Veiligheidsregio Frylân - jaarrekening 2024 met wg-verklaring
Tekst van het document
27
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
4.3 Wat hebben wij bereikt in 2024? Een nieuwe Kazerne Volgorde Tabel We actualiseerden het beleid en de werkwijze rond de Kazerne Volgorde Tabel (KVT). Doel hiervan is dat de Friese burger de best passende brandweerzorg krijgt. De KVT is namelijk een belangrijke schakel in het alarmeringsproces. Aan de hand van deze tabel wordt bepaald welke kazerne bij een melding als eerst (en opvolgend bij meerdere voertuigen) wordt opgeroepen. Het alarmeringsproces houdt rekening met meerdere factoren zoals beschikbaarheid, afstand en reistijd en de uitruktijden van de posten. We hebben de nodige tijd in dit KVT-traject gestopt vanwege de impact op de posten. We investeerden in communicatie en inspraak van onze brandweermensen. Begin 2025 implementeren we de nieuwe KVT. Conform afspraak evalueren we de werking in 2026 en sturen we bij waar nodig. Aantoonbaar paraat In 2024 hebben we het ‘automatisch statussen’ getest en is de data betrouwbaar genoeg gebleken om mee te werken. ‘Automatisch statussen' zorgt ervoor dat het systeem automatisch en preciezer vastlegt wanneer een voertuig uitrukt. En daarmee hebben we meer betrouwbare informatie over onze uitruk- en opkomsttijden. Tot dusver bepaalden we dit met handmatige statustijden. Met ingang van de nieuwe KVT maken we ook gebruik van ‘automatisch statussen’. Dekkingsplan Eens in de vier jaar stelt de brandweer een dekkingsplan op.
Dit plan beschrijft welke operationele prestaties wij de komende jaren leveren, welke taken wij uitvoeren en welke middelen wij inzetten om de brandweerzorg te leveren. Het huidige dekkingsplan is vastgesteld tot en met 2025. Daarom startten we in 2024 gestart met het bijstellingsproces voor een nieuw dekkingsplan. 28
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Rond de zomer leverden we hiervoor een evaluatierapport op. Hieruit blijkt dat de organisatie van de brandweer goed op orde is. De Friese gemeenten staan wel voor financiële uitdagingen. Het bestuur heeft ons daarom de opdracht gegeven om een scenario uit te werken waarin 'samen paraat' voorop blijft staan. Dit betekent dat onze 66 posten bij blijven dragen aan de basisbrandweerzorg in een fijnmazig netwerk van brandweerposten in Fryslân. Tegelijkertijd betekent dit ook dat we kritisch moeten kijken naar onze specialistische taken. Waar nodig optimaliseren we deze taken door ze, vanuit een professioneel oogpunt, slimmer en efficiënter in te richten. Met dit richtinggevende scenario hebben we eind 2024 een start gemaakt met het bouwen van een nieuw dekkingsplan. Begin 2025 wordt dit conceptplan bestuurlijk vastgesteld, waarna het voor zienswijze langs de Friese gemeenteraden gaat. Team Digitale verkenning Het team Digitale verkenning ondersteunt de brandweer bij de bestrijding van incidenten met verkenningsdrones. We werken hier binnen een pilot samen aan met de regio’s Groningen en Drenthe. Elke regio heeft één drone aangeschaft en piloten opgeleid. Met de inzet van een drone krijgen we snel een duidelijk en overzichtelijk beeld van het incident. Dit helpt bij het efficiënt en effectief bestrijden van een incident.
PFAS De afgelopen periode is er in Nederland veel aandacht voor per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) in het algemeen en in blusschuim in het bijzonder. Om te onderzoeken in hoeverre dit ook in onze regio speelt, heeft Brandweer Fryslân aanvullend bodemonderzoek laten doen op een zestal kazernelocaties en een voormalig oefenterrein. We verwachten de uitkomsten van dit onderzoek, later dan gepland, begin 2025. Brandweer Fryslân is verder in nauw overleg met betrokken gemeenten en de provincie over dit onderwerp. Het PFAS-dossier speelt in het hele land. Daarom is er vanuit Brandweer Nederland een Taskforce PFAS opgericht. Wij zijn hierbij aangesloten. Of de uitkomsten van het bodemonderzoek leiden tot acute maatregelen, is nog niet te zeggen. Extra klassen vakbekwaamheid Sinds een aantal jaren werken we met deze standaard jaarlijkse opleidingskalender: vijf leergangen Manschap, twee leergangen Bevelvoerder, twee leergangen Voertuigbedienaar en twee leergangen Brandweerchauffeur. Omdat vrijwilligers zich korter aan onze organisatie binden, zien we dat we vaker nieuwe vrijwilligers moeten opleiden. En dat zagen we weer terug in de grotere vraag naar opleidingsplaatsen voor Manschap in 2024. Daarom is het aantal klassen voor deze leergang uitgebreid van vijf naar zeven. Ook de leergang van Voertuigbedienaar tankautospuit is een keer extra gestart.
We hebben de bestemmingsreserve voor deze extra klassen gebruikt. Deze is na corona gevormd om een inhaalslag in het opleidingsprogramma te maken. We kunnen ons voorstellen dat de verhoging van het aantal klassen structureel wordt. Aantoonbare vakbekwaamheid We hebben in 2024 meerdere activiteiten uitgevoerd om vakbekwaamheid verder aantoonbaar te maken en om doel- en behoeftegericht invulling te geven aan oefenprogramma’s. We voerden hiervoor twee keer per jaar gesprekken met ploegleiders over oefeningen, ervaringen met uitrukken en de risico’s van het uitrukgebied. De brandweerposten konden vervolgens accenten leggen en bepaalde oefeningen iets vaker of minder vaak terug laten komen. Daarnaast verbeterden we de werkwijze rond het evalueren en reflecteren. Daarmee hebben we de kwaliteit van de oefeningen verhoogd. Ook hebben we hard gewerkt aan het compleet maken van de oefenregistratie. We hielden de aanwezigheid van deelnemers bij oefenmomenten bij en ook de feedback die werd gegeven over die oefeningen. Met deze data kunnen we meer maatwerk voor brandweerposten leveren. 29
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Bouwagenda Begin 2024 startten we met de nieuwbouw van de kazernes Langweer en Makkum. Deze zijn eind 2024 opgeleverd. Daarnaast hebben we de renovatie en verduurzaming van de brandweerpost Drachten afgerond. Verder lopen de overige projecten op de bouwagenda door, namelijk de posten Damwoude, Oudega (Smallingerland), Parrega, Sneek en Terschelling-West. De locatiekeuze en een vol stroomnet zorgden bij een aantal projecten voor vertraging. De netcongestie is in bredere zin bij onze bouwagenda een toenemende mate van zorg. Natuurbrand Het thema ‘natuurbrand’ komt steeds steviger op de kaart te staan in Fryslân. In 2024 hebben we daarom een aantal initiatieven ontwikkeld om natuurbranden te voorkomen en, waar nodig, de bestrijding effectiever te laten verlopen. Zo hebben we onder andere een themadag georganiseerd voor het bestuurlijk platform en continueerden we de gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast geeft de Risico Index Natuurbranden (RIN) ons inzicht in de kans op het ontstaan van een onbeheersbare brand en op de mogelijke impact van zo'n brand. In 2024 hebben we de laatste RIN-gebieden uitgewerkt en dit betekent dat we voor alle Friese gebieden nu een handelingsperspectief hebben opgesteld. Verder hebben we de vakbekwaamheid van onze brandweermensen op het gebied van natuurbrandbestrijding vergroot. Daar horen ook goede planvorming en procedures bij.
Dit traject loopt de komende jaren door. Bovendien hebben we geïnvesteerd in specifieke natuurbrandvoertuigen, de zogenaamde CCFM's. Bluswater Door het project 'Fjoer en Wetter' heeft het thema ‘bluswater’ in 2024 extra focus gekregen. We hebben inzichtelijk gemaakt voor welke bouwwerken en gebouwen geen of te weinig bluswater aanwezig is of niet bereikbaar is. Hierdoor kunnen we effectiever handelen op het moment dat er brand is. De uitkomsten van 'Fjoer en Wetter' zijn meegenomen in het dekkingsplan, waarbij we ‘materieel’ strategisch positioneren. De implementatie van 'Fjoer en Wetter' in het dekkingsplan (aanschaf en verplaatsen materieel) ronden we medio 2026 af. Verder informeerden we de Friese bewoners, op de plekken waar een tekort aan bluswater is, hoe wij optreden bij brand en welke rol de bewoner zelf kan spelen. Daarnaast hadden we aandacht voor de datahuishouding rond bluswater. Ook verstevigden we ons (informatie) netwerk en overlegden we met partners zoals Wetterskip en gemeenten. Energietransitie De energietransitie brengt veiligheidsrisico’s met zich mee. Denk aan brandgevaar door zonnepanelen, omvormers of accu’s en batterijen. Maar denk ook aan brandstoffen zoals waterstof, benzine en diesel. We hebben in 2024 te maken gehad met branden en ongevallen met elektrische auto’s en andere vaar- en voertuigen.
We hebben onze medewerkers hierop voorbereid met toegespitste vakbekwaamheidsmomenten. Daarnaast hebben wij acties ondernomen voor het vergroten van het veiligheidsbewustzijn bij de Vergunning-, Toezicht- en Handhaving (VTH)-afdelingen van gemeenten. Bij deze afdelingen en in het regionale VTH-overleg zijn presentaties gegeven over de risico’s rond de energietransitie. Het afgelopen jaar zagen wij een toename van onze betrokkenheid bij deze energie-initiatieven en adviseerden wij mee in de voorfase. Deze inspanningen liggen in lijn met de Strategische agenda van het Veiligheidsberaad. Hierin staat het speerpunt: ‘Een veilige energietransitie’.
30
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Brandveiligheid grote ondergrondse parkeergarages Het gebruik van elektrische voertuigen in onze samenleving neemt toe. Daarom kwam afgelopen jaren de vraag naar voren hoe om te gaan met het parkeren en laden van deze voertuigen in ondergrondse parkeergarages. In het verlengde van dit vraagstuk kwam ook het dossier ‘brand in ondergrondse parkeergarages’ opnieuw op de agenda. Door het toegenomen kunststofgebruik in voertuigen blijken dergelijke branden voor de brandweer namelijk lastig te bestrijden. In 2024 hebben wij voor alle grote en voor publiektoegankelijke ondergrondse parkeergarages het brandveiligheidsconcept volledig in beeld gebracht en aangescherpt. Dit deden we in samenwerking met de betreffende gemeenten. De verschillende concepten en aandachtspunten vertaalden we naar actuele scenario’s en handelingsperspectieven. Ook hebben we een inzetplan/strategie per parkeergarage opgenomen in onze planvorming. Brandveilig leven Met het uitvoeringsprogramma ‘Brandveilig Leven (BVL) 2023-2026' maken we de Friese samenleving bewuster van brandveiligheid. We sluiten daarbij aan op het gepubliceerde rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid in 2024: ‘Minder brand, minder slachtoffers en minder schade?’ In 2024 gaven we daarom volop voorlichting aan diverse doelgroepen, van jong tot oud.
Ook startten we met het vernieuwde landelijke programma ‘Brandweer op School’ voor de groepen 7 en 8. We maakten daarbij gebruik van voorzieningen als een escaperoom, voorlichtingscontainer, demonstratie-aanhanger en pop-up store. Daarnaast gaven we, naar aanleiding van een aantal grote incidenten, samen met de betrokken gemeenten 'Voorlichting Na Brand' aan onder andere kinderen van een basisschool en betrokken bewoners. Door al onze activiteiten hebben we rechtstreeks ruim 14.500 Fryske inwoners bereikt. Advisering en toezicht - Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet ingegaan. Deze wet bundelt tientallen wetten en regelingen tot één geheel. Het werken onder de Omgevingswet verschilt op een aantal punten van hoe we in het verleden werkten. We werken nu minder met vergunningen en meer met meldingen. Daarnaast adviseren we het bevoegd gezag voortaan per (milieubelastende) activiteit in plaats van per inrichting. In de praktijk kan het dus voorkomen dat één bedrijf (inrichting) meerdere activiteiten uitvoert waar wij per activiteit op adviseren. Verder communiceren we via het nieuwe Digitaal Stelsel Omgevingsrecht (DSO). Onderstaande tabel laat zien dat het aantal adviesaanvragen in 2024 vergelijkbaar was met het jaar ervoor. Wat opviel is dat het aantal vergunningaanvragen, vooral voor milieubelastende activiteiten, afweek van afgelopen jaren.
Dit is te verklaren door de komst van de Omgevingswet en de verhoging van de leges. De controles op brandveiligheid waren vergelijkbaar met andere jaren. Hier viel wel het hogere aantal hercontroles op. Deze toename kan worden verklaard door het veranderen van thema in de controles.
31
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Advisering Risicobeheersing Productgroepen
Aantal producten/adviezen
2024
2023
2022
2021
2020
2019
Advisering omgevingsveiligheid 252
402
320
350
329
276
Advisering brandveiligheid 1.041
1.153
1.260
1.005
1.159
1.121
Advisering evenementen
413
237
221
40
68
234
Toezicht brandveiligheid controles
841
789
820
839
716
767
Toezicht brandveiligheid hercontroles
834
489
413
253
241
369
Het werken met de nieuwe Omgevingswet vraagt een andere manier van werken en denken. Het lijkt erop dat het intensiever is en meer tijd en geld gaat kosten. In de loop van 2025 wordt het bestuur geïnformeerd over de uren en de werkzaamheden die wij de afgelopen twee jaar gemaakt hebben. Hierbij berekenen we de kosten opnieuw en leggen we aan gemeenten nieuwe (prijs)afspraken voor.
32
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
4.4. Wat heeft dit gekost?
Begroting na 3e wijziging
Realisatie 2024
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
43.317.871
1.018.371
42.299.500
41.632.911
1.385.830
40.247.081
9.859.324
121.065
9.738.259
9.922.524
396.993
9.525.530
Programma Brandweer Producten Brandweer Toegerekende organisatiekosten Subtotaal programma
53.177.195 1.139.436 52.037.759 51.555.435 1.782.823 49.772.612
Dekkingsmiddelen Brandweer Rijksbijdrage BDUR
4.677.064
-4.677.064
46.776.869 -46.776.869
Gemeentelijke bijdrage
5.866.663
-5.866.663
46.776.869 -46.776.869
Subtotaal dekkingsmiddelen
51.453.933 -51.453.933 52.643.532 -52.643.532
Totaal saldo van baten en lasten
53.177.195 52.593.369 583.826 51.555.435 54.426.355 -2.870.920
Reservemutaties Brandweer Gerealiseerd resultaat Brandweer
53.177.195
583.826
-583.826
-
578.236
-578.236
53.177.195
-
51.555.435
55.004.591
-3.449.156
33
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
4.5. Feiten en cijfers programma Brandweer Cijfers medewerkers 2024
34
5. Paragrafen 5.1. Financiering Beleid De kaders voor financiering zijn gebaseerd op de Wet financiering decentrale overheden en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsregelingen. Het eigen treasury-beleid van Veiligheidsregio Fryslân is vastgelegd in de financiële verordening. Daarin hebben we afgesproken dat het dagelijks bestuur bij het aantrekken van middelen de volgende kaders in acht neemt: • Voor het aantrekken van financieringen met een looptijd langer dan één jaar vragen we tenminste twee prijsopgaven bij verschillende financiële instellingen op. • We maken geen gebruik van financiële derivaten als bedoeld in artikel 1, onder c, van de Wet financiering decentrale overheden. Met ons financieringsbeleid willen we de risico’s voor langere tijd afdekken met vastrentende leningen. De omvang en looptijd van deze leningen stemmen we af op de omvang en levensduur van de materiële vaste activa en plannen we binnen de kaders voor de renterisiconorm. Leningenportefeuille In 2024 trokken we geen nieuwe langlopende lening aan. Het verloop van de leningportefeuille was daarmee als volgt: Saldo per 1 januari Opname Reguliere aflossingen
€ € €
50.187.182 0+ 5.167.960 -/-
Saldo per 31 december
€
45.019.222
35
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Rente a
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
b
De externe rentebaten (idem)
-/-
Saldo rentelasten en rentebaten
c1 c2 c3
De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend
-/-
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
-/-
De rentebaat van doorverstrekte leningen, als daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
+/+
€
0
€
0
€
0
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
€
777.889
€
500.515
€
277.372
€
0
d1
Rente over eigen vermogen
+/+
€
0
d2
Rente over voorzieningen
+/+
€
199.388
€
476.762
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
e
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
f
Renteresultaat op het taakveld Treasury
-/-
€ 1.543.874 € 1.067.112
We hanterden een omslagrente van 2,23% voor het toerekenen van rente aan de programma’s. De werkelijke omslagrente (0,69%) week significant af van het begrootte percentage en is verrekend met de gemeenten. Renteresultaat op het taakveld Treasury Gecorrigeerd middels de derde begrotingswijziging
1.067.112 735.271
Resterend renteresultaat op het taakveld Treasury
331.841
Het resterend renteresultaat op het taakveld Treasury van € 331.841 is opgenomen als schuld op de balans ultimo 2024. Conform de afspraak in de financiële verordening (artikel 3a) wordt dit bedrag terugbetaald aan de gemeenten. Kasgeldlimiet Bij het begrotingstotaal (primitieve begroting) van € 97.300.000 is de kasgeldlimiet voor 2024 uitgekomen op € 7.978.600 (8,2%). Gedurende het jaar is sprake geweest van een netto vlottende schuld, maar is het kasgeldlimiet niet overschreden.
36
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Renterisiconorm De renterisiconorm voor 2024 stond op 20% van het begrotingstotaal, oftewel € 19.460.000. Dit betekent dat we in 2024 voor maximaal € 19.460.000 mochten aflossen. In 2024 kwam het totaal aan aflossingen op € 5.168.000 uit. Dat was ruim onder de renterisiconorm. Bij het samenstellen van de leningenportefeuille hebben we ervoor gezorgd dat we ook in de toekomst de renterisiconorm niet overschrijden. Schatkistbankieren Sinds 15 december 2013 geldt de ‘Wet verplicht schatkistbankieren’. Met ingang van deze datum moet VRF haar overtollige liquide middelen aanhouden in de schatkist, met uitzondering van een saldo tot het geldende drempelbedrag. Voor 2024 stond dat bedrag op € 1.946.000. De naleving van deze regeling voldoet aan het ‘Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)’, dat we hebben opgenomen in de toelichting op de balans onder ‘kortlopende vorderingen’. Hieruit blijkt dat we het drempelbedrag niet hebben overschreden.
37
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
5.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het ‘Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV)’ schrijft voor dat de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ aandacht moet besteden aan de relatie tussen de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Algemeen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de organisatie om omvangrijke tegenvallers op te vangen, zonder dat aanpassing van het beleid nodig is. Het weerstandsvermogen dient dus om de continuïteit van de organisatie te waarborgen. De weerstandscapaciteit bestaat uit de beschikbare middelen om risico’s op te vangen als deze zich voordoen. Denk daarbij aan incidentele weerstandscapaciteit, zoals aanwezige vrije reserves, en structurele weerstandscapaciteit. Bij structurele weerstandscapaciteit gaat het bijvoorbeeld om de post ‘onvoorzien’ en eventuele vrije begrotingsruimte. In beginsel is bij een gemeenschappelijke regeling altijd sprake van 100% weerstandscapaciteit. De deelnemende gemeenten zijn namelijk wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat de gemeenschappelijke regeling altijd over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te voldoen.
Weerstandscapaciteit Veiligheidsregio Fryslân Het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing staat in de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen 2023-2026.’ In deze nota wordt specifiek ingegaan op de bepaling van de weerstandscapaciteit. Veiligheidsregio Fryslân (VRF) kiest ervoor om een egalisatiereserve en een post ‘onvoorzien’ aan te houden. Zo kunnen we zelf een deel van de risico’s opvangen. Eventuele tegenvallers hebben daardoor niet direct gevolgen voor de deelnemende gemeenten. De nota bevat de volgende bestuurlijke afspraken: Algemene reserve De algemene reserve bestaat alleen uit een egalisatiereserve. De hoogte van deze reserve wordt bepaald op basis van het begrotingstotaal. De ondergrens bedraagt 2% van het begrotingstotaal en de bovengrens 5%. Onvoorzien Volgens de beleidsnota houden we een post ‘onvoorzien’ aan. Deze post is bedoeld voor het opvangen van kosten wegens personele frictie. Het budget is gepositioneerd bij de algemeen directeur. We kennen dit toe op basis van een integrale en VRF-brede afweging van de bovenmatige personele fricties. De uitgangspunten (in volgorde) rond de bepaling van de toekenning zijn als volgt: 1. wegvallen taken 2. reorganisatie 3. (dis)functioneren (directe kosten op basis van een vaststellingsovereenkomst) 4.
functioneren (ziekte, vervanging, niet productief: hieronder vallen niet de kosten van juridische advisering en/of onderzoeken) Structurele begrotingsruimte Als een gemeente of gemeenschappelijke regeling structurele begrotingsruimte heeft opgenomen in haar begroting, wordt dit beschouwd als een onderdeel van de weerstandscapaciteit. Daarom is het van belang om periodiek te onderzoeken of hiervan sprake is. VRF onderzoekt dit eens per vier jaren via het proces ‘doorlichting begroting.’ Uit de laatste doorlichting van de begroting in 2023 bleek dat er geen sprake is van structurele begrotingsruimte.
38
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Inventarisatie weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit van VRF bedraagt: Egalisatiereserve 3.379.700 Onvoorzien 609.900 Structurele begrotingsruimte 0 Totaal 3.898.600
Beleid weerstandsvermogen en risicobeheersing Het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing staat in de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen 2023-2026.’ Samengevat gelden de volgende beleidslijnen voor risicomanagement: I. Risicomanagement is een regulier onderdeel van het managementcontrolsysteem van VRF. De geïdentificeerde risico’s worden, waar mogelijk, ondervangen door beheersmaatregelen. II. De belangrijkste netto-risico’s nemen we op in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicomanagement’ in de begroting en jaarrekening. Waar nodig doen we tussentijds verslag van de voortgang. III. In dezelfde paragraaf nemen we ook de risico’s op, die mogelijk op termijn impact hebben op de begroting. Deze verwerken we structureel in de begroting op het moment dat ze zich zeker voordoen. Het huidige risicomanagementsysteem is een ad-hocproces. De komende jaren werken we aan het structureren van het risicomanagementproces en het bevorderen van het risicobewustzijn. Inventarisatie van de risico’s In deze paragraaf geven we een overzicht van de belangrijkste risico’s die we hebben geïnventariseerd. Financiële risico’s Veranderend overheidsbeleid kan leiden tot financiële onzekerheden. Het hoofdlijnenakkoord bevat bijvoorbeeld een aantal voornemens dat mogelijk verstrekkende gevolgen heeft voor onze organisatie.
Daarnaast hebben de ontwikkelingen in het gemeentefonds impact op de financiën van onze gemeenten. Hierdoor komt onze begroting in de toekomst mogelijk onder druk te staan. Een voorbeeld hiervan is de departementale korting van 10% op specifieke uitkeringen (SPUK). Bij Veiligheidsregio Fryslân is de grootste SPUK-regeling de ‘Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR)’. Een korting van 10% betekent structureel € 1,1 miljoen minder opbrengsten voor de organisatieonderdelen Brandweer en Crisisbeheersing. Autonome ontwikkelingen kunnen ook tot risico’s leiden. Wanneer er sprake is van hoge inflatie of een substantiële verhoging van de lonen als gevolg van cao-ontwikkelingen, ontstaat het risico dat de indexatie van onze budgetten – zoals vastgelegd in de financiële verordening ontoereikend is. Hierdoor kunnen investeringen in huisvesting, kazernes, materieel, materiaal, personeel en IT-infrastructuur onder druk komen te staan. En dit beïnvloedt de kwaliteit van onze dienstverlening. Om financiële risico’s tijdig te identificeren, monitoren en analyseren we het overheidsbeleid kritisch.
39
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Personeelstekorten Op de huidige arbeidsmarkt is het lastig om voldoende kwalitatief personeel te werven. Hierdoor kan onze taakuitvoering in gevaar komen. Dit probleem doet zich voor bij alle organisatieonderdelen en kan gevolgen met zich meebrengen. De kwaliteit van de dienstverlening kan bijvoorbeeld onder druk komen te staan, er kan imagoschade ontstaan of de dienstverlening kan alleen worden gerealiseerd tegen onevenredig hoge kosten. Met wervingscampagnes, opleidingsprogramma’s en goed werkgeverschap zetten wij in op het binden, behouden en doorontwikkelen van onze medewerken. Cyberdreigingen Voor de dagelijkse bedrijfsvoering is onze organisatie afhankelijk van tijdige en betrouwbare informatie. Tegelijkertijd moeten we ervoor waken dat deze vaak (privacy)gevoelige informatie in verkeerde handen komt. Dit is een complexe opgave, omdat de dreigingen van cybercriminelen en statelijke actoren significant zijn toegenomen. Daarom heeft VRF zichzelf tot doel gesteld om effectief weerstand te bieden tegen cyberdreigingen en beveiligingsincidenten. Én om deze weerbaarheid op een meetbare en verifieerbare wijze aan te tonen. Het uitgangspunt hierbij is het ambitieniveau “Aantoonbaar weerbaar”. VRF is genoodzaakt om ook de komende jaren passende, nieuwe informatiebeveiligingsm aatregelen te blijven nemen om de digitale weerbaarheid te waarborgen.
Daarnaast willen we voldoen aan de gestelde normen zoals de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), NEN7510 en NIS2 (Netwerk- en Informatiebeveiliging) om de meetbaarheid en verifieerbaarheid te garanderen. Ook voeren we periodiek interne audits en penetratietest uit en geven we bewustwordingstrainingen. Wegvallen van maatwerk- en markttaken VRF voert diverse taken uit die nauw verbonden zijn met de basistaak, maar die we niet collectief uitvoeren. Voorbeelden hiervan zijn: • maatwerk voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ); • dienstverlening naar aanleiding van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo); • reizigersvaccinaties. Voor deze taken zetten we deels vast personeel in en doen we een beroep op overhead. Daarnaast calculeren we een winstmarge op deze taken. Deze winstmarge zorgt ervoor dat de collectieve basistaak goedkoper wordt. Het wegvallen van deze taken betekent zowel incidentele fricties als het vervallen van structurele dekking. Fysieke en psychische schade door werkzaamheden Het optreden van personeel en vrijwilligers bij incidenten kan fysieke en psychische schade opleveren. De gevolgen hiervan kunnen verstrekkend zijn zoals blijvende arbeidsongeschiktheid. Deze schade is niet altijd goed te verzekeren. Wij hebben daarom besloten deel te nemen aan de stichting ‘Waarborgfonds Veiligheidsregio’s’.
Op die manier dragen alle veiligheidsregio’s samen de niet-verzekerbare risico’s per 1 januari 2024. Risico’s nieuwbouwprojecten Veiligheidsregio Fryslân is een kapitaalintensieve organisatie. Vooral bij de brandweer is er sprake van een gedegen investeringsplanning, mede door de bouwagenda. Deze bouwagenda betreft een planning voor de grootschalige nieuwbouw en verbouw van onze brandweerkazernes. De mate waarin de planning wordt gehaald, wordt beïnvloed door tal van omstandigheden. Wij zijn hierbij onder meer afhankelijk van planvorming bij gemeenten, beperkingen bij het aansluiten op het elektriciteitsnetwerk en van de beschikbaarheid leveranciers. In de praktijk constateren wij dan ook dat de investeringen achterblijven op het plan. Dit leidt op de korte termijn tot financiële voordelen vanwege de vrijval van kapitaallasten. Voor de lange termijn ontstaan er echter financiële risico’s. De stijging van bouwkosten is de laatste jaren fors geweest, waardoor de uitgestelde investeringen mogelijk hoger uitvallen.
40
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Duurzaamheid De ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid zijn in volle gang. Dit leidt tot verschillende wensen vanuit de maatschappij over inzicht in de duurzaamheidsprestaties van organisaties en tot het verduurzamen van activiteiten. Deze behoefte heeft geleid tot diverse (Europese) weten regelgeving. Veiligheidsregio Fryslân heeft in kaart gebracht op welke wijze deze wet- en regelgeving directe invloed heeft op de organisatie. VRF dient zich, net als alle organisaties in Nederland, te houden aan het klimaatakkoord. Andere initiatieven en wetgeving raken ons veelal op een indirecte manier, bijvoorbeeld via leveranciers, banken en gemeenten. VRF heeft verschillende acties uitgezet om stappen te zetten op het gebied van duurzaamheid. Zo hebben we in het inkoopbeleid een passage opgenomen over duurzaam inkopen, zetten we in op vergroening en stelden we een visiedocument en plan van aanpak voor duurzaamheid vast. Op het moment dat de Rijksoverheid meer verduurzaming verplicht stelt, kan dit invloed hebben op onze organisatie. Financiële kengetallen Van de in het BBV opgenomen kengetallen zijn vier van toepassing op VRF. Deze kengetallen zijn als volgt uitgewerkt: Kengetallen
Jaarverslag 2023
Begroting 2024
Jaarverslag 2024
Netto-schuldquote
35,48%
76,60%
51,57%
Netto-schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
35,48%
76,60%
51,57%
Solvabiliteit
9,71%
7,49%
10,88%
0%
0%
0%
Structurele exploitatieruimte
Netto-schuldquote De netto-schuldquote weerspiegelt het schuldenniveau van de organisatie ten opzichte van de exploitatie. Hoe hoger het getal, des te groter de netto-schuld ten opzichte van het begrotingstotaal. De netto-schuldquote is lager dan begroot, omdat de geplande langlopende lening niet is aangetrokken. Omdat diverse investeringen vertraging opliepen, was deze externe financiering nog niet nodig. Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de organisatie kan voldoen aan haar financiële verplichtingen. We berekenen de ratio als het aandeel eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen (balanstotaal). De solvabiliteit van gemeenschappelijke regelingen is over het algemeen laag. Dit komt omdat de deelnemende gemeenten de wettelijke verplichting hebben om ervoor te zorgen dat de gemeenschappelijke regeling altijd over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Een gemeenschappelijke regeling hoeft om die reden geen eigen weerstandscapaciteit aan te houden. In de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen 2023-2026’ hebben we vastgelegd dat de algemene reserve alleen bestaat uit een egalisatiereserve. Hiermee minimaliseren we onze reservepositie. We hebben echter te maken met een aantal kapitaalintensieve activiteiten. Denk aan de investering in materieel en materiaal voor de repressieve dienstverlening.
En aan het realiseren, inrichten en instandhouden van diverse brandweerkazernes, consultatiebureaus en kantoorlocaties. Deze kapitaalintensieve activiteiten leiden tot een relatief hoge mate van externe financiering. De enerzijds lage reservepositie en de anderzijds kapitaalintensieve activiteiten leiden tot een relatief lage solvabiliteit. De solvabiliteit is hoger dan begroot. Dit komt door een hogere stand van de reserves ultimo 2024 ten opzichte van de begroting 2024.
41
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
5.3. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf vertellen we over het beheerbeleid van de gebouwen die Veiligheidsregio Fryslân structureel en tijdelijk bezit of huurt. Het gaat om onderstaande gebouwen: • • • •
hoofdkantoor aan de Harlingertrekweg; brandweerkazernes: 66, waarvan 49 in eigendom; twee boothuizen: één in eigendom en één huur; gehuurde opslagloods die fungeert als tijdelijke opslag van afgeschreven materieel en als distributiecentrum voor de bevoorrading van de vaccinatie-, test- en vluchtelingenlocaties; • 45 huurlocaties voor de Jeugdgezondheidszorg van de GGD; • het gehuurde Regionaal Coördinatie Centrum (RCC), dat is ondergebracht bij de meldkamer. Kwaliteitsniveau beheer en onderhoud Als grondslag voor het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen, passen wij de NEN2767 norm toe. De NEN-2767 norm is een breed toegepaste wijze van conditiemeting. Hiermee wordt de technische kwaliteit van bouw- en installatiedelen op een objectieve manier vastgelegd. Er zijn zes kwaliteitsniveaus: niveau één staat voor ‘uitstekend’ en niveau zes staat voor ‘zeer slecht’. De bestuurlijke afspraak bij het beheer en onderhoud is, net als voorgaande jaren, kwaliteitsniveau drie. Dit betekent dat wij een ‘redelijke conditie’ nastreven. Plaatselijke zichtbare veroudering vinden wij acceptabel, zolang de functievervulling van bouw- en installatiedelen niet in gevaar komt. Bij de huurlocaties streven wij ernaar om een vergelijkbaar kwaliteitsniveau vast te leggen in de huurovereenkomsten. Onderhoudsvoorzieningen Op basis van dit uitgangspunt hebben wij onderhoudsvoorzieningen gemaakt.
Met een onderhoudsvoorziening worden de lasten van groot onderhoud over de jaren geëgaliseerd. De toevoeging aan de voorziening (met andere woorden: de jaarlijkse lasten) is het gemiddelde bedrag van het groot onderhoud dat we redelijkerwijs kunnen voorzien. Wettelijk gezien moet de evaluatie van de voorziening eens in de vijf jaar. In de praktijk hanteren wij een richtlijn van eens per vier jaar. In 2022 lieten wij een nieuwe schouw uitvoeren. De uitkomsten hiervan staan in de herijking van de voorziening. De schouw bleek betrouwbaar en biedt een goed handvat voor de verwachte onderhoudslasten. Het uitgevoerde onderhoud in 2024 is grotendeels volgens plan verlopen. We kunnen verklaren waar we zijn afgeweken, omdat we daar bewuste keuzes maakten in het uitvoeringsmoment van de onderhoudswerkzaamheden.
5.4. Bedrijfsvoering 5.4.1. Inleiding Het organisatieonderdeel Bedrijfsvoering bestaat uit de afdelingen Communicatie, Informatiemanagement, Facilitair Bedrijf, Personeel & Organisatie, Financiën & Administratie. Bedrijfsvoering levert een bijdrage aan een veilig en gezond Fryslân door de primaire processen van VRF – brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheidszorg - zo gericht en effectief mogelijk te ondersteunen. Bedrijfsvoering is de expert op het gebied van de bedrijfsvoeringportefeuilles. De afdeling ondersteunt het primaire proces door te faciliteren, adviseren en te helpen bij het bewaken van grenzen. Doordat we deze taken centraal beleggen, verlagen we de kosten en de kwetsbaarheid, terwijl we de kwaliteit verhogen.
42
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
5.4.2 Organisatiethema’s 2023-2026 In onze meerjarenkoers 2023-2026 staan de volgende organisatiethema’s: • passend personeel bij onze adaptieve opgave • duurzaamheid • procesgericht werken Hieronder vertellen we per thema wat we in 2024 hebben bereikt. 5.4.2.1 Passend personeel bij onze adaptieve opgave Passend personeel is nodig voor het kunnen en blijven uitvoeren van onze werkzaamheden. Aan de ene kant vragen de opgaven vanuit de samenleving een hoge mate van aanpassingsen uithoudingsvermogen van onze medewerkers. Aan de andere kant moeten we zorgen voor stabiliteit als het gaat om onze wettelijke en reguliere taken. Dit in combinatie met de schaarste op de arbeidsmarkt en de vergrijzing en pensionering van ons personeel, vraagt om anders te kijken naar ons grootste en schaarste goed: • Het werving- en selectieproces is verbeterd. Dit levert snelheid en duidelijkheid op. • Het project ‘Onboarden’ is gestart. Doelen zijn: nieuwe medewerkers goed laten landen en de VRF-cultuur vanaf de start meegeven. • Leren en ontwikkelen en de borging daarvan. We maakten een start met onder andere het invoeren van het Learning Management System (LMS). De systeemimplementatie is in 2025. • We hebben meerdere functiewaarderingstrajecten uitgevoerd voor nieuwe functies die passen bij onze adaptieve opgaven.
Daarnaast hebben we de besluitvorming voor de invoering van het functiewaarderingssysteem HR21 afgerond. Dit project start in 2025. • Er was meer aandacht voor vitaliteit en gezondheid en dit betekende ook meer aandacht van onze arbodienstverlener Zorg van de Zaak op dossiers. Ook werkten we binnen de organisatie met externe verzuimbegeleiders om trends te analyseren, dichter op het verzuim te zitten en leidinggevenden en P&O te ondersteunen en van meer kennis te voorzien. • We organiseerden ‘de week van de vitaliteit’ en boden verschillende activiteiten aan. Denk hierbij aan een health check, de mogelijkheid om voorlichting te krijgen van een overgangsconsulent en workshops over stress, voeding en leefstijl. 5.4.2.2 Duurzaamheid Dit jaar hebben we aanzienlijke stappen gezet op het gebied van duurzaamheid. Zo hebben we het bestaande duurzaamheidsbeleid ‘Groen=Doen (G=D)’ uit 2020 grondig geanalyseerd en getoetst aan de minimale wettelijke vereisten rond klimaatdoelstellingen. Dit heeft geleid tot het nieuwe visiedocument Duurzaamheid VRF 2025-2028. Het nieuwe visiedocument benadrukt het belang van duurzaamheid en beschrijft hoe dit de komende vier jaar vorm krijgt. VRF streeft naar een klimaatneutrale en circulaire organisatie in 2050, in lijn met het Parijsakkoord. Dit betekent een aanzienlijke vermindering van CO2uitstoot en het gebruik van primaire grondstoffen.
De CO2-footprint van 2023 diende als basis voor verdere reductie. Met deze nieuwe visie zijn we beter voorbereid op: • het halen van onze duurzaamheidsdoelstellingen; • het maken van een positieve impact op zowel onze organisatie als het milieu.
43
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
5.4.2.3 Procesgericht werken Binnen het organisatiethema ‘Procesgericht werken’ staat de dienstverlening aan de Friese burger centraal. We zien procesgericht werken als één van de hulpmiddelen om nog klantgerichter te werken en om ons werk continu te verbeteren. In 2022 begonnen we met een visie op procesgericht werken en in 2023 volgden de fundamenten. Denk hierbij aan het ontwikkelen van het procesmodel, het formuleren van de procesrollen en het opstellen van het implementatieplan voor 2024-2026. In 2024 voerden we onder het motto ‘Leren door te Doen!’ twaalf verbetertrajecten uit. We werkten onder ander aan deze processen: adviseren op evenementen, plannen periodiek gezondheidsonderzoek vijf- en negenjarigen, tellen ademluchttoestellen en werven passend personeel. Tijdens deze verbetertrajecten werd het proces tegen het licht gehouden en bepaalden we verbeteracties. Bij de uitvoering van deze acties doorliepen we iedere keer de Plan-Do-Check-Act-cyclus. Op deze wijze blijven we in kleine stappen continu verbeteren. Dit zorgt voor een hogere kwaliteit, efficiëntie en beheers-, doel- en rechtmatigheid. Ook draagt het bij aan een hogere overdraagbaarheid, duidelijkheid over eigenaarschap en verbeterde samenwerking.
5.4.3 VRF-brede projecten In 2024 werkten we aan deze verschillende organisatiebrede projecten: • Optimalisatie personeelssysteem AFAS. We hebben de gewenste en slimme inrichting van de P&O-processen bepaald. Het project verloopt goed, binnen budget en planning, en levert de gewenste efficiëntie en inrichting op. • Project Content op Orde. We hebben afspraken gemaakt en vastgelegd in het Beheerplan Microsoft 365 voor het opschonen en veilig opslaan van content op SharePoint. Verschillende afdelingen binnen VRF hebben hier een start mee gemaakt. • Optimalisatie Business Intelligence (BI). We hebben de migratie van de openstaande applicaties en dashboards van de oude Microsoft BI-omgeving naar de nieuwe BI-omgeving voltooid. En we hebben afspraken gemaakt over samenwerking en verantwoordelijkheden. • Datagedreven werken. We stelden een adviesrapport vast met een visie, strategie en werkplan voor VRF. Dit rapport geeft richting aan de ambitie om een meer datagedreven organisatie te worden. • Visie op informatiebeheer. We hebben de visie op informatiebeheer opgesteld: ‘Grip op informatiehuishouding’. Deze visie biedt een strategisch raamwerk voor hoe we informatie verzamelen, opslaan, beheren, delen en beschermen binnen onze organisatie.
5.4.4 Bedrijfscontinuïteitsplan In het voorjaar van 2024 is het ‘Bedrijfscontinuïteitsplan VRF’ vastgesteld. Dit plan heeft het volgende doel: de kans op en de effecten van een uitval of verstoring zoveel mogelijk beperken. Het bedrijfscontinuïteitsplan biedt inzicht in de bedrijfsvoeringsmiddelen die nodig zijn voor het uitvoeren van de bedrijfskritische processen van VRF. Zo hebben we de reële uitvalscenario’s in kaart gebracht. Ook staat in het plan duidelijk welke maatregelen we al hebben genomen om deze risico’s op uitval te beheersen. Daarnaast zijn de fallbackscenario’s bekend mocht er wél uitval plaatsvinden. Verder weten we welke restrisico’s er overblijven en waar we eventueel extra maatregelen moeten nemen. Aan die maatregelen en de inrichting van de interne crisisorganisatie werken we verder in 2025.
5.4.5 Privacy en security Voor Veiligheidsregio Fryslân is informatieveiligheid van cruciaal belang. We moeten immers de continuïteit van onze dienstverlening waarborgen en het vertrouwen van inwoners en partners behouden. Toenemende dreigingen op het gebied van informatieveiligheid, hebben ons aangespoord om de lat voor databeveiliging aanzienlijk hoger te leggen.
44
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Om deze ambitie te realiseren, vulden we medio 2024 de functie van Chief Information Security Officer (CISO) structureel in. Daarnaast hebben we het informatiebeveiligingsbeleid deels herzien. We hebben daarbij verbeterpunten vastgesteld om de digitale weerbaarheid van onze organisatie te versterken. Een deel van deze verbeterpunten hebben we, met als uitgangspunt ‘Aantoonbaar Weerbaar’, geïmplementeerd. Zo hebben we ons bijvoorbeeld aangesloten bij een Security Operations Center (SOC). En namen we diverse maatregelen om brandweervrijwilligers en crisisfunctionarissen op een veilige manier toegang te geven tot de informatie van VRF. We streven ernaar om volledig te voldoen aan alle eisen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en NEN 7510. In 2024 namen we al concrete stappen om dit te bereiken. We maakten een plan van aanpak om resterende knelpunten aan te pakken en structurele verbeteringen door te voeren. Planning is om de digitale weerbaarheid verder te blijven versterken en aan alle wettelijke normen te voldoen.
5.4.6 Integriteitsbeleid en gedragscode VRF is een integere organisatie. Dit komt terug in onze kernwaarden: betrokken, betrouwbaar en professioneel. Daarom hebben we ook een integriteitsbeleid en een gedragscode. Doelen van het integriteitsbeleid zijn: • uitleggen wat integriteit is; • integriteit bespreekbaar maken; • uitleggen wat medewerkers en management moeten doen als ze misstanden signaleren. De gedragscode is bedoeld om wettelijk vastgelegde rechten en plichten, procedures en sancties te vertalen naar gedragsregels. Het is een middel dat houvast biedt bij de dagelijkse zuivere en professionele omgang met klanten, leveranciers en elkaar. We blijven dit belangrijk vinden en geven er op meerdere momenten aandacht aan. Alle nieuwe medewerkers worden bijvoorbeeld uitgenodigd voor een introductiebijeenkomst waarin wordt gesproken over integriteit, ons integriteitsbeleid en de gedragscode. Ook spelen onze onafhankelijke vertrouwenspersonen hierin een waardevolle rol. Afgelopen jaar is het gelukt om in ieder organisatieonderdeel vertegenwoordiging te realiseren en hebben de vertrouwenspersonen zich nog zichtbaarder gemaakt in de organisatie. Dit maakt hen nog toegankelijker.
5.4.7 Benchmark In 2024 hebben we een onafhankelijke benchmark van onze overheadkosten laten uitvoeren door het bureau Berenschot. Uit deze benchmark bleek wederom dat we (erg) efficiënt zijn georganiseerd ten opzichte van vergelijkbare uitvoeringsorganisaties. Ons overheadpercentage bedraagt 17,8% versus het gemiddelde van 22,5%. Vertaald naar FTE’s, heeft VRF gemiddeld 37 FTE minder aan overhead dan vergelijkbare organisaties. Ook de kosten van onze overhead liggen in deze verhouding lager ten opzichte van vergelijkbare organisaties. Berenschot heeft VRF opnieuw betiteld als ‘knap maar krap’ en heeft het bestuur meegegeven dat we scherp moeten blijven om niet door de bodem te zakken.
45
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
5.4.8 Opbouw personeel In onderstaand overzicht staat de formatie van VRF in aantallen voor de periode 2024. Kolom
Personeelslid
Stagiair
Uitzendkracht/ Extern
Subtotaal
Vrijwilliger
Eindtotaal
Directie VRF
6
-
1
7
-
7
Bedrijfsvoering
125
5
24
154
-
154
GGD
579
12
67
658
-
658
Brandweer
189
2
13
204
1.340
1.544
Crisisbeheersing
40
2
1
43
-
43
Eindtotaal
939
21
106
1.066
1.340
2.406
5.4.9 Verzuim Gezonde medewerkers
94,38%
Verzuimpercentage
5,62%
Meldfrequentie
0,71%
In 2024 was het verzuimpercentage 0,78% lager dan in 2023. De meldfrequentie is 0,09 lager dan in 2023. Concreet betekent dit dat medewerkers zich in 2024 minder vaker ziekmeldden.
46
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
5.4.10. Feiten en cijfers Organisatie Cijfers medewerkers 2024
47
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
5.5. Verbonden partijen Definitie Verbonden Partij Een Verbonden Partij (VP) is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin VRF een financieel én een bestuurlijk belang heeft. Er is sprake van een financieel belang als VRF aansprakelijk is voor het eventueel niet nakomen van de verplichtingen door de rechtspersoon. Er is sprake van een bestuurlijk belang als VRF vertegenwoordigd is in het bestuur of zeggenschap daarin kan uitoefenen. Gelet op deze kwalificaties van belang kent VRF geen verbonden partijen. VRF heeft wel een nauwe betrokkenheid bij de Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) en daarom lichten we deze relatie hieronder uit. Stichting BON De bestuurlijke deelname, samen met de Veiligheidsregio’s Groningen en Drenthe, in de Stichting BON benadert de definitie van een Verbonden Partij. Volgens de statuten is er echter geen sprake van een financieel belang in de stichting. De stichting is aandeelhouder van BON B.V. BON B.V. neemt voor 100% deel in Oefencentrum Noord B.V. en Brandweeropleidingen Noord B.V. BON factureert de afgenomen dienstverlening (opleiden of oefenen). Daarom is stichting BON formeel geen VP. De afgelopen jaren hebben we onderzocht of de huidige structuur nog steeds wenselijk is.
Als gevolg van dit onderzoek is besloten het bestuur voor te stellen een voorgenomen besluit te nemen om de Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) formeel te verbinden aan Veiligheidsregio Fryslân. De raden van de deelnemende gemeenten zijn in de gelegenheid gesteld om hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken op dit voorgenomen besluit.
5.6 Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur. Artikel 3.5 van de Woo schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens over de uitvoering van de wet. In deze paragraaf doen wij daarom voor de eerste maal verslag van onze beleidsvoornemens. Daarbij richten wij ons op de drie pijlers van de Woo: • actieve openbaarmaking • passieve openbaarmaking • verbetering van de informatiehuishouding 1. Actieve openbaarmaking Informatie die actief openbaar gemaakt moet worden, moet digitaal vindbaar zijn via de Woo-index. Veiligheidsregio Fryslân is aangesloten op de Woo-index. Documenten worden openbaar gemaakt via de Woo-index door deze documenten eerst op de eigen website te publiceren. Vervolgens staat in de Woo-index de link van deze internetlocatie. Vanaf 1 november 2024 moesten de eerste vijf informatiecategorieën verplicht openbaar gemaakt worden via de Woo-index. Het gaat om de volgende categorieën: • • • • •
wetten en algemeen verbindende voorschriften (art. 3.3, eerste lid, onderdeel a); overige besluiten van algemene strekking (art. 3.3, eerste lid, onderdeel b); organisatie en werkwijze (art. 3.3, eerste lid, onderdeel d); bereikbaarheidsgegevens (art. 3.3, eerste lid, onderdeel e); vergaderstukken Staten-Generaal (art. 3.3, tweede lid, onderdeel b).
Veiligheidsregio Fryslân voldeed hieraan zoals is te zien in het ‘overzicht eerste tranche Woo-index': Overzicht eerste tranche WOO-index | Instructie | KOOP Kennis- en exploitatiecentrum officiële overheidspublicaties. We maakten alle verplichte informatiecategorieën openbaar via de Woo-index.
48
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
2. Passieve openbaarmaking Iedereen kan Veiligheidsregio Fryslân vragen om bepaalde informatie openbaar te maken door middel van een Woo-verzoek. Het moet wel gaan om informatie die al in bestaande documenten staat. Denk hierbij aan brieven, rapporten, memo’s en e-mailberichten. De gevraagde informatie moet gaan over ons werk. Op onze website staat hoe het indienen van een Woo-verzoek werkt. Als we informatie met een Woo-besluit openbaar maken, dan is deze informatie voor iedereen openbaar. In 2024 hebben we vier Woo-besluiten tijdig genomen. 3. Verbetering van de informatiehuishouding Eén van de uitgangspunten van de Woo, maar ook van de Archiefwet 1995, is dat de informatiehuishouding op orde is. De verbetering van de informatiehuishouding is voor ons niet nieuw. We zetten op dit vlak jaarlijks stappen, ook in verband met de doorlopende digitalisering.
49
Deel II Jaarrekening 2024 Veiligheidsregio Fryslân
50
6. Jaarrekening
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
6.1. Balans per 31 december ACTIVA
31-12-2024
31-12-2023
Vaste activa Materiële vaste Activa Investeringen met een economisch nut
82.501.963
82.501.963
Financiële vaste Activa Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van 1 of langer
119.589
119.589
-
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Rekening-courant verhouding met het Rijk Overige vorderingen
4.373.124 6.535.696 2.086.942
12.995.762
Liquide middelen Banksaldi
480.184
480.184
Overlopende activa De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel; - overige Nederlandse overheidslichamen
69.200.270 69.200.270
15.650.397 10.081.841 4.999.083 569.473 468.584 468.584
1.907.792
40.115
5.997.165
59.400
Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
1.867.677 5.937.765 TOTAAL ACTIVA 98.005.290
PASSIVA
Vaste passiva Eigen Vermogen Algemene reserve - Egalisatiereserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat
31-12-2024
31-12-2023
10.661.592
3.379.699 3.638.767 3.643.126
Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's 9.057.540 Voorzieningen ter egalisatie van lasten 2.452.366 Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer Onderhandse leningen van: - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen 45.019.222 Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Overige kasgeldleningen Overige schulden
91.316.416
10.000.000 8.864.834
8.868.135 3.379.699 4.925.955 562.481
11.509.906
10.951.709 8.866.355 2.085.354
45.019.222
50.187.182
50.187.182
18.864.834
Overlopende passiva 11.949.736 Vooruit ontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel van: - het Rijk 487.834 - overige Nederlandse overheidslichamen 710.317 Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgend begrotingsjaar komen 10.751.585 TOTAAL PASSIVA 98.005.290
10.081.099 10.081.099 11.228.292 801.826 168.086 10.258.380 91.316.416 51
6.2. Overzicht baten en lasten 2024 - deel 1 Primitieve begroting
Lasten
Begroting na 3e wijziging
Baten
Saldo
Lasten
Realisatie 2024
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Verschil
Programma Gezondheid Pijler 1
15.353.002
48.525
15.304.477
21.437.772
4.896.032
16.541.740
22.091.400
5.659.821
16.431.579
110.161
Pijler 2
11.582.023
3.306.648
8.275.375
16.918.201
7.731.933
9.186.268
17.415.294
8.449.829
8.965.465
220.803
Pijler 3
1.701.342
1.029.803
671.539
5.365.033
4.684.702
680.331
4.814.683
3.927.227
887.456
-207.125
Pijler 4
1.816.785
1.816.785
-
1.944.371
1.944.371
-
2.235.530
1.942.891
292.639
-292.639
Toegerekende organisatiekosten
6.583.391
83.057
6.500.334
6.814.793
83.680
6.731.113
6.858.477
274.405
6.584.072
147.041
37.036.543
6.284.818
30.751.725
52.480.170
19.340.718
33.139.452
53.415.384
20.254.173
33.161.211
-21.759
Dekkingsmiddelen Gezondheid Gemeentelijke bijdrage 30.113.408
30.113.408 -30.113.408
31.636.378
-31.636.378
31.636.378
-31.636.378
-
-30.113.408
31.636.378
-31.636.378
31.636.378
-31.636.378
-
Totaal saldo van baten en lasten
37.036.543
36.398.226
638.317
52.480.170
50.977.096
1.503.074
53.415.384
51.890.551
1.524.833
-21.759
Reservemutaties Gezondheid Gerealiseerd resultaat Gezondheid
164.018
802.335
-638.317
102.000
1.605.074
-1.503.074
102.000
1.361.244
-1.259.244
-243.830
37.200.561
37.200.561
-
52.582.170
52.582.170
-
53.517.384
53.251.795
265.589
-265.589
6.688.424
228.794
6.459.630
7.067.302
217.347
6.849.955
6.750.620
155.027
6.595.594
254.361
991.784
12.513
979.271
1.317.935
12.606
1.305.329
1.324.516
41.339
1.283.177
22.152
7.680.208
241.307
7.438.901
8.385.237
229.953
8.155.284
8.075.136
196.365
7.878.771
276.513
Programma Crisisbeheersing Producten Crisisbeheersing Toegerekende organisatiekosten
Dekkingsmiddelen Crisisbeheersing Rijksbijdrage BDUR
Gemeentelijke bijdrage
4.408.683
-4.408.683
4.768.687
-4.768.687
4.955.684
-4.955.684
3.090.205
-3.090.205
3.370.457
7.498.888
-7.498.888
8.139.144
186.997
-3.370.457
3.370.457
-3.370.457
-
-8.139.144
8.326.141
-8.326.141
186.997
Totaal saldo van baten en lasten
7.680.208
7.740.195
-59.987
8.385.237
8.369.097
16.140
8.075.136
8.522.506
-447.370
463.510
Reservemutaties Crisisbeheersing Gerealiseerd resultaat Crisisbeheersing
106.287
46.300
7.786.495
7.786.495
59.987 -
8.385.237
16.140 8.385.237
-16.140 -
8.075.136
12.189
-12.189
-3.951
8.534.696
-459.559
459.559
52
6.2. Overzicht baten en lasten 2024 - deel 2 Primitieve begroting
Begroting na 3e wijziging
Realisatie 2024
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Verschil
Producten Brandweer
41.941.637
922.520
41.019.117
43.317.871
1.018.371
42.299.500
41.632.911
1.385.830
40.247.081
2.052.419
Toegerekende organisatiekosten
9.524.542
120.164
9.404.378
9.859.324
121.065
9.738.259
9.922.524
396.993
9.525.530
212.729
51.466.179
1.042.684
50.423.495
53.177.195
1.139.436
52.037.759
51.555.435
1.782.823
49.772.612
2.265.147
Programma Brandweer
Dekkingsmiddelen Brandweer
Rijksbijdrage BDUR
4.677.064
-4.677.064
4.677.064
-4.677.064
5.866.663
-5.866.663
1.189.599
45.524.459
-45.524.459
46.776.869
-46.776.869
46.776.869
-46.776.869
-
50.201.523
-50.201.523
51.453.933
-51.453.933
52.643.532
-52.643.532
1.189.599
Totaal saldo baten en lasten
51.466.179
51.244.207
221.972
53.177.195
52.593.369
583.826
54.426.355
-2.870.920
3.454.746
Reservemutaties Brandweer
847.666
1.069.638
-221.972
583.826
-583.826
578.236
-578.236
-5.590
52.313.845
52.313.845
53.177.195
-
55.004.591
-3.449.156
3.449.156
Gemeentelijke bijdrage
Gerealiseerd resultaat Brandweer
-
53.177.195
51.555.435
51.555.435
Gerealiseerd resultaat Waarvan incidentele baten en lasten
Structureel saldo
97.300.901
97.300.901
-
114.144.602 114.144.602
- 113.147.955 116.791.081
-
-
-
7.075.000
7.075.000
-
6.215.000
97.300.901
97.300.901
-
107.069.602
107.069.602
-
106.932.955
-3.643.126
3.643.126
5.662.000
553.000
-533.000
111.129.081
-4.196.126
4.196.126
53
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Overzicht baten en lasten art 27 BBV Lasten
Baten
Saldo
Programma gezondheid
45.786.204
51.616.146
5.829.942
Programma crisisbeheersing
6.111.151
8.481.168
2.370.017
Programma brandweer
39.119.476
54.029.362
14.909.886
-
-
-
21.613.033
712.737
-20.900.297
Heffing vpb
1.261
-
-1.261
Onvoorzien
414.830
-
-414.830
113.045.955
114.839.412
1.793.457
102.000
1.951.669
1.849.669
113.147.955
116.791.081
3.643.126
Algemene dekkingsmiddelen Overhead
Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma Resultaat
54
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
6.3. Toelichtingen 6.3.1. Waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen Inleiding De jaarrekening 2024 van Veiligheidsregio Fryslân is opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de nadere aanwijzingen in de Financiële verordening van Veiligheidsregio Fryslân. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, zijn de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. De baten en lasten zijn toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten zijn slechts opgenomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden vóór het einde van het begrotingsjaar, zijn in acht genomen indien zij vóór het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, zijn sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin de uitbetaling plaatsvindt.
Voor de aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume, wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten: vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten moet er wel een verplichting worden opgenomen. Materiële vaste activa De materiële vaste activa betreffen uitsluitend investeringen met een economisch nut. De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs of vervaardigingprijs, verminderd met lineaire afschrijvingen. Eventueel wordt rekening gehouden met een restwaarde. Activa met economisch nut en een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Gronden en terreinen worden altijd geactiveerd. Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven, met uitzondering van voorzieningen aan gronden en terreinen. Met afschrijven wordt begonnen vanaf 1 januari van het jaar volgend op het jaar waarin het actief in gebruik is genomen.
55
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Voor de verschillende categorieën van activa worden de volgende afschrijvingstermijnen gehanteerd: Categorie Bedrijfsgebouwen
Termijn in jaren 50
Grootschalige levensduur verlengende renovaties
50
Ademluchtflessen
30
BZK-materieel
25
Renovatie, restauratie, verbouwing van bedrijfsgebouwen en elementen halverwege levensduur bedrijfsgebouwen
25
Overige (kantoor)inventaris (zoals lockers)
25
Voorzieningen aan terreinen (zoals parkeerplaatsen)
25
Technische installaties in bedrijfsgebouwen t/m 2022
20
Containers, wasmanden op wielen
20
Motorspuitaanhangers
20
Brandweer- en PM-vaartuigen
20
Werktuigbouwkundige installaties > 30 kW
20
Redvoertuigen
16
Tankautospuiten inclusief standaard bepakking
16
Hulpverleningsvoertuigen inclusief standaard bepakking
16
Haakarm voertuigen
16
Overige brandweervoertuigen > 3.500 kg
16
Overige brandweervoertuigen < 3.500 kg
15
Overig brandweermaterieel
15
Werktuigbouwkundige installaties tot en met 30 kW
15
Installaties met digitale componenten
12
Oefenmaterieel brandweer
10
Dienstauto’s
10
Personeel/materieelwagens
10
Ademluchtapparatuur (niet zijnde ademluchtflessen)
10
Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals 2e bluspak, helmen, gaspakken)
10
Kantoormeubilair
10
Overige brandweervoertuigen < 3.500 kg
10
Overige brandweervoertuigen > 3.500 kg (2e hands)
10
Brandweer- en PM-vaartuigen motoren
10
Overig brandweermaterieel
10
Overige kantoorinventaris
10
Medische apparatuur TBC
10
Redgereedschap tankautospuit
8
Redgereedschap hulpverleningsvoertuig
8
Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals 1e bluspak)
8
OVD/Piket-voertuigen
7
Heftrucks en aanhangwagens
7
Alarmeringsmiddelen mobilofoons
7
56
Jaarverslag en Jaarrekening 2024 • Veiligheidsregio Fryslân
Categorie Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals gierpakken)
Termijn in jaren 7
Overig brandweermaterieel (zoals warmtebeeldcamera's, scooters)
7
Alarmeringsmiddelen portofoons
6
Monitoren
6
Ademlucht spreekmembraan
6
Persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals handschoen, laarzen)
5
Overige kantoorinventaris
5
Gebruikerssoftware
5
Overige medische apparatuur
5
PSU GHOR functionarissen
5
Overig brandweermaterieel (zoals meters)
5
Ademlucht cilinders
5
Werkplek automatisering vanaf 2018
4
Mobiele telefoons, tablets, iPads
4
Ademlucht uitademventiel
4
Systeem soft- en hardware
3
Telefooncentrale
3
Als we aan een gebouw waardevermeerderende aanpassingen doen, wordt voor de afschrijvingsduur aangesloten bij de restant-levensduur van het bestaande actief. Financiële vaste activa De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs. Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd op nominale waarde. Bij de vorderingen wordt rekening gehouden met noodzakelijk geachte waarderingscorrecties in verband met oninbaarheid. Liquide middelen Deze activa zijn tegen nominale waarde opgenomen. Voorzieningen De voorzieningen worden opgenomen op nominale waarde. Vanwege de significante tijdsinvloeden wordt de voorziening FLO gewaardeerd op basis van contante waarde. De voorzieningen groot onderhoud worden bepaald op basis van recente beheersplannen. Deze beheersplannen kennen een looptijd van 30 jaar, waardoor de tijdsinvloeden significant zijn. Vanwege deze significante invloed wordt met ingang van het boekjaar 2022 de voorziening bepaald op basis van contante waarde. Vaste schulden Vaste schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.