agendapunt 06. Jaarrekening 2020
Tekst van het document
56
Weerstandscapaciteit We hebben ervoor gekozen om een norm voor de weerstandscapaciteit van 100% van het benodigde weerstandsvermogen te hanteren. Op basis van de geïdentificeerde risico’s op de peildatum van de jaarrekening 2020 betekent dit een norm weerstandsvermogen van minimaal € 11,6 miljoen. Met een positief verschil, de vrije ruimte, van € 12,7 miljoen voldoet de gemeente Goes op dit moment aan deze norm. De begrote weerstandscapaciteit is daarmee voldoende om als dekking te kunnen fungeren voor de geïdentificeerde risico’s. Naast de bovenstaande risico’s kennen we nog risico’s in de bouwgrondexploitaties en in het sociaal domein. Voor deze risico’s bestaan aparte risicoreserves en wordt de benodigde weerstandscapaciteit op een andere manier bepaald. Dit betekent dat de risico’s én de reserves geen onderdeel uitmaken van de bovenstaande beoordeling van de vrije ruimte binnen de weerstandscapaciteit. De functie en uitgangspunten van de reserves (ook de nieuwe reserve sociaal domein) zijn toegelicht in de nota “Reserves en voorzieningen”. Zoals aangegeven in de inleiding zijn de risico’s van de coronacrisis geen onderdeel van de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement. De risico’s van de coronacrisis zijn onderdeel van de paragraaf coronacrisis.
In die paragraaf worden de risico’s van de coronacrisis financieel gemaakt en vergeleken met de vrije ruimte in het weerstandsvermogen zoals die in deze paragraaf wordt berekend. Norm weerstandscapaciteit Zoals aangegeven hanteren we een structureel systeem van risicomanagement. Hiermee inventariseren we periodiek de risico’s van de organisatie. Met de vastgestelde risicomethodiek beoordelen we de risico’s op uniforme en objectieve wijze en schatten we de kans en het gevolg van een risico in. Voor de jaarrekening 2020 leidt de inventarisatie ertoe dat we ongeveer 130 risico’s zien voor onze organisatie. Op basis van de hierboven toegelichte risicomethodiek betekent dit dat we uitgaan van € 10.516.000 als norm voor de weerstandscapaciteit. De norm voor weerstandscapaciteit kent de volgende opbouw:
Opbouw norm weerstandscapaciteit Reguliere onderdelen: - ondersteunende activiteiten - beleidsactiviteiten - organisatiebreed Bijzonder onderdelen - grondexploitatie - sociaal domein - verbonden partijen (GR-en) - garantstellingen - projecten Totaal
Bedragen x € 1.000 698 4.032 2.345 n.v.t. n.v.t. 3.083 1.301 114 11.573
Norm weerstandscapaciteit sociaal domein Voor de risico's van het sociaal domein is een aparte risicoreserve gevormd. Daardoor maken de risico’s van het sociaal domein geen onderdeel meer uit van de inventarisatie van de risico's als onderdeel van het risicomanagement. In het raadsvoorstel van 9 juli 2020 zijn de uitgangspunten voor de reserve sociaal domein herijkt. Het uitgangspunt voor de reserve sociaal domein is dat er een dekkingsgraad is van 7,5% van het gehele programma sociaal domein. De minimale hoogte van de reserve is factor 1, dit is gelijk aan het opvangen van de risico’s voor 1 jaar. Het maximum van de reserve is 2,5, dit is gelijk aan het opvangen van de risico’s voor 2,5 jaar. De voeding van de reserve sociaal domein komt uit de overschotten in de exploitatie van het sociaal domein, totdat het maximum is bereikt. De onttrekking aan de reserve komt uit de tekorten in de exploitatie van het sociaal domein, totdat het minimum is bereikt. Als de reserve onder het minimum komt, wordt deze aangevuld vanuit de algemene reserve. In 2020 hebben we een aanvulling vanuit de algemene reserve in de reserve sociaal domein gestort van € 982.000 waarmee we nagenoeg aansluiten bij de minimumnorm zoals we die voor de reserve sociaal domein berekenen.
57
Berekening norm weerstandscapaciteit sociaal domein Programma sociaal domein Afdekkingspercentage 7,5% Omvang reserve sociaal domein (minimaal factor 1 , maximaal factor 2,5) Reserve sociaal domein stand 31 december 2020 Aanvulling vanuit algemene reserve Reserve sociaal domein jaarrekening 2020
(bedragen x 1.000) Minimaal Maximaal 65.758 4.932
12.330 4.028 982 5.010
Norm weerstandscapaciteit bouwgrond De risico's van de bouwgrond maken geen onderdeel uit van de risico-inventarisatie die uitgevoerd wordt om de norm van het weerstandsvermogen te bepalen. Daar staat tegenover dat ook de reserve bouwgrond niet wordt meegenomen in het bepalen van de weerstandscapaciteit. De risico's van de bouwgrond worden op een andere wijze bepaald. De risico's en het weerstandsvermogen van de bouwgrond worden beschreven in de paragraaf grondbeleid. De reserve bouwgrond bedraagt op peildatum 31 december 2020 € 7.500.000. Hierop rust nog wel een claim van € 3.397.000 voor het bouwgrondcomplex bedrijvenpark Deltaweg. Zoals de risico’s van de bouwgrond geen onderdeel uitmaken van de risico-inventarisatie maakt ook de reserve bouwgrond geen deel uit van het weerstandsvermogen. Verloop weerstandscapaciteit In onderstaande grafiek is het verloop van het weerstandsvermogen en de norm van de weerstandscapaciteit voor de jaren 2017 tot en met 2020 weergegeven. Het blauwe vlak laat zien wat het weerstandsvermogen boven de norm van de weerstandscapaciteit uitkomt, de zogenaamde vrije ruimte van het weerstandsvermogen. De grafiek laat zien dat de vrije ruimte ten opzichte van de norm van de weerstandscapaciteit ten opzichte van het jaar 2019 iets is gedaald.
Maar omdat de vrije ruimte nog op € 12,7 miljoen uitkomt, is de weerstandsbuffer op peildatum 31 december 2020 nog meer dan voldoende aanwezig.
30.000 Weerstands- capaciteit
Bedragen x € 1.000
25.000
Norm weerstandsvermogen
20.000 15.000 10.000 5.000 -
2017
2018
2019 Jaren
2020
58
Overzicht weerstandscapaciteit jaarrekening 2020 Berekening weerstandscapaciteit
(bedragen x 1.000)
Jaarlijkse exploitatie Onbenutte belastingcapaciteit in 2020: Belastingen en heffingen Totale onbenutte belastingcapaciteit
1.136
1.136
Resultaat 2020: Resultaat jaarrekening 2020 Weerstandscapaciteit exploitatie
804
Vermogenssfeer (na verwerking claims) Beschikbare algemene reserve - minus claims algemene reserve
24.470 -6.208
Beschikbare bestemmingsreserve majeure projecten - minus claims reserve majeure projecten
19.350 -17.291
Beschikbare bestemmingsreserves - minus claims bestemmingsreserve
1.940
18.262 2.060
2.003 0
2.003 p.m.
Stille reserves Weerstandscapaciteit vermogen
22.325
Totaal weerstandscapaciteit
24.265
Norm weerstandsvermogen Op basis van risico inventarisatie geldt een norm van
11.573
Vrije ruimte t.o.v. de norm
12.692
Kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht het opnemen van een set financiële kengetallen in de gemeentebegrotingen en jaarrekeningen. Het gaat om de kengetallen voor netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio, structurele exploitatieruimte, belastingcapaciteit en grondexploitatie. De kengetallen moeten zicht geven op de financiële positie van de gemeente en de mogelijkheid bieden om gemeenten onderling te vergelijken. Kengetallen jaarrekening 2020 Jaarrekening
Begroting
Jaarrekening
Kengetal
2019
2020
2020
Netto schuldqoute (excl. correctie verstrekte leningen)
87%
101%
81%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
81%
89%
75%
Solvabiliteitsratio
28%
30%
27%
Grondexploitatie
2%
7%
-1%
Structurele exploitatieruimte
1%
2%
0%
Belastingcapaciteit
93%
94%
91%
Beoordeling kengetallen In de tabel kengetallen van jaarrekening 2020 laat het kengetal netto schuldquote net als in jaarrekening 2019 zien dat het lager uitvalt dan waar we bij de begroting van waren uitgegaan. In jaarrekening 2019 hebben we toegelicht dat het “noemer” effect, de hogere baten in 2019, geleid heeft tot een daling van het kengetal schuldquote. Dit zien we ook weer terug in 2020. We zien dat we in 2020 ongeveer € 11,4 miljoen meer aan vaste schulden hebben dan in 2019. In begroting 2020 was rekening gehouden met een stijging van € 16 miljoen. Dit verklaart deels de lagere schuldquote in 2020. Het eerdergenoemde “noemer” effect laat zien dat de totale baten ongeveer € 7,5 miljoen hoger zijn dan in 2019. Ook het vlottende deel van de schulden, het meer kortdurende deel van de schulden, is lager op balansdatum 31 december 2020 dan in vergelijking met het voorgaande jaar.
59 De wijze van berekenen van de netto schuldquote van 81% voor jaarrekening 2020 sluit aan bij de berekening van de VNG stresstest. Wij zitten met een percentage van 81%, net als in de vorige jaarrekening in de door de VNG bepaalde “groene zone”. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn om aan onze verplichtingen te voldoen. We kunnen in hoofdlijn stellen dat hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de financiële weerbaarheid van onze gemeenten. De solvabiliteitsratio voor jaarrekening 2020 komt uit op 27%, vergelijkbaar met deze ratio in jaarrekening 2019. De belastingcapaciteit laat met een waarde van 91% in jaarrekening 2020 zien dat we onder het landelijke gemiddelde zitten met onze tarieven. Het betreft hier de tarieven OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. We zien hier dat het percentage weer iets lager uitkomt dan in de vorige jaarrekening, dit is vooral het gevolg van de terughoudendheid in het verhogen van de gemeentelijke belastingen. Waar mogelijk wordt uitgegaan van de indexering van de tarieven. Het kengetal structurele exploitatie ruimte geeft aan of we na eliminatie van de incidentele baten en lasten ook nog een sluitende begroting hebben. Hiervoor moet dit kengetal een positieve waarde hebben. Het kengetal in de bovenstaande tabel laat zien dat dit met -2% niet het geval is.
Dit laat zien dat het positieve resultaat van jaarrekening 2020 voor een belangrijk deel bepaald wordt door incidentele opbrengsten en mutaties met reserves. We kunnen concluderen dat op basis van de kengetallen van jaarrekening 2020 we weer een iets beter beeld laten zien dan in de vorige jaarrekening. Met name het kengetal schuldquote laat een betere (is lagere) waarde zien. Samen met de beschikbare ruimte in ons weerstandsvermogen, laat de jaarrekening 2020 op balansdatum 31 december 2020 een financieel gezonde situatie zien. Daar staat tegenover dat de structurele begrotingsruimte op de peildatum 31 december 2020 0% is. Dit geeft aan dat het structurele begrotingsevenwicht onder druk staat. Dit zagen we terug bij de behandeling van begroting 2021.
60
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen De gemeente is de beheerder van de openbare ruimte. De openbare ruimte is van en voor iedereen. Door het open karakter vinden in deze ruimte veel van de dagelijkse activiteiten plaats zoals wonen, werken en recreëren. De inrichting bestaat in hoofdzaak uit kapitaalgoederen in de vorm van wegen, riolering, groen, speelvoorzieningen, verlichting en openbare gebouwen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en de staat van onderhoud waarin zij verkeren is bepalend voor het voorzieningenniveau en voor de jaarlijkse lasten. Ambities huidige bestuursperiode In het collegeprogramma 2018-2022 “Vol vertrouwen vooruit!” is een aantal uitgangspunten en ambities op het gebied van verbonden partijen benoemd. De belangrijkste bestuurlijke uitgangspunten zijn: • We richten de openbare ruimte klimaatbestendig in. We pakken de grootste knelpunten op korte termijn aan en nemen de rest mee in de reguliere onderhoudsplanning. • Al het gemeentelijk vastgoed is in 2035 energieneutraal, indien technisch mogelijk. Onderhoud via voorzieningen Bijna alle nieuwe aanleg van infrastructuur (wegen, water, riolering, groen en openbare verlichting) wordt gerealiseerd (en gedekt) door de bouwgrondexploitatie.
Dat betekent dat het realiseren van die kapitaalgoederen ineens wordt afgeschreven uit de opbrengst van de verkoop van bouwrijpe grond en (dus) niet op de balans voorkomen. Groot onderhoud wordt niet geactiveerd. Middels de gevormde voorzieningen streven we naar kostenegalisatie, omdat deze kosten onderhevig zijn aan jaarlijkse fluctuaties. Dat betekent dat jaarlijks voor de verschillende kapitaalgoederen een reëel bedrag als onderhoudsnorm in de begroting wordt opgenomen. De werkelijke groot onderhoudsuitgaven worden ten laste van die voorzieningen gebracht. Door deze systematiek komen in de gemeentebegroting geen pieken en dalen voor en worden de pieken in de jaarlijkse onderhoudsuitgaven opgevangen binnen de voorziening. Voor elke voorziening moet de gemeente beschikken over een beheersprogramma waarin de gewenste kwaliteit tot uitdrukking is gebracht en waarin al het cyclische onderhoud wordt gepland en financieel vertaald. Door de gegevens zowel voor- als nacalculatorisch bij te houden, ontstaat continue een actueel beeld van de gang van zaken en kunnen de effecten in de prognoses van de onderhoudsvoorzieningen en zo nodig in de jaarlijkse genormeerde storting worden vertaald. De voorzieningen hebben ieder jaar een tenminste neutrale stand. Er wordt geen rente aan de voorzieningen toegevoegd.
In artikel 44 van het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) is geregeld in welke gevallen een voorziening wordt gevormd. Daaruit vloeit voort dat het vormen van een voorziening of een dotatie aan een reeds bestaande voorziening als een last in het betreffende begrotingsjaar moet worden beschouwd. De aanwending van een gedeelte van een voorziening wordt rechtstreeks ten laste van de voorziening geboekt. In de toelichting op de balans is een overzicht opgenomen van het verloop van de verschillende voorzieningen. De uitgaven voor regulier onderhoud van de openbare ruimte worden rechtstreeks in de exploitatie verantwoord (zie eind van deze paragraaf). Voor de diverse beheerplannen geldt het volgende schema:
Looptijd t/m
Financiële vertaling in begroting
Achterstallig onderhoud
Ja, 2005
Onbepaald
Ja
Nee
Wegen
Ja, 2019
2024
Ja
Nee
Havens, sluis en bruggen
Ja, 2020
2024
Ja
Nee
Riolering
Ja, 2013
2020
Ja
Nee*1
Civieltechnische kunstwerken
Ja, 2019
2024
Ja
Nee
Groen
Ja, 2020
2025
Ja
Ja*2
Ja, 2016 Nee (er is wel een werkdocument)
2020
Ja
Nee
Ja
Nee
Beheerplannen
Door de raad vastgesteld d.d.
Integraal Beheer Goes (IBORG)
Gebouwen Openbare verlichting
*1: Dit wordt met het nieuw op te leveren Gemeentelijk rioleringsplan in het 2e kwartaal van 2021 geactualiseerd. *2: Dit is in het nieuwe groenbeheerplan opgenomen en wordt in de komende planperiode weggewerkt. Toelichting op de voorzieningen
61 Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen Ten laste van deze voorziening worden uitgaven gedaan voor het groot onderhoud aan de gemeentelijke panden. De jaarlijkse voeding is gebaseerd op het totale onderhoudsplan voor alle gemeentelijke gebouwen. In het Meerjarig onderhoudsplan (MJOP) zijn zowel onderhoud als grote renovaties en vervangingen geraamd. Voor grote investeringen, renovaties en opwaardering zal specifiek geld worden aangevraagd aan de hand van een 4-jaarlijkse investeringsplanning die jaarlijks bij de begroting wordt aangeboden. In 2020 zijn het grootste deel van de gemeentelijke panden en objecten welke vallen binnen de voorziening onderhoud opgenomen, geactualiseerd en verwerkt in het beheersysteem. Afronding vindt plaats in de eerste helft van 2021. Het gebouwenonderhoudsplan kijkt 20 jaar vooruit met een jaarlijkse monitoring en om de 4 jaar een bijstelling. De bijstelling van het gebouwenonderhoudsplan was voorzien in 2020, maar wordt uitgesteld tot het moment dat de routekaart voor verduurzaming van het vastgoed wordt vastgesteld. Hierna zal het gebouwenonderhoudsplan samen met de verduurzamingsopgave als één integraal duurzaam meerjarig onderhoudsplan worden aangeboden voor vaststelling. Tot die tijd blijft het vigerende onderhoudsplan van kracht.
De systematiek waarop het onderhoud van de gebouwen is gebaseerd, is als volgt: • De onderhoudsbehoefte is geïnventariseerd aan de hand van inspecties op basis van conditiemeting. Uitgangspunt is dat de inspecties om de 4 jaar herhaald worden; • Het vastgoed wordt onderhouden volgens het vastgestelde conditieniveau 3-4 (redelijk tot matige staat). Per gebouw volgen de onderhoudshandelingen uit het beheerprogramma. Er wordt bepaald welk onderhoud per jaar uitgevoerd dient te worden. Na vaststelling van de begroting wordt jaarlijks een onderhoudsplan voor de ten laste van de voorziening uit te voeren onderhoudswerken aangeboden aan het College. • Bij tussentijdse mutaties in de vastgoedportefeuille (aankoop, afstoot, conditieniveau- of gebruikswijzigingen) worden gelijktijdig de consequenties voor het beheer en onderhoud in de dotatie meegenomen in de besluitvorming over de betreffende vastgoedmutatie (volgens de vastgestelde spelregels vastgoed). Voorziening onderhoud wegen In 2019 is het beheerplan wegen vastgesteld tot en met 2024. De voorziening wegen dient om pieken in het groot onderhoud aan de wegen op te kunnen vangen. Ten laste van deze voorziening worden uitgaven gedaan voor het groot onderhoud aan de bestaande wegen.
De voorziening wordt jaarlijks gevoed op basis van een genormeerde storting, die gebaseerd is op het rekenmodel van de door de raad in 2005 vastgestelde nota Integraal Beheer Openbare Ruimte gemeente Goes (IBORG). Het beheerprogramma OBSURV genereert de maatregelen op basis van door derden uitgevoerde inspecties. De laatste inspectie heeft in 2020 plaatsgevonden. De uitgaven worden rechtstreeks ten laste van de voorziening gedaan. Voor de voorziening wegen wordt op basis van de tweejaarlijkse weginspecties met behulp van het beheersprogramma OBSURV een meerjarige basisplanning voor het onderhoud van de wegen opgesteld. De basisplanning wordt vervolgens jaarlijks gedetailleerd naar een concrete onderhoudsplanning voor het lopende jaar en de twee daaropvolgende jaren. De planning wordt integraal opgesteld in relatie met verkeersplannen, riolerings-, groenwerken, woningrenovaties en dergelijke. Jaarlijks vindt uitwerking plaats in een door het college vastgesteld jaarprogramma. Voorziening onderhoud haven, sluis en bruggen Deze voorziening is na de bouw van de nieuwe sluis gevormd om pieken in de onderhoudsuitgaven op te kunnen vangen. Doordat de sluis als onderdeel van de waterkering ook een veiligheidsvoorziening vormt, was dit een tweede beweegreden om een voorziening te vormen (met een voorziening zijn direct onderhoudsgelden beschikbaar bij eventuele calamiteiten).
Ten laste van deze voorziening worden uitgaven gedaan voor het onderhoud van de haven, kanaal en sluis. De voorziening wordt jaarlijks gevoed op basis van een genormeerde storting. De jaarlijkse voeding is gebaseerd op het geïnventariseerde onderhoud. In november 2020 is een nieuw Meerjarig onderhoudsplan vastgesteld tot en met 2025. Voorziening onderhoud rioleringen Deze voorziening is gevormd om het grillige verloop in de investeringen voor verbeteringswerken, groot onderhoud en vervanging van de rioleringen te financieren. Het gaat daarbij om het vrijverval rioolstelsel, het drukrioleringsstelsel en de randvoorzieningen Het reguliere klein onderhoud wordt in de exploitatie verantwoord. Jaarlijks wordt een deel van het rioleringstelsel gereinigd en geïnspecteerd. Het reinigings- en inspectie-interval van de riolering is 10 jaar. Het gemeentelijke verbreed rioleringsplan (vGRP) vormt het beleidskader voor de voorziening. De basisplanning uit het vGRP wordt jaarlijks gedetailleerd naar een concreet onderhoudsprogramma. Het gemeentelijke verbreed rioleringsplan is in de raadsvergadering van 25 oktober 2012 vastgesteld en loopt tot eind 2020. In 2020 is gestart met het opstellen van een nieuw GRP.
Hierin worden zowel de beheersmatige aspecten als de effecten van de klimaatverandering op het gebied van meer neerslag (kort, hevig, nat) opgenomen en vertaald naar een financiële opgave voor de komende 10 jaar. Vooruitlopend op het nieuwe GRP is aan de hand van een knelpunteninventarisatie in januari 2020 door uw raad besloten om extra middelen ter beschikking te stellen om een aantal benoemde acute knelpunten reeds op te pakken.
62 De meest urgente maatregelen zijn inmiddels uitgevoerd en de laatste maatregelen van deze lijst worden in de eerste helft van 2021 aangepakt. Voorziening civieltechnische kunstwerken De voorziening kleinschalige kunstwerken is ingesteld in 2005. In 2019 is het beheerplan voor de kleinschalige civiele kunstwerken vastgesteld tot en met 2024. De voorziening dient om pieken in het grootonderhoud aan de civieltechnische kunstwerken op te kunnen vangen. Ten laste van deze voorziening worden uitgaven gedaan voor het grootonderhoud. De voorziening wordt jaarlijks gevoed op basis van een genormeerde storting, die gebaseerd is op het rekenmodel van de door de raad in 2005 vastgestelde nota Integraal Beheer Openbare Ruimte gemeente Goes (IBORG). Het beheerprogramma IAsset genereert de maatregelen op basis van door derden uitgevoerde inspecties. De laatste inspectie heeft in 2020 plaatsgevonden. De uitgaven worden rechtstreeks ten laste van de voorziening gedaan. Voor de voorziening wordt op basis van de tweejaarlijkse inspecties met behulp van het beheersprogramma IAsset een meerjarige basisplanning voor het onderhoud opgesteld. De basisplanning wordt vervolgens jaarlijks gedetailleerd naar een concrete onderhoudsplanning voor het lopende jaar en de twee daaropvolgende jaren.
De planning wordt integraal opgesteld in relatie met wegen-, verkeersplannen, riolerings-, groenwerken, woningrenovaties en dergelijke. Jaarlijks vindt uitwerking plaats in een door het college vastgesteld jaarprogramma. Voorziening groenprojecten In 2020 is het beheerplan groen 2021 – 2025 vastgesteld. De voorziening dient om pieken in het grootonderhoud aan het groen op te kunnen vangen. Ten laste van deze voorziening worden uitgaven gedaan voor het grootonderhoud. De voorziening wordt jaarlijks gevoed op basis van een genormeerde storting, die gebaseerd is op het rekenmodel van de door de raad in 2005 vastgestelde nota Integraal Beheer Openbare Ruimte gemeente Goes (IBORG). Het beheerprogramma Obsurv genereert de maatregelen op basis van door derden uitgevoerde inspecties. De bomen worden risicogestuurd geïnspecteerd op basis van de VTA systematiek en het overige openbaar groen is niet geïnspecteerd en wordt in de komende jaren fasegewijs geïnspecteerd. De uitgaven worden rechtstreeks ten laste van de voorziening gedaan. De planning wordt integraal opgesteld in relatie met wegen-, verkeersplannen, rioleringswerken, woningrenovaties en dergelijke. Jaarlijks vindt uitwerking plaats in een door het college vastgesteld jaarprogramma.
Overige onderhoudsuitgaven Zoals eerder reeds is aangegeven, worden de uitgaven voor regulier onderhoud van de openbare ruimte rechtstreeks in de exploitatie verantwoord. Per onderdeel wordt dat hierna nader toegelicht. Openbare verlichting Openbare verlichting heeft tot doel om tijdens duister een veilige leef- en woonomgeving te bieden. De richtlijn voor openbare verlichting 2011 (ROVL 2011) is van toepassing. Doel is om de kwaliteit van het OVL-areaal te verbeteren, rekening houdend met kostenverlaging voor onderhoud en energieverbruik en vermindering van CO2-uitstoot. Standaardisatie van verlichtingsmaterialen is uitgangspunt en door toepassing van LED-verlichting en dimbare verlichting wordt bespaard op de energiekosten. Wijkgericht wordt omgebouwd naar LED. Het beheerprogramma Ireal genereert de maatregelen op basis van leeftijd en inspecties. De uitgaven worden deels uit de exploitatie en deels uit de investeringen gedaan. De planning wordt integraal opgesteld in relatie met wegen-, verkeersplannen, riolerings- en groenwerken, woningrenovaties en dergelijke. Jaarlijks vindt uitwerking plaats in een door het college vastgesteld jaarprogramma. Voor 2020 is er een bedrag van € 279.000 uitgegeven (excl. personeelskosten).
Openbaar groen Uitvoering van beheer en onderhoud van openbaar groen gebeurt op basis van vastgesteld beleid: het groenstructuurplan en het recent vastgestelde groenbeheerplan 2020-2025. Voor 2020 is op de exploitatie voor kleinschalig en grootschalig onderhoud een bedrag uitgegeven van € 1.764.000 exclusief personeelskosten. Regulier periodiek onderhoud rioleringen De gemeentelijke zorgplicht met betrekking tot riolering is vastgelegd in de Wet Milieubeheer, de waterwet, de beleidskaders van onder andere het Nationaal Bestuursakkoord Water en de Europese Kaderrichtlijn Water. De zorgplicht en taken zijn beschreven in het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) • Het beheer en onderhoud van vrijverval-riolering, drukriolering, rioolgemalen en randvoorzieningen voor de afvoer van afvalwater en regenwater binnen en buiten de bebouwde kom. • Zorgplicht voor het afvloeiende hemelwater afkomstig van bedrijfs- en particuliere percelen. • Zorgplicht ter voorkoming van structureel nadelige gevolgen van het grondwater.
63 Voor 2020 is op de exploitatie voor onderhoud rioleringen een bedrag uitgegeven van € 326.000, exclusief personeelskosten. Begraafplaatsen Betreft het uitvoeren van begrafenissen, van ruimingen, van herbegravingen en het uitvoeren van het onderhoud op de begraafplaatsen. Invulling hiervan vindt plaats binnen de bepalingen van de Wet op de Lijkbezorging of krachtens deze wet vastgestelde richtlijnen. Deze activiteiten vinden plaats op 9 begraafplaatsen. Voor 2020 is een bedrag van € 86.000 uitgegeven, excl. personeelskosten. Bruggen Betreft het beheren, onderhouden en bedienen van de beweegbare bruggen ten behoeve van de scheepvaart. De uitgaven worden rechtstreeks op de exploitatie verantwoord. Daaruit worden bekostigd: opheffen storingen, structureel klein onderhoud, 2x per jaar inspecties uitvoeren in verband met operationele functie en veiligheid. De uitvoering van grote onderhoudswerken aan bruggen gaat op basis van de meerjaren onderhoudsplanning.
64
Paragraaf bedrijfsvoering Inleiding Het gemeentebestuur heeft veel ambities. Om deze te realiseren is het van belang dat de gemeentelijke organisatie hiervoor goed is toegerust. In deze paragraaf lichten wij toe hoe onze organisatie hier invulling aan geeft en welke middelen hiervoor nodig zijn. Ook gaan we in op de informatiebeveiliging. Ambities komende bestuursperiode Missie en visie Onder het motto “Het overkomt ons niet, we initiëren het” blijven we management en organisatie doorontwikkelen. Kernwoorden hierbij zijn cultuurontwikkeling, leiderschap, duurzame inzetbaarheid en mobiliteit. Beleidsvoornemens voor de bedrijfsvoering
• -
-
-
-
-
-
•
Ontwikkelingen Personeel en Organisatie
Sturing op organisatieontwikkeling
In 2020 hebben we ook gebruik gemaakt van de A3 methodiek. We hebben een A3 plan opgesteld voor de komende twee jaar (2021 en 2022). De afdelingshoofden hebben begin 2021 ook een A3 plan per afdeling opgesteld. Door middel van de A3 methodiek controleren we of de zaken die we met elkaar hebben afgesproken, ook gehaald worden. Zo niet, dan kunnen we op tijd ingrijpen. GR de Bevelanden is bezig om haar E-HRM pakket te vervangen. De aanbesteding is in het eerste kwartaal van 2021 afgerond. In 2020 zijn veel voorbereidingen getroffen om deze belangrijke stap te doen. In 2020 is het programma Goes op maat tot een einde gekomen. Als onze financiën het toelaten, investeren we weer in nieuwe medewerkers. Eind 2020 zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor het starten met SPO (Strategische Personeelsontwikkeling). Als gevolg van Corona is besloten de start voorlopig uit te stellen. De verwachting is dat voor de zomer van 2021 de start van het programma is. Het inzetten van de talenten van onze medewerkers blijft namelijk erg belangrijk. Continue aandacht is van het grootste belang. In het afgelopen jaar is een Risico Inventarisatie en Evaluatie uitgevoerd voor het Stadskantoor en de kantoorwerkplekken van de Troelstralaan.
Ten aanzien van de Sluis en Bruggen en de Buitendienst was dit onderzoek al in een eerder stadium gebeurd, met de rapportage voor het Stadskantoor hebben we nu een goed beeld van mogelijke arbeidsrisico’s waarop actie ondernomen wordt. Ook is er in 2020 een nieuw Arbobeleid opgesteld. In de structuur van de organisatie is ook weer een belangrijke stap gemaakt door het inrichten van een nieuwe afdeling Dienstverlening. Deze afdeling is onstaan door de samenvoeging van de afdelingen V&H en Publiekszaken. Investeren in opleiden en ontwikkelen blijft een belangrijk speerpunt, vanuit de GR de Bevelanden is in 2020 een e-learning programma beschikbaar gekomen waarvan door alle medewerkers gebruik gemaakt kan worden. Het programma biedt op een laagdrempelige wijze toegang tot vele modules die bijdragen aan de ontwikkeling van medewerkers. 1 januari 2020 was ook de start van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren. Deze wet trekt de rechtspositie van ambtenaren zo veel mogelijk gelijk met de positie van werknemers in het bedrijfsleven. Het afgelopen jaar is hard gewerkt aan de uitwerking van de gevolgen van deze wet, en is onder andere het personeelshandboek met daarin alle lokale regelingen voor de medewerkers van de gemeente Goes vastgesteld. Leiderschapsontwikkeling Eigenaarsschap en verantwoordelijkheid nemen, staat hoog op de agenda in Goes.
De bedachte trainingen in de vorm van bijvoorbeeld spelvormen, zijn helaas in verband met Corona niet doorgegaan. Wel worden medewerkers en leidinggevenden continu gewezen op het belang van eigenaarschap. Overig In 2020 is opnieuw gebruik gemaakt van het generatiepact door Goese medewerkers. Hierdoor ontstaat ruimte om nieuwe medewerkers aan te trekken. In 2020 hebben weer diverse trainees zich ingezet voor Goes. Ontwikkelingen Dienstverlening, ICT en informatievoorziening Een vooruitstrevende gemeente met excellente dienstverlening. Een ambitieus doel maar juist vanwege de Coronacrisis extra belangrijk gebleken. Inwoners en ondernemers zijn nu meer dan ooit afhankelijk van ons als overheid. Door verregaande digitalisering en investeringen in collega’s en ruimte hebben wij een grote stap kunnen zetten naar het doel om een excellente dienstverlening te hebben. Bij meerdere dienstverleningsontwikkelingen zaten en zitten wij in de kopgroep. Onze flexibiliteit heeft ervoor gezorgd dat wij gedurende de crisis makkelijk konden op- en afschalen zowel met onze baliedienstverlening als onze online dienstverlening. Hierdoor hebben wij onze inwoners en ondernemers altijd tijdig en goed kunnen helpen met hun overheidszaken. Veel processen gaan nu voor meer dan 80% digitaal via goes.nl. Veel van onze doelen hebben wij gehaald. Chatbot* Guus is geïntroduceerd op goes.nl.
Livechat is geïmplementeerd, een nieuw Klantcontactcentrum is opgeleverd, als gemeente zijn wij aangesloten op WhatsApp
65 for Business, de digitale uitvaartagenda voor uitvaartondernemers is opgeleverd, de Europese aanbesteding nieuwe website CMS is doorlopen met de Bevelandse gemeenten en de voorbereidingen voor de Omgevingswet zijn ondanks alle Coronamaatregelen gewoon doorgegaan. Daarnaast zijn er met name voor ondernemers en instellingen een aantal nieuwe online diensten beschikbaar gekomen met eHerkenning die voorheen alleen beschikbaar waren voor mensen die op persoonlijke titel een aanvraag met DigiD deden. *) Een chatbot is een geautomatiseerde online gesprekspartner waarmee je een gesprek kan voeren. Deze kan aan de hand van vooraf bepaalde scripts antwoord geven op met name standaardvragen zoals openingstijden of hoe vraag ik een paspoort aan.
•
Ontwikkelingen Planning en Control De wetswijziging rechtmatigheidsverantwoording is, in tegenstelling tot de verwachting, niet in 2020 in de Kamer behandeld. Begin 2021 is formeel nog niet duidelijk of de wetswijziging ook daadwerkelijk met ingang van boekjaar 2021 van kracht wordt. Wij hebben de auditcommissie, college en management afgelopen jaar geïnformeerd en verkennend gekeken naar de mogelijke impact voor de gemeente Goes. Eind 2020 is gestart met het beschrijven van de controleprocessen. In het kader van de Corona-crisis is een monitoringsinstrument opgezet, waarbij de Coronarisico’s maandelijks zijn gemonitord. Tevens is een goede pilot gedraaid met het risicomanagementsysteem Naris, dit met het oog op de doorontwikkeling van het risicomanagement.
• Overige ontwikkelingen Juridische Zaken Het bevoegdhedenregister is in 2020 volledig geactualiseerd. De gemeenteraad heeft een nieuwe verbeterde subsidieverordening vastgesteld in 2021. Er zijn handleidingen, aanvraagformulieren die men online kan invullen en modelbrieven opgesteld. Er is ook een checklist voor medewerkers en alle medewerkers die subsidie verlenen, hebben een workshop gekregen. Communicatie Vanwege corona was het niet de tijd voor beurzen en congressen. Wel nemen we ambtelijk deel aan de werkgroep Zeeland Marketing en werken we samen met de Zeeuwse gemeenten. Corona was daarbij in 2020 hét thema. We zochten kansen binnen de mogelijkheden, zoals de online NYE live stream voor jongeren. Een initiatief van de gemeente Goes en omarmd door zeven andere Zeeuwse gemeenten. De arbeidscommunicatie en werving gericht op zorgpersoneel werd ook vanwege corona niet of nauwelijks uitgevoerd. Huisvesting Ook in 2020 is gewerkt aan het bieden van huisvesting die aansluit bij de wensen en eisen van de organisaties die gebruik maken van het Stadskantoor. Het KCC heeft een moderne nieuwe werkomgeving gekregen afgestemd op haar specifieke wensen en eisen. Daarnaast zijn de bestaande bureaus duurzaam omgebouwd naar flexibele zit-sta werkplekken en hebben we bestaande concentratiewerkplekken ingericht.
Tevens is gewerkt aan het mogelijk maken van de centrale huisvesting van GR de Bevelanden in het Stadskantoor van Goes. Tevens is in 2020 de werkomgeving corona proof ingericht, doormiddel van maatregelen met betrekking tot de 1,5 meter afstand, de persoonlijke hygiëne en beschermingsmiddelen. Inkoop In 2020 is er een geactualiseerd inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld. De uitvoering van dit beleid en de opvolging van de door de accountant aangedragen verbeterpunten zijn en worden met de hoogste prioriteit opgepakt. Het actieplan Maatschappelijk verantwoord inkopen heeft een looptijd tot en met 2021. In 2021 wordt het actieplan verder uitgevoerd en gemonitord. De aanschaf van een nieuw financieel systeem per 1 januari 2022 vergemakkelijkt de invoering van een verplichtingenadministratie. De invoering is mede afhankelijk van de capaciteit die beschikbaar is en de prioriteiten die worden gesteld. Informatiebeveiliging en privacy Conform het periodiek vast te stellen informatiebeveiligingsplan is in 2020 verder gewerkt aan het verbeteren van de informatieveiligheid en het voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Ten aanzien van informatieveiligheid geldt dat vanaf 2020 de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) hierbij het leidende normenkader is. In 2020 is op basis van de BIO nieuw strategisch Informatiebeveiligingsbeleid opgesteld.
Dit wordt aangevuld met nader, onderwerpspecifieke beleidsdocumenten op gebied van wachtwoorden, logische toegangsbeveiliging, back-up en recovery en patchmanagement. Er zijn in 2020 extra maatregelen genomen ter bescherming van de vertrouwelijkheid van informatie op papier. Zo is het clean desk beleid aangescherpt en is het proces van de interne postverwerking aangepast. Verder is een start gemaakt met de periodieke controle van de autorisaties voor het ICT-systeem. Op gebied van bewustwording is dit jaar aandacht besteed aan het herkennen van phishing mails, het gebruik van veilige e-mailvoorzieningen en het veilig omgaan met wachtwoorden. Extra aandacht is besteed aan het veilig thuiswerken vanwege de situatie rond Corona. Er hebben zich in 2020 geen grote beveiligingsincidenten voorgedaan. Drie kleine incidenten zijn in 2020 als datalek gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). In 2020 bleek computercriminaliteit zoals phishing, malware en hacks toe te nemen. Over acute en concrete dreigingen en maatregelen om deze te voorkomen zijn we in 2020 in toenemende mate door de Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten (IBD) geïnformeerd zodat maatregelen genomen konden worden om deze risico’s te mitigeren.
66 In het kader van de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) legt de gemeente op basis van zelfevaluatie en audits verantwoording af over informatieveiligheid. Het college doet dit voor 1 mei 2021 aan de landelijke toezichthouders. Medio juni zal de gemeenteraad uitvoeriger geïnformeerd worden over de resultaten van ENSIA 2020 met een notitie en de betreffende verantwoordingsrapportages.
67
Paragraaf verbonden partijen Algemeen De gemeente Goes heeft bestuurlijke en financiële belangen in een aantal verbonden partijen, die het beleid uitvoeren voor de gemeente. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als financieel belang heeft. Bij een bestuurlijk belang gaat het om het hebben van zeggenschap van de gemeente in een derde partij, hetzij omdat de gemeente een zetel in het bestuur heeft, hetzij omdat ze via aandelen mee kan stemmen. Van een financieel belang is sprake als de gemeente de middelen, die aan een partij ter beschikking zijn gesteld, niet terugkrijgt, niet terugkrijgt bij faillissement van die partij of indien financiële problemen bij de derde partij kunnen worden verhaald bij de gemeente. Een verbonden partij kan onder andere zijn een deelneming in een vennootschap, een gemeenschappelijke regeling, een stichting, een vereniging of een PPS (Publiek Private Samenwerking). Een verbonden partij kun je zien als één van de drie mogelijkheden waarmee de gemeente haar taken uitvoert (of laat uitvoeren) om haar doelstellingen te realiseren: door een eigen dienst, door een commerciële partij of door een verbonden partij.
Wijzigingen in verbonden partijen Ten opzichte van de Programmabegroting 2020 zijn de navolgende wijzigingen van toepassing op de verbonden partijen: • De activiteiten van Dataland B.V. zijn beëindigd en is daarom geen verbonden partij meer. Dit heeft tot gevolg dat de boekwaarde van € 1.800 onder de financiële vaste activa is afgewaardeerd naar nihil. De werkzaamheden zijn deels overgegaan naar de VNG (kennisbank, opleidingen e.d.). De vastgoedgegevens (vastgoedscanner, dataleveringen e.d.) zijn overgegaan naar het kadaster. • Stichting Goes Marketing is geen verbonden partij meer omdat er geen sprake meer is van een bestuurlijk belang vanuit de gemeente in deze stichting. • De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is toegevoegd aan de verbonden partijen omdat daarvoor lidmaatschapsgeld betaald wordt en er sprake is van zeggenschap middels de Algemene Leden Vergadering (ALV) Belang voor de raad Verbonden partijen zijn om de volgende drie redenen van belang voor de raad: 1. Via de verbonden partij moeten doelstellingen van de gemeente worden gerealiseerd 2. De gemeente loopt financiële risico’s 3. Er bestaan mogelijk bestuurlijk-organisatorische risico’s Het is van belang om bovenstaande informatie inhoudelijk inzichtelijk te hebben, zodat de raad in staat is om bestuurlijk verantwoord te kunnen handelen.
Beleidskader De volgende criteria gelden in de gemeente Goes als beleidskader voor de gemeentelijke deelnemingen in afzonderlijke rechtspersonen: Het deelnemen in een verbonden partij gebeurt alleen met het oog op het verrichten van een publieke taak; Participatie in een privaatrechtelijke rechtsvorm (NV, BV, VOF of CV) vindt uitsluitend plaats als onderzocht en gemotiveerd is waarom uitvoering van beleidsvoornemens niet in een publieke rechtsvorm kunnen plaatsvinden; De gemeenteraad bepaalt van geval tot geval tot welk bedrag het financiële belang in een privaatrechtelijke rechtsvorm strekt; Jaarlijks wordt bij de jaarstukken en de begroting of separate beleidsstukken aangegeven welke ontwikkelingen bij de verbonden partijen hebben plaatsgevonden of naar verwachting zullen gaan plaatsvinden; Vanuit het voorzichtigheidsprincipe wordt dividend uit deelnemingen verantwoord in het jaar van ontvangst. Ontwikkelingen Door de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) is een rapport opgesteld om te komen tot verbetering van de samenwerking van de Zeeuwse gemeenten met de Zeeuwse gemeenschappelijke regelingen. De gemeenteraden hebben de aanbevelingen hieruit overgenomen.
Daar waar het rapport van de VZG toeziet op het verbeteren van de samenwerking van de Zeeuwse gemeenten met de Zeeuwse gemeenschappelijke regelingen, hebben wij in 2021 een nota verbonden partijen aangeboden aan de gemeenteraad die met name betrekking heeft op het eigen beleid en afspraken met alle verbonden partijen van de gemeente Goes. Het is belangrijk om via de VZG en de eigen nota verbonden partijen afspraken te maken over het sturen op verbonden partijen. De gemeente Goes neemt deel aan verschillende verbonden partijen, waarbij de gewenste interne sturing en beheersing ook verschillend is.
68 Overzicht van de verbonden partijen van Goes In de begroting 2020 is een overzicht opgenomen van onze verbonden partijen. Conform de eisen van de BBV worden de verbonden partijen ingedeeld in de volgende verplichte categorieën: Gemeenschappelijke Regelingen (GR), Vennootschappen en Corporaties en tot slot Stichtingen en Verenigingen. In onderstaande lijst is de indeling conform BBV gehanteerd.
A. Gemeenschappelijke regelingen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.
De Betho Gemeentelijke Gezondheid Zorg (GGD) Zeeland Samenwerking de Bevelanden (GRdB) Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (RUD) Belastingsamenwerking SaBeWa Zeeland (SaBeWa) Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Zeeuwse Muziekschool (ZMS)
B. Vennootschappen en Corporaties 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Provinciale Zeeuwse Elektriciteit Maatschappij (PZEM NV) NV Economische Impuls Zeeland Goes Goed BV Deelgebieden de Goese Schans B.V. Verkoopmaatschappij de Goese Schans B.V. Coöperatieve Windvereniging Zeeuwind
C. Stichtingen en Verenigingen 1. 2. 3.
Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) Milieu Educatief Centrum Vereniging Nederlandse Gemeeeten (VNG)
Bijdrage aan programma 4 1, 4 1, 4 5 3,4 5 1 3 1 3 Bijdrage aan programma 1 2 2 3 2 2 2 Bijdrage aan programma 1 5 2
Hierna wordt nader ingegaan op de meest relevante ontwikkelingen per verbonden partij. Hierbij is per partij de door het BBV voorgeschreven informatie opgenomen, aangevuld met de aanbevelingen van de VZG. Bij de begroting 2020 zijn de aanbevelingen van de VZG verwerkt voor zover de informatie voorhanden is.
69
A. Gemeenschappelijke Regelingen 1 De Betho De Betho richt zich op het bieden van werk onder aangepaste omstandigheden aan de doelgroep van de sociale werkvoorziening en beschut werken en begeleidt werkzoekenden met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt, via maatwerktrajecten, naar – al dan niet gesubsidieerd – betaald werk. Namens de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, NoordBeveland, Reimerswaal en Tholen voert de Betho het restant van de voormalige Wet sociale werkvoorziening uit en spelen zij een ondersteunende rol voor wat betreft de Participatiewet. Hierbinnen staat de ontwikkeling van de werknemer centraal.
Deelnemers
Rechtsvorm en vestigingsplaats
Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal en
Gemeenschappelijke Regeling / Goes
Tholen Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Wethouder van der Reest
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 178.400
Vertegenwoordiging DB: Wethouder van der Reest Eigen Vermogen
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € 12.270.000
(2020) € 4.797.000
(2020) € 0
(2019) € 12.483.000
(2019) € 3.392.000
(2019) € 0
Ontwikkelingen /beleidsvoornemens Goes is eind 2020 samen met de afdeling WIZ van GR de Bevelanden gestart met het traject ‘Herijking integrale aanpak Participatiewet en Wet sociale werkvoorziening’, onderdeel van het ‘Koersdocument Participatiewet’ welke eind 2019 door de raad is vastgesteld. Dit traject is o.a. gericht op het stimuleren van nieuwe vormen van re-integratietrajecten in afstemming met de huidige aanbieders. De Betho is daarin een belangrijke samenwerkingspartner en wordt benaderd om hierin een bijdrage te leveren. Risico’s De deelnemende gemeenten dragen eventueel bij aan de verliezen van De Betho, die sterk afhankelijk zijn van de economische ontwikkelingen en de uitstroom van werkzoekenden naar betaald werk. De coronacrisis heeft in 2020 geen grote gevolgen gehad voor het resultaat, mede dankzij de extra ontvangen Rijksbijdrage en de gecontinueerde bedrijfsvoering (in aangepaste vorm). Voor 2021 worden de coronarisico’s ook niet hoog ingeschat.
2 Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) De GGD heeft als taak om de gezondheid van alle Zeeuwen te bewaken, te beschermen en te bevorderen. Dat is waar de GGD voor staat. De missie van de GD: samen weken aan een gezond en veilig bestaan en sluitende zorg voor burgers in Zeeland. Deelnemers
Rechtsvorm en vestigingsplaats
Alle 13 Zeeuwse gemeenten
Gemeenschappelijke Regeling / Goes
Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Wethouder van der Reest
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 1.561.171
Eigen Vermogen
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € nnb
(2020) € nnb
(2020) € nnb
(2019) € 3.897.516
(2019) € 2.236.000
(2019) € 620.738
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens 2020 heeft bij de GGD vooral in het teken gestaan van de crisisorganisatie rondom Corona. De programmalijn Veilig Thuis is nog steeds volop in ontwikkeling en wordt verder op orde gebracht, waardoor deze voldoet aan de door de inspectie gestelde eisen. Medio 2020 zijn door de Rijksoverheid extra middelen toegekend aan Veilig Thuis.
Risico’s De GGD is een gemeenschappelijke regeling van de 13 Zeeuwse gemeenten. De GGD voert de wettelijke taken uit op het gebied van publieke gezondheid. Financiële tegenvallers worden altijd verrekend met de deelnemende gemeenten, dat is een
70 blijvend risico binnen deze GR. Daarnaast loopt de gemeente door de open einde regelingen risico op de kosten voor de jeugdzorg. De kosten voor de jeugdzorg worden per individuele gemeente afgerekend.
3 Gemeenschappelijke Regeling de Bevelanden GR de Bevelanden staat voor Gemeenschappelijke Regeling de Bevelanden. Deze regeling is de basis voor een intensieve samenwerking tussen de vijf gemeenten uit de Bevelanden. Samenwerken gebeurt op de terreinen HRM, ICT en WIZ (Werk, Inkomen en Zorg). Namens de vijf gemeenten wordt uitvoering gegeven aan de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Participatiewet, de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening en de Wet, Werk en Bijstand. Deelnemers
Rechtsvorm en vestigingsplaats
Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal
Gemeenschappelijke Regeling / Goes
Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Wethouder van der Reest
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 7.460.000
Vertegenwoordiging DB: Burgemeester Mulder Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € 846.072
Eigen Vermogen
(2020) € 9.005.107
(2020) € 630.744
(2019) € 259.941
(2019) € 2.448.963
(2019) € 74.818 negatief
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens ICT: Door middel van de VDI (Virtual Desktop Infrastructuur) werkomgeving kunnen medewerkers tijd- en plaats onafhankelijk werken. Tijdens de coronacrisis is dit van enorme meerwaarde gebleken omdat het overgrote deel van de organisatie hierdoor heeft kunnen thuiswerken.Ook is een plan van aanpak opgesteld voor de ontwikkelslag van P&O. P&O zet het komende jaar verder in op het doorontwikkelen van SPP (Strategische Personeelsplanning). Met behulp van SPP worden toekomstige ontwikkelingen duidelijk en kunnen deze ontwikkelingen worden gespiegeld aan de huidige personeelspopulatie. In 2020 zijn een aantal trajecten verder opgestart. Enerzijds is er n.a.v. de blijvende stijging in de uitgaven Wmo in Q2 2020 door Berenschot gestart met het uitvoeren van een onderzoek teneinde meer grip te krijgen op deze uitgaven. In oktober is hiervan een rapport met aanbevelingen opgeleverd. Er zijn zorg-gerelateerde aanbevelingen gedaan, maar ook aanbevelingen rondom organisatiestructuur. Het advies is bijvoorbeeld om de taken van WIZ en SWVO (op de Wmo) met elkaar te integreren om zo uitvoering-beleid-inkoop/contractmanagement meer in samenhang te brengen; daarnaast is geadviseerd om de klantmanagers van WIZ functioneel te plaatsen bij de gemeentelijke toegangen voor het Sociaal Domein.
Eerste helft 2021 wordt de implementatie van de aanbevelingen verder geconcretiseerd. Verder is het plan van aanpak WIZ voor verbetering van de dienstverlening in uitvoering, waarbij er ook bestuurlijk aandacht is gevraagd voor mogelijke bezuinigingsvoorstellen aangezien de financiële ontwikkelingen zowel bij de WMO als op de participatiewet nog steeds heel zorgelijk zijn. Risico’s De gemeente draagt bij in een eventueel nadelig saldo, zowel qua bedrijfsvoering als op uitvoering van werkzaamheden. De financiële zorgen zijn groot en deze zijn door COVID-19 en de uitwerking daarvan op de WMO- en Participatiewetkosten zeker niet minder geworden in 2020. Het Rijk heeft hier ook bij diverse circulaires extra impulsmiddelen beschikbaar gesteld, maar of deze toereikend zijn voor nu en in de toekomst is nog ongewis.
4 Openbaar Lichaam Afvalstoffenheffing Zeeland (OLAZ) OLAZ behartigt de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers op het gebied van de afvalstoffenverwijdering. Hiermee voert het OLAZ o.a. taken uit als de zorg voor de verwijdering van afvalstoffen, het adviseren van de deelnemers over het uitvoeren van relevante bepalingen van de Wet milieubeheer en het vaststellen van de tarieven voor de verwijdering van afvalstoffen en het beheer van de milieustraten, Daarnaast geeft het OLAZ voorlichting op het gebied van afvalpreventie en verwijdering. Deelnemers
Rechtsvorm en vestigingsplaats
Alle 13 Zeeuwse gemeenten
Gemeenschappelijke Regeling / Kapelle
Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
71 Vertegenwoordiging AB: Wethouder Pille Eigen Vermogen
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): niet beschikbaar
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € 473.667
(2020) € 10.496.650
(2020) € 61.192
(2019) € 412.475
(2019) € 9.972.638
(2019) €51.898
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens De ZRD heeft aanpassingen verricht op de milieustraten inzake het meer gescheiden kunnen inzamelen van het aangeboden grof afval naar aanleiding van veranderingen in wet- en regelgeving. Een voorbeeld hiervan is het mogelijk maken van de aparte inzameling van PPS (piepschuim). Daarnaast is een eerste verkenning en analyse uitgevoerd voor mogelijkheden tot het samenvoegen van milieustraten per regio en mogelijkheden voor kringloopcentra. Onderdeel van deze verkenning betrof tevens de optie tot invoering van toegangscontrole op de milieustraten, met als doel bedrijfsafval en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Dit heeft eveneens een relatie met het terugdringen van de hoeveelheid grof huishoudelijk afval op de milieustraat. Voornoemde onderzoeken krijgen nadere verdieping in 2021. In 2020 hebben er een aantal ongelukkige incidenten plaatsgevonden op de milieustraten met letsel als gevolg. Dit heeft ertoe geleid dat de verzekeraar aanvullende eisen stelt voor het beheer van de milieustraten in de vorm van extra veiligheidsmaatregelen en het plaatsen van hekwerk. Hier zal in 2021 uitvoering aan worden gegeven en nadere kosten opleveren. Tot slot is te noemen dat de totale hoeveelheid afval is toegenomen vanwege de Coronacrisis en de geraamde tonnages afval zodoende hoger zijn uitgevallen.
Ook zijn er kosten gemaakt voor de inzet van verkeersregelaars om de grote hoeveelheid bezoekers van de milieustraten in goede banen te leiden. Deze laatste twee kostenposten zijn opgevoerd op de Coronapost. Risico’s Bijdrage in eventueel exploitatietekort.
5 Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) Het RBL ziet toe op de naleving van de leerplichtwet voor jongeren tot 18 jaar en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten voor jongeren tot 23 jaar. RBL helpt jongeren, ouders en scholen bij het oplossen van problemen die een succesvolle schoolcarrière belemmeren. We stimuleren jongeren een startkwalificatie te halen en bieden begeleiding en advies. Deelnemers
Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal,
Gemeenschappelijke Regeling / Goes
Schouwen-Duiveland en Tholen Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Wethouder de Goffau
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 96.183
Eigen Vermogen
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € nvt
(2020) € nvt
(2020) € 57.170 negatief
(2019) € nvt
(2019) € nvt
(2019) € 31.317 negatief
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens RBL heeft een begrotingswijziging voorgelegd aan het AB RBL, waarin zij om extra middelen vroeg om de preventieve taken te kunnen blijven uitvoeren. Deze begrotingswijziging is niet gehonoreerd. Hierdoor volgde een bezuiniging, vooral op preventief vlak is gesneden in de taken. De wettelijke taken worden blijvend uitgevoerd. Er wordt nu gemonitord wat het betekent voor de ondersteuning aan scholen en kinderen dat de preventieve taken van RBL zijn weggevallen en wat de mogelijke consequenties zijn (positief en negatief). Risico’s Goes is centrumgemeente voor deze wettelijke taak. De jaarcijfers zijn verwerkt in onze jaarrekening. Het risico blijft beperkt tot maximaal de jaarlijkse bijdrage.
6 Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) RUD Zeeland voert namens de gemeenten, de provincie en het waterschap de taken vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu en natuur uit. RUD Zeeland werkt daardoor samen met gemeenten, de provincie en het
72 waterschap aan een schone en veilige werk- en leefomgeving. Deelnemers
Rechtsvorm en Vestigingsplaats
13 Zeeuwse gemeenten, Provincie Zeeland, Waterschap
Gemeenschappelijke Regeling / Terneuzen
Scheldestromen Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Burgemeester Mulder
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 613.939
Eigen Vermogen
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € 1.596.642
(2020) € 1.749.494
(2020) € 451.000
(2019) € 1.438.783
(2019) € 1.749.494
(2019) € 490.723
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens
Het is nog steeds (bestuurlijk) de wens om de P*Q systematiek in te voeren en dan afrekenen op stuksniveau. (De gemeente betaalt dan nog alleen maar voor de werkelijk afgenomen producten). Dat is op korte termijn nog niet verantwoord en realiseerbaar. Daarom is gekozen voor een tussenstap; Afrekenen op uren. Vanaf 2021 rekent iedere deelnemer af per uur. De RUD treft voorbereidingen voor de implementatie van de Omgevingswet. Verder wordt onderzocht of en hoe nadere samenwerking met de GGD en de VRZ vormgegeven kan worden. Risico’s Bijdrage in eventueel exploitatietekort.
7 GR Belastingsamenwerking SaBeWa Zeeland SaBeWa (Samenwerking belastingen en waardebepaling) Zeeland is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten en het Waterschap. SaBeWa Zeeland heft en int belastingen. Deelnemers
Rechtsvorm & Vestigingsplaats
Goes, Hulst, Reimerswaal, Tholen, Borsele, Sluis, Terneuzen,
Gemeenschappelijke Regeling / Terneuzen
Kapelle en Waterschap Scheldestromen Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Wethouder Pille
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 656.631
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € -29.000
Eigen Vermogen
(2020) € 4.931.000
(2020) € -122.590
(2019) € 239.000
(2019) € 17.736.000
(2019) € 145.172
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens De speerpunten van 2020 van een tijdige en juiste aanslagoplegging zijn goed verlopen. In 2020 heeft Sabewa Zeeland verder gebouwd het concept om een goede samenwerkingspartner voor de deelnemers te zijn. Ook in de corona crisis is Sabewa Zeeland er in geslaagd de reguliere werkzaamheden te continueren. In overleg met de deelnemers heeft Sabewa Zeeland meegezocht naar mogelijkheden waarmee ze de deelnemers in 2020 konden ondersteunen in het bijzondere jaar. Risico’s Bijdrage in eventueel exploitatietekort.
8 Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) Het SWVO verricht beleids- en uitvoeringstaken binnen het sociaal domein voor de deelnemende gemeenten. Er wordt uitvoering gegeven aan de Wet Voorziening Gehandicapten (WVG) en inkoop maatwerkvoorzieningen Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Deelnemers
Rechtsvorm & Vestigingsplaats
Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal,
Gemeenschappelijke Regeling / Goes
Schouwen-Duiveland en Tholen.
73
Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Wethouder van der Reest
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € nnb
Vertegenwoordiging DB: Wethouder van der Reest Eigen Vermogen
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € nnb
(2020) € nnb
(2020) € nnb
(2019) € 1.037.000
(2019) € 9.001.000
(2019) € 65.853
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens N.a.v. de blijvende stijging in de uitgaven Wmo is in Q2 2020 door Berenschot gestart met het uitvoeren van een onderzoek teneinde meer grip te krijgen op deze uitgaven. In oktober is hiervan een rapport met aanbevelingen opgeleverd. Naast zorggerelateerde aanbevelingen is tevens de aanbeveling gedaan om de taken van WIZ, SWVO (op de Wmo) en gemeenten met elkaar te integreren. Met de bedoeling de beleidscapaciteit meer met elkaar te verbinden (WIZ, SWVO en gemeenten), gerichter in te kunnen zetten op uitvoering van de aanbevelingen en meer directe aansturing op inkoop- en contractmanagement te realiseren. Daarnaast wordt ingezet op het dichter bij elkaar brengen van de uitvoering en de gemeentelijke toegang. Eerste helft 2021 wordt dit verder geconcretiseerd. Risico’s Binnen de Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein wordt gekeken naar een meer efficiënte manier van samenwerken. Op welke manier dat vormt gaat krijgen is nog niet duidelijk. Mogelijk heeft dat consequenties voor de huidige vormgeving van het SWVO. Daarnaast speelt bij diverse vraagstukken het aangaan van (regionale) solidariteit. De uitwerking hiervan kan zeker tot financiële effecten leiden.
9 Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) De Gemeenschappelijke Regeling VRZ is verantwoordelijk voor de fysieke veiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing in Zeeland.
Binnen
de
veiligheidsregio werken
verschillende
partijen samen
op
het
gebied
van:
brandweerzorg,
rampenbeheersing, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening en handhaving van de openbare orde en veiligheid. Deelnemers
Rechtsvorm en vestigingsplaats
13 Zeeuwse gemeenten.
Gemeenschappelijke Regeling / Middelburg
Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Burgemeester Mulder
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 2.694.705
Eigen Vermogen
Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € 4.708.553
(2020) € 34.125.916
(2020) € 1.592.009
(2019) € 3.671.380
(2019) € 34.591.356
(2019) € 891.277
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens In 2020 kwam de prioriteit van de VRZ bij de bestrijding van Covid-19 te liggen en alle daarbij komende facetten en gevolgen. Hierdoor moesten andere prioriteiten gesteld worden dan gepland. Zo lopen onder andere projecten als onderzoek naar toekomstbestendige brandweer, het beleidsplan, samenwerking met GGD en RUD, vertraging op. Door de coronamaatregelen vonden er ook geen opleidingen en trainingen plaats. Risico’s Er wordt nog afgewacht welke kosten door door de Rijksoverheid worden vergoed en of er kosten zullen moeten worden doorberekend aan gemeenten.
10 Zeeuwse Muziekschool (ZMS) De Zeeuwse Muziekschool verzorgt namens de tien deelnemende gemeenten muziekonderwijs voor kinderen, jongeren en volwassenen. Deelnemers
Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Middelburg, Noord-Beveland,
Gemeenschappelijke Regeling / Middelburg
Reimerswaal, Schouwen-Duiveland, Tholen, Veere.
74
Bestuurlijk belang Goes
Financieel belang Goes
Vertegenwoordiging AB: Wethouder Pille
Jaarlijkse exploitatiebijdrage (2020): € 270.236
Vertegenwoordiging DB: Wethouder Pille Vreemd Vermogen
Resultaten:
(2020) € 553.964
Eigen Vermogen
(2020) € 997.574
(2020) € 194.807
(2019) € 489.739
(2019) € 895.976
(2019) € 411.657
Ontwikkelingen/beleidsvoornemens Onder leiding van de nieuwe directeur werkt de Zeeuwse Muziekschool aan een nieuwe beleidslijn waarbij de ZMS zich richt op drie pijlers, te weten cursorisch onderwijs, basis en voortgezet onderwijs en het sociaal domein. Hierbij wordt aangesloten op verschillende landelijke regelingen zoals Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK), Aanloop regeling (FCP, ouderenparticipatie, vervolg op Radio Geluk), matchings regeling Meer muziek in de klas en het provinciale project de proeftuin muziekeducatie. Inmiddels is er overeenstemming over de uittreedsom van de gemeenten Vlissingen en Sluis. Risico’s Behalve de uitgetreden gemeenten Sluis en Vlissingen zijn er binnen de GR ZMS meer gemeenten die twijfels hebben over hun deelname aan de GR. Tot nu toe zijn er geen officiële aanvragen gedaan om uit te treden. Dit betekent dat in de huidige omvang de GR de komende 3 jaar kan blijven bestaan. De verwachting is dat de nieuwe, veel bredere gerichtheid het enthousiasme voor muziekonderwijs via de ZMS blijvend vergroot.