04 Jaarstukken 2023 Versie 2024-06-24.pdf

Jaarstukken 2023

Versie 24-6-2024

Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................. 1 Nota van aanbieding ......................................................................................................................................................... 2 Leeswijzer .......................................................................................................................................................................... 5 Jaarverslag programma's .................................................................................................................................................. 6 Programma 1 Inwoner ...................................................................................................................................................... 7 Wat heeft het gekost? ......................................................................................................................8 Thema 1.1 Preventie ........................................................................................................................9 Thema 1.2 Onderwijs ....................................................................................................................

15 Thema 1.3 Zorg en activering ........................................................................................................ 19 Programma 2 Leefomgeving ........................................................................................................................................... 25 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................... 26 Thema 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik................................................................................. 27 Thema 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen ............................................................. 35 Thema 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving ................................................................................... 40 Programma 3 Bedrijvigheid ............................................................................................................................................. 43 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................... 44 Thema 3.1 Bedrijvigheid................................................................................................................

45 Programma 4 Bestuur en organisatie ............................................................................................................................. 48 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................... 49 Thema 4.1 Bestuur ........................................................................................................................ 50 Thema 4.2 Dienstverlening ........................................................................................................... 54 Algemene dekkingsmiddelen en overhead ..................................................................................................................... 57 Wat heeft het gekost? ................................................................................................................... 58 Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................... 59 Thema 5.2 Overhead ..................................................................................................................... 62 Vennootschapsbelasting .................................................................................................................................................

64 Onvoorzien ...................................................................................................................................................................... 65 Jaarverslag paragrafen .................................................................................................................................................... 66 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................................. 67 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................................... 71 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................ 77 Paragraaf Financiering..................................................................................................................................................... 82 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................ 85 Paragraaf Verbonden partijen.........................................................................................................................................

94 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................................................. 100 Paragraaf Wet open overheid (Woo) ............................................................................................................................ 103 JAARREKENING .............................................................................................................................................................. 104 Balans ............................................................................................................................................................................ 105 Toelichting op de balans ............................................................................................................................................... 108 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................................... 123 Ontwikkelingen na balansdatum .................................................................................................................................. 126 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ..................................................................................................................

127 Overzicht van baten en lasten....................................................................................................................................... 128 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ........................................................................................................... 155 Rechtmatigheidsverantwoording.................................................................................................................................. 157 Bijlagen .......................................................................................................................................................................... 160 BIJLAGE 1. Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld ....................................... 161 BIJLAGE 2. Overzicht investeringskredieten................................................................................ 170 BIJLAGE 3. Risicokaart ................................................................................................................. 172 BIJLAGE 4. SISA ............................................................................................................................ 177 Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

1

Nota van aanbieding

Inleiding Met de jaarstukken 2023 ontvangt u de beleidsmatige en financiële verantwoording van het college van burgemeester en wethouders over het voorgaande jaar. Verantwoording aan de raad en onze inwoners vindt plaats over de doelstellingen en resultaten uit de (bijgestelde) programmabegroting 2023. Op 19 maart jl. informeerde het college u hierover ‘in vogelvlucht’ met een presentatie. De formele verantwoording ontvangt u met dit boekwerk, waarover ook de accountant zijn oordeel zal geven. Verandering blijft de enige constante We constateerden het al vaker: verandering blijft de enige constante. Tegelijkertijd maakt dat ons werk uitdagend en dynamisch, en vraagt het continue om (her)prioritering en nieuwe, creatieve oplossingen voor soms complexe maatschappelijke opgaven. Naast de inmiddels bekende autonome ontwikkelingen zoals de nasleep van de coronapandemie, de Oekraïne-oorlog, de woon- en klimaatopgave, het vluchtelingenvraagstuk en de energie- en stikstofcrisis kwamen daar in 2023 nog een val van het kabinet Rutte IV (met als resultante de blijvende onzekerheid over onze toekomstige inkomsten) bij. Autonome ontwikkelingen hebben (indirect) effect op de mate waarin wij onze doelen realiseren. Ook lokaal waren ontwikkelingen te benoemen die daarop van invloed zijn.

De meeste impact op ons werk kwam van de val van de coalitie, waarna een formatieperiode van enkele maanden volgde. Een periode waarin besluitvorming over grote onderwerpen ‘on hold’ werd gezet, maar waarin de wereld (en ook Goirle) gewoon verder ging. Verder met reguliere taken en opgaven waarvoor we als gemeente altijd aan de lat staan, ongeacht een coalitie. Verder met de zaken die inwoners elke dag van ons mogen verwachten, zichtbaar en onzichtbaar. Op 19 september 2023 trad een nieuw, ambitieus bestuursakkoord ‘Samen Bouwen’ in werking, waarmee de koers van Goirle voor de komende jaren werd gezet. Het (deels) nieuwe college actualiseerde zijn Uitvoeringsprogramma op dit nieuwe akkoord en is voortvarend aan de slag gegaan met de uitvoering daarvan. Realiseerbaarheid en uitvoerbaarheid zijn daarbij een aandachtspunt. Ook als ambities niet haalbaar blijken, gaan we verder om het best haalbare voor Goirle te realiseren. De eerste resultaten waren in 2023 zichtbaar. U leest deze uiteraard ook terug in deze jaarstukken. Incidenteel financieel resultaat voor een toekomstbestendig Goirle De opgave voor 2023 was, gebaseerd op het vorige bestuursakkoord, al fors. Het nieuwe akkoord ‘Samen Bouwen’ is echter niet minder ambitieus. Goirle heeft daarmee nog een stevige opgave voor zich.

Het ravijnjaar 2026, het uitblijven van zekerheid over onze toekomstige inkomstenstroom maar ook nieuwe of aangescherpte taken vanuit het Rijk dwingen ons, nu en in de toekomst, keuzes te maken. We baseren ons daarbij op de eerder vastgestelde beleidslijnen en de ambities uit het bestuursakkoord ‘Samen Bouwen’. We sluiten 2023 in financieel opzicht af met een positief rekeningresultaat van historische omvang. Dat roept de vraag op hoe we dit op de best mogelijke wijze ten gunste van onze inwoners kunnen laten komen. De uitdaging blijft om incidentele, onvoorzienbare resultaten als die van dit jaar zodanig in te zetten dat dit bijdraagt aan de gewenste maatschappelijke effecten en het onze financiële positie versterkt. Alleen op die manier kunnen we ‘Samen Bouwen’ aan het Goirle van de toekomst.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

2

Financiële analyse Het jaarresultaat 2023 komt uit op € 13.329.451 voordelig. Het jaarresultaat 2023 ten opzichte van de gewijzigde begroting 2023, bedraagt € 5.160.982 voordelig. Het jaarresultaat 2023 heeft zich als volgt ontwikkeld: (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Ontwikkeling exploitatieresultaat Saldo primaire begroting 2023 Effect afschaffing hondenbelasting / niet verhogen toeristenbelasting Effect septembercirculaire 2022 Effect decembercirculaire 2022 Effect Bestuursrapportage 2023 Effect Slotwijziging 2023 Saldo begroting na Slotwijziging 2023 Resultaat Jaarrekening 2023 Nog te verklaren resultaat

2023 1.605 V 84 N 27 V 30 N 5.142 V 1.509 V 8.168 V 13.329 V 5.161 V

In de jaarstukken zijn de financiële afwijkingen toegelicht, groter dan € 50.000 ten opzichte van de raming na de Slotwijziging 2023. In onderstaande tabel staan de afwijkingen per programma. (bedragen x € 1.000 / V=Voordelig N=Nadelig)

Verschillen per programma 1. Inwoner 2. Leefomgeving 3. Bedrijvigheid 4. Bestuur en organisatie Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal verklaard

2.672 V 2.510 V 34 V 386 V 440 N 5.161 V

Hieronder treft u een toelichting op hoofdlijnen, in de programma's is een nadere en gedetailleerdere uitwerking van de financiële resultaten per programma en thema te vinden. Ad 1. Programma 1. Inwoner Het voordelig programmaresultaat laat zich verklaren door een overschot binnen het taakveld Samenkracht en Burgerparticipatie (Oekraïnegelden). Daarnaast laten onder andere Jeugd, de toegang en eerstelijnsvoorzieningen, arbeidsparticipatie, Wmo begeleiding, maatwerkdienstverlening 18+ en Sport een overschot zien. Nadelige resultaten zien we onder andere bij inkomensregelingen, begeleide participatie en Wmo-huishoudelijke hulp. Ad 2 Programma 2. Leefomgeving Binnen dit programma wordt het grootste voordelige verschil verklaard door een winstneming op de grondexploitatie. Wegonderhoud en openbare verlichting zorgden ook voor een voordelig financieel resultaat, evenals verkeer en vervoer. Nadelige financiële effecten zien we bij openbaar groen en openluchtrecreatie. Ad 3 Programma 3. Bedrijvigheid Binnen het taakveld Economische Ontwikkeling veroorzaakte zijn er geen grote afwijkingen. Ad 4 Programma 4. Bestuur en Organisatie Een voordelig effect op de voorziening pensioenen voormalige wethouders zorgt via het taakveld Bestuur voor een voordelig programmaresultaat.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

3

Ad 5 Algemene dekkingsmiddelen en Overhead De (algemene) uitkeringen uit het gemeentefonds hebben een fors voordelig effect op het programmaresultaat. Daarnaast is er een voordeel op treasury en overige baten en lasten. Nadelig resultaat zien we bij de Overhead, OZB en overige belastingen. Voor meer detailinformatie verwijzen we u naar de betreffende programmaverantwoording en/of de toelichting op het overzicht van baten en pasten per programma.

Reservepositie Door de positieve jaarrekeningresultaten 2022 en 2023 ontwikkelde de reservepositie van de gemeente Goirle zich gunstig. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat we onvoorziene en incidentele tegenvallers beter kunnen opvangen en risico’s kunnen afdekken. De ontwikkeling van de reservepositie / het eigen vermogen ziet u in onderstaande tabel. Bedragen * € 1.000

Algemene weerstandsreserve Algemene reserve Grondexploitatie Bestemmingsreserves Totaal reserves Resultaat Eigen vermogen

2018 10.567 4.116 16.859 31.542 -672 30.871

2019 9.209 4.132 13.318 26.659 -3.510 23.149

2020 4.532 4.167 13.209 21.907 -787 21.121

2021 3.052 4.167 12.289 19.508 2.398 21.906

2022 5.039 4.151 14.540 23.729 5.374 29.104

2023 4.619 4.151 18.284 27.054 13.329* 40.383

* de raad neemt een besluit over de bestemming van het resultaat 2023 bij vaststelling van de jaarrekening 2023 (gepland op 2 juli 2024). Overigens dient hierbij bedacht te worden dat bestemmingsreserves over het algemeen niet vrij besteedbaar zijn. Een goed voorbeeld zijn bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten.

Goirle, Maart/Juni 2024

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

4

Leeswijzer Jaarverslag De ambitie, indicatoren en de activiteiten uit de begroting 2023 zijn het uitgangspunt voor het behaalde resultaat in de programma's en thema's. Wij geven u inzicht in de resultaten aan de hand van de volgende vragen: Wat waren onze ambities? Welke resultaten wilden we bereiken? Hoe hebben we dit bereikt of wat hebben we niet bereikt? En wat heeft het gekost? Ieder programma leiden we in met de ambities uit 2023. We kijken naar ontwikkelingen in 2023 en benoemen de verbonden partijen. Bij de thema's vermelden we realisatie of voortgang van de gewenste resultaten en activiteiten uit de begroting 2023 en genoemde afwijkingen/risico’s uit de bestuursrapportage 2023. Wij informeren u over de stand van zaken per einde jaar 2023. Waar mogelijk nemen we daarbij ook de lokale indicatoren op, zoals benoemd in de begroting 2023. De verplichte BBV-indicatoren worden per thema gepresenteerd. Per indicator worden de landelijke cijfers en meest actuele lokale cijfers weergegeven. Bij het samenstellen van dit document zijn niet alle cijfers bekend. Dan is het vak leeg gelaten. Ook vindt u per thema een toelichting op de financiële afwijkingen. De toelichting op de afwijkingen is ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023. Ook presenteren wij in de tabel bij de thema's de gegevens uit de jaarrekening 2022.

Paragrafen In dit deel van de jaarstukken zijn de verplichte paragrafen volgens de BBV opgenomen. De paragrafen bevatten de wettelijk verplichte informatie. Jaarrekening De jaarrekening bevat de balans en de programmarekening en de toelichting daarop. De programmarekening bevat een toelichting volgens de voorschriften van de BBV op hoofdlijnen en belangrijke afwijkingen die nog niet in de Bestuursrapportage 2023 of in Slotwijziging 2023 zijn benoemd. Legenda • In de financiële overzichten zijn de verschillen met een minteken een nadeel en zonder teken een voordeel.  Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten.  Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten. • De bedragen in de tabellen en grafieken worden, tenzij anders vermeld, afgerond in duizenden euro's. Optellingen kunnen een beetje afwijken door de afrondingen. • De toelichting op de verschillen is in hoofdlijnen. • De afwijkingen groter dan € 25.000 per taakveld of politiek belangrijk worden toegelicht. • De begroting inclusief begrotingswijzigingen (tot en met Slotwijziging 2023) zijn opgenomen. Afwijkingen worden gepresenteerd ten opzichte van de laatste begrotingswijziging. Snel navigeren in het boekwerk Achter de voetnoot links onderaan iedere pagina met de tekst “Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023” zit een hyperlink (koppeling) naar de inhoudsopgave.

Daarop klikken brengt u meteen terug naar de inhoudsopgave waardoor u wat sneller in het boekwerk kunt navigeren.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

5

Jaarverslag programma's

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

6

Programma 1 Inwoner Ambities en doelstellingen Vanuit de visie Goirle Glanst is de ambitie het vergroten van de zelfredzaamheid, het versterken van de kracht van de samenleving en het bevorderen van de participatie. De ambitie realiseren we door in te zetten op positieve gezondheid, normaliseren en preventief werken. De realisatie is vertaald in de Uitvoeringsagenda die begin 2022 is vastgesteld.1 Voor het behalen van de ambitie hebben we de volgende doelstellingen: a. Bevorderen maatschappelijke participatie b. Vergroten zelfredzaamheid c. Versterken van de kracht van de samenleving We gunnen elk kind een goede start en toekomst: goed onderwijs is hiervoor een fundament. We willen optimale ontwikkelkansen voor alle kinderen en zetten daarom in op het voorkomen van onderwijsachterstanden. Ook zetten we, met onze partners, in op datagedreven werken. In het onderwijs en de kinderopvang willen we ieder kind in beeld hebben. Zo kunnen we gericht inzetten op de ontwikkelkansen van kinderen en deze door middel van onderwijs vergroten. Maar onderwijs gaat verder dan alleen school. Voor de leeftijdsgroep van 0-18 jaar zijn er ook voor en na school mogelijkheden om te leren en te ontwikkelen2. Wij hebben de overtuiging dat (samen) bewegen, actief zijn en elkaar ontmoeten, goed en noodzakelijk zijn. Dat kan bij uitstek op de sportvelden of na afloop van een voorstelling.

Sport en cultuur zijn graadmeters van ons sociale welzijn. Wij streven naar een levendig en duurzaam sportief en cultureel klimaat. Gezonde inwoners met veel contacten hebben minder zorg nodig en het bevordert het welzijn en de leefbaarheid van de dorpen. 3 In het Bestuursakkoord Samen bouwen staat een nieuwe belangrijke ambitie in het sociaal domein, nl. een bezuinigingsopgave van drie miljoen. Het resultaat hiervan moet zijn dat wij de juiste zorg aan al onze inwoners verlenen tegen een lager bedrag dan nu. We gaan werken aan een transformatie in het sociaal domein waarbij we de hulp dichterbij organiseren. In de voorliggende voorzieningen kunnen we beter het individu, werk, gezin, school enz. op elkaar afstemmen. Het eindresultaat is daarbij het belangrijkste, ook al is onze ambitie ook om de bezuinigingsopgave volgens de planning uit het Bestuursakkoord te realiseren. Zorgverlening moet dichtbij, vertrouwd en veilig zijn. We hebben tijd, ruimte en middelen gekregen van de raad om dit te realiseren. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.

Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: GGD Hart voor Brabant Regio Hart van Brabant Diamantgroep Midpoint Regionale Ambulance Voorziening Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2023 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 1.1 Preventie 1.2 Onderwijs 1.3 Zorg en activering 1

Bron: visie Goirle Glanst Bron: Lokaal Educatieve Agenda 3 bron: Bestuursakkoord, Cultuurnota , Sportakkoord 2

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

7

Wat heeft het gekost? 1. Inwoner

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo programma Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat programma

Realisatie 2022 34.181 N 7.486 V 26.695 N 438 N 837 V 26.296 N

Begroting 2023 voor wijziging 33.183 N 5.157 V 28.026 N 400 N 424 V 28.003 N

Begroting 2023 na wijziging 39.808 N 11.327 V 28.482 N 400 N 1.257 V 27.625 N

Verschil Realisatie Begroting 2023 Realisatie 2023 38.842 N 966 V 13.293 V 1.967 V 25.549 N 2.933 V 400 N 996 V 261 N 24.953 N 2.672 V

1. Inwoner Lasten

Baten

Realisatie 2023

38.842

13.293

Begroting 2023 na wijziging

39.808

11.327

Verklaring verschillen De verschillen op de baten en lasten worden toegelicht bij de Thema-verantwoording. De verschillen op de toevoeging en onttrekking aan reserves lichten we hieronder op programmaniveau toe: 1. Inwoner - RESERVE ONTTREKKING (bedragen x € 1.000) Reserve Overgehevelde budgetten Reserve Corona Reserve dekking kapitaallasten sportpark Reserve huisvesting onderwijs Reserve sociaal domein

261 N 16 N 81 N 24 V 37 N 151 N

De bovenstaande verschillen zijn in de Jaarrekening nader toegelicht.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

8

Thema 1.1 Preventie Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2023 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (wijkteams) Tegengaan van eenzaamheid - Eenzaamheid zien we terugkomen bij verschillende groepen inwoners. Dit zien we in de monitor van de GGD voor jeugd en volwassenen en vanuit gesprekken met onze samenwerkingspartners. In 2023 is het taboe rondom eenzaamheid verminderd en hebben onze inwoners handvatten en oplossingen verkregen die vereenzaming terugdringen en/of voorkomen.

-

In samenwerking met het dorpsteam zetten we in 2023 in op het vergroten van zelfredzaamheid en het versterken van de kracht van de samenleving. Daarmee beogen we een verschuiving van maatwerk-voorzieningen naar laagdrempelige initiatieven in het voorliggend veld.

-

Realisatie 2023

Samen met het dorpsteam en andere partners, zoals bibliotheek, Thebe en huisartsen, zetten we een werkgroep op en maakten we een plan van aanpak. Daarnaast ondersteunden we burgerinitiatieven gericht op voorkomen van eenzaamheid. Nieuwe ondersteunende initiatieven waren onder andere de Zomer Zonder Zorgen in de Wildacker en Goirle Griezelt. Deze ondersteuning deden wij op basis van het nieuwe beleidsregels voor subsidieverstrekking Sociaal Domein 2023-2026. Daarnaast investeerden we in 2023 extra in onze regierol ten aanzien van het dorpsteam. De jaarverantwoording van het dorpsteam verwachten we in het tweede kwartaal 2024.

We schrijven een projectvoorstel ‘Tegengaan van eenzaamheid’ inclusief normenkader. Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners - Individualisering en sociale en economische verschillen tussen groepen inwoners nemen toe. We willen de sociale en economische verschillen verkleinen en de kans om mee te doen vergroten. Zo kunnen inwoners gebruik maken van regelingen die meedoen makkelijker maken en bereiken we inwoners eerder die problemen hebben.

We maakten een start met het projectvoorstel, mede gefinancierd vanuit het GALA.

-

Daarnaast bieden we verschillende zaken ter ondersteuning. De Meedoenregeling voor volwassenen en jeugdigen. Maar ook de zorgverzekering via de gemeente zorgt voor gelijke kansen.

In samenwerking met het dorpsteam zetten we in 2023 in op het bevorderen van maatschappelijke participatie. Daarmee beogen we een verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar laagdrempelige initiatieven in het voorliggend veld.

Vroegsignalering: We benaderden/spraken in 2023 zo’n 600 inwoners naar aanleiding van een melding via collega’s, ketenpartners of op een hulpvraag van een inwoner zelf. In het gesprek gaan we in op de leefgebieden van positieve gezondheid waarbij de focus ligt op financiën. In veel gevallen is met lichte ondersteuning de situatie van de inwoner snel te verbeteren. Wanneer er weinig gebruik gemaakt wordt van ondersteunende regelingen (denk aan toeslagen etc.) wordt de formulierenbrigade ingeschakeld.

Ook investeerden we extra in onze regierol ten aanzien van het dorpsteam. De jaarverantwoording van het dorpsteam verwachten we in het tweede kwartaal 2024. Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie Het aantal inwoners met financiële problemen neemt toe. Inwoners zijn in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld, zodat verergering van schulden wordt voorkomen. We streven naar bestaanszekerheid en werk voor iedereen. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Met alle inwoners die een uitkering voor levensonderhoud aanvragen of ontvangen vindt voor aanvang van de uitkering en vervolgens periodiek een gesprek plaats over de leefomstandigheden. Doel van die gesprekken is om na te gaan of iemand een stapje kan 9

Beoogd resultaat 2023

Realisatie 2023 maken op de continuproces.

participatieladder.

Dit

is

een

Daarnaast investeerden we extra in onze regierol ten aanzien van het dorpsteam. De jaarverantwoording van het dorpsteam verwachten we in het tweede kwartaal 2024. Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers We zijn ons bewust van de waarde én kwetsbaarheid van de mantelzorgers in onze gemeente. In onze gemeente erkennen en waarderen we onze mantelzorgers en voorkomen we uitval van mantelzorgers bij de uitvoering van hun mantelzorgtaken.

In 2023 heeft de dag van de mantelzorg weer plaatsgevonden. Een middag waarop mantelzorgers even kunnen ontspannen en samen met andere mantelzorgers kunnen genieten van een maaltijd. We reikten 164 mantelzorgcomplimenten uit en er is onder leiding van het dorpsteam een nieuwe maandelijkse inloop voor mantelzorgers gestart met als thema “ontmoeten”. Voor deze groep stelden we ondersteunende boeken over mantelzorg beschikbaar met de GALA gelden. Ook ondersteunden we burgerinitiatieven gericht op ondersteunen van mantelzorgers. Een voorbeeld hiervan is D’n Inloop. Deze ondersteuning verrichtten wij op basis van de beleidsregels voor subsidieverstrekking Sociaal Domein 2023-2026. Daarnaast investeerden we extra in 2023 in onze regierol ten aanzien van het dorpsteam. De jaarverantwoording van het dorpsteam verwachten we in het tweede kwartaal 2024.

Vrijwilligerswerk We waarderen vrijwilligerswerk meer, zetten het In maart organiseerden we het “Feest van de gerichter in en maken het aantrekkelijker. vrijwilliger”. Met een volle theaterzaal werden vrijwilligers vermaakt met een theaterstuk en vervolgens een hapje en drankje in de foyer. Daarnaast zetten we vrijwilligers ook vaker in om mee te denken over nieuw beleid en nieuwe plannen. Een voorbeeld hiervan is de inwonersavond van het GALA. Hier werd met veel enthousiasme meegedacht over wat goed zou zijn voor Goirle en Riel. Ook ondersteunden wij vrijwilligers financieel op basis van de beleidsregels voor subsidieverstrekking Sociaal Domein 2023-2026. Zo ondersteunden wij bijvoorbeeld het vrijwillig initiatief Gools Genieten, waarbij voor inwoners die normaal alleen Kerst vieren, op eerste kerstdag een maaltijd werd bereid. Hieraan namen 125 inwoners deel. De maaltijd werd door 15 vrijwilligers bereid. Ook het dorpsteam heeft een rol in het ondersteunen van vrijwilligers. Wij investeerden in 2023 extra in onze regierol ten aanzien van het dorpsteam. De jaarverantwoording van het dorpsteam verwachten we in het tweede kwartaal 2024.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

10

Beoogd resultaat 2023

Realisatie 2023

Sport (beleid, activering en accommodaties) Stimuleren van sport en bewegen Inzetten van sport, bewegen en cultuur voorkomt gezondheidsproblemen en versterkt de sociale basis van Goirle. In 2023 blijven we de sport- en cultuurdeelname van onze inwoners stimuleren en/of faciliteren. Dat past binnen de lijn van positieve gezondheid binnen ‘Goirle Glanst’.

We legden een beweegroute (met app) aan in onze dorpen Goirle en Riel voor alle inwoners. Ook gaven we Sjors Sportief uit op de basisscholen. Deze initiatieven maakten we mogelijk door de extra rijksmiddelen die we ontvingen vanuit de GALA-gelden en het IZA-akkoord. Het sportakkoord II is in juni vastgesteld. Vanuit het sportakkoord brachten we in kaart waar de behoefte ligt met betrekking tot stimuleren/faciliteren van sportdeelname. Dit deden we met een afvaardiging van de sportverenigingen. Inmiddels is een aanjager sportakkoord aangesteld die samen met de verenigingen de doelen uit het sportakkoord concretiseert.

Sportaccommodaties en sportparkbeheer We realiseerden de ledverlichting bij VV Riel. We startten de voorbereidingen voor renovatie van het handbalveld bij GHV en de vervanging van de kunstgrasmat bij VOAB. De mogelijkheid om schaalvoordelen bij de aanbesteding te behalen, maakt dat uitvoering in 2024 plaatsvindt. Met een deel van de middelen voor de kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte vervingen we een groot deel van het hekwerk op het sportpark Van de Wildenberg. Daarnaast bereidden we het MJOIP buitensportaccommodaties voor. Uitvoeringsagenda Sport In 2023 voldeed 52% van de inwoners binnen de gemeente Goirle aan de vastgestelde beweegrichtlijn. Daarnaast sportte 58% van de inwoners wekelijks. Dit werd mede mogelijk gemaakt door de ongeveer 40 sportverenigingen die de gemeente rijk is. In 2023 startten we met een analyse over de stand van zaken op het dossier Sport. Daarbij wordt de focus onder andere gelegd op toekomstbestendige sportvoorzieningen, toekomstbestendige verenigingen, het samen promoten van sport en het mogelijk maken van een leven lang sporten binnen de gemeente. Er is in 2023 gestart met een uitvoeringsprogramma sport om dit goed te borgen. Volksgezondheid Behoud van een gezonde en krachtige jeugd Onder jeugd zien we een groeiend percentage dat kampt met gezondheidsproblematiek en depressie.

De komende jaren willen we de ondersteuning verschuiven naar het voorkomen van zorg. Hierdoor groeien meer jeugdigen gezond en veilig op. We doen dat vanuit de gedachte van het stimuleren van een positieve gezondheid, vanuit Goirle Glanst. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Door preventie streven we ernaar om de druk op de jeugdhulp verder terug te dringen. In 2023 investeerden we in preventie door programma’s als aandacht voor basiskracht, ondersteuningsteams op de basisscholen, schoolmaatschappelijk werk en campagnes als ‘Zien drinken doet drinken’. De GGD organiseerde namens de gemeente diverse webinars over onder andere 11

Beoogd resultaat 2023

Realisatie 2023 mediawijsheid, NIX18, pesten, voorlichting ouders puberteit. Bovenstaande initiatieven maakten we mogelijk door de rijksmiddelen die we ontvingen vanuit de GALA-gelden en het IZA-akkoord, LPA (Lokaal Preventie Akkoord) en inwonersbijdrage GGD. Daarnaast investeerden we in 2023 extra in onze regierol ten aanzien van het dorpsteam. De jaarverantwoording van het dorpsteam verwachten we in het tweede kwartaal 2024.

Investeren in gezond ouder worden De groep oudere inwoners wordt steeds groter in Goirle en Riel. Dit zien we in de demografische gegevens van de GGD en in het bevolkingsregister. De komende jaren willen we de ondersteuning stap voor stap verschuiven van verlenen van zorg naar het voorkomen ervan. Hierdoor blijven ouderen langer fysiek en mentaal gezond.

We startten i.s.m. Senioren Goirle met 2 projecten gericht op ouderen. 1 project heeft betrekking op valpreventie. Hiervoor werden 179 inwoners gescreend op valrisico en werd al dan niet een valpreventiecursus of beweegtraject geadviseerd. 65 deelnemers zijn gestart met een valpreventie-programma en 46 deelnemers zijn gestart met een beweegprogramma. Het andere project heeft betrekking op het uitbreiden van sociale netwerken waarop ouderen kunnen terugvallen wanneer zij wat meer ondersteuning nodig gaan hebben. Ook hebben we een beweegroute aan laten leggen in Goirle en in Riel. Hier kunnen inwoners kosteloos gebruik van maken wanneer zij willen bewegen in de buitenruimte. Deze twee lokale projecten werden met IZA gelden en GALA gelden gefinancierd.

Cultuur en media CC Jan van Besouw We zorgen voor een advies dat moet leiden tot een In juni 2023 besloot de raad het Cultureel Centrum Jan principebesluit over het toekomstig gebruik. van Besouw (voor een deel van het gebouw) te blijven inzetten ten behoeve van culturele en maatschappelijke activiteiten. Ook besloot de raad te laten onderzoeken om de kosten van de verbouwing en de eventuele financiële voordelen van een compacter gebruik in beeld te brengen. Tot slot moet worden onderzocht of de Uvleugel kan worden verkocht. Dit onderzoek is, in samenspraak met de hoofdgebruikers van Cultureel Centrum Jan van Besouw, in 2023 opgestart. Cultuurdeelname en -stimulering Als gemeente ondersteunen wij een breed palet aan In 2023 is onder andere met succes de Wildacker Winter kunsten cultuuruitingen, organisaties en Week georganiseerd door medewerking van diverse cultuurmakers. We zetten subsidies in om goede partijen. De Week was bedoeld om in de week rond cultuurprogramma’s in het basisonderwijs te realiseren. Kerst voor inwoners die hun sociale omgeving missen, Ook voor het naschools kunst- en cultuuronderwijs activiteiten te organiseren en een paar mooie dagen te zetten we middelen in. Belangrijk onderdeel zijn de bieden. Hiermee zorgden we ervoor dat de deelnemers burgerinitiatieven. Elk jaar zien we nieuwe initiatieven tussen Kerst en Oud & Nieuw niet alleen waren.

ontstaan, die we door het verstrekken van een aanjaag Goirle kent een rijke musicaltraditie. We hebben Spot! of initiële subsidie op weg helpen. Theater Goirle extra ondersteund om, ondanks de financiële tegenspoed, toch een aantal voorstellingen in het CC Jan van Besouw op de planken te laten brengen. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

12

Beleidsindicatoren BBV 1.1 Preventie Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Niet-sporters

Eenheid %

Gemeente Goirle 2021 2022 2023 n.b. 43,3 n.n.b.

Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM, waarstaatjegemeente.nl) 2 Inwoners dat hulp geeft aan buren 3 Inwoners dat aandacht heeft voor buren in een zorgwekkende situatie 4 Inwoners hebben regelmatig contact met buren (minimaal 2x per maand) 4a 18 - 64 jaar 4b 65+ 5 Inwoners dat actief is in het verenigingsleven 6 Inwoners dat vrijwilligerswerk doet 6a 18 - 64 jaar 6b 65+ 7 Inwoners dat zorg geeft aan een hulpbehoevende naaste

Eenheid

2021

2022*

2023

% %

69,0 37,0

n.b. n.b.

n.n.b. n.n.b.

aantal

n.b.

n.b.

n.n.b.

% % % % % % %

n.b. n.b 65,0 42,0 n.b. n.b. 51,0

86,0 88,0 n.b. n.b. 21,0 28,0 n.b.

n.n.b. n.n.b. n.n.b. n.n.b. n.n.b. n.n.b. n.n.b.

Geheel Nederland 2021 2022 2023 n.b. 46,4 n.n.b.

8 9 9a 9b 10

Buurtbewoners staan voor elkaar klaar % 65,0 n.b. n.n.b. Score sociale samenhang aantal 5,2 n.b. n.n.b. Ervaart sociale samenhang 18 - 64 jaar % n.b. 10,0 n.n.b. Ervaart sociale samenhang 65+ % n.b. 26,0 n.n.b. Burgerinitiatieven (die ondersteund worden) in de aantal 36,0 46,0 n.n.b. gemeente Goirle 11 Mantelzorg verlenen % 15,5 n.b. n.n.b. 11a 18 - 64 jaar % n.b. 15,0 n.n.b. 11b 65+ % n.b. 16,0 n.n.b. 12 Personen met voldoende regie over eigen leven % 90,8 n.b. n.n.b. 13 Goed ervaren gezondheid % 78,9 n.b. n.n.b. 13a 18 - 64 jaar % n.b. 75,0 n.n.b. 13b 65+ % n.b. 62,0 n.n.b. 14 Inwoners dat voldoet aan beweegrichtlijn % 48,9 n.b. n.n.b. 14a 18 - 64 jaar % n.b. 44,0 52,0 14b 65+ % n.b. 39,0 40,0 *: www.waarstaatjegemeente.nl heeft niet altijd cijfers over 2022. De Brabantscan GGD geeft enigszins vergelijkbare informatie. Die informatie staat hier weergegeven. Legenda: 1 Percentage niet wekelijkse sporters tov de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 en ouder dat niet minstens een keer per week aan sport doet.

2 Percentage inwoners van de gemeente Goirle dat hulp geeft aan buren 3 Percentage inwoners dat aandacht heeft voor buren in een zorgwekkende situatie 4 Percentage inwoners dat actief in het verenigingsleven is 5 Percentage inwoners dat in de afgelopen 12 maanden vrijwilligerswerk heeft gedaan 6 Percentage inwoners dat zorg aan een hulpbehoevende naaste biedt 7 Percentage inwoners dat vindt dat buurtbewoners voor elkaar moeten klaarstaan 8 Score die de gemeente Goirle heeft voor sociale samenhang 9 Aantal burgerinitiatieven ondersteunt door de gemeente Goirle 10 Percentage inwoners dat mantelzorg verleent 11 Percentage inwoners dat matig/veel regie over eigen leven ervaart (RIVM.NL) 12 Percentage inwoners dat een goede gezondheid ervaart (RIVM.NL) 13 Percentage inwoners dat voldoet aan de beweeglichtlijnen (RIVM.nl)

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

13

Wat heeft het gekost?

1.1 Preventie

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo Thema

Realisatie 2022 4.194 N 681 V 3.513 N

Begroting 2023 voor wijziging 3.955 N 604 V 3.351 N

Begroting 2023 na wijziging 5.551 N 1.348 V 4.203 N

Realisatie 2023 5.113 N 1.636 V 3.477 N

Verschil Begroting Realisatie 2023 438 V 288 V 726 V

Financiële toelichting De onderstaande verschillen zijn in de Jaarrekening nader toegelicht. 1.1 Preventie - LASTEN (bedragen x € 1.000) 7.1 Volksgezondheid - SPUK Integraal Zorgakkoord (IZA) Salarislasten en kosten voor inhuur (zie ook paragraaf Bedrijfsvoering) Kapitaallasten (rente en afschrijving op investeringen) Overige verschillen kleiner dan € 50.000 1.1 Preventie - BATEN (bedragen x € 1.000) 5.2 Sportaccommodaties - Sportpark vd Wildenberg (terreinen) 7.1 Volksgezondheid - SPUK Integraal Zorg Akkoord Overige verschillen kleiner dan € 50.000

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

405 V 51 N 199 V 140 V 118 V 252 V 167 V 51 V 35 V

14

Thema 1.2 Onderwijs Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2023 Onderwijsbeleid en leerling zaken Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 2022-20264 Met de LEA bouwen we samen met partners uit de kinderopvang, onderwijs, welzijnsorganisaties, (jeugd) zorgpartners en de bibliotheek aan de beste ontwikkeling voor kinderen in de gemeente Goirle en Riel. De raad stelde de LEA op 17 mei 2022 vast. Met uitvoering van de LEA beogen we de volgende ambities te bereiken: - Ieder kind in beeld; - Optimale ontwikkelkansen voor alle kinderen.

Realisatie 2023

Voor het thema versterken samenwerking hebben we op 6 november 2023 een grote netwerkbijeenkomst georganiseerd in het Jan van Besouw. Er waren in totaal 56 professionals aanwezig. De netwerkbijeenkomst is als positief beoordeeld. Professionals vonden het waardevol om (inhoudelijk) bijgepraat te worden en te netwerken. De markt werd in het bijzonder als positief ervaren. Voor het thema “In de buurt gebeurt het” ontwikkelden we de cirkel van ondersteuning en een folder ‘ondersteuningsteams’ inclusief de rol van de gemeente, voor ouders. Er is een pilot gestart voor het opzetten van een samenwerking tussen de ondersteuningsteams van scholen, het dorpsteam en de klantmanager van de gemeente Goirle voor het bespreken en realiseren van specifieke zorg. Er zijn 6 gesprekken geweest met een klantmanager op 5 verschillende scholen, ouders voelen zich gehoord en je kan direct kortsluiten en doorpakken. De pilot is hiermee succesvol en wordt gecontinueerd. Ook ontwikkelden we een AVG proof overdrachtsformulier voor informatie-uitwisseling tussen school en kinderopvang (ook voor-en buitenschoolse opvang). Het AVG overdrachtsformulier is bij 6 van de 7 kind centra locaties in gebruik genomen. Eén locatie neemt het vanaf januari 2024 in gebruik. De eerste evaluatie vindt plaats voor 1 mei 2024.

Er is een overdrachtsformulier ‘ik ga naar school!’ ontwikkeld voor de overdracht van peuters naar groep 1. Opbrengsten worden na de zomer 2024 geëvalueerd. We brachten bij Wijk-Speel- en Leercentrum ’t Tamboerke de wensen van ouders in kaart. Dit heeft tot acties zoals onder andere een koffie-uurtje met ouders geleid. Iedere woensdag- en vrijdagochtend is het koffie-uurtje en er komen wekelijks ongeveer 10 ouders. Onder het thema leesbevordering is er een trendanalyse gemaakt waarbij in kaart is gebracht hoe

4

Raadsbesluit LEA 17 mei 2022

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

15

Beoogd resultaat 2023

Realisatie 2023 de ontwikkeling van kinderen over de jaren is m.b.t. begrijpend lezen over de afgelopen 5 jaar in het PO (primair onderwijs); We hebben hiervoor groep 8 over de jaren 2018/ 2019/2020/2021 en 2022 de VVElocaties laten zien dat extra ingezet moet worden op taal en lezen. Hiervoor is boekstart in de kinderopvang en Bibliotheek op School opgestart. Er vond een onderzoek leesmotivatie plaats op het Mill Hill. De opbrengsten worden momenteel in kaart gebracht. Daarnaast verleenden we vanuit het GALA subsidie aan het Dorpsteam voor ontwikkeling en uitvoering van de ontmoetgroep ‘Spel en Boek’ 2023 en 2024. Spel en Boek is gestart op 10 januari 2024, elke woensdag van 10.00- 11.00 in de Bibliotheek. Er wordt samengewerkt met het Dorpsteam, het Taalhuis, de Bibliotheek en het Refugee team. Er wordt eveneens verbinding gemaakt met de GGD en Kinderopvang.

Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) Onze ambitie in 2023 is een toename van het bereik van VVE tot 5%. - In 2023 breiden we het aantal VVE-locaties uit van 2 naar 3. - In 2023 wordt het proces van indiceren en toeleiden van VVE-doelgroep peuters geoptimaliseerd (werkgroep VVE).

Vanuit onze ambities VVE heeft Humankind een nieuwe VVE locatie ‘de Brink’ gerealiseerd. Omdat de aanmeldingen achterblijven bij de verwachting, intensiveerden we communicatie en activiteiten om bekendheid te geven aan de peuteropvang. Om beter zicht te hebben op indicaties, toeleiding en afname van het VVE aanbod kochten we de peutermonitor in. De peutermonitor geeft aan dat 34 Meer VVE locaties leiden tot meer VVE kinderen. De kinderen een indicatie hebben gekregen voor VVE. financiële gevolgen van de uitbreiding worden in kaart Hiervan hebben 13 kinderen gebruik gemaakt van VVE. gebracht. We informeren u hierover in de eerste helft van Non-bereik is 21 kinderen, dit is 61%. Kinderen gaan niet 2023, via de bestuursrapportage. naar VVE opvang om de volgende reden: kinderen gaan al naar KDV, medische redenen, verhuizing, wachtlijst op de Brink (start bij 2 of meer kinderen), financiële haalbaarheid. GGD monitort de kinderen die geen gebruik maken van VVE. In totaal maken 454 kinderen gebruik van het consultatiebureau tussen de 2- 4 jaar. Daarvan nemen 324 kinderen deel aan een voorschool/ kinderopvang. Dat is 71 %. In de vorige peiling was dit 69%, er is dus een stijging in gebruik van voorschool/ kinderopvang. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Het NPO is een meerjarig programma.

Met als doel het Vanuit het NPO is het programma ‘Samen Buurten’ verminderen van leerachterstanden en bevorderen van opgesteld, er is een website gemaakt en er is ingezet op mentaal welbevinden. De effecten die we willen bereiken een actieve communicatiestrategie. Onderdeel van dit zijn: programma was een bijeenkomst in het JvB over het • Vergroten van het sociaal en emotioneel welbevinden zelfbeeld van het jonge kind. Er kwamen ongeveer 250 deelnemers naar deze bijeenkomst, waarvan meer dan van jongeren. de helft ouders. • Terugdringen van grensoverschrijdend gedrag . • Dekkend aanbod van onderwijs en Er zijn 124 evaluaties ingevuld. De avond werd onderwijsondersteunende voorzieningen in Goirle en gemiddeld met een 4,4 (van 5) beoordeeld. Riel – d.m.v. investeren in “In de buurt gebeurt het”. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

16

Beoogd resultaat 2023 Het uiteindelijke resultaat is eind 2025 zichtbaar, het zijn incidentele middelen waarmee we een duurzaam effect willen creëren. Onderwijshuisvesting Integraal huisvestingsplan onderwijs In 2023 stellen we het projectplan op om te komen tot een Integraal Huisvesting Plan (IHP) voor het primair en voortgezet onderwijs in onze gemeente. Het IHP is een koersdocument voor de huisvesting van het onderwijs voor de komende 16 jaar. Uit dit plan vloeien de nodige investeringen voort. Huisvesting Mill Hill college In 2023 formuleren we de integrale projectopdracht en starten we met de uitvoering van een locatie- en haalbaarheidsonderzoek met aandacht voor win-win op het gebied van sportvoorzieningen en woningbouw.

Realisatie 2023

Vanwege prioritering voor de specifieke huisvesting voor het Mill Hill college is er in 2023 geen projectplan voor het IHP opgesteld.

De projectopdracht is opgesteld en het onderzoek is in september gestart. De voorlopige resultaten van het onderzoek laten zien dat renovatie vanuit financieel oogpunt geen optie is. Eind 2023 waren drie mogelijke locaties in beeld voor nieuwbouw.

Beleidsindicatoren BBV 1.2 Onderwijs Gemeente Goirle Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 2 3

Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Geheel Nederland

Eenheid

2021

2022

2023

2021

2022

2023

Aantal Aantal %

3,5 14,0 1,5

7,2 13,0 2,3

n.n.b. n.n.b. 1,8

2,7 19,0 1,9

4,2 24,0 2,4

n.n.b. n.n.b. 2,4

Legenda:

1

Absoluut verzuim: als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Aantal per 1.000 leerlingen.

2

Relatief verzuim: als een jongere wel op een school of instelling staat ingeschreven maar gedurende een bepaalde tijd de lessen of praktijk verzuimt. Aantal per 1.000 leerlingen.

3

Percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

17

Wat heeft het gekost?

1.2 Onderwijs

(bedragen x € 1.000) Lasten Baten Saldo

Realisatie 2022 2.638 N 444 V 2.193 N

Begroting 2023 voor wijziging 2.605 N 333 V 2.272 N

Begroting 2023 na wijziging 2.619 N 381 V 2.238 N

Realisatie 2023 2.598 N 390 V 2.208 N

Verschil Begroting Realisatie 2023 20 V 9V 30 V

Financiële toelichting De onderstaande verschillen zijn in de Jaarrekening nader toegelicht. 1.2 Onderwijs - LASTEN (bedragen x € 1.000) Overige verschillen kleiner dan € 50.000 1.2 Onderwijs - BATEN (bedragen x € 1.000) Overige verschillen kleiner dan € 50.000

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

20 V 20 V 9V 9V

18

Thema 1.3 Zorg en activering Beleidsverantwoording Beoogd resultaat 2023 Realisatie 2023 Samenkracht en burgerparticipatie Algemeen De gemeente stimuleert dat iedereen meedoet, door onder andere inzet van algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) zoals sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw; preventie, buurt- en clubhuizen, LHBT-beleid, collectief aanvullend vervoer, toegankelijkheid voorzieningen (inclusie), kinderopvang. Inburgering Sinds 2022 is de nieuwe wet inburgering ingegaan, deze Dit jaar zijn er 66 ‘Nieuwe Wetters’ die aan Goirle wet maakt gemeenten verantwoordelijk als regisseur. verbonden zijn en waarvan een deel aan het inburgeren De periode waarin die inburgering afgerond moet is. Dit betreft: worden, is wettelijk 3 jaar. Dat betekent dat de eerste - 14 inburgeringsplichtige statushouders die op een inburgeraars begin 2025 hun traject afronden. azc buiten onze regio verblijven en gekoppeld zijn aan Goirle. Zodra zij worden geplaatst in een azc in de regio, of in een woning in de gemeente wordt het kennismakingsgesprek ingepland en start de brede intake. - 18 statushouders zitten in de fase van de brede intake bij de gemeente, Refugee Team of Werkvloertaal.

- 4 deelnemers aan de Onderwijsroute - 14 deelnemers aan de B1-route - 16 aan de Z-route (dit bestaat uit 600 uur taal onderwijs en 600 uur participatie (om taal in de praktijk te leren). Opvang statushouders en Oekraïners We bieden samen met het dorpsteam ondersteuning In 2023 zijn er 59 Oekraïense ontheemden in de aan statushouders en sinds 2022 ook aan Oekraïense gemeente Goirle gehuisvest. Het afgelopen jaar hebben vluchtelingen: ze krijgen een dak boven hun hoofd, we daarvoor 4 nieuwe locaties geopend. worden wegwijs gemaakt in Goirle of Riel, krijgen hulpverlening waar nodig en begeleiding naar onderwijs, Voor 2023 bedraagt de taakstelling tot huisvesting van dagbesteding of werk. statushouders in onze gemeente 53 en nemen we een achterstand van 10 mee uit 2022. In totaal dus 63. We voerden in 2023 bestuurlijke gesprekken met de Provincie over het achterblijven op de taakstelling. Resultaat is een plan van aanpak de start van de opdracht Versnelde Huisvesting. Doel is te komen tot een advies ten behoeve van uitbreiding van het aanbod, waar onderscheid gemaakt wordt tussen oplossingen voor het huizentekort op de korte, middellange en lange termijn. Daarbij wordt onder andere ook samenwerking gezocht met flexwonen. Deze opdracht loopt door in 2024. Wijkcentra We stellen wijkcentra beschikbaar waar sociaal maatschappelijke activiteiten kunnen plaatsvinden.

Dit geeft onze inwoners de kans om elkaar te ontmoeten, elkaar te helpen, een sociaal netwerk op te bouwen en dit draagt bij aan het voorkomen van eenzaamheid. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Enkele activiteiten die plaatsvinden in deze wijkcentra subsidiëren wij op basis van het beleidsregels voor subsidieverstrekking Sociaal Domein 2023-2026. Het gaat dan om activiteiten die bijdragen aan de doelstellingen en speerpunten uit Goirle Glanst. 19

Beoogd resultaat 2023

Realisatie 2023 Voorbeelden hiervan zijn D’n Inloop, de Verhalenkamer en Bij Wies.

Inkomensregelingen en arbeidsparticipatie De gemeente heeft, voor wie dat echt nodig heeft, inkomens- en bijstandsvoorzieningen op grond van de Participatiewet, bij arbeidsongeschiktheid, minimaregelingen kwijtscheldingsregelingen en schuldhulpverlening. Zo zorgen dat we onze inwoners zo zelfredzaam, gezond en krachtig mogelijk zijn en kunnen meedoen in de samenleving. Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners Voor de inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen Met de regelingen uit de activeringsnota Meedoen lossen in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Ook Makkelijker Maken zorgen we dat mensen met een laag hier geldt dat we deze ondersteuning zo licht en zo inkomen toch beter mee kunnen doen in de kortdurend als mogelijk bieden. Maatwerk wordt alleen samenleving. Hier zouden nog meer inwoners gebruik ingezet als dat écht nodig is. van kunnen maken. Op basis van de landelijke regeling Energietoeslag 2023 hebben we aan ongeveer 750 mensen de energietoeslag verstrekt. Dit zijn iets minder aanvragen dan in 2022. Tot 1 juni 2024 kan er nog energietoeslag voor 2023 worden aangevraagd. In 2023 zijn we gestart met het Noodfonds. Hiermee hebben we 16 inwoners kunnen helpen.

Deze inwoners kwamen niet voor bestaande regelingen en wetten in aanmerking, maar een oplossing op maat was noodzakelijk om de situatie te doorbreken en bij te dragen aan een duurzame oplossing. De werkwijze van het ‘doorbraakteam’ is geborgd in de werkwijze van het Sociaal Domein. Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie In onze inzet leggen we de focus op het weer mee laten doen van kwetsbare inwoners in de arbeidsmarkt. Daarom continueren we in 2023 de aanpak Goirle aan de slag en intensiveren we de voorlichting over het minimabeleid.

We zien in 2023 een lichte stijging van het aantal bijstandsgerechtigden: van 287 naar 294. De reden daarvan is de huisvesting van statushouders in onze gemeente: zij stromen allemaal in in de bijstand en hun weg naar de arbeidsmarkt is in de regel lang. De bijstandsgerechtigden worden afhankelijk van hun situatie ondersteund in een stijging op de Participatieladder. Daarom hebben we in 2023 het Project Leefstijl gestart, waarbij 32 bijstandsgerechtigden (waaronder statushouders) gestart zijn met een leefstijltraject. Daarbij is ingezet op activatie van de deelnemers en een stijging op de Participatieladder. Veel deelnemers zijn blijvend actiever dan vóór het traject. Dit draagt bij aan het meedoen en het toewerken richting de arbeidsmarkt. De samenwerking met een psycholoog via Anders Werkt uit 2022 is voortgezet in 2023 en heeft geleid tot een succesvol resultaat. Er hebben in 2023 24 inwoners deelgenomen. Deze psycholoog beoordeelt welke hulp en acties er nodig zijn. Dit is ingezet vanwege de mentale problemen die klanten hebben en vanwege de wachttijd bij huisarts/GGZ.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

20

Beoogd resultaat 2023

Realisatie 2023 Naast de bijstandsgerechtigden is er ook een groep van bijna 150 niet-uitkeringsgerechtigden die wij ondersteuning moesten aanbieden voor re-integratie. 106 daarvan staan in het doelgroep register (deze groep blijft toenemen). Hierbij is behouden van werk van de klanten de grootste opgaaf.

Begeleide participatie (WSW en beschut werk) De gemeente heeft voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid. Denk daarbij aan beschut werken, bestaande werkverbanden sociale werkvoorziening, bestaande Wsw en begeleid werken dienstbetrekkingen en arbeidsmatige dagbesteding. Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie In onze inzet leggen we de focus op het weer mee laten doen van kwetsbare inwoners in de arbeidsmarkt. Daarom continueren we in 2023 de aanpak Goirle aan de slag en intensiveren we de voorlichting over het minimabeleid.

Maatwerkdienstverlening (Jeugd) Behoud van een gezonde en krachtige jeugd Indien ondersteuning van onze jeugd niet realiseerbaar is binnen de eigen kracht en directe omgeving, biedt de gemeente hulp waar dat nodig is door middel van begeleiding, behandeling, dagbesteding, pleegzorg, gezinsondersteuning etc.

De Diamant-groep is ons ontwikkel- en werkbedrijf en draagt bij aan de participatie in werk van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij verzorgt de intake, diagnose, advies en begeleiding. Medewerkers worden gedetacheerd bij een regulier bedrijf (inclusief begeleiding) of ingezet binnen een van de bedrijfsonderdelen. Een diversiteit aan werkplekken is voorhanden binnen Groen Xtra, de kwekerij, Vervoer, Inpakken en Post (VIP), Fietsbeheer, Dierenopvang Hart van Brabant, de Boerderijen en De Schoonmaak Coöperatie. In 2023 waren er 47 inwoners met een actief traject bij Diamant. Hiervan hadden er 29 een tijdelijke participatiebaan, 18 personen waren aan het werk op een beschutte werkplek. Bij gesprekken met inwoners wordt dit meegenomen. Hierbij is aandacht voor positieve gezondheid en daarmee ook voor de financiële situatie.

Voor specialistische jeugdhulp is een doorverwijzing van gemeentelijke toegang of huisarts nodig. De gemeentelijke toegang had in 2023 een wachtlijst voor het keukentafelgesprek. Ook zorgaanbieders hebben soms een wachtlijst. We zien zowel landelijk als binnen de gemeente Goirle de vraag naar jeugdhulp stijgen. De landelijke hervormingsagenda jeugd die in 2023 werd vastgesteld beschrijft hoe we de druk op de jeugdhulp willen verlagen. In 2023 hebben we binnen de regio Hart van Brabant bestuurlijk commitment uitgesproken om dit in gezamenlijkheid op te pakken.

Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Investeren in gezond ouder worden Voor de inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen lossen in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is. Dit doen wij in samenwerking met het dorpsteam Goirle. Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

Herindicering van huishoudelijke ondersteuning, inzetten van de wasservice en toekennen van minder dure voorzieningen hebben geleid tot afvlakking van de uitgaven, terwijl inwoners de zorg hebben gekregen die echt nodig was. 21

Beoogd resultaat 2023

Realisatie 2023 Arbeidsmarktkrapte en materiaalschaarste veroorzaken toenemende wachttijden bij zorgaanbieders en leveranciers zoals bij huishoudelijke ondersteuning en leveranciers van maatwerkvoorzieningen. Er vindt regelmatig afstemming plaats over de wachtlijst. De nieuwe regionale contracten voor Jeugdhulp, Ontwikkelgerichte Arbeidsmatige dagbesteding, WMO begeleiding en Beschermd Wonen gingen in op 1 januari. Het eerste jaar stond in het teken van de eerste implementatiestappen in een zorgvuldige transitie naar de nieuwe inrichting en samenwerking – zowel bij onze eigen gemeente als bij de aanbieders en de aansturing vanuit Hart van Brabant. Denk hierbij bijvoorbeeld aan specifieke werkafspraken, contractmanagement en monitoring. Hiermee is de basis gelegd om de komende jaren de ambities verder vorm te geven.

Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers Mantelzorgers die toch een hulpvraag krijgen die niet op te lossen is in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is.

Gemeente Goirle – Jaarstukken 2023

We zetten maatwerk in om mantelzorgers te ondersteunen zodat zij zo lang mogelijk hun mantelzorgtaken uit te kunnen blijven voeren. Denk bijvoorbeeld aan tijdelijke inzet van huishoudelijke ondersteuning of enkele dagdelen dagbesteding.

22

Beleidsindicatoren BBV 1.3 Zorg en Activering Gemeente Goirle Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Geheel Nederland

Eenheid

2021

2022

2023

2021

2022

2023

Banen Jongeren met delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Netto arbeidsparticipatie Personen met een bijstandsuitkering Lopende re-integratievoorzieningen Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement wmo

Aantal % % % % Aantal Aantal % % % Aantal

463,7 1 3 2 71,4 211,6 139,4 13,4 1,1 0,3 730

485,1 1 3 2 71,9 198,6 119,0 13,6 0,7 n.b. 720

n.n.b. 685,9 n.n.b. 1 n.n.b. 6 n.n.b. 2 73,1 70,4 196,3 431,2 125,5 197,7 13,2 13,2 0,7 1,2 n.n.b. 0,3 730 n.b.

704,0 1 6 1 72,2 366,7 197,7 13,4 1,2 0,3 710

n.n.b. n.n.b. n.n.b. n.n.b. 73,1 344,8 191,5 13,5 1,1 n.n.b. 700

Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM) 12 Huishoudens zonder zorg en ondersteuning 13 Huishoudens met zorg en ondersteuning 14 Meedoenregeling

Eenheid % % Aantal

2021 79,7 20,3 291

2022 2023 79,8 n.n.b. 20,2 n.n.b. n.b. n.n.b.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Legenda: 1 Banen: aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar. 2 Percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 3 Kinderen in uitkeringsgezin: percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 4 Werkloze jongeren: personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkerijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. 5 Netto arbeidsparticipatie: het % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 6 Het aantal personen met een bijstandsuitkering op grond van de wet WWB (t/m 2014) en de Participatiewet. Op basis van 10.000 inwoners 7 Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 8 Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 9 Jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. 10 Het percentage jongeren 12-23 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren 12-23 jaar. 11 Het aantal per 10.000 in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. 12 Het aantal huishouden zonder zorg en ondersteuning.