Programmabegroting 2026 - 2029

Aanbiedingsbrief Aan de leden van de Raad van de gemeente Bergeijk Geachte dames en heren, Een gezonde financiële basis is de sleutel om onze ambities waar te maken. De gemeente Bergeijk staat er al jaren goed voor. We beschikken over een ruime buffer om eventuele tegenvallers op te vangen. We presenteren dan ook een structureel sluitende begroting, waarin ook later ruimte is om verder te investeren in onze doelen en plannen. Ondanks de landelijke zorgen over de zogeheten ‘ravijnjaren’, bieden we een begroting aan die elk jaar structureel sluitend is. Voor u ligt de programmabegroting 2026-2029 (verder: ‘begroting’). Dit is de laatste begroting van deze bestuursperiode, vóór de verkiezingen. We zijn blij met wat we samen met de raad en de organisatie hebben neergezet. In deze begroting beschrijven we wat we als gemeente willen bereiken in de komende jaren. We blijven werken aan een sterk en herkenbaar Bergeijk – een plek waar mensen zich thuis voelen om te wonen, te werken en actief mee te doen. Het zijn de inwoners die Bergeijk maken tot wat het is en daarbij zijn verenigingen, ondernemers en vrijwilligers onmisbaar. Een belangrijk speerpunt blijft de woningbouwopgave. Er wordt stevig ingezet op de realisatie van nieuwe woningen. We voeren hierbij actieve grondpolitiek en kijken ook naar nieuwe mogelijkheden voor bedrijventerreinen die aansluiten bij de lokale behoefte.

De grondaankoop van Waterlaat 8 wordt op dit moment actief verkend. We realiseren ons dat bouwen alleen niet genoeg is; goede voorzieningen zijn net zo belangrijk voor een sterke gemeenschap. Daarom bevat deze begroting onder andere voorstellen om de subsidies te verhogen en de bibliotheekvoorziening te versterken. Ook onze infrastructuur speelt daarbij een rol. Met het oog op onze fietsambities investeren we in het opwaarderen van de fietsverbinding de Witrijt – een populaire en veelgebruikte route, zeker onder toeristen. Bergeijk is trots op haar groene karakter – en dat willen we behouden én versterken. We blijven investeren in een fijne, groene leefomgeving, in de dorpen én in het buitengebied. Daarom stellen we in deze begroting geld beschikbaar voor onder andere laanbeplanting, bosomvorming en het bosbeheerplan. De raad heeft daarnaast een nieuw uitvoeringsprogramma voor recreatie en toerisme vastgesteld. Ook zijn – op verzoek van uw raad – de budgetten voor het onderhoud van de openbare ruimte en accommodaties bijgesteld, zodat alles netjes en in orde blijft. We kijken vol vertrouwen vooruit. Deze begroting geeft richting aan het laatste deel van deze bestuursperiode en biedt uitzicht op een toekomst waarin Bergeijk leefbaar, energiek en veerkrachtig blijft. Burgemeester en Wethouders van Bergeijk,

D. Ewalds

W.J.G. Delissen – van Tongerlo

Gemeentesecretaris

Burgemeester (wnd.)

2

3

Inhoud Inhoud ................................................................................................................................................................ 4 Leeswijzer .......................................................................................................................................................... 6 Begrotingsbeeld ................................................................................................................................................. 8 Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning ........................................................................................................ 15 Taakveld 1: Veiligheid .................................................................................................................................. 23 Taakveld 2: Verkeer en vervoer ................................................................................................................... 27 Taakveld 3: Economie.................................................................................................................................. 33 Taakveld 4: Onderwijs..................................................................................................................................

37 Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................................ 41 Taakveld 6: Sociaal domein ......................................................................................................................... 47 Taakveld 7: Volksgezondheid en milieu....................................................................................................... 53 Taakveld 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................................ 59 Paragraaf Lokale heffingen .......................................................................................................................... 65 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................. 70 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 76 Paragraaf Financiering ................................................................................................................................. 83 Paragraaf Bedrijfsvoering.............................................................................................................................

88 Paragraaf Verbonden partijen ...................................................................................................................... 92 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................................... 104 Paragraaf Wet open overheid .................................................................................................................... 108 Paragraaf Klimaat en duurzaamheid ......................................................................................................... 110 Financiële begroting ...................................................................................................................................... 113 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................................................. 113 Uiteenzetting financiële positie .................................................................................................................. 116 Investeringen .............................................................................................................................................. 119 Overzicht reserves en voorzieningen .........................................................................................................

120 Bijlage 1: Lijst van gebruikte afkortingen ................................................................................................... 138 Bijlage 2: Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 140 Bijlage 3: Subsidieparagraaf ...................................................................................................................... 142

4

5

Leeswijzer De programmabegroting 2026 – 2029 is ingedeeld in een algemeen begrotingsbeeld, de beleidsbegroting en de financiële begroting. Deze begroting is opgesteld conform het gemeentelijk beleid, het Coalitieakkoord 2022 – 2026 en de wet- en regelgeving uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen.

Programmaplan In de opbouw van het programmaplan wordt, zoals door de raad vastgesteld, vastgehouden aan de structuur van taakvelden. Vandaar dat elk programma te onderscheiden is naar één enkel taakveld, namelijk: -

Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning Taakveld 1: Veiligheid Taakveld 2: Verkeer en vervoer Taakveld 3: Economie Taakveld 4: Onderwijs Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie Taakveld 6: Sociaal domein Taakveld 7: Volksgezondheid en milieu Taakveld 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

De paragrafen De gemeente dient acht (8) verplichte paragrafen op te nemen in de begroting. Daarnaast heeft zij de vrijheid om daaraan zelf paragrafen toe te voegen, indien de raad op bepaalde onderwerpen specifiek informatie wenst. Lokale heffingen Lokale heffingen zijn inkomsten die de gemeente ontvangt op grond van publiekrechtelijke regels. In de meeste gevallen zijn dit belastingen, heffingen en retributies die de overheid heft op grond van wettelijke bepalingen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het gemeentelijk weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de Gemeente Bergeijk in staat is financiële tegenvallers op te vangen. Om dit te kunnen moet er een zekere mate van vrije ruimte zijn binnen de begroting en/of de vermogenspositie. Deze vrije ruimte heet dan ook wel de weerstandscapaciteit. Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen (onder andere wegen, accommodaties en riolering) zijn eigendommen van de Gemeente Bergeijk in de openbare ruimte. Het beheer en behoud hiervan is een gemeentelijke taak. Wanneer deze niet goed worden onderhouden, is de kans groot dat het aantal klachten van 6

bewoners en andere gebruikers sterk toeneemt. Dit kan leiden tot ad hoc maatregelen en extra grote uitgaven, hetgeen weer kan leiden tot kapitaalvernietiging. Via beheerplannen wordt het onderhoud systematisch uitgevoerd. Financiering Onder financiering worden alle activiteiten verstaan die zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op: - financiële vermogenswaarden - financiële geldstromen - financiële posities - hieraan verbonden risico’s. Bedrijfsvoering Burgers mogen van de overheid verwachten dat zij betrouwbaar en transparant is en rechtmatig, doelmatig, doeltreffend en responsief handelt. De gemeentelijke bedrijfsvoeringorganisatie is daarmee een externe vraaggerichte organisatie. Mede gezien de brede vertakking van deze bedrijfsvoering wordt deze door de externe gerichtheid, de toegenomen transparantie en de kwaliteit van de bedrijfsvoering steeds meer zichtbaar voor de burgers en vormt het daarmee een factor voor het imago van de gemeente. Verbonden partijen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin onze gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht.

Met een financieel belang wordt bedoeld dat middelen beschikbaar worden gesteld die in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij weg zijn en op de gemeente verhaald kunnen worden. Grondbeleid Grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel: het is een middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van de volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen te verwezenlijken. Het is dus niet leidend, maar volgend op deze ruimtelijke doelstellingen. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact op de gemeente. Wet open overheid De Wet open overheid (verder: ‘Woo’) heeft als doel te zorgen voor een transparante overheid die actief informatie openbaar maakt. De Woo schrijft voor dat er in de jaarlijkse begroting en verantwoording aandacht wordt besteed aan de uitvoering van deze wet.

Klimaat en Duurzaamheid Naast deze verplichte paragrafen is een paragraaf Klimaat en Duurzaamheid opgenomen. Hierin wordt een prominente plek gegeven aan de doelstellingen en ontwikkelingen op dit gebied in de gemeente Bergeijk.

Financiële begroting In dit hoofdstuk wordt een financiële toelichting op de begroting gegeven. Hierin worden onder meer toegelicht:

7

-

Het overzicht van baten en lasten; De toelichting overzicht baten en lasten en De uiteenzetting financiële positie

Bijlage In de bijlage van deze begroting staat een overzicht van het relevante beleid. Hiernaast bevat het een gedetailleerde lijst van gebruikte afkortingen en is de subsidieparagraaf opgenomen.

Begrotingsbeeld Het begrotingsbeeld in de programmabegroting 2026 – 2029 is als volgt opgebouwd. Allereerst is het saldo van de begroting weergegeven voor de volledige meerjarenraming. Daarbij zijn financiële posten die zijn toegevoegd aan de begroting, na besluitvorming over de PPN 2026 – 2029, toegelicht in deze paragraaf. Op deze manier geven wij

de raad en de inwoners van gemeente Bergeijk een beter overzicht over het verloop van het begrotingssaldo. Ook zijn op deze manier de bijstellingen in één overzicht weergegeven, zodat het totaalbeeld van de begroting direct inzichtelijk is. De nummering van de onderdelen is volgend op de nummering van de PPN 2026 – 2029.

+ = voordeel / - = nadeel Nummer Taakveld Omschrijving Stand begroting na wijziging t/m april 2025 * Mutaties PPN 2026 - 2029 Wijzigingen raadsvergaderingen mei t/m juli Saldo na de PPN 2026 - 2029 BB35 0 Bijstelling Meicirculaire 2025 BB36 0 Bijstelling CAO gemeenten 2025 - 2027 BB36 0 Dekking CAO gemeenten 2025 - 2027 stelpost BB36 0 Vrijval stelpost CAO gemeenten BB37 0 Bijstelling overige personele kosten BB38 div Bijstelling verbonden partijen BB38 div Dekking verbonden partijen uit stelpost BB39 6 Bijstelling effect nieuwe verdeelsleutel KempenPlus BB40 div Bijstelling subsidies BB40 div Dekking subsidies uit stelpost BB41 0 Bijstelling pachtinkomsten BB42 5 Spuk Sport 2026 BB43 0 Bijstelling rentelasten en -baten BB44 0 Bijstelling stelpost loon- en prijscompensatie BB45 0 Bijstelling werkplekvergoeding GRSK BB46 2 Gladheidsbestrijding BB46 0 Inzet stelpost gladheidsbestrijding BB47 0 Bijstelling kosten gemeenteraadsverkiezingen Griffie BB48 0 Bijstelling inkomsten DigiD BB49 div Bijstelling kapitaallasten - correctie PPN BB50 0 Krediet vervangen glasdak gemeentehuis BB51 5 Bosbeheer BB52 0 Verhoging budget buitendienst BB52 0 Inzet stelpost voor buitendienst BB53 8 Overdracht woonwagens BB54 6 Jeugdbescherming BB55 6 Programmakosten KempenPlus BB56 6 Inkomsten BUIG BB57 8 Budget NIEGG BB58 7 Bijstelling afvalstoffenheffing BB59 7 Bijstelling rioolheffing BB60 4

Leerlingenvervoer NB13 3 Visit Bergeijk BB61 div Diverse mutaties < € 15k (verantwoordingsgrens) Begrotingssaldo 2026 - 2029 na bestemming

8

2026 -657 -1.323 -15 -1.995 1.777 -640 640 23 -77 -410 0 -106 -120 0 255 77 40 0 68 -31 0 -25 58 -306 0 -15 -21 0 -30 -50 -127 328 -100 23 -34 -46 -50 -25 -918

(Bedragen X € 1.000) 2027 2028 2029 -506 568 554 -29 -176 845 -22 -22 -22 -557 370 1.377 1.551 586 722 -905 -905 -905 905 905 905 0 0 0 -77 -77 -77 -541 -640 -625 490 538 520 -132 -141 -150 -120 -120 -120 120 120 120 255 255 255 0 0 0 50 50 -250 -964 -766 -900 68 68 68 -31 -31 -31 31 31 31 0 0 0 58 58 58 -206 19 -20 -15 -15 -15 -9 -9 -9 -21 -21 -21 21 21 21 -30 -30 -30 -50 -50 -50 87 -62 -62 328 328 328 -100 -100 -100 23 23 23 -87 -101 -68 -46 -46 -46 0 0 0 -22 -24 8 72 234 957

Structureel begrotingssaldo In onderstaand overzicht wordt het structurele begrotingssaldo van gemeente Bergeijk gepresenteerd. Indien de raad instemt met de begroting en

de hierin opgenomen bedragen, zijn alle jaren structureel sluitend. Dit is voor de Provincie genoeg om te komen tot een positief oordeel over de gemeentelijke begroting.

Structureel begrotingssaldo Stand begroting voor mutaties 2026 - 2029 Mutaties begroting 2026 - 2029

2026 -548 1.176

2027 173 730

Totaal structureel begrotingssaldo

628

903

Bedragen x € 1.000 2028 2029 484 1.491 -35 -319 449

1.172

Bedragen x € 1.000 2028 2029

Incidenteel begrotingssaldo

2026

2027

Stand begroting voor mutaties 2026 - 2029 Mutaties begroting 2026 - 2029

-1.446 -100

-731 -100

-115 -100

-115 -100

Totaal incidenteel begrotingssaldo

-1.546

-831

-215

-215

Bedragen x € 1.000 2028 2029

Totaal begoting

2026

2027

Stand begroting voor mutaties 2026 - 2029 Mutaties begroting 2026 - 2029

-1.994 1.076

-558 630

369 -135

1.376 -419

Totaal saldo na begroting 2026 - 2029

-918

72

234

957

Presentatie van het structureel begrotingssaldo Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo 2026 - 2029 na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten Structureel begrotingssaldo

BB35 Bijstelling Meicirculaire 2025 (€ 1.777.000 V aflopend naar € 722.000 V ) De gevolgen van de Meicirculaire 2025 en de doorwerking daarvan nemen we op in de begroting 2026-2029. De mutaties in deze circulaire en nadere uitleg van de mutaties zijn terug te vinden in de raadsinformatiebrief over de Meicirculaire. BB36 CAO gemeenten 2025-2027 (€ 640.000 N oplopend naar € 905.000 N; dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 663.000 V oplopend naar € 905.000 V) In 2025 is een nieuwe CAO voor gemeentelijke ambtenaren vastgesteld met een looptijd tot 2027. De effecten van de nieuwe CAO worden gedekt uit de stelpost die hiervoor aanwezig is binnen de gemeentelijke begroting. De indexatie van de lonen voor de ambtelijke organisatie kan volledig gedekt worden uit de hiervoor bestemde stelpost. BB37 Bijstelling overige personele lasten (€ 77.000 N) Diverse personele kosten, anders dan directe loonkosten, zijn in de afgelopen jaren gestegen. 9

2026 -1.707 786 -918 -1.546 628

Bedragen ( x € 1.000) 2027 2028 2029 -591 -430 179 663 663 778 72 234 957 -831 -215 -215 903 449 1.172

Hierbij kan gedacht worden aan de werkkostenregeling en verzekeringslasten. Daarnaast zijn de inkomsten voor loonkostensubsidie te hoog geraamd, deze worden bijgesteld in deze begroting. BB38 Bijstelling verbonden partijen (€ 410.000 N oplopend naar € 640.000 N; dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 490.000 V (2027) oplopend naar € 520.000 V) We zijn onderdeel van diverse verbonden partijen. Op basis van de vastgestelde begrotingen van de verbonden partijen, worden de geraamde bijdragen bijgesteld in de gemeentelijke begroting. Zoals aangegeven in de PPN 2026-2029, is de stelpost loon- en prijscompensatie niet toereikend waardoor voor 2026 de prijsstijgingen gedekt worden uit het begrotingssaldo. In alle jaren geldt dit voor hogere lasten die niet het gevolg zijn van indexeringen.

BB39 Bijstelling effect nieuwe verdeelsleutel KempenPlus (€ 106.000 N, oplopend naar € 150.000 N) In de PPN is een eerste bijstelling opgenomen als gevolg van de nieuw in te voeren verdeelsleutel bij KempenPlus vanaf het jaar 2026. Gedurende de zomerperiode heeft een nadere uitwerking plaatsgevonden voor de verdeling van diverse kosten. Dit heeft een nadelig effect ten opzichte van het eerder ingerekende voordeel van BB15 op pagina 48/49. Bij de begroting wordt dit nu bijgesteld. BB40 Bijstelling subsidies (€ 120.000 N, dekking uit stelpost loon- en prijs € 120.000 V vanaf 2027) Op basis van de nieuwe aanvragen voor subsidies worden de geraamde subsidies bijgesteld. Omdat de stelpost loon- en prijscompensatie volledig benut is voor het jaar 2026, komen de kosten in dit jaar ten laste van het saldo. BB41 Bijstelling pachtinkomsten (€ 255.000 V) De reguliere pachtprijzen worden jaarlijks bijgesteld op basis van het pachtprijzenbesluit van de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. In de gemeentelijke begroting zijn de geraamde pachtinkomsten de afgelopen periode niet bijgesteld en zijn daarom te laag geraamd. Middels deze begroting worden de pachtinkomsten structureel bijgesteld op basis van de verwachtte inkomsten 2026. BB42 SPUK Sport 2026 (€ 77.000 V) De subsidieregeling SPUK Sport is verlengd tot en met 2026.

Deze regeling is bedoeld voor het compenseren van btw-verlies voor gemeenten op het gebied van kosten die samenhangen met sport. De inkomsten van deze regeling worden voor het jaar 2026 opgenomen in de begroting. BB43 Bijstelling rentelasten en -baten (€ 40.000 V, aflopend naar € 250.000 N) In 2025 zijn twee langlopende geldleningen aangetrokken voor het kunnen betalen van diverse grote projecten. De rentelasten van deze leningen worden gedekt uit de bestaande begroting. Om in de toekomst eventuele extra leningen aan te trekken wordt vanaf 2029 een budget opgenomen ter dekking van eventuele rentelasten. Daarnaast heeft de gemeente Bergeijk liquide middelen op de bank staan. Hierover wordt rente ontvangen, waarbij het verwachtte gemiddelde is gebruikt om deze rente inkomsten te ramen. BB44 Bijstelling stelpost loon- en prijscompensatie (in 2027 € 964.000 N, aflopend naar € 900.000 N) De stelpost voor loon- en prijscompensatie is zowel voor 2026, 2027 en 2028 volledig benut. Omdat we als gemeente de algemene uitkering opnemen inclusief indexering, is het van belang om 10

een stelpost te hebben om de begrotingsbudgetten te kunnen indexeren. De stelpost wordt voor 2027 en verder verhoogd, om toekomstige indexaties in de begroting van 2027 weer uit deze stelpost te kunnen dekken. BB45 Bijstelling werkplekvergoeding GRSK (€ 68.000 V) Gemeente Bergeijk ontvangt een werkplekvergoeding vanuit de GRSK, voor het huisvesten van medewerkers. Deze vergoeding is herrekend, waardoor een hogere vergoeding ontvangen wordt voor hetzelfde aantal werkplekken. BB46 Gladheidsbestrijding (€ 31.000 N; dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 31.000 V vanaf 2027) Het budget voor gladheidsbestrijding dient verhoogd te worden. Er zijn hogere kosten, het aantal fietspaden dat behandeld moet worden is uitgebreid en er zijn structureel vaker preventieve strooiacties. Vanaf 2027 kunnen de kosten gedekt worden uit de stelpost loon- en prijscompensatie. BB47 Bijstelling kosten gemeenteraadsverkiezingen Griffie (€ 25.000 N) In 2026 worden de gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Voor de organisatie van de activiteiten rondom de verkiezingen is aanvullend budget nodig. Hierbij kan gedacht worden aan een debatavond, een uitslagenavond en het inwerkprogramma voor de nieuwe raad. Daarom wordt in deze begroting een bedrag van € 25.000 opgenomen voor het jaar 2026.

BB48 Bijstelling inkomsten DigiD (€ 58.000 V) De inkomsten vanuit de uitgifte van DigiD’s zijn in het verleden foutief begroot. De aanvragen met betrekking tot de DigiD’s nemen in aantallen niet af, waardoor de inkomsten structureel wordt bijgesteld. BB49 Bijstelling afschrijvingslasten – correctie PPN (€ 306.000 N aflopend naar € 20.000 N) In de PPN is een voordeel opgenomen voor het bijstellen van de kapitaallasten. De definitieve herberekening heeft tot een minder groot voordeel geleid dan in de PPN werd verwacht. Uit controle is gebleken dat om boekhoudkundige reden niet alle afschrijvingslasten opgeschoven konden worden in de tijd zoals eerder gepresenteerd. Dit zorgt in de begroting voor een negatieve bijstelling. Deze wijziging hangt samen met wijziging BB30 die eerder in de PPN is opgenomen.

BB50 Krediet vervangen glasdak gemeentehuis (Investering € 305.000, jaarlijkse afschrijvingslasten € 15.250 N) Bij de nieuwbouw van het gemeentehuis in 2003 is de publieksruimte voorzien van een glaskap (dak). Vanaf het moment van ingebruikname van het gemeentehuis is er echter sprake van aanhoudende overlast als gevolg van een groot aantal lekkages. Hetgeen regelmatig tot hinder in de publieksruimte heeft geleid. Hoewel een aanzienlijk deel van deze lekkages, grotendeels op basis van garantieregelingen, zijn verholpen, is het nog steeds niet gelukt om een volledig waterdichte constructie boven de publieksruimte te verkrijgen. De huidige situatie vereist daarom ingrijpend onderhoud. In aanloop naar het benodigde onderhoud is de glaskap uitvoerig geïnspecteerd door 2 externe partijen. Op basis van de bevindingen luidt de conclusie dat de gebreken aan de glaskap van dien aard zijn dat grootschalige renovatie geen duurzame of afdoende oplossing biedt. Het advies is om de gehele lichtkapconstructie te vervangen met gewijzigde rand- en gootaansluitingen om een goede waterafvoer te realiseren en toekomstige lekkages te voorkomen. BB51 Bosbeheer (€ 15.000 N; aflopend naar € 9.000 N ) Er zijn diverse ontwikkelingen binnen bosbeheer die leiden tot bijstellen van het budget.

Er zijn bijvoorbeeld hogere kosten voor onderhoud bij het nieuwe bos Molenstraat-N69 met kruidenrand en bomenrand. Ook nemen calamiteiten door klimaatinvloeden toe, en vereist dit herstel met meer klimaat robuuste soorten. Aan de andere kant leiden hogere houtprijzen tot extra opbrengsten, waardoor het nadelig effect beperkt wordt. BB52 Verhoging budget buitendienst (€ 21.000 N, dekking uit de stelpost loon- en prijscompensatie € 21.000 V vanaf 2027) Op basis van de gemiddelde uitgaves over de afgelopen jaren, is het budget van de buitendienst ontoereikend en dient verhoogd te worden. BB53 Overdracht woonwagens (€ 30.000 N) In 2025 zijn afspraken gemaakt met betrekking tot de overdracht van de woonwagens aan de woningstichting. Daardoor vervallen de opgenomen begrotingsposten voor het jaar 2026 e.v. Dit zorgt voor een negatieve bijstelling binnen de gemeentelijke begroting. Dit heeft met name te maken met het mislopen van de huurinkomsten. BB54 Jeugdbescherming (€ 50.000 N) Op basis van de laatste rapportage van MD zullen de kosten met betrekking tot jeugdbescherming structureel stijgen. Dit komt door een toename van het aantal cliënten en het aantal voorzieningen, wat past binnen de landelijke trend om minder kinderen extern te plaatsen maar wel de 11

veiligheid thuis te bieden in het gedwongen kader. Deze stijging wordt meegenomen in onze begroting, bovenop de eerdere wijziging zoals meegenomen bij de PPN onder nummer BB17. BB55 Programmakosten KempenPlus (€ 127.000 N, aflopend naar € 62.000 N) Op basis van de laatste rapportage van KempenPlus zullen de programmakosten stijgen. Deze stijging wordt meegenomen in onze begroting, bovenop de eerdere wijziging zoals meegenomen bij de PPN onder BB16. BB56 Inkomsten BUIG (€ 328.000 V) Als gemeenten ontvangen we middelen van het Rijk voor de kosten die we maken in het kader van de BUIG. De inkomsten zijn het afgelopen jaar gestegen, waarbij de verwachting is dat dit in de toekomst ook zal blijven. Daarom worden de inkomsten met betrekking tot de BUIG structureel bijgesteld in de begroting. Deze inkomsten compenseren een deel van de programmakosten van KempenPlus zoals opgenomen onder BB16 en BB55. BB57 Budget Niet in de exploitatie genomen gronden (€ 100.000 N) In lijn met de bijstelling van de PPN worden de kosten voor NIEGG niet meer gedekt uit de algemene reserve risico’s grondexploitatie, maar uit het begrotingssaldo. De eerder begrote onttrekking aan de reserve is daarom teruggedraaid en dit heeft een nadelig effect voor de begroting. BB58 Bijstelling afvalstoffenheffing (€ 23.000 V) De afvalstoffenheffing is voor het jaar 2026 opnieuw berekend.

Als gevolg van stijgende kosten zijn ook de BTW kosten gestegen. Deze kosten worden extracomptabel toegerekend aan het product afval en leveren daarom een voordeel op ten aanzien van het begrotingssaldo.

BB59 Lagere onttrekking voorziening riolering(€ 34.000 N, oplopend naar € 68.000 N) De rioolheffing is voor het jaar 2026 opnieuw berekend. Als gevolg van deze wijziging is een lagere onttrekking aan de voorziening nodig. Deze lagere onttrekking zorgt voor een nadeel ten aanzien van het begrotingssaldo, maar een voordeel voor het VGRP. Het bedrag van de lagere onttrekking blijft beschikbaar voor de uitvoering van het VGRP. BB60 Leerlingenvervoer (€ 46.000 N) Een bijstelling van het budget is noodzakelijk door de groei van het aantal leerlingen en de (beperkte) NEA-indexering op de tarieven van de vervoerder. NB13 Visit Bergeijk (€ 50.000 N voor 2026) Visit Bergeijk wil nadrukkelijk aan de slag om het dagrecreatief aanbod uit te breiden voor bewoners en bezoekers van Bergeijk. In 2024 en 2025 heeft uw raad daarvoor budget beschikbaar gesteld. In dat kader zijn diverse projecten

12

uitgevoerd, waaronder Brabant Herinnert (80 jaar bevrijding), verdere activering van de Dansende Katten, Eindhoven Backyard. Ook in de komende jaren wil Visit Bergeijk het aanbod verder uitbreiden. Om dit aanbod te ontwikkelen en te vermarkten, is voor 2026 wederom budget nodig. Visit Bergeijk stelt hiervoor een jaarplan op, met daarin een uitwerking van de plannen en bijbehorende budgetten. Voor 2026 wordt daarom opnieuw incidenteel € 50.000 gevraagd. Mogelijk wordt, op basis van een onderbouwd meerjarenplan,, in de PPN voor het jaar 2027 - 2030 voorgesteld om deze bijdrage structureel maken. BB61 Diverse mutaties < € 15.000 (verantwoordingsgrens) (€ 25.000 N oplopend naar € 8.000 V) Hieronder vallen bijstellingen die onder de verantwoordingsgrens van € 15.000 vallen en voortkomen uit reguliere afspraken. De bijstellingen hebben onder andere betrekking op de kosten van de accountant en onderhoud van begraafplaatsen. Deze bijstellingen worden binnen de programma’s niet apart toegelicht

13

14

Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Gemeente Bergeijk is ambitieus en pakt de ambities gezamenlijk op. Dit doen wij als raad en college samen met onze medewerkers die zich dagelijks inzetten om dit mogelijk te maken, maar ook met onze inwoners, ons bruisend verenigingsleven en de Bergeijkse ondernemers. Optimaal in stelling brengen van de raad ter bevordering van hun kaderstellende en controlerende taken Het college informeert de raad proactief, tijdig en compleet. Dit gebeurt door raadsinformatiebrieven, raadsinformatieavonden, adequate beantwoording van raadsvragen en het uitsturen van persberichten. Op deze manier krijgt de raad alle ruimte om haar kaderstellende en controlerende rol goed in te vullen. De raad bouwt samen met het college aan een nog betere gemeente. De partijen zetten in op samenwerking en nemen zelf het initiatief om inhoudelijke discussies te voeren. Nadat standpunten zijn gedeeld, wordt op de inhoud beslist met respect voor het democratisch proces en het democratisch besluit. Samen met buurgemeenten optimaliseren wij de samenwerking om gezamenlijke uitdagingen in de regio voortvarend op te pakken. Samenwerking Kempengemeenten, KempenPlus, Metropoolregio Eindhoven, GGD, Omgevingsdienst, Veiligheidsregio en politie zijn belangrijke partners om gemeente-overstijgende taken uit te voeren.

Denk hierbij aan uitdagingen die niet stoppen bij onze gemeentegrens of waarvoor de benodigde/vereiste kennis te specifiek is om binnen één gemeente voorhanden te hebben. De gemeente staat dicht bij haar inwoners, zodat onderling nauw samengewerkt kan worden. Er is ruimte voor maatwerk en particuliere initiatieven. Gemeente Bergeijk kent een gemeenschap die sterk is doordat inwoners, verenigingen, clubs en maatschappelijke instellingen worden ondersteund en aangemoedigd om initiatieven te ontplooien. Goede transparante dienstverlening aan inwoners, ondernemers en bezoekers van Bergeijk Als gemeente bieden wij veel verschillende producten aan onze inwoners. Wij richten ons op het zo goed mogelijk faciliteren van onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Centraal hierin staan communicatie, informatievoorziening en digitalisering. Door de ontwikkelingen te monitoren en te benutten maken wij onze dienstverlening elke dag een beetje beter. Dit doen wij binnen de kaders 15

die de wet ons daartoe biedt. Persoonlijk contact, zoals balie en telefonisch contact zijn voor ons belangrijk. Met de Woo wordt steeds meer overheidsinformatie actief openbaar gemaakt. Het blijven investeren in duurzame samenwerking Samenwerken is van groot belang om de ambities, opgaven en uitdagingen van gemeente Bergeijk te realiseren. Hiervoor werkt de gemeente samen met de 21 gemeenten in de MRE-regio Eindhoven. Subregionaal werkt Bergeijk intensief samen met de Kempengemeenten. Dit gebeurt zowel formeel in gemeenschappelijke regelingen als informeel. Ook werkt de gemeente samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties. Regionale samenwerking In 2026 wordt invulling gegeven aan het laatste jaar van het Samenwerkingsakkoord 2023-2026 van de 21 gemeenten van de Metropoolregio Eindhoven (verder: ‘MRE’). Tegelijk wordt er gewerkt aan een nieuw samenwerkingsakkoord voor 4 jaar dat eind 2026 wordt vastgesteld. De samenwerking richt zich op de grote (ruimtelijke) opgaven waar de komende jaren voor staat als gevolg van de sterk groeiende economie (circa 100.000 banen extra in 2040). Dit heeft grote consequenties voor bedrijventerreinen, woningbouw, energievoorziening en mobiliteitsoplossingen. Daarbij is er groeiende aandacht voor ‘brede welvaart’: het fijn leven van alle inwoners van de regio, nu en in de toekomst.

Dit uit zich in de aandacht voor voorzieningen en een vitale groene leefomgeving. In de loop van 2026 wordt duidelijk hoe de brede welvaart beter geborgd kan worden in het nieuwe samenwerkingsakkoord. De raden worden informeel betrokken via regioconferenties en de Raadstafel21 en formeel via een zienswijzeprocedure. Vanaf 2026 wordt ook bovenregionaal samengewerkt om de schaalsprong op te vangen. In 2025 worden samenwerkingsovereenkomsten met Weert, Venlo en Meierijstad voorbereid en aan de gemeenteraden voorgelegd voor zienswijze. Daarnaast wordt samenwerking met Tilburg en Vlaanderen onderzocht. Met name Vlaanderen biedt kansen voor Bergeijk, o.a. in verbetering van bereikbaarheid.

Kempensamenwerking De Kempensamenwerking is deels formeel vormgegeven in de ‘Gemeenschappelijke regeling samenwerkende Kempengemeenten’ (verder: ‘GRSK’) op het gebied van maatschappelijke dienstverlening (verder: MD) en een shared service centre (verder: ‘SSC’). De informele samenwerking omvat allerlei taakgebieden. Door de schaalsprong van de regio werken de Kempengemeenten ook steeds actiever samen op de thema's wonen, economie, mobiliteit, transitie landelijk gebied en energietransitie. De colleges van de vier Kempengemeenten komen tweemaal per jaar samen voor de Kempische Omgevingsdag. Deze is ter voorbereiding van de regionale Omgevingsdag. Daarbij worden voornamelijk ruimtelijke strategische onderwerpen met elkaar afgestemd. De gemeenteraden ontmoeten elkaar bij Kempenbrede raadsinformatieavonden. Twee keer per jaar organiseren de gemeenteraden (inclusief Oirschot) een Kempencongres. De raden bepalen zelf de agenda en de inhoudelijke thema's die zij gezamenlijk willen behandelen. In verschillende werkvormen wisselen zij hierover met elkaar van gedachten. Dit kunnen ruimtelijke thema's zijn, maar het congres wordt soms ook breder ingestoken. Vervolg Ontwikkelstrategie De Kempen Bij het opstellen van deze begroting medio 2025 is de impact van het afwijkende besluit van gemeenteraad Eersel over Ontwikkelstrategie De Kempen 2024-2040 nog niet bekend.

In 2026 wordt op onderdelen uitvoering gegeven aan de gezamenlijke Ontwikkelstrategie. Dit betreft in ieder geval ‘no regret’ maatregelen en onderzoeken, die zowel in de Ontwikkelstrategie De Kempen passen als het alternatief scenario van gemeente Eersel. Denk aan eigen woningbouwprojecten, lokaal bedrijventerrein, onderzoeken voorzieningen, eerder afgesproken mobiliteitsmaatregelen. Goed werkgeverschap Goed werkgeverschap is cruciaal voor het aantrekken en behouden van medewerkers en het borgen van kennis. Onze medewerkers vormen het fundament van een stabiele organisatie en zijn essentieel voor het bieden van een hoogwaardige dienstverlening aan onze inwoners. Met goed werkgeverschap bouwen we aan een toekomstbestendige en sterke gemeente. Onze organisatie richt zich ook de komende jaren op het behoud, ontwikkelen en duurzaam inzetbaar houden van medewerkers. Daarbij ligt de focus op werkgeluk, een gezonde werkbelasting en het ontwikkelen van de kennis en vaardigheden van onze medewerkers. Door te investeren in goed gekwalificeerde en gemotiveerde medewerkers, versterken we onze organisatiekracht en 16

blijven we in staat om de groeiende opgaven vanuit de regionale schaalsprong en de toenemende complexiteit van wet- en regelgeving effectief te realiseren. Duurzaam beheer van gemeentelijke eigendommen, pacht- en erfpachtgronden Bij duurzaam beheer van gemeentelijke eigendommen is goed rentmeesterschap een centraal begrip. Dit betekent een duurzaam beheer van gemeentelijke eigendommen, pacht- en erfpachtgronden, waarbij een evenwicht wordt gevonden tussen financiële belangen van de gemeente en (erf-)pachter in relatie tot maatschappelijke doelen. Het in 2014 gestarte beleid om jaarlijks pachtvrije grond te verkopen als een structurele dekkingsmogelijkheid wordt geleidelijk verder afgebouwd. Voorwaarde bij verkoop is dat deze ten dienste staat van structuurversterking van de landbouw, realisatie van natuurdoelstellingen, woningbouw, ,bedrijventerreinen of infrastructuur. Om schommelingen in opbrengsten op te kunnen vangen is er een Algemene Reserve Behoedzaamheid Grondtransacties gevormd. In 2026 wordt de structurele opbrengst hiervan verder gefaseerd afgebouwd. Ruilingen ten behoeve van bovenstaande doelen worden op kleinere schaal met individuele agrariers, en op grotere schaal in GGA-verband, uitgevoerd. De aantallen hectares worden minder (steeds meer gronden liggen ten slotte op de juiste plek), maar zodra kansen zich voordoen, anticipeert de gemeente hierop.

De gemeente verpacht gronden met oog voor bodem en waterkwaliteit, omgeving en de pachters. Bij het herzien van het pachtbeleid medio 2025 zullen (pacht)voorwaarden worden afgestemd op goed landbouwkundig gebruik van grond, duurzaamheid, maar ook op de uitvloeisels van het ‘Didam-arrest’. Bergeijk is een financieel gezonde gemeente, we houden het huishoudboekje op orde De gemeente heeft een gezonde financiële basis, die we voor de toekomst willen behouden. We richten ons op een structureel sluitende begroting. Waarbij we alle structurele kosten dekken met structurele inkomsten kunnen dekken. De nu voorliggende programmabegroting is voor alle jaren structureel sluitend. Voor incidenteel sluitend maken de programmabegroting wordt gebruik gemaakt van de algemene reserve.

Het behouden van een aanvaardbare belastingdruk die past binnen het voorzieningenniveau van de gemeente Bergeijk De belastingdruk bestaat uit de onroerende zaak belasting (OZB), riool- en afvalstoffenheffing. De riool- en afvalstoffenheffing zijn momenteel kostendekkend. Deze diensten worden zo efficiënt en effectief mogelijk uitgevoerd, zodat de heffingen

reëel blijven. Ook de OZB wordt op een aanvaardbaar niveau gehouden. Als belangrijke inkomstenbron beweegt deze mee met de loon- en prijsontwikkeling. Lastenverzwaring wordt enkel doorgevoerd indien daar tegenover meer voorzieningen staan of indien dit noodzakelijk is voor het behoud van bestaande voorzieningen.

Mutaties meerjarenraming 2026-2029 ten opzichte van programmabegroting 2025 Bestaand beleid BB01 Algemene uitkering (€ 249.000 V, oplopend naar € 1.958.000 V) De gevolgen van de September- en Decembercirculaire 2024 en de doorwerkingen daarvan op de

Omschrijving Begroting gemeentefonds (conform Meicirculaire 2024) Mutatie Meicirculaire openzetten boekjaar 2024 Mutaties Septembercirculaire 2024 Mutaties Decembercirculaire 2024 1. Totaal mutaties Totaal gemeentefonds Doorwerking Septembercirculaire 2024 2. Totaal doorwerking Bijstelling ( 1 + 2 )

uitgavenbudgetten zijn opgenomen in deze begroting. De doorwerkingen zijn verantwoord onder de desbetreffende beleidsthema's. Daarnaast is het jaar 2029 boekhoudkundig geopend en is de stand van de circulaire hierin verwerkt. Bedragen x € 1.000 2028 2029

2026

2027

35.799 0 130 120 249 36.048 -104 -104

37.095 0 320 176 496 37.591 -4 -4

38.346 0 292 232 524 38.870 -5 -5

38.346 1.398 278 281 1.958 40.304 -8 -8

145

492

520

1.949

Tabel 12 Bijstellingen op basis van de circulaires

BB02 Loon- en prijsontwikkeling (€ 798.000 N, aflopend naar € 602.000 N) Voor loon- en prijsontwikkelingen is een stelpost in de begroting opgenomen. Deze stelpost kan gezien worden als budget om stijgingen in lonen en prijzen op te vangen bij externe partijen. De hoogte van deze post wordt bepaald op basis van inzichten van het Centraal Economisch Planbureau zoals uitgelegd in de paragraaf Algemene lastenontwikkeling. Voor 2026 is de stelpost volledig uitgeput. Om een volledig beeld te geven, is de storting voor 2026 verhoogd met alle indexeringen uit de PPN. Nieuwe indexeringen komen na de PPN direct ten laste van het resultaat. BB03 Baten OZB (€ 51.000 V, oplopend naar € 255.000 V) Jaarlijks wordt bij de PPN de OZB herrekend aan de hand van de indexeringscijfers zoals opgenomen in paragraaf 2 van de PPN. De indexering (2,03% in 2026) is lager ten opzichte van voorgaande jaren maar we stellen de verwachte inkomsten vanuit de OZB toch naar boven bij. Dit komt omdat we aan meer woningen OZB kunnen opleggen (areaaluitbreiding). Voor het berekenen 17

van de extra baten is de aanslagoplegging 2025 als basis gebruikt. BB04 Verzekeringen (€ 30.000 N, dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 30.000 V) De premies van de verzekeringen zijn gestegen. Daarom is een structurele bijstelling nodig van € 30.000. Voor 2026 en verder wordt dit gedekt uit de stelpost loon- en prijscompensatie. BB05 Energie (€ 160.300 N, dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 160.300 V) Binnen diverse programma’s worden kosten met betrekking tot energie geboekt. Ondanks dat het energieverbruik nagenoeg gelijk is gebleven, is de overschrijding veroorzaakt door de stijgende energieprijzen. Vanaf 1 januari 2024 is een nieuwe collectieve overeenkomst van kracht met aanzienlijk gestegen prijzen ten opzichte van eerdere jaren.

BB08 Afromen onderhoudskosten software (€ 25.000 V) De onderhoudskosten voor software worden steeds meer gecentraliseerd en ondergebracht bij de GRSK. Daarom kan deze post structureel met een bedrag van € 25.000 worden verlaagd. BB30 Bijstelling kapitaallasten (€ 637.989 V aflopend naar € 107.533 V in 2028) Bij het opstellen van de 1e Burap 2025 en PPN 2026 – 2029 is een herberekening van de afschrijvingslasten gedaan. Dit leidt ertoe dat er afschrijvingslasten opschuiven in de tijd, omdat nog niet alle kredieten zijn uitgegeven. Bij de begroting zal een definitieve herberekening plaatsvinden, maar op basis van de huidige inzichten zijn de genoemde bedragen nu opgenomen. Eventuele additionele wijzigingen voor 2025 zullen in de 2e Burap 2025 worden meegenomen. BB33 Verbouwing publiekshal (€ 90.000 investering) De inrichting van de centrale publiekshal is aan vervanging toe en de indeling wordt hierbij herzien. Enerzijds om onze inwoners op een betere manier te kunnen helpen en anderzijds om de privacy bij het aanvragen van producten te verhogen. Op die manier wordt onze dienstverlening toekomstbestendig. Ook zal deze verbouwing worden gebruikt om de werkplekken van de medewerkers beter in te richten en te laten voldoen aan de arbo standaarden. De kosten worden geraamd op € 90.000.

BB34 Herinrichting Raadszaal en entreegemeentehuis(PM) Om de inrichting van de raadszaal toekomstbestendig te maken dient er geïnvesteerd te worden in de inrichting. Ook de entree van het gemeentehuis wordt hierin meegenomen. Het inwonersaantal van gemeente Bergeijk gaat richting de 20.000 inwoners, waardoor er 19 zitplaatsen voor raadsleden nodig zijn. In overleg met de raad wordt het vervolgtraject ingevuld. De kosten zijn op dit moment nog niet in te schatten en daarom wordt een PM post opgenomen. In de 1e Burap 2026 zijn deze kosten beter inzichtelijk en zal een voorstel voor een kredietvotering worden gedaan. BB35 Bijstelling Meicirculaire 2025 (€ 1.777.000 V aflopend naar € 722.000 V ) De gevolgen van de Meicirculaire 2025 en de doorwerking daarvan nemen we op in de

18

begroting 2026-2029. De mutaties in deze circulaire en nadere uitleg van de mutaties zijn terug te vinden in de raadsinformatiebrief over de Meicirculaire. BB36 CAO gemeenten 2025-2027 (€ 640.000 N oplopend naar € 905.000 N; dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 663.000 V oplopend naar € 905.000 V) In 2025 is een nieuwe CAO voor gemeentelijke ambtenaren vastgesteld met een looptijd tot 2027. De effecten van de nieuwe CAO worden gedekt uit de stelpost die hiervoor aanwezig is binnen de gemeentelijke begroting. De indexatie van de lonen voor de ambtelijke organisatie kan volledig gedekt worden uit de hiervoor bestemde stelpost. BB37 Bijstelling overige personele kosten (€ 77.000 N) Diverse personele kosten, anders dan directe loonkosten, zijn in de afgelopen jaren gestegen. Hierbij kan gedacht worden aan de werkkostenregeling en verzekeringslasten. Daarnaast zijn de inkomsten voor loonkostensubsidie te hoog geraamd, deze worden bijgesteld in deze begroting. BB38 Bijstelling verbonden partijen (€ 410.000 N oplopend naar € 625.000 N; dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 490.000 V (2027) oplopend naar € 520.000 V) We zijn onderdeel van diverse verbonden partijen. Op basis van de vastgestelde begrotingen van de verbonden partijen, wordt de geraamde bijdrage bijgesteld in de gemeentelijke begroting.

Zoals aangegeven in de PPN 2026-2029, is de stelpost loon- en prijscompensatie niet toereikend waardoor voor 2026 de prijsstijgingen gedekt worden uit het begrotingssaldo. In alle jaren geldt dit voor hogere lasten die niet het gevolg zijn van indexeringen. BB41 Bijstelling pachtinkomsten (€ 255.000 V) De reguliere pachtprijzen worden jaarlijks bijgesteld op basis van het pachtprijzenbesluit van de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur In de gemeentelijke begroting zijn de geraamde pachtinkomsten de afgelopen periode niet bijgesteld en zijn daarom te laag geraamd. Middels deze begroting worden de pachtinkomsten structureel bijgesteld op basis van de verwachtte inkomsten 2026.

BB43 Bijstelling rentelasten en -baten (€ 40.000 V, aflopend naar € 250.000 N) In 2025 zijn twee langlopende geldleningen aangetrokken voor het kunnen betalen van diverse grote projecten. De rentelasten van deze leningen worden gedekt uit de bestaande begroting. Om in de toekomst eventuele extra leningen aan te trekken wordt vanaf 2029 een budget opgenomen ter dekking van eventuele rentelasten. Daarnaast heeft de gemeente Bergeijk liquide middelen op de bank staan. Hierover wordt rente ontvangen, waarbij het verwachtte gemiddelde is gebruikt om deze rente inkomsten te ramen. BB44 Bijstelling stelpost loon- en prijscompensatie (in 2027 € 964.000 N, aflopend naar € 900.000 N) De stelpost voor loon- en prijscompensatie is zowel voor 2026, 2027 en 2028 volledig benut. Omdat we als gemeente de algemene uitkering opnemen inclusief indexering, is het van belang om een stelpost te hebben om de begrotingsbudgetten te kunnen indexeren. De stelpost wordt voor 2027 en verder verhoogd, om toekomstige indexaties in de begroting van 2027 weer uit deze stelpost te kunnen dekken. BB45 Bijstelling werkplekvergoeding GRSK (€ 68.000 V) Gemeente Bergeijk ontvangt een werkplekvergoeding vanuit de GRSK, voor het huisvesten van medewerkers. Deze vergoeding is herrekend, waardoor een hogere vergoeding ontvangen wordt voor hetzelfde aantal werkplekken.

BB47 Bijstelling kosten gemeenteraadsverkiezingen Griffie (€ 25.000 N) In 2026 worden de gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Voor de organisatie van de activiteiten rondom de verkiezingen is aanvullend budget nodig. Hierbij kan gedacht worden aan een debatavond, een uitslagenavond en het inwerkprogramma voor de nieuwe raad. Daarom wordt in deze begroting een bedrag van € 25.000 opgenomen voor het jaar 2026. BB48 Bijstelling inkomsten DigiD (€ 58.000 V) De inkomsten vanuit de uitgifte van DigiD’s zijn in het verleden foutief begroot. De aanvragen met betrekking tot de DigiD’s nemen in aantallen niet af, waardoor de inkomsten structureel wordt bijgesteld. BB49 Bijstelling afschrijvingslasten – correctie PPN (€ 306.000 N aflopend naar € 20.000 N) In de PPN is een voordeel opgenomen voor het bijstellen van de kapitaallasten. De definitieve herberekening heeft tot een minder groot voordeel geleid dan in de PPN werd verwacht. Uit controle is gebleken dat om boekhoudkundige reden niet alle afschrijvingslasten opgeschoven konden 19

worden in de tijd zoals eerder gepresenteerd. Dit zorgt in de begroting voor een negatieve bijstelling. Deze wijziging hangt samen met wijziging BB30 die eerder in de PPN is opgenomen. BB50 Krediet vervangen glasdak gemeentehuis (Investering € 305.000, jaarlijkse afschrijvingslasten € 15.250 N) Bij de nieuwbouw van het gemeentehuis in 2003 is de publieksruimte voorzien van een glaskap (dak). Vanaf het moment van ingebruikname van het gemeentehuis is er echter sprake van aanhoudende overlast als gevolg van een groot aantal lekkages. Hetgeen regelmatig tot hinder in de publieksruimte heeft geleid. Hoewel een aanzienlijk deel van deze lekkages, grotendeels op basis van garantieregelingen, zijn verholpen, is het nog steeds niet gelukt om een volledig waterdichte constructie boven de publieksruimte te verkrijgen. De huidige situatie vereist daarom ingrijpend onderhoud. In aanloop naar het benodigde onderhoud is de glaskap uitvoerig geïnspecteerd door 2 externe partijen. Op basis van de bevindingen luidt de conclusie dat de gebreken aan de glaskap van dien aard zijn dat grootschalige renovatie geen duurzame of afdoende oplossing biedt. Het advies is om de gehele lichtkapconstructie te vervangen met gewijzigde rand- en gootaansluitingen om een goede waterafvoer te realiseren en toekomstige lekkages te voorkomen.

BB52 Verhoging budget buitendienst (€ 21.000 N, dekking uit de stelpost loon- en prijscompensatie € 21.000 V vanaf 2027) Op basis van de gemiddelde uitgaves over de afgelopen jaren, is het budget van de buitendienst ontoereikend en dient verhoogd te worden. BB58 Diverse mutaties < € 15.000 (verantwoordingsgrens) (€ 25.000 N oplopend naar € 8.000 V) Hieronder vallen bijstellingen die onder de verantwoordingsgrens van € 15.000 vallen en voortkomen uit reguliere afspraken. De bijstellingen hebben onder andere betrekking op de kosten van de accountant en onderhoud van begraafplaatsen. Deze bijstellingen worden binnen de programma’s niet apart toegelicht.

Nieuw beleid NB09 Installatieverantwoordelijkheid elektrotechnische bedrijfsvoering (€ 22.000 N) Om aan te sluiten bij wet- en regelgeving, is het nodig om een elektrotechnisch veiligheidsbeleid te implementeren. Hierdoor wordt de verantwoordelijkheid voor het beheer van elektrische installaties gedelegeerd naar medewerkers of een externe partij met de juiste kennis. Zij worden verantwoordelijk voor de veiligheid van deze installaties. Hierdoor kan de veiligheid worden gegarandeerd. In eerste instantie wordt er gestart met dit beleid voor gemeentelijke accommodaties, openbare verlichting en evenementenaansluitingen.

Na implementatie kunnen meer disciplines aangevuld worden, onder meer de rioolaansluitingen. NB10 Vervangen en moderniseren liften gemeentehuis (€ 120.000 investering, € 8.000 jaarlijkse afschrijvingslasten) Een externe partij heeft een inspectie uitgevoerd van de aanwezige liften in het gemeentehuis Bergeijk. Om de veiligheid en prestaties te kunnen waarborgen, dienen op korte termijn primaire componenten vervangen/aangepast te worden. Hierbij valt onder meer te denken aan de besturing en de regeling van beiden liften.

Ontwikkelingen en trends Verkiezingen Op 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats die door het cluster publiekszaken worden georganiseerd.

Verbonden partijen -

Metropoolregio Eindhoven Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten. Brabant Water N.V. BNG Bank N.V.

Wat mag het kosten? Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning

Realisatie

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

2024 16.130 45.951 29.821 10.591 11.914 31.144

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2025 13.122 44.502 31.380 25 927 32.282

2026 13.576 46.033 32.457 0 207 32.664

2027 14.306 47.445 33.139 0 207 33.346

2028 14.504 47.778 33.274 0 207 33.481

2029 15.823 49.485 33.662 0 207 33.869

Beleidsindicatoren Naam Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

20

Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Bron Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens

Peiljaar Bergeijk 2026 6,47 2026 5,98 2026 492 2026 2,1% 2026

15,0%

21

22

Taakveld 1: Veiligheid Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Gemeente Bergeijk streeft naar een samenleving waarin mensen oog hebben voor elkaar en schouder aan schouder staan om samen veilig te kunnen wonen, te werken en recreëren. Integrale veiligheid in Bergeijk betekent sámen (met inwoners en professionele partners) werken aan verbetering van de lokale veiligheid, onder regie van de gemeente. Als gemeente vinden wij het belangrijk dat onze burgers en ondernemers meehelpen bij het realiseren van een weerbare samenleving en bij de bestrijding van de (georganiseerde) criminaliteit. Dat kan door het stimuleren van eigen regie, kennis en bewustwording en ogen en oren open te houden en deze in verdachte situaties (eventueel anoniem) te melden. Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 is op 26 januari 2023 vastgesteld. Hierin worden onder andere de thema’s ondermijning, jeugd en digitale veiligheid als prioriteit benoemd. Samen met het hieruit voortvloeiend Uitvoeringsprogramma vormt het de basis voor het veiligheidsbeleid van de gemeente Bergeijk en de andere zeven (7) Kempen gemeenten. Deze thema’s worden niet separaat toegelicht in de begroting maar hebben onverminderd onze aandacht. De wereld verandert continu, ook op het gebied van veiligheid. Steeds meer berichten bereiken onze inwoners dat een weerbare samenleving aandacht vraagt.

De komende jaren verwachten wij op dit punt dan ook extra noodzakelijke aandacht en inzet om onze inwoners en ondernemers goed voor te kunnen bereiden op de toekomst. De gemeente is regisseur op het gebied van integrale veiligheid. De gemeente pikt signalen uit de samenleving op, brengt partners bij elkaar en enthousiasmeert deze, coördineert het proces, maakt afspraken en inventariseert activiteiten, stemt af en monitort en evalueert de effecten. Integrale veiligheid omvat zowel sociale veiligheid als fysieke veiligheid. Het verhogen van de sociale veiligheid betekent overlast en criminaliteit verminderen en de veiligheidsgevoelens van mensen te verhogen. Het verbeteren van de fysieke veiligheid richt zich op het vergroten van de weerbaarheid van onze inwoners, het verhogen van de brandveiligheid en het voorkomen en bestrijden van natuurrampen. De gemeente ondersteunt en stimuleert initiatieven die bijdragen aan de veiligheid en leefbaarheid De dorpsraden en dorpsondersteuners vervullen op het gebied van veiligheid en leefbaarheid een belangrijke rol. Buurtpreventie is een effectief middel waarmee inwoners preventief veiligheid en 23

leefbaarheid onder de aandacht van hun buurtgenoten kunnen brengen. Momenteel zijn er 44 buurtpreventiegroepen binnen de gemeente actief. Het versterken en uitbreiden van deze buurtpreventiegroepen heeft continue de aandacht. Middels verschillende vormen van communicatie roepen wij mensen op verdachte situaties te melden bij de politie, de gemeente of Meld Misdaad Anoniem. Buurtbemiddeling wordt, in daarvoor in aanmerking komende gevallen, ingezet. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om samen met inwoners en de betrokken instanties als politie en de Veiligheidsregio ervoor te zorgen dat inwoners zich veilig voelen. De gemeentelijke handhavers in de openbare ruimte vormen een belangrijk instrument in het gemeentelijke beleid en opereren op het snijvlak van leefbaarheid en veiligheid. De focus ligt nadrukkelijk niet alleen op handhaving en inzet van strafrechtelijke bevoegdheden. Aspecten als ‘zichtbaar zijn’, balans tussen preventie en repressie en een verbindende proactieve houding richting burgers en andere zorg- en veiligheidsprofessionals zijn minstens zo belangrijk. Wij stimuleren derhalve bewustwording en nemen inwoners mee in ons veiligheidsbeleid. Zo worden er samen stappen gezet om onze inwoners weerbaarder te maken en ondermijnende criminaliteit aan te pakken.

Bij calamiteiten zal de gemeente samen met (veiligheid)partners adequaat handelen, ondersteuning en hulp bieden Op het gebied van crisisbeheersing is gemeente Bergeijk zo goed mogelijk voorbereid op incidenten die zich voor kunnen doen binnen de gemeentegrenzen. Door de huidige spanningen en ontwikkelingen in de wereld zal dit verhoogde en meer aandacht vragen de komende jaren. Door middel van nieuw te ontwikkelen preventieacties willen wij hier aandacht aan besteden samen met onze partners. Ook gaan we extra investeren in het informeren van onze inwoners en opleiden en trainen van de crisisfunctionarissen. Een incident van enige omvang kan door een gebrek aan voldoende mensen en middelen niet zelfstandig door één gemeente worden aangepakt. Dat maakt samenwerking in regionaal verband tussen gemeenten noodzakelijk. Bij calamiteiten wordt steeds tot het uiterste ingespannen om getroffen inwoners en ondernemers daar waar mogelijk met raad en daad bij te staan. Deze samenwerking - ook buiten de landsgrenzen - zal de komende jaren worden doorgezet en geïntensiveerd vanwege de maatschappelijke en geopolitieke omstandigheden.

Ook Bureau Bevolkingszorg (onderdeel van de VRBZO) wordt hierin continu doorontwikkeld, zodat de kwaliteit van de crisisbeheersing en rampenbestrijding in zowel onze eigen gemeente als binnen de samenwerking van de gemeenschappelijke regeling met de VRBZO in de toekomst gewaarborgd blijft.

De kennis en het verantwoordelijkheidsbesef van burgers, ondernemers, instellingen en andere betrokkenen op het terrein van weerbaarheid en (brand)veiligheid, willen we vergroten en het gewenste urgentie besef met gedragsverandering realiseren. Dit wordt onder andere bereikt door het geven van voorlichting. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van informatieavonden, artikelen in het gemeentelijk huis-aan-huisblad, social media en woningchecks. Door aan te sluiten bij bestaande acties en projecten zoals Veilig Ondernemen en bewustwordingsacties vanuit Rijk, geven wij aandacht aan het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners. Ook is er aandacht om te komen tot een Natuurbrand beheersplan De Kempen op regionaal en grensoverschrijdend niveau.

Wij zetten in op het vergroten van het bewustzijn, zelfredzaamheid én samenredzaamheid van inwoners, ondernemers, instellingen en andere betrokkenen op het terrein van een weerbare samenleving Er wordt invulling gegeven aan het programma ‘Brandveilig Leven van de Veiligheidsregio’ en wij nemen deel aan de gezamenlijk crisiscommunicatie agenda in onze regio met tal van veiligheidsonderwerpen.

Daarbij worden verschillende functionarissen binnen de gemeente opgeleid en getraind om het kennisniveau en de informatiepositie op peil te houden. Te denken valt aan trainingen, workshops en bijeenkomsten m.b.t. maatschappelijke onrust, crisisbeheersing en digitale veiligheid.

Ontwikkelingen en trends De huidige (geopolitieke) spanningen en ontwikkelingen in de wereld vragen extra aandacht op het gebied van veiligheid en crisisbeheersing. De gemeente trekt hierin (preventief) op met gemeentelijke partners. Concreet houdt het in dat we investeren in het informeren van onze inwoners.

Verbonden partijen -

Veiligheidsregio Brabant Zuidoost Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost

Wat mag het kosten? Taakveld 1: Veiligheid

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

Realisatie

2024 2.129 10 -2.119 0 0 -2.119

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2025 2.343 33 -2.310 0 0 -2.310

2026 2.416 3 -2.413 0 0 -2.413

2027 2.486 3 -2.483 0 0 -2.483

2028 2.519 3 -2.516 0 0 -2.516

2029 2.519 3 -2.516 0 0 -2.516

Beleidsindicatoren Naam Indicator Eenheid Verwijzingen Halt Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners Vernielingen en beschadigingen (in de openbare Aantal per 1.000 inwoners ruimte)

24

Bron Bureau Halt CBS CBS Politie Politie

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2024 9,0 12,0 2024 0,8 0,8 2024 2,6 2,3 2024 1,1 2,3 2024