, om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. - We voeren integrale controles uit en versterken onze informatiepositie op het gebied van ondermijnende criminaliteit.

Hierbij werken we actief samen met onder andere de politie, Taskforce RIEC Brabant-Zeeland, Belastingdienst en het Openbaar Ministerie. Voorkomen overlast gevend/crimineel gedrag We voorkomen dat (kwetsbare) personen overlast gevend of crimineel gedrag vertonen. Door samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid bieden we mensen op maat de juiste zorg plegen we tijdig interventies. We hanteren een persoonsgebonden aanpak en werken hierin samen met externe partners zoals de politie, jongerenwerk, Stichting Halt, lokale zorgaanbieders, reclassering, Novadic Kentron, GGZ en woningcorporatie Leystromen. Verhogen weerbaarheid - Om de weerbaarheid van onze inwoners en ondernemers tegen cybercrime en gedigitaliseerde Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Realisatie 2023

We zorgden voor een doorontwikkeling van de crisisorganisatie-structuur op het onderdeel ‘bevolkingszorg’. Door samenwerking in het piket in GHO-verband verkleinden we de kwetsbaarheid op een terrein dat specifieke kennis vergt. We organiseerden de crisisorganisatie efficiënter, waarbij we met minder mensen meer bereiken. Beperking van de omvang van de crisisorganisatie zorgt ervoor dat expertise beperkter hoeft te worden getraind en de ambtelijke capaciteit minder wordt belast. Eind 2023 vervingen we 7 brandputten. Daarnaast legden we 2 nieuwe brandputten aan op de Edisonstraat en de Tilburgseweg om de bereikbaarheid van bluswater te waarborgen.

De raad stelde het IVB vast op 20 december 2022. In 2023 continueerden we de uitvoering. Daarnaast werken we sinds 1 oktober 2023 samen in de regio Hart van Brabant aan het bestuurlijk interventie team (BIT) voor de aanpak van complexe handhaving, georganiseerde criminaliteit en ondermijning. -

-

We voerden 9 bibob onderzoeken uit, onder andere om de financiering van criminele activiteiten te voorkomen. We sloten twee woningen. Een bedrijfspand waar drugs werden aangetroffen staat op de nominatie om in 2024 te worden gesloten. We namen deel aan 3 integrale controles van het Bestuurlijk Interventie Team Hart van Brabant. Daarnaast voerde de gemeente 3 bestuurlijke controles uit.

We gaven het jongerenoverleg invulling door maandelijks in gesprek te gaan met zorg- en veiligheidsmedewerkers, politie, de BOA’s en jongerenwerk. De interne afstemming tussen zorg en veiligheid kreeg een vervolg. De kortere lijntjes zorgen voor betere monitoring.

-

In 2023 hebben in GHO verband bewustwording sessies ondermijning plaatsgevonden met 123 40

Beoogd resultaat 2023 criminaliteit te verhogen voorzien we in voorlichting in samenwerking met de politie en overige gemeenten binnen het district Hart van Brabant. - Om de weerbaarheid van ondernemers, inwoners en onze eigen bestuurders en ambtenaren tegen risico's van ondermijnende criminaliteit te verhogen organiseren we (in GHO verband) bewustwordingscampagnes, opleidingen en informatiebijeenkomsten. We doen dit in samenwerking met de Taskforce RIEC BrabantZeeland. Vergroten meldingsbereidheid en verminderen slachtofferschap digitale criminaliteit We informeren inwoners en ondernemers over de veiligheidsrisico’s die gepaard gaan met digitalisering, onder andere met behulp van bewustwordingscampagnes. Evenementenveiligheid Op het gebied van evenementenveiligheid volgen we landelijke en regionale ontwikkelingen op de voet en implementeren deze waar nodig binnen het vergunningenproces en evenementenbeleid. We staan voor een veilig en ordelijk verloop van de evenementen in Goirle en Riel. Organisatoren zijn hiervoor primair verantwoordelijk en nemen deze verantwoordelijkheid ook. Vergroten veiligheidsbeleving Om inzicht te hebben in de veiligheidsbeleving van onze inwoners maken we periodiek gebruik van de Veiligheidsmonitor. In 2023 vindt een nieuw onderzoek plaats. BOA-inzet We ontvingen specifieke rijksmiddelen voor extra BOAinzet.

Realisatie 2023 deelnemers (aan één of meerdere sessies). Deze sessies zijn door de deelnemers goed ontvangen. - Halt heeft voorlichting gegeven in groep 7 en 8 over snel geld verdienen; - We hebben deelgenomen aan de Week van het Geld (geldezelcampagne) en Week van het sterk wachtwoord; - Er is aandacht geweest voor de raad met een thema avond Veiligheid; - We hadden aandacht voor communicatie rond veiligheids- / ondermijningsthema’s.

We ontvingen weinig meldingen via Meld Misdaad Anoniem. We vroegen extra aandacht in het Goôls belang en via sociale media. Vermoedelijk is er te weinig bekendheid, zijn meldingen onvoldoende concreet of is er vrees dat anonimiteit niet is gewaarborgd. We borgen de verantwoordelijkheid van de organisatoren in het vergunningsproces. Zo kijken we bij bv. Eastlake vooraf samen met organisatoren, brandweer en politie naar mogelijke risico’s en beheersingsmaatregelen.

Via het CBS is hiervoor in 2023 onderzoek gedaan.

Met de rijksmiddelen konden we de BOA-inzet verhogen en daardoor meer aandacht besteden aan bestrijden van jeugdoverlast, parkeeroverlast en andersoortige overtredingen. Ondanks dat stonden de periodieke bezoeken aan ‘vaste’ overlastlocaties, reactie op meldingen en controles in de blauwe zone onder druk vanwege de -relatief- beperkte BOA-capaciteit.

Overige veiligheidsvraagstukken We hebben aandacht voor alle overige We brachten de zorg over diefstal van fietsen in het veiligheidsvraagstukken en spelen in op (actuele) centrum over aan onze samenwerkingspartners (OM en ontwikkelingen waar nodig. politie) en vroegen hen extra aandacht te hebben voor dit probleem.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

41

Beleidsindicatoren BBV 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Verwijzingen Halt 2 Misdrijven - Winkeldiefstallen 3 Misdrijven - Geweldsmisdrijven 4 Misdrijven - Diefstallen uit woning 5 Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Eenheid Aantal Aantal Aantal Aantal Aantal

Gemeente Goirle 2021 2022 2023 11 12 n.n.b. 1 4 6 2 2 3 2 1 1 5

6

4

Geheel Nederland 2021 2022 2023 8 8 n.n.b. 18 23 25 4 4 4 1 1 1 6

6

6

Legenda: 1 Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 1 tot 18 jaar 2 Winkeldiefstal per 10.000 inwoners 3 Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners 4 Het aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 5 Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners

Wat heeft het gekost?

2.3 Zorg voor veilige leefomgeving

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo

Realisatie 2022 1.848 N 166 V 1.682 N

Begroting 2023 voor wijziging 1.740 N 15 V 1.725 N

Begroting 2023 na wijziging 1.665 N 15 V 1.650 N

Realisatie 2023 1.632 N 94 V 1.538 N

Verschil Begroting Realisatie 2023 33 V 79 V 112 V

Financiële toelichting De onderstaande verschillen zijn in de Jaarrekening nader toegelicht. 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving - LASTEN (bedragen x € 1.000) Overige verschillen kleiner dan € 50.000 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving -BATEN (bedragen x € 1.000) 1.2 Openbare orde en veiligheid - Personeelslasten openbare orde en veiligheid Overige verschillen kleiner dan € 50.000

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

33 V 33 V 79 V 57 V 22 V

42

Programma 3 Bedrijvigheid Ambities en doelstellingen7 Wij werken aan aantrekkelijke en goed functionerende dorpscentra. Dit is van belang voor een goed woonklimaat en voor de lokale economie. We willen in Goirle een compact, levendig centrum creëren met een aantrekkelijk en uitgebreid aanbod. Er is ruimte voor een evenwichtige mix van activiteiten op het gebied van retail, horeca, cultuur, evenementen, toerisme en wonen. Goirle en Riel kenmerken zich door een goede combinatie van wonen en recreëren. Bovendien hebben we een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Bestaande bedrijven en werkgelegenheid blijven behouden hierdoor. Het centrum van Goirle is bereikbaar, aantrekkelijk en levendig en biedt ruimte voor horeca, evenementen, markt, winkels en wonen. We blijven met onze ondernemers in gesprek om deze genoemde waarden te behouden. In Riel zetten we in op het behoud van het huidige voorzieningenniveau want we willen voorzieningen in de buurt. Op onze bedrijventerreinen richten we ons op het behoud van midden- en kleinbedrijf. In Goirle ligt er een accent op de maakindustrie. Op het bedrijventerrein en in de centra gaan we structurele leegstand tegen. Op het gebied van recreatie en toerisme willen we onze kleinschalige initiatieven meer profileren en positioneren binnen de regio. Samen met onze verbonden partijen Goirle staat hiervoor uiteraard niet alleen aan de lat.

We realiseren onze doelstellingen samen met onze inwoners en ondernemers, én in samenwerking met onze partners, de verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma waren dat de volgende organisaties: - Midpoint: bevorderen en stimuleren van regionale economische ontwikkelingen in de regio Hart van Brabant. Thema-indeling Realisatie van de beoogde doelstellingen verantwoorden we aan de hand van de door de raad vastgestelde themaindeling: 3.1. Bedrijvigheid

7

Bron: Omgevingsvisie, Detailhandelsstructuurvisie

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

43

Wat heeft het gekost? 3. Bedrijvigheid

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo programma Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat programma

Realisatie 2022 407 N 350 V 57 N

Begroting 2023 voor wijziging 552 N 347 V 205 N

Begroting 2023 na wijziging 455 N 255 V 201 N

57 N

205 N

201 N

Verschil Realisatie Begroting 2023 Realisatie 2023 424 N 31 V 257 V 2V 167 N 34 V

167 N

34 V

3. Bedrijvigheid Lasten Realisatie 2023

Begroting 2023 na wijziging

Baten

424

455

257

255

Verklaring verschillen De verschillen op de baten en lasten worden toegelicht bij de Thema-verantwoording.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

44

Thema 3.1 Bedrijvigheid Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2023 Economische ontwikkeling Gevarieerd winkelaanbod Monitoren van het aanbod van voorzieningen en leegstand door contact met ondernemers en de centrummanager. - We hebben aandacht voor veiligheid, vergroening en een gevarieerd winkelaanbod in het centrum van Goirle. - In Riel hebben we aandacht voor het behoud van het huidige aanbod, met een relatie met demografische ontwikkeling. Verbinden centrum Goirle Onderzoeken van de mogelijkheid om winkelcentrum De Hovel te verbinden met het Kloosterplein en CC Jan van Besouw. Kwaliteitsimpuls Kloosterplein Uitwerken van een detailhandelsstructuurvisie, om een kwaliteitsimpuls aan het Kloosterplein te kunnen geven. Economische Visie en toeristisch recreatieve visie We starten in 2023 met de voorbereiding voor het opstellen van een economische en toeristisch-recreatieve visie waarin de doelstelling 'recreatie en toerisme in balans' een vertaling krijgt. Behouden mix van bedrijvigheid De huidige mix van grote bedrijven en MKB-bedrijven willen we behouden. Onderhouden van contact met onze ondernemers om te weten wat er speelt, onder andere door werkbezoeken op de bedrijventerreinen en periodiek bestuurlijk overleg met de ondernemersplatforms.

Economische promotie Promotie en citymarketing Promoten van de recreatieve en toeristische sector in samenwerking met de Vereniging Recreatie en Toerisme.

Realisatie 2023

In de regio is de leegstand van winkelpanden licht gegroeid. De variatie in het winkelaanbod in Goirle en Riel is gelijk gebleven. De leegstand is niet groter geworden.

In 2023 bleek dat dit onderzoek niet los gezien kan worden van de uitkomsten van andere onderzoeken, zoals het CC Jan van Besouw, kwaliteitsimpuls Kloosterplein en het verkeerscirculatieplan centrum Goirle. Het verkeersonderzoek is nu leidend.

Met het opstellen van een economische visie is een start gemaakt. De bestuurlijke keuze op welke wijze ‘recreatie en toerisme’ daarin wordt vertaald, moet nog worden gemaakt. In de regio HvB dragen we uit dat de bedrijventerreinen in Goirle beschikbaar zijn voor MKB maar in mindere mate voor regionale, logistieke behoeften. We borgen dit bij de eerstkomende herziening van de Omgevingsvisie. Er zijn diverse werkbezoeken geweest bij ondernemers.