03 Bijlage 1 - Boekwerk programmabegroting 2024-1.pdf
Tekst van het document
Verder vinden wij het van belang dat de mogelijkheden van de bestaande woningbouwvoorraad optimaal moet worden benut. Groene, gezonde en toekomstbestendige wijken We willen aandacht voor natuurinclusief bouwen, zowel in de buitenruimte als in de gebouwen. We gaan aan de slag met de verduurzaming van de woningvoorraad. We geven uitvoering aan het Programma groen, het Programma water en riolering en de Transitievisie Warmte. We helpen inwoners op weg met energiebesparing. Een aantrekkelijke en klimaatbestendige woonomgeving is van wezenlijk belang. De buitenruimte biedt ruimte om te spelen en te bewegen. Er zijn voldoende voorzieningen die goed bereikbaar en toegankelijk zijn.
3
https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0785.OmgvisieGoirlevg01/d_NL.IMRO.0785.OmgvisieGoirle-vg01.pdf>
Gemeente Goirle – Begroting 2024
24
Bereikbare en toegankelijke voorzieningen met acceptabele doorstroom, verkeersveiligheid en duurzaamheid als randvoorwaarde We willen waarborgen dat voorzieningen goed vindbaar, bereikbaar en voor iedereen toegankelijk zijn. We willen ervoor zorgen dat inwoners veilig en snel hun wijk en het dorpscentrum kunnen bereiken. We streven naar een acceptabele doorstroming voor alle mobiliteitsvormen en dragen zorg voor de verkeersveiligheid. We zetten specifiek in op ruimte voor duurzame mobiliteit en deelmobiliteit, meer aandacht voor langzaam verkeer (voetganger en fiets), beter openbaar vervoer en een parkeeraanbod dat past bij de functie van het gebied. We voeren het Programma mobiliteit uit. We faciliteren het energienetwerk De ambitie is om als gemeente in 2050 energie- en CO2-neutraal te zijn, aansluitend op de landelijke doelstelling. Wij streven naar 25% duurzame energie opwekking in 2030. De opgave is groter dan de opgave van Goirle alleen. Naast het uitvoeren van ons lokale beleid zetten we concreet in op een aantal (regionale) projecten zoals de REKS en het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf met het daaraan verbonden Regionaal Klimaatfonds. Onze fysieke leefomgeving, waaronder openbare ruimte, is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. De ambitie is om in 2050 een klimaatrobuuste leefomgeving te hebben.
We streven naar een fysieke leefomgeving, waaronder ook de openbare ruimte die klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. We voeren het Programma water en riolering uit. Robuuste, klimaatadaptieve en ecologisch waardevolle landschappen en kernen Het klimaat verandert, met als gevolg dat buien en hittegolven in de toekomst intenser worden. Ook is de biodiversiteit in de afgelopen jaren sterk afgenomen. We willen deze afname stoppen, de biodiversiteit herstellen en op het veranderende klimaat anticiperen door te werken aan robuuste – klimaatadaptieve en ecologisch waardevolle – landschappen en kernen. Het groene karakter van de wijken in onze gemeente willen we behouden. We zetten in op het Regionaal Natuurbod. Verduurzaming van het buitengebied met een mix van recreatie, landbouw- en energietransitie als landschappelijk kader Samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners zetten we in op de verdere verduurzaming van ons buitengebied. We werken aan een duurzame landbouwtransitie, realiseren initiatieven om duurzame energie op te wekken, treffen klimaatadaptieve maatregelen en ontwikkelen ons als een recreatieve ‘beleefgemeente’. Deze ontwikkelingen geven we vorm binnen de kwalitatieve kaders van ons prachtlandschap.
Veilige, gezonde en duurzame leefomgeving met beperking van overlast en/of schade De gemeente moet veilig zijn, veilig blijven en mensen moeten zich veilig, welkom en vrij voelen. Door gezamenlijke inspanning en integrale samenwerking zorgen we samen met onze veiligheidspartners voor een veilige woon- en leefomgeving in Goirle en Riel, waarbij overlast en criminaliteit zo veel mogelijk worden voorkomen. In een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving is het daarnaast belangrijk aandacht te hebben voor de huidige milieukwaliteit.
Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft: • Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant • Regio Hart van Brabant • NV Brabant Water • Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant • GGD Hart voor Brabant
Gemeente Goirle – Begroting 2024
25
Thema-indeling De beoogde resultaten die moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 2.1. Ruimte, leefomgeving en groen 2.2. Klimaat, milieu en energie 2.3. Veiligheid en crisisbeheersing
Wat mag het kosten? 2. Leefomgeving bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo programma Reserve-storting Reserve-onttrekking Resultaat
Gemeente Goirle – Begroting 2024
Realisatie Begr. 2023 Begroting 2022 na wijz. 2024 15.581 23.625 20.289 8.250 14.187 9.266 7.331 N 9.439 N 11.023 N 1.277 787 37 1.625 1.598 381 6.983 N 8.627 N 10.679 N
Meerjarenraming 2025 2026 2027 24.024 19.944 20.031 12.760 7.712 7.457 11.264 N 12.232 N 12.574 N 37 37 37 388 388 388 10.912 N 11.880 N 12.222 N
26
Thema 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Te behalen resultaten Wonen • Woningbouw op locaties die zijn genoemd in de Omgevingsvisie en de Woondeal In de Omgevingsvisie en de Woondeal zijn woningbouwlocaties gedefinieerd. We werken conform de ladder voor duurzame verstedelijking om deze woningbouwlocaties te realiseren. We werken in 2024 verder aan de projecten Zuidrand Van Besouw, Zuidrand Land van Anna, Bakertand, Boschkens Hertenwei, Mill Hill, Barbara Benzpark, Centrumlocaties Goirle, Leijoever Riel, Heisteeg Riel, Rondom Riel (Spaanse Hoek, Riel-Noord en Riel-Zuid), verplaatsing sportparken en een aantal kleinere projecten, die in het woningbouwprogramma zijn opgenomen. Dit zijn bijvoorbeeld het Molenpark, Emmaloods, Kalverstraat en Kerkstraat Riel. • Realiseren van voldoende aanbod voor alle doelgroepen en zorgen voor doorstroming We bouwen meer betaalbare woningen en verbeteren de doorstroming voor alle doelgroepen (jongeren, starters, huishoudens). We verdelen de woningbouwopgave in de regio evenredig. In Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) vindt hierover afstemming plaats. Het regionale woningmarktonderzoek en de regionale woonzorganalyse maken inzichtelijk hoe de regionale woningmarkt ervoor staat en wat de wensen zijn van huishoudens die willen doorstromen.
In de nieuwe lokale en regionale woonzorgvisie geven we aan hoe we woningbouwontwikkelingen, de demografische trends en de woningbehoeften gaan monitoren. We besteden aandacht aan alle doelgroepen, zoals arbeidsmigranten en woonwagenbewoners. • Zorgen voor voldoende geschikte huisvesting voor ouderen en zorgbehoevenden We willen het aanbod voor ouderen en mensen met een zorgvraag vergroten, passend bij de schaal van onze kernen. Dit doen we in overleg met marktpartijen, Leystromen en de regio. We toetsen initiatieven zoals geclusterde woonvormen voor ouderen, seniorenhofjes en denken mee met het levensloopbestendig maken van woningen die geschikt zijn voor minder mobiele ouderen en voor zorgbehoevenden. In de (regionale) woonzorgvisie versterken we de samenwerking met de ketenpartners wonen, welzijn en zorg. • Huisvesten specifieke doelgroepen in overleg met Leystromen Leystromen vestigt (kwetsbare) aandachtsgroepen in betaalbare huurwoningen, zoals statushouders, spoedzoekers en uitstromers uit een zorginstelling. We bouwen tijdelijke flexwoningen (25-50) om te versnellen. • Implementatie nieuwe of gewijzigde wetgeving Volkshuisvesting We voeren de Woondeal uit met twee derde betaalbare woningen bij nieuwbouwprojecten en implementeren wetgeving die het Rijk en de provincie meer grip geeft op de woningmarkt en het brede domein van de volkshuisvesting.
Denk aan de Wet Goed Verhuurderschap (met een meldpunt voor misstanden in de verhuursector), Huisvestingswet, Wet Betaalbare huur, Kamergewijze verhuur, Wet versterking regie op de Volkshuisvesting en de Wet Nationaal Opkoopverbod. Groen • Vergroenen van wijken We plegen dagelijks onderhoud en we spelen in op veranderingen zoals het veranderende klimaat en de afname van biodiversiteit. Uit het Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK) dat we begin 2024 voorleggen aan de raad volgen de komende jaren vervolgacties:
Gemeente Goirle – Begroting 2024
27
• Uitvoeringsagenda groen, inclusief groeiplaatsverbetering Bij de herinrichting van straten of vervangen van riolering betalen we de kosten voor groen ook uit de budgetten van wegen en riolering. Hiervoor is geen geld voorzien. Om dit structureel te borgen en daarmee een bijdrage te leveren vanuit groen hebben we budget nodig. In 2022 is de raad geïnformeerd over (noodzakelijke) majeure vervangingsinvesteringen en onderhoudsuitgaven in de komende jaren. Onderdeel daarvan zijn investeringen in het openbaar groen, waaronder ook groeiplaatsverbetering bij bomen. Dit geld gebruiken we om dode planten en slecht sluitende plantvakken te vervangen. Groeiplaatsverbetering bij bomen is nodig omdat veel van onze bomen in te kleine groeiplaatsen staan. Hierdoor geven ze overlast (wortelopdruk) en groeien slecht. Door de groeiplaatsen te verbeteren, geven we de bomen kans om beter te groeien en geven ze minder overlast. Dit heeft ook het voordeel dat we minder bestrating hebben en boomkronen groter worden. Groeiplaatsverbetering is dus ook een klimaatadaptieve maatregel. • Herplant bomen De afgelopen jaren hebben we op verschillende plaatsen onveilige bomen moeten kappen. We hebben een achterstand om deze bomen te compenseren. De achterstand stond op ongeveer 300 bomen. In 2023 hebben we 75 bomen terug geplant.
Dit ging om bomen die we op de oude plaats konden herplanten of waarvoor we een locatie gevonden hebben om te herplanten. We werken verder aan het inhalen van de achterstand. Voor de overige bomen moeten we een geschikte plaats vinden en investeren in een goede groeiplaats. • Ecologisch berm- en slootbeheer In het vastgestelde Programma groen staat dat we onze bermen ecologischer willen beheren. In 2023 zijn we begonnen met de voorbereidingen voor een nieuw onderhoudsbestek voor berm- en slootbeheer. Begin 2024 besteden we het nieuwe bestek aan. • Biodiversiteitsherstel In 2022 is een motie aangenomen voor Biodiversiteitsherstel in GHO-verband. We nemen deel aan een pilot om de Basiskwaliteit Natuur te meten. Vrijwilligers spelen hier de hoofdrol in. Uit de pilot komen adviezen voor biodiversiteitsbeleid en het levert concrete adviezen voor verbetering op. Vanuit de klimaatsubsidie is er geld beschikbaar voor groene initiatieven op gebied van biodiversiteit. We stimuleren inwoners hier gebruik van te maken. Met deze aanpak geven we uitvoering aan de doelstelling uit de omgevingsvisie om de soortenrijkdom te vergroten in het openbaar groen. • Voldoende speelplekken en ruimte om te bewegen Binnen het IMBK is het benodigde budget voor spelen vergeleken met het beschikbare budget. Dit is reden om in de komende jaren extra geld op te nemen voor vervanging van speeltoestellen.
In het vervolgtraject van het IMBK werken we aan het beter organiseren van het onderhoud en de vervanging van speeltoestellen. In een nieuw speelbeleid (speelruimtebeleid) kijken we naar onderwerpen als inclusie, natuurlijk spelen en verduurzaming van het areaal aan speeltoestellen. Spelen moet aansluiten bij de doelstellingen van Goirle Glanst en de beheeruitgangspunten uit het IMBK. Mobiliteit • Optimale fietsinfrastructuur In 2024 gaan we verder met de realisatie van ons fietsroutenetwerk. Daarbij is extra aandacht voor snelle en comfortabele fietsroutes (zogenaamde snelfietsroutes of doorrijroutes). • Snelfietsroute Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek In 2023 hebben we het voorkeurstracé voor de snelfietsroute Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek vastgesteld. Dit tracé gaat vanaf Stappegoor Tilburg, over of onder de A58 door, via de bufferzone Bakertand en loopt via de
Gemeente Goirle – Begroting 2024
28
fietsbrug Rillaersebaan verder tot aan de Beeksedijk en vervolgens richting Hilvarenbeek. Eind 2023 en begin 2024 vindt het vervolgproces plaats om te komen tot een voorlopig ontwerp en een Bestuursakkoord. In het door de raad vastgestelde koersdocument Bacaertlant (d.d. 18 februari 2020) is gekozen voor het opwaarderen van de Lage Wal. Hiervoor moeten we een gescheiden tweerichtingenfietspad langs de Lage Wal aanleggen vanaf de weg Hoge Wal tot aan het kruispunt Ambrosiusweg / Hilvarenbeekse weg. De omvang van het totale uitvoeringsbudget en bijbehorende voorbereidingskrediet maken we in 2024 inzichtelijk. • Fietsverbinding Riel-Gilze In 2024 willen we verder met de voorbereiding en realisatie van de fietsverbinding Riel – Gilze. In 2023 vindt de grondverwerving plaats waarna we in 2024 verder kunnen met de verdere uitvoering. • Verbreding Bels Lijntje Wij willen het Bels Lijntje verbreden in combinatie met toerisme en de ontwikkeling van de ecologische verbindingszone. Voor het Bels Lijntje voeren we in 2023 een vooronderzoek uit om te beoordelen of en zo ja, op welke wijze de verbreding plaats kan vinden. Dit stemmen we af met de gemeente Alphen-Chaam. De omvang van het noodzakelijke uitvoeringsbudget wordt tijdens de voorbereiding inzichtelijk.
• Inclusieve openbare ruimte Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte is het Duurzaam Veilig principe leidend en krijgen voetgangers, fietsers en minder validen prioriteit ten opzichte van de auto daar waar dat kan. We zoeken daarbij naar een balans tussen bereikbaarheid en leefbaarheid. Met name in woongebieden geven we steeds meer ruimtelijke prioriteit aan het langzame verkeer. • In stand houden OV-voorzieningen We proberen het niveau van de huidige Openbaar Vervoer voorzieningen zoveel mogelijk in stand te houden en zetten daar waar mogelijk in op verbetering. In 2024 zetten we ons in regionaal verband in om optimalisatie van het OV-vervoer op de regionale en provinciale agenda te krijgen. We blijven ons ook in 2024 sterk maken voor een goede OV-ontsluiting van onze gemeente in de nieuwe concessie Openbaar Vervoer. • Optimale auto-infrastructuur We zorgen ervoor dat verkeer op ontsluitingswegen blijft doorstromen en dat er een passend parkeeraanbod is bij de functies binnen de verschillende gebieden in de gemeente. In 2023 onderzoeken wij de verkeerscirculatie in Goirle. We verwachten dat we op basis van het onderzoek diverse locaties moeten verbeteren. Dat zal gedurende een periode van minimaal 10 jaar vooral in de hoofdwegenstructuur met flinke investeringen gepaard gaan.
In 2024 maken wij een planning (wat, wanneer en welke kosten daarmee naar verwacht gemoeid zijn). • Veilig verkeer We verminderen het risico op verkeersincidenten door kruispunten/wegvakken aan te pakken waar ongelukken gebeuren. We verminderen het risico op verkeersincidenten door educatie en communicatie. Alle scholen nemen in 2024 deel aan het verkeerseducatieprogramma Brabants Verkeersveiligheidslabel (BVL) en Totally Traffic. Ook in 2024 plaatsen we de jaarlijkse campagneborden van VVN.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
29
Indicatoren 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) # Nieuw gebouwde woningen # Demografische druk Lokale indicatoren # Aantal verkeersongevallen
Geheel Nederland
Eenheid
2020
2021
2022
2020
2021
2022
Aantal %
6.2 84.3
84.6
9,8 86,9
8.9 70
70.1
9,3 70,3
Eenheid Aantal
2020 137
2021 162
2022 233.8
Legenda: # # #
Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder, per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Aantal verkeersongevallen ( waarstaatjegemeente.nl / SWOV Instituut voor Verkeersveiligheid)
Wat mag het kosten? 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Realisatie Begr. 2023 Begroting bedragen x € 1.000 2022 na wijz. 2024 Lasten 8.450 15.504 12.467 Baten 2.666 7.798 3.321 Saldo 5.785 N 7.706 N 9.146 N
Meerjarenraming 2025 2026 2027 16.083 11.909 11.889 6.781 2.039 1.688 9.302 N 9.870 N 10.201 N
De raad stelde op 20 juni 2023 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2024 vast (o.a. indexeringsen rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Het daarop nog te actualiseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze beleidskaders en specifieke voornemens realistisch en uitvoerbaar zijn, en ook daadwerkelijk tot uitvoering kunnen komen. De beperking in de formatie-omvang én de huidige arbeidsmarkt vormen een reëel risico voor de continuïteit van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
30
Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in de Perspectiefnota 2024, het Bestuursakkoord en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 2.1 Ruimte, leefomgeving en groen Bedragen x € 1.000 Baten omgevingsvergunningen Uitbesteding wettelijke vergunningverlening Evaluatie Blauwe zone Onderzoek en definitief bestemmingspl. Proeftuin Proeftuin Nieuwkerksbaantje invest. 2024 € 350.000 Visie ontwikkellocaties Riel IMBK meerkosten o.b.v. Antea-rapport Herplant bomen investering 2024 € 100.000 Geluidw.voorz.A58 -inv.2024 voorbereiding €750.000 Geluidw.voorz.A58 -inv.2025 Realisatie € 7,7 mln. Infraplan wegen investering 2024 € 1.262.000 Infraplan wegen investering 2025 € 1.287.000 Infraplan wegen investering 2026 € 1.313.000 Infraplan wegen investering 2027 € 1.313.000 Openbare verlichting investering 2024 € 127.000 Openbare verlichting - investering 2024 € 100.000 Openbare verlichting investering 2025 € 127.000 Openbare verlichting investering 2026 € 127.000 Openbare verlichting investering 2027 € 127.000 CC J.v.Besouw-verv.inv.2026 inventaris € 1.158.000 CC J.v.Besouw-verv.inv.2026 installatie€ 2.325.000 implementatie wetgeving Volkshuisvesting Eindtotaal
Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 200 V 200 N 30 N 75 N 13 N 26 N 26 N 25 N 100 N 400 N 550 N 700 N 700 N 4N 8N 8N 8N 21 N 41 N 40 N 40 N 212 N 421 N 415 N 47 N 94 N 92 N 90 N 48 N 96 N 94 N 49 N 98 N 49 N 5N 9N 9N 9N 4N 7N 7N 7N 5N 9N 9N 5N 9N 5N 59 N 116 N 99 N 196 N 100 N 799 N 1.001 N 1.620 N 1.871 N
Toelichting: Baten en uitbesteding Omgevingsvergunningen We voorzien voor 2024 incidenteel extra vergunningsaanvragen. Die leveren extra legesopbrengsten op. Voor de afgifte van die vergunningen is waarschijnlijk onvoldoende eigen capaciteit beschikbaar. Hiervoor ramen we extra inhuurcapaciteit. De kosten en opbrengsten ramen we budgetneutraal op € 200.000. Evaluatie Blauwe zone In 2024 voeren we de in het bestuursakkoord gevraagde evaluatie van de blauwe zone in Goirle uit (incl. parkeergarage). Hiervoor is een bedrag nodig van € 30.000. Onderzoek en definitief bestemmingsplan Proeftuin Op dit moment is het voorontwerpbestemmingsplan Fokmast gereed, we gaan nu een ontwerpbestemmingsplan en daarna een definitief bestemmingsplan maken. Voor deze plannen en alle bijbehorende onderzoeken is aanvullend een budget van € 75.000 nodig. Er moet ten opzichte van het voorontwerpbestemmingsplan nog veel aangepast worden omdat de plannen gewijzigd zijn en omdat
Gemeente Goirle – Begroting 2024
31
wetgeving gewijzigd is. De meeste onderzoeken die uitgevoerd zijn moeten geüpdatet worden. Met dit extra budget kunnen we de hele planvorming doorlopen. Proeftuin – Nieuwkerksbaantje In de raadsvergadering van 13 juli 2021 is er een krediet beschikbaar gesteld van € 350.000 in 2024 voor het afwaarderen van de Nieuwkerksedijk Zuid en het opwaarderen van het Nieuwkerksbaantje. Dit krediet is beschikbaar gesteld als onderdeel van een totaal krediet van € 1.805.000 verdeeld over 3 onderdelen voor de realisatie Proeftuin Fokmast Regte Heide. Visie ontwikkellocaties Riel We willen bereiken dat in Riel-Noord, Riel-Zuid en in de Spaansehoek nieuwe woningen komen. Als basis hiervoor moet, als uitwerking van de Omgevingsvisie en de Woondeal, een visie gemaakt worden op de ontwikkeling van de potentiële woningbouwlocaties rondom Riel. Ook hier geldt dat het stikstofbesluit van de provincie een rol speelt. Bij het opstellen van de visie “Wonen rondom Riel" houden we hier rekening mee. Wij maakten al in 2023 een start met het opstellen van een projectopdracht en de gebiedsvisie “Wonen rondom Riel”. Op grond daarvan kunnen wij een kostenraming maken voor dit project. We starten in 2024 met de wettelijk verplichte onderzoeken op het gebied van bodem, verkeer, water, stikstof en geluid. Hiervoor nemen we € 100.000 op in de begroting.
Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK) We waarborgen de kwaliteit van de openbare ruimte op basis van beleid en meerjarenonderhoudsprogramma’s. Begin 2024 leggen wij het Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK, voorheen IBOR) voor aan de raad. Daarin geeft de raad ons kaders mee voor het beheer van de openbare ruimte. Uitgangspunt is dat we de openbare ruimte onderhouden op CROW-kwaliteitsniveau B. In het IMBK maken we inzichtelijk wat er nu ligt aan informatie over beheer en beleid. De laatste jaren zijn de prijzen van grondstoffen enorm gestegen. Datzelfde geldt voor de personele lasten. Goed opgeleid personeel is schaars en dat heeft een effect op de prijzen. Wanneer wij de budgetten daar niet op aanpassen, gaat dat ten koste van de kwaliteit die wij kunnen leveren. In het IMBK zijn de benodigde budgetten vergeleken met de beschikbare budgetten. Met name op het gebied van groen hebben we geld tekort. De komende drie jaren verhogen we de budgetten gefaseerd met € 400.000 in 2024, € 550.000 in 2025 en uiteindelijk het totale tekort van € 700.000 in 2026 en verder. De komende jaren nemen we vervolgstappen om het beheer van de openbare ruimte integraler te organiseren. Herplant bomen We werken de achterstand in de herplantplicht weg. Hiervoor nemen een investering op van € 100.000.
Geluidwerende voorziening A58 We hebben de raad voor de zomer 2023 een terugkoppeling gegeven van het onderzoek naar de geluidwerende voorziening A58, zodat de resultaten van hiervan betrokken kunnen worden bij de afwegingen die in het kader van de begroting moeten worden gemaakt. Recent heeft provincie NoordBrabant nieuwe maatregelen genomen om stikstof terug te dringen. De geluidwerende voorziening is een bouwwerk langs de snelweg gelegen binnen de straal van de Regte Heide waar de provincie een vergunningenstop voor heeft afgekondigd. Daarnaast komt de geluidwerende voorziening deels te liggen op grondgebied van Rijkswaterstaat. Ook hebben we te maken met een bestemmingsplan van de gemeente Tilburg, omdat de geluidwerende voorziening ook deels binnen de gemeentegrenzen van Tilburg is gepland. Overleg met deze instanties en hen bewegen tot meewerken kan voor vertraging zorgen. In de begroting 2024 nemen we middelen op voor het opstellen van een programma van eisen. Indien de raad instemt met dit project is een voorbereidingskrediet van € 750.000 voor de komende drie jaar nodig. Gemeente Goirle – Begroting 2024
32
De bestemmingsreserve “Geluidwerende voorziening A58” kan gebruikt worden als dekking voor het voorbereidingskrediet. Op basis van het Bestuursakkoord houden we voor dekking van het investeringsvoornemen rekening met € 7,7 mln. Infraplan wegen De raad stelde op 21 september 2021 het beheerplan verharding 2021-2025 vast. We vertaalden dat in deze raming voor de jaren 2024 en verder. Bij de eerstvolgende evaluatie/bijstelling van het beheerplan wordt het meerjarenperspectief herijkt. Openbare verlichting In 2023 wordt aan de raad een nieuw beleidsplan voorgesteld, tot dit moment wordt het beleidsplan 20122015 toegepast. In de begroting zijn budgetten opgenomen voor het in stand houden van de openbare verlichting en de vervanging met LED armaturen. De achterstand die is ontstaan, is in afgelopen jaren niet ingehaald zoals verwacht. Uit inspecties bleek de achterstand groter te zijn dan gedacht. Er is in 2024 een extra budget van € 100.000 nodig om op deze achterstand in te lopen. De nadruk ligt op veiligheid en het voldoen aan het Energieakkoord 2030. Waar mogelijk wordt de achterstand integraal opgepakt met infraprojecten. CC Jan van Besouw In de Perspectiefnota waren ramingen opgenomen voor vervangingsinvesteringen wegens afloop afschrijvingstermijnen bestaande activa.
In afwachting van de onderzoeksresultaten rond de toekomst van het cultureel centrum nemen we we de raming voor vervangingsinvesteringen op in de begroting. Implementatie nieuwe of gewijzigde wetgeving Volkshuisvesting Voor de implementatie van verplichte wetgeving op het gebied van Volkshuisvesting vragen we extra budget. Denk hierbij aan het maken van een huisvestingsverordening, urgentieverordening, regels over kamergewijze verhuur en regels over opkoopbescherming.
Investeringskredieten Thema 2.1 Categorie A A A A A B B B B B Eindtotaal
Omschrijving € 1.000)
Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 Totaal 1.939 1.414 1.440 1.440 6.233 Herplant bomen 100 100 Infraplan wegen 1.262 1.287 1.313 1.313 5.175 Openbare verlichting 227 127 127 127 608 Proeftuin Nieuwkerksbaantje 350 350 8.450 3.483 11.933 Geluidwerende voorz. A58 - voorbereiding 750 750 Geluidwerende voorz. A58 - realisatie 7.700 7.700 CC Jan van Besouw - vervanging installaties 2.325 2.325 CC Jan van Besouw - vervanging inventaris 1.158 1.158 1.939 9.864 4.923 1.440 18.166
Gemeente Goirle – Begroting 2024
(bedragen x
33
Thema 2.2 Klimaat, milieu en energie Te behalen resultaten • Circulaire economie Het streven is minder afval door betere afvalscheiding. Sinds 1 juli 2022 worden negen afvalstromen niet meer ingenomen op de milieustraat. Hiervoor is een alternatief is aangeboden. Hierdoor ontstaat op de milieustraat ruimte om afval verder, en dus beter, te scheiden. In 2023 wordt de dienstverlening van de milieustraat bekeken,in het gratis brengen van (bepaalde) afvalstromen wordt hiernin meegenomen. De evaluatie presenteren we aan de raad. Hierin nemen we de wensen uit het Bestuursakkoord mee. Een nieuw milieubeleidsplan stellen we op bij de uitwerking van de Omgevingswet. • We stimuleren duurzame mobiliteit We zorgen voor de realisatie van publieke oplaadpalen in de openbare ruimte voor elektrische voertuigen, daar waar de behoefte is, en we faciliteren deelmobiliteit. Eind 2024 zijn er in de gemeente Goirle 136 oplaadpunten (72 laadpalen). Deze zijn geplaatst op basis van de proactieve plaatsing en het ‘paal volgt auto’ principe. In 2024 voert de provincie Noord-Brabant een nieuwe collectieve aanbesteding uit voor de periode 2024-2028.Voor deelauto’s voeren we geen actief beleid, maar gaan we in gesprek als partijen zich melden.
• In 2030 is 25% van onze energie duurzaam en we zijn in 2050 volledig energie- en CO2-neutraal Het opwekken van zonne- en windenergie stimuleren we op Goirles grondgebied binnen de landelijke en regionale kaders, zoals de REKS en provinciale transportschaarste. Wij bevorderen ‘zon op het dak’ en geven daaraan voorrang. We faciliteren ‘mogelijke’ energiebronnen, zoals reeds vergunde zonneparken. We hebben in 2023 besloten tot deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV. Deze heeft als taak te zorgen dat vijf van de energiehubs die in de REKS zijn gedefinieerd, waaronder onze energiehub De Baars, voor 2030 gerealiseerd zijn. We leveren ook in 2024 samen met de buurgemeenten een actieve bijdrage aan de projectorganisatie die voor deze energiehub is opgericht. We plaatsen echter geen windmolens voordat er nieuwe landelijke richtlijnen zijn.We nemen ook in 2024 actief deel aan het REKS-proces. Eind 2023 wordt besloten of in 2024 gestart wordt met een herijking van de REKS 1.0 • Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Wij hebben een uitkering aangevraagd die we in 2023, 2024, 2025 besteden aan capaciteit voor klimaat- en energiebeleid. • We faciliteren een efficiënt en betaalbaar energienetwerk We faciliteren de aanleg van het energienetwerk.
Ook in 2024 blijven we de coördinatie van kabels en leidingen in de openbare ruimte uitoefenen. Wij blijven in gesprek met NUTS-bedrijven om tijdig op veranderingen te kunnen inspelen. Met Enexis voeren we het gesprek hoe we ondanks de netcongestie de beperkte capaciteit op het netwerk toch zo efficient mogelijk kunnen benutten ten dienste van onze inwoners en bedrijven. • Reductie energiegebruik en toename aandeel duurzame energie We blijven duurzame initiatieven van inwoners stimuleren en faciliteren door middel van subsidie. We verstrekken duurzaamheidsleningen waarmee inwoners tegen gunstige voorwaarden energiebesparende maatregelen in en aan hun eigen woning kunnen financieren. In 2024 verwachten we met behulp van subsidie vanuit het Nationaal Islolatieprogramma (NIP) grotere stappen te kunnen zetten, vooral in de bestaande goedkopere woningvoorraad. Bij het verduurzamen van woningen zijn we verplicht op grond van de Wet natuurbescherming om bepaalde diersoorten te beschermen. We moeten hiervoor een Soorten Management Plan (SMP) laten opstellen. De Provincie is toezichthouder.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
34
• Efficiënte en duurzame alternatieven voor verwarming We geven uitvoering aan de Transitievisie Warmte, hiervoor: - Werken we aan de communicatie- en participatiestrategie voor de warmtetransitie. - Werken we aan een generieke aanpak voor inwoners en bedrijven voor de overstap naar aardgasvrij, via de Nationaal Isolatieprogramma (NIP). - Blijven we in contact met Tilburg voor de gezamenlijke mogelijkheden van warmtenetten. - Starten we een onderzoek naar de potentie voor warmtebronnen binnen Goirle. • Effectief beheer stedelijk water We continueren de risicogestuurde aanpak voor het beheer van de rioolgemalen en kolken, die in 2023 is aanbesteed. We blijven de sloten maaien en bijdragen aan het reinigen van de wegen. We continueren de afkoppelsubsidie en evalueren deze. We doen mee aan het NK Tegelwippen en faciliteren ook onze inwoners om te vergroenen. We voeren infrastructurele vervangingsprojecten uit, waarbij het water- en rioolsysteem wordt vervangen en/of verbeterd. • Inzicht in water, droogte, hitte en minder hittestress Bomen die zijn doodgegaan, vervangen we door nieuwe. We streven in infrastructurele projecten naar voldoende groen waar ook water kan infiltreren. We kijken naar mogelijkheden om bomen te planten, die uiteindelijk grote kronen krijgen en veel schaduw geven. Daar waar mogelijk vergroenen we bijvoorbeeld ook de parkeerplaatsen binnen infraprojecten.
De monitoringssystemen voor de riolering en het grondwater continueren we. Waar we nieuwe bomen of struiken planten, kiezen we voor soorten die beter tegen droogte kunnen. • Delen van het Natuurnetwerk Brabant realiseren Tot 2027 kunnen we nog gebruikmaken van de subsidiemogelijkheden van het Groen Ontwikkelfonds Brabant voor de realisatie van ecologische verbindingszone en Natuur Netwerk Brabant, zoals in het Natuurbod in beeld gebracht. In het kader van de gebiedsvisie De Baars kijken we daarom naar de realisatie van de Roovertse Leij/Nieuwe Leij. Voor de Hultense Leij zijn we met het waterschap Brabantse Delta in gesprek om tot een projectplan te komen. De verwachting is dat we dan in 2024 opleveren en daarna de realisatie kunnen voorbereiden. • Stimuleren natuurinclusieve landbouw We stimuleren bewoners van het buitengebied met de Stimuleringsregeling Landschap om nieuwe landschapselementen, wandelpaden en kruidenrijke randen aan te leggen. We verlengen deelname aan deze stimuleringsregeling in 2024 en 2025. De provincie verdubbelt de bijdrage van de gemeente. Hiermee dragen we bij aan het landelijke Aanvalsplan landschapselementen, waarbij de doelstelling is om 10% groenblauwe dooradering van het landelijk gebied te realiseren in 2050.
Het Aanvalsplan sluit in doelstelling en uitwerking aan bij de doelen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG), dat weer raakvlakken heeft bij de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) van het Natura 2000-gebied Regte Heide/Riels Laag. In 2023 sloten we de verkenningsfase af en in 2024 werken we in dit GGA-gebied samen met onze gebiedspartners verder aan het visietraject. • Recreatie en natuur in balans We starten in 2024 met de voorbereiding voor het opstellen van een toeristisch-recreatieve visie waarin de doelstelling 'recreatie en natuur in balans' een vertaling krijgt.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
35
Indicatoren 2.2 Klimaat, milieu en energie BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Omvang huishoudelijk restafval 2 Hernieuwbare elektriciteit
Eenheid kg per inwoner %
Gemeente Goirle 2020 2021 2022 95
94
16,6
21.3
91
Geheel Nederland 2020 2021 2022 170 26,8
33.2
Legenda: 1 Niet gescheiden, ingezameld huishoudelijk afval. 2 Hernieuwbare elektriciteit - niet gedefinieerd.
Wat mag het kosten? 2.2 Klimaat, milieu en energie bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo
Realisatie Begr. 2023 Begroting 2022 na wijz. 2024 5.283 6.456 5.889 5.418 6.374 5.930 135 V 82 N 41 V
Meerjarenraming 2025 2026 2027 5.935 5.967 6.016 5.963 5.657 5.754 28 V 310 N 263 N
De raad stelde op 20 juni 2023 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2024 vast (o.a. indexeringsen rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Het daarop nog te actualiseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze beleidskaders en specifieke voornemens realistisch en uitvoerbaar zijn, en ook daadwerkelijk tot uitvoering kunnen komen. De beperking in de formatie-omvang én de huidige arbeidsmarkt vormen een reëel risico voor de continuïteit van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in de Perspectiefnota 2024, het Bestuursakkoord en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 2.3 Klimaat, milieu en energie Begroting Begroting Begroting Begroting Bedragen x € 1.000 2024 2025 2026 2027 Bijdrage Energiecoöp.
Duurzaam Riel Goirle 30 N 30 N 30 N 30 N Infraplan riolering investering 2024 € 1.400.000 39 N 77 N 76 N 75 N Infraplan riolering investering 2025 € 1.400.000 39 N 77 N 76 N Infraplan riolering investering 2026 € 1.400.000 39 N 77 N Infraplan riolering investering 2027 € 1.400.000 39 N Infraplan riolering investering 2024 € 50.000 3N 5N 5N 5N Infraplan riolering investering 2025 € 50.000 3N 5N 5N Infraplan riolering investering 2026 € 50.000 3N 5N Infraplan riolering investering 2027 € 50.000 3N Soortenmanagementplan (SMP) -Wet natuurbesch.(Wnb) 100 N 100 N 100 N Eindtotaal 171 N 253 N 333 N 312 N
Gemeente Goirle – Begroting 2024
36
Toelichting: Lokale energiecoöporatie Met Duurzaam Riel Goirle (DRG) is een nieuw samenwerkingsconvenant gesloten, waarmee de samenwerking een vervolg krijgt. We werken samen met onze lokale energie coöperatie op het gebied van energiecoaches, het energieloket en participatie. De energiecoöperatie kreeg zowel van de provincie als van de gemeente budget voor haar activiteiten. De provincie heeft haar subsidie beëindigd. In de REKS hebben wij de afspraak opgenomen om samen te werken met onze lokale energiecoöperatie. Zij voeren voor ons een aantal taken uit omdat wij verwachten dat zij meer kunnen betekenen voor onze inwoners. Met name voor ons Energieloket spelen zij een belangrijke rol. Om deze samenwerking voort te zetten is een bedrag van € 30.000 nodig. Verder gaan wij op projectbasis afspraken maken over de concrete resultaten die wij samen willen bereiken. Mogelijk resulteert dit in extra inzet van DRG en daarmee extra benodigde middelen. Infraplan riolering De raad stelde in december 2020 het programma Water en Riolering vast. We actualiseren periodiek de raming daarop. SMP Verspreid over drie jaar nemen we € 300.000 op om een ecoloog het Soorten Management Plan (SMP) op te laten stellen, nodig om isolatiemaatregelen te kunnen uitvoeren. Daarbij kan gebruik gemaakt worden van subsidiemogelijkheden die het Rijk hiervoor op dit moment biedt.
Investeringskredieten Thema 2.2 Categorie Omschrijving A A Infraplan riolering Eindtotaal
(bedragen x € 1.000)
Gemeente Goirle – Begroting 2024
Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450 1.450
Totaal 5.800 5.800 5.800
37
Thema 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing Te behalen resultaten De doelstellingen komen uit het Focusblad Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Goirle 2023-2024, welke gebaseerd is op het Integraal veiligheidsbeleid Goirle Hilvarenbeek Oisterwijk 2023-2026. In dit thema beschrijven we de in 2024 te realiseren resultaten. •
We voeren integrale controles uit en versterken onze informatiepositie op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Hierbij werken we actief samen met onder andere de politie, Taskforce RIEC Brabant-Zeeland, de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie.
•
We maken actief gebruik van de verschillende mogelijkheden van wet- en regelgeving, bijvoorbeeld de Wet bibob, Opiumwet en APV, om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan.
•
Om de weerbaarheid van ondernemers, inwoners en onze eigen bestuurders en ambtenaren tegen risico's van ondermijnende criminaliteit te verhogen organiseren we (in GHO verband) bewustwordingscampagnes, opleidingen en informatiebijeenkomsten. We doen dit in samenwerking met de Taskforce RIEC Brabant-Zeeland.
•
We voorkomen dat (kwetsbare) personen overlastgevend of crimineel gedrag vertonen. Door samenwerking bieden we mensen op maat de juiste zorg en plegen we tijdig interventies. We hanteren een persoonsgebonden aanpak en werken hierin samen met externe partners zoals de politie, Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant, jongerenwerk, Stichting Halt, lokale zorgaanbieders, reclassering, Novadic Kentron, GGZ en woningcorporatie Leystromen.
•
Om de weerbaarheid van onze inwoners en ondernemers tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit te verhogen voorzien we in voorlichting in samenwerking met de politie en overige gemeenten binnen de regio Hart van Brabant.
•
We zijn samen met de hulpdiensten intensief betrokken bij de voorbereiding en uitvoering van evenementen met een verhoogd veiligheidsrisico.
•
We richten de processen bevolkingszorg en gemeentelijke crisisbeheersing opnieuw in. Dit doen we in samenwerking met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en de overige 23 gemeenten.
•
Om inzicht te hebben in de veiligheidsbeleving van onze inwoners doen we om het jaar onderzoek naar het gevoel van veiligheid onder de inwoners. Hiervoor maken we gebruik van de Veiligheidsmonitor. In 2025 vindt een nieuw onderzoek plaats.
•
We houden de bluswatervoorzieningen (brandkranen Brabant Water en brandputten gemeente) bereikbaar, we gaan brandputten vervangen en plegen onderhoud waar nodig.
•
We hebben aandacht voor alle overige veiligheidsvraagstukken en spelen in op (actuele) ontwikkelingen waar nodig, bijvoorbeeld diefstal van (elektrische) fietsen.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
38
Indicatoren 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) 1 Verwijzingen Halt 2 Misdrijven - Winkeldiefstallen 3 Misdrijven - Geweldsmisdrijven 4 Misdrijven - Diefstallen uit woning Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de 5 openbare ruimte)
Eenheid Aantal Aantal Aantal Aantal Aantal
Geheel Nederland
2020 2021 2022 2020 2021 2022 12 33 36 10 24 24 0.6 - 0,4 2.0 - 2,3 3.3 - 2,7 4.6 - 4,6 1.9 - 0,8 1.8 - 1,4 4.2
-
5,8
6.3
-
6
Legenda: 1 Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 1 tot 18 jaar 2 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners 3 Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners 4 Het aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 5 Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners
Wat mag het kosten? 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo
Realisatie Begr. 2023 Begroting 2022 na wijz. 2024 1.848 1.665 1.934 166 15 15 1.682 N 1.650 N 1.918 N
Meerjarenraming 2025 2026 2027 2.006 2.067 2.126 16 16 16 1.990 N 2.051 N 2.110 N
De raad stelde op 20 juni 2023 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2024 vast (o.a. indexeringsen rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Het daarop nog te actualiseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze beleidskaders en specifieke voornemens realistisch en uitvoerbaar zijn, en ook daadwerkelijk tot uitvoering kunnen komen. De beperking in de formatie-omvang én de huidige arbeidsmarkt vormen een reëel risico voor de continuïteit van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. Verwerkte beleidsvoornemens Voor dit thema zijn er geen nieuwe beleidsvoornemens, doelen en resultaten worden binnen de themaraming uitgevoerd. Thema 2.3 Veiligheid en crisisbeheersing Bedragen x € 1.000 Eindtotaal
Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027
Toelichting: n.v.t.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
39
Programma 3 Bedrijvigheid
Ambities en doelstellingen Strategische koers Voor een fysieke leefomgeving waarin mensen gelukkiger, gezonder en veiliger zijn, is ook bedrijvigheid belangrijk. Om aantrekkelijk te blijven voor inwoners, ondernemers en bezoekers en te zorgen dat het in onze doenerige dorpen, gelegen in ons prachtlandschap, goed toeven blijft, willen en moeten we bedrijvigheid ruimte blijven bieden. In de Omgevingsvisie hebben we op het gebied van bedrijvigheid daarom ambities en doelstellingen geformuleerd, die ook voor deze begroting centraal staan. Levendige centra en florerende detailhandel We willen in Goirle een compact, levendig centrum creëren waar de boodschappen- en winkelfunctie de functionele drager blijft, maar waar ook nadruk ligt op een aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsfunctie met cultuur, evenementen en horeca. In Riel zetten we in op het behoud van het huidige voorzieningenniveau. Dit voorzieningenniveau groeit op lange termijn wel mee met eventuele woningbouwontwikkelingen. Daarom werken we in 2024 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Aantrekkelijk, uitgebreid en goed bereikbaar aanbod • Voorzieningen in de buurt en tegengaan van structurele leegstand Aantrekkelijker aanbod voor recreatie en toerisme Het behouden van een levendig centrum en het stimuleren van florerende detailhandel betekent ook dat de toeristische recreatieve sector meer aandacht moet krijgen.
Zo creëren we de levendige omgeving met een centrum met een aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsfunctie met cultuur, evenementen en horeca. Samen met de lokale toeristische sector onderzoeken we kansen en mogelijkheden die uiteindelijk moeten worden vertaald in een toeristisch-recreatieve visie. Binnen deze visie wordt nader uitgewerkt hoe Goirle en Riel zich op het gebied van recreatie en toerisme verder kunnen ontwikkelen. Daarbij bepalen we onze ambitie en haken we, zo mogelijk, aan bij de visie van de GHO partners Hilvarenbeek en Oisterwijk maar bijvoorbeeld ook aan die van de Baronie (Breda en omgeving), de regio Hart van Brabant en de regio Antwerpen (B). Dit omdat toeristen zich niet houden aan de gemeente- en landsgrenzen maar juist naar onze regio komen voor de diversiteit. Daarom werken we in 2024 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Promotie en citymarketing • Verbinden toeristische routes • Intensiveren samenwerking toeristische regio Vitale, innovatieve en duurzame bedrijventerreinen We willen de huidige ruimte voor bedrijven behouden. We zetten erop in dat bedrijven zoveel mogelijk zijn geclusterd op de twee bedrijventerreinen (Tijvoort en Veertels) en dat deze terreinen goed bereikbaar zijn.
Daarom werken we in 2024 (verder) aan de volgende doelstellingen: • Behoud mix van bedrijvigheid • Faciliteren ondernemers • Stimuleren circulariteit • Vergroening bedrijventerreinen • Bereikbare bedrijventerreinen
Gemeente Goirle – Begroting 2024
40
Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: Midpoint Regio Hart van Brabant
Thema-indeling De beoogde resultaten die moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van het navolgende thema 3.1 Bedrijvigheid geformuleerd.
Wat mag het kosten? 3. Bedrijvigheid bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo programma Reserve-storting Reserve-onttrekking Resultaat
Gemeente Goirle – Begroting 2024
Realisatie Begr. 2023 Begroting 2022 na wijz. 2024 407 455 482 350 255 235 57 N 201 N 247 N 57 N 201 N 247 N
Meerjarenraming 2025 2026 2027 500 517 533 241 245 245 259 N 272 N 288 N 259 N 272 N 288 N
41
Thema 3.1 Bedrijvigheid Te behalen resultaten Binnen dit thema zijn de doelstellingen van programma Bedrijvigheid nader uitgewerkt in te behalen resultaten voor 2024. Deze doelstellingen komen uit de Omgevingsvisie. De door de raad vastgestelde programma- en thema-indeling die we voor de begroting hanteren wijkt daar soms van af. Daardoor is het mogelijk dat sommige doelstellingen bij een ander thema verder zijn uitgewerkt. • Aantrekkelijk, uitgebreid en goed bereikbaar aanbod Voor het centrum van Goirle betekent dit dat we in 2024 en verder onder andere aandacht hebben voor de veiligheid in het centrum, de vergroening van het centrum en goede verdeling van het winkelaanbod. In 2024 onderzoeken we of, en hoe, we winkelcentrum De Hovel, het Kloosterplein en het CC Jan van Besouw beter met elkaar kunnen verbinden. Voor het centrum van Riel ligt de focus op het behouden van het huidige aanbod met daarbij de kanttekening dat het aanbod meebeweegt met de demografische ontwikkeling in Riel. • Voorzieningen in de buurt en tegengaan structurele leegstand Omdat de gemeente geen commercieel vastgoed beheert, kunnen we niet sturen op het behouden van winkels en het tegengaan van leegstand. Door in overleg te zijn en blijven met ondernemers kunnen we wel monitoren wat er gebeurt en wat de status is.
• Faciliteren van ondernemers Door periodiek bestuurlijk overleg met diverse ondernemersplatforms houden we de lijnen met deze platforms kort. Hierdoor weten we wat er speelt. De bedrijvencontactfunctionaris is voor ondernemers het eerste aanspreekpunt binnen onze organisatie voor vragen maar ook voor advies. Ook bij Midpoint Brabant en Station 88 kunnen Goirlese ondernemers terecht voor vragen over ondernemen. • Behoud mix van bedrijvigheid Per 1 januari 2023 bestaat er geen bedrijveninvesteringszone in het centrum van Goirle. Hiermee verviel ook een gesprekspartner waarmee periodiek bestuurlijk overleg plaatsvindt. In 2024 en verder willen we in contact blijven met de ondernemers in Goirle en Riel. Dit doen we onder andere door het houden van bedrijfsbezoeken. Ook werken we met ondernemers samen aan een platform dat ondernemers vertegenwoordigd. • Promotie en citymarketing We zetten de samenwerking met de Vereniging Recreatie en Toerisme in 2024 verder voort. Dit houdt in dat de Vereniging een bedrag ontvangt uit de ingekomen toeristenbelasting. Dit geld zet de vereniging in om de recreatieve en toeristische sector in de gemeente verder te promoten en de Gôolse Geheimen verder ontwikkelen en zo mogelijk uit te breiden. • Verbinden toeristische routes In regionaal verband gaan we in 2024 verder met het verbinden van de diverse toeristische routes.
Aandachtspunt daarbij is dat we kijken waar routes in de diverse gemeenten in Nederland en België met elkaar verbonden of verknoopt kunnen worden. • Intensiveren samenwerking toeristische regio Omdat we beseffen dat een toerist zich niet richt op een bepaalde gemeente maar verder kijkt dan dat, gaan we in 2024 binnen de Regio Hart van Brabant kijken waar we op toeristisch vlak ons beter kunnen vermarkten. Iedere gemeente wordt daarbij in haar kracht gezet.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
42
Indicatoren 3.1 Bedrijvigheid Gemeente Goirle BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) ## Functiemenging ## Vestigingen (van bedrijven) Lokale indicatoren (bron: eigen onderzoek, GGD, RIVM, waarstaatjegemeente.nl) ## Ondernemerstevredenheid
Eenheid
2020
% Aantal
43.9 157.3
Eenheid
2020
Cijfer
7
2021
2022
Geheel Nederland 2020 2021
2022
45 176,2
53.2 158.1
53,8 174,1
Legenda: # # #
Functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen. Aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Lokale ondernemers over de dienstverlening en het ondernemersklimaat. (2 jaarlijks MKB onderzoek 2018/2019 en 2020/2021)
Wat mag het kosten? 3.1 Bedrijvigheid bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo
Realisatie Begr. 2023 Begroting 2022 na wijz. 2024 407 455 482 350 255 235 57 N 201 N 247 N
Meerjarenraming 2025 2026 2027 500 517 533 241 245 245 259 N 272 N 288 N
De raad stelde op 20 juni 2023 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2024 vast (o.a. indexeringsen rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Het daarop nog te actualiseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze beleidskaders en specifieke voornemens realistisch en uitvoerbaar zijn, en ook daadwerkelijk tot uitvoering kunnen komen. De beperking in de formatie-omvang én de huidige arbeidsmarkt vormen een reëel risico voor de continuïteit van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in de Perspectiefnota 2024, het Bestuursakkoord en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 3.1 Bedrijvigheid Bedragen x € 1.000 tariefstijging toeristenbelasting dekk.plan. 2020 corr. verhoging toeristenbelasting (alleen index) Eindtotaal
Gemeente Goirle – Begroting 2024
Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 13 V 13 V 13 V 13 V 8N 8N 8N 8N 5V 5V 5V 5V
43
Toelichting: Toeristenbelasting De tarieven voor toeristenbelasting zijn verhoogd met de index van 3,9% zoals die is vastgesteld door de raad op 20 juni 2023. De tarieven voor een overnachting komen dan uit op € 1,80 per persoon. De verhoging van de toeristenbelasting volgt daarmee niet het dekkingsplan 2020-2024. Volgens dit dekkingsplan zou de toeristenbelasting stapsgewijs worden verhoogd naar € 2,00. Op basis van het aangenomen amendement bij de begrotingsbehandeling 2023 zou de tariefsverhoging conform het dekkingsplan 2020 pas doorgevoerd worden nadat (op basis van een motie) met de sector nieuwe afspraken zijn uitgevoerd. Omdat die motie vanwege personele capaciteit en prioritering nog niet volledig is uitgevoerd, is de tariefverhoging naar € 2,00 p.p.p.n in 2024 niet ingevoerd, maar is uitsluitend de inflatiecorrectie verwerkt.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
44
Programma 4 Bestuur en organisatie Ambities en doelstellingen Strategische koers De beoogde koers die Goirle op de toekomst zal moeten voorbereiden, is in het bestuursakkoord 'Samen Bouwen' beschreven. Deze moet nog worden getoetst op haalbaarheid en realiseerbaarheid. Wij willen onze inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen meer betrekken bij wat we doen, samen met hen maken we onze gemeente toekomstbestendig. We stelden eerder een nieuwe visie en koers vast voor onze organisatie en werken sinds 2021 in een nieuwe structuur. We ontwikkelen de komende jaren door naar een flexibele en wendbare organisatie, met oog voor onze omgeving. We denken hierbij in mogelijkheden. Waar mogelijk werken we samen met organisaties en andere overheden. Onze dienstverlening draait om mensen. We communiceren begrijpelijk en zorgen dat we onze informatie op orde hebben. Waar mogelijk bieden we nieuwe technologische mogelijkheden aan om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren. We sluiten hierbij zoveel als mogelijk aan op landelijke standaarden en oplossingen.
Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor dit programma zijn dat de volgende organisaties: - Regio Hart van Brabant.
Thema-indeling De beoogde resultaten die moeten bijdragen aan realisatie van de doelstellingen hebben we in dit hoofdstuk aan de hand van de navolgende thema's geformuleerd: 4.1. Bestuur 4.2. Dienstverlening
Wat mag het kosten? 4. Bestuur en organisatie bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo programma Reserve-storting Reserve-onttrekking Resultaat
Gemeente Goirle – Begroting 2024
Realisatie Begr. 2023 Begroting 2022 na wijz. 2024 2.309 2.473 2.594 358 255 360 1.951 N 2.218 N 2.234 N 74 2.025 N 2.218 N 2.234 N
Meerjarenraming 2025 2026 2027 2.661 2.748 2.841 364 389 394 2.298 N 2.359 N 2.446 N 2.298 N 2.359 N 2.446 N
45
Thema 4.1 Bestuur Te behalen resultaten • Bestuurskracht In de afgelopen jaren is het takenpakket van de gemeente veranderd. Vacatures die hierdoor zijn ontstaan blijken vaak moeilijk in te vullen, met name door krapte op de arbeidsmarkt en beperkte budgetten. Dit heeft negatieve gevolgen voor de werkdruk. Ook moet er vaak gebruik gemaakt worden van (relatief dure) extern ingehuurde medewerkers. Er wordt in 2023/2024 een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd in opdracht van de gemeenteraad. Het onderzoek zal elementen bevatten van een gemiddeld bestuurskrachtonderzoek (kerntakendiscussie, doelmatigheidsonderzoek) met tevens aandacht voor het kwalitatieve werkklimaat. Ook moet er duidelijkheid komen over de mate waarin er kosten bespaard kunnen worden, bijvoorbeeld op ziekteverzuim, externe inhuur of door taken af te stoten. • Bestuurlijke vernieuwing (Bestuursakkoord 2023-2026 Samen Bouwen) Waar het gaat om bestuurlijke vernieuwing willen we dichter bij de inwoners komen te staan. Van een overheid die enkel regels stelt en controleert gaan we naar een meer 'netwerkende' overheid. Dat betekent dat we meer ruimte aan de inwoners geven, bijvoorbeeld als het gaat om het kappen van een boom in de eigen tuin. Ook de gemeenteraad kan efficiënter werken.
Daarom laten we het tijdrovende vergaderen volgens het BOB-model (beeldvorming – oordeelsvorming – besluitvorming) los en stappen we over op een geactualiseerde versie van het ‘oude’ Raads- en Commissie-model. • Samenwerking Om de opgaven die op ons af komen te kunnen realiseren is samenwerking, voor een kleine gemeente als Goirle, een noodzaak. We werken op verschillende niveaus samen met diverse lokale en regionale partners. Op strategisch niveau werken we samen in de regio ‘Hart van Brabant’. Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO samenwerking). Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, voor zowel GHO als regio Hart van Brabant die vertaald is naar een - strategische uitvoeringsagenda voor duurzame samenwerking. De GHO samenwerking zal in 2024 verder geoptimaliseerd worden. In 2023 en 2024 verkennen wij met elkaar de mogelijkheden en onmogelijkheden om vooral slim met elkaar samen te werken en zo onze zelfstandigheid te kunnen behouden. • Representatie We geven aandacht aan jaarlijkse vieringen en herdenkingen waarbij we onze inwoners, jong en oud, betrekken. Herdenken wordt steeds belangrijker om de betekenis van vrede door te geven aan jongere generaties. In het najaar van 2024 en in mei 2025 herdenken we 80 jaar bevrijding. We willen hier aandacht aan geven en initiatieven uit de samenleving steunen.
Ook hebben we aandacht voor lief en leed van onze burgers. Inwoners die zich op een bijzondere manier hebben ingezet voor onze samenleving dragen we voor om in aanmerking te komen voor een gemeentelijkeof Koninklijke onderscheiding. Bij ‘Lief en leed’ zien we een toename van huwelijksjubilea en 100 jarigen waar we aandacht aan willen geven. Met de jeugdburgemeester zorgen we voor participatie van jongeren bij het gemeentebestuur.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
46
Indicatoren 4.1 Bestuur BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)
Gemeente Goirle Geheel Nederland Eenheid 2020 2021 2022 2020 2021 2022
Lokale indicatoren
2020 2021 2022 2020 2021 2022 Eenheid 1 Waardering van de samenwerking met inwoners Cijfers 6.11 6.06 Legenda: 1 Waardering samenwerking: het gemiddelde cijfer dat inwoners geven voor de samenwerking met inwoners en organisaties en de mate waarin zij worden betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van beleid (waarstaatjegemeente.nl)
Wat mag het kosten? 4.1 Bestuur bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo
Realisatie Begr. 2023 Begroting 2022 na wijz. 2024 1.776 1.752 1.950 65 1.712 N 1.752 N 1.950 N
Meerjarenraming 2025 2026 2027 1.992 2.053 2.127 1.992 N 2.053 N 2.127 N
De raad stelde op 20 juni 2023 de financiële uitgangspunten voor de begroting 2024 vast. (o.a. indexeringsen rentepercentages). De financiële consequenties daarvan zijn in deze themaraming opgenomen. Daarnaast bevat de themaraming ook beleidsvoornemens. Een deel daarvan vindt zijn oorsprong in het bestuursakkoord 'Goirle: Samen Bouwen’. Het daarop nog te actualiseren Uitvoeringsprogramma van het college moet uitsluitsel geven of deze beleidskaders en specifieke voornemens realistisch en uitvoerbaar zijn, en ook daadwerkelijk in 2024 tot uitvoering kunnen komen. De beperking in de formatie-omvang én de huidige arbeidsmarkt vormen een reëel risico voor de continuïteit van het reguliere werk en de ambities uit het bestuursakkoord. Verwerkte beleidsvoornemens Deze vinden hun oorsprong in de Perspectiefnota 2024, het Bestuursakkoord en nieuw beleid op basis van actuele ontwikkelingen. Thema 4.1 Bestuur Bedragen x € 1.000 Bestuurskrachtonderzoek t.b.v. formatie-omvang Eindtotaal
Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 50 N 50 N -
Toelichting: Bestuurskrachtonderzoek (bron: Bestuursakkoord 2023 – 2026 Samen Bouwen) Op grond het Bestuursakkoord verrichten we in 2024 een bestuurskrachtonderzoek.
Gemeente Goirle – Begroting 2024
47
Thema 4.2 Dienstverlening Te behalen resultaten • Vernieuwing website De gemeentelijke website is de spil van de digitale dienstverlening van onze gemeente. De huidige website voldoet niet meer. Een nieuwe website ondersteunt bezoekers beter: ze kunnen hun doel (bijvoorbeeld iets aanvragen, een afspraak maken of informatie opzoeken) makkelijk bereiken. De techniek voldoet aan de moderne tijd. Een nieuwe website voldoet natuurlijk ook aan de eisen die de rijksoverheid aan de digitale dienstverlening van gemeenten stelt. We presenteren de nieuwe website in januari 2024. • Servicenormen We vinden de mening van onze inwoners over dienstverlening belangrijk. We hebben daarom een aantal servicenormen vastgesteld. Via een RIB is de gemeenteraad daarover geïnformeerd. Het jaar 2024 gebruiken we als nulmeting en we rapporteren hierover in de jaarrekening 2024. In 2025 gebruiken we deze ervaringsgegevens als uitgangspunt voor het bepalen van de lokale indicatoren. • Wet open overheid (Woo). Per 1 mei 2022 is er een inspanningsverplichting om een aantal categorieën actief te publiceren. Er is nog geen Koninklijk Besluit genomen voor het verplicht actief publiceren. We voldoen hier nog niet volledig aan. We werken aan een voorstel voor het versnellen van het uitvoeren van de Woo en het op orde brengen van de informatiehuishouding.
We gebruiken hiervoor de vanuit het Rijk beschikbaar gestelde Woo-middelen. • Verkiezingen In juni 2024 zijn de verkiezingen voor de leden van het Europees Parlement. Een half jaar van te voren starten we met de voorbereiding van deze verkiezingen. Ons doel hierbij is dat zoveel mogelijk inwoners op een makkelijke en toegankelijke manier hun stem uit kunnen brengen.
Indicatoren 4.2 Dienstverlening BBV-Indicatoren (Bron: waarstaatjegemeente.nl)
Eenheid
Gemeente Goirle 2020 2021 2022
Geheel Nederland 2020 2021 2022
Lokale indicatoren Online aangevraagde producten en diensten in 1 relatie tot het aantal baliebezoeken 2 Direct dienstverlening
Eenheid
2020
2021
2022
2020
2021
2022
%
35
37.6
66
n.b.