Document · PDF

03 Programmabegroting 2022 tbv Raad 2409.pdf

Oordeelsvormend 19 oktober 2021, gemeente GoirleBij agendapunt: 3: Begroting 202227.738 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Nota van aanbieding Het bestuursakkoord en de uitvoeringsagenda Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Goirle heeft, gebaseerd op het coalitieakkoord, een uitvoeringsagenda vastgesteld voor een bestuursperiode van vier jaar, eindigend in het voorjaar van 2022. De begroting 2022 is daarom de laatste begroting die door ons wordt aangeboden in deze bestuursperiode. Het merendeel van de beoogde maatschappelijke effecten uit het bestuursakkoord 2018-2022 is inmiddels gerealiseerd dan wel in gang gezet. Zo zijn in 2021 de contouren voor een nieuwe visie Sociaal Domein en de Omgevingsvisie aan uw raad aangeboden. Bovendien moet de discussie over de strategische heroriëntatie in 2021 ervoor zorgen dat Goirle ook op langere termijn financieel gezond blijft. Naast heroriëntatie op 'wie we zijn' en 'waar we heen willen' denken we vervolgens na over wat onze rol als gemeente in de samenleving is en de mate en het tempo waarin we de beoogde ambities -uit Omgevingsvisie, beleidsvisie Sociaal Domein of anderszinskunnen realiseren. Een nieuwe, geactualiseerde uitvoeringsagenda, op te stellen ná de verkiezingen van 2022, moet daarbij zicht brengen op een stabiel evenwicht waarin inkomsten, uitgaven, taken en ambities in balans zijn. Corona in Goirle in 2022 e.v. Zoals het er nu naar uitziet, zal in 2022 de corona-pandemie nog steeds onze samenleving beïnvloeden.

Wij blijven dat volgen. Op dit moment voorzien wij dat vooral extra aandacht voor ondernemers nodig zal zijn. De steunpakketten zijn in 2022 naar alle waarschijnlijkheid afgebouwd. Wat wij als gemeente kunnen doen, zetten we voort. Het gaat dan om: - De speciale coronapagina voor ondernemers op de website van de gemeente. Op deze internetpagina is de wegwijzer voor ondernemers te vinden. Deze wegwijzer is door team Economie en Domein Sociaal ontwikkeld en biedt antwoord op hulpvragen van ondernemers op zowel financieel als psychosociaal vlak; - Een maandelijks ondernemersspreekuur; - Zolang er steunregelingen zijn, houden wij het TOZO-loket open dat is ontwikkeld en waar ondernemers direct naar doorverbonden kunnen worden. Dit loket wordt beheerd door medewerkers van de afdeling Werk en Inkomen; - Door de coronagerelateerde hulpvragen van ondernemers is het zwaartepunt in werkzaamheden van team Economie verschoven. Deze hulpvragen zijn acuut en krijgen daarom voorrang; Verder monitoren wij met behulp van het onderzoek Waar staat je gemeente op de effecten van corona m.n. ten aanzien van eenzaamheid.

Doorontwikkeling Planning & Control Vooruitlopend op een nog met het auditcomité af te stemmen doorontwikkelplan voor de Planning & Control-cyclus, waarin ook de aanbevelingen van de rekenkamer-commissie worden betrokken, is zowel in het proces van totstandkoming van deze programmabegroting, als in het daaruit voortgekomen resultaat in de vorm van het hierbij aangeboden boekwerk, een verbeterslag in gang gezet. Het college benadrukt vooral in gang gezet, omdat we ons realiseren dat met deze eerste inspanningen het uiteindelijke doorontwikkelresultaat nog behaald moet worden. Met name de verbeterslag in de gehele organisatie, waarbij het college beoogt dat de aan de raad voor te leggen producten uit de P&C-cyclus een samenhangend en logisch geheel vormen en bovendien beter aansluiten bij het abstractieniveau dat past bij de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Dit vergt een aanzienlijke, ambtelijke inspanning die zich grondig zal moeten richten op de blik op het eigen werk, de samenhang daarvan met het werk van collega's, de bedoeling van dat werk en de mate waarin het bijdraagt aan de realisatie van beoogde resultaten. Met die inspanning moet een verdere verbeterslag mogelijk worden gemaakt om concrete werkzaamheden en activiteiten op ambtelijk 1

niveau te vertalen naar betekenisvolle, meetbare en beïnvloedbare effecten en indicatoren voor de raad. Daarin speelt de doorontwikkeling van bedrijfsvoering in brede zin, maar met name de mate waarin data gestuurd werken wordt doorgevoerd, vanzelfsprekend een belangrijke rol. Maar ook de organisatie-ontwikkeling en het bestuurlijke vernieuwingstraject bieden kansen om elkaar te helpen in positie te komen bij de rol die we hebben: dat geldt niet alleen voor de ambtelijke organisatie, maar ook voor management, college en raad. Concreet ziet u in de voorliggende begroting de volgende resultaten van de ingezette verbeterslag: - Eerste aanzet om activiteiten te vertalen naar meetbare effecten. U leest dus niet meer overal terug welke activiteiten we ondernemen in 2022. Wél wat het resultaat van de activiteiten gaat zijn. Het 'opstellen van een beleidsstuk' is niet iets waar de raad op stuurt of waaraan onze inwoner direct iets heeft. De effecten van dat beleid wél. We willen dus bewegen van de inspanningsverplichting naar een resultaatverplichting. Die nieuwe denkwijze is nog niet overal gemeengoed; - De verplichte BBV-indicatoren zijn per thema in tabelvorm opgenomen, met meerjarige cijfers én vergelijkende cijfers van gemeenten in dezelfde grootteklasse alsmede van Nederland.

Bovendien is een eerste slag geslagen om ook kwantitatieve gegevens op te nemen van aanvullende, lokale indicatoren. We gaan graag samen met uw raad aan de slag om deze lokale indicatoren naar behoefte en binnen de mogelijkheden te evalueren en aan te vullen ten behoeve van toekomstige P&C producties. - We rapporteren over de in 2022 nog resterende bezuinigingen in de bijlagen. - Nieuw beleid is al in de begroting verwerkt. Bij voorgaande begrotingen waren aparte stukken bijgevoegd waarin keuzemogelijkheden voor nieuw beleid en bezuinigingsvoorstellen voor de raad waren opgenomen alsmede een 1e en 2e begrotingswijziging. Het begrotingsboekwerk was daarmee een soort 'doe-het-zelf' pakket dat nog tijdens de raadsvergadering moest worden samengesteld. Het opnemen van het nieuw beleid in de primaire begroting draagt bij aan de overzichtelijkheid en past bovendien bij datgene wat het feitelijk is: een voorstel van het college voor de begroting. Het is aan de raad om daar in het bestuurlijke traject in de voorgestelde vorm mee in te stemmen, dan wel tot amendering over te gaan.

Programmaplan - financieel Financieel perspectief De meerjarenraming in de begroting 2021 maakte inzichtelijk dat voor Goirle vanaf 2024 rode cijfers dreigen. Sindsdien zorgden een aantal autonome ontwikkelingen, voortschrijdend inzicht én tussentijdse besluitvorming door college en raad ervoor dat de meerjarenramingen er op dit moment als volgt uitzien. (bedragen x € 1.000) Uitkomst begroting 2021 en de meerjarenraming Dekkingsvoorstel 1e wijziging 2021 Aanvullende structurele dekking n.a.v. Provincie Terug draaien opgenomen herverdeling gemeentefonds Inboeken nadeel herverdeling gemeentefonds vanaf 2023 Uitgangspositie voor Perspectiefnota 2022

2022 2023 2024 2025 -1.962 -2.681 -2.979 -3.000 1.873 1.873 1.873 1.873 80 80 80 80 600 1.200 1.200 1.200 0 -360 -720 -1.080 591 112 -546 -927

Mutaties 2022 o.b.v. autonome ontwikkelingen a. Extra middelen jeugdhulp b. Al eerder ingerekend jeugdhulp c. Hogere opbrengst ozb d. Verlaging budgetten regionale jeugdzorg e. Mutaties algemene uitkering Mei-circulaire f. Vervallen compensatie woonplaatsbeginsel g. Vervallen SPUK-uitkering sportbesluit h. Lagere salarislasten 2% i.p.v. 3% i. Overige mutaties

1.521 0 125 198 170 -195 0 100 88

1.250 -350 125 198 -40 -195 0 100 -14

1.150 -350 125 198 -195 -195 -100 100 -46

1.100 -350 125 198 -251 -195 -100 100 101

Uitkomst conform bestaand beleid

2.598

1.186

141

-199

a. We krijgen extra compensatie voor de tekorten in de jeugdhulp. Deze compensatie wordt deels afgebouwd. b. In de meerjarenraming was al rekening gehouden met een structurele compensatie van € 350.000. c. De opbrengst ozb is hoger vanwege enerzijds een hogere inflatiecorrectie en anderzijds door een hoger volume ozb-capaciteit. Deze volume capaciteit was bij de perspectiefnota niet bekend. d. Op basis van een 1e prognose 2021 voor de regionale jeugdhulp wordt het budget verlaagd met € 198.000 naar € 7,5 miljoen. e. Deze mutatie is op basis van de mei-circulaire. f. In augustus 2021 werd bekend dat in verband met wetswijziging van de toepassing van het woonplaatsbeginsel de bijdrage, die wij vanaf 2016 hiervoor hebben ontvangen, vervalt. g. Als gevolg van het btw besluit sport betekent de btw voortaan aan last voor de gemeente. Tot en met 2023 worden we hiervoor gecompenseerd. h. In de meerjarenraming was rekening gehouden met een generieke salariskostenstijging van 3% voor 2021. Op basis van de huidige inzichten is een percentage van 2% voldoende en dat werkt structureel door. i. Onder de rubriek overige mutaties worden alle kleine mutaties gesaldeerd zoals vrijval kapitaallasten, afwijkende prijscompensatie e.d.

Uitkomst begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 Belangrijk uitgangspunt bij de realisatie van onze doelstellingen en effecten is het voeren van een goed financieel beleid teneinde een sluitende (meerjaren)begroting te realiseren met een in financieel opzicht gezond meerjarenperspectief. Voor het begrotingsjaar 2022 zijn we als college daarin deels geslaagd. Het begrotingsjaar 2022 is sluitend met een voordelig saldo van € 795.000, maar we delen met uw raad onze grote zorgen over het meerjarenperspectief. Daarom is met het traject strategische heroriëntatie actie ondernomen om ons voor te bereiden op het -in financieel opzicht- zwaar weer dat op ons af dreigt te komen. Saldo meerjarenbegroting (bedragen x € 1.000) Saldo baten en lasten bestaand beleid Kapitaallasten nieuwe investeringen noodzakelijk Nieuwe exploitatie uitgaven noodzakelijk Nieuwe kapitaallasten investeringen wenselijk Nieuwe exploitatie uitgaven wenselijk Nieuwe kapitaallasten investeringen wenselijk, nagekomen Nieuwe exploitatie uitgaven wenselijk nagekomen Resultaat

2022 2.598 -27 -593 -54 -512 -33 -584 795

2023 1.186 -46 -374 -112 -396 -66 -551 -359

2024 141 -46 -414 -142 -323 -66 -178 -1.028

2025 -199 -45 -274 -152 -245 -66 -205 -1.186

In deze posten voor lasten nieuw beleid is rekening gehouden met structurele en incidentele dekkingsmogelijkheden voor het opvangen van de lasten voor nieuw beleid. Het betreft een structureel bedrag van € 50.000 voor o.a. lagere budgetten voor Geo en telefonie. Daarnaast is er incidenteel dekking gevonden voor een bedrag van € 113.000. De begroting 2022 sluit met een positief resultaat van € 795.000. De Provincie toetst op het structurele saldo. Na correctie voor incidentele lasten bedraagt het structureel saldo voor 2022 € 1.090.000 positief. De meerjarenraming vertoont tekorten vanaf 2023 die oplopen naar bijna 1,2 miljoen in 2025, met name veroorzaakt door de verwerking van de voorlopige herverdeeleffecten van het gemeentefonds. We gaan nog steeds uit van een maximaal nadeel in 2023 van € 15 per inwoner, jaarlijks oplopend met € 15. Overigens hebben wij ook rekening gehouden in onze meerjarenraming met de extra gelden die we hebben ingerekend voor de compensatie van de kosten van de jeugdzorg. Voor 2022 is dat een bedrag van € 1.521.000 aflopend via € 1.250.000 in 2023 naar € 1.150.000 in 2024 en € 1.100.000 in 2025. De afloop zet zich verder door na 2025. Overzicht structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Uitkomst begroting

795

-359

-1.028

-1.186

Incidentele lasten

295

Structureel begrotingssaldo

1.090

-309

-938

-1.186

Beschikking over de reserves

590

578

579

Uitkomst voor beschikking over reserves

500

-887

-1.517

-1.765

Budgetrecht van de raad Op grond van de Financiële verordening gemeente Goirle 2019 autoriseert de raad met het vaststellen van de begroting de totale baten en lasten per thema (art 5.1). Deze baten en lasten worden aan het eind van elk thema in tabelvorm weergegeven. Het college verdeelt de door de raad op themaniveau vastgestelde middelen vervolgens over de producten. Daarbij houdt het college zowel rekening met regulier werk, als met de (nieuwe) beleidsvoornemens voor 2022. Onder elke thematabel treft u een specificatie van de middelen voor nieuw beleid waarvoor het college voorstelt deze in de themaramingen van de begroting 2022 en de meerjarenraming op te nemen. Autorisatie investeringskredieten Daarnaast informeren wij u op programmaniveau over het investeringsplan. Bij de begrotingsbehandeling geeft de raad aan van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen. De overige investeringen worden bij de begrotingsbehandeling geautoriseerd (art. 5.2 Financiële verordening). Voor 2022 is een totaal aan investeringen begroot van bijna € 7,6 miljoen.

De geraamde investeringen betreffen binnen programma 1 de vervanging van de hockeyvelden van MHC, voor programma 2 de investeringen voor infraplan wegen en rioleringen en de investeringen voor de proeftuin en voor programma 4 de vervanging van de installatie in de raadszaal. Risico's en onzekerheden Voor een goed oordeel over de financiële positie van Goirle is het belangrijk om inzicht te hebben in de risico's. In de paragraaf weerstandsvermogen worden die risico’s gekwantificeerd en afgezet tegen het beschikbare weerstandsvermogen. Daarnaast melden wij u nog enkele onzekerheden waarmee in de begroting geen rekening is gehouden: De onzekerheid dat de extra impuls van het rijk voor jeugdzorg door een nieuw kabinet niet structureel wordt gemaakt. Onder het kopje 'coronacrisis' is aangegeven dat de omvang van de impact nog niet kan worden ingeschat. In de begroting is met het structurele effect op de financiële positie nog geen rekening gehouden. Over de herverdeling van het gemeentefonds verwachten wij aan het einde van dit jaar duidelijkheid. In de meerjarenraming zijn we vanaf 2023 uitgegaan van een maximaal nadeel van € 15,00 per inwoner.

Financiële positie breder beschouwd Voor beoordeling van de financiële positie kijken wij verder dan alleen naar het saldo van de meerjarenraming. Indicatoren als de ontwikkeling van de reserves en schulden (schuldquote, solvabiliteit, etc.), belastingdruk, het perspectief op de grondexploitaties en inschatting van risico's zijn onderdeel van het oordeel over de financiële positie. Het weerstandsvermogen in de begroting 2022 blijft ruim boven de door de raad vastgestelde norm. Onze reserves nemen in de loop van deze raadsperiode af. Op basis van de doorrekening van de algemene weerstandsreserve daalt de vrije reserve eind 2022 naar € 2,8 miljoen. Daarnaast hebben we nog de algemene reserve grondexploitatie van afgerond € 4,2 miljoen zodat onze incidentele weerstandscapaciteit € 7.0 miljoen bedraagt. Daarmee is onze weerstandscapaciteit redelijk te noemen. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de indicatoren voor beoordeling van de financiële positie verder uitgewerkt. Ontwikkeling reserve positie (bedragen x € 1.000) Saldo begin van het jaar Toevoegingen Onttrekkingen Saldo eind van het jaar

2022 2023 2024 2025 18.500 17.100 16.500 15.900 0 0 0 0 -1.400 -600 -600 -500 17.100 16.500 15.900 15.400

Belastingdruk De lokale lastendruk wordt bepaald door de som van de onroerende-zaakbelastingen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De onroerende-zaakbelastingen hebben wij verhoogd met 1,9%, gelijk aan de inflatie in periode mei 2020 - mei 2021. De tarieven voor de rioolheffing dalen met 3%. De tarieven voor de afvalstoffenheffing dalen voor een eenpersoonshuishouden met 5% en voor een meerpersoonshuishouden stijgen deze met 1%. In de paragraaf lokale heffingen wordt nader ingegaan op de belastingvoorstellen.

Inhoudsopgave Nota van aanbieding ............................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 7 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 8 Beleidsbegroting .......................................................................................................................... 9 Programma 1 Inwoner........................................................................................................................... 10 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 11 Thema 1.1 Preventie ..................................................................................................................... 12 Thema 1.2 Onderwijs .................................................................................................................... 15 Thema 1.3 Zorg en activering ........................................................................................................

17 Programma 2 Leefomgeving ................................................................................................................. 21 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 25 Thema 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik ................................................................................. 26 Thema 2.2 Verstandig omgaan met natuurlijke bronnen ............................................................. 29 Thema 2.3 Zorg voor veilige leefomgeving ................................................................................... 32 Programma 3 Bedrijvigheid ................................................................................................................... 34 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 35 Thema 3.1 Bedrijvigheid ................................................................................................................ 36 Programma 4 Bestuur en organisatie.................................................................................................... 37 Wat mag het kosten? ....................................................................................................................

38 Thema 4.1 Bestuur ........................................................................................................................ 39 Thema 4.2 Dienstverlening............................................................................................................ 41 Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen en overhead .................................................................... 42 Wat mag het kosten? .................................................................................................................... 44 Thema 5.1 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................... 45 Thema 5.2 Overhead ..................................................................................................................... 48 Paragrafen ................................................................................................................................. 52 Paragraaf Lokale heffingen.................................................................................................................... 53 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 56 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen...............................................................................................

62 Paragraaf Financiering........................................................................................................................... 65 Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 67 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................... 70 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................................... 73 Financiële begroting .............................................................................................................................. 75 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................... 76 Meerjarenramingen .............................................................................................................................. 77 Totaaloverzicht van baten en lasten van alle taakvelden ..................................................................... 78 Toelichting op de verschillen tussen de begroting 2022 en de begroting 2021 ........................... 81 Toelichting op de meerjarenbegroting 2022-2025 .......................................................................

84 Totaaloverzicht van incidentele baten en lasten .......................................................................... 85 Toelichting op de jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................. 87 Geprognosticeerde balans .................................................................................................................... 88 Toelichting op investeringen (tot en met 2021)............................................................................ 90 Toelichting reserves en voorzieningen .......................................................................................... 92 EMU saldo ............................................................................................................................................. 93 Bijlagen .................................................................................................................................................. 94

Leeswijzer Hieronder gaan wij in op het begrotingsmodel en de wijze waarop u dat kunt gebruiken. Achtereenvolgens lichten wij de veranderingen in het programmaplan, de paragrafen en de financiële begroting toe. Daarbij verwijzen wij ook naar de in de nota van aanbieding opgenomen toelichting op de doorontwikkeling van de P&C-cyclus. Programmaplan De uitwerking naar ambities en beoogde resultaten voor 2022 e.v. is in het programmaplan opgenomen. Voor de opbouw van het programmaplan is de opzet van 2019 gevolgd. We onderscheiden in deze begroting de volgende vier programma's en het overzicht van algemene dekkingsmiddelen en overhead: 1. Inwoner 2. Leefomgeving 3. Bedrijvigheid 4. Bestuur en organisatie 5. Algemene dekkingsmiddelen en overhead Bij de verschillende thema’s binnen de programma’s hebben wij in deze begroting verplichte en aanvullende lokale indicatoren opgenomen. Hiermee geven wij extra stuurinformatie bij de ambities en activiteiten op die thema’s. Het ontwikkelen en verbeteren van indicatoren is een continu proces. In deze begroting is hier verder invulling aangegeven door de verplichte indicatoren meerjarig en vergelijkbaar in tabelvorm op te nemen. Daarnaast zijn enkele lokale indicatoren toegevoegd.

Samen met uw raad willen we evalueren of deze in voldoende mate voorzien in de behoefte, dan wel of verdere aanvulling of vervanging door nieuwe indicatoren wenselijk is. Paragrafen De zeven paragrafen geven op specifieke onderwerpen verdiepende informatie over de beleidsthema's van de programma's heen. Daarmee geven de paragrafen een belangrijk inzicht in de (financiële) positie van de gemeente. De paragrafen zijn verplicht voorgeschreven in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en ook inhoudelijk stelt het BBV de nodige eisen. Dat maakt dat jargon en techniek niet altijd geheel te voorkomen zijn. Financiële begroting Ook in de financiële begroting hebben we het model van 2019 gehanteerd. Belangrijk is het overzicht van de thema's en de taakvelden met de baten en lasten. In de financiële verordening hebt u immers bepaald dat de gemeenteraad op het niveau van de thema's de financiële begroting vaststelt en daarmee het college autoriseert tot het doen van uitgaven. De thema's zijn verdeeld over de programma's. U ziet dat in het overzicht terug. De vergelijkbaarheid van deze begroting met die van vorig jaar is met het overzicht van thema's en taakvelden geborgd. De grote afwijkingen in de lasten en baten worden nu per thema toegelicht.

Beleidsbegroting

Programma 1 Inwoner Ambitie en doelstellingen De visie Goirle GLANST 2022-2026 is de basis voor de ambitie en doelstellingen binnen het programma Inwoner. De gemeente Goirle werkt samen met de Gôolse gemeenschap aan een doenerig dorp waar het goed toeven is. Een gemeente waar jeugd gezond en veilig opgroeit en volwassenen fysiek en mentaal gezond ouder worden in een gezonde en veilige leefomgeving. We zetten in op positieve gezondheid, normaliseren en een gezonde sociale basis met financieel evenwicht. Voor het behalen van de ambitie hebben we de volgende doelstellingen: a. Bevorderen maatschappelijke participatie Maatschappelijke participatie betekent in Goirle meedoen in een gemeente waarin inwoners elkaar kunnen ontmoeten, kennen en ondersteunen. b. Vergroten zelfredzaamheid Zelfredzaamheid is het vermogen van iemand om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg. Iemand kan eigen problemen oplossen en weet zich zo zelfstandig mogelijk te redden. c. Versterken van de kracht van de samenleving In Goirle zijn tal van burgerinitiatieven en zetten veel vrijwilligers zich in voor elkaar, de wijk of onze gemeente. Op allerlei manieren ontmoeten, kennen en ondersteunen inwoners elkaar. Dit versterkt de kracht van de samenleving en zorgt ervoor dat inwoners het beste uit zichzelf kunnen halen. d.

Regionale en lokale inkoop Steeds meer mensen doen een beroep op ondersteuning en hulpvragen zijn soms ingewikkelder en complexer. Door oplopende zorgkosten zijn we genoodzaakt om de komende jaren verdere stijging af te vlakken. Om inwoners de juiste hulp te kunnen bieden en dit betaalbaar te houden, is er regionaal een nieuwe inkoopstrategie jeugd, Wmo en arbeidsparticipatie ontwikkeld. Naast dit traject loopt er voor Goirle een lokaal inkooptraject voorliggend veld. Het doel is om dit lokale traject zoveel mogelijk te laten aansluiten op het regionale inkooptraject. Zodra de nieuwe samenwerkingspartner voor het voorliggend veld gecontracteerd is, stellen we samen met deze partner indicatoren op ten behoeve van preventie. Deze worden meegenomen in de volgende Planning & Control-cyclus. Strategische koers voor 2022 e.v. De druk op het sociaal domein neemt nog steeds toe. Op alle niveaus van de samenleving staan we voor uitdagingen en veranderingen zoals globalisering, informatisering, individualisering en klimaatverandering. Tegelijkertijd zien we ook een toenemende behoefte om deel te nemen aan gemeenschappen en is er veel aandacht voor inclusie, positieve gezondheid en duurzaamheid. Naast deze grotere onderwerpen vragen in Goirle onderwerpen als vergrijzing, eenzaamheid en jongeren met gedragsproblemen speciale aandacht.

Deze aspecten nemen we mee in de nieuwe visie op het sociaal domein. De raad heeft hiervoor de uitgangspunten meegegeven. Met deze visie werken we vanaf 2022 naar een situatie waarin onze inwoners het maximale uit zichzelf kunnen halen. Hierdoor kunnen zij zo zelfstandig en zo volwaardig mogelijk meedoen aan de maatschappij en anderen helpen om mee te doen.

Met inwoners die niet zelf of met hulp van anderen mee kunnen doen zoeken wij naar een passende oplossing. Hierbij doen wij alleen wat écht nodig is en leveren we maatwerk. Voor het realiseren van deze missie zijn Positieve Gezondheid, normalisatie en preventie de basis. Ook haken we direct aan bij de uitgangspunten van de omgevingsvisie “Goed toeven” en "Doenerig dorp”. In tegenstelling tot de brede kaders van Back 2 Basics zal de sociale koers van Goirle zich richten op het uitvoeren van de wettelijke taken en daarnaast een aantal thema’s die prioriteit krijgen en waarop we extra inzetten omdat deze bijdragen aan het versterken van zelf- en samenredzaamheid. Voor de realisatie van de doelen uit de visie wordt gebruik gemaakt van een uitvoeringsagenda. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - GGD Hart voor Brabant (Tilburg): Een goede en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg Regio Hart van Brabant. - Diamantgroep (Tilburg): Bieden van participatiekansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. - Midpoint (Tilburg): Bevorderen en stimuleren van regionale economische ontwikkelingen in de regio Hart van Brabant.

- Regionale Ambulance Voorziening (Tilburg): Verlenen van ambulancezorg Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2022 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 1.1 Preventie 1.2 Onderwijs 1.3 Zorg en activering

Wat mag het kosten?

Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Rekening 2020 35.512.778 7.936.463 27.576.315

Begroting 2021 incl wijziging 33.591.194 4.987.043 28.604.151

Begroting 2022 33.577.659 5.771.323 27.806.336

Thema 1.1 Preventie Te behalen resultaat in 2022 Tegengaan van eenzaamheid Eenzaamheid zien we terugkomen bij verschillende groepen inwoners. Dit zien we in de monitor van de GGD voor jeugd en volwassenen en vanuit gesprekken met onze samenwerkingspartners. In 2022 is het taboe rondom eenzaamheid verminderd en hebben onze inwoners handvatten en oplossingen verkregen die vereenzaming terugdringt en/of voorkomt. - Stimuleren van sport, bewegen en cultuur Inzetten van sport, bewegen en cultuur voorkomt gezondheidsproblemen en versterkt de sociale basis van Goirle. In 2022 blijft het aantal inwoners wat sport en elkaar ontmoet minimaal gelijk. - Behoud van een gezonde en krachtige jeugd Onder jeugd zien we een groeiend percentage dat kampt met gezondheidsproblematiek en depressie. De komende jaren willen we de ondersteuning stap voor stap verschuiven van verlenen van zorg naar het voorkomen ervan. Hierdoor groeien meer jeugdigen gezond en veilig op. - Investeren in gezond ouder worden De groep oudere inwoners wordt steeds groter in Goirle en Riel. Dit zien we in de demografische gegevens van de GGD en in het bevolkingsregister. De komende jaren willen we de ondersteuning stap voor stap verschuiven van verlenen van zorg naar het voorkomen ervan. Hierdoor blijven ouderen langer fysiek en mentaal gezond.

- Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers We zijn ons bewust van de waarde én kwetsbaarheid van de mantelzorgers in onze gemeente. In onze gemeente erkennen en waarderen we onze mantelzorgers en voorkomen we uitval van mantelzorgers bij de uitvoering van hun mantelzorgtaken. - Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners Individualisering en sociale en economische verschillen tussen groepen inwoners nemen toe. We willen de sociaal en economische verschillen verkleinen en de kans om mee te doen vergroten. Zo kunnen inwoners gebruik maken van regelingen die meedoen makkelijker maken en bereiken we inwoners eerder die problemen hebben. - Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering groeit en de schuldenproblematiek neemt toe. Inwoners zijn in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld, zodat verergering van schulden wordt voorkomen en zij mee kunnen doen op de arbeidsmarkt.

Indicatoren 1.1 Preventie Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Niet-sporters Lokale indicatoren a. Eenzaamheid onder volwassenen b. Eenzaamheid onder jongeren

Eenheid % Eenheid % %

2018 n.b. 2018 46% n.b.

2019 n.b. 2019 46% 37%

2020 n.b. 2020 40% 37%

c. Inwoners die voldoen aan de beweegrichtlijnen d. Gemiddelde schuldenlast van inwoners die gebruik maken van de Kredietbank e. Alcoholgebruik jongeren onder 18 jaar f. Harddrugsgebruik jongeren onder 18 jaar g. Aanvragen meedoenregeling

% €

55% 28.843

55% 49.901

52% 55.420

% % Aantal

39% n.b. 0%

38% 14% 0%

Grootteklasse < 25.000 inwoners 2018 n.b. 2018

2019 n.b. 2019

Legenda:

1. Niet sporters: het % bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. a. Eenzaamheid. Bron: 4-jaarlijkste monitor GGD b. Eenzaamheid jongeren. Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD c. Beweegrichtlijn Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD d. Schuldenlast (Bron: eigen data en data Kredietbank) e. Alcoholgebruik onder jongeren (Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD) f. Harddrugsgebruik jongren onder 18 jaar (Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD) g. Aanvragen meedoenregeling (Bron: 4-jaarlijkse monitor GGD)

2020 n.b. 2020

Geheel Nederland

2018 n.b. 2018

2019 n.b. 2019

2020 n.b. 2020

Wat mag het kosten? Begroting 2021 incl wijziging 3.987.285 553.887 3.433.398

Begroting 2022 3.260.895 582.056 2.678.839

bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Vervanging velden MHC Goirle Baten nieuw beleid Doorberekening lasten MHC Goirle Subtotaal Lasten -/- Baten nieuw beleid

2022 45 45 12 12 33

2023 89 89 23 23 66

2024 89 89 23 23 66

2025 89 89 23 23 66

Totaal mutaties reserves Mutatie reserves voor bestaand beleid

196 196

1.557 1.557

Totaal lasten Totaal baten Saldo thema

Rekening 2020 4.446.539 522.384 3.924.154

Totaal Investeringsplan Vervanging velden MHC Goirle

Voor zover nieuw beleid niet eerder in de Perspectiefnota 2022 en/of in de bijlage bij het raadsvoorstel Strategische Heroriëntatie is toegelicht treft u een toelichting hieronder. Voor de eenmalige uitgaven voor de schuldhulpverlening € 37.000 en het structureel een budget van € 8.000 voor de jeugdwerkloosheid is dekking gevonden binnen de themaraming. Deze beleidsvoornemens zorgen daardoor niet voor extra belasting van de exploitatiebudgetten. - Vervanging velden MHC Goirle In 2020 zijn de kunstgras hockeyvelden bij MHC Goirle grondig gereinigd in verband met algengroei en gladheid van de velden om ze nog een korte periode mee te kunnen laten gaan, anders zouden ze worden afgekeurd. De gemeente heeft hierdoor wat extra tijd gekocht om te bekijken hoe, wanneer kunnen we de velden vervangen en wat zijn de financiële gevolgen. Daarnaast heeft MHC Goirle velden tekort omdat het groeiende en bloeiende vereniging is. Inmiddels zijn de problemen omtrent de velden, uitbreiding en financiële gevolgen in de gemeente raad besproken en is de werkvoorbereiding gestart om begin 2022 de werkzaamheden te kunnen aanbesteden. Na aanbesteding kunnen de werkzaamheden worden uitgevoerd in de periode maart tot en met juni 2022. Voor het totale project is een krediet van € 1.557.000 vastgesteld. Voor extra’s zal de club zelf voor deze kosten in de jaarlijkse huur bijdragen.

Thema 1.2 Onderwijs Te behalen resultaat in 2022 - Behoud van gezonde krachtige jeugd In 2020/2021 is een nulmeting gemaakt om het aanbod en toeleiding van Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in kaart te brengen. In Goirle is het bereik van VVE doelgroepkinderen met 3% aan de lage kant. Onze ambitie is dat álle kwetsbare kinderen voor wie de kans groot is op onderwijsachterstand vanaf 2,5 jaar gebruik maken van (VVE) opvang of dat zij een alternatief programma volgen in afstemming met de opvoeders. Om het bereik te maximaliseren breiden we het aantal VVE-locaties uit en worden deze beter verspreid over Goirle. Daarnaast gaan we het proces van indiceren en toeleiden van VVE-doelgroeppeuters optimaliseren. Hierdoor stijgt het percentage kinderen dat gebruik maakt van VVE-aanbod. -

Lokaal onderwijsbeleid is vormgegeven en beschreven in de lokale educatieve agenda (LEA) 20222026. De ambities voor het thema onderwijs zijn 'Alle kinderen in beeld' en 'Optimale ontwikkelingskansen voor alle kinderen in Goirle (waarbij het voorkomen van onderwijsachterstanden het overkoepelende speerpunt is)'. Deze ambities worden geconcretiseerd in de lokale educatie agenda(LEA). We leggen de nieuwe LEA 2022-2026 begin 2022 ter besluitvorming aan u voor. Na vaststelling van de LEA worden de indicatoren opgesteld en meegenomen in de volgende Planning & Control-cyclus. Indicatoren 1.2 Onderwijs Gemeente Goirle

Grootteklasse < 25.000 inwoners

Geheel Nederland

BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

Eenheid

2018

2019

2020

2018

2019

2020

2018

2019

2020

2 Absoluut verzuim leerplichtige leerlingen

Aantal

0,6

1,5

n.b.

1,3

1,1

1,7

1,8

1,9

2,4

3 Relatief verzuim leerplichtige leerlingen Vroegtijdig schoolverlaters zonder 4 startkwalificatie (vsv-ers) Lokale indicatoren i. Kinderen die gebruik maken van VVE-aanbod

Aantal

1.6% 2018 n.b.

1.8% 2019 3,0%

1.3% 2020 3,0%

1,4% 2018

1,5% 2019

1,30% 2020

1,9% 2018

2,0% 2019

1,70% 2020

Eenheid %

Legenda:

2. Absoluut verzuim: als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Aantal per 1.000 leerlingen. 3. Relatief verzuim: als een jongere wel op een school of instelling staat ingeschreven maar gedurende een bepaalde tijd de lessen of praktijk verzuimt. Aantal per 1.000 leerlingen. 4. Percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat. i. Kinderen gebruik VVE. Bron: 0 meting VVE aanbod/bereik Goirle 2020 (CED-groep)

Wat mag het kosten? Begroting 2021 incl wijziging 2.526.030 174.033 2.351.997

Begroting 2022 2.513.564 175.020 2.338.544

2022 39 27 12 39

2023 27 27 27

2024 27 27 27

2025 27 27 27

Totaal mutaties reserves Mutatie reserves voor nieuw beleid

12 12

Totaal Investeringsplan Niet van toepassing

Totaal lasten Totaal baten Saldo thema

Rekening 2020 2.365.122 171.509 2.193.613

bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Regionale samenwerking leerplicht Onderwijshuisvestingsprogramma (OHP) Baten nieuw beleid Niet van toepassing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuw beleid

Voor zover nieuw beleid niet eerder in de Perspectiefnota 2022 en/of in de bijlage bij het raadsvoorstel Strategische Heroriëntatie is toegelicht treft u een toelichting hieronder. - Onderwijshuisvestingsprogramma Voor 2022 wordt rekening gehouden met kosten voor de tijdelijke huisvesting bij 't Schrijverke. Het betreft werkzaamheden voor het herstel van de riolering, de dakbedekking en de gevelbekleding. De totale kosten worden berekend op € 12.000 inclusief btw. Omdat het onderhoudswerkzaamheden betreffen worden deze ineens als last genomen en gedekt uit de reserve huisvesting onderwijs.

Thema 1.3 Zorg en activering Te behalen resultaat in 2022 - Behoud van een gezonde en krachtige jeugd De komende jaren willen we de ondersteuning zo kortdurend en dichtbij mogelijk realiseren. - Investeren in gezond ouder worden Voor de inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen lossen in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is. - Erkennen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers Mantelzorgers die toch een hulpvraag krijgen die niet op te lossen is in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is. - Inzetten op inclusiviteit en gelijke kansen voor inwoners Voor de inwoners die hun hulpvraag niet op kunnen lossen in de sociale basis bieden wij ondersteuning. Deze ondersteuning bieden wij zo licht en zo kortdurend mogelijk. We schalen op naar maatwerk waar dit nodig is. Hierbij doen we alleen wat écht nodig is. - Mogelijk maken van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie In onze inzet leggen we de focus op het weer mee laten doen van kwetsbare inwoners in de arbeidsmarkt.

Daarom continueren we in 2022 de aanpak Goirle aan de slag en intensiveren we de voorlichting over het minimabeleid. - Verbinden wonen en zorg Een woon-zorganalyse wordt uitgezet om meer inzicht te krijgen in wat er is, wat er nodig is en hoe dit zich verhoudt naar de toekomst toe. In de prestatieafspraken van Leystromen nemen we deze behoefte mee, om beter te kunnen voldoen aan de vraag. Regiogemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders maken een verkenning ten aanzien van de mogelijkheden op de langere termijn ten aanzien van vraag en aanbod. De regionale spreiding uitstroom Beschermd Wonen wordt meegenomen in het programma "Weer Thuis".

Indicatoren Gemeente Goirle

BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 5 Banen 6 Jongeren met delict voor de rechter 7 Kinderen in uitkeringsgezin 8 Werkloze jongeren 9 Netto arbeidsparticipatie 10 Personen met een bijstandsuitkering 11 Lopende re-integratievoorzieningen 12 Jongeren met jeugdhulp 13 Jongeren met jeugdbescherming 14 Jongeren met jeugdreclassering 15 Cliënten met een maatwerkarrangement wmo Lokale indicatoren Instroom Participatiewet Uitstroom Participatiewet Voor dit thema worden in aanloop naar de aanvang van het begrotingsjaar 2022 nog nadere lokale indicatoren bepaald. Deze volgen uit de nog te maken nadere afspraken met de (nieuwe) contractpartners naar aanleiding van de lopende aanbestedingstrajecten.

Grootteklasse < 25.000 inwoners

Geheel Nederland

Eenheid

2018

2019

2020

2018

2019

2020

2018

2019

2020

Aantal

539,0 1% 3% 2% 69,0% 203,6 152,3 11,5% 1.1% 0,4% n.b. 2018 119 145

556,0 1% 3% 2% 69,7% 190 170,5 11,9% 1.0% n.b. 660 2019 92 107

563,0 n.b. n.b. n.b. 68,6% 308,8 132,2 11,9% 1.0% 0,3% 710 2020 201 151

651,4 1% 4% 1% 68,7% 206,7 190.8 10.4% 1.0% 0,4% 521 2018

665,4 1% 4% 1% 69,6% 194,5 148.5 10.9% 1.1% 0,4% 563 2019

666,3 n.b. n.b. n.b. 69,3% 262,8 148.9 10.6% 1.1% 0,4% 625 2020

777,4 1% 7% 2% 67,8% 401,1 305,2 11.8% 1.2% 0,4% 640 2018

793.9 1% 6% 2% 68,8% 381,7 207,0 12.3% 1.2% 0,4% 680 2019

795,9 n.b. n.b. n.b. 68,4% 459,7 202,0 11.9% 1.2% 0,4% 700 2020

% % % % Aantal Aantal

% % % Aantal

Eenheid Aantal Aantal

Legenda: 5. Banen: aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar. 6. Percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 7. Kinderen in uitkeringsgezin: percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 8. Werkloze jongeren: personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkterijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. 9. Netto arbeidsparticipatie: het % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 10. Het aantal personen met een uitkering op grond van de wet WWB (t/m 2014) en de Participatiewet. 11. Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 12. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 13. Jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. 14. Het percentage jongeren 12-23 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren 12-23 jaar. 15. Het aantal per 10.000 in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Instroom Participatiewet (aantal dossiers, gehuwd = 1).

Bron: Eigen data Suite Uitstroom Participatiewet (aantal dossiers, gehuwd = 1). Bron: Eigen data Suite.

Wat mag het kosten? Begroting 2021 incl wijziging 27.077.879 4.259.123 22.818.756

Begroting 2022 27.803.200 5.014.247 22.788.953

2022 520 50 10 400 60 520

2023 410 10 400 410

2024 10 10 10

2025 10 10 10

Totaal mutaties reserves Mutatie reserves voor bestaand beleid

Totaal Investeringsplan Niet van toepassing

Totaal lasten Totaal baten Saldo thema

Rekening 2020 28.701.118 7.242.570 21.458.548

bedragen x € 1.000 Lasten nieuw beleid Aanschaf regiesysteem Onderhoud regiesysteem Huishoudelijke hulp Beschermd wonen Baten nieuw beleid Niet van toepassing Subtotaal Lasten -/- Baten nieuwe wensen

Voor zover nieuw beleid niet eerder in de Perspectiefnota 2022 en/of in de bijlage bij het raadsvoorstel Strategische Heroriëntatie is toegelicht treft u een toelichting hieronder. Voor het incidenteel budget van € 25.000 voor het regiovervoer (automaatje), opgenomen in de Perspectiefnota 2022, is dekking gevonden binnen de themaraming. Dit beleidsvoornemen zorgt daardoor niet voor extra belasting van de exploitatiebudgetten. - Huishoudelijke hulp Een aantal poetsbonklanten kreeg per 1-1-2021 een maatwerkvoorziening. Op het hoogtepunt, medio 2019 maakten ca. 200 huishoudens gebruik van de poetsbon. Veel poetsbonklanten hebben zich in de loop van 2019 en 2020 al gemeld voor een maatwerkvoorziening, omdat dit goedkoper voor hen was vanwege de invoering van de generieke lage eigen bijdrage in 2019 en het abonnementstarief in 2020. We zien vanaf 2019 dan ook een gestage toename van het aantal cliënten in de Wmo maatwerkvoorziening hbh. Met de stop van de poetsbon werd verwacht een bezuiniging van € 100.000 te realiseren, maar dat is in werkelijkheid dus veel minder. Als de poetsbon zou zijn voortgezet had deze ook onder het abonnementstarief moeten vallen, terwijl de gemeente nauwelijks kon sturen op de toegang en het gebruik van de poetsbon omdat het een algemene voorziening was. De poetsbon kon ook om die reden niet worden voortgezet.

Niemand kan voor € 19,00 per maand een particuliere huishoudelijke hulp regelen. We proberen de inwoners te wijzen op eigen kracht en voordelen van een particuliere hulp, maar veel mensen willen toch een melding doen. Voor 2019 was een hoge inkomensafhankelijke eigen bijdrage van het CAK een reden om géén maatwerkvoorziening aan te vragen. Omdat de Wmo geen mogelijkheid biedt om de financiële draagkracht vast te stellen, heeft de gemeente geen inzicht in het percentage minima onder de gebruikers van Wmo voorzieningen.

Door de coronacrisis zijn veel ouderen thuis komen zitten. Ze werden minder geactiveerd door reguliere activiteiten, door hun netwerk of door bijvoorbeeld fitness/sport/fysiotherapie. Daarnaast viel mantelzorg weg door het bezoekadvies. Het lijkt erop dat de gezondheid van onze ouderen achteruit is gegaan in deze periode evenals de steun uit het netwerk (familie, mantelzorgers en/of vrijwilligers). De groei van het aantal cliënten met huishoudelijke hulp is in 2021 verder toegenomen tot ruim 700 in augustus 2021. Minder mensen gaan in een zorginstelling wonen waar de hulp integraal is geregeld. Met behulp van thuiszorg en huishoudelijke ondersteuning blijven mensen thuis wonen. Een factor die ook bijdraagt aan de kostenstijging is de wettelijke verplichting om jaarlijks de tarieven van de huishoudelijke hulp marktconform vast te stellen volgens de regels van de AMvB reële tarieven. Het is voor de gemeente in het huidige contract moeilijk om te sturen op de omvang van de ondersteuning. De gemeente bepaalt alleen dat er hulp moet worden ingezet en adviseert over de intensiteit. De zorgaanbieder vult samen met de klant in hoe de hulp wordt ingezet. Dit leidt vaak tot meer inzet. De klanttevredenheid met de huishoudelijke hulp is daardoor toegenomen, maar de kosten ook. Afschalen gebeurt in de praktijk niet of nauwelijks.

Meer tevreden gebruikers leiden ook tot een aanzuigende werking. - Beschermd wonen In 2020 en 2021 is een budget van € 60.000 voor beschermd wonen beschikbaar gesteld aan de gemeente Tilburg. Dit bedrag was niet geoormerkt en hierdoor niet automatisch opgenomen in de begroting 2022. Voor het begrotingsjaar 2022 stelt het college voor om alsnog € 60.000 incidenteel op te nemen. In de Perspectiefnota is dit bedrag abusievelijk niet meegenomen. Met ingang van 2023 ontvangen de gemeenten nieuwe rijksmiddelen. Hoe dan met deze post wordt omgegaan, zal medio maart 2022 of eerder besloten worden.

Programma 2 Leefomgeving Ambitie en doelstellingen In de omgevingsvisie hebben we ‐ samen met onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en partners - de integrale koers uitgezet op weg naar de toekomst, gericht op een fysieke leefomgeving waarin mensen gelukkiger, gezonder en veiliger zijn. In de omgevingsvisie hebben we onze ambities, kaders en richtlijnen voor de fysieke leefomgeving van de gemeente vastgelegd. De centrale waarden 'Doenerig dorp’, ‘Prachtlandschap van de Toekomst’ en ‘Goed toeven’ vormen daarbij het overkoepelende kader. Deze waarden willen we voor de toekomst behouden en waar mogelijk versterken. Met de omgevingsvisie hebben we daarom enerzijds vastgelegd welke kwaliteiten we willen behouden om het landschap duurzaam en robuust in te richten en de kenmerkende (cultuurhistorische) kwaliteiten van het Gôolse landschap voor de toekomst te kunnen behouden. Anderzijds geven we aan welke ontwikkelingen we ruimte willen bieden, om aantrekkelijk te blijven voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Dit heeft geresulteerd in ambities en doelstellingen op verschillende integrale thema's, die ook voor de begroting centraal staan. Omgevingswet De Omgevingswet wordt geoperationaliseerd door het opstellen van een omgevingsplan, programma's en het inrichten van het DSO. Om de Omgevingsvisie scherp en bij de tijd te houden is continue evaluatie noodzakelijk.

We werken een keer per jaar met een ambtelijke actualiseringscyclus en een bestuurlijke actualiseringscyclus per twee jaar. Verstedelijking Er is in Nederland, en dus ook in Hart van Brabant een grote verstedelijkingsopgave met bijbehorende ruimteclaims. Op dit moment zijn, naast diverse binnenstedelijke locaties, de Bakertand en de Zuidrand in ontwikkeling. Hiermee wordt naar verwachting tot 2030 voldoende in de (regionale) woningbouwbehoefte voorzien. Op langere termijn (na 2030) is dat mogelijk onvoldoende voor de regionale verstedelijkingsbehoefte, daarom denken we nu al na over mogelijke uitbreidingslocaties. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Zorgen voor kwaliteit van ontwikkelingen. - Reserveringen binnenstedelijke locaties. - Reserveringen uitbreidingslocaties lange termijn. Wonen Voor de toekomst van Goirle vinden wij een gezonde en evenwichtige bevolkingssamenstelling op korte, middellange en lange termijn van groot belang. Wij willen niet dat de focus bij nieuwbouw op een enkele groep komt te liggen. Wij willen voor alle leeftijdsgroepen woningen die aansluiten bij de behoefte. Daarmee verhinderen wij dat inwoners gedwongen worden om uit Goirle te vertrekken. Verder vinden wij het van belang dat de mogelijkheden van de bestaande woningbouwvoorraad optimaal moet worden benut.

Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Realiseren voldoende aanbod voor jongeren en starters. - Kansen voor huishoudens die willen doorstromen. - Zorgen voor voldoende geschikte huisvesting voor ouderen en zorgbehoevenden. - Huisvesten arbeidsmigranten passend bij de schaal van de kernen Goirle en Riel. - Behoefte aan woonwagens en standplaatsen in beeld en stellen beleid op. - Huisvesten specifieke doelgroepen in overleg met Leystromen.

Groene, gezonde en toekomstbestendige wijken We zetten in op groene, gezonde en toekomstbestendige wijken voor jong en oud. We zorgen voor een goed samengestelde woningvoorraad en we willen aandacht voor natuur inclusief bouwen, zowel in de buitenruimte als in de gebouwen. Daarnaast gaan we aan de slag met de verduurzaming van de woningvoorraad. Een aantrekkelijke en klimaatbestendige woonomgeving is van wezenlijk belang. De buitenruimte biedt ruimte om te spelen en te bewegen. Er zijn voldoende voorzieningen die goed bereikbaar en toegankelijk zijn. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Voldoende geschikte woningen. - Verduurzaming bestaande woningen. - Inzicht in hitte. - Vergroenen van wijken. - Bereikbare voorzieningen. - Voldoende speelplekken en ruimte om te bewegen. Duurzame mobiliteit We willen waarborgen dat voorzieningen goed vindbaar, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk zijn. We streven naar een acceptabele doorstroming voor alle mobiliteitsvormen en dragen zorg voor de verkeersveiligheid. We zetten specifiek in op ruimte voor duurzame mobiliteit. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Duurzame mobiliteit stimuleren. - Optimale fietsinfrastructuur. - Waardevolle recreatieve routes. - Inclusieve openbare ruimte. - In stand houden OV-voorzieningen. - Optimale Auto-infrastructuur.

- Veilig verkeer. Faciliteren van het energienetwerk De ambitie is om als gemeente in 2050 energie- en CO2-neutraal te zijn, aansluitend op de landelijke doelstelling. Wij streven naar 25% duurzame energie opwekking in 2030. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - De Trias Energetica hanteren voor alle projecten. - Een efficiënt en betaalbaar energienetwerk faciliteren. - Voor de warmtetransitie wordt inzichtelijk, wat efficiënte en duurzame alternatieven zijn voor verwarming. Klimaat robuuste infrastructuur en een goede openbare ruimte De ambitie is om in 2050 klimaatbestendig te zijn. De fysieke leefomgeving, waaronder ook de openbare ruimte is klimaatbestendig en water robuust ingericht. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Effectief beheer stedelijk afvalwater. - Effectief beheer hemelwater. - Minder hittestress. - Minder kans op schadelijke gevolgen van droogte.

Realiseren van een robuust groen- en natuurnetwerk Het klimaat verandert, met als gevolg dat buien en hittegolven in de toekomst intenser worden. Ook is de biodiversiteit in de afgelopen jaren sterk afgenomen. We willen deze afname stoppen, de biodiversiteit herstellen en op het veranderende klimaat anticiperen door samen met onze partners te werken aan robuuste – klimaat adaptieve en ecologisch waardevolle – landschappen en kernen. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Delen van het natuurnetwerk Brabant realiseren. - De soortenrijkdom vergroten in het openbaar groen. - Het openbaar groen bestand maken tegen klimaatveranderingen (droogte, hitte, wateroverlast). Mix van recreatie, landbouw- en energietransitie met het landschap als kader Samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners zetten we in op de verdere verduurzaming van ons buitengebied. We werken aan een duurzame landbouwtransitie, realiseren initiatieven om duurzame energie op te wekken, treffen klimaat adaptieve maatregelen en ontwikkelen ons als een recreatieve ‘beleefgemeente’. Deze ontwikkelingen geven we vorm binnen de kwalitatieve kaders van ons prachtlandschap. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - Stimuleren natuur-inclusieve landbouw. - Verbreding landbouw. - Recreatie en natuur in balans. - Nieuwe energie.

- Aansluiting op energie HUBS. - Windbossen. Gezondheid, veiligheid en duurzaamheid We willen een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving voor onze inwoners garanderen. Hierbij is het belangrijk aandacht te hebben voor de huidige milieukwaliteit en waar mogelijk te sturen op gezondheid, veiligheid en duurzaamheid. We streven ernaar om overlast en/of gezondheidsschade als gevolg van geluidshinder, luchtkwaliteit, geurhinder, bodemkwaliteit en externe veiligheid waar nodig zo veel mogelijk te beperken. Om deze ambities te verwezenlijken werken we aan de volgende doelstellingen: - We sturen op een woon- en leefomgeving waarin sociale rechtvaardigheid, samenhang en inclusiviteit centraal staan. - We sturen op een woon- en leefomgeving waarin iedereen veilig is en zich veilig voelt. - We sturen op een klimaatbestendige, natuur-inclusieve leefomgeving met voldoende groene ruimte en we stellen duurzaam landgebruik als randvoorwaarde. - We sturen op een reductie van het energieverbruik en een toename van het aandeel duurzame energie. - We sturen op een duurzame economische structuur, waarin voldoende werkgelegenheid, verdienmogelijkheden zijn en ruimte is voor innovatie. - We sturen op gezonde en duurzame woningen. - We werken aan een circulaire economie. Strategische koers voor 2022 e.v.

Wij willen op grond van de Omgevingsvisie die de raad in 2021 vaststelt, ervoor zorgen dat Goirle een aantrekkelijke dorpse woongemeente met waardevolle natuur en landschappen is en blijft. Wij zorgen zowel lokaal als regionaal voor een bijdrage op het gebied van woningbouwbehoefte, extensieve recreatie, natuurbehoud, klimaatadaptatie en energie.

De Omgevingsvisie sluit daarbij aan op onze Uitvoeringsagenda. Wij hebben daarin doelen opgenomen ten aanzien van o.a. wonen. Zowel landelijk als regionaal en lokaal is de druk op de woningmarkt groot. Starters en senioren kunnen moeilijk aan een woning komen. Door bevolkingsontwikkelingen, veranderende huishoudsamenstelling, extramuralisering etc. zijn er te weinig passende woningen bij de verschillende behoeften. De bestaande woningvoorraad is daar niet voldoende op aangesloten en nieuwbouw kost tijd, met druk op de woningmarkt en prijsstijgingen tot gevolg. Het verstedelijkingsakkoord en actieprogramma’s van het Rijk komen op ons af en gaan veel betekenen voor ons woonbeleid en nieuwbouwbeleid. In 2022 e.v. verwachten we dat er investeringsprogramma’s, subsidiemogelijkheden en andere kansen die woningbouw kunnen versnellen op ons pad komen. Dit betekent een grote ruimtelijke impact op onze kernen. Vanaf 2022 gaan de woningbouwprojecten aan de Zuidrand, in Bakertand en op diverse kleinere locaties in het dorp zorgen voor groei van het aantal woningen. Onder de Omgevingswet en vanuit de organisatievisie draait het om ruimte geven en partners en inwoners vroegtijdig betrekken, maar het algemeen maatschappelijk belang hierbij niet uit het oog te verliezen. Oftewel loslaten wat kan, maar op onderdelen in regie blijven.

We groeien toe naar een andere verhouding tussen overheid en samenleving. Een andere landelijke ontwikkeling waar wij volop in meedoen, ligt bij het klimaat. In 2022 worden de eerste grootschalige zonneparken in Goirle daadwerkelijk in gebruik genomen. Tegelijkertijd gaan wij in regionaal verband natuurlijk verder met het programma dat in de REKS is opgenomen. Er wordt gewerkt aan het voorbereiden van de uitvoering van de plannen uit het definitieve bod REKS. Dit zijn bijvoorbeeld projecten in het kader van de warmtetransitie, de programmering van projecten voor een effectieve netwerkaansluiting, energiebesparing, een uitvoeringsagenda voor klimaatopgaven en wind boven bos. Het Nationaal Programma RES bereidt op dit moment een nieuwe uitgangspuntennotitie voor de RES 2.0 voor, die medio 2023 gereed moet zijn. De planvoorbereiding van de energiehubs, zoals in Goirle energiehub De Baars, gaat starten en er moet een uitvoeringsorganisatie inclusief omgevingsfonds met financiële middelen worden opgericht om deze energiehubs verder te kunnen ontwikkelen. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (Tilburg): Bijdragen aan een leefbare en veilige werken leefomgeving.

- Regio Hart van Brabant: Natuurbod, omgevingsagenda, verstedelijkingsopgave stedelijk gebied, REKS, Breda-Tilburg, Regionaal Mobiliteitsplan - NV Brabant Water (Breda): Zorgen voor veilige drinkwatervoorziening. - Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant: bijdragen aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving. - Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (Tilburg) Thema-indeling De beoogde resultaten die in 2022 moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 2.1. Slim omgaan met ruimtegebruik 2.2. Verstandig omgaan met natuurlijke hulpbronnen 2.3. Zorg voor veilige leefomgeving

Wat mag het kosten?

Totaal lasten Totaal baten Saldo programma

Rekening 2020 15.598.549 8.970.557 6.627.992

Begroting 2021 incl wijziging 19.556.770 11.772.344 7.784.426

Begroting 2022 16.796.848 9.032.464 7.764.384

Thema 2.1 Slim omgaan met ruimtegebruik Te behalen resultaat in 2022 Wonen - We stellen het woningbouwprogramma 2022 vast. - We maken prestatieafspraken met woonstichting Leystromen. - We maken regionale woningbouwafspraken in het perspectief op wonen en woningbouw Hart van Brabant 2022. - We realiseren woningen in de gewenste categorieën. Inzetten op duurzame mobiliteit - We stimuleren en faciliteren elektrisch rijden. - We stimuleren het gebruik van openbaar vervoer. - We bereiden de realisatie van een vrij liggend fietspad tussen Riel en Gilze voor. - We onderzoeken de mogelijkheden om fietsroutes veiliger en aantrekkelijker te maken voor de traditionele en de moderne gebruiker (elektrische fietsen). - We werken samen met de scholen in Goirle, en de omwonenden, aan de verkeersveiligheid voor de schoolomgeving. - In regionaal verband werken we samen met de gemeenten in Hart van Brabant aan de Regionale Mobiliteitsagenda. - Met de buurgemeenten langs de A58, provincie en Rijkswaterstaat werken we verder aan de MIRT Verkenning A58 Tilburg-Breda. Groene, gezonde en toekomstbestendige wijken - Klimaat adaptieve maatregelen zijn onderdeel van onze beheer- en onderhoudswerkzaamheden en reconstructieprojecten. - We betrekken inwoners bij het klimaat robuust en meer ecologisch inrichten van de openbare ruimte. - De speelplekken in onze woonwijken zijn schoon, heel en veilig.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://raad.goirle.nl/api/v1/meetings/1204/documents/21542