075. Stec Groep - Detailhandelsbeleid Goes 10-12

We zetten in op een brede functiemix waar detailhandel, horeca, diensten, ambachten of wonen elkaar kunnen afwisselen. Wel stellen we beperkingen aan wonen in de plint, zodat we het gemengde karakter met een brede mix aan functies op ooghoogte in stand houden. Aan de Koepoort zien we geen uitbreiding van de detailhandelsfunctie voor ons. Straten in gemengd gebied Bleekerstraat, Dam, Koepoort, Kreukelmarkt, Oostwal (tot Gashuisstraat), Singelstraat, Waterstraat, Wijngaardstraat, Zusterstraat

1

Bleekerstraat, Koepoort, Korte Kerkstraat, Singelstraat, Waterstraat, Wijngaardstraat en Zusterstraat.

Detailhandelsbeleid Goes

32

Gemengd gebied met accent op horeca en cultuur Kernkwaliteiten De naam van het ‘Gemengd gebied met accent op horeca en cultuur’ geeft het al aan: op deze plek in het centrum komen veel functies samen én het accent ligt op horeca. Zo zijn er veel horecazaken gevestigd, maar zijn er ook onderscheidende winkeltjes en dienstverleners aanwezig. De commerciële voorzieningen worden afgewisseld met wonen op de begane grond. De Stadshaven heeft een zeer charmante uitstraling en is geliefd bij inwoners en toeristen. Ook culturele voorzieningen spelen een belangrijke rol in de aantrekkingskracht van dit gebied. Aan het Bleekveld is onder ander theater de Mythe en de nieuwe bibliotheek gevestigd. Waar zetten we op in? Het gemengde gebied met accent op horeca heeft een eigen karakter en trekkracht. We willen het voorzieningenniveau op peil houden en waar mogelijk versterken met concepten aanvullend op het bestaande aanbod (bijvoorbeeld enkele koffiebars, zie bijlage B). In dit gebied past kleinschalige detailhandel, bijvoorbeeld gericht op de toerist. De kwaliteit en verbinding tussen dit deelgebied en de Stadshaven willen we meer accentueren. Straten in gemengd gebied met accent op horeca en cultuur Bierkade, Bleekveld, Goudenmuilstraat, Grote Kade (tot Blauwe Steen), Keizerstraat, Koningstraat, Magdalenastraat, Opril Beestenmarkt, Opril Grote markt, Rijfelstraat, Turfkade, Vlasmarkt

Voorzieningen buiten één van bovenstaande deelgebieden in de binnenstad Circa 90% van alle verkooppunten in de binnenstad van Goes valt binnen één van bovenstaande deelgebieden. Circa 10% van de verkooppunten valt hier dus buiten en is niet ingedeeld bij één van de deelgebieden. Deze verkooppunten zijn gevestigd langs een aantal verbindingsstraatjes, of buiten de vesting aan bijvoorbeeld de Westwal, Piet Heinstraat, Oostsingel en Voorstad. Ons beleid is gefocust op concentratie van commerciële voorzieningen. Op deze manier creëren we synergie en profiteren de verschillende commerciële functies van elkaars nabijheid en aanwezigheid. Uitgangspunt voor commerciële voorzieningen die aanwezig zijn buiten de deelgebieden, is dan ook dat deze voorraad niet zal uitbreiden en de commerciële functie hier stapsgewijs verdwijnt door middel van een uitsterfconstructie (zie beleidsregels).

Detailhandelsbeleid Goes

Wijkcentra in Goes: positie behouden, ongewenste concurrentie tegengaan Goes kent drie wijkcentra: Beukenhof, Westerschans en de Spinne. De centra vormen het hart van de wijk en een centrale plek voor voorzieningen (boodschappen, maatschappelijke voorzieningen, horeca en werkfuncties). Boodschappen vormen de dagelijkse basis in de wijkcentra. De wijkcentra functioneren goed en hebben elk hun eigen verzorgingsgebied. Het beleid wat geldt sinds 2016 is nog altijd passend. Dit betekent dat een schaalsprong die de verzorgingsfunctie van de wijkcentra zoals hij nu is overschrijdt, ongewenst is. Ook met de herontwikkeling van de Beukenhof zal het totale aantal vierkante meters winkelvloeroppervlak slechts beperkt toenemen. Dit geldt ook voor het initiatief van Lidl in De Spinne om de supermarkt uit te breiden. We willen dat de wijkcentra hun positie behouden en versterken deze waar de kans zich voordoet met maatschappelijke voorzieningen. We zijn zeer terughoudend wat betreft uitbreiding van het aantal supermarktmeters buiten deze wijkcentra ten opzichte van de situatie zoals hij nu is. Verplaatsing van supermarkten is onder voorwaarden mogelijk. Welke voorwaarden dit zijn leest u onder de beleidsregels in de volgende paragraaf. De dorpscentra: detailhandel in de kernen op pijl houden Behoud van voorzieningen is een belangrijk uitgangspunt voor de dorpen.

Initiatieven om het aanbod in de dagelijkse sector te versterken worden ondersteund. Wel is het uitgangspunt dat zij geen overmatige effecten (cq. leegstand) hebben op de hoofdwinkelstructuur. Wolphaartsdijk kent als grootste dorp de ruimste mogelijkheden voor detailhandel. In onderstaand kaartje geven we de percelen aan waar detailhandel is toegestaan onder de bestemming ‘gemengd’. Conform het bestemmingsplan mag een winkel maximaal 250 m² wvo zijn per bouwperceel.

Figuur 13: Mogelijkheden detailhandel Wolphaartsdijk

Bron: ruimtelijkeplannen.nl

33

Detailhandelsbeleid Goes

Voor het havengebied van Wolphaartsdijk geldt specifiek de ambitie om deze meer een onderdeel te laten zijn van het recreatiegebied. Er is daarom ruimte voor extra recreatieve voorzieningen. Hierbij geldt wel dat er ook een meerwaarde voor het gebied wordt gerealiseerd. Bijvoorbeeld door de toevoeging van functies die de openbaarheid van het gebied vergroten zoals horeca of detailhandel. Wat betreft detailhandel gaat het om kleinschalige detailhandel passend in het recreatieve karakter van het havengebied. Branches die doorgaans in binnensteden aanwezig zijn (mode, schoenen, elektronica, et cetera) vinden we niet passend. Zeelandhallen Er wordt nagedacht over een alternatieve invulling van een deel van de Zeelandhallen. Daarmee kan de Zeelandhallen als evenementenlocatie blijven behouden. Versterking van de detailhandelsfunctie is in de basis ongewenst. De wenselijkheid en kansrijkheid van deze functie en andere functies moet nader worden bekeken, in het bijzonder in relatie tot de hoofdstructuur (binnenstad en de wijkcentra). Ontwikkelingen nabij de Zeelandhallen mogen op geen enkele manier kannibaliserend zijn voor de detailhandelsstructuur. Voor verdere uitwerking zie hoofdstuk 5.3.

Marconigebied: dé PDV-locatie van Goes, mogelijkheden elders beperken Om het karakter van het Marconigebied als PDV-locatie te versterken en niet te concurreren met de binnenstad, is het uitgangspunt om de functie van perifere detailhandelsvestigingen in dit gebied te behouden en waar mogelijk te versterken. Het accent ligt dus op het upgraden van het Marconigebied door het toevoegen van extra vierkante meters PDV. Daarbij worden ontwikkelmogelijkheden (nog niet gerealiseerd planaanbod) voor perifere detailhandel buiten het Marconigebied en de Goese Poort geschrapt. In het oostelijk deel van Marconi staat het huidige bestemmingsplan meer mogelijkheden toe. Het gaat om de locaties van de supermarkten Lidl en Jumbo en een winkelstrip aan de Braillestraat. De aanwezige supermarkten hebben momenteel een belangrijke functie die we willen behouden voor dit deel van Goes. Voor andere niet-perifere detailhandel (de winkelstrip Braillestraat), ligt de toekomst in de binnenstad. Huidige planologische rechten worden gerespecteerd. Wanneer er vestigingen van niet-perifere detailhandel besluiten te stoppen of vertrekken is het wenselijk dat er perifere detailhandel voor terugkomt. Met andere woorden: als er in de toekomst een winkel weggaat is het gewenst dat er een perifere detailhandelszaak voor terugkomt.

Het verder verbreden van de detailhandel in het Marconigebied achten we onwenselijk omdat reguliere detailhandel hier concurrentie vormt met de detailhandel in de binnenstad. De Poel In de showroomzone van De Poel staan we, aanvullend op de ABC en brand- en explosiegevaarlijke goederen, de verkoop van goederen in diverse perifere branches toe. Deze zijn nader toegelicht in hoofdstuk 5.3.

5.3 Beleidsregels Heldere compacte hoofdwinkelstructuur als basis Detailhandel willen we concentreren binnen de beschreven hoofdwinkelstructuur (zie vorige paragraaf). De uitgelichte gebieden zijn grotendeels complementair aan elkaar, waardoor ongewenste concurrentie tussen winkelgebieden in Goes op dit moment nauwelijks aan de orde is. Dit willen we zo houden. Bijkomend voordeel van een heldere structuur is dat deze lijn duidelijkheid schept naar marktpartijen, winkeliers en vastgoedeigenaren. Zij weten waar ze in de toekomst aan toe zijn en kunnen hiernaar handelen. Initiatieven en plannen dienen in het licht van dit detailhandelsbeleid worden afgewogen. Het is van belang dat het voorgenoemde beleid en de (beoogde)

34

Detailhandelsbeleid Goes

winkelstructuur zijn juridische verankering krijgt in bestemmingsplannen. Zo kan gestuurd worden op de in dit beleid neergelegde wenselijke winkelstructuur en kan handhaving gestalte krijgen. Voor verspreide bewinkeling hanteren we een uitsterfconstructie In Goes hebben we te maken met veel verspreide bewinkeling. Dit is mogelijk vanwege de vele ‘gemengde’ bestemmingen, maar is onwenselijk wanneer we verder toe willen werken naar geconcentreerde winkelgebieden. Voor detailhandel buiten de hierboven beschreven winkelgebieden gaan we daarom een uitsterfregime hanteren. Dit wil zeggen dat we de functie detailhandel schrappen uit het bestemmingsplan/omgevingsplan wanneer de detailhandelsfunctie binnen één jaar na vaststelling van dit detailhandelsbeleid niet wordt benut. Als er nu wel detailhandel gevestigd is, wordt die bestemming verwijderd als er sprake is van 1 jaar leegstand. Dit vraagt om goede monitoring en tijdig aankondigen van het voornemen om de detailhandelsfunctie weg te bestemmen. Dit in het kader van voorzienbaarheid.

Beperking detailhandel buiten hoofdwinkelstructuur via parapluherziening detailhandel Op basis van de in de gemeente Goes tot op heden geldende bestemmingsplannen kan detailhandel buiten de winkelgebieden niet worden gereguleerd. In het merendeel van de plannen wordt gebruik gemaakt van de ‘gemengde’ bestemming, waarmee verschillende invullingen van de locatie mogelijk worden gemaakt. Met een paraplubestemmingsplan kan alsnog worden voorzien in een adequate regeling. Het treffen van een regeling om detailhandel te reguleren betekent overigens niet dat (nieuwe) detailhandel niet meer mogelijk gaat zijn in de gemeente Goes. In delen van de binnenstad, het Marconigebied en de wijkwinkelcentra blijft detailhandel onverminderd mogelijk. Dat geldt ook voor de dorpskern van Wolphaartsdijk. Detailhandel wordt, buiten de hierboven benoemde gebieden, beperkt in oppervlakte en vestigingsmogelijkheden. Bedrijven mogen ten hoogste 15 procent van de bedrijfsvloeroppervlakte, tot maximaal 40 m², van de hoofdfunctie gebruiken voor detailhandel en particuliere verkoop. Ook mag deze ruimte uitsluitend gebruikt worden voor de verkoop van met de hoofdfunctie rechtstreeks verband houdende artikelen. Deze regeling is van toepassing op de bedrijventerreinen.

Voor de showroomzone op bedrijventerrein De Poel, die wordt uitgebreid ten opzichte van de bestaande situatie, geldt een aanvullende regeling voor de uitstalling van goederen, (mede) bedoeld voor de verkoop aan particulieren. Voor de bestaande gevallen die legaal zijn gerealiseerd op basis van de huidige regels komt er een overgangsbepaling. Dat wil zeggen dat bestaande rechten worden gerespecteerd en dat hiervoor een uitsterfconstructie geldt. De bestaande winkels buiten de aangewezen gebieden krijgen de aanduiding ‘detailhandel’ met de mogelijkheid die aanduiding te verwijderen als de winkel minimaal een jaar niet meer geopend is.

Voor enkele branches en typen winkels is vestiging buiten de gewenste winkelgebieden te rechtvaardigen (omdat ze qua aard en omvang niet passen binnen de kernwinkelgebieden). Het gaat dan bijvoorbeeld om perifere (volumineuze) detailhandel, verkoop aan huis en afhaalpunten voor via het internet verkochte goederen. Deze vormen van detailhandel kunnen een aanvulling vormen op de detailhandelsstructuur van Goes, maar kunnen deze ook ondermijnen. Aangezien het uitgangspunt van dit beleid is het behouden en compacter maken van de bestaande structuur, gaan we uitermate terughoudend om met deze vormen van detailhandel. Hierna werken we deze uitzonderingsgevallen verder uit.

35

36

Detailhandelsbeleid Goes

Verkoop van auto’s, boten en caravans (ABC) en brand- en explosiegevaarlijke goederen toegestaan op bedrijventerreinen Verkoop van auto’s, boten en caravans (ABC) en brand- en explosiegevaarlijke goederen staan we in principe alleen toe op bedrijventerreinen. Voor showroomzone op de Poel geldt aangepast beleid In de showroomzone van De Poel staan we, aanvullend op de ABC en brand- en explosiegevaarlijke goederen, de verkoop van goederen in de volgende branches toe, zoals geformuleerd door Locatus: Aquariums

Bouwmaterialen

Hout

Scooters & brommers

Autodealers

Caravans & aanhangers

IJzerwaren & gereedschap

Tankstations

Automaterialen

Carparts

Keukens

Tegels

Autoschadebedrijven

Deuren & Kozijnen

Motorfietsen

Tuinmeubelen

Autosloperij

Fietsen

Rijwielen

Verf & behang

Badkamers

Garagebedrijven

Sanitair

Zonwering

Botendealers

Haarden/Kachels

Sauna/Zwembad

De showroomzone breiden we uit omdat we voldoende ruimte willen bieden voor de betreffende branches. In de praktijk zijn in veel gevallen de betreffende branches al ingevuld met een showroom. Onderstaand geven we de showroomzone weer.

Figuur 14: Showroomzone De Poel

Bron: Gemeente Goes (2023).

Detailhandelsbeleid Goes

Clustering PDV/GDV – winkels vindt plaats in het Marconigebied Het uitgangspunt ten aanzien van PDV/GDV is dat het brancheaanbod op locaties die plek bieden aan PDV/GDV complementair moet zijn aan de winkelstructuur van Goes. Clustering vindt plaats in het Marconigebied. Bestaande perifere winkelvestigingen buiten het Marconigebied kunnen de bedrijfsvoering voortzetten, mits passend binnen het bestemmingsplan. Extra uitbreiding van winkelmeters voor deze doelgroepen buiten Marconistraat is niet toegestaan. Uitzondering vormt een tuincentrum. Deze kunnen we binnen de huidige hoofdwinkelstructuur, waaronder het Marconigebied, niet faciliteren vanwege de omvang. Mocht een initiatief voor een tuincentrum zich aandienen kijken we naar een passende plek. Verkoop aan huis ongewenst We vinden detailhandel aan huis ongewenst, omdat het concurreert met de reguliere winkelcentra in Goes. Het zorgt voor verdere versnippering van het winkelaanbod en veroorzaakt ongewenste verkeersbewegingen in de wijken. Nieuwvestiging van deze vorm van detailhandel is verboden. Voor de dorpen geldt dat we soepeler omgaan met beperkte verkoop aan huis, aangezien hier beperkte vestigingsmogelijkheden zijn en we de lokale economie willen stimuleren.

Om het toeristisch karakter van de dorpen te ondersteunen is verkoop aan huis tot max 40m2 toegestaan van zelfgeproduceerde (toeristische) producten, denk daarbij aan bijvoorbeeld vers fruit en jams en ambachtelijke producten. Afhaalpunten webshops Waar het gaat om internetwinkels zonder fysieke bezoekmogelijkheid is de beleidsregel simpel. De hoofdfunctie van de nieuwe internetwinkel moet passen binnen het bestemmingsplan (functie, bestemming of bedrijfsmatig verkeer). Waar het gaat om internetwinkels met een fysieke bezoekmogelijkheid geldt aangepast beleid. Het risico bestaat dat deze afhaalpunten verkapte winkels worden en zo gaan concurreren met de gevestigde detailhandel in Goes. Beleidslijn hiervoor is dat binnen de bestaande detailhandelsbestemmingen in Goes voldoende mogelijkheden zijn voor de realisatie van afhaalpunten. Bij voorkeur landen de afhaalcentra in een van de centra binnen de hoofdwinkelstructuur. De vestiging van een afhaalpunt in de centra kan namelijk een aantrekkende en versterkende werking hebben op die centra. Mensen moeten er immers hun pakketje ophalen en zijn dan in het centrum en kunnen dan ook vervolgbestedingen doen. Detailhandel bij tankstations Hoewel onbemande tankstations in opkomst zijn, vormen winkels bij bemande tankstations een steeds belangrijkere bron van inkomsten.

Om te voorkomen dat deze teveel gaan concurreren met de reguliere detailhandel is het belangrijk om hier richtlijnen voor af te spreken in het beleid. We gaan uit van een maximale winkel van 75 m² bvo bij een motorbrandstoffenverkooppunt. Het assortiment moet gericht zijn op automobilisten. Productiegebonden detailhandel Voor gebieden zonder bestemming detailhandel beperken we de mogelijkheid voor detailhandel in oppervlakte tot ten hoogste 15% van de bedrijfsvloeroppervlakte van de hoofdfunctie tot ten hoogste 40 vierkante meter, uitsluitend voor de verkoop van met de hoofdfunctie rechtstreeks verband houdende artikelen. Uitzonderingen kunnen worden gegeven via een vergunning, welke we toetsen aan de uitgangspunten zoals opgenomen in dit detailhandelsbeleid.

37

Detailhandelsbeleid Goes

Darkstores: nee, tenzij Darkstores (snelle bezorgsupermarkten of detailhandel met magazijnen en zonder winkelfunctie) beschouwen we niet als reguliere detailhandel. Op meerdere plekken leiden darkstores tot overlast en een inbreuk op het woon- en leefklimaat. We hanteren algemeen verbod op vestiging van darkstores binnen het gehele grondgebied van de gemeente Goes. Om eventueel medewerking te kunnen verlenen, dient een aanvraag te voldoen aan diverse voorwaarden. Dit zijn voorwaarden die beogen omliggende bedrijven niet onevenredig aan te tasten en leefklimaat van omwonenden en/of en ook de gebruiksmogelijkheden van de openbare ruimte niet mogen aantasten. Door middel van een binnenplanse afwijking kan het college besluiten om met een omgevingsvergunning van het voornoemde verbod afwijken. Deze bevoegdheid beperkt zich tot gebieden buiten de binnenstad. Outletcentrum In de loop der jaren zijn op verschillende plekken in het land outletcentra geopend. Op deze grootschalige winkellocaties buiten de binnenstad worden merken aangeboden met hoge kortingen. Er speelt op dit moment geen initiatief voor een outletcentrum in Goes of Zeeland. We vinden een outletcentrum niet van toegevoegde waarde voor onze winkelstructuur en binnenstad. We staan een outletcentrum daarom niet toe.

Beleid supermarktstructuur gericht op consolideren, maar niet uitbouwen Supermarkten horen thuis in de hoofdstructuur detailhandel. Het beleid is er dan ook op gericht om supermarkten te concentreren in onze wijkcentra (en de binnenstad). Uit de economische analyse blijkt dat er in Goes bovengemiddeld veel supermarktaanbod aanwezig is. Dit kan op den duur tot negatieve effecten op het functioneren leiden. In het algemeen is er op gemeenteniveau daarom geen distributieve ruimte voor uitbreiding van het dagelijks aanbod, ook niet in de toekomst. De supermarktbranche is echter wel sterk in beweging en veel supermarktketens moderniseren en breiden hun vestigingen uit om meer beleving en comfort in de winkel te verbeteren. Het enerzijds ontbreken van marktruimte en anderzijds de wens van supermarkten om te kunnen blijven ontwikkelen vraagt om een zorgvuldige afweging van toekomstige supermarktinitiatieven. De volgende uitgangspunten en voorwaarden gelden ten aanzien van supermarktontwikkelingen in de gemeente Goes: •

•

•

•

Een supermarktontwikkeling mag niet leiden tot onaanvaardbare effecten op de consumentenverzorging, de detailhandelsstructuur in de gemeente en de leefbaarheid in de kernen. De noodzaak tot uitbreiding moet worden aangetoond aan de hand van de Ladder voor duurzame verstedelijking. In lijn hiermee moeten nieuwe supermarktontwikkelingen passen bij het lokale draagvlak en de koopbereidheid van inwoners. Supermarktontwikkelingen worden enkel toegestaan indien zij een kwaliteitsimpuls betekenen voor het betreffende winkelgebied of de leefbaarheid in het gebied. Vergroting dan wel verplaatsing van bestaande supermarkten naar de hoofdwinkelstructuur heeft de voorkeur boven nieuwvestiging, vanwege het ontbreken van marktruimte en het draagvlak in de gemeente. Een nieuwe supermarkt is enkel mogelijk wanneer een bestaande supermarkt een locatie sluit. Alle supermarktlocaties krijgen een specifieke supermarktbestemming, in plaats van een algemene detailhandelsbestemming. Zo kan een supermarktinitiatief eerst nader worden afgewogen. Op locaties met een algemene detailhandelsbestemming zijn nieuwe supermarkten niet direct mogelijk. Hiervoor dient eerst een planologische procedure voor te worden doorlopen.

Verplaatsing van een supermarkt is alleen mogelijk wanneer aansluiting wordt gezocht bij andere bestaande winkels in de kern vanwege het belang van de nabijheid van een supermarkt voor overige voorzieningen. Bij verplaatsing van een supermarkt in het kader van

38

Detailhandelsbeleid Goes

•

•

gebiedsontwikkeling of herontwikkeling toetsen we op ruimtelijke effecten op de hoofdstructuur. In de kleinste kernen is onvoldoende draagvlak voor supermarktaanbod op commerciële basis. Eventuele verswinkels binnen bestaande detailhandelsbestemmingen behoren uiteraard wel tot de mogelijkheden. Goes kent diverse supermarkten op solitaire locaties buiten de structuur. Deze mogen op huidige plek blijven, maar versterken we niet verder. Nieuwe (solitaire) supermarkten zijn per definitie niet toegestaan. Uitgangspunt is het behouden en waar mogelijk versterken van de bestaande structuur.

Uitzonderingen buiten de hoofdwinkelstructuur • De Zeelandhallen zijn geen onderdeel van de hoofdstructuur en versterking van de detailhandelsfunctie is in de basis ongewenst. Voor het gebied Zeelandhallen wordt een integrale herstructurering voorzien, gericht op de (boven)regionale centrumfuncties die verband houden met Goes als hart van Zeeland en centrum van de Bevelanden. Versterking van de congres- en evenementen voorzieningen staan centraal, samen met hieraan verbonden diensten als horeca, indoor/outdoor leisurevoorzieningen, specifieke vormen van grootschalige detailhandel en kantoren. Randvoorwaarde voor de eventuele toevoeging van detailhandel is dat wordt aangetoond dat het toestaan van detailhandel geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten veroorzaakt in de bestaande hoofdstructuur (binnenstad en wijkcentra). Politieke besluitvorming is vereist. • Circulaire werkplaats/Kringloopwinkel. Momenteel loopt een locatieonderzoek naar een nieuwe milieustraat. De wens is daarbij een circulaire werkplaats incl. kringloop (ca. 6.500 m²) te vestigen. In een circulaire werkplaats wordt een moderne milieustraat gecombineerd met een kringloopwinkel en eventueel demontagebedrijf, met aandacht voor onderwijs en educatie en mogelijk inschakeling van medewerkers met een achterstand tot de arbeidsmarkt.

Zo wordt geprobeerd goederen langer in de kringloop te houden en afval zoveel als mogelijk te voorkomen in combinatie met het creëren van werkgelegenheid. Binnen de hoofdwinkelstructuur is geen ruimte beschikbaar voor dit initiatief. Gelet op de synergie tussen de milieustraat en het circulaire centrum/kringloopwinkel en de grote omvang van het initiatief staan we er voor open om een dergelijk initiatief buiten de hoofdwinkelstructuur te realiseren. Daarbij willen we dit concept specifiek bestemmen gericht op de kringloopwinkel, zodat bij een eventueel vertrek geen andere detailhandel mogelijk is.

5.4 Beleidskader horeca binnenstad Goes Separaat aan dit detailhandelsbeleid is een beleidskader op gesteld voor horeca in de binnenstad van Goes. Dit beleidskader is opgenomen in de uitvoeringsagenda. Het doel van dit beleidskader is een zorgvuldig afgestemde spreiding van de horeca in de Goese binnenstad. Het uitgangspunt: de juiste horeca op de juiste plek. Horeca draagt bij aan een levendige, aantrekkelijke en economisch vitale binnenstad, waarin verschillende functies elkaar versterken. In het beleidskader zijn een aantal uitgangspunten opgenomen die belangrijk zijn om de horeca in Goes een impuls te geven. Ook is de huidige planologische situatie uiteengezet. In het laatste onderdeel van het beleidskader wordt een gewenst toekomstbeeld geschetst. Het beleidskader vormt een basis voor een nieuwe horecavisie. Dit kan als vervolg op dit beleid worden opgestart.

39

40

Detailhandelsbeleid Goes

Bijlage 1 Berekening marktruimte DPO’s Tabel 6: DPO dagelijks 2025

2035

Inwoners

40.120

42.000

Bestedingen

€ 2.925

€ 2.925

Fysieke bestedingen

€ 117.351.000

€ 122.850.000

Koopkrachtbinding

95%

95%

€ 111.483.450

€ 116.707.500

30%

30%

€ 159.262.070

€ 166.725.000

Gemiddelde omzet in NL per m²

€ 8.570

€ 8.570

Haalbaar aanbod in m² wvo

18.580

19.450

Gevestigd aanbod in marktregio m² wvo

20.135

20.135

Marktruimte in m² wvo

-1.555

-685

Gebonden omzet Toevloeiing Totale omzet

Bron: CBS, 2025; Panteia, 2024; Primos Prognose, 2025; KSO, 2021. Bewerking: Stec Groep, 2025.

Tabel 7: DPO recreatief 2025

2035

Inwoners

40.120

42.000

Bestedingen

€ 1.035

€ 1.035

Fysieke bestedingen

€ 41.524.200

€ 43.470.000

Koopkrachtbinding

75%

75%

€ 31.143.150

€ 32.602.500

50%

50%

€ 62.286.300

€ 65.205.000

Gemiddelde omzet in NL per m²

€ 2.400

€ 2.400

Haalbaar aanbod in m² wvo

25.955

27.170

Gevestigd aanbod in marktregio m² wvo

28.020

28.020

Marktruimte in m² wvo

-2.065

-850

Gebonden omzet Toevloeiing Totale omzet

Bron: CBS, 2025; Panteia, 2024; Primos Prognose, 2025; KSO, 2021. Bewerking: Stec Groep, 2025.

41

Detailhandelsbeleid Goes

Tabel 8: DPO doelgericht 2025

2035

Inwoners

40.120

42.000

Bestedingen

€ 1.255

€ 1.255

Fysieke bestedingen

€ 50.395.285

€ 52.752.000

Koopkrachtbinding

80%

80%

€ 40.136.225

€ 42.201.600

55%

55%

€ 89.591.616

€ 93.781.333

Gemiddelde omzet in NL per m²

€ 1.595

€ 1.595

Haalbaar aanbod in m² wvo

56.205

58.835

Gevestigd aanbod in marktregio m² wvo

59.990

59.990

Marktruimte in m² wvo

-3.785

-1.155

Gebonden omzet Toevloeiing Totale omzet

Bron: CBS, 2025; Panteia, 2024; Primos Prognose, 2025; KSO, 2021. Bewerking: Stec Groep, 2025.

Detailhandelsbeleid Goes

Bijlage 2 Marktanalyse economische kansen binnenstad In deze bijlage staat de marktanalyse voor economische functies in de binnenstad. We behandelen de potentie voor detailhandel, horeca, leisure en diensten. Voor meerdere functies hanteren we een benchmark. De benchmark bestaat uit centrumgebieden met een historisch profiel en een vergelijke omvang 2.

Detailhandel Trends en ontwikkelingen Toenemende menging van functies

De scheidslijnen tussen winkels, horeca en dienstverlening vervagen. Voor de consument biedt dit nieuwe concepten en aantrekkelijke winkelomgevingen. Er is steeds meer sprake van ‘blurring’, oftewel functiemenging op de verkoopvloer. Bijvoorbeeld schoenen kopen bij de kapper of horeca in een meubelwinkel. De kunst is om de klant zo lang mogelijk bij jou in de winkel (of in jouw centrum) te laten verblijven.

De ultieme winkelervaring

Om tegenwicht te bieden aan webshops (breed assortiment, lage prijzen en gemak) is het cruciaal om met service en positieve ervaringen de consument te verleiden. Dit uit zich in aantrekkelijke winkelomgevingen, een mix aan activiteiten (bijvoorbeeld een combinatie van horeca met een wasserette, speelgoedwinkel of boekhandel), omnichannel-mogelijkheden (zoals koopzuilen) en persoonlijke aandacht (zoals cadeauverpakkingen op maat) of afwerking van sieraden in de winkel.

Afvlakking van online winkelen

Het groeiplafond van webshops komt in zicht, in het bijzonder in recreatieve branches als mode, schoenen, vrije tijd en sport. Branches waar centrumgebieden sterk op leunen. Het aandeel online stijgt naar verwachting nog iets verder, maar niet meer in die mate als voorheen. Vanwege het onder druk staande verdienmodel van webshops (hoge kosten, lage marges) worden verzend- en retourkosten momenteel verhoogd. Er is sprake van een kantelpunt in deze markt. Online blijft een majeur aankoopkanaal. Het gemak, ruimer assortiment en scherpe prijsstellingen zijn daarbij onderscheidende factoren voor veel consumenten.

Kwantitatieve behoefte In bijlage 1 is een marktruimteberekening gemaakt voor detailhandel in de gemeente. Het primaat voor de binnenstad ligt overwegend in recreatieve branches en in mindere mate voor dagelijkse en doelgerichte branches. Rekenen we de marktruimte door op het niveau van de binnenstad dan blijkt dat de grootste krimp voorbij is. De marktruimte is nog steeds negatief (-2.000 m² wvo), maar beweegt zich richting een evenwicht in 2035.

2

Bergen op Zoom, Gouda, Hoorn, Purmerend, Roermond, Sittard, Sneek en Zutphen.

42

43

Detailhandelsbeleid Goes

Kwalitatieve kansen voor versterking We gaan in op de kwalitatieve kansen voor versterking van het winkelaanbod in binnenstad Goes. We richten ons daarbij op de detailhandelsgroepen dagelijks, recreatief en doelgericht. In het dagelijks segment zien we kansen voor een meer divers aanbod. Verschillende branches ontbreken momenteel of zijn ondervertegenwoordigd. Er liggen kansen voor het toevoegen van dagelijkse speciaalzaken aan de binnenstad. Denk aan koffie/theezaken, slijters, bakkers, apotheek, delicatessen, chocoladewinkel/patisserie, groente/fruit en viswinkels. In deze productgroepen zijn relatief veel zelfstandige ondernemers actief. Het toevoegen van dagelijkse speciaalzaken is daarmee een kans om de lokale kleur en onderscheidend vermogen van de binnenstad te vergroten. Ook zijn er specifieke formules/ketens die momenteel geen vestiging hebben in de binnenstad van Goes, maar wel in vergelijkbare binnensteden. Denk bijvoorbeeld aan Erica, Rousseau Chocolade en Simon Levelt. Parfumerieën, winkels gericht op haarproducten, poeliers en tabak/lectuurwinkels zijn juist relatief sterk vertegenwoordigd.

Figuur 15: Benchmark dagelijks winkelaanbod per branche Vis Groente/Fruit Chocola Zoetwaren Delicatessen Apotheek Bakker Slijter Koffie/Thee 0

1

2

3

Binnenstad Goes

4

5

6

Benchmark

Bron: Locatus (2023).

Tabel 9: Potentiële dagelijkse winkelformules voor binnenstad Goes Formule

Metrage

Branche

Formule

Metrage

Branche

BENU

S (50-100)

Apotheek

Rousseau

XS (0-50)

Chocolade

Branderij Joost

XS (0-50)

Delicatessen

Simon Levelt

XS (0-50)

Koffie/Thee

Echte Bakker

XS (0-50)

Bakker

Spar City

M+ (250-500)

Supermarkt

Erica

M (100-250)

Gezondheid

Trekpleister

M (100-250)

Drogist

G&W

M (100-250)

Gezondheid

Vitaminstore

S (50-100)

Dieet/voedingsupl.

Jan Schrieks

XS (0-50)

Bakker

Zuivelhoeve

S (50-100)

Kaashandel

Bron: Locatus (2023).

In het recreatief segment ligt het winkelaanbod op een vergelijkbaar niveau met de benchmarkbinnensteden. Vooral in de productgroepen schoenen, sport, modeaccessoires en cadeauartikelen. Het schoenensegment is gelet de relatief hoge online-penetratie kwetsbaar. Minder aanbod in deze branche is niet per definitie ongunstig. Ook in productgroepen als

44

Detailhandelsbeleid Goes

beeld/geluid, bruidskleding, koken, foto/film, kunsthandel en verzamelwinkels blijft het aanbod qua winkelketens achter. In deze branches zijn overwegend zelfstandig ondernemers actief. Er is een groot aantal specifieke recreatieve formules/ketens die momenteel geen vestiging hebben in de binnenstad van Goes, maar wel in vergelijkbare binnensteden. Denk daarbij onder andere aan Nelson, Norah, Cotton club en Ziengs. Het modesegment (damesmode in het bijzonder) is relatief sterk vertegenwoordigd. Het aantal vestigingen ligt ruim een vijfde hoger.

Figuur 16: Benchmark recreatief winkelaanbod per branche Muziekinstrumenten Verzamelen Kunsthandel Foto/Film Kookwinkel Bruidskleding Beeld/Geluid Cadeau-Artikelen Modeaccessoires Sport Schoenen 0

2 Binnenstad Goes

4

6

8 Benchmark

10

12

Bron: Locatus (2023).

Tabel 10: Potentiële formules binnenstad Goes Formule

Metrage

Branche

Formule

Metrage

Branche

Be One

M (100-250)

Damesmode

Oogwereld

S (50-100)

Optiek

Cecil*

S (50-100)

Damesmode

Rickens

S (50-100)

Naaimachines

Costes

M+ (250-500)

Damesmode

Runnersworld*

M (100-250)

Sport

Cotton Club

M+ (250-500)

D&H Mode

Schuurman

M+ (250-500)

Schoenen

Durlinger

M (100-250)

Schoenen

State of Art

M (100-250)

Herenmode

ECCO

S (50-100)

Schoenen

Van Os

M (100-250)

Lederwaren

Meyer&Meyer

M (100-250)

Herenmode

Van Vuuren

M (100-250)

Damesmode

Nelson

M (100-250)

Schoenen

Wolky

S (50-100)

Schoenen

Norah

M (100-250)

Damesmode

Ziengs

M (100-250)

Schoenen

Bron: Locatus (2023). * Voormalig aanwezig in binnenstad Goes.

In het doelgerichte segment loopt het aanbod achter op de benchmark-binnensteden. Een verklaring ligt in de relatief grote verspreide bewinkeling op bedrijventerreinen en PDV-locaties in Goes. In het bijzonder ketens gericht op fietsen, woningtextiel, computers, meubelen, radio & tv, keukens en huishoudelijke onderdelen ontbreken nagenoeg in de binnenstad. Kansrijke formules voor versterking van het aanbod in de binnenstad zijn onder andere Amac, Expert, Halfords en Handyman. De metrages van winkels in het doelgerichte segment zijn doorgaans ruimer dan de gemiddelde winkel. Er zijn in andere woorden grotere verkooppunten nodig om dergelijke concepten te huisvesten. Hoewel het gros van de doelgerichte winkels primair aanwezig zijn op woonboulevards en andere perifere locaties, worden er steeds vaker city-concepten geopend in

45

Detailhandelsbeleid Goes

centrumgebieden. Denk aan Praxis, Gamma, Auping, Goossens, Trendhopper en Swiss Sense. Deze concepten richten zich vooralsnog op grotere steden, maar zijn in potentie kansrijk.

Figuur 17: Benchmark doelgericht aanbod per branche Zonwering Huishoud Onderdelen Keukens Radio & Tv Meubelen Computers Woningtextiel Fietsen 0

1

1

2

2

Binnenstad Goes

3

3

4

Benchmark

Bron: Locatus (2023).

Tabel 11: Potentiële doelgerichte formules binnenstad Goes Formule

Metrage

Branche

Formule

Metrage

Branche

Aanhuis**

M+ (250-500)

Woninginrichting

Halfords

M (100-250)

Fietsen / Auto

Amac

M (100-250)

Computers

Handyman

XS (0-50)

Huishoud ond.

Bike Totaal

M+ (250-500)

Fietsen

PartsNL

S (50-100)

Huishoud ond.

Expert

M+ (250-500)

Elektronica

Bron: Locatus, 2023. **Aanwezig elders in Goes of gemeente

Horeca Relevante trends en ontwikkelingen voor binnensteden Het belang van belevingswaarde

De consument zoekt beleving en reuring. Ze verlangen naar een levendige en dynamische ervaring wanneer ze uit eten gaan of een café bezoeken. Het gaat om het creëren van een memorabele belevenis. Een avondje uit. Een unieke ambiance met creatieve inrichting draagt hier aan bij. Horecazaken spelen hier op in. Denk aan rooftopbars met een prachtig uitzicht, foodhallen met diverse eettentjes en smaakvolle gerechten. Ook sfeervolle locaties (aan het water, in een historisch gebouw, aan een plein) doen het goed.

Het terras als uithangbord en smaakmaker

Het terras is uitgegroeid tot een belangrijke hotspot die een impuls geeft aan de horeca in binnensteden. De recente pandemie heeft de belangstelling van terrassen verder aangewakkerd. Het terras is meer dan alleen een aanvulling op horecazaken: het is een levendige ontmoetingsplaats waar mensen samenkomen en genieten. Het terras fungeert als smaakmaker en horecaondernemers investeren dan ook steeds meer in goed ontworpen, comfortabele (en verwarmde) terrassen.

Opkomst gemak- en bezorg concepten

Consumenten kiezen steeds vaker voor snelle, gemakkelijke maaltijdopties; zoals kanten-klare maaltijden, bezorg- en afhaaldiensten en selfserviceconcepten. Deze gemaksconcepten sluiten aan bij het drukke leven van de consument. Er is behoefte

46

Detailhandelsbeleid Goes

aan gemak en comfort. Er zijn steeds meer horeca-bezorgdiensten; de mensen thuis hebben toegang tot veel culinaire opties. Daarnaast wordt de sector ‘luxer’. Dit speelt in op de veranderende voorkeuren van de consument. Nog steeds snel en betaalbaar, maar dan wel gezond en kwalitatief hoogwaardig.

Ketenvorming en uniformiteit

Door concurrentie en huurprijzen slagen vooral middensegment-concepten gericht op massa op de beste locaties. Ketenvorming in de horeca neemt toe, in het bijzonder in fastfood en casual dining.

Kwantitatieve behoefte We maken een indicatieve doorrekening van de behoefte aan horeca tot 2030. Hierbij letten we op de inwonersgroei die Goes doormaakt en het en huidige horeca-aanbod dan ondergemiddeld is (zie onderstaand). Hieruit blijkt een potentie voor toevoeging van ruim 1.200 m² wvo horeca tot en met 2030. Dit bestaat voor het overgrote deel uit horeca in het segment eten (restaurants, lunchroom). Ook in fastservice verwachten we, gelet op de sterke groei in deze branche, een verdere groei in aanbod. In het segment dranken is landelijk sprake van aanzienlijke krimp (in het bijzonder van cafés). We verwachten, ondanks de inwonersgroei, ook in de binnenstad van Goes sprake zal zijn van enige krimp/stabilisatie van de drankenhoreca.

Tabel 12: Inschatting kwantitatieve behoefte horeca 2030 binnenstad Goes Branche

Huidig aanbod

Potentie aanbod 2030

Groei (vestigingen)

Groei (m² wvo)

Dranken

15

14

-1

-90

Eten

37

45

8

1.000

Fastservice

20

25

5

250

Koffie & desserts

5*

6

1

60

Bron: Stec Groep (2023).

Kansen voor versterking De horeca in binnenstad Goes in minder sterk aanwezig vergeleken met de benchmarkbinnensteden van vergelijkbare omvang. Het aanbod ligt ruim 10% lager dan gemiddeld. Kijken we naar segmentering dan blijft met name het aantal café-restaurants (grand-cafés, eetcafés) en restaurants achter. Hier liggen kansen voor uitbreiding. Het aantal zaken in de fastservice, zoals cafetaria’s, bezorgdiensten en grillroom/shoarma, zijn juist wat ruimer vertegenwoordigd. Het overgrote deel van de horecavoorzieningen wordt gedragen door lokale ondernemers. Dit is in de meeste binnensteden zo, maar in het bijzonder in Goes. In de Goese binnenstad zijn momenteel slechts vier horecaketens actief, terwijl het gemiddelde in vergelijkbare steden rond de negen ligt. Landelijk zien we dat er steeds meer ketenbedrijven actief in de horecabranche (zie trends). Voorbeelden hiervan die niet actief zijn in de binnenstad van Goes maar wel vergelijkbare binnensteden zijn BackWERK, Bagels & Beans en ’t Zusje.

47

Detailhandelsbeleid Goes

Figuur 18: Benchmark horeca IJssalon Grillroom/Shoarma Lunchroom Fastfood Café Hotel-Restaurant Koffiebar Bezorg/Halen Restaurant Café-Restaurant 0

5

10

15

Goes

20

25

30

Benchmark

Bron: Stec Groep (2023).

Tabel 13: Potentiële horecaformules binnenstad Goes Formule

Metrage

Branche

Formule

Metrage

Branche

30ml Coffee

S (50-100)

Koffie & desserts

Delifrance

S (50-100)

Eten – lunch

Anne & Max

M (100-250)

Eten – lunch

Doppio Espresso

M (100-250)

Koffie & desserts

BackWERK

M (100-250)

Eten – lunch

Eazie

M (100-250)

Fastservice

Barista Cafe

S (50-100)

Koffie & desserts

Fratelli

M (100-250)

Restaurant

Bregje

M (100-250)

Eten - Restaurant

Johnny’s Burger

XS (0-50)

Fastservice

Company Bufkes

S (50-100)

Fastservice

Mr. Sushi

XS (0-50)

Fastservice

BurgerMe

S (50-100)

Fastservice

Subway

S (50-100)

Fastservice

De Beren*

M+ (250-500)

Eten - Restaurant

’t Zusje

M+ (250-500)

Eten - Restaurant

De Pizzabakkers

S (50-100)

Eten - Restaurant

Taco Mundo

XS (0-50)

Fastservice

Bron: Stec Groep (2023). *Aanwezig elders in Goes.

Leisure, cultuur en ontspanning Opkomst leisure in binnensteden

Het bezoekmotief van centrumgebieden is steeds meer gericht op recreëren en daar passen leisure-concepten bij. Leisure kent vele verschijningsvormen. Denk aan escape-rooms, spelhallen, of activiteiten en evenementen (speurtochten, themarondleidingen, verhuur ludieke vervoersmiddelen, etc.). Deze concepten passen soms niet in bestaande bestemmingen en kennen een inpassingsvraagstuk, waarbij de impact op een (historische) omgeving een aandachtspunt is. Tegelijkertijd bieden cultuurinstellingen steeds meer een jaarrond-programmatie aan.

Festivalisering

Er worden steeds meer activiteiten in centrumgebieden georganiseerd. Denk aan foodtruck-, bierproef- en muziekfestivals. Dit is een kans om bezoekers te trekken en te binden. Cultuur kent eveneens vele verschijningsvormen. Cultuur mengt

48

Detailhandelsbeleid Goes

zich meer met andere concepten zoals horeca. Ook zijn tijdelijke concepten aan de randen van de binnenstad in opkomst.

Grote trendgevoeligheid

De leisure markt is trendgevoelig. We zien een voortdurende opkomst van nieuwe concepten en de geleidelijke verdwijning van bestaande. De marktvraag verandert snel. De trendgevoeligheid heeft gevolgen voor ondernemers en consumenten. Ondernemers moeten voortdurend alert zijn op nieuwe trends en innovaties. Ook moeten ze bereid zijn hun aanbod aan te passen en te vernieuwen. De levenscyclus van concepten wordt steeds korter. De consument heeft de mogelijkheid steeds weer nieuwe activiteiten te ontdekken en hun vrije tijd dynamisch in te vullen. Deze trend is met name zichtbaar in de categorie attracties en entertainment.

Kwantitatieve behoefte Een adequate behoefteraming op basis van vraag en aanbod is voor leisure, cultuur en ontspanning is niet voorhanden. Er zijn geen uniforme bestedings- of omzetkengetallen. Voor de cultuursector speelt daarbij subsidiëring mee. De mate in hoeverre er behoefte is aan leisure en ontspanning, wordt grotendeels bepaald door het concept zelf. Voor sterke concepten liggen veel kansen voor versterking, mede in combinatie met horeca. Indicatief liggen er kansen voor invulling van circa 1.000 m² wvo. Kwalitatieve kansen voor versterking Om een beeld te geven van versterkingskansen voeren we een benchmark uit. Hieruit blijkt in z’n totaliteit dat het aanbod in de binnenstad iets achterloopt. De oorzaak zit met name in het beperkte aanbod fitness/sportcentra en kunstgaleries. We constateren tegelijkertijd dat het aanbod leisure, cultuur en ontspanning divers is met onder andere een bibliotheek, twee theaters, kunstuitleencentrum, casino en museum. De kansen voor versterking van het aanbod zitten naast fitness/sportcentra en kunstgaleries in uitbreiding van het museumaanbod, bioscoopaanbod en leisurefuncties zoals een escape room, entertainment center of gamehall. Voor de bioscoop geldt dat deze momenteel gevestigd aan de rand van de stad. Hierdoor landen positieve spin-off effecten (mensen die dit combineren met een hapje eten of winkelen) niet in de binnenstad.

Wel is er een filmhuis aanwezig in de binnenstad (’t Beest). Verdere versterking van het aanbod leisure, cultuur en ontspanning stelt binnenstad Goes in het bijzonder in staat het toeristisch profiel te versterken.

Figuur 19: Benchmark leisure, cultuur en ontspanning Theater Biljart/Pool Casino/Amusementenhal Binnenspeeltuin Escape room Museum Fitness 0

1 Goes

Bron: Stec Groep (2023).

1

2

2

3 Benchmark

3

4

4

Detailhandelsbeleid Goes

Diensten en ambachten Relevante trends en ontwikkelingen voor binnensteden Opkomst reparatiediensten en lichte maakbedrijven

Reparatiediensten zijn in opkomst. Ook is er meer aandacht voor lokaal produceerde en duurzame producten. Dergelijke concepten met zowel een winkel als atelier, kunnen de Goese binnenstad verlevendigen. De hoge huurprijzen en specifieke pand- en locatieeigenschappen zijn soms (nog) relevante belemmeringen. Alle deelgebieden (excl. horecaconcentratiegebied) zijn in potentie geschikt voor deze functies. Lichte bedrijvigheid is soms niet inpasbaar, gelet op de ruimtelijke impact op de omgeving (geur, geluid, bevoorrading etc.).

Snelle groei aantal kappers, nagelstudio’s, zonnebankstudio’s

Landelijk is er sprake van een snelle groei van kappers, nagel- en zonnebankstudio’s. Kwalitatief goede zaken zijn een welkome aanvulling, maar gewaakt moet worden voor monocultuur. Ook hebben deze voorzieningen een verhoogd risico op criminele overnames en ondermijning. Dit speelt doorgaans vooral in de rafelranden van het centrum.

Digitalisering en dienstverlening

Er is een duidelijke trend van afname van dienstverlenende voorzieningen (baliefuncties) als gevolg van digitalisering. Denk aan reisbureaus, banken en makelaars. Naast minder locaties wordt er tegelijkertijd ingezet op nieuwe concepten op de achterblijvende locaties (zoals bankkantoren). Deze concepten zijn gericht op service, toegankelijkheid en branding, soms in combinatie met horeca.

Kwantitatieve behoefteraming Een behoefteraming is voor de groep diensten en ambachten niet op te stellen, door het gebrek aan omzetkengetallen en de brede variatie en samenstelling van de sector. Groei van de branche an sich is naar verwachting in zijn totaliteit beperkt. Op basis van inwonersgroei verwachten we een beperkte kwantitatieve uitbreiding van 200 m² wvo richting 2030, oftewel zo’n 4 extra vestigingen. De kwantitatieve behoefte hangt tevens samen met mogelijkheden in het beleid (bestemmingsplannen) voor diensten en ambachten buiten de binnenstad, zoals op de bedrijventerreinen en in de woonwijken. We constateren dat in de gemeente Goes het aandeel diensten en ambachten op verspreide locaties 42% is, waar dit in de benchmark-gemeenten en landelijk op 35% ligt. Hier liggen kansen voor concentratie in de binnenstad. Bij gericht concentratiebeleid verwachten we op langere termijn een aanvullende potentie van 450 m² wvo (gemiddeld niveau) tot 750 m² wvo (hoog ambitieniveau) voor binnenstad Goes. Dit zijn respectievelijk 9 tot 15 extra vestigers voor (lege) verkooppunten. Kwalitatieve kansen voor versterking Om een beeld te geven van versterkingskansen voeren we een benchmark uit. In zijn totaliteit is het aanbod dienstverleners en ambachten in binnenstad Goes ondergemiddeld (circa een kwart minder).

Een deel van de verklaring ligt in het feit dat diensten en ambachten in Goes relatief vaker op verspreide locaties (zoals woonwijken, bedrijventerreinen, solitair) aanwezig is. Met name dienstverlenende activiteiten zoals kappers, schoonheidssalons, massagesalons en nagelstudio’s zijn minder vaak aanwezig in de binnenstad van Goes. Het aantal uitzendbureaus is juist sterk vertegenwoordigd. Qua ambachten zien we met name in kledingreparatie, elektro reparatie, fotografie, lijstenmaker en kleermaker beperkt tot geen aanbieders.

49

50

Detailhandelsbeleid Goes

Figuur 20: Benchmark diensten en ambachten binnenstad Goes

Tatoe/Piercing Fotograaf Elektro Reparatie Kledingreparatie Massagesalon Kapper 0

5 Goes

Bron: Stec Groep (2023).

10

15

20 Benchmark

25

30

Detailhandelsbeleid Goes

Bijlage 3 Verslag consultatieronde stakeholders Er heeft op verschillende momenten participatie plaatsgevonden: • Gesprekken: Eind 2022 – begin 2023 hebben er zeven gesprekken plaatsgevonden met stakeholders die actief zijn in de Goese binnenstad. Er is gesproken met winkeliers, makelaars en pandeigenaren. • Bijeenkomsten eerste ronde: Op 19 juni en 27 juni 2023 hebben twee sessies plaatsgevonden met stakeholders. Gezamenlijk waren 57 ondernemers en pandeigenaren aanwezig. • Bijeenkomst tweede ronde: Op 26 september 2023 vond een brede stakeholdersbijeenkomst plaats over het concept-detailhandelsbeleid voor specifiek de binnenstad van Goes. Er waren circa 30-35 ondernemers en pandeigenaren aanwezig. • “Goes Bezig voor Jou”-bijeenkomsten in juni 2025. Hierna volgen de verslagen van de gesprekken en bijeenkomsten. Verslag gesprekken Algemeen functioneren binnenstad Goes De binnenstad van Goes functioneert redelijk goed, zeker ook in vergelijking met andere binnensteden in Zeeland en Noord-Brabant van vergelijkbare omvang. De binnenstad van Goes staat er goed voor en is na de binnenstad van Middelburg de binnenstad in Zeeland met de meeste aantrekkingskracht. Wel profiteren de winkels in Middelburg meer van toeristische bezoekers dan de winkels in Goes. Goes staat sinds jaar en dag bekend om haar mode-aanbod in het midden- tot hoge segment.

Stakeholders zien dit aanbod de laatste jaren echter steeds verder teruglopen. Familiebedrijven hebben moeite met het vinden van opvolging. Dit resulteert in een afnemende diversiteit in het winkelbestand en steeds meer (langdurig) leegstaande verkooppunten, ook binnen het kernwinkelrondje. Met name de hoek Lange Vorststraat – Klokstraat – Kreukelmarkt is een aandachtsgebied. Het vinden van nieuwe permanente invulling is hier steeds lastiger, terwijl de leegstand buiten het kernwinkelgebied juist beperkt is. Dit vanwege de lagere huren op deze locaties. De laatste tijd openen er ook steeds meer internationale winkeltjes in de binnenstad van Goes, zo zien stakeholders. Deze ondernemers brengen diversiteit in het winkelaanbod en straatbeeld. Wel is de omloopsnelheid onder deze ondernemers hoog, wat betekent dat lastig is permanent succesvol te aarden in Goes. Visie vanuit gemeente De samenwerking met- en de toegankelijkheid van de gemeente wordt als fijn ervaren. Wel pleiten veel stakeholders voor een meer concrete visie op detailhandel vanuit de gemeente. Identificeer deelgebieden in de binnenstad, en werk toe naar een stip op de horizon vanuit de verschillende gemeentelijke beleidsvelden. Wees daarnaast strenger in mogelijkheden voor detailhandel in bestemmingsplannen, bijvoorbeeld voor bedrijventerrein de Poel.

51

Detailhandelsbeleid Goes

Werk aan een compact kernwinkelgebied, maar leg niet alleen de focus op het kernwinkelgebied. De binnenstad van Goes onderscheidt zich juist doordat er in iedere straat binnen de voormalige wallen leuk aanbod te vinden is. Bezoekers lopen graag een rondje door het hele historische centrum, waar het kernwinkelgebied slechts een onderdeel van is. Overige aandachtspunten meegegeven voor de gemeente • De verkooppunten in de binnenstad van Goes zijn gemiddeld gezien relatief klein. Hierdoor kunnen grotere spelers soms geen geschikte locatie vinden. Enkele stakeholders roepen de gemeente op soepeler om te gaan met het samenvoegen van kleinere verkooppunten tot één groter winkelpand. Op die manier wordt je als binnenstad ook aantrekkelijker voor grotere spelers. • Werk aan parkeerbeleid omtrent wonen boven winkels. • Wees als gemeente de verbindende factor in de organisatiegraad van winkeliers, pandeigenaren en makelaars. Maak bijvoorbeeld duidelijke afspraken over koopavonden- en zondagen en ga regelmatig in gesprek met makelaars. Zij weten vaak al maanden van tevoren dat winkels gaan sluiten en zitten dicht op het vuur wat betreft potentiële nieuwe vestigers voor de binnenstad. • De openbare ruimte in de binnenstad verdient meer aandacht. Dit geldt ook voor de parkeerlocaties aan de randen.

• Werk concrete acties uit rondom het verleiden van winkeliers om zich te vestigen in het kernwinkelgebied. • Er is meer behoefte aan flexibele werk/studeerplekken, waarbij ook een daghorecagedeelte een belangrijke rol kan vervullen. • Bedien de sluis in de zomermaanden tot later dan 19.00 ’s-avonds. Hier zal vooral de avondhoreca van profiteren. Verslag bijeenkomsten eerste ronde Bij de eerste bijeenkomst staat de binnenstad centraal. Bij de tweede bijeenkomst staan wijkcentra, Marconi, bedrijventerreinen inclusief De Poel centraal. Verslag stakeholdersessie 19 juni (binnenstad) Martijn Exterkate (Stec Groep) schetst trends en ontwikkelingen die op middelgrote binnensteden in Nederland afkomen. Ook wordt geschetst hoe de binnenstad van Goes er op dit moment voor staat. Reacties op presentatie: • Huurprijzen zijn echt niet de enige factor bij het aantrekken van nieuwe ondernemers. De laatste jaren zijn de huurprijzen in het centrum al fors gedaald. Als huurprijzen al de helft lager zijn geworden, is het ook voor pandeigenaren niet meer mogelijk om nog verder te dalen willen ze er nog wat rendement uit halen. • Reactie gemeente: Als gemeente gaan we niet over de huurprijzen. Een goed functionerende en aantrekkelijke binnenstad met weinig leegstand maken we samen.

• Het gaat er in de binnenstad ook om welke inspanningen er vanuit de gemeente worden gedaan om ondernemers naar je centrum te trekken. Neem Middelburg hierbij als voorbeeld, waarbij er iemand is ingezet om actief ondernemers te trekken naar het centrum. • Reactie gemeente: Gemeente heeft dit jaren gedaan, maar er is momenteel nauwelijks vraag. • Als gemeente moet je vriendelijk zijn tegenover ondernemers. Stimuleer ondernemerschap actief, in plaats van ze juist tegen te werken met bureaucratie. Probeer nieuw ondernemerschap te stimuleren. Dockwise Vlissingen is een mooi voorbeeld. • Reactie gemeente: Gemeente gaat aan de slag met het onderwerp stimuleren ondernemerschap. Is een van de vele actiepunten in de Kwaliteitsagenda binnenstad. Ook wordt er in de uitvoeringsagenda invulling aan gegeven. De gemeente probeert zo min

52

Detailhandelsbeleid Goes

•

•

•

mogelijk beperkende regels te hanteren. Zo zijn een aantal jaar geleden de regels mbt uitstallingen aanzienlijk beperkt. Alle ballen op het kernwinkelgebied is geen goed idee. Er zitten juist in de aanloopstraten hele leuke winkeltjes van parttime ondernemers die de lagere huurprijs daar wel kunnen betalen en nooit zouden kunnen landen in het kernwinkelgebied. • Reactie gemeente: Dit wordt onderschreven in het beleid. Zal in de nieuwe versie beter worden toegelicht. Bedrijventerrein Klein Frankrijk moet ook terugkomen in het beleid. Wat wil je hier mogelijk maken en houden en wat juist niet? • Reactie gemeente: Klein Frankrijk beschouwen we niet als een winkelgebied. Wees scherp op nevenassortiment van grootschalige PDV-winkels in de gemeente. Producten waarvoor je ook in de binnenstad terecht kan, moeten niet ook nog bij dergelijke PDV-winkels in het assortiment komen. • Reactie gemeente: Hier kan de gemeente nauwelijks op sturen.

Reacties op het conceptbeleid mbt onderdeel Binnenstad De conceptvisie wordt geschetst. Op hoofdlijnen luidt deze als volgt: een compact kernwinkelgebied met aantrekkelijke aanloopmilieus. In de aanloopmilieus is een mix van voorzieningen passend waar detailhandel, horeca, diensten, ambachten en wonen elkaar kunnen afwisselen. • De zorg wordt geuit dat er met dit beleid wordt gestuurd op transformatie naar wonen buiten het kernwinkelgebied.  Haal je de charme niet uit de binnenstad als je de aanloopstraten en

•

•

• •

•

•

rafelranden laat transformeren naar woonstraat? • Reactie gemeente: Deze zorg nemen we serieus. We verduidelijken de tekst in het nieuwe beleid. Het is namelijk niet zo dat we met dit beleid hierop sturen, het is echter wel zo dat de behoefte aan winkelmeters afneemt, dus een deel van de huidige winkels zal een andere invulling moeten krijgen. We willen op 26 september graag het gesprek hierover voortzetten. De Witte Paardstraat en het Papegaaistraatje zijn aandachtspunten. In het Papegaaistraat zijn nu 3 verkooppunten getransformeerd naar ‘dienstverlenende bedrijven’. Maar vooralsnog gebeurt er weinig commercieels. Dat is zonde van zo’n leuk straatje. De ondernemers die nog over zijn ondervinden er ook de gevolgen van. • Reactie gemeente: Publieke dienstverlening is toegestaan volgens het bestemmingsplan. De gemeente houdt in de gaten of de publieke invulling voldoende is. Er wordt bediscussieerd of de Kreukelmarkt niet eigenlijk bij het kernwinkelgebied moeten horen. • Reactie gemeente: Deze discussie zetten we voort op de bijeenkomst op 26 september. Ook de Sint Adriaanstraat en het Kolveniershof zouden tot het kernwinkelgebied gerekend moeten worden. Reactie gemeente: Dit verduidelijken we in het beleid. We beschouwen de Sint Adriaanstraat en het Kolveniershof wel zeker als kernwinkelgebied, zien hier echter vooral de dagelijkse sector een plek hebben.

Als gemeente zou je het niet goed moeten vinden dat er woningen in de plint worden gerealiseerd in de Korte Kerkstraat. Zeker niet als in de Grote Kerk een doorloop wordt gecreëerd. • Reactie gemeente: De Korte Kerkstraat in de vorige detailhandelsvisie (2017) al aangeduid als aanloopstraat waar wonen op de begane grond mogelijk is. Dit is zo ook opgenomen in het bestemmingsplan (2022). We bespreken dit graag verder op 26 september. Aandachtspunt: waar gaan nieuwe bewoners in de binnenstad hun auto laten? • Reactie gemeente: Dit is een belangrijk aandachtspunt en speelt nu al. We zijn aan het onderzoeken hoe we dit kunnen regelen.

53

Detailhandelsbeleid Goes

•

•

•

•

Om te voorkomen dat een aanloopstraat niet meer aantrekkelijk is om te blijven ondernemen, zou je een norm moeten stellen voor het maximale aantal woningen, bijvoorbeeld maximaal 20% (indicatief) van de verkooppunten mag een woning worden. • Reactie gemeente: Dit is een goede suggestie. Waar ligt het kantelpunt? We bespreken dit graag verder op 26 september. De verkooppunten in het kernwinkelgebied blijven ook leeg staan als de huur niet naar beneden wordt bijgesteld. Er zou wat aan gedaan moeten worden als verkooppunten bewust lang leeg worden gelaten door eigenaren. • Reactie gemeente: Als gemeente gaan we niet over de huurprijzen. Een goed functionerende en aantrekkelijke binnenstad met weinig leegstand maken we samen. Vergelijk Goes eens met andere gemeenten, is het allemaal zo erg als dat geschetst wordt? • Reactie gemeente: Goes doet het best goed in vergelijking met andere steden. In het beleid is een vergelijking toegevoegd. Fietsers geven in de binnenstad veel overlast. • Reactie gemeente: Op sommige straten (bijvoorbeeld Kreukelmarkt mag gefietst worden) op andere straten niet tijdens winkeltijden. Het is lastig om dit te handhaven.

Verslag stakeholdersessie 27 juni (gemeentebreed) Martijn Exterkate (Stec Groep) blikt terug op de vorige bijeenkomst. De zorgen die werden geuit nemen we serieus. Er is nog een slag nodig in het beleid, en deze willen we gezamenlijk met stakeholders in de binnenstad maken. Hiervoor wordt er in september een verdiepende bijeenkomst georganiseerd. Hierna worden een aantal trends en ontwikkelingen geschetst die op de gemeente Goes afkomen, of al spelen. Ook wordt ingegaan op de verschillende typen van voorzieningenclusters die de gemeente Goes rijk is. Reacties op de presentatie: • We moeten niet te veel waarde hechten aan de passantenanalyse van Locatus. Zij zijn op een slechte dag komen meten. Eigenlijk zou de gemeente hier iets anders voor moeten bedenken en periodiek moeten meten. • Reactie gemeente: Tot 2020 maakten we gebruik van citytraffic voor passantendata, vanwege privacyregels zijn we daarmee gestopt. Momenteel bekijken we of er een andere aanbieder is. • Kijk nog eens goed naar de trends die worden geschetst. • Reactie gemeente: Sommige ‘trends’ zijn al lang aan de gang maar hebben nog steeds invloed op het winkelbestand. We hebben het aangepast. • De geschetste beleidsregels zijn uitgangspunten voor beleid. Zorg dat er uitzonderingen mogelijk zijn, bijvoorbeeld een chalethandel naast een camping.

• Reactie gemeente: Uitzonderingen blijven mogelijk via een omgevingsvergunning. • In het beleid staat niets over het vestigen van een outletcentrum. Graag opnemen dat dit • onwenselijk/onmogelijk is. • Reactie gemeente: Dit hebben we toegevoegd. • In Goes is behoefte aan een tuincentrum, bij de Gamma is er plek. De markt wil niet. Wel • opnemen in het beleid dat er plek voor is. • Reactie gemeente: • Dit hebben we toegevoegd. • De wijkcentra in de gemeente doen het inderdaad goed. Ze hebben intrinsieke aantrekkingskracht en we zien dat er steeds meer andere functies landen in de centra. Het gaat bijvoorbeeld om zorgvoorzieningen, sportscholen en apotheken. • Wolphaartsdijk: toerisme is een beetje onderbelicht. Dit moeten we koesteren. Je moet er rekening mee houden dat veel toeristen die in het buitengebied overnachten, in de binnenstad van Goes hun aankopen doen. • Reactie gemeente: Dit hebben we toegevoegd.

54

Detailhandelsbeleid Goes

•

•

•

•

•

•

•

•

Vanuit Wolphaartsdijk is de verbinding met Goes niet erg aantrekkelijk. Ook is de Veerweg niet erg aantrekkelijk. • Reactie gemeente: Hier gaat het detailhandelsbeleid niet over. Wordt aan gewerkt in de visie voor de recreatiezone. In de kleinere kernen heb je erg veel kleine bedrijfjes die er gevestigd zijn. Dit geeft reuring en moeten we koesteren. De afname van de wat kleinere industrie is zonde. • Reactie gemeente: Hier gaat het detailhandelsbeleid niet over. Verkoop aan huis is voor dorpen belangrijk. Beleid voor verkoop aan huis zou voor in de dorpen dan ook anders moeten zijn dan voor Goes zelf. • Reactie gemeente: Dit hebben we toegevoegd. Marconi: als de grotere winkels als BCC hier moeten vertrekken, waar moeten ze dan heen? In de binnenstad is geen plek en je gaat ook niet op de fiets je tv ophalen. • Reactie gemeente: Grote winkels hoeven niet te vertrekken. Huidige winkels mogen blijven. Mocht een winkel vertrekken dan zien wij liever een invulling met perifere detailhandel die niet concurrerend is met de binnenstad. Je moet heel strak sturen op branchering en verkoopvloeroppervlaktes. Wat mag waar wel en wat wil je waar niet. Hier moet je streng op zijn. • Reactie gemeente: Hier zijn we het mee eens . Er is behoefte aan een update over de uitvoering van de gebiedsvisie Marconigebied.

• Reactie gemeente: In januari 2023 zijn de ondernemers en eigenaren geïnformeerd per brief. Momenteel is er niet veel nieuws te vertellen. De Poel: de showroomzone is in beleid veel kleiner dan de fysieke showroomzone op het bedrijventerrein. Veel PDV-bedrijven vestigingen zich er graag. • Reactie gemeente: Dit is aangepast. Er mag veel strenger gehandhaafd worden op 15% ondergeschikte detailhandel. • Reactie gemeente: Gaan we oppakken.