03 Programmabegroting 2022 tbv Raad 2409.pdf
Tekst van het document
Mix van recreatie, landbouw- en energietransitie met het landschap als kader - We werken samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners aan verdere verduurzaming van ons buitengebied. - We werken aan een duurzame landbouwtransitie, realiseren initiatieven om duurzame energie op te wekken, treffen klimaat adaptieve maatregelen en ontwikkelen ons als een recreatieve beleefgemeente’. Omgevingswet - We leggen de Omgevingsvisie voor aan de raad. - We nemen regels en beleid die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving op in een tijdelijk omgevingsplan. - We sluiten aan op het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden kunnen snel zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. - We passen de werkwijzen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving aan. - We stellen belanghebbenden en initiatiefnemers in de gelegenheid met elkaar in dialoog te gaan over een te ontwikkelen initiatief. - De raad neemt besluiten over haar rol en invloed in het omgevingsrecht.
26
Indicatoren 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 16 Nieuw gebouwde woningen 17 Demografische druk Lokale indicatoren Zorg voor woon- en leefomgeving Aantal verkeersongevallen
Grootteklasse < 25.000 inwoners
Geheel Nederland
Eenheid
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
Aantal
10.3
6.4
6.2
8,6
9,3
9,6
8,6
9,2
8,9
% Eenheid Rapportcijfer Aantal
81.7% 2018
83,0% 2019
84.3% 2020
78.6% 2018
79,0% 2019
79,4% 2020
69,6% 2018
69,8% 2019
70,0% 2020
n.b. 2.7
6,9 2.6
n.b. 2.0
6,65
6,89
6,88
6,64
6,71
6,87
Legenda: 16. Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. 17. Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder, per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Zorg voor woon- en leefomgeving: het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de zorg voor woon- en leefomgeving door de gemeente. Bron: waarstaatjegemeente.nl. Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners. Bron: waarstaatjegemeente.nl
27
2020
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo thema
Rekening 2020 9.277.143 4.029.234 5.247.908
Begroting 2021 incl wijziging 12.731.519 6.555.267 6.176.252
bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Rotonde Tijvoortsebaan/Turnhoutsebaan - kapitaallasten Brug Nieuwkerksbaantje Brug Poppelseweg Nieuwe Leij Groen Geluid onder de Omgevingswet MER Omgevingsvisie Opstellen definitief Omgevingsplan Periodieke evaluatie en actualisatie omgevingsvisie Uitvoering programma Omgevingswet Fietspad Riel - Gilze Openbare verlichting Terugverdieneffect OV lagere energielasten Kapitaallasten speeltoestellen 2022 Natuurontwikkeling Proeftuin: Nieuwkerksbaantje Proeftuin: Rotonde Proeftuin: Verplaatsen gemeentewerf Groen: herplant bomen Groen: bomenonderhoud Groen: infraprojecten Baten nieuw beleid Niet van toepassing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuw beleid
2022 390 24 3 125 50 20 50 14 4 -4 2 14 21 6 50 11 390
Totaal mutaties reserves Mutatie reserves voor bestaand beleid Totaal Investeringsplan Infraplan 2022 Rotonde Tijvoortsebaan/Turnhoutsebaan Brug Nieuwkerksbaantje Openbare verlichting Vervangen speeltoestellen 2022 Proeftuin: Nieuwkerksbaantje Proeftuin: Rotonde Proeftuin: Verplaatsen gemeentewerf Herplant bomen Groen infraprojecten 28
Begroting 2022 10.348.872 3.927.985 6.420.887
2023 329 41 5
2024 401 41 5
2025 267 40 5
20 50 50 14 8 -8 2 14 43 23 6 50 11
20 50 40 50 14 8 -8 2 14 9 43 46 6 50 11
20 -
-
14 8 -8 2 14 17 43 45 6 50 11
-
-
329
401
267
346 346
346 346
346 346
346 346
4.228 1.258 1.800 170 165 15 530 100 190
2.208 1.283 925 -
1.659 1.309 350 -
1.335 1.335 -
Thema 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen Te behalen resultaat in 2022 Inzetten op duurzame mobiliteit - Zie thema slim omgaan met ruimtegebruik Faciliteren van het energienetwerk - We gaan aan de slag met de uitvoering van de in 2021 opgestelde Transitievisie warmte. - We geven uitvoering aan het samenwerkingsconvenant dat is gesloten met Duurzaam Riel Goirle. - We stimuleren en faciliteren duurzame initiatieven van burgers door middel van (landelijke)subsidies en leningen. - We voeren projecten uit in het kader van de REKS 1.0 en bereiden de REKS 2.0 voor. - We zetten een uitvoeringsorganisatie op in regionaal verband. - We gaan verder met Gebiedsvisie De Baars als eerste stap in de ontwikkeling van Hub de Baars. Klimaat robuuste infrastructuur - We verkleinen de kans op wateroverlast, door verder te gaan met de aanleg van klimaatboog Goirle. - Er wordt werk gemaakt van klimaatadaptatie door integratie van verharding, groen en blauw in de openbare ruimte en geven gebiedsontwikkelaars in Goirle een wateropgave mee. - We vergroten de betrokkenheid en eigen verantwoordelijk van inwoners bij klimaat robuust inrichten van de openbare ruimte. - We voeren regulier beheer en onderhoud uit aan de gemeentelijke infrastructuur. Realiseren van een robuust groen- en natuurnetwerk - We gaan verder met planvorming en realisatie van Ecologische Verbindingszones.
Groene, gezonde en toekomstbestendige wijken - Onze gemeentelijke infrastructuur is schoon, heel en veilig. - We zoeken binnen het regulier onderhoud naar verbeteringen die aansluiten bij de doelen klimaatadaptatie en biodiversiteit. We passen de nieuwe bestekken daarop aan. - We stellen een programma groen vast, waarin nieuwe ambities voor o.a. klimaat en biodiversiteit onderdeel van zijn. - We vergroten de betrokkenheid en eigen verantwoordelijkheid voor klimaat en biodiversiteit bij onze inwoners. - We informeren onze inwoners over de gevolgen van klimaatverandering. - We onderzoeken de mogelijkheden om de huidige Milieustraat door te ontwikkelen naar een circulair ambachtscentrum. - We stimuleren het scheiden van afval door onze inwoners en brengen het aandeel restafval hiermee terug.
29
Indicatoren 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 18 Omvang huishoudelijk restafval 19 Hernieuwbare elektriciteit Lokale indicatoren Hernieuwbare energie Putten waar water op straat wordt berekend bij bui 8. Aantal panden met risico op wateroverlast door intredend water bij klimaatbui van 70 mm. Berekende vuiluitworp uit rioolstelsel, chemisch zuurstofverbruik. Mate van verstening van de openbare ruimte (Groen/grijs)
Eenheid kg per inwoner % Eenheid % % % kg CZV %
Grootteklasse < 25.000 inwoners
Geheel Nederland
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
122
n.b.
n.b.
136
126
n.b.
171
161
n.b.
6,5% 2018 8%
9,4% 2019 14%
n.b. 2020 n.b.
n.b. 2018
n.b. 2019
n.b. 2020
17.6% 2018
20,1% 2019
n.b. 2020
10,9%
n.b.
n.b.
n.b.
9,4%
n.b.
10.100 62,5 %/ 37,5 %
n.b.
n.b. 62,9 %/ 37,1 %
n.b.
Legenda: 18. Niet gescheiden, ingezameld huishoudelijk afval. 19. Hernieuwbare elektriciteit - niet gedefinieerd. % Hernieuwbare energie (Bron: klimaatmonitor.databank.nl) Knelpunten (Bron: Programma Water en Riolering 2021-2025) Schade (Bron: Programma Water en Riolering 2021-2025) Verstening (Bron: Programma Water en Riolering 2021-2025)
30
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo thema
Rekening 2020 4.643.962 4.954.379 -310.417
bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Infraplan riolering 2022-2025 Infraplan riolering e/m 2022-2025 Opvang zwerfdieren Baten nieuw beleid Rioolheffing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuw beleid Totaal mutaties reserves Niet van toepassing Totaal Investeringsplan Infraplan riolering 2022-2025 Infraplan riolering 2022-2025 e/m
Begroting 2021 incl wijziging 5.086.619 5.189.527 -102.908
Begroting 2022 4.774.561 5.076.929 -302.368
2022 78 18 2 58 20 20 58
2023 117 54 5 58 59 59 58
2024 156 89 9 58 98 98 58
2025 196 125 13 58 138 138 58
-
-
-
-
1.450 1.400 50
1.450 1.400 50
1.450 1.400 50
1.450 1.400 50
Voor zover nieuw beleid niet eerder in de Perspectiefnota 2022 en/of in de bijlage bij het raadsvoorstel Strategische Heroriëntatie is toegelicht treft u een toelichting hieronder. Opvang zwerfdieren De gemeente is verantwoordelijk voor de opvang van zwerfdieren die worden gevonden binnen de gemeentegrenzen. In de begroting is niet eerder een post opgenomen voor dierenopvang. Omdat dit een wettelijke taak is en omdat dit structureel kosten met zich meebrengt dient hiervoor geld vanaf de begroting 2022 meegenomen te worden.
31
Thema 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving Te behalen resultaat in 2022 -
We nemen deel aan bewonersinitiatieven die bijdragen aan een veilige woon- en leefomgeving. We hebben verwarde personen die overlast veroorzaken vroegtijdig in beeld en nemen hierop maatregelen. We verhogen de weerbaarheid van zowel ondernemers, verenigingen, inwoners als de eigen organisatie tegen de risico's van ondermijning. We doen onderzoek naar het gevoel van veiligheid onder de inwoners. Hiervoor maken we gebruik van de Veiligheidsmonitor. We voeren het Damocles- en Bibob beleid actief uit.
Indicatoren 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) Eenheid 20 Verwijzingen Halt Aantal 21 Winkeldiefstal Aantal 22 Geweldsmisdrijven Aantal 23 Diefstal uit woning Aantal 24 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare orde) Aantal Lokale indicatoren Eenheid Meldingsbereidheid bij inwoners Aantal RapportVeiligheidsbeleving in de eigen buurt cijfer
2018 34 0,2 2,8 1,7 3,4 2018 n.b.
2019 24 0,6 2,3 1,7 4,2 2019 18
2020 14 0,6 3,3 1,9 4,2 2020 22
n.b.
7.8
n.b.
Grootteklasse < 25.000 inwoners 2018 10 0,6 2,9 2,1 3,7 2018
2019 11 0,7 2,8 2,0 3,9 2019
Legenda: 20. Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar 21. Winkeldiefstal per 1.000 inwoners 22. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners 23. Het aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 24. Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners Meldingsbereidheid bij inwoners betreft het aantal anonieme criminaliteitsmeldingen (Bron: Meld Misdaad Anoniem) Veiligheidsbeleving betreft een tweejaarlijkse meting (Bron: Veiligheidsmonitor)
32
2020 10 0,7 2,6 1,5 4,5 2020
Geheel Nederland
2018 12 2,2 4,8 2,5 5,4 2018
2019 13 2,3 4,8 2,3 5,9 2019
2020 11 2,0 4,6 1,8 6,2 2020
Wat mag het kosten? Begroting 2021 incl wijziging 1.738.632 27.550 1.711.082
Begroting 2022 1.673.415 27.550 1.645.865
2022 4 4 -
2023 8 8 -
2024 8 8 -
2025 8 8 -
4
8
8
8
Totaal mutaties reserves Niet van toepassing
-
-
-
-
Totaal Investeringsplan Brandputten
170 170
-
-
-
Totaal lasten Totaal baten Saldo thema
Rekening 2020 1.677.445 -13.056 1.690.501
bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Brandputten Baten nieuw beleid Niet van toepassing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuw beleid
33
Programma 3 Bedrijvigheid Ambitie en doelstellingen Voor een fysieke leefomgeving waarin mensen gelukkiger, gezonder en veiliger zijn is ook bedrijvigheid belangrijk. Om aantrekkelijk te blijven voor inwoners, ondernemers en bezoekers en te zorgen dat het in onze doenerige dorpen, gelegen in ons prachtlandschap, goed toeven blijft willen en moeten we bedrijvigheid ruimte blijven bieden. In de Omgevingsvisie hebben we op het gebied van bedrijvigheid daarom ambities en doelstellingen geformuleerd, die ook voor de begroting centraal staan. Levendig centrum en florerende detailhandel Aantrekkelijke en goed functionerende dorpscentra zijn van belang voor een goed woonklimaat en voor de lokale economie. We willen in Goirle een compact, levendig centrum creëren waar de boodschappen- en winkelfunctie de functionele drager blijft, maar waar ook nadruk ligt op een aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsfunctie met cultuur, evenementen en horeca. In Riel zetten we in op het behoud van het huidige voorzieningenniveau. Dit voorzieningenniveau groeit op lange termijn wel mee met eventuele woningbouwontwikkelingen. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Clustering van voorzieningen. - Levendig en aantrekkelijk centrum. - Zonering van het centrum. - Bereikbaarheid voorzieningen.
Vitale, innovatieve en duurzame bedrijventerreinen We willen de huidige ruimte voor bedrijven grotendeels behouden. We zetten erop in dat bedrijven zoveel mogelijk zijn geclusterd op de twee bedrijventerreinen (Tijvoort en Veertels) en dat deze terreinen goed bereikbaar zijn. Beide terreinen zijn en blijven primair gericht op ruimte voor ondernemen. Hiermee zorgen we ervoor dat het (lokaal) Midden- en Kleinbedrijf (MKB) voldoende uit de voeten kan en zo de lokale economie blijft draaien. We kiezen ervoor om vraaggericht te ontwikkelen. Samen met de bedrijven werken we toe naar circulaire bedrijfsmodellen. We stimuleren innovaties die duurzaam zijn en de impact op het milieu minimaliseren. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Mix van bedrijvigheid behouden. - Faciliteren ondernemers. - Circulariteit stimuleren. - Vergroening bedrijventerreinen. - Bereikbare bedrijventerreinen. Strategische koers voor 2022 e.v. Ondernemers in Goirle maken op dit moment zware tijden mee als gevolg van de corona-maatregelen. Tot nu toe biedt de Rijksoverheid nog steeds steunpakketten aan, maar wij verwachten dat die afgebouwd worden in de loop van 2021. Dankzij die steunpakketten is het aantal faillissementen lager dan het zelfs in ‘normale tijden’ is. Inmiddels draait de economie weer op eenzelfde niveau als voor de corona-crisis.
Toch baart het stopzetten van de steunmaatregelen ons zorgen. De kans dat er ondernemers zijn die niet in staat zijn om een doorstart te maken is reëel.
34
Ook zien we als gevolg van corona dat steeds meer mensen ontdekken hoe makkelijk het is om inkopen digitaal te doen en thuis te laten bezorgen. Ouderen die voor de uitbraak van corona het liefst naar een winkel gingen, durven dat nu (nog) niet. De vraag is, of dat ze wanneer het weer veilig kan, ze hun oude patroon oppakken en naar het centrum komen voor een boodschap en een kopje koffie. Dat heeft mogelijk gevolgen voor vooral de lunchrooms in het centrum: zij moeten het hebben van het ‘gezellig een rondje lopen’. We willen ondernemers ondersteunen en faciliteren om gezamenlijk het centrum van Goirle aantrekkelijk en levendig te houden, waarbij leegstand moet worden voorkomen. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - Midpoint: bevorderen en stimuleren van regionale economische ontwikkelingen in de regio Hart van Brabant. Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2022 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 3.1. Bedrijvigheid
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo programma
Rekening 2020 705.808 366.819 338.989
35
Begroting 2021 incl wijziging 751.881 468.235 283.646
Begroting 2022 664.805 413.250 251.555
Thema 3.1 Bedrijvigheid Te behalen resultaat in 2022 -
We stellen de verlenging "BIZ centrum" voor en behandelen die in de gemeenteraad. We onderzoeken de mogelijkheden voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van City Marketing. We gaan aan de slag met de uitvoering van de Economische Agenda 2022-2025. We gaan verder met de uitvoering van de Green Deal: het verduurzamen en vergroenen van het bedrijventerrein. We werken mee aan het opzetten van een sterk Ondernemersloket. We continueren de bestuurlijke overleggen met de verschillende ondernemersverenigingen.
Indicatoren 3. Bedrijvigheid Gemeente Goirle
BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 25 Functiemengingsindex 26 Bedrijfsvestigingen Lokale indicatoren Ondernemerstevredenheid
Eenheid % Aantal Eenheid Rapportcijfer
2018 43,3% 143,8 2018
2019 43,7% 151,0 2019
2020 43,8% 158,7 2020
6,5
n.b.
6,8
Grootteklasse < 25.000 inwoners 2018 48,4% 153,4 2018
2019 48,8% 158,9 2019
2020 48,6% 165,4 2020
Geheel Nederland 2018 52,9% 145,3 2018
2019 53,3% 151,3 2019
2020 53,2% 158,4 2020
Legenda: 25. Functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen. 26. Aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Ondernemerstevredenheid: lokale ondernemers over de dienstverlening en het ondernemersklimaat (Bron: 2-jaarlijks MKB-vriendelijkste gemeente-onderzoek 2018/2019 en 2020/2021)
36
Programma 4 Bestuur en organisatie Ambitie - De zelfstandigheid van Goirle blijft gewaarborgd. - Inwoners zijn betrokken bij de gemeente. - We verbeteren de relatie inwoner-gemeente. - De gemeente Goirle is transparant, toegankelijk en interactief. - De organisatie is wendbaar en adaptief en haar medewerkers worden in staat gesteld om permanent te ontwikkelen. - Inrichting en cultuur van de organisatie sluiten aan bij de ambities en missie/visie van de organisatie en het bestuursakkoord. - Werkprocessen zijn helder en transparant en sluiten zoveel als mogelijk aan bij datgene wat de inwoner van ons vraagt. - Effectief en efficiënt omgaan met menskracht en middelen om geen onevenredige gemeentelijke lastendruk bij de inwoners neer te leggen. - De gemeente Goirle is een gewilde en betrouwbare partner voor andere organisaties binnen en buiten de overheidssector. - Werkprocessen zijn helder en transparant en sluiten zoveel als mogelijk aan bij datgene wat de inwoner van ons verlangt. - We verbeteren de relatie tussen inwoner en gemeente. Doelstellingen - We stimuleren de betrokkenheid van inwoners bij de Gôolse Democratie. - We intensiveren de verschillende samenwerkingsverbanden binnen de regio. - We managen onze personele en organisatorische risico's. - We bereiken uniformiteit in en duidelijkheid over onze dienstverlening.
- We identificeren verbeterpunten in onze dienstverlening en gaan hiermee aan de slag. - We bieden mogelijkheden om de inwoner op verschillende manieren producten en diensten aan te bieden. - Waar mogelijk betrekken we onze inwoners. - We zijn een zelfstandige en gezonde gemeente die grote en kleine opgaven aan kan door bundeling van krachten. Strategische koers voor 2022 e.v. We hebben in de afgelopen jaren een nieuwe visie/koers voor de organisatie bepaald. Begin 2021 startten we met werken in een nieuwe structuur. In deze structuur staan mensen centraal en dat is niet voor niets: we willen er zijn, voor onze inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen. In de komende jaren werken we verder aan de organisatie van de toekomst: een organisatie die flexibel en adaptief is, en efficiënt en dienstverlenend werkt. We doen dat aan de hand van zelforganisatie. Hierdoor kunnen medewerkers makkelijker en flexibeler inspelen op de wensen en verwachtingen van inwoners en ondernemers. Door het vormen van een Klantcontactcentrum in de nieuwe organisatiestructuur hebben we een belangrijke stap gezet naar meer uniformiteit in de kwaliteit van de dienstverlening. We stimuleren, bewaken en verbeteren de dienstverlening binnen de hele organisatie vanuit het KCC. Deze kwaliteit maken we meetbaar.
37
We werken zo efficiënt mogelijk. Dat betekent dat we ook voor onze dienstverlening keuzes moeten maken. We zijn op dit moment voornamelijk bezig met het verbeteren van elke afzonderlijke ingang naar de gemeente (balie, website, e-mail, telefonie, social media enz.). Vervolgens verschuift de aandacht naar (het verbeteren van) de samenhang tussen al deze ingangen. De afgelopen jaren heeft de gemeenteraad veel geïnvesteerd in de Gôolse democratie. Wij verwachten dat wij daar nog beter op kunnen aansluiten door de nieuwe organisatievisie met o.a. als uitgangspunt dat wij meer van buiten naar binnen werken. Ook de beweging die is ingezet op grond van de Omgevingswet waarbij de gemeente veel nadrukkelijker luistert naar wat inwoners vinden van een (woningbouw)project of een nieuwe beleidsontwikkeling, past hierin. Het college zal de inhoud van haar voorstellen aan de raad mede baseren op de omgevingsdialoog. Ook biedt de vergaderstructuur waarin beeldvormende vergaderingen staan gepland veel kansen voor inwoners om hun mening te geven. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - Regio Hart van Brabant: Vanuit de autonomie van het lokale bestuur vormgeven van samenwerking tussen gemeenten.
Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2022 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 4.1. Bestuur 4.2. Dienstverlening
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo programma
Rekening 2020 2.127.420 263.389 1.864.030
38
Begroting 2021 incl wijziging Begroting 2022 2.280.226 2.113.379 259.617 270.125 2.020.609 1.843.254
Thema 4.1 Bestuur Te behalen resultaat in 2022 -
We intensiveren de uitvoering van het programma ‘Samen halen we het beste uit ons zelf’ met de gemeenten Hilvarenbeek en Oisterwijk. We voeren het uitvoeringsplan 2021 van de Strategische Meerjarenagenda 2019– 2023 Hart van Brabant uit. We vernieuwen de vergaderinstallatie in de raadszaal zodat de vergaderingen zowel binnen als buiten de raadzaal goed zijn te volgen. We organiseren activiteiten en ontwikkelen een stemwijzer om de opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen te bevorderen. De financiële risico's met betrekking tot arbeidsongeschiktheid en overlijdensrisico van bestuurders zijn afgedekt.
Indicatoren 4.1 Bestuur Gemeente Goirle
BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) N.v.t. Lokale indicatoren Waardering van de samenwerking met inwoners
Eenheid Rapportcijfer
Grootteklasse < 25.000 inwoners
Geheel Nederland
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
-
6,13
-
6,12
6,22
6,32
6,09
6,15
6,24
Legenda: Waardering samenwerking: het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de samenwerking met inwoners en organisaties en de mate waarin zijn worden betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van beleid (Bron: Waarstaatjegemeente.nl)
39
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo thema
Rekening 2020 1.644.112 21.387 1.622.725
bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Informatie en communicatievoorziening raad Herverzekeren risico's APPA Uitbesteden totaal oplossing wet APPA Verkiezingen Faciliteitenraad installatie raadszaal Faciliteiten Raad mailaccountants Herverzekeren risico's APPA Hogere kosten accountant Baten nieuw beleid Niet van toepassing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuw beleid Totaal mutaties reserves Mutatie reserve bestaand beleid Totaal Investeringsplan Geluidsinstallatie Raadszaal
Begroting 2021 incl wijziging 1.707.416 7.105 1.700.311
Begroting 2022 1.586.426 13.830 1.572.596
2022 115 10 23 11 35 14 5 10 7 115
2023 93 10 23 11 27 5 10 7 93
2024 93 10 23 11 27 5 10 7 93
2025 93 10 23 11 27 5 10 7 93
-
-
-
-
175 175
-
-
-
Voor zover nieuw beleid niet eerder in de Perspectiefnota 2022 en/of in de bijlage bij het raadsvoorstel Strategische Heroriëntatie is toegelicht treft u een toelichting hieronder. Dekking komt ten laste van de exploitatie, tenzij anders vermeld. - Kosten accountant Het contact met onze accountant is voor 1 jaar verlengd. De extra kosten die hiermee gepaard gaan nemen we op als een nagekomen wens.
40
Thema 4.2 Dienstverlening Te behalen resultaat in 2022 -
We stellen servicenormen vast en conformeren ons hieraan. We onderzoeken in GHO verband de mogelijkheden voor een klantcontactsysteem (KCS) ter ondersteuning van ons klantcontactcentrum (KCC). We voeren een klanttevredenheidsonderzoek uit. Inwoners kunnen meer producten plaats- en tijdonafhankelijk aanvragen. We zetten het inwonerpanel in.
Indicatoren 4.2 Dienstverlening Gemeente Goirle
BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) N.v.t. Lokale indicatoren Servicenormen* Online aangevraagde producten en diensten in relatie tot het aantal baliebezoeken. Directe dienstverlening
Grootteklasse < 25.000 inwoners
Geheel Nederland
Eenheid
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
Eenheid -
2018 n.n.b.
2019 n.n.b.
2020 n.n.b.
2018
2019
2020
2018
2019
2020
%
n.b.
n.b.
35%
Rapportcijfer
n.b.
6,82
n.b.
6,88
6,87
6,57
6,74
6,79
6,90
Legenda: * Aanvullende indicatoren over servicenormen worden in de 2e helft 2021 in GHO verband nader gedefinieerd. Online aangevraagde producten irt baliebezoeken. Bron: eigen data (voor het eerst in 2020) Directe dienstverlening: Gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening van de gemeente. Bron: Waarstaatjegemeente.nl.
Wat mag het kosten? Begroting 2021 incl wijziging 572.810 252.512 320.298
Begroting 2022 526.953 256.295 270.658
2022 25 25 25
2023 25 25 25
2024 25 25 25
2025 25 25 25
Totaal mutaties reserves Niet van toepassing
-
-
-
-
Totaal Investeringsplan Niet van toepassing
-
-
-
-
Totaal lasten Totaal baten Saldo thema
Rekening 2020 483.308 242.002 241.306
bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Digitale toegankelijkheid Baten nieuw beleid Niet van toepassing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuwe wensen
41
Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen en overhead Strategische koers voor 2022 e.v. Algemene dekkingsmiddelen Het is afgelopen jaren lastig geworden om te komen tot een financieel reëel en structureel evenwichtig meerjarenperspectief. Uitgaven en inkomsten zijn niet met elkaar in evenwicht en leiden tot verhoging van de lastendruk bij onze inwoners. Tegen die achtergrond zal de inmiddels voorliggende strategische heroriëntatie moeten leiden tot keuzes om dit een halt toe te roepen. De algemene middelen die we vanuit het Rijk ontvangen worden ter beschikking gesteld op basis van een verdeelmodel. We verwerken de algemene middelen zoveel als mogelijk budgetneutraal. Dat betekent dat we ze reserveren binnen het thema 'Algemene dekkingsmiddelen' totdat er een concreet bestedingsdoel voor bepaald is. Op die manier kunnen de uitgaven en bestedingsdoelen centraal en eenvoudiger gemonitord worden en houden we grip en zicht op de uitgaven. Herverdeling gemeentefonds De actualisatie van de herverdeling van het gemeentefonds naar een recenter peiljaar (2019) is afgerond. Het voornaamste doel van de actualisatie was om te bezien of het voorstel voor het nieuwe verdeelmodel de ontwikkeling over de tijd goed volgt.
Op grond van de door CEBEON uitgevoerde analyse zijn de beheerders van het gemeentefonds van mening dat het voorstel voor de nieuwe verdeling ook in 2019 goed aan sluit op de netto-lasten van gemeenten. Voor Goirle betekent dit een nadelig effect van € 88,00 per inwoner. Gezien de ontwikkelingen in de gemeentelijke financiën, kiezen de fondsbeheerders ervoor de herverdeeleffecten te maximeren op € 60,00 per inwoner over een periode van vier jaar, oftewel € 15,00 per inwoner per jaar. Dit geldt zowel voor gemeenten met een negatief herverdeeleffect als voor gemeenten met een positief herverdeeleffect. De ontwikkeling van de kosten van gemeenten en de invloed daarvan op de verdeling wordt nauwgezet in de gaten gehouden. Als opvallende effecten optreden, voeren de fondsbeheerders onderzoek uit naar verdere verbetering van het model. Vier jaar na invoering (per 1 januari 2027) zal bekeken worden of bijstelling van de verdeling nodig is. Bedrijfsvoering en overhead Om spraakverwarring en onduidelijkheid te voorkomen wordt hieronder het verschil geduid tussen bedrijfsvoering en overhead, omdat deze termen veelvuldig naast en door elkaar worden gebruikt. Bedrijfsvoering bestaat uit beleidsmatige (primaire) processen, ondersteunende (secundaire) processen en uit de sturing en beheersing van deze processen.
De primaire processen zijn enerzijds gericht op het formuleren en uitvoeren van het beleid en de begroting en anderzijds op het afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid. Naast primaire processen maken ook secundaire processen deel uit van de bedrijfsvoering. Het geheel van de functies die de secundaire processen uitvoeren noemen we de overhead. De secundaire processen bieden ondersteuning aan de primaire beleidsprocessen die worden vormgegeven binnen de programma’s. Bedrijfsvoering omvat dus meer dan (alleen) overhead. De gemeentelijke organisatie is volop in beweging. Externe ontwikkelingen, zoals de participatiesamenleving en de overheveling van taken naar gemeenten, vragen om flexibelere organisaties. We zitten als gemeente midden in deze verandering, die zich in eerste instantie richt op de organisatie van het primaire proces. Hiertoe is onder andere de organisatiestructuur aangepast:
42
Deze veranderingen hebben echter ook fundamentele gevolgen voor de wijze waarop een gemeente de bedrijfsvoering vormgeeft, vooral voor de ondersteuning die gewenst is vanuit de overhead. De aard en omvang van de overhead veranderen. Dit onder meer door toenemende automatisering, veranderende wet- en regelgeving en verschuiving van verantwoordelijkheden naar het primaire proces. Om van toegevoegde waarde te zijn en te blijven is het belangrijk dat de overhead hierop anticipeert en hierin meebeweegt in dialoog met het primaire proces. Het gaat hierbij vooral om de mate waarin zij bijdraagt aan goede en betaalbare dienstverlening aan onze inwoners. De eerste stap is in 2021 ambtelijk gezet door het onderbrengen van alle bedrijfsvoeringsonderdelen in hetzelfde domein. Vanuit deze positie gaan we een omslag bewerkstelligen van een ondersteunende rol naar de meewerkende rol van de bedrijfsvoeringsfuncties, of soms zelfs een strategische rol. Bedrijfsvoering moet daarom zichtbaarder worden, het komt als het ware uit de ‘donkere krochten’ van het gemeentehuis. We gaan de rol die bedrijfsvoering kan en moet spelen expliciteren in een overkoepelende bedrijfsvoeringsagenda. Hierbinnen komen alle bedrijfsvoeringsonderdelen samen op basis van reeds bestaande dan wel nog te maken visiedocumenten op deze onderdelen.
Hiermee geven we een doorkijk in het meerjarenperspectief en de ontwikkelingen die binnen de bedrijfsvoering op ons af gaan komen. Om daarmee ook een nog beter inzicht te krijgen in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten en het halen van haar doelstellingen binnen de beleidsprogramma's. Informatievoorziening en ICT als strategische pijler van de bedrijfsvoering Digitalisering neemt een steeds grotere vlucht in de maatschappij. De informatievoorziening wordt steeds meer bepalend en minder volgend. Informatievoorziening en ICT is inmiddels een primair proces op zichzelf, en niet meer louter ondersteunend. Denk de informatievoorziening weg, en de gemeentelijke processen komen onmiddellijk tot stilstand. Dat raakt het functioneren van de gemeentelijke organisatie, zowel voor de dienstverlening als de bedrijfsvoering. Digitale trends die om aandacht vragen zijn informatiebeveiliging, verdere digitalisering van de dienstverlening en meer focus op social media, informatiemanagement en datagedreven werken. Om aan de eisen en verwachtingen van inwoners en bedrijven te voldoen en ze (nog) beter te bedienen is deze verdere digitalisering een vereiste. Authenticatie, identificatie en selfservice zijn hierbij sleutelwoorden.
Daarnaast speelt een ontwikkeling naar het meer op afstand zetten van de techniek, dus niet langer in eigen beheer maar in de Cloud. Ook de communicatie met inwoners en bedrijven is mede door digitalisering aan verandering onderhevig. Om aan deze ontwikkelingen tegemoet te komen is het noodzakelijk om de informatievoorziening, ICT en werkprocessen toekomstbestendig door te ontwikkelen. Dit in samenwerking met Hilvarenbeek, Oisterwijk en Equalit. Door toenemende digitalisering van gemeentelijke processen zullen kosten van ICT niet dalen, ondanks aanbestedingsvoordelen door samenwerking binnen Equalit. ICT wordt steeds meer een integraal 43
onderdeel van de organisatie. Door de samenwerking zal ICT wel minder meerkosten hebben. Inzet van slimme ICT-oplossingen kunnen elders in gemeentelijke organisatie efficiency- en kostenvoordelen opleveren. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - NV Bank Nederlandse Gemeenten (Den Haag) - NV Brabant Water (Breda): Veilig stellen van de belangen van de eigen inwoners in het verzorgingsgebied. - NV Tilburgse Waterleidingmaatschappij (Tilburg). Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2022 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 5.1. Algemene dekkingsmiddelen 5.2. Overhead
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo programma
Rekening 2020 12.983.308 49.390.634 -36.407.326
44
Begroting 2021 incl wijziging 8.976.733 47.669.565 -38.692.832
Begroting 2022 7.837.702 46.297.762 -38.460.060
Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen Te behalen resultaat in 2022 - Stabiliseren van de lokale lastendruk Lokale heffingen zijn de tweede belangrijke, structurele inkomstenbron van de gemeente. O.a. daarmee kunnen we een deel van ons hoge ambitieniveau realiseren. Van onze inwoners, bedrijven en toeristen vragen we echter geen onbegrensde bijdrage. Daarom stijgen onze lokale lasten ten hoogste met de inflatie; De gemeente Goirle neemt in de Atlas voor Lokale lasten de 225e positie in (van de 370 gemeenten) voor 2021 waarbij geldt dat nummer 1 de laagste lokale lasten heeft. Dit betreft de rangorde voor eigenaar/bewoners (meerpersoonshuishouden). De positie voor de huurder is plaats 41. Wij streven ernaar om onze positie aanzienlijk te verbeteren. - Financieel gezonde gemeente We streven ernaar onze (toekomstige) taken en ambities, en de daaruit voortkomende beleidskeuzes in een stabiel evenwicht te brengen met onze inkomsten en uitgaven. Daarmee blijven we in staat onze eigen keuzes te kunnen maken.
In 2022 brengen we in de programmabegroting 2023 onze baten en lasten meerjarig in de richting van een stabiel evenwicht en zorgen we dat onze weerstandsratio voldoende blijft (tussen 1,0 en 1,4); - Transparante verantwoording Het past bij onze Gôolse democratie om inwoners de kans te geven te begrijpen wat er met hun belastinggeld en de overige inkomsten van de gemeente, is gebeurd. In 2022 en verder ervaren onze raadsleden -als vertegenwoordiging van onze inwoners- de effecten die met de doorontwikkeling van de P&C-cyclus in gang zal worden gezet.
Indicatoren 5.1 Algemene dekkingsmiddelen Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 27 Gemiddelde WOZ-waarde 28 Woonlasten éénpersoonshuishouden 29 Woonlasten meerpersoonshuishouden Lokale indicatoren Rechtmatigheid is op orde
Eenheid x € 1.000 € € Eenheid -
2018 261 600 680 2018 V
2019 276 629 726 2019 V
2020 294 742 831 2020 V
Legenda: 27. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen 28. Gemiddeld totaalbedrag in € per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten 29. Gemiddeld totaalbedrag in € per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten Rechtmatigheid op orde, blijkend uit een goedkeurende accountantsverklaring (Bron: eigen data) Gegronde bezwaren (Bron: eigen data)
45
Grootteklasse < 25.000 inwoners 2018 n.b. 687 763 2018
2019 n.b. 708 784 2019
2020 312 748 826 2020
Geheel Nederland
2018 230 651 721 2018
2019 248 665 735 2019
2020 270 700 773 2020
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Onderstaand lichten we toe hoe de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente Goirle zijn opgebouwd. Bedragen x € 1.000 - Algemene uitkering gemeentefonds - Lokale heffingen zonder bestedingsdoel - Overige algemene dekkingsmiddelen o Dividend (paragraaf verbonden partijen) o Saldo van de financieringsfunctie (paragraaf financiering) o Onvoorzien o Overige algemene dekkingsmiddelen Totaal algemene dekkingsmiddelen -
Lasten 12 73
Baten 38.645 6.528 193 26 52
73 85
115 45.366
Lokale heffingen zonder bestedingsdoel: OZB (woningen en niet-woningen) en precariobelasting. Voor het bepalen van de hoogte van de post onvoorzien gaan we uit van € 3,00 per inwoner. De raming ad € 115.000 heeft o.a. betrekking op enkele stelposten uit het dekkingsplan 2020 en het betreft bv. de taakstellende bezuiniging op de bedrijfsvoering die voor 2022 en verder € 75.000 bedraagt.
De algemene uitkering gemeentefonds kan verder worden onderverdeeld in een algemeen deel, aangevuld met een aantal decentralisatie- en integratie-uitkeringen. In onderstaande tabel wordt deze opbouw voor Goirle in beeld gebracht. Vanuit de algemene uitkering betalen we rechtstreeks een bedrag voor de taken die door of namens de VNG worden uitgevoerd.
Algemene uitkering ( x € 1.000) Integratie- en decentralisatie uitkeringen Impuls brede scholen combinatiefuncties Vergunningverlening, toezicht en handhaving Voorschoolse voorziening peuters Vergoeding raadsleden kleinere gemeenten Armoedebestrijding kinderen Inburgering
2022 32.283 391 62 58 35 85 67 84
2023 32.717 391 62 58 35 85 67 84
2024 33.217 389 62 58 35 85 67 82
2025 33.985 385 62 58 35 85 67 78
Integratie uitkering sociaal domein
4.450
4.396
4.320
4.204
Voogdij/ 18+ Participatie
1.840 2.610
1.840 2.556
1.840 2.480
1.840 2.364
Extra middelen jeugdzorg Reeds ingerekende middelen jeugdzorg Herverdeling gemeentefonds*
1.521 0
1.250 -350 -360
1.150 -350 -720
1.100 -350 -1.080
Totaal uitkering gemeentefonds
38.645
38.044
38.006
38.244
* In de meerjarenbegroting is rekening gehouden met het maximale nadeel per jaar van € 15,00 per inwoner. Hierbij gaan we telkens uit van en inwoneraantal van 24.000 inwoners.
46
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo thema
Rekening 2020 5.853.456 48.942.051 -43.088.595
47
Begroting 2021 incl wijziging 1.975.813 47.387.966 -45.412.153
Begroting 2022 658.843 45.975.516 -45.316.673
Thema 5.2 Overhead Te behalen resultaat in 2022 Informatiemanagement en ICT, informatievoorziening Een moderne informatievoorziening, die de algemene en landelijke ontwikkelingen volgt en vertaalt naar waarde voor Goirle, en die de organisatie in staat stelt wendbaar en flexibel in te spelen op ontwikkelingen (wettelijk, landelijk, maatschappelijk) en veranderingen. - we implementeren en harmoniseren de Omgevingswet software. - we harmoniseren de Burgerzakenapplicatie met Hilvarenbeek en Oisterwijk. - we gaan over tot aanschaf en implementatie van een nieuw regiesysteem sociaal domein. De informatievoorziening richt zich op de schaal van Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk en partners zoals Equalit. - we richten gegevensmanagement/datagedreven werken in. - we geven uitvoering aan de Visie op informatiemanagement 2019 van Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk en de roadmap van Equalit; met de daarin opgenomen prioritering en planning. - we richten functioneel beheer in GHO-verband in en passen de formatie hier op aan. - we nemen de kosten voor projectleiding binnen Equalit voor het Goirlese deel voor onze rekening. We zijn een transparante overheid en ontsluiten onze informatie steeds meer digitaal. - we implementeren tijdig ontwikkelingen als de Wet open overheid (WOO), Archiefwet en Wet electronische publicaties.
Informatieveiligheid en privacy De gemeente voldoet aan privacywetgeving en draagt zorg voor een optimale beveiliging van persoonsgegevens en bedrijfsinformatie, en is aantoonbaar in control. - we passen de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) toe. - we realiseren verbeteringen op kritische onderdelen uit de BIO met een focus op de onderdelen waar nu (relatief) lager op gescoord wordt. - we voldoen aan de ENSIA-vereisten in 2022 Personeel en organisatie We ontwikkelen verder door op basis van de organisatievisie "Goirle schakelt" en vergroten duurzame inzetbaarheid, zelfredzaamheid, zelforganisatie en de ontwikkelmogelijkheden van onze medewerkers. - we implementeren HR21 als nieuwe systematiek voor functiewaardering. - we implementeren strategische personeelsplanning met behulp van talentmanagementanalyse. - we continueren de verdere vormgeving en uitrol van hybride werken. De kosten die we in GHO-verband maken zijn evenwichtig en evenredig verdeeld over de drie gemeenten. - we updaten de bestaande verrekensystematiek en gaan als gevolg hiervan een hogere bijdrage betalen. Communicatie Onze inwoners zijn tevreden over de wijze waarop organisatie en bestuur met hen communiceren. - we organiseren dienstverlening en communicatie dicht op elkaar.
48
We beïnvloeden thema's die voor de gemeente Goirle relevant zijn. - er is een actuele communicatie-agenda die het gemeentelijk beleid ondersteunt. - we profileren de successen van Goirle op een heldere manier. - we maken gebruik van (signalering via) social media. Juridische zaken - We handelen ontvangen bezwaarschriften en klachten tijdig en efficiënt af. - Juridische procedures handelen we binnen de gestelde termijn af. Als daarvan wordt afgeweken is dat in samenspraak met de wederpartij. Indicatoren 5.2 Overhead Gemeente Goirle
BBV-Indicatoren 30 Formatie 31 Bezetting 32 Apparaatskosten 33 Externe inhuur 34 Overhead Lokale indicatoren Opslagpercentage overhead
Eenheid fte fte in € per inwoner % % Eenheid %
2018 5,27 5,22
2019 5,73 5,66
2020 5,75 5,57
249 23,0% 8,71% 2018 92%
433 19,4% 9,5% 2019 89,0%
546 14,6% 11,3% 2020 105,0%
Grootteklasse < 25.000 inwoners
Geheel Nederland
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
Legenda: 30. Formatie: aantal begrote fte per 1.000 inwoners. Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van uw organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. (Bron: eigen data) 31. Bezetting: aantal werkelijke fte per 1.000 inwoners (Bron: eigen data) 32. Apparaatskosten: Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken (Bron: eigen data) 33. Externe inhuur: Kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen (Bron: eigen data) 34. Overhead: totaal van de uitgaven van het taakveld Overhead als percentage van de totale uitgaven in de begroting (Bron: eigen data) Opslagpercentage Overhead: Percentage bovenop het normale uurtarief ter dekking van onze eigen overheadkosten (Bron: eigen data)
Berekening van de overhead (bedragen x € 1.000)
-
Totale kosten voor de overhead Opslag op directe salarislasten (toegepast bij afvalstoffenheffing en rioolrecht) Overhead toe te rekenen aan grondexploitaties en kapitaalwerken Percentage overhead
2021 6.813 107%
2022 7.683 107%
974 10,90%
964 12,60%
De stijging in de totale kosten voor de overhead wordt voornamelijk veroorzaakt door de stijging van de lonen, en de hogere lasten van automatisering.
49
Wat mag het kosten?
Totaal lasten Totaal baten Saldo thema
Rekening 2020 7.129.852 448.583 6.681.269
bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Formatie - herstel dekking Vernieuwen intranet Formatie - tijdelijk wordt structureel Extra taakstelling bedrijfsvoering Data-gedreven werken Prijsmodel Equalit Projectleiders Equalit Personeels- en salarisadministratie Baten nieuwe wensen Niet van toepassing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuwe wensen
Begroting 2021 incl wijziging 7.000.920 281.599 6.719.321
Begroting 2022 7.178.859 322.246 6.856.613
2022 631 242 10 143 177 27 22 10 631
2023 529 158
2024 481 158
2025 433 158
183 -75 177 54 22 10 529
183 -150 177 81 22 10 481
183 -225 177 108 22 10 433
Totaal mutaties reserves Mutatie reserve bestaand beleid Mutatie reserve nieuwe wensen
36 36 -
36 36 -
36 36 -
36 36 -
Niet van toepassing Totaal Investeringsplan
-
-
-
-
Voor zover nieuw beleid niet eerder in de Perspectiefnota 2022 en/of in de bijlage bij het raadsvoorstel Strategische Heroriëntatie is toegelicht treft u een toelichting hieronder. Dekking komt ten laste van de exploitatie, tenzij anders vermeld. - Prijsmodel Equalit Op 1 juli 2021 heeft er een bestuurlijke bijeenkomst over de Equalit-samenwerking plaatsgevonden, waarin onder meer portefeuillehouders en secretarissen van de deelnemende gemeenten meegenomen zijn in de ontwikkelingen met betrekking tot digitalisering van de samenleving en de transitie van Equalit. De consequentie van de digitale ontwikkelingen, het blijvend verbeteren van onze dienstverlening en bedrijfsvoering, en het organiseren van gezamenlijke transformatiekracht, is een noodzakelijke aanpassing van het verrekenmodel binnen Equalit. Het vernieuwde prijsmodel biedt een transparante koppeling tussen kosten en dienstverlening/ producten en een eerlijke doorbelasting op basis van gebruik. Aan alle deelnemende gemeenten wordt gevraagd in te stemmen met de invoering van het nieuwe prijsmodel per 1 januari 2022, via een overgangsregeling van 4 jaar op basis van een solidariteitsfonds. Zo ook de gemeente Goirle. Deelnemers die financieel nadeel ondervinden worden uit dit fonds tijdelijk gecompenseerd. De gemeente Goirle is één van de gemeenten die nadeel ondervindt.
50
- Projectleiders Equalit In Equalit-verband zijn twee projectleiders ingehuurd die voor de gemeentelijke deelnemers in het samenwerkingsverband de grote projecten begeleiden. Aanleiding zijn de ervaring van het afgelopen jaar met deze projecten en onze intentie om hierin gezamenlijk in de regio stappen te zetten. Deze projecten zijn terug te vinden op de roadmap, zie hiervoor de raadsinformatiebrief "vervolg motie over visie op informatiemanagement". Deze is in mei 2021 met uw raad gedeeld. - Personeels- en salarisadministratie (PSA) De kostenverdeling voor PSA is sinds de samenwerking binnen GHO op het gebied van PSA (2014 Goirle-Oisterwijk) en 2016 (GHO) niet meer herzien. De oorsprong van de huidige verdeling is ontstaan door de werkzaamheden op het gebied van de salarisverwerking. De afgelopen jaren zien we dat bij de taken binnen PSA steeds meer de nadruk ligt op applicatiebeheer. Voor de toekomst verwachten we dat deze trend zich voort zal zetten. Gezien alle ontwikkelingen en ook de steeds intensievere samenwerking op het gebied van P&O is er gekeken naar een reële, maar ook een meer eenvoudige kostenverdeling. Beleidsvoornemens met dekking binnen themaraming In de Perspectiefnota werd voorgesteld in 2022 een eenmalig budget van € 30.000 te reserveren voor de migratie van de applicatie burgerzaken.
Hierover is echter dekking gevonden in 2021, dit beleidsvoornemen treft u daarom niet meer aan voor 2022. Verder is er voor de in de tabel hierboven opgevoerde beleidsvoornemens gedeeltelijke dekking gevonden binnen de bestaande themabudgetten door de budgetten voor GEO (€ 30.000) voor telefonie (€ 17.000 ) en informatiebeveiliging (€ 5.000) structureel te verlagen. Daarboven is het budget voor telefonie eenmalig in 2022 verlaagd met € 21.000. In dekking voor de structurele formatie wordt met een ingroeimodel voorzien door middel van een extra taakstelling op bedrijfsvoering.
51
Paragrafen
52
Paragraaf Lokale heffingen Uitgangspunten Het beleid ten aanzien van lokale heffingen is vastgelegd in de belastingverordeningen. Deze worden jaarlijks geactualiseerd en ter goedkeuring aan de Raad aangeboden. In de begroting zijn in financiële zin de gewijzigde tarieven toegepast. In deze paragraaf zijn de volgende uitgangspunten van toepassing. - Lokale algemene belastingen worden gecorrigeerd voor maximaal de inflatie op basis van de prijsindex voor gezinnen. Voor de onroerende zaakbelasting (OZB) geldt het inflatiepercentage van mei 2020 t/m mei 2021. - Tarieven voor bestemmingsbelastingen en rechten worden bepaald uit het oogpunt van kostendekkendheid, waarbij we de lasten voor kwijtschelding en BTW-component als kostenpost meenemen in de berekening. - Hondenbelasting wordt gezien als een bestemmingsbelasting. - Tarieven voor de BedrijfsInvesteringsZone (BIZ-belasting) liggen vast voor de looptijd van de BIZ en zijn berekend op basis van de belastingcapaciteit en een ingediende begroting en activiteitenplan van de betreffende stichting. - De tarieven voor toeristenbelasting worden verhoogd, in lijn met het dekkingsplan 2020-2024. De opbrengst komt, na aftrek van de perceptiekosten, voor maximaal 50% ten goede aan de Vereniging Recreatie en Toerisme, met een maximum van € 20.000. - Onroerende zaakbelasting is gebaseerd op de waardepeildatum 1 januari 2021.
De prognose van de waardeontwikkeling is in oktober bekend en wordt dan verwerkt. Het effect op de netto lasten van de belastingplichtige is, bij een gemiddelde waardeontwikkeling, gelijk aan het inflatiepercentage. Ontwikkeling van de tarieven Netto-last OZB Hondenbelasting Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden Rioolheffing Precariobelasting Marktgelden Leges (m.u.v. wettelijk tarief) BIZ-belasting Toeristenbelasting
Stijging 1,9% Stijging 7,0% Daling 5,0% Stijging 1,0% Daling 3,0% Stijging 1,5% Stijging 1,5% Stijging 1,5% Conform afspraak Stijging € 0,25 per persoon per nacht
53
Geraamde inkomsten
Belastingen en heffingen vormen circa 20,29% van de gemeentelijke baten. Naar verwachting is de opbrengst in 2022 ongeveer € 12,5 miljoen. Inzicht in kostendekkendheid
Taakveld Netto kosten taakveld Kosten, incl. rente Inkomsten, excl. Heffing Toe te rekenen kosten Kwijtschelding Overhead, incl. rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Mutatie met voorziening Dekkingspercentage
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
Marktgelden
Hondenbelasting
7.3 1.751 2.267 516 584 40 123 421 2.335 2.330 0 100%
7.2 1.780 1.790 10 423 9 249 165 2.203 1.950 250 100%
3.3
Divers 73 73 0 2 2 0 0 75 75 0 100%
4 5 1 10 0 9 1 14 12 0 86%
Titel I
Leges Titel II
Titel III
Divers 270 270 0 143 0 143 0 413 318 0 77%
8.1/8.3 548 548 0 511 0 511 0 1.059 990 0 93%
Divers 42 42 0 44 0 44 0 86 20 0 23%
Het percentage kostendekkendheid Leges is per titel in beeld gebracht. De tarieven van titel 2 Fysieke leefomgeving en titel III Europese dienstenrichtlijn) zijn in 2021 fors verhoogd, waardoor de kostendekkendheid is gestegen. Het is gebruikelijk dat voor de diensten in Titel III een relatief lage mate van kostendekkendheid wordt begroot. Horeca gelegenheden en evenementen houden een gemeente ‘levendig’. Doorgaans wordt daarom vaak de bestuurlijke keuze gemaakt om de tarieven voor deze vergunningen minder dan kostendekkend vast te stellen. 54
Lokale lastendruk Om een beeld te krijgen van de lokale lastendruk vergelijken we de situatie in Goirle met het landelijk gemiddelde, conform de COELO-Atlas (landelijke rapportage lokale lasten). Gehanteerde uitgangspunten voor de berekening zijn een meerpersoonshuishouden voor afvalstoffenheffing en rioolheffing en een waarde van een eigen woning in 2021 van € 310.000 (in 2020: € 292.000). Tarievenoverzicht huishoudens Nederland 2021 0,1043% 0,5146% € 305,00 € 201,00 € 811,00 € 44,03
Goirle 2021 0,1368% 0,5778% € 253,32 € 186,65 € 839,43 € 39,36
2022 0,1267% 0,6038% € 255,36 € 166,07 € 814,20 € 42,12
In het overzicht is de tariefdifferentiatie voor rioolheffing 2022 niet Tarieven Nederland 2021: Bron COELO - persbericht Atlas van de lokale lasten 2021.
uitgewerkt.
OZB eigenaar woningen OZB eigenaar/gebruiker niet-woningen Afvalstoffenheffing (meerpersoons) Rioolheffing eigenaar & gebruik Bruto woonlasten Hondenbelasting
Kwijtscheldingen
Een gemeente heeft de mogelijkheid om kwijtschelding te verlenen voor een aantal gemeentelijke heffingen. Dit is geregeld in de UItvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De gemeente Goirle heeft lokaal beleid vastgelegd in de verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2016. In de begroting 2022 is in totaal een bedrag van € 51.000 aan kwijtscheldingen geraamd.
55
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Uitgangspunten Naast een sluitende meerjarenraming is ook het weerstandsvermogen een indicator voor de financiële positie van een gemeente. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om mogelijke tegenvallers op te vangen zonder dat dit onmiddellijk invloed heeft op het beleid. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een indicator weerstandscapaciteit ten opzichte van de risico's. Het beleid van risicomanagement is vastgesteld in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement. De gehanteerde uitgangspunten zijn: - Een ratio weerstandsvermogen tussen 1,0 en 1,4 is voldoende. - Er wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Incidentele risico’s worden gedekt uit “vrije” reserves (incidenteel geld). Structurele risico’s leiden tot beleidskeuzes bij de eerstvolgende begroting (opvangen binnen de exploitatie of inkomsten vergroten door inzet onbenutte belastingcapaciteit). - Voor de berekening van de weerstandscapaciteit wordt de ratio van 60% van de risico's toegepast, omdat niet alle risico's zich tegelijkertijd voordoen. De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en de mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte kosten (risico's) op te kunnen vangen.
De weerstandscapaciteit op begrotingsbasis van de gemeente Goirle bestaat uit de volgende onderdelen: - De algemene reserve (inclusief de algemene reserve grondexploitaties) - De post onvoorziene uitgaven - De stille reserves - De onbenutte belastingcapaciteit
56
Ratio weerstandsvermogen Berekening weerstandscapaciteit In de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement zijn de bestanddelen van de weerstandscapaciteit bepaald. In dit hoofdstuk vullen we het theoretisch kader in voor de specifieke situatie van de gemeente Goirle. Begroting 31-12-2022 Algemene reserve Grondexploitatie Totaal reserve Onvoorzien Stille reserves Begrotingsruimte Onbenutte belastingcapaciteit Weerstandscapaciteit
2.853.556 4.166.626 7.020.182 72.150 690.540 7.782.872
De totaal vrije reserve daalt in 2022 naar € 7.020.182, doordat er in de algemene weerstandsreserve een daling zal plaatsvinden. De onvoorziene uitgaven zijn voor 2022 geraamd op € 72.150, gebaseerd op € 3 per inwoner van de gemeente. Stille reserves zijn besloten in activa die lager dan de opbrengstwaarde zijn gewaardeerd. De gemeente Goirle heeft stille reserves in de financiële vaste activa en materiële vaste activa. De waarde van deze stille reserve is hieronder berekend, maar de panden zijn niet vrij verhandelbaar en kunnen niet worden meegenomen in de berekening. Omschrijving Gronden (niet benutte stukken grond Boschkens) Panden Totaal
Boekwaarde € 354.630 € 388.000 € 742.630
Opbrengstwaarde € 354.630 € 5.663.000 € 6.017.630
De overwaarde bedraagt afgerond € 5.275.000 maar wordt niet meegenomen in de berekening. De financiële bezittingen wordt in onderstaande tabel weergegeven. Omschrijving Aandelen TWM Aandelen BNG Aandeel Brabant Water Totaal
Boekwaarde € 204.201,00 € 31.590,00 € 8.936,00 € 244.727,00
Opbrengstwaarde € 3.000.000,00 € 31.590,00 € 8.936,00 € 3.040.526,00
De overwaarde TWM bedraagt € 2.795.799, deze maakt pas deel uit van de weerstandscapaciteit als deze is gerealiseerd. Naar verwachting wordt deze in 2022, dan wel in 2023 gerealiseerd. De begrotingsruimte wordt iedere begroting bepaald en telt alleen voor het huidige begrotingsjaar, momenteel heeft de gemeente Goirle structureel geen ruimte binnen de begroting. De onbenutte capaciteit is het verschil tussen het gehanteerde OZB tarief en het tarief om tot een 'artikel 12 gemeente' gerekend te worden. Voor de gemeente Goirle bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit € 690.540. 57
Ingeschatte risico's Bij de samenstelling van de paragraaf Weerstandsvermogen is een inventarisatie gemaakt van de mogelijke risico's die de gemeente kan lopen. Hierbij is een risicokaart opgesteld (detaillering bevindt zich in het bijlagenboek), waarbij de volgende punten zijn toegepast: de kans dat zich een risico voordoet; de mate van inschatting van een risico (goed, redelijk, slecht of niet in te schatten); of het een reguliere post of een niet reguliere post betreft; het geschat financieel gevolg bij het voordoen; welke beheersingsmaatregelen van toepassing zijn; het reëel financieel gevolg. Op basis van die uitgangspunten komen we tot de volgende financiële risico's per programma en de paragrafen: Omschrijving Programma 1 Inwoners Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bedrijvigheid Programma 4 Bestuur en organisatie Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Overhead Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf financiering Paragraaf verbonden partijen Paragraaf grondexploitatie = al risicobedrag Totaal
Bedrag in € 654.336 454.795 0 213.781 163.292 88.829 1.053.500 0 393.809 1.974.811 4.997.153
Risico bedrag (60%) 392.602 272.877 0 128.269 97.975 53.297 632.100 0 236.285 1.974.811 3.788.216
Saneren depot Karrepad*
275.000
Total gekwantificeerde risico's 4.063.216 * saneren depot Karrepad, hiervoor ontvangt de gemeenteraad in 2021 een voorstel
De ratio weerstandsvermogen wordt berekend voor de financiële positie van de gemeente als totaal.
Ratio weerstandsvermogen gemeente
=
weerstandscapaciteit risico's
=
7.783
= 1,92
4.063
De ratio weerstandsvermogen is redelijk. Deze zal in de toekomst nog versterkt worden door de eenmalige boekwinst van de TWM.
58
Kengetallen: inzicht in financiële positie van de gemeente Voor de signaleringswaarden sluiten we aan bij de waarden zoals deze door toezichthouders bij gemeenten worden gehanteerd.
Netto schuldquote: - Niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. - Fluctuaties in rentelast en aflossingen, bijvoorbeeld als gevolg van renteontwikkelingen, hebben een beperkte impact op de totale exploitatie van de gemeente Goirle.
Solvabiliteitsratio: - Mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. - De gemeente is in voldoende mate in staat om aan haar financiële verplichtingen te voldoen.
59
Grondexploitatie: - De financiële impact van de grondexploitatie op de financiële positie van de gemeente. - De resultaten in de grondexploitaties zijn zeer positief. - De gemeente is nauwelijks afhankelijk van de ontwikkelingen binnen de grondexploitatie.
Structurele exploitatieruimte: - De mate waarin de gemeente in staat is zijn eigen lasten te dragen. - In meerjarig opzicht is er sprake van forse tekorten.
60
Belastingcapaciteit: - De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen, dit wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. - De gemeente heeft ruimte om – indien er aanleiding ontstaat om de inkomsten te vergroten – de lokale belastingen te verhogen.
Algemene conclusie: De vier financiële kengetallen laten een positief beeld van de financiële positie van de gemeente. zien. De kengetallen laten een laag tot gemiddeld risico zien, met de nadruk op laag. De solvabiliteitsratio is aanzienlijk gedaald, dit is o.a. ontstaan door de tekorten in 2018 , 2019 en 2020. Voor 2021 en 2022 worden positieve cijfers verwacht. Echter vanaf 2023 laat de structurele exploitatieruimte forse tekorten zien. Het uitgangspunt blijft, komen tot een sluitende en reëel in evenwicht zijnde meerjarenbegroting.
61
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Uitgangspunten Deze paragraaf beschrijft de onderhoudstoestand en de kosten van wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen. Het onderhoud van kapitaalgoederen beslaat een substantieel gedeelte van de begroting, daarom is een goed overzicht en inzicht in de financiële consequenties belangrijk. Overzicht kapitaallasten en onderhoudslasten Wegen Beleidskader In het derde kwartaal van 2021 wordt de raad gevraagd een geactualiseerde versie van het Wegenbeleidsplan 2014-2023 vast te stellen. Naar verwachting volgt deze actualisatie de lijn van het huidige beleid. Hoe is het beleid vertaald in de begroting? In de begroting zijn budgetten opgenomen voor het in stand houden van verhardingen, onverharde wegen, civieltechnische kunstwerken, verkeersborden, wegmarkeringen en bewegwijzering. Daarnaast zijn er budgetten opgenomen voor reiniging en gladheidsbestrijding Verwachte staat van onderhoud Binnen het beleid mag maximaal 15% van het areaal wegen een lagere kwaliteit hebben dan de vastgestelde kwaliteit B. Het herstel van dit deel is opgenomen in de planning en wordt integraal opgepakt met de vakdisciplines groen, riolering, openbare verlichting en verkeer. Dit wordt ook afgestemd met de netbeheerders om de overlast en de totaalkosten voor de gemeenschap tot een minimum te beperken.
Daarnaast blijft veel klein onderhoud en reparaties nodig, door de gevolgen van lange periodes van aanhouden droogte en regen. Ondanks dit herstelwerk zal de kwaliteit van het totale areaal wegen ook in 2022 ruimschoots voldoen aan de gestelde kwaliteit B. De lasten zullen binnen de begroting blijven. Tot nu toe was de focus bij civieltechnische kunstwerken gericht op het beheer en onderhoud van bruggen en duikers. Kunstwerken zoals geluidswanden, keerwanden en oeverbeschermingen kregen onvoldoende aandacht. In 2022 wordt de kwaliteit en beheerbehoefte van alle civiele kunstwerken in beeld gebracht. Hieruit volgen mogelijk extra maatregelen en kosten. Voor 2022 is extra budget aangevraagd voor één brugvervanging en één brugreparatie. Riolering en water Beleidskader In december 2020 is het Programma Water en Riolering door de gemeenteraad vastgesteld. Dit betreft het gemeentelijk rioleringsplan. Dit programma bevat onder andere het beleidskader, de uitvoeringsagenda en het kostendekkingsplan voor water en riolering voor de periode 2021-2025. Hoe is het beleid vertaald in de begroting? In de begroting zijn ramingen opgenomen voor investeringen, beheer en onderhoud van riolering en water overeenkomstig het kostendekkingsplan van het Programma Water en Riolering 2021-2025.