Programmabegroting 2026 - 2029

3,6

3,6

25

26

Taakveld 2: Verkeer en vervoer Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Schaalsprong Brainport Eindhoven De Brainportregio Eindhoven is de snelst groeiende economische regio van Nederland. Op diverse beleidsvelden, waaronder mobiliteit, wordt de komende jaren ingezet op een mobiliteitstransitie en het faciliteren van de schaalsprong die we doormaken. In het kader van de schaalsprong is de regio een Brainportdeal aangegaan met de Provincie en het Rijk, met daarin een pakket aan korte termijn maatregelen: KTM. Uw raad heeft in 2023 de benodigde middelen voor de cofinanciering in de begroting opgenomen. Rond de zomer van 2025 zijn de gesprekken met de provincie gestart over de uitvoering van Tranche 3 van KTM1 project F67 – De Kempenroute (uitvoeringsjaren 2027 en verder). Concreet voor de gemeente Bergeijk heeft dit betrekking op de realisatie van de fietstunnel onder de Provincialeweg N397. Als gevolg van de nieuwe afspraken aangaande tranche 3 van KTM1 is de “Bestuursovereenkomst snelfietsroute ‘Kempenroute’(F67)”geactualiseerd en is de afspraak gemaakt om de tunnel in het jaar 2029 uit te voeren. Vanwege de nieuw gemaakte afspraken nemen we in deze begroting voor uitvoeringsjaar 2029 de gemeentelijke cofinanciering van € 754.000 op. In het voorjaar van 2024 zijn Rijk, provincie en regio een Beethovendeal aangegaan.

In dit pakket van € 2,51 miljard voor onderwijs, kennis en de ruimtelijke infrastructuur is € 200 miljoen bestemd voor mobiliteitsprojecten (KTM2). In de periode daarna heeft in het Portefeuillehoudersoverleg (Poho) Mobiliteit en Innovatie voorbereiding en besluitvorming plaatsgevonden over de regionale inzet van KTM2. Hiermee is de inzet van de 21 gemeenten bekend voor de gesprekken met het rijk (BO-MIRT) van het najaar 2025. Gezien de val van het kabinet in juni 2025 is het bij het schrijven van deze begroting nog niet bekend of het BOMIRT in het najaar van 2025 doorgang zal vinden. Afhankelijk daarvan wordt in 2026 de gemeenteraden gevraagd de benodigde cofinanciering toe te zeggen in haar begrotingen vanaf 2026 en verder. Dit wordt een apart raadsvoorstel gebaseerd op de eerder afgesproken regionale bekostigingssystematiek. Samenwerkingsovereenkomst Regionale Mobiliteit MRE 2024-2030 Op 30 mei 2024 is uw raad akkoord gegaan met deze samenwerkingsovereenkomst. Met het aangaan van deze samenwerkingsovereenkomst is de Bereikbaarheidsagenda uit 2016 komen te vervallen waarin onder andere financiële afspraken waren gemaakt. Deze financiële middelen zijn destijds door de gemeenteraden in de begrotingen opgenomen. Met het aangaan van de 27

samenwerkingsovereenkomst Regionale Mobiliteit MRE 2024-2030 zijn deze financiële middelen één op één overgegaan naar de MRE, welke nu zorgdraagt voor de aansturing en afstemming als het gaat om regionale opgaven en projecten. Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040 In 2024 heeft uw raad ingestemd met de Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040. Met deze mobiliteitsvisie zet de Metropoolregio Eindhoven met haar 21 gemeenten een stip op de horizon wanneer het om mobiliteit gaat. De huidige mobiliteitsgroei en brede welvaart vragen om een mobiliteitstransitie. Gezien de brede welvaart kijken we naar de dimensies leefomgeving, bereikbaarheid, gezondheid en veiligheid. We zetten in op één regionaal mobiliteitssysteem, geheten “Daily Urban System”. De uitdaging is om gezamenlijk oplossingen te vinden die reizen in de hele regio mogelijk maken voor bewoners, bezoekers en andere gebruikers binnen en buiten de regio. Meerjaren Multimodaal Mobiliteitspakket In de Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040 is het Meerjaren Multimodaal Mobiliteitspakket (verder: ‘MMMP’) geïntroduceerd. Dit Meerjaren pakket is de basis voor de regionale opgaven die wij hebben met de 21 gemeenten. Het pakket omvat projecten, verbindingen en opgaven voor zowel auto, fiets, OV en Hubs, Smart Mobility en gedragsverandering.

Basis voor dit pakket is de Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant (2023) en de Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040. Aan de hand van dit pakket worden jaarlijks afspraken gemaakt met de Provincie en mogelijk het Rijk over externe dekking of bijdragen. In het najaar van 2024 is dit pakket nader uitgewerkt. Vaststelling van het pakket heeft plaatsgevonden in het najaar van 2025 in het Poho Mobiliteit en Innovatie van de MRE. Het MMMP kan door de 21 gemeenten worden ingezet als inbreng voor regionale deals met onder andere Rijk en Provincie. Sub-regionale samenwerking Gemeente Bergeijk werkt op het gebied van regionale mobiliteit intensief samen binnen de sub-regio De Kempen, met als doel de samenwerking in deze gebieden te versterken en gezamenlijke standpunten in te kunnen nemen bij gezamenlijke belangen die er spelen. Een van de gezamenlijke belangen is de doorstroming op de A67, traject Belgische grens – de Hogt. Als subregio de Kempen blijven wij aandacht vragen voor de doorstroming op dit wegvak. De belangrijkste mobiliteitsvraagstukken zijn opgenomen in de Mobiliteitsstrategie de Kempen (2020), die de basis vormt voor de Kempische inbreng binnen de regionale samenwerking. In Ontwikkelstrategie De Kempen 2040 komt deze

samen met andere ruimtelijke en maatschappelijke thema’s. De raad van de gemeente Eersel heeft onlangs een alternatief scenario vastgesteld zonder Brainporthub. In 2025 wordt een impactanalyse uitgevoerd en zijn er gesprekken. Op dit moment zijn de exacte gevolgen voor 2026 en verder nog niet bekend. Als Kempengemeenten streven we ernaar om zoveel als mogelijk een gezamenlijk

Gemeentelijke Visie Mobiliteit In 2022 is de Gemeentelijke Visie Mobiliteit (verder: ‘GVM’) en de daarvan onderdeel uit makende “Fietsambitie” geactualiseerd. De belangrijkste basis voor de komende jaren bestaat uit: - Mobiliteitstransitie Naast regionaal niveau moeten we ook op lokaal niveau inspelen op de mobiliteitstransitie waarop ingezet wordt. We streven naar een zo optimaal mogelijk OV netwerk met dorpshubs, bedrijvenhubs en recreatiehubs. Daarnaast zetten wij zoals voorgaande jaren in op de modaliteit Fiets, middels onze mobiliteitstransitie. Aanvullend op de fietsambitie willen we meer inzetten op een cultuurverandering wanneer het om het fietsgebruik gaat. - Risico gestuurde aanpak We zetten in op een risico gestuurde aanpak waarbij we van een reactieve werkwijze naar een meer proactieve werkwijze gaan. Dit alles met als doel het risico op ongevallen te verkleinen bij onze diverse herinrichtingsprojecten. Daarnaast trachten we met name op provinciaal niveau met data steeds meer inzicht te krijgen in veiligheid. - Gedragsverandering: We blijven continue inzetten op gedragsverandering met name door matrixborden en verkeersveiligheidsacties vanuit VVN Groot Bergeijk. Daarnaast is ook gedragsverandering cruciaal in het kader van de mobiliteitstransitie. In 2026 wordt de Gemeentelijke Visie Mobiliteit geactualiseerd.

Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met alle regionale ontwikkelingen rondom het MMMP, KTM1, KTM2 en de MIRT Actualisatie Verstedelijking en Bereikbaarheid van de MRE. Daarnaast is samenwerking binnen de regio en de Kempengemeenten van groot belang en wordt ingezet op een goede samenwerking met de Provincie. De visie biedt kaders en uitgangspunten

28

standpunt in te nemen ten aanzien van de groei van de Kempen. Naast de samenwerking op Kempenniveau is gemeente Bergeijk agenda lid binnen de sub-regio Zuid waaraan naast Bergeijk ook de gemeenten, Cranendonck, Heeze-Leende, Valkenswaard, Waalre, Weert en Nederweert deelnemen.

welke basis zijn voor de inbreng binnen lokale projecten en inbreng op regionale en sub-regionale vraagstukken en plannen. Fietsambitie Met de gemeentelijke fietsambitie, welke onderdeel is van de GVM wordt ingezet op een kwalitatief goed en comfortabel netwerk van fietspaden tussen de kernen en buurgemeenten, de regio en met het stedelijk gebied. De gemeentelijke fietsambitie behelst zoals vastgesteld in de GVM de volgende fietsroutes: - F67 De Kempenroute, fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied (uitvoering 2025 en 2026); In 2025 zijn we gestart met de realisatie van de Fietsstraat in Walik. Daarnaast is de ruimtelijke procedure doorlopen en zijn de gronden verworven ten aanzien van de fietspaden Broekhovenseweg en Eikestraat. Uitvoering van dit tracédeel zal in 2026 plaatsvinden. - Fietsverbinding Walik – Steensel (uitvoering 2025 - 2026); In 2025 is gestart met de uitvoering van de fietsverbinding Walik – Steensel. In 2026 zal de uitvoering verder worden afgerond en zal het fietspad worden opgeleverd. - Fietsverbinding Borkelsedijk (Bergeijk – Borkel en Schaft) (Uitvoering 2028); - Fietsverbinding Kruisboomweg (Luyksgestel – Neerrijt)( in afwachting ontwikkeling Tilliaans Noord) - Fietsverbinding Kempervennen (tijdelijk on-hold in afwachting van plannen Eurocircuit Valkenswaard); - Fietsverbinding Witrijt (uitvoering 2029).

Deze is toegevoegd in deze begroting voor het jaar 2029 in het kader van een petitie die is ingediend vanuit het buurtschap Witrijt – Witrijtseweg waar we op de middellange termijn de bestaande fietsverbinding willen opwaarderen.

Bergeijk Fietst “Fietscultuur” Op 3 oktober 2024 heeft uw raad ingestemd met het communicatief laden en uitdragen van de ‘Fietscultuur Bergeijk’. Tevens heeft uw raad met het raadsbesluit bepaald dat de fiets hét vervoersmiddel is voor de korte en middellange afstand. Ook heeft uw raad besloten in 2025 een keuze te maken in de omvang van de structurele investering om deze cultuurverandering te bewerkstelligen. Nadat uw raad heeft ingestemd met de ‘Fietscultuur Bergeijk’ is deze verder uitgewerkt. Eind 2024 is een eerste opstart gemaakt met de fietscultuur en is het beeldmerk “Bergeijk Fiets” ontwikkeld. Daarmee gaat fietscultuur Bergeijk nu door onder de noemer Fietscultuur Bergeijk. Daarnaast zijn in 2025 de programmalijnen verder uitgewerkt en hebben op strategisch niveau gesprekken plaatsgevonden met het college en het MT over programma 7: Goed werkgeverschap. Het verbeteren van de verkeersontsluiting van de gemeente ten behoeve van een goede bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer Een goede bereikbaarheid stelt mensen in staat mee te doen in de samenleving. Tevens draagt het bij aan verbetering van onze leefomgeving. Een goede verkeersontsluiting met de juiste inrichtingsvereisten zorgt ervoor dat de wegen gebruikt worden waar zij voor bedoeld zijn. Door een goede verkeersontsluiting trachten we sluipverkeer en leefbaarheidsproblemen in wijken te verminderen.

Met de komst van de Westparallel N69 en de Diepveldenweg zijn de belangrijkste autostructuren binnen gemeente Bergeijk gerealiseerd. Als het gaat om verkeersontsluiting in het kader van auto blijven we als gemeente samen met onze collega gemeenten in de Kempen en subregio Zuid aandacht vragen voor de N69 Zuid en de doorstroming op de A67 De Hogt – Belgische grens. Dit doen we vooral op strategisch niveau binnen bijvoorbeeld de MIRT actualisatie Verstedelijking en Bereikbaarheid van de MRE. We zetten vooral in op fietsers en voetgangers, openbaar vervoer houden we in stand en optimaliseren we waar mogelijk. De visie en beleidsuitgangspunten zijn omschreven in de GVM. Dit is in lijn met de mobiliteitsvisie van de MRE. Gebiedsakkoord Grenscorridor N69 Na de voltooiing van de fietsverbinding Broekhovenseweg (Zevenfonteinen – Volmolenweg) in 2024 zijn op de fietsverbinding Walik – Steensel na de belangrijkste infrastructurele maatregelen vanuit het Gebiedsakkoord Grenscorridor N69 voltooid. Naast de realisatie van fietsverbindingen maken ook de Nulplusmaatregelen van de N69 onderdeel uit van het Gebiedsakkoord. In de omgeving zuidzijde van Bergeijk en Westerhoven zijn 29

de Nulplusmaatregelen uitgevoerd. In de omgeving van Riethoven worden de Nulplusmaatregelen uitgevoerd in combinatie met concrete projecten als de F67 en wanneer groot onderhoud aan de weg uitgevoerd wordt, zoals bijvoorbeeld de Schaiksedijk en Heuvelweg. In 2025 zijn de groot onderhoudswerkzaamheden aan de Heuvelweg uitgevoerd. In 2026 worden de werkzaamheden aan de Schaiksedijk afgerond en zijn de daarbij behorende Nulplusmaatregelen uitgevoerd. De laatste Nulplusmaatregelen houden verband met de realisatie van de fietspaden Broekhovenseweg en Eikestraat welke in 2026 worden uitgevoerd. Het verbeteren van de verkeersveiligheid Het uitgangspunt is een veilige verkeerssituatie. Iedereen moet zich veilig op de fiets, per auto en te voet binnen de gemeente kunnen verplaatsen. Gemeentelijke Visie Mobiliteit In het kader van de GVM besteedt gemeente Bergeijk ook in 2026 weer aandacht aan de algemene verkeersveiligheid. Dit doen we in samenwerking met de afdeling VVN Groot Bergeijk. Naast het landelijk verkeersexamen en BVL waar VVN Groot Bergeijk bij participeert, wordt in 2026 aandacht besteed aan: - advisering met betrekking tot verkeersveiligheid; - gevraagd en ongevraagd advies met betrekking tot beleid; - projecten met zwaar verkeer; - opfriscursussen auto voor senioren; - fietstrainingen senioren en scootmobieltrainingen.

In het kader van Bergeijk Fietst worden zoveel mogelijk koppelkansen gemaakt met de projecten en activiteiten van VVN Groot Bergeijk, het verkeersexamen en BVL. Herinrichtingsprojecten vanuit BORA IV In het kader van herinrichtingsprojecten en groot onderhoudsmaatregelen wordt, gezien de risico gestuurde aanpak, ingezet op maatregelen om de kans op ongevallen zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast wordt naar aanleiding van meldingen bekeken of op specifieke locaties met kleine maatregelen de verkeersveiligheid verbeterd kan worden. In 2026 wordt het ontwerptraject van het project Herinrichting Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat opgepakt waarvan de uitvoering in 2028 gepland staat. In dit project zien we ook mogelijkheden om de aansluiting Eerselsedijk-Van Beverwijkstraat en de bocht Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat te bezien en te verbeteren.

Behoud en mogelijk verbeteren van de bereikbaarheid van de gemeente via het openbaar vervoer De Provincie heeft in 2016 de concessie voor het Openbaar Vervoer voor de regio Zuid-oost-Brabant gegund aan Hermes Openbaar vervoer B.V. Deze concessie loopt tot 2028. Vanaf 2026 wordt naar verwachting flex-vervoer (BravoFlex) in de vorm van hub-taxi’s en halte-taxi’s ingezet. Hier wordt nu in de regio West-Brabant mee getest. De komende jaren blijft gemeente Bergeijk zich inzetten voor het zo volledig mogelijk in stand houden van de huidige verbindingen. Daarnaast voeren de Kempengemeenten een gezamenlijk onderzoek uit naar het verbeteren van het openbaar vervoer binnen de Kempen. Onderdeel hiervan is een HOV-verbinding vanuit Veldhoven die wordt doorgetrokken naar Bladel en Reusel, het verbeteren van de verbinding Reusel

Mutaties meerjarenraming 2026-2029 ten opzichte van programmabegroting 2025 Bestaand beleid BB11 Onderhoud zandwegen (€ 40.000 N) Jaarlijks wordt een gedeelte van het areaal zandwegen onderhouden. Als gevolg van zeer natte herfst- en winterperiodes worden de zandwegen onder die omstandigheden kapot gereden met extra herstelrondes tot gevolg. Om in deze omstandigheden de zandwegen weer in orde te krijgen is extra onderhoudsbudget noodzakelijk. In 2021 is het Landbouwconvenant getekend, één (1) van de afspraken hierbij is om de routes extra te onderhouden. Omdat het budget de laatste jaren steeds niet toereikend is, wordt verzocht het budget structureel op te hogen. BB26 Grondkering vijver Terlo (€ 75.000 N in 2027) In de nieuwbouwwijk Terlo ligt een grote bergingsvijver. Door erosie is het talud van de vijver aangetast. Door middel van het aanbrengen van een natuurlijke oeverbescherming willen wij het talud op orde brengen en verdere afkalving voorkomen en het talud robuust maken voor de toekomst. Het betreft het talud aan de Oost- en Zuidzijde van de vijver.

BB46 Gladheidsbestrijding (€ 31.000 N; dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 31.000 V vanaf 2027) Het budget voor gladheidsbestrijding dient verhoogd te worden. Er zijn hogere kosten, het aantal fietspaden dat behandeld moet worden is uitgebreid en er zijn structureel vaker preventieve 30

– Tilburg en het verbeteren van de openbaar vervoer-verbinding Bergeijk – Eersel. De uitkomsten van dit onderzoek worden meegenomen in de nieuwe Concessie Openbaar vervoer welke opgestart wordt. Daarnaast blijven de Kempengemeenten lobby voeren om Kempische OV maatregelen mee te laten namen in regionale ontwikkelingen die gaande zijn zoals KTM2, MIRT actualisatie Verstedelijking en Bereikbaarheid, MMMP en ontwikkelingen en wijzigingen in de concessie en richting de nieuwe concessie in 2029. Daarnaast wordt vanuit de Kempen gewerkt aan een plan voor dorpshubs (onderdeel van Mobiliteitsstrategie De Kempen). Ook zal de toekomstige realisatie van de mobiliteitshub in Eersel effect hebben op de lijnvoering van het openbaar vervoer en andere vervoersoplossingen. De komende jaren zal dit verder worden uitgewerkt richting de nieuwe concessie.

strooiacties. Vanaf 2027 kunnen de kosten gedekt worden uit de stelpost loon- en prijscompensatie.

F67 – De Kempenroute (investering € 754.000 N, afschrijvingslasten vanaf 2030) Rond de zomer van 2025 zijn de gesprekken met de provincie gestart over de uitvoering van Tranche 3 van KTM1 project F67 – De Kempenroute (uitvoeringsjaren 2027 en verder). Concreet voor de gemeente Bergeijk heeft dit betrekking op de realisatie van de fietstunnel onder de Provincialeweg N397. Als gevolg van de nieuwe afspraken

aangaande tranche 3 van KTM1 is de “Bestuursovereenkomst snelfietsroute ‘Kempenroute’(F67)”geactualiseerd en is de afspraak gemaakt om de tunnel in het jaar 2029 uit te voeren. Door de nieuw gemaakte afspraken nemen we in deze begroting voor uitvoeringsjaar 2029 de gemeentelijke cofinanciering van € 754.000 op.

Nieuw beleid NB06 Herinrichting Breerijt (€ 95.000 N ontwerp en voorbereiding, uitvoering investering € 900.000, afschrijvingslasten vanaf 2030) De Breerijt ligt met betrekking tot wateroverlast in een kwetsbaar gebied. Het gebied heeft té regelmatig last van wateroverlast op straat en last van een te hoge grondwaterstand. In 2025 vindt er onderzoek plaats naar het watersysteem in en rondom de Breerijt en vindt een knelpuntenanlyse plaats. Het onderzoek moet inzicht geven in de invloed van de waterstromen en inzicht geven in hetgeen benodigd is om waterstromen gecontroleerd en toekomstbestendig te maken. Het ligt in de lijn van verwachting dat onderdeel van de maatregelen ook de vervanging en verbetering wordt van de afvoer door en onder de Breerijt. Hiertoe moet de Breerijt worden opengebroken en ontstaan er tevens mogelijkheden om de Breerijt ondergronds, maar ook bovengronds eigentijds en

toekomstbestendig her- in te richten. In 2027 kunnen samen met een klankbordgroep de ontwerpwerkzaamheden plaatsvinden en kan de werkvoorbereiding starten. Deze zullen tot in 2028 doorlopen. In 2029 kan de aanleg/uitvoering plaatvinden. NB08 Fietsverbinding Witrijt (investering € 2.400.000 N, afschrijvingslasten vanaf 2030) In de Gemeentelijke Visie Mobiliteit en de daarin opgenomen Fietsambitie staat al jaren de fietsverbinding Witrijt opgenomen. De route betreft een druk bereden toeristische fietsroute deels uitgevoerd in half verharding en deels over de weg. Met dit project willen wij de bestaande verbinding van 2,4 km op Bergeijks grondgebied opwaarderen. Met de opwaardering bekijken wij de mogelijkheden om de fietsverbinding zowel qua breedte als in comfort (naar beton) op te waarderen. Voorbereiding van het project wordt voorzien in 2027, uitvoering 2029.

Ontwikkelingen en trends MIRT Actualisatie Verstedelijking en Bereikbaarheid De 21 MRE gemeenten hebben in 2025 een MIRT Actualisatie Verstedelijking en Bereikbaarheid uitgevoerd naar de verstedelijkingsopgave van de Brainportregio. Met deze MIRT actualisatie hebben de 21 gemeenten een lange termijn doorkijk gemaakt naar de groei van de Brainportregio.

Hiermee is inzicht verkregen in de opgaven op terreinen van Economie, Verstedelijking, Bereikbaarheid, Voorzieningen, Energietransitie en Brede Welvaart voor de komende jaren. En kunnen de 21 gemeenten de vervolgstappen met het rijk opstarten om nieuwe deals te sluiten ten aanzien van de schaalsprong van de Brainport.

Verbonden partijen -

Metropoolregio Eindhoven

Wat mag het kosten? Taakveld 2: Verkeer en vervoer

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

31

Realisatie

2024 2.964 265 -2.699 977 306 -3.370

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2025 3.532 88 -3.444 0 80 -3.364

2026 3.680 88 -3.592 0 114 -3.478

2027 3.767 88 -3.679 0 114 -3.565

2028 3.816 88 -3.728 0 114 -3.614

2029 3.869 88 -3.781 0 230 -3.551

32

Taakveld 3: Economie Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Behoud van werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven Gemeente Bergeijk wil een goed vestigingsklimaat blijven bieden en daarmee voorzien in lokale werkgelegenheid. Een goed draaiend bedrijfsleven is immers van essentieel belang voor gemeente Bergeijk, waar veel mensen werkzaam zijn voor de industriële en toeristische bedrijven binnen de gemeente. Tevens willen we een optimale benutting van bestaande bedrijventerreinen en biedt de gemeente Bergeijkse ondernemers ruimte om zich te ontwikkelen. Vanuit de gedachte dat wij elkaar voor een nog beter ondernemersklimaat nodig hebben, borgen we de samenwerking met het Platform Ondernemend Bergeijk om gezamenlijk aan het Economisch actieplan te werken. Ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen De regionale Visie werklocaties is de basis voor de opgestelde regionale uitvoeringsstrategie en agenda. In samenhang vormen deze documenten de regionale bedrijventerreinprogrammering. Deze is in lijn met de eerder gemaakte Kempische bedrijventerreinenafspraken. De programmering betreft zowel een aanpak van bestaande als de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. De recente keuze van de Eerselse gemeenteraad om een beperktere programmering na te streven zorgt momenteel hierin voor onzekerheid ten aanzien van een nieuw Kempisch bedrijventerrein.

De noodzaak voor lokaal nieuw bedrijventerrein blijft echter ongewijzigd aanwezig evenals de inzet op bestaande bedrijventerreinen. Bestaande bedrijventerreinen De regiogemeenten stellen samen een realistisch actieprogramma op rondom de volgende onderwerpen met betrekking tot bestaande bedrijventerreinen: intensivering, revitalisering/herstructurering, transformatie en parkmanagement. Ruimte is immers schaars en dat noopt tot zuinig ruimtegebruik. Een serieus onderzoek naar de mogelijkheden van intensivering van ruimtegebruik op bestaande terreinen houdt dan ook in ieder geval de hoogste prioriteit. Ook blijft samenwerking van gevestigde bedrijven en gemeente op bestaande bedrijventerreinen noodzakelijk om ze nu en in de toekomst vitaal te houden. Nieuw lokaal bedrijventerrein De laatste beschikbare bedrijfskavels op Waterlaat fase 7 zijn in 2023 uitgegeven. In 2023 is voor De Kempen een locatieonderzoek verricht naar de mogelijkheden voor de ontwikkeling van nieuw lokaal kleinschalig bedrijventerrein per gemeente 33

met kavels tot 5.000 m2 en één (1) gezamenlijk nieuw bedrijventerrein (werktitel KBP2) met grotere kavels voor de vier (4) Kempengemeenten. Door gemeente Bergeijk is in 2024 een keuze gemaakt uit de twee serieuze opties voor het nieuwe lokale bedrijventerrein. Daarmee wordt qua omvang voorzien in de lokale behoefte aan kleinschalige bedrijfskavels tot 2040. De ontwikkeling van het nieuwe lokale bedrijventerrein is opgenomen in de paragraaf Grondbedrijf. Nieuw Kempisch bedrijventerrein De laatste beschikbare bedrijfskavels op het KBP zijn in 2023 uitgegeven. In het locatieonderzoek van 2023 is een shortlist met mogelijke geschikte locaties voor KBP2 benoemd, waarbij niet alle opties in de Kempische behoefte aan grootschalige bedrijfskavels tot 2040 kunnen voorzien. Daarom loopt de locatiekeuze voor KBP2 mee in het traject van de keuzes die gemaakt worden voor de Kempische Ontwikkelstrategie, waarbij het besluit van de Eerselse gemeenteraad de locatiekeuze nu beperkt. Consequenties hiervan worden nader onderzocht. Kempenmanifest “Wij maken het samen in de Kempen” De multihelix partijen (gemeenten, ondernemers via het KOP en onderwijs) hebben hun samenwerking bekrachtigd door in 2020 het Kempenmanifest “Wij maken het samen in De Kempen” te ondertekenen. Ook Brainport Development is hierbij aangesloten. De toegenomen krapte op de arbeidsmarkt maakt het manifest nog noodzakelijker.

Wij blijven daarom met elkaar werken aan de volgende doelstellingen: - Het boeien, binden en blijven ontwikkelen van talenten op alle niveaus in de Kempen regio. In het laatste overleg met het KOP is aangegeven dat zij met betrekking tot de arbeidsmarkt voor Zorg ook samenwerken met Oktober; - De ontwikkeling van de slimme maakindustrie ondersteunen door een aantrekkelijk regionaal vestigingsklimaat te behouden; - Het bereikbaar houden van (economische) toplocaties door het ontwikkelen van vernieuwende, duurzame vervoersconcepten, waarbij zal worden ingezet op verschillende vormen van duurzaam vervoer; - Het creëren van een ‘inclusieve’ arbeidsmarkt door het verhogen van de arbeidsparticipatie en het verbeteren van de aansluiting van arbeidspotentieel.

Centrumvisie en detailhandel De centrumontwikkeling van Bergeijk moet ertoe leiden dat het huidige winkel- en horeca-aanbod toekomstbestendig blijft en de huidige leegstand in het centrum laag blijft. Het versterken van de verblijfswaarde is een van de ambities om bestedingen van lokale en regionale consumenten en toeristen/recreanten te vergroten. De herinrichting van Hof Noord, de realisatie van de parkeerplaatsen Hof 150-152 en de pilot ‘Bergeijkse belevingsboulevard’ zijn in 2025 geëvalueerd. De resultaten van een uitgebreid parkeeren verkeersonderzoek en stakeholdersonderzoek door de externe specialistische bureaus worden aan de raad aangeboden. Bij de pilot zijn een zevental parkeerplaatsen gedurende de periode van april tot oktober opgeheven ten behoeve van het plaatsen van extra terrassen. Op het plein wordt daarnaast meer ruimte gegeven aan horecaondernemers om hun terrassen te plaatsen. Het plaatsen van rode lopers en bloembakken draagt bij aan zowel de verkeerveiligheid als aan de beleving van het Hof. De evaluatie wordt als basis gebruikt voor het vervolg van pilot en centrumontwikkeling. Stichting Centrummanagement ontwikkelt zich verder en werkt aan hun ambities om het centrum van Bergeijk aantrekkelijk te houden voor nu en naar de toekomst toe.

De vastgoedeigenaren van het centrumgebied zijn per 1 januari 2025 in een bedrijveninvesteringszone (BIZ) verenigd, die door gemeente Bergeijk wordt gefaciliteerd. Hiermee vergroten zij hun betrokkenheid bij de ontwikkelingen in het centrum en leveren zij ook een financiële bijdrage aan een aantrekkelijk centrumgebied. Waardevolle recreatie en toerisme De recreatief-toeristische sector in Bergeijk draagt bij aan sociale cohesie, identiteit en trots. De sector zorgt er mede voor dat het voorzieningenniveau in stand wordt gehouden en dat het leefklimaat op peil blijft. Ook is de sector belangrijk voor de economie en werkgelegenheid. Om ervoor te zorgen dat inwoners en bezoekers zich op diverse manieren kunnen vermaken, zetten wij vooral in op het uitbreiden van dagrecreatie en kort verblijf. Gemeente Bergeijk blijft in brede zin de plaatselijke toeristische sector en de diverse organisaties die actief zijn op dit gebied stimuleren. Hiervoor werkt de gemeente samen met de andere Kempengemeenten en de besturen van de Visit-organisaties in de Kempen aan het Uitvoeringsprogramma waardevolle recreatie en toerisme (verder: ‘UVP R&T’) .

34

Stichting Visit Bergeijk, stakeholders uit de sector en gemeente Bergeijk voeren in onderling overleg diverse activiteiten uit om Bergeijk aantrekkelijker te maken voor inwoners en bezoekers, te weten: - Vanuit het UVP R&T voor de Brabantse Kempen (dat in september 2025, samen met de herijkte visie, in de raad komt) gaan de betrokken organisaties, de ondernemers en de Kempengemeenten aan de slag met een aantal projecten uit het UVP R&T; - Ook wordt gewerkt aan verdergaande samenwerking tussen de lokale Visits, in de vorm van Visit de Kempen; - Uiteraard blijven de communicatiekanalen van groot belang, daarom zal er continu aandacht zijn voor de website en socials van Visit Bergeijk/ Visit de Kempen en presentatie van het aanbod uit Bergeijk via diverse kanalen; Behoud en verbetering van de huidige waarden van het buitengebied: Landbouw, natuur en landschap In het buitengebied speelt een groot aantal vraagstukken welke zich kunnen opstapelen. Denk aan wateroverlast of verdroging als gevolg van klimaatverandering, uitputting van de bodem en te veel stikstofneerslag, maar ook aan de transitie van de landbouw, vrijkomende agrarische gebouwen, de energietransitie en woningbouw- en infrastructuurvraagstukken. Dit brengt echter ook kansen met zich mee om oplossingen op deze vraagstukken slim te combineren en in samenhang op te pakken.

De Provincie werkt om deze reden met een gebiedsgerichte aanpak (verder: ‘GGA’) om samen met waterschappen, terreinbeheerders, gemeenten, inwoners, (agrarische) bedrijven en andere betrokkenen meerdere vraagstukken tegelijkertijd aan te pakken. Gemeente Bergeijk ligt in twee (2) GGA-gebieden: de Grenscorridor in het oosten en Kempenland West in het westen. De gemeente neemt actief deel aan beide GGA’s. Voor de GGA's wordt vanaf 2024 gewerkt in deelgebieden/deelprojecten. In de GGA Kempenland West wordt, samen met de gemeente Eersel, gewerkt aan de gebiedsontwikkeling “Levende Run”. In de GGA Grenscorridor gaan we aan de slag in het gebied ten zuiden van Luyksgestel. Om initiatieven in het buitengebied adequaat op te pakken wordt een Visie Buitengebied en een Landschapsplan opgesteld. Als start voor de visie Buitengebied zijn we in 2025 gestart met de ontwikkelrichting voor de omgeving Bredasedijk – Looerheideweg – Burgemeester Aartslaan. Concrete maatregelen voor de verbetering van het buitengebied worden uitgevoerd in het Plattelandsontwikkelingsprogramma (verder: ‘PLOP’) Bergeijk.

Mutaties meerjarenraming 2026-2029 ten opzichte van programmabegroting 2025

wordt een herijking van de visie opgesteld met een bijbehorend uitvoeringsprogramma. Dit wordt inhoudelijk aan uw raad in september 2025 voorgelegd. De verwachting is dat jaarlijks € 42.000 benodigd is. Binnen de begroting is voor het jaar 2026 al dekking aanwezig.

Bestaand beleid BB13 Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie 2026-2029 (€ 42.000 N vanaf 2027) De huidige visie op vrije tijdseconomie loopt tot en met 2025. Binnen de Kempensamenwerking

Nieuw beleid NB13 Activiteiten Visit Bergeijk (€ 50.000 voor 2026) Visit Bergeijk wil nadrukkelijk aan de slag om het dagrecreatief aanbod uit te breiden voor bewoners en bezoekers van Bergeijk. In 2024 en 2025 heeft uw raad daarvoor budget beschikbaar gesteld. In dat kader zijn diverse projecten uitgevoerd, waaronder Brabant Herinnert (80 jaar bevrijding), verdere activering van de Dansende Katten, Eindhoven Backyard. Ook in de komende

jaren wil Visit Bergeijk het aanbod verder uitbreiden. Om dit aanbod te ontwikkelen en te vermarkten, is voor 2026 wederom budget nodig. Visit Bergeijk stelt hiervoor een jaarplan op, met daarin een uitwerking van de plannen en bijbehorende budgetten. Voor 2026 wordt daarom opnieuw incidenteel € 50.000 gevraagd. Mogelijk wordt, op basis van een onderbouwd meerjarenplan, in de PPN voor het jaar 2027 - 2030 voorgesteld om deze bijdrage structureel maken.

Wat mag het kosten? Taakveld 3: Economie

Realisatie

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging

2024 1.391 2.377 986 326 187 847

2025 1.191 1.700 509 26 205 688

2026 1.276 2.211 935 299 0 636

2027 647 1.384 737 0 0 737

2028 646 1.384 738 0 0 738

2029 646 1.384 738 0 0 738

Beleidsindicatoren Naam Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)

35

Eenheid % Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Bron LISA LISA

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2023 49,8% 51,4% 2023

187,3

215

36

Taakveld 4: Onderwijs Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Alle kinderen in alle kernen van gemeente Bergeijk kunnen zich ontwikkelen in een omgeving die aansluit bij hun behoeften en talenten Er wordt een stevig netwerk met een divers aanbod rondom het kind georganiseerd. Kindcentra in fysieke vorm of in de vorm van een kindnetwerk zijn belangrijke vind- en werkplaatsen om ontwikkeling van kinderen te ondersteunen. Met de betrokken partners zijn vier (4) bouwstenen opgesteld die door elk kindcentrum naar eigen inzicht op de betreffende locatie worden uitgewerkt. Deze bouwstenen zijn: - Een goede start voor elk kind; - Een doorgaande ontwikkellijn met een rijk dagprogramma; - Partnerschap met ouders; - Een passende plek voor elk kind. Daarnaast worden achterstanden bij kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar bestreden door het specifieke daarvoor opgestelde peuterprogramma. En tot slot compenseren wij 8 uur peuteropvang per week voor ouders die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag, om zoveel mogelijk kinderen voor te bereiden op de basisschool. Gemeente Bergeijk zorgt samen met haar onderwijspartners voor een passende onderwijsplek voor elk kind Elk kind heeft recht op onderwijs en elk kind heeft hierin een eigen behoefte aan ondersteuning.

In de meeste gevallen vindt deze ondersteuning plaats op de reguliere (basis)school in de buurt en soms is de best passende onderwijsplek iets verder weg. Met de komst van passend onderwijs voert het onderwijs samen met de gemeente een beleidsontwikkelagenda waarop thema’s als ‘dichtbij’ en ‘meest passend worden besproken voor het collectief’, maar ook op casusniveau. Bij het organiseren van een passende plek vindt in een aantal gevallen nauwe samenwerking plaats met Jeugdhulp. Daar waar de afstand naar school te groot is of het kind vanwege een beperking niet zelfstandig kan reizen, draagt de gemeente onder bepaalde voorwaarden zorg voor het vervoer. Eigen mogelijkheden van kinderen en gezinnen worden met het oog op het stimuleren van zelfstandigheid hierin meegenomen. Door jeugdhulp en onderwijs op elkaar af te stemmen realiseert de gemeente vroegtijdig een integraal ontwikkelplan dat vroegtijdig kan worden ingezet waardoor de kans op succes vergroot Dit doen de gemeenten in de Kempen gezamenlijk door op elke school in de Kempen een vaste jeugd- en gezinswerker van CJG+ De Kempen aan te stellen. Daarnaast is regionaal een traject 37

gestart om de jeugdhulp die op scholen voor speciaal onderwijs aangeboden wordt op collectieve wijze aan te kunnen bieden in plaats van per kind. Dit leidt tot minder prikkels in de klas, ontzorging van ouders die jaarlijks opnieuw een beschikking aan moeten vragen en een efficiëntere inzet van ondersteuning. Gemeente Bergeijk bestrijdt schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten Het tegengaan van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten vormt een speerpunt in het regionaal en lokaal onderwijsbeleid. De leerplichtambtenaren nemen meldingen van schoolverzuim snel in behandeling en bestrijden met preventie en aandacht voor achterliggende problematiek schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. Hierbij wordt samen met kinderen, ouders/verzorgers en/of partners - zoals bijvoorbeeld KempenPlus en Huis naar Werk - naar een oplossing op maat gezocht. De gemeente draagt zorg voor de mogelijkheid voor inwoners om zich de Nederlandse taal, reken- en digitale vaardigheden eigen te maken om zo hun (arbeids)participatie in de samenleving te bevorderen. Het DigiTaalhuis is een plek waar volwassenen terecht kunnen om de Nederlandse taal te leren spreken, lezen en schrijven en waar zij hun digitale- en rekenvaardigheden kunnen ontwikkelen en verbeteren.

Daarnaast bevorderen we in het kader van de Wet Inburgering 2021, dat alle inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk en volwaardig meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. Onder begeleiding van KempenPlus en VluchtelingenWerk Nederland worden verschillende producten ingezet, zoals bijvoorbeeld taalonderwijs, om de (arbeids)participatie van deze doelgroep verder te bevorderen. Gemeente Bergeijk draagt zorg voor geschikte onderwijshuisvesting In 2026 wordt aan de Domineestraat gestart met de bouw van Kindcentrum-Oost, de nieuwe huisvesting van de gefuseerde basisscholen De Zonnesteen en Prinses Beatrix en kinderopvangruimten. Oplevering is gepland in juli 2027, zodat de gefuseerde basisscholen het schooljaar 20272028 in de nieuwe huisvesting kunnen starten. Daarvoor is het noodzakelijk om de kinderboerderij aan de Domineestraat te verplaatsen. Oplevering van de nieuwe huisvesting van de kinderboerderij aan de Lijnt is gepland in het voorjaar 2026. Daarvoor zullen ook maatregelen worden getroffen om de oversteekbaarheid van de Lijnt te verbeteren. Schoolbestuur Fluks is in 2025 gestart met de voorbereidingen voor renovatie en uitbreiding van

basisschool De Regenboog. In 2026 zullen de definitieve plannen worden vastgesteld. In de planning wordt voorzien in de oplevering van de gerenoveerde en uitgebreide huisvesting van deze basisschool eind 2027/begin 2028. Dit is mede afhankelijk van de voortgang in de realisatie van Kindcentrum-Oost, omdat de huisvesting van basisschool De Zonnesteen (gefuseerd met basisschool Prinses Beatrix) in de plannen voor basisschool De Regenboog is betrokken.

De realiseerbaarheid van de meerjarige investeringen vanuit het Integraal Huisvesting Plan (verder: IHP) staat onder druk. Conform de afspraken wordt het IHP elke vier jaar herijkt. In 2025 heeft deze herijking geleid tot een aangepast IHP. Ten tijde van dit schrijven zijn de uitkomsten van deze herijking nog niet bekend.

Mutaties meerjarenraming 2026-2029 ten opzichte van programmabegroting 2025

BB10 Tijdelijke huisvesting Basisschool de Regenboog (€ 328.000 N) In de exploitatie is een bedrag geraamd voor de tijdelijke huisvesting van de Regenboog. Op basis van de voortgang van het Integraal Huisvestingsprogramma Primair Onderwijs (IHP) is het budget niet nodig voor 2025, maar zal de tijdelijke huisvesting nodig zijn in 2026.

Bestaand beleid BB09 Bijstelling huurinkomsten Beistervelden (€ 68.000 N, oplopend tot € 79.000 N in 2028) Voor Beistervelden is in het verleden rekening gehouden met structurele huurinkomsten, na afronding van de renovatie/uitbreiding. De uitbereiding is pas in 2028 gereed, waardoor de huurinkomsten van de kinderopvang ook niet gerealiseerd worden. Dit leidt tot een bijstelling voor de jaren 2026 tot en met 2028.

BB60 Bijstelling Leerlingenvervoer (€ 46.000 N) Een bijstelling van het budget is noodzakelijk door de groei van het aantal leerlingen en de (beperkte) NEA-indexering op de tarieven van de vervoerder.

Nieuw beleid NB02 Bindingsactiviteit groep 8 (€ 5.500 N) Om uitvoering te geven aan de aangenomen motie 'Gezamenlijke bindingsactiviteit voor alle groep

8 leerlingen uit Bergeijk' dient structureel € 5.500 ten laste te worden gebracht van de gemeentelijke begroting.

Ontwikkelingen en trends

gemeenten, het bedrijfsleven en onderwijs met elkaar in gesprek hoe hierop te anticiperen.

Nieuwkomersonderwijs Door de toename van niet-Nederlandstalige inwoners en hun gezinnen in onze regio zien we dat de druk op het onderwijs toeneemt: enerzijds op het bieden van de benodigde ondersteuning om de Nederlandse taal eigen te maken en anderzijds op de onderwijshuisvesting. In de regio zijn

Verordening Leerlingenvervoer De Kempengemeenten stellen een nieuwe verordening op en deze wordt in november aan uw raad aangeboden.

Wat mag het kosten? Taakveld 4: Onderwijs

Realisatie

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging

2024 1.441 319 -1.122 0 1 -1.121

2025 1.823 606 -1.217 0 17 -1.200

2026 1.864 172 -1.692 0 17 -1.675

2027 2.013 156 -1.857 0 17 -1.840

2028 1.818 145 -1.673 0 17 -1.656

2029 1.857 224 -1.634 0 17 -1.617

Beleidsindicatoren Naam Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

38

Eenheid Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen

Bron DUO DUO

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Ingrado

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2023 6,1 6,2 2023 21 8 2024

1,8%

1,0%

39

40

Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Gemeente Bergeijk stimuleert een aantrekkelijk sportief aanbod voor alle inwoners van Bergeijk, waarbij de burger zelf verantwoordelijk is voor deelname aan activiteiten Gemeente Bergeijk kent een bruisend verenigingsleven, gedragen door een grote groep betrokken vrijwilligers die zich actief inzetten. Verenigingen vormen een onmisbare schakel in de leefbaarheid en sociale samenhang van onze gemeenschap. De gemeente hecht dan ook veel waarde aan dit actieve verenigingsklimaat en zet zich actief in om dit te behouden en te versterken. Daarbij houden we oog voor actuele (landelijke) trends en ontwikkelingen, zodat ons beleid toekomstbestendig blijft. In zowel het welzijnssubsidiebeleid als het accommodatiebeleid zijn de maatschappelijke effecten en speerpunten vastgelegd die we als gemeente nastreven. Daarbij kijken we niet alleen naar bestaande initiatieven: ons beleid biedt ook ruimte aan nieuwe sporten en vernieuwende culturele initiatieven. Zo zorgen we ervoor dat alle inwoners van Bergeijk, in elke kern, kunnen meedoen en zich kunnen ontplooien binnen een levendige en veerkrachtige gemeenschap.

Gemeente Bergeijk faciliteert en onderhoudt op een verantwoord niveau haar basisvoorzieningen Gemeente Bergeijk beschikt over verschillende (gemeentelijke) accommodaties die – veelal in nauwe samenwerking met gebruikers – op een duurzame en doelmatige wijze worden beheerd via de succesvolle TUOB-systematiek. Deze samenwerking draagt bij aan het efficiënt onderhoud en het behoud van kwalitatief goede voorzieningen. Ook sporten zoals voetbal, tennis, padel, korfbal en handbal worden gefaciliteerd, met aandacht voor toegankelijke, veilige en functionele sportinfrastructuur. Daarnaast zet de gemeente zich actief in voor het onderhoud van de gemeentelijke sporthallen en gemeenschapshuizen, zodat deze plekken ook in de toekomst een centrale rol blijven spelen in het sociale en sportieve leven van onze kernen. Gemeente Bergeijk streeft naar een kwalitatief goed, divers en laagdrempelig aanbod van kunst en cultuur voor de inwoners en bezoekers van de gemeente De Gemeente Bergeijk streeft naar een aantrekkelijk en veelzijdig kunst- en cultuuraanbod voor al haar inwoners – zowel actief als passief. Kunst en cultuur leveren een waardevolle bijdrage aan de 41

persoonlijke ontwikkeling, versterken de sociale samenhang en dragen bij aan een leefomgeving waarin het prettig wonen, werken en ontmoeten is. We ondersteunen zowel professionele als amateurorganisaties binnen het culturele veld. Daarbij wordt ook het behoud en de versterking van het cultureel erfgoed als essentieel gezien. Het koesteren van de Bergeijkse identiteit en historie blijft dan ook een belangrijk speerpunt. Daarnaast stimuleert en faciliteert de gemeente vernieuwende projecten en initiatieven op het gebied van welzijn, zorg, kunst, cultuur en sport via projectsubsidies. Ook in 2026 is hiervoor weer specifiek budget gereserveerd. De gemeente faciliteert vanuit een ondersteunende rol het sportieve- en culturele verenigingsleven De rol van de gemeente is faciliterend en ondersteunend. Er is de laatste jaren een robuuste sportieve en culturele basis gelegd. Hierdoor kunnen de inwoners van gemeente Bergeijk profiteren van adequaat toegeruste voorzieningen, instellingen, accommodaties en subsidiemogelijkheden. Daarnaast wordt veel waarde gehecht aan inclusiviteit; iedereen kan op zijn of haar eigen niveau meedoen. Gemeente Bergeijk heeft aandacht voor talent en biedt hun een podium Gemeente Bergeijk kent enorm veel talent en is hier erg trots op.

Gemeente Bergeijk wil daarom graag het lokale talent jaarlijks eren door ook in 2026 aandacht te besteden aan kampioenen en talenten. De gemeente faciliteert aantrekkelijke beweeg, ontmoet-, en speellocaties Gemeente Bergeijk zet in op het realiseren van aantrekkelijke, toegankelijke en inclusieve speelplekken, met uitdagende beweegroutes voor alle leeftijden – van jong tot oud. Een aantrekkelijke en inspirerende speel- en beweegomgeving stimuleert niet alleen lichaamsbeweging, maar draagt ook bij aan sociale inclusie, onderlinge ontmoeting en het algehele welbevinden van onze inwoners. Voor kinderen vormen deze plekken bovendien een belangrijke basis voor hun motorische, sociale en cognitieve ontwikkeling.

In 2026 geven we dit beleid lokaal verder vorm: in elke kern gaan we samen met de dorpsraad in gesprek over hoe we de speelvoorzieningen nog verder kunnen versterken. Voor deze kwaliteitsimpuls is per kern budget beschikbaar vanuit het krediet dat eerder is toegekend in het kader van het BOS-beleid. Zo bouwen we samen aan een beweegvriendelijke en toekomstbestendige leefomgeving voor iedereen in Bergeijk. De gemeente organiseert een integraal aanbod via BErgeijk ACTIVE Onder de vlag van BErgeijk ACTIVE biedt de gemeente een integraal en laagdrempelig aanbod van sportieve en culturele activiteiten aan, gericht op jeugd, ouderen en mensen met een beperking. Deze initiatieven komen tot stand vanuit gezamenlijk gedragen maatschappelijke doelstellingen Dankzij de middelen uit de landelijke Brede Regeling Combinatiefuncties beschikt Gemeente Bergeijk over enthousiast team van uitvoerende professionals: twee (2) buurtsportcoaches, één (1) cultuurcoach, twee (2) jeugdcoaches, één (1) medewerker Uniek Sporten, één (1) seniorencoach en één (1) coördinator sport & preventie. Samen zorgen zij voor een samenhangend aanbod dat aansluit bij de behoeften van onze inwoners. Dit wordt onder andere vormgegeven door het platform ‘Sjors Sportief – Sjors Creatief’ waarmee verenigingen de kans krijgen hun activiteiten onder de aandacht te brengen.

Kinderen maken via dit platform op een laagdrempelige en speelse manier kennis met een breed scala aan sportieve en culturele activiteiten

Mutaties meerjarenraming 2026-2029 ten opzichte van programmabegroting 2025 Bestaand Beleid BB12 Verhoging subsidie Bibliotheek de Kempen naar aanleiding van de Zorgplicht (€ 100.000 N) De Bibliotheek is een erg belangrijke culturele voorziening. Vanaf 2026 hebben wij een zorgplicht ten aanzien van het bibliotheekwerk en dienen wij zorg te dragen voor een volwaardige bibliotheek in onze gemeente. De bibliotheek dient stevig gepositioneerd te worden onder andere op het gebied van openingstijden, activiteiten en collectie en is verplaatst van de huidige locatie op Hof 82 naar de Kattendans. Wij ontvangen in 2026 een decentralisatie-uitkering van € 100.000 om de nieuw opgebouwde bibliotheekcapaciteit voort te zetten en verder te verbeteren. Wij stellen daarom voor om vanaf 2027 het bedrag van € 100.000 structureel bij de huidige subsidie van de Bibliotheek te voegen. Op deze manier zorgen wij ervoor dat Bergeijk aan de zorgplicht ten aanzien van het bibliotheekwerk voldoet en dat de bibliotheek als voorziening goed gepositioneerd blijft op haar nieuwe locatie. 42

De gemeente inventariseert, beschermt, houdt in stand en deelt haar kennis met betrekking tot haar cultuurhistorisch erfgoed dat zorgt voor uitstraling, karakter en historie Bergeijk is een gemeente met uitstraling, karakter en historie. Het is een fraaie gemeente, ontstaan uit zes kerkdorpen, gelegen aan de Belgische grens. Uitgestrekte bossen, akkers, weiden en waterplassen kenmerken het landschap. Bergeijk beschikt over prachtig cultuurhistorisch erfgoed. De gemeente faciliteert en ondersteunt daarom ook initiatiefnemers voor de exploitatie en kennisoverdracht van het gemeentelijke culturele erfgoed. Moties watertappunten en openbare toiletten De motie voor extra watertappunten is inmiddels besproken met Visit Bergeijk en de afdeling communicatie van de gemeente. Er wordt bekeken hoe de bestaande watertappunten meer gepromoot kunnen worden. Daarnaast worden de kosten en tijdsinvestering geïnventariseerd om vervolgens een terugkoppeling te geven aan de raad. Naar aanleiding van de motie over de openbare toiletten worden de kosten en tijdsinvestering om aan te sluiten bij de hoge nood-app geïnventariseerd om vervolgens een terugkoppeling te geven aan de raad. Daarnaast wordt het onderwerp ook besproken met centrummanagement, om de behoefte en de app onder de aandacht te brengen van ondernemers.

BB20 Instandhoudingssubsidies molens (SIM) (€ 24.100 V) Bijstellen SIM subsidie in verband met de ophoging van subsidies na aanvraag voor nieuwe periode (2025-2030). Daarnaast stonden niet alle subsidies (correct) begroot. Dit is nu hersteld. BB22 Brede SPUK (€ 75.800 N aflopend naar € 73.200 N) In het verleden zijn de baten van een aantal projecten als structureel opgenomen binnen de Brede Spuk, maar achteraf blijken ze niet structureel. Dit wordt nu gecorrigeerd. BB23 Subsidie Aquinohuis (€ 20.800 N oplopend naar € 33.000 N, dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 20.800 V oplopend naar € 33.000 V) In 2026 start er een nieuwe vierjaarsperiode voor de subsidie van het Aquinohuis, daardoor zal de subsidie hoger uitvallen dan begroot. Dit verschil wordt mede veroorzaakt door hogere personeelskosten en energiekosten.

BB27 Areaaluitbreiding en Indexering BORA (€ 133.200 N aflopend naar € 132.300 N, dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 101.800 V aflopend naar € 101.000 V) In de raadsvergadering van 1 februari 2024 is BORA lV vastgesteld. Om grote tekorten in de beheerplannen te voorkomen worden nu, conform afspraak met de raad, de budgetten van BORA lV jaarlijks bijgesteld. De bijstelling is het gevolg van areaaluitbreidingen en indexeringen van kosten voor beheer en (groot) onderhoud van de openbare ruimte en accommodaties. De areaaluitbreidingen komen voort uit onder andere raadsbesluiten die na vaststelling van BORA lV genomen zijn. Een paar voorbeelden hiervan zijn: Kunstgrasveld ZSC, Uitkijktoren Einderheide en extra padelbanen TOS. De areaaluitbreidingen betekenen een nadeel van circa € 29.000. De onderhoudskosten voor deze voorstellen worden met deze actualisatie opgenomen in BORA lV.

BB31 Ontwikkelingen lokale media omroepen (PM) Op dit moment hebben wij als gemeente een instandhoudingsplicht om de lokale streekomroep te financieren. Als gemeente hebben wij momenteel een subsidierelatie met Streekomroep de Kempen. Vanaf 2028 vervalt onze instandhoudingsplicht en ontvangen wij vanuit het Rijk geen middelen meer. Vanaf deze datum is het Rijk verantwoordelijk voor de 80 streekomroepen in Nederland. De rol van de gemeente zal hierdoor wijzigen, eenmaal per vijf (5) jaar dient een advies over de zendmachtiging gegeven te worden en onze subsidierelatie vervalt.

Daarnaast worden de BORA-budgetten in de exploitatie en voorzieningen geïndexeerd met het voor 2026 berekende indexcijfer (2,03%). Dekking voor deze indexering Bora lV komt uit de stelpost loon- en prijs van de begroting. De indexering heeft een nadeel van circa € 102.000 (welke gedekt wordt door de stelpost loon- en prijs).

BB51 Bosbeheer (€ 15.000 N; aflopend naar € 9.000 N ) Er zijn diverse ontwikkelingen binnen bosbeheer die leiden tot bijstellen van het budget. Er zijn bijvoorbeeld hogere kosten voor onderhoud bij het nieuwe bos Molenstraat-N69 met kruidenrand en bomenrand. Ook nemen calamiteiten door klimaatinvloeden toe, en vereist dit herstel met meer klimaat robuuste soorten. Aan de andere kant leiden hogere houtprijzen tot extra opbrengsten, waardoor het nadelig effect beperkt wordt.

BB28 Krediet bosomvorming (€ 600.000 N; € 500.000 V) De gemeente beheert de bossen conform het integraal beheerplan Bos- en natuurterreinen gemeente Bergeijk. In het kader van de gebiedsgerichte aanpak Kempenland West is in de Pielis een gebiedsafspraak gemaakt. De agrariërs gaan meer water vasthouden. De gemeente gaat het bos omvormen van naald naar loof, zodat er minder water verdampt. Voor de gebiedsafspraak de Pielis wordt een projectvoorstel ingediend bij de provincie voor gelden vanuit het Landelijk Programma Natuur (LPN) en de Toekomst Landelijk Gebied (TLG). Hierdoor bedraagt de netto bijdrage voor de gemeente € 100.000. BB29 Krediet Uitvoering Stevert (€ 125.000 N) Het Waterschap en Provincie hebben in 2024 het projectplan Herinrichting Run Stevert, Heers en Grootgoor fase vastgesteld. Naar verwachting wordt dit project in 2026 uitgevoerd. Onderdeel van het project zijn wandelpaden naar de Run, een voorde door de Run en een brug over de Run. De gemeente heeft belang bij deze recreatieve verbindingen en draagt hier aan bij. Hiervoor bedraagt de bijdrage van Bergeijk € 125.000.

43

BB42 SPUK Sport 2026 (€ 77.000 V) De subsidieregeling SPUK Sport is verlengd tot en met 2026. Deze regeling is bedoeld voor het compenseren van btw-verlies voor gemeenten.

Onderzoek visie muziekschool Art4U (PM)] De muziekschool wordt hoofdzakelijk gesubsidieerd c.q. in stand gehouden door de gemeenten Bergeijk, Eersel en Veldhoven. Ook omliggende gemeenten (o.a. Bladel, Reusel-De Mierden en Waalre) en scholen uit de omliggende gemeenten nemen diensten af die afzonderlijk gefactureerd worden door de muziekschool. De schaalsprong heeft invloed op de muziekschool, er is veel extra vraag naar cursorisch aanbod. In overleg met de muziekschool is bureau Berenschot gevraagd om het huidige businessmodel van de muziekschool tegen het licht te houden en om aanbevelingen aan onze gemeente voor te leggen met als doel te zorgen dat de muziekschool als voorziening behouden blijft in onze omgeving.

Uitwerking nota ‘Dorpsvoorzieningenplan Riethoven, naar toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties’ (PM) In 2025 is gestart met de uitwerking van de door de Coöperatie Meer Riethoven opgestelde nota ‘Dorpsvoorzieningenplan Riethoven, naar toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties’. Deze uitwerking geeft uitvoering aan de raadsmotie van 4 juli 2024. In deze motie is gevraagd om een concreet plan en een programma van eisen voor een toekomstbestendig gemeenschapshuis en bijhorende voorzieningen, met medeneming van het huisvestingsplan voor basisschool St. Willibrordus. In 2026 zal het resultaat

van de uitwerking beschikbaar komen. Vervolgstappen zijn afhankelijk van besluitvorming hierop.

Nieuw beleid NB03 Krediet vervanging beschoeiing visvijver Luyksgestel en wandelpad (€ 85.000 N) Vissers en wandelaars lopen door verzakking van de oever het risico in het water te vallen. De beschoeiing langs de oever van de visvijvers dient vervangen te worden. Daarnaast zal er een half verhard wandelpad aangelegd worden voor verbeterde ontsluiting voor vissers.

NB05 Vervangen wiekenkruizen molens (€ 200.000 investering, jaarlijkse afschrijvingslasten € 6.667) Na inspectie van de molens in Bergeijk en specifiek de roeden is geconstateerd dat bij twee (2) molens, De Grenswachter en de Deen Luyksgestel het metaal niet veilig is. In het ergste geval kunnen de wieken omklappen. De Standerdmolen vertoont gebreken. Om de molen weer te laten draaien dienen de wiekenkruizen van twee (2) molens vervangen te worden.

Investering fietscrossvereniging de Durtrappers (PM) In het voorjaar heeft de gemeenteraad besloten dat fietscrossvereniging de Durtrappers op haar huidige locatie blijft. Het college is verzocht om de gemeenteraad via een separaat raadsvoorstel een plan voor te leggen waarbij wordt ingegaan op o.a. de kosten voor de vernieuwing van de baan, de accommodatie en de eventuele gevolgen voor het onderhoud. Dit voorstel wordt momenteel opgesteld en volgt later.

NB04 Laanbeplanting Burgemeester Aartslaan en Maaij (€ 105.000 N; onttrekking reserve € 105.000 V) Voor de bestendiging van de landschapskwaliteit in de Burgemeester Aartslaan en Maaij wordt ingezet op aanvulling van laanbeplanting. Hiervoor is een krediet nodig van € 105.000 om deze laanbeplanting aan te leggen. Dekking hiervan kan worden gevonden in de reserve DOB.

NB07 Maatregelen bosbeheerplan (€ 45.000 N) Vanuit het bosbeheerplan voor bossen binnen de bebouwde kom is budget nodig om het ambitieniveau en de visie te verwezenlijken. Denk hierbij aan snoeien, rooien en aanplanten maar ook veiligheidscontroles uitvoeren in het kader van de Wettelijke zorgplicht.

Wat mag het kosten? Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie

Realisatie

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

2024 5.488 1.294 -4.194 104 48 -4.250

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2025 5.705 726 -4.979 -64 131 -4.784

2026 5.707 718 -4.989 20 101 -4.908

2027 5.678 644 -5.034 20 101 -4.953

2028 5.660 644 -5.014 20 101 -4.933

2029 5.619 644 -4.975 20 101 -4.894

Beleidsindicatoren Naam Indicator Niet-sporters

44

Eenheid %

Bron Gezondheidsmonitor (CBS, RIVM)

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2024 44,1% 43,5%

45

46

Taakveld 6: Sociaal domein Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot verantwoordelijke en zelfstandige inwoners, die actief deelnemen in de samenleving en zowel sociaal als economisch zelfredzaam zijn Om dit te bereiken, dient in de basis geïnvesteerd te worden. Bergeijk biedt een rijk programma aan binnen BErgeijk ACTIVE en initiatieven worden voor en door jongeren ondersteund door de jeugdcoach. Daar waar opvoeden en opgroeien niet vanzelf gaat, wordt ondersteuning geboden vanuit CJG+ De Kempen, de uitvoeringsorganisatie voor jeugdhulp. Indien nodig, kan specialistische hulp worden georganiseerd. In 2025 wordt er een nieuw meerjarenbeleidskader jeugdhulp in de Kempen opgesteld. De Hervormingsagenda Jeugdhulp is onderdeel van dit kader. Gemeente Bergeijk faciliteert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers Gemeente Bergeijk is een hechte gemeente waar binnen de dorpskernen veel inwoners zich actief inzetten voor een ander, hun buurt of voor de gemeenschap. Gemeente Bergeijk waardeert de inzet van deze groep mantelzorgers en vrijwilligers enorm en ondersteunt vrijwilligers zo goed mogelijk door open te staan voor nieuwe initiatieven, zonder dit in kaders te plaatsen middels beleid. We zetten in om zoveel mogelijk mantelzorgers te bereiken.

Mantelzorgers worden ondersteund door het proactief aanbieden van informatie en advies, trainingen, bijeenkomsten et cetera en het faciliteren van mantelzorgondersteuning. Als blijk van waardering wordt ook één (1) keer per jaar iets extra’s georganiseerd voor alle mantelzorgers in de gemeente. Mensen die ondersteuning nodig hebben, worden daarbij geholpen. Daarmee wordt de eigen kracht van mensen en hun omgeving versterkt, waarbij sprake is van een goede balans tussen vrijwillige en professionele ondersteuning De eigen kracht van inwoners en de sociale infrastructuur binnen de kernen vormen het uitgangspunt voor ondersteuning. Daarbij wordt steeds meer ingezet op een breed aanbod van preventie, bv. valpreventie en het creëren van bewustwording van wat het betekent om langer thuis te wonen. Als een inwoner een hulpvraag heeft, wordt er altijd eerst gekeken naar wat men zelf kan of wat de omgeving kan doen voordat professionele ondersteuning wordt ingezet. Inwoners kunnen dan samen met hun omgeving en de geboden ondersteuning een adequate oplossing vinden voor hun hulpvraag. 47

Hiervoor wordt ingezet op een goede samenwerking met en tussen de maatschappelijke organisaties in het voorliggend veld (onder andere door Platform Informele zorg), met het Zorgloket Bergeijk en de dorpsondersteuners. Verbetering toegang Sociaal Domein De gemeente Bergeijk is bezig vanuit een lokaal perspectief de toeleiding naar ondersteuning en toegang tot hulp vanuit het sociaal domein te verbeteren. De ambitie is om de beschikbare ondersteuning voor de inwoners makkelijker toegankelijk te maken. Het ontwikkelen van een visie is de eerste stap op weg naar een nieuwe inrichting van onze samenwerking. Deze samenwerking willen we vorm geven op basis van een nog te ontwikkelen klantreis waarmee we onze inwoners en hun vragen als uitgangspunt nemen. De visie vormt samen met de klantreis de basis voor het inrichtingsplan; de uitvoering van dit plan start in 2026. Gemeente Bergeijk biedt aanvullende en intensieve ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben. Hierbij wordt de hulp aan gezinnen en/of zorgvragers met meerdere problemen gecoördineerd en geregisseerd Bij sommige inwoners is er sprake van problematiek op meerdere gebieden. Tegelijkertijd is sprake van een complex georganiseerd zorg -en welzijnslandschap. Inwoners worden begeleid, samen met onze partners, naar de best passende zorg.