PPN 2022-2025 boekwerk.docx

BB13 BErgeijkGREEN Aanmoedigingsprijs (€ 5.000 V 2022 en 2024) In 2016 heeft de gemeente Bergeijk de BErgeijkGREEN Aanmoedigingsprijs ingesteld omdat men het belangrijk vindt om ook inwoners met goed duurzame ideeën te ondersteunen. Hiervoor is jaarlijks een bedrag van € 5.000 beschikbaar. Het aantal ingediende ideeën blijft vrijwel gelijk de laatste jaren. Maar daarvoor moet er veel publiciteit aan worden besteed. Ook merken we dat er vaak door dezelfde organisaties wordt aangevraagd. Om niet te vervallen in een structurele subsidie aan bepaalde organisaties en er ook echt een keuze gemaakt kan worden op basis van voldoende ideeën stellen we voor om de prijs eens in de 2 jaar uit te keren. We hopen dat we hierdoor meer originele en vernieuwende ideeën worden ingediend. BB14 Verkiezingen (€ 4.000 N 2022) De gemeente is verantwoordelijk voor de organisatie en uitvoering van de diverse verkiezingen. Als gevolg van uitvoering van de motie “inclusief stemmen” van de raad wordt voor 2022 een pilot uitgevoerd middels een stemmal. De kosten hiervoor zijn naar verwachting in 2021 € 4.000. Tevens zijn de kosten voor de verkiezingen herzien en deze extra kosten worden gedekt middels de stelpost prijsindexeringen.

BB15 Dorpsondersteuner (€ 53.000 N 2022) Indien u de functie dorpsondersteuning wilt continueren -ondanks het wegvallen van de Zorgverzekeringswet segment 1 middelen- betekent dit een nadeel voor de gemeentelijke begroting. Hiervoor wordt een apart raadsvoorstel in september 2021 aangeboden aan uw raad.

Perspectievennota 2022-2025

25

BB16 Programmakosten WMO (PM.) Op dit moment zijn er nog veel onzekerheden inzake de compensatie vanuit het Rijk omtrent de toenemende kosten voor Wmo. Besprekingen tussen het Rijk en de VNG zijn nog volop gaande. Hierbij is het de vraag hoe en in welke mate deze kosten worden gecompenseerd vanuit het Rijk dan wel hoe de gemeentes deze kosten zelf kunnen beïnvloeden. Naar verwachting kunnen wij uw raad bij de begrotingsbehandeling in het najaar meer informatie geven omtrent deze situatie. Derhalve is gekozen om bij deze PPN de programmakosten Wmo cijfermatig niet te wijzigen. Voorzieningen Onder Wmo voorzieningen vallen de vervoervoorzieningen (bijvoorbeeld scootmobielen), collectief vraagafhankelijk vervoer (Taxbus), rolstoelvoorzieningen en woonvoorzieningen. Voor de vervoersvoorzieningen nemen de verwachten kosten toe op basis van twee ontwikkelingen. Het het aantal scootmobielen en overige vervoersvoorzieningen is toegenomen. In de bijstelling wordt ook rekening gehouden met de reguliere indexering van de tarieven per 1 januari 2021 (met +1,1%), De kosten voor woonvoorzieningen zijn begroot op basis van gerealiseerde kosten in voorgaande jaren. Het aanpassen van de woning is binnen de Wmo een relatief dure voorziening. Afzonderlijke woningaanpassing kunnen de begroting sterk beïnvloeden.

Het specifieke risico schuilt in de hoge kosten die één afzonderlijke woningaanpassing kan vragen. De verwachting is dat door langer thuis blijven wonen, verminderde doorstroom naar intramurale woonvoorzieningen en de aanzuigende werking van het abonnementstarief, het aantal aanvragen naar deze dure voorziening zal toenemen. Daarom is afgesproken dat aanpassingen boven de €20.000 met het college besproken worden waarbij ook andere mogelijkheden verkend worden. Als gevolg van deze ontwikkelingen nemen de verwachten kosten voor voorzieningen met circa € 100.000 toe. Hulp bij huishouden) Door de sterke aanzuigende werking van het abonnementstarief en de toenemende vergrijzing wordt een toename in de kosten voorzien van circa € 110.000. Abonnementstarief Het uitgangspunt voor de begroting voor de inkomsten uit het abonnementstarief wordt per het jaar 2021 gewijzigd. Eerder werd begroot op basis van de geïnde (betaalde) eigen bijdrage. Vanaf 2021 wordt begroot op basis van de oplegde (nog te betalen) eigen bijdrage. Als gevolg hiervan wordt een toename in de kosten voorzien van circa € 10.000. BB17 Programmakosten jeugd ( PM.) Vanuit het Rijk is voor 2021 incidenteel € 613 miljoen als compensatie beschikbaar gesteld voor de hogere kosten Jeugdhulp 2021. Voor onze gemeente betekent dit circa € 475.000.

Deze middelen zijn incidenteel voor 2021 beschikbaar gesteld, maar wij verwachten dat het Rijk ook structureel extra middelen voor jeugdhulp beschikbaar zal stellen. Dit wordt bevestigd door de recente uitspraak van de arbitragecommissie jeugd inzake de extra middelende voor jeugdzorg. De arbitragecommissie jeugd heeft als uitspraak dat de gemeenten extra middelen krijgen voor jeugdzorg. €1.9 miljard voor 2022, €1.6 miljard voor 2023 en 2024. Daarna lopen de budgetten langzaam af tot € 800 miljoen in 2028. Naar verwachting zal bij de begrotingsbehandeling in het najaar hier meer zekerheid over zijn. Derhalve is gekozen om bij deze PPN de stijging van de kosten ad € 245.000 zoals opgenomen bij de 1e Burap 2021 niet meerjarig te vertalen. BB18 Schuldhulpverlening (€ 2.000 V 2022) Door de uitvoering van Schuldhulpverleningstaken bij MD te verbreden zijn programmakosten verder teruggelopen. Deze terugloop wordt structureel verwacht. Daarentegen krijgen steeds meer inwoners en ondernemers te maken met financiële problemen. Per 1 januari 2021 is de Kadernota Armoedebestrijding in werking getreden. Belangrijke pijlers uit deze kadernota zijn preventie en vroegsignalering. Om inwoners vroegtijdig te kunnen bereiken is het van belang dat het voorliggend veld goed georganiseerd is.

Op die manier kunnen inwoners en ondernemers die te maken krijgen met financiële problemen al hulp krijgen Perspectievennota 2022-2025

26

voordat de financiële situatie dusdanig problematisch is dat ondersteuning vanuit de gemeentelijke schuldhulpverlening nodig is. De Nederlandse Schuldhulproute (NSR) speelt hierop in. De NSR werkt met een methode waarbij inwoners en ondernemers met betalingsachterstanden via diverse kanalen worden bereikt, en worden verwezen naar voorliggende voorzieningen. Denk hierbij aan laagdrempelige ondersteuning bij het afsluiten van betalingsregelingen, buddy’s, thuisadministratie of sociaal raadsliedenwerk. Als een voorliggende voorziening niet passend of toereikend is, dan wordt doorverwezen naar de gemeentelijke schuldhulpverlening. BB19 Programmakosten participatiewet Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel) Participatiewet Inkomensdeel Loonkostensubsidie Loonkostensubsidie Beschut Werk Beëindigenden zelfstandigen IOAW Totaal

2022 -125 -45 45 3 -8 -6 -136

2023 -50 -45 45 3 -8 -6 -61

2024 25 -45 45 3 -8 -6 14

2025 25 -45 45 3 -8 -6 14

Participatiewet ( € 125.000 N 2022, € 25.000 V 2025) Als gevolg van de corona-crisis wordt een stijging verwacht in het aantal bijstandsgerechtigden met daarbij een verwachte piek in 2022. Deze stijging resulteert in een bijstelling van de begroting voor 2022 ad € 125.000 en na de piek een afname die oploopt in 2025 tot een neerwaartse bijstelling van € 25.000. Voor de ontwikkeling van het bijstandsvolume is een aantal factoren relevant. Naast de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt die kunnen leiden tot een beroep op de Participatiewet, is er sprake van instroom in de Participatiewet van statushouders die gehuisvest worden in Bergeijk. De ervaring leert dat een groot deel van de statushouders een beroep moet doen op de Participatiewet. Loonkostensubsidie (LKS) ( € 45.000 N Lasten en € 45.000 V baten) De verwachting is dat de LKS-banen vanaf 2022 toenemen en er meer ingezet kan gaan worden op LKSbanen, waardoor de begroting vanaf 2022 naar boven wordt bijgesteld met € 45.000. De LKS lasten worden gecompenseerd vanuit het Rijk, hiervoor vindt deze verhoging budgetneutraal plaats. Beschut werk (€ 3.000 V 2022-2025) KempenPlus heeft de ambitie om, onder meer door samenwerking met zorginstellingen en vso/pro scholen, het aantal aanvragen voor een indicatie beschut werk te verhogen.

Het UWV beoordeelt de indicaties en de indicatiecriteria zijn zeer streng, maar KempenPlus zet zich blijvend in om de taakstelling te realiseren, zo ook voor Bergeijk. BBZ (€ 8.000 N 2022-2025) Als gevolg van het beëindigen van bedrijven mede als gevolg van corona, verwacht Kempenplus een toename in de financiële ondersteuning voor deze ondernemers, Deze wordt begroot onder de rubriek BBZ Beëindigden zelfstandigen en wordt met € 8.000 begroot. IOAW (€ 6.000 N 2022-2025) Voor 2021 verwacht Kempenplus een grotere instroom oudere werklozen en vandaar stellen wij de begroting bij met € 6.000. BB20 BUIG inkomsten (€ 135.000 V, 2022) Het rijk heeft een update verzorgt voor de gemeente voor het macrobudget voor de BUIG. Als gevolg hiervan nemen de structurele inkomsten toe met circa € 135.000. Bij de septembercirculaire 2021 wordt het Macrobudget definitief vastgesteld.

Perspectievennota 2022-2025

27

BB21 Omvorming bestemmingsplan naar omgevingsplan (€ 50.000 N 2022-2027) Als de omgevingswet in 2022 in werking treedt blijven onze bestemmingsplannen nog steeds bruikbaar. In een overgangsperiode tot uiterlijk eind 2029 krijgen de gemeenten de tijd één of meerdere omgevingsplannen te maken ter vervanging van de huidige bestemmingsplannen die voldoen aan de nieuwe wet. Nieuwe initiatieven waarvoor een nieuw omgevingsplan nodig is vallen daar niet onder. Voor de transformatie van onze actuele bestemmingsplannen naar één of meerdere omgevingsplannen die voldoen aan de Omgevingswet is de komende zes jaren naar schatting jaarlijks € 50.000 nodig. BB22 Areaaluitbreiding groen binnen de bebouwde kom (€ 90.000 N 2022-2025) De laatste jaren zijn enkele uit-/inbreidingslocaties opgeleverd. Het onderhoud daarvan komt na een groeiseizoen over naar de exploitatie van groenbeheer binnen de bebouwde kom. Dit betreffen de projecten Tiliaans, Waterlaat V en VI, Triloo, Burgemeester Houbenplein en de Inbreiding Riethoven. Tevens zijn de afgelopen jaren de onderhoudskosten groen binnen de kom toegenomen door de herinrichting van de Terlostraat en de omgeving rondom de school op ’t Loo (De Waterloop), de beplantingswerken in de omgeving van de weg Heijerstraat-Loveren, Riethovensedijk. Het bovenstaand leidt tot een structurele toename van de lasten vanaf 2022 met circa € 90.000.

BB23 indexering BORA (€ 33.000 N 2022-2025, dekking stelpost prijsstijgingen) In BORA III zijn de exploitatiebudgetten onderhoud van de diverse disciplines vastgesteld voor 5 jaar. Daarbij is aangegeven dat het bedrag over de 5 geldende jaren gelijk blijft. De praktijk wijst uit dat de contracten, overeenkomsten, opdrachten en/of uurtarieven jaarlijks worden geïndexeerd. Als gevolg hiervan worden de exploitatiebudgetten van Accommodaties, Groen binnen de kom en buiten de kom, Wegen & Bruggen. Openbare Verlichting, Spelen en Wegmeubiliair bijgesteld voor een totaalbedrag van € 33.000 en wordt gedekt middels de stelpost prijsstijgingen. BB24 administratieve wijzigingen 1e Burap 2021 (€ 2.000 N) Bij de 1e Burap 2021 zijn enkele administratieve correcties opgenomen die een structureel effect hebben en derhalve zijn opgenomen in deze PPN 2022-2025. BB25 Omvorming OV LED verlichting (investering € 200.000 2025) In de begroting 2018 is een omvormingsprogramma om te komen tot LED verlichting, met een looptijd van 8 jaren, opgenomen. Wij voegen nu de jaarschijf 2025 toe. BB26 Werkplekmiddelen (investering € 65.000 2024) De administratieve verwerking van de investeringen in werkplekmiddelen wordt aangepast op het afschrijvingsbeleid van de GRSK. Dit betekent dat de investeringen die gepland staan voor 2025 in 2 jaren in plaats van in 3 jaren wordt afgeschreven.

Als gevolg hiervan wordt de geplande investering van jaarschijf 2025 in jaarschijf 2024 opgenomen. BB27 Verhogen leges (€ 50.000 V) Bij de behandeling van de begroting 2020 en 2021 is ingezet op het meer kostendekkend maken van de leges. Hiervoor was breed draagvlak bij de raad. We zetten die lijn door, in 2022 voeren we een verhoging door van 5%. Hierdoor neemt de geraamde opbrengst met € 50.000 toe. Binnen Titel 1 Algemene dienstverlening, waarin bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen zijn opgenomen, zijn de belangrijkste leges door het rijk gemaximeerd. Dit is echter niet het geval bij Titel 2 en Titel 3. Titel 2 omvat de omgevingsvergunningen. Het is ongewenst om per titel meer inkomsten dan uitgaven te hebben. Dit kan wel maar dit vergt zeer goede motivatie. In de begroting 2021 zijn de titels als volgt kostendekkend:

Perspectievennota 2022-2025

28

Nieuw beleid NB01 Fietskronkel (€ 75.000 investering en vanaf 2023 onderhoudskosten € 2.000 N) De Kempengemeenten hebben gezamenlijk de Visie (VTE) en het Uitvoeringsprogramma VTE (hierna: UVP) opgesteld. Eén van de projecten hieruit is een innovatieve fietsroute. Doel hiervan is om onderscheidend vermogen te creëren waarmee bezoekers getrokken worden. Dit heeft geleid tot het concept Fietskronkels. Het concept biedt vanuit marketing oogpunt mogelijkheden om aan te haken bij beeldspraken zoals: “gedachtenkronkels in de Brainport Regio” en “kronkelen: het hoofd leegmaken”, maar verwijst ook naar de naam van meerdere dorpskernen in de regio, zoals Luyksgestel, Eersel, Netersel. Het is de bedoeling om in elke gemeente minimaal één Kronkel aan te leggen. Voor Bergeijk zien we kansen om een fietskronkel aan te leggen in het gebied Einderheide. Daar komt onder andere een uitkijktoren met een aantal fietspaden én een snelfietspad (Broekhovenseweg). Als we hier het concept van een kronkel aan koppelen, kunnen we ‘werk met werk’ maken. Daarnaast zal worden gezocht naar extra subsidiemogelijkheden. De fietskronkel loopt langs de toren en slingert onder enkele houtstapels door. Deze houtstapels worden gemaakt met hout uit onze eigen bossen.

NB02 Integraal huisvestegingsplan (IHP) (€ 500.000 Investering 2022, dekking bestemmingsreserve KC/Kattendans) De gemeente stelt in overleg met de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties een integraal huisvestingsprogramma onderwijs en opvang op. Dit wordt de opvolger van het IHP 2014-2017. In dit programma wordt en perspectief gegeven op de onderwijshuisvesting over de komende 15 jaar en wordt een voorstel gedaan voor een concreet investeringsprogramma voor de periode 2022-2025. De huisvestingsopgave hangt nauw samen met de ontwikkeling van een verbeterde samenwerking van partners in het kindnetwerk door de vorming van kindcentra. Voor 2022 wordt een voorbereidingskrediet gevraagd ad € 500.000. Voorgesteld wordt om deze middelen te dekken middels de bestemmingsreserve KC/Kattendans. NB03 Woonwagens (€ 952.000 investering, dekking middels een nieuw te vormen dekkingsreserve en eenmalige storting vanuit de algemene reserve) In het landelijk beleidskader gemeentelijke woonwagen- en standplaatsenbeleid staat beschreven dat de gemeente verantwoordelijk is voor het huisvestingsbeleid en daarmee ook de huisvesting van woonwagenbewoners. In 1997 zijn door de gemeente zes woonwagens aangeschaft en geplaatst op de Standerdmolen in Bergeijk. De huidige staat van de woonwagens is dusdanig dat opknappen niet tot de mogelijkheden behoord.

Derhalve is het voorstel om de woonwagens te vervangen. Daarnaast voldoen de huidige standplaatsen niet meer aan de kwaliteitseisen en zijn deze onvoldoende toegerust om nieuwe woonwagens te faciliteren. Voorgesteld wordt de kapitaallasten te dekken middels een nieuw te vormen dekkingsreserve en deze dekkingsreserve aan te vullen middels een eenmalige storting vanuit de algemene reserve. De nieuwe dekkingsreserve zal aan de raad worden voorgesteld bij de behandeling van de begroting op 2 en 4 november 2021. NB04 Bomenplan Varkensakker (€ 80.000 investering, mogelijk subsidie ad € 40.000, reeds € 15.000 dekking aanwezig) Onderdeel ambitie 1.000 bomenplan Westerhoven. Sluit aan bij bestaand project Laanboomversterkende maatregelen Westerhoven Gebiedsimpuls project 4.11 N69. Het wegprofiel en de groeiplaats dient hersteld te worden, gezien deels in agrarisch gebruik. Plaatsen van paaltjes voor bescherming bomengroeiplaats en bermen. 125 laanbomen die bijdragen aan karakter ontginningslandschap, klimaatverbetering en biodiversiteit. Bermen inzaaien met een passend kruidenmengsel. Tevens is er 1 jaar onderhoud aan bomen opgenomen. Over een 50% bijdrage vanuit gebiedsimpuls N69 bestaat nog geen duidelijkheid en is daarom niet opgenomen als baten.

NB05 Ledverlichting fietspad Loo-Luyksgestel (€ 170.000 investering) Tussen de kernen Loo en Luyksgestel ligt buiten de bebouwde kom de verbindingsweg Loo – Sengelsbroeksestraat. Dit betreft een gebiedsontsluitingsweg met aan beide zijde een vrijliggend fietspad. De rijbaan is niet gelijkmatig verlicht. Dat wil zeggen dat er alleen verlichting is voorzien op verkeersgevaarlijke punten (kruispunten en in bochten). Daarnaast staat bij een aantal woningen een verlichtingsmast ter oriëntatie bij de inrit. De fietspaden zijn niet apart verlicht en de beperkte verlichting van de rijbaan schijnt niet of nauwelijks op de fietspaden. De fietspaden worden veelvuldig gebruikt door fietsers Perspectievennota 2022-2025

29

en wandelaars. De route is onderdeel van de verbindingsroute van Luyksgestel naar Bergeijk/Westerhoven. Elk jaar krijgen we vragen en opmerkingen van inwoners uit met name Luyksgestel over de donkere fietspaden. Begin dit jaar is ook vanuit de Dorpsraad Luyksgestel aandacht gevraagd voor deze fietspaden en een verzoek om extra verlichting aan te brengen. De opmerkingen komen er altijd op neer dat de wandelaars en fietsers een gevoel van sociale onveiligheid ervaren. NB06 Fietsambitie Bergeijk (Investering € 500.000 jaarschijf 2025) Op 22 november 2018 heeft de gemeente ingestemd met de Gemeente Visie Mobiliteit. De gemeenteraad heeft met dit besluit ingestemd met de verbetering van de bestaande fietsverbindingen en heeft daarnaast prioriteit gegeven aan zes fietsverbinding binnen de gemeente. Met het raadsbesluit van 6 juni is de prioritering tot stand gekomen. De totale kosten voor de verbindingen worden geraamd op € 6.817.000 (2019). In de begroting tot en 2024 is in totaal al € 3.0 miljoen opgenomen ten behoeve van de realisering van onze fietsambitie. Dit resulteert in een nog te investeren bedrag van € 3,8 miljoen. Voorgesteld wordt om voor de jaarschijf 2025 de investering van € 500.0000 op te nemen, gezien de opgaven die we nog hebben.

NB07 Steenbreek (€ 2.500 N, dekking middels rioolheffing) Tijdens de PPN 2020-2023 behandeling in de raad heeft uw raad de motie Steenbreek aangenomen. Gemeente Bergeijk is vanaf 1 januari 2020 bij aangesloten bij operatie Steenbreek. Stichting Steenbreek zet zich in om de leefomgeving te vergroenen, samen met gemeenten, provincies, waterschappen, projectontwikkelaar, woningbouwcorporaties, kennis- en onderwijsinstellingen en andere betrokken maatschappelijke organisaties. Elke vierkante meter steen die wordt vervangen door groen helpt. Het water kan weer in de bodem zakken, de temperatuur in de stad wordt getemperd, fijnstof wordt afgevangen, insecten, amfibieën, vogels en kleine dieren vinden weer een leefgebied, het bodemleven verbetert en mensen voelen zich prettiger en gezonder. De kosten zullen worden gedekt middels rioolheffing. NB08 Jaarlijks signaleren & karteren mutaties BGT (€ 7.500 N) Jaarlijks is er namens het SSC een project waarin de BAG-mutaties d.m.v. signalering en kartering worden aangepast. Dit jaarlijks repeterende project kan worden uitgebreid met mutaties BGT. Het actueel houden van objecten in de openbare ruimte is van groot belang voor wettelijke eisen, areaalbepaling en informatie. De uitvoering loopt via het SSC omdat zij deze voor Bergeijk beheren (ontzorgen).

De verantwoordelijkheid voor het voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen blijft echter altijd bij de gemeente berusten. NB09 Uitvoering mobiliteitsstrategie de Kempen (€ 65.000 voor 2022 t/m 2024 N) Op 27 september 2016 heeft de gemeenteraad ingestemd met de regionale bereikbaarheidsagenda welke de afgelopen jaren inzet is geweest voor de samenwerking in de regio en binnen de 4 Kempengemeenten (Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden) op het gebied van mobiliteit, bereikbaarheid en verkeersveiligheid. De samenwerking binnen de 4 Kempengemeenten heeft zich inmiddels vertaald in een gezamenlijke Mobiliteitsstrategie De Kempen, welke eind vorig jaar is vastgesteld. Hierin ligt de focus op de volgende thema’s; een nieuw mobiliteitssysteem, vervoersknooppunten (hubs), kwaliteitsimpuls fiets, hoogwaardig openbaar vervoer, een robuust autonetwerk en verkeersveiligheid. In het raadsbesluit van 15 december 2020 heeft de gemeenteraad de Mobiliteitsstrategie De Kempen en het daarbij behorende maatregelenpakket vastgesteld. De afstemming, coördinatie, projectleiding en voorbereiding van de diverse samenhangende projecten vergen de nodige capaciteit die binnen de eigen gemeenten niet beschikbaar is. Het is daarom nodig om hiervoor capaciteit in te huren. Voor de gemeente Bergeijk schatten we deze ondersteuning voor de komende 3 jaar (2022 t/m 2024) op € 65.000 per jaar.

NB10 Kempenmanifest (€ 15.000 N 2022-2025) De Brabantse Kempen vormt een belangrijke onderdeel van Brainport Eindhoven. Het belang van de sterk vertegenwoordigde toeleverende slimme maakbedrijven is een katalysator van innovatie en economische groei. Die groei heeft onze Brainportregio gemaakt tot economische sterke regio en Mainport van Nederland. Toch staat de Kempenregio voor een aantal uitdagingen. We zien jongeren voor studie of werk uit de regio vertrekken. De maakindustrie verandert radicaal; door nieuwe technologieën en digitale transformatie komen Kempische ondernemers voor nieuwe uitdagingen te staan in een snel veranderende wereld. Onze regio heeft zich in een hoog tempo samen met de stedelijke regio ontwikkeld, maar we moeten deze groei blijven Perspectievennota 2022-2025

30

stimuleren. Zo niet dan raken we achterop en heeft dit gevolgen voor de voorzieningen, de werkgelegenheid én het onderwijs in onze mooie Kempenregio. NB11 Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie (UVP VTE) (€ 47.000 2022 - 2023, € 53.000 2024-2025) De Kempengemeenten hebben gezamenlijk de Visie Vrijetijdseconomie (VTE) en het Uitvoeringsprogramma VTE (hierna: UVP) opgesteld. Het UVP bevatte een aantal projecten om te komen tot de in de visie vastgelegde doelen. De komende jaren willen we dit verder uitbouwen. In 2021 wordt een vervolg (UVP 2) opgesteld voor de jaren 2022 t/m 2025. Iedere Kempengemeente afzonderlijk wordt gevraagd om wederom een financiële bijdrage ter beschikking te stellen in lijn van het eerste UVP. Voor de gemeente Bergeijk was dit een bedrag van ca. € 47.000.

   

De Kempengemeenten willen graag een vervolg geven aan de projecten die in gang zijn gezet, omdat: Toerisme en recreatie een belangrijke economische bedrijfstak vormt (€ 86 mln. in Bergeijk (cijfers 2010)*; Veel werkgelegenheid biedt (24% in Bergeijk, cijfers 2010)*; Een grote bijdrage levert aan de leefbaarheid voor onze eigen inwoners; De sector door de coronacrisis zware klappen heeft gekregen. NB12 duurzaamheidsfonds (PM.) Vestia bezit in Bergeijk met 446 sociale huurwoningen ca. 40% van de totale sociale huurvoorraad. Vestia moet het woningbezit buiten haar kernwerkgebied afstoten en verkopen en heeft daartoe Woningstichting Woningbelang uit Valkenswaard gevonden. Er ontstaat naar verwachting een aanzienlijk financieel gat bij deze overname met de doelstelling de sociale huurwoningen tegen goede voorwaarden te kunnen blijven exploiteren. Om dit te overbruggen moeten alle betrokken partijen en overheden een bijdrage leveren. Afspraken over de inspanningen van deze partijen zijn op 12 mei 2020. vastgelegd in een bestuurlijk intentieakkoord ‘Aanpak volkshuisvestelijke problematiek Bergeijk’. Onderzocht wordt welke bijdrage de gemeente kan leveren. Als gevolg hiervan is in het intentieakkoord afgesproken om te komen tot een “duurzaamheidsfonds sociale huurwoningen”.

Perspectievennota 2022-2025

31

6. Ruimte voor beleid, dekkingsmogelijkheden RB01 Onroerende zaak belasting (OZB) a) Een eenmalige verhoging van 1% OZB opbrengsten geeft een meeropbrengst van € 38.000. b) Een jaarlijkse stijging van 1% geeft een meeropbrengst die cumulatief oploopt naar ca € 154.000. c) Verhoging tarief niet-woningen. Het huidige tarief niet-woningen ligt in Bergeijk lager dan het landelijke gemiddelde en het gemiddelde van de omliggende gemeente. Om dit tarief met de omliggende gemeenten gelijk te trekken is het mogelijk om het tarief te verhogen, al dan niet gefaseerd. Hierdoor is er een potentiele meeropbrengst te realiseren van ongeveer € 200.000. RB02 Toeristenbelasting (€ 30.000) Sinds 2014 is het tarief van de toeristenbelasting 3,11% van de omzet. Hiermee wordt een begrote opbrengst gerealiseerd van € 945.000 in 2021. Het verhogen met 0,10% van de toeristenbelasting leidt tot een extra opbrengst van € 30.000. De opbrengst stijgt daarnaast indien de omzet uit overnachtingen stijgt. RB03 Extra verhoging geliberaliseerde pacht (€ 35.000 – € 65.000) Een mogelijkheid voor hogere opbrengsten: verhogen pachtprijs korte pacht. Het gaat om ca 286 ha. De pachtprijs wordt nu jaarlijks met € 25 p/ha verhoogd. Huidig prijspeil is € 1.075, in 2021 dus € 1.100. In de omgeving worden hogere pachtprijzen gevraagd. De provincie zit op ca € 1.200 - € 1.300.

Hierdoor zou een meeropbrengst van € 35.000 - € 65.000 mogelijk zijn. RB04 Sturen op prestatieafspraken bij verantwoording subsidies (€ 20.000) In 2018 heeft de herijking van het subsidiebeleid plaatsgevonden. Door nieuw beleid is de gemeente beter in staat strakker te sturen op het instrument subsidies. Er worden meer verplichtingen gesteld aan verlening van budgetsubsidies. Ook de monitoring en controle is door de herijking van het subsidiebeleid verbeterd. Als gevolg van bovenstaande wijzigingen is er jaarlijks meer zicht op de gestelde prestaties versus het gesubsidieerde bedrag. Indien de betreffende organisatie de budgetsubsidie niet (geheel) heeft aangewend voor het doel waardoor de subsidie verleend is dan zullen we (een deel van) de betreffende subsidie terug laten vloeien. We verwachten hiermee een besparing te kunnen realiseren van € 20.000 op jaarbasis. RB05 Beëindigen subsidie facilitaire ondersteuning basisonderwijs (oplopend van € 5.000 in 2022 naar € 21.000 in 2024) Sinds 2005 levert de gemeente Bergeijk jaarlijks een bijdrage aan facilitaire ondersteuning in het basisonderwijs. Deze middelen werden ingezet ten behoeve van de conciërges op de scholen die vanuit het verleden middels een id-baan op de scholen hand en span diensten verrichtten. Scholen ontvangen een lump sum financiering voor het organiseren van alle onderwijstaken inclusief gebouw en personeel.

Omdat het een subsidie betreft, stellen we een afbouw voor volgens redelijke termijn. RB06 TUOB doorbelasting velden boven de NOC-NSF norm (€ 26.000) Wij faciliteren in principe de voetbal-, korfbal- en tennisverenigingen door op basis van NOC-NSF norm velden beschikbaar te houden. Er wordt nu geen onderscheidt gemaakt tussen velden binnen de NOC-NSF norm en extra velden. Overwogen kan worden om de kosten voor het onderhoud van de extra velden volledig door te belasten naar de verenging c.q. daarvoor geen TUOB-bijdrage meer voor te verstrekken. Dit maakt een besparing mogelijk van circa € 25.000.

Perspectievennota 2022-2025

32

RB07 Indexering waarderingssubsidies (€ 5.000 oplopend naar € 20.000) De gemeenteraad heeft bij de begrotingsbehandeling 2016 – 2019 besloten om de budgetsubsidies jaarlijks te indexeren op basis van het prijsniveau van het Bruto Binnenlands Product. Budgetsubsidie worden verstrekt aan (regionale) instellingen. Ook de waarderingssubsidies worden jaarlijks geïndexeerd op basis van het prijsniveau van het Bruto Binnenlands Product. De meeste verenigingen/instellingen hebben geen professionele kracht in dienst. De subsidie jaarlijks indexeren is hierdoor niet strikt noodzakelijk. Voorgesteld wordt om de waarderingssubsidies jaarlijks niet meer te indexeren. Dit levert een begrotingsvoordeel op van € 5.000 in 2022, oplopend tot circa € 20.000 in 2025. RB08 TUOB doorbelasting verhogen (€ 48.000 tot € 96.000) Bij de vaststelling van TUOB in 2005 heeft de raad bepaald dat een beperkt deel van de kosten doorbelast dient te worden naar de verenigingen, zijnde 15%. Hierdoor hebben de verenigingen nog steeds substantieel voordeel bij de werkwijze van TUOB. Daarmee was TUOB kostendekkend. Het is aannemelijk dat verenigingen door zelfwerkzaamheid 25% kosten kunnen besparen op het bedrag dat ze nu krijgen. De doorbelasting verhogen naar 20% of hoger geeft een mogelijke besparing van € 48.000 - € 96.000. Verenigingen kunnen hierdoor nog steeds middelen overhouden.

RB09 Verbonden partijen (pm) In tijden waarin we als gemeente minder ruimte hebben om te investeren betekent dit ook dat we kritisch moeten zijn op de bijdragen aan verbonden partijen. De mate van invloed neemt af naarmate het aantal deelnemers vergroot. Deze gesprekken hebben alleen effect als we dit met meerdere gemeenten samen voeren. We gaan hierover de komende periode met onze omliggende gemeenten in de Kempen in gesprek. Samen trap op, maar ook samen trap af. RB10 Dienstverlening (€ 20.000) 1 x per 3 jaar voeren we een onderzoek uit onder inwoners naar het functioneren van de gemeentelijke dienstverlening op alle onderdelen van de gemeente Bergeijk. Daarbij vindt hier uitsplitsing op kernniveau plaats voor een goed beeld van de 6 kernen. Kosten hiervoor bedragen € 20.000. Voorstel is om het onderzoek 1x per 4 jaar uit te voeren het jaar voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen. Daardoor ontstaat een beeld hoe de uitvoering van het coalitieprogramma door de inwoners is ervaren. Dit geeft ook de mogelijkheid om de informatie te betrekken bij de gemeenteraadsverkiezingen en door de nieuwe coalitie te gebruiken als input. RB11 Afschaffen regeling duurzame inzetbaarheid pachtgronden (€ 10.000) Sinds 1 januari 2019 is er een regeling waarbij de agrariër korting krijgt op de pacht in ruil voor bloemenranden op geliberaliseerde pachtgronden.

Het terugdraaien van de regeling levert € 10.000 op. RB12 Invoeren precario-belasting (PM) Invoeren van een ‘belasting’ voor het (commercieel) gebruiken van gemeentelijke grond (zoals bijvoorbeeld terrassen bij horecazaken, of tijdens bouwwerkzaamheden waarbij gemeentelijke grond als opslagruimte wordt gebruikt). RB16 Reserve R.O.L. Op 1 januari 2021 is de omvang van de reserves Ruimtelijke ontwikkeling leefbaarheid en vestegingsklimaat (R.O.L.) € 1.335.089. In de begroting 2021 is een onttrekking voorzien van deze reserve ad € 500.000 voor fietsambitie Bergeijk. Hierdoor resteert er nog circa € 800.000 voor overige projecten/plannen.

Perspectievennota 2022-2025

33

Bijlagen

Perspectievennota 2022-2025

34

Bijlage 1: Visie gemeente Bergeijk Inleiding De gemeenteraad van Bergeijk heeft op 27 juni 2017 de bestuurlijke toekomstvisie vastgesteld na een intensief proces met inwoners, ondernemers, maatschappelijk middenveld, onderwijs en omliggende gemeenten. Tijdens dit proces zijn de ambities, opgaven en uitdagingen opgehaald. Samenvattend komt hieruit naar voren dat Bergeijk zich kenmerkt door een sterke sociale cohesie en bruisend verenigingsleven. Iedere kern heeft een uitstekend voorzieningenniveau. Problemen worden doorgaans op kernniveau opgelost. Bergeijk is bestuurlijk stabiel, financieel gezond en heeft een robuuste ambtelijke organisatie. Het gaat goed in Bergeijk. Bergeijk kenmerkt zich door een krachtige gemeenschap die in staat is een bijdrage te leveren aan het realiseren van deze ambities en opgaven. De wijze waarop daar invulling aan gegeven wordt is vanuit bestuurlijke zelfstandigheid en een duurzame samenwerking met de Kempengemeenten. In de toekomstvisie zijn in paragraaf 3.1 de ambities, opgaven en uitdagingen als volgt geformuleerd: Het behoud van de leefbaarheid in de kernen Het behoud van de leefbaarheid in de kernen kan worden gezien als dé kernambitie en tegelijkertijd een grote opgave voor de gemeente Bergeijk. Cruciaal voor het behoud van de leefbaarheid is het op peil houden van het voorzieningenniveau met aandacht voor jong en oud.

Ook de ruimtelijke ontwikkeling verdient aandacht. Door de toename van het aantal 65-plussers zal de behoefte aan eenpersoonswoningen toenemen en om jongeren te kunnen behouden, zal ook op hen de woningvoorraad afgestemd moeten worden. Voor de leefbaarheid en dynamiek in de kernen is daarnaast de bereikbaarheid cruciaal. Ontsluiting van de kernen door openbaar vervoer, via de weg, maar ook door het verbeteren van het fietspadennetwerk is belangrijk. Richting Eindhoven, maar bijvoorbeeld ook België waar mensen werken en studeren. Tot slot verdient het evenwicht tussen de agrarische functie en leefbaarheid van het landelijke gebied (aantrekkelijk woonklimaat) de aandacht. Het zijn van een groene en duurzame gemeente De ambitie een groene en duurzame gemeente te zijn staat in relatie tot de leefbaarheid, maar is dusdanig belangrijk dat deze ambitie ook op zichzelf aandacht verdient. In de geest van het rentmeesterschap wordt een goede zorg voor de natuur en het doel in 2025 energieneutraal te zijn als een belangrijke ambitie gezien. Daarnaast is er de wens om meer toeristen naar het gebied te trekken en om in te zetten op een aantrekkelijk leefklimaat voor de mensen die werkzaam zijn in het stedelijk gebied. De geschetste ambities zijn grensoverschrijdend en beperken zich niet alleen tot Bergeijk. Daarmee is feitelijk sprake van een regionale opgave op dit punt.

Voor Bergeijk liggen samenwerkingsmogelijkheden binnen de Kempen (westen) en met Valkenswaard (oosten) voor de hand, maar ook richting België (bijvoorbeeld Lommel) zijn er mogelijkheden. Het zijn van een zelfstandige gemeente De gemeente Bergeijk heeft de ambitie een zelfstandige gemeente te blijven. Zowel het bestuur en het ambtenarenapparaat als ook de inwoners delen deze ambitie. De heersende opvatting is dat Bergeijk er goed voor staat en er daardoor geen noodzaak is tot herindelen met andere gemeenten. Daarnaast bestaat er de zorg dat een herindeling ten koste gaat van het bestuurlijk contact met de burger. Bergeijk is er juist van overtuigd dat dit contact met de burger - te realiseren door de schaal die Bergeijk nu heeft – essentieel is bij het samen met de burgers blijven oppakken van de ambities en het aangaan van diverse uitdagingen. De ambitie zelfstandig te willen blijven brengt op sommige thema’s opgaven en uitdagingen met zich mee. Bijvoorbeeld kijkend naar de transities rond de gemeentelijke taken op het sociale domein en rond de komst van de Omgevingswet. Deze vragen om een grotere en andere inzet van bestuur, ambtenaren én inwoners. Het behoud van de financiële kracht van de gemeente Bergeijk staat er financieel solide voor. Maar om aan alle ambities en opgaven te kunnen voldoen, is het belangrijk als gemeente financieel krachtig te blijven.

Het behoud van de financiële kracht van de gemeente is cruciaal voor het op peil houden van het voorzieningenniveau, maar ook cruciaal voor het blijven van een

Perspectievennota 2022-2025

35

zelfstandige gemeente. Er ligt een opgave in het zo optimaal mogelijk beheren en benutten van de binnen Bergeijk bestaande stille reserves. Bergeijk heeft op dit punt inmiddels een eigen visie ontwikkeld. Het omgaan met regionale bestuurlijke ontwikkelingen Bergeijk heeft een sterke ambitie zelfstandig te willen blijven. Het omgaan met opgaven en uitdagingen vanuit die wens vraagt alleen daarom al om een sterke regionale strategie. De regio is in ontwikkeling, zowel op het niveau van de Kempen als op het niveau van de Metropoolregio Eindhoven. Gemeenten in de regio denken na over hun bestuurlijke toekomst, nieuwe samenwerkingen doen hun intrede en de samenwerkingen binnen de Kempen (GRSK, Kempencommissie) en de Metropoolregio wordt heroverwogen. Daarnaast bestaat er in de regio een beeld van Bergeijk als een gemeente met van oudsher een relatief gesloten en defensieve houding richting de regio. De geschetste ontwikkelingen en de niet altijd voor toekomstige samenwerking constructieve beeldvorming vragen om een sterke visie op de rol van Bergeijk in de regio. Economie en werkgelegenheid Bergeijk en de regio zitten economisch gezien in de lift en de werkloosheid is laag. Wel is de structuur van de economie aan het veranderen en is sprake van urbanisatie. Dit heeft onder andere gevolgen voor de woningmarkt, de arbeidsmarkt en de positie daarop van de inwoners van Bergeijk.

Daarnaast stellen deze ontwikkelingen eisen aan de bereikbaarheid en digitale infrastructuur van Bergeijk. Op deze gebieden ligt de komende jaren een continue opgave om zo goed mogelijk te blijven profiteren van en bijdragen aan de regionale economische ontwikkeling. Transitie gemeentelijke organisatie De kracht van Bergeijk zit in de gemeenschap. Binnen de gemeente leeft de ambitie om waar mogelijk gebruik te maken van deze kracht. Dit vereist een faciliterend gemeentebestuur en een faciliterende organisatie die de gemeenschap nog meer in zijn kracht zet. Ook van de raad wordt een actuele visie verwacht op deze relatie tussen gemeente en inwoners. Ga actief met de gemeenschap in gesprek wat leefbaarheid betekent. Bouw daarnaast, onder andere door het ontwikkelprogramma ambtenaar 3.0, verder aan een gemeentelijke organisatie met een zelfde faciliterende houding.

Perspectievennota 2022-2025

36

Bijlage 2: Uitwerking coalitieakkoord CDA – VVD 2018-2022 “Samen doen!” 1. Zorgen voor levendige kernen

-

-

Kernen: Samen met kern- en dorpsraden wordt per kern een dorpsvisie opgesteld. Hierin worden de uitdagingen en kansen om de leefbaarheid naar een hoger niveau te brengen in kaart gebracht. Door intensief samen te werken, houden wij onze openbare voorzieningen (scholen, gemeenschapshuizen en sportaccommodaties) op peil. Eigen initiatieven die onze kernen aantrekkelijker en levendiger maken, worden ondersteund. Wij blijven investeren in gemeenschapshuizen. Er is ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Belanghebbende partijen betrekken we actief bij de ontwikkeling van plannen en de uitwerking van de omgevingswet. Verenigingen: Verenigingen kunnen rekenen op ondersteuning van de gemeente via TUOB. Ook bieden wij ondersteuning bij het faciliteren van sporten voor mensen met een beperking. Zelfwerkzaamheid van verenigingen en gemeenschapshuizen wordt beloond. We schaffen leges voor evenementen georganiseerd door verenigingen af. Verenigingen en gemeenschapshuizen kunnen door betrokkenheid en zelfwerkzaamheid van leden en inwoners worden beloond, TUOB zetten we voort. Cultuur: Wij investeren in de Kattendans. Het sociale en culturele centrum met unieke theaterzaal moet behouden blijven voor een zo breed mogelijk publiek. Wij willen verenigingen en gebruikers betrekken bij het ontwikkelen van de moderniserings- en uitbreidingsplannen.

-

Wonen: In alle kernen moet er nieuwbouw gerealiseerd worden voor jong en oud. Er is aandacht voor een goede spreiding van woningen en voor diversiteit, duurzaamheid en verschillende woonbehoeften in alle kernen: Er is ruimte voor innovatieve woonvormen zoals woon-zorg initiatieven en “tiny houses”. We hebben extra aandacht voor duurzaam bouwen. Gezien de veranderingen in de woningmarkt willen we de woonvisie aanpakken en actualiseren. Het beleid laten we aansluiten bij de woonwensen van deze tijd.

-

Onderwijs: In elke kern zorgen we voor een basisschool die bij de tijd is. Hier is kinderopvang en peuterwerk beschikbaar. De gebouwen van de scholen op ’t Hof zijn niet meer op orde. Dit is het moment om te beoordelen hoe het gebouw kan voldoen aan de moderne behoeften van onderwijs. We staan achter de ontwikkeling van een Integraal Kind Centrum. Samen met de partners werken we aan de ontwikkeling hiervan. Jongeren-, cultuur-, muziek- en sportcoaches worden ingezet zodat in iedere kern en bij alle scholen een breed aanbod voor talentontwikkeling bestaat. We voeren een haalbaarheidsonderzoek uit voor een MFA in Riethoven.

-

Jeugd: Om Bergeijk leefbaar te houden is het van groot belang dat jongeren in de gemeente kunnen en willen blijven wonen. Hiervoor zijn een modern theater, woningen voor starters, ondersteuning van verenigingen, een levendig centrum en een goede fiets- en OV-verbinding belangrijk. Jeugdigen worden ondersteund bij initiatieven voor hun vrijetijdsbesteding. Voorkomen is beter dan genezen, we willen dat de gemeente met maatschappelijke partners samenwerkt aan preventieve en innovatieve jeugdhulp. De samenwerking tussen basisscholen, huisartsen en lokale ondersteuningsteams wordt versterkt.

-

Perspectievennota 2022-2025

37

-

-

-

De gemeente werkt samen met maatschappelijke partners aan een ‘zorgplan van aanpak’ zodat jeugdhulp geborgd is, ook als jongeren ouder dan 18 jaar zijn. Ruimte voor innovatie. Er komt een gerichte aanpak die zich richt op de weerbaarheid van jongeren. Goede Zorg in je eigen dorp De afgelopen jaren is er een stevige basis gelegd voor goede zorg aan inwoners van Bergeijk. In de kernen zijn lokale ondersteuningsteams actief. Iedere kern heeft een dorpsondersteuner en er zijn diverse (inloop)activiteiten en zorginitiatieven op poten gezet. Maatwerk, preventie, innovatieve projecten en laagdrempeligheid bij een hulpvraag zijn belangrijke speerpunten. De sterke basis die in de gemeente Bergeijk is gelegd willen we versterken en verbeteren. Zo kunnen we op een eigentijdse en een toekomstbestendige manier inwoners dicht bij huis zorg bieden. Dorpsondersteuners en professionals hebben oog voor eenzaamheid. Middelen voor sociaal domein worden gereserveerd voor dit doel, geld voor de zorg gaat ook daadwerkelijk naar de zorg. Inwoners kunnen voorstellen doen om zelf zorg te organiseren. We geven ze het ‘recht om uit te dagen’. Hierbij kan het gaan om preventie en professionele zorg als alternatief voor bestaande geboden zorg door de gemeente. Succesvolle voorbeelden: zorg in eigen dorp / zelfhulpgroepen / inloopactiviteiten / gezonde eetprojecten.

Voor degenen die afhankelijk zijn van professionele hulp zoeken we een passende oplossing. Niemand zou in armoede moeten leven. Maatschappelijke partners en vrijwilligersorganisaties worden bij elkaar gebracht om een integraal plan te maken op het gebied van preventie en bestrijding van armoede in Bergeijk. Arbeidsparticipatie We gaan mensen die graag willen werken, maar door omstandigheden of regelgeving niet kunnen of mogen werken, ondersteunen. Dat doen we door het vinden van een passende arbeidsplek of vrijwilligerswerk. Iedereen moet kunnen meedoen.

2. Een toekomstbestendige omgeving

-

-

-

Duurzaamheid Klimaatverandering, energietransitie en een duurzame economie zijn belangrijke thema’s waar we ook lokaal actief stappen in willen zetten. We zien een belangrijke rol weggelegd voor het lokaal bestuur om te komen tot een duurzame gemeente, zowel op grote als op kleine schaal. De gemeente investeert in duurzaamheid, stimuleert initiatieven van ondernemers en inwoners en heeft een belangrijke voorbeeldfunctie als het gaat om de eigen gebouwen, accommodaties en straatverlichting. Er wordt een energievisie opgesteld. Hierin worden ruimtelijke mogelijkheden voor grootschalige projecten in kaart gebracht en omgezet in concrete plannen. Bijvoorbeeld zonneweides of windmolens. Het uitgangspunt is dat er met inwoners en bedrijven samengewerkt wordt. Er wordt geïnvesteerd in het energieneutraal maken van gemeentelijke gebouwen, accommodaties en omzetten naar LED-straatverlichting. We richten een fonds op dat als vliegwiel dient om investeringen in duurzaamheid te stimuleren. Het rendement van de investering vloeit terug in het fonds. De opbrengsten dienen voor investeringen in verduurzaming van de gemeente Bergeijk. Zo ontstaat een langdurige cyclus om doelstellingen op het gebied van duurzaamheid te realiseren. Zowel voor gemeentelijke eigendommen (gebouwen, verlichting, openbare ruimte) als voor ondernemers en inwoners.

Denk daarbij bijvoorbeeld aan de gezamenlijke realisatie van zonneweides of de verduurzaming van bedrijfsprocessen. De gemeente is co-financier. De gemeente brengt inwoners en ondernemers samen. Zij informeert, enthousiasmeert en subsidieert om te komen tot een duurzame gemeente. Het zelf opwekken van energie, gezamenlijke warmtebronnen gebruiken, streven naar gasloos leven en het besparen van energie wordt gestimuleerd door middel van subsidies, informatieverstrekking en ondersteuning vanuit de gemeente.

Perspectievennota 2022-2025

38

-

-

-

-

-

Bergeijk beter bereikbaar Een goede bereikbaarheid is van groot belang voor onze inwoners en het bedrijfsleven, zodat Bergeijk veilig, levendig en aantrekkelijk blijft. Zo blijven we een toekomstbestendige gemeente; zowel voor fietsers, auto’s als vrachtverkeer. We zorgen voor goede (fiets)verbindingen tussen alle kernen, maar ook met de buurgemeenten en het stedelijk gebied. De plannen voor de aanleg van de Noordelijke Randweg en de N69 zullen deze periode uitgevoerd worden. We hebben de ambitie om fors te investeren in fietspaden, niet alleen tussen de kernen maar ook in een snelle fietsverbinding met het stedelijk gebied. Zo kunnen inwoners van Bergeijk veilig en op een duurzame en snelle manier richting Eindhoven. Er wordt een nieuw fietspad gerealiseerd tussen de Weebosch en Luyksgestel. Tussen Westerhoven – Riethoven komt er een nieuw fietspad. De kern Riethoven – Waalre wordt middels een fietspad veilig met elkaar verbonden. Bij onderhoud van fietspaden willen we onmiddellijk de paden, daar waar het nodig is, verbreden. Kinderen moeten veilig naar school en verenigingen kunnen. We zorgen voor verkeersveilige routes van en naar scholen en verenigingen. We leggen een snelle duurzame fietsverbinding tussen Bergeijk en het stedelijk gebied aan. Bij realisatie van deze snelle fietsverbinding streven we naar een groene variant.

Zo kan Bergeijk extra toeristen trekken vanuit het stedelijk gebied en kunnen inwoners op een snelle en duurzame manier door het groen naar de stad. Door aanleg van de Noordelijke randweg en de N69, houden we Bergeijk goed bereikbaar. Eindhoven Airport hoort bij een goede infrastructuur. Bergeijk wil in gesprek blijven en zich inzetten om geluidshinder en uitstoot te beperken. Daarbij houden we oog voor het economisch belang. Natuur, recreatie, toerisme, een buitengebied in balans: Gemeente Bergeijk heeft een groot oppervlak buitengebied met een enorme veelzijdigheid aan functies. Natuur, recreatie, toerisme, energie, wonen, zorg en bedrijvigheid zijn nauw met elkaar verweven. We werken samen met alle betrokken partijen aan een vitaal en aantrekkelijk buitengebied. Agrarische ondernemers willen we ontwikkelingskansen bieden. Hierbij worden geen concessies aan de volksgezondheid gedaan. We bieden ruimte aan nieuwe initiatieven voor vrijkomende agrarische gebouwen om tot omvorming te komen. Balans tussen ondernemerschap, omgevingskwaliteit leefbare kernen en landelijk gebied is hierbij het uitgangspunt. Initiatieven die gericht zijn op verduurzaming van de agrarische sector steunen we. We staan voor een duurzaam pachtbeleid en hebben oog voor milieu, biodiversiteit en pachters. We investeren in de promotie van Bergeijk.

Bedrijvigheid en werkgelegenheid: Gemeente Bergeijk heeft een uitstekende uitgangspositie in de Brainportregio mede dankzij het Kempisch bedrijvenpark en een sterke maakindustrie. Bedrijvigheid en werkgelegenheid leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid van onze kernen. Ook zijn recreatie en toerisme belangrijke pijlers en kent Bergeijk een grote diversiteit aan bedrijven. Ondernemerschap wordt gewaardeerd, er is ruimte voor nieuwe vestigingsmogelijkheden en kennisdeling. We investeren in een levendig centrum met een aantrekkelijke uitstraling. Er is voldoende parkeergelegenheid. Bij het ontwikkelen van detailhandel is de concentratiegedachte en de centrumvisie leidend. We bieden voldoende ruimte voor bedrijven om zich te vestigen in de gemeente door uitbreiding van bedrijventerreinen. Regionale economische samenwerking op het gebied van toerisme, recreatie en economie wordt bevorderd.

3. Betrokken bestuur, dichtbij Bergeijk blijft een zelfstandige gemeente De gemeente Bergeijk heeft de juiste schaalgrootte om de opgaven en gemeentelijke taken goed te volbrengen. De gemeente staat dicht bij inwoners zodat er nauw samengewerkt kan worden met hen. Er ruimte is voor maatwerk en particuliere initiatieven. De gemeente is vooral een gemeenschap en sterk doordat inwoners, verenigingen, clubs en maatschappelijke instellingen worden ondersteund en aangemoedigd initiatieven te ontplooien. De lokale gemeenschap willen we versterken door een kleine afstand tussen inwoners en bestuur. Perspectievennota 2022-2025

39

Samen met buurgemeenten optimaliseren we de samenwerking om gezamenlijke uitdagingen in de regio voortvarend op te pakken. ISD, WVK, GGD, ODZOB, MRE, Veiligheidsregio, Brainport en Politie zijn belangrijke partners om gemeente-overstijgende taken uit te voeren. Denk hierbij aan uitdagingen die niet stoppen bij onze gemeentegrens of waarvoor de kennis te specifiek is voor maar één gemeente. Wat we alleen kunnen, doen we alleen; voor gemeente-overstijgende zaken zoeken we actief de samenwerking.

-

Financiën: Bergeijk is financieel gezond en dat willen we zo houden. Structurele uitgaven dekken we met structurele inkomsten. We gaan op een bewuste duurzame manier om met onze stille reserves. Geen belastingverhoging indien dit niet noodzakelijk is. Handhaving, veiligheid Inwoners in gemeente Bergeijk moeten zich veilig kunnen voelen in hun eigen buurt. Veiligheid is een gezamenlijke inspanning, de gemeente werkt samen met inwoners aan een veilige leefomgeving. Bergeijk, 26 april 2018

Perspectievennota 2022-2025

40

Bijlage 3: Brief provincie begrotingscirculaire 2021 Aan de raden van de gemeenten in de provincie Noord-Brabant Onderwerp Begrotingscirculaire 2021 Geachte raadsleden, Brabantlaan 1 Jaarlijks geven wij u in een begrotingscirculaire, vanuit onze wettelijke taak als financieel toezichthouder, informatie die voor uw begroting van belang is. Het is belangrijk om deze informatie te betrekken bij de kaderstelling en het vaststellen van uw begroting 2022. Deels zijn deze onderwerpen financieeltechnisch van aard en daarmee wellicht meer voor het college bestemd. Een afschrift van deze circulaire hebben wij daarom aan uw college gestuurd. Wij attenderen u ook op onze brief over uw begroting 2021, waarin eventueel specifieke aandachtspunten voor u opgenomen zijn. U heeft de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Ieder jaar besluiten wij, op grond van artikel 203 van de Gemeentewet, voor 1 januari of uw gemeente voor het komende begrotingsjaar onder repressief of preventief toezicht valt. De financieel toezichthouder helpt gemeenten bij het bevorderen van een gezonde financiële huishouding, waarbij respect voor de eigen verantwoordelijkheid van besturen het uitgangspunt is.

Financieel toezicht is dan ook een wezenlijk onderdeel van de “checks en balances” binnen het openbaar bestuur en draagt hiermee bij aan het voorkomen dat een gemeente niet meer in staat is financiële tekorten zelf op te lossen. Uitgangspunt voor de beoordeling van uw begroting 2022 is ons Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 Gemeenten (GTK) die u in 2019 van ons heeft ontvangen. In het GTK, voor het eerst toegepast bij de begroting 2020, vindt u onder andere: - Welke vormen van toezicht zijn er? Welke wet- en regelgeving worden gehanteerd bij het toezicht? - Wat betekent structureel en reëel evenwicht? - Waar kijken we naar als we beoordelen of uw begroting en meerjarenraming structureel en reëel in evenwicht is? Actuele onderwerpen Herijking gemeentefonds/verdelingssystematiek Op 2 februari 2021 is het voorstel voor de nieuwe integrale verdeling van het gemeentefonds (inclusief onderdeel Beschermd Wonen) openbaar gemaakt. Deze publicatie riep bij gemeenten, met name bij de voordeel-gemeenten, de vraag op of er bij de begroting 2022 in de meerjarenraming 2023-2025 al geanticipeerd mag worden op de te verwachten uitkomsten. De fondsbeheerders van het gemeentefonds (de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris van Financiën) hebben dit voorstel ter advisering voorgelegd aan de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

Direct na publicatie bleek dat er grote regionale verschillen waren in de (nadelige) herverdeeleffecten. Zo gaan de gemeenten in de noordelijke provincies, maar ook in de provincie Limburg, er in het algemeen flink op achteruit. Maar ook in de andere provincies zijn er individuele gemeenten die er flink op achteruit gaan. Die nadelige herverdeeleffecten lijken niet in alle gevallen logisch te verklaren. Een storm van protesten brak los bij de nadeelgemeenten. Inmiddels heeft de ROB ook laten weten nog veel vragen te hebben over het voorstel. Op liefst 25 punten vraagt de ROB het ministerie van BZK om nadere toelichting voordat een advies afgegeven kan worden. De adviesraad zet zowel vraagtekens bij de onderbouwing als bij de uitkomsten van het voorstel. Of de voorgenomen herijking van het gemeentefonds in deze vorm doorgaat is daarmee nog lang niet zeker. Na ontvangst van het advies van de ROB start de consultatie van gemeenten en zal ook actualisatie naar een definitieve stand plaatsvinden. De voorgestelde herijking leidt zonder meer tot herverdeeleffecten en Perspectievennota 2022-2025

41

daarmee tot gemeenten die voordeel en gemeenten die nadeel ondervinden. Voor sommige gemeenten zijn die voorlopige effecten zeer fors. Het voorstel is om de herverdeeleffecten te spreiden over een aantal jaren en daarbij het gebruikelijke ingroeipad van € 15 per inwoner per jaar te hanteren. Het maximale herverdeeleffect geldt voor zowel voor- als nadeelgemeenten. Omdat het sociaal domein nog in beweging is, wordt tevens een evaluatie na vier jaar ingebouwd. Deze herijking is door het huidige kabinet geplaatst in een breder perspectief van financiële en bestuurlijke verhoudingen en de financiële positie van gemeenten. Naast de verdeling en de omvang van het gemeentefonds zijn ook de nog lopende gesprekken met gemeenten over onder andere de toereikendheid van de financiering van de jeugdzorg daarbij van belang. Dat geldt ook voor de verruiming en modernisering van het gemeentelijk belastinggebied en de evaluatie van de normeringssystematiek. Daarover moet het volgende kabinet besluiten. De besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling wordt ook overgelaten aan het volgende kabinet en daardoor is de voorgestelde invoeringsdatum verschoven naar 1 januari 2023. De formatie van een nieuw kabinet verloopt ook niet zo (voor)spoedig als gehoopt.

De kans dat er in de komende meicirculaire duidelijkheid wordt gegeven over de herijking van het gemeentefonds en verruiming van de omvang van het gemeentefonds achten wij zeer klein. Er is ook nog geen enkele garantie dat de komende septembercirculaire die gewenste duidelijkheid wel gaat geven. Het is daarom op dit moment zeer voorbarig om te anticiperen op herverdeeleffecten en verruiming van de omvang van het gemeentefonds. Wij beoordelen bij de begroting 2022 of de algemene uitkering uit het gemeentefonds is geraamd op basis van reële uitgangspunten en op basis van de meicirculaire of de septembercirculaire. Ramingen op basis van bijvoorbeeld adviezen, rapporten, moties of eigen aannames vallen niet onder het begrip reële uitgangspunten. Wanneer er na het publiceren van de septembercirculaire, maar in ieder geval voor vaststelling van uw begroting 2022, toch officiële berichtgeving (inclusief bijbehorende cijfermatige uitwerking) komt van het ministerie van BZK over het gemeentefonds, dan laten wij u weten of wij dit kunnen betrekken bij ons oordeel over uw begroting 2022. Sociaal Domein Bij ons onderzoek van de begroting 2021 is gebleken dat het merendeel van de gemeenten verregaande maatregelen hebben getroffen om tot een structureel en reëel sluitende begroting te komen. Het merendeel van deze maatregelen liggen in het sociaal domein.

Veel gemeenten ramen de taken (inclusief de te nemen maatregelen) reëel. Hierdoor is het zichtbaar geworden dat de inkomsten vanuit het Rijk de kosten in het sociaal domein vaak niet meer compenseren en er tekorten ontstaan bij gemeenten. Het onderzoeksbureau AEF (Andersson Elffers Felix) heeft in 2020 een onderzoek uitgevoerd naar de financiële tekorten in de jeugdzorg. De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat gemeenten in een paar jaar tijd na de decentralisatie fors meer zijn gaan uitgeven aan jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Besluitvorming over een structurele oplossing in termen van benodigd budget en aanpassing in het stelsel voor de uitvoering van de Jeugdwet vanaf 2022 zal aan een volgend kabinet zijn. De resultaten van het onderzoek dienen als inbreng voor de kabinetsformatie. De uitkomsten van het onderzoek zijn zwaarwegend. Dit in het licht van de jeugdhulpplicht van gemeenten en de noodzaak van structureel sluitende begrotingen. Het is echter ook hier nog te prematuur om te anticiperen op de besluitvorming over de financiële effecten van het onderzoek jeugdzorg door het volgende kabinet. Ook de € 613 miljoen die het kabinet onlangs voor 2021 extra beschikbaar stelt om acute problemen in de jeugdzorg op te lossen geeft helaas op dit moment nog onvoldoende zicht op een structurele oplossing.

De extra middelen zijn namelijk nadrukkelijk alleen voor 2021 en incidenteel. Nogmaals is in het overleg tussen het ministerie van VWS en de VNG afgesproken dat het nieuwe kabinet over extra structureel budget moet besluiten. Alleen ramingen op basis van de meicirculaire of septembercirculaire, of andere officiële berichtgeving (inclusief bijbehorende cijfermatige uitwerking) door het ministerie van BZK, merken wij aan als reëel. Een eigen aanname of een geraamde claim op het Rijk in de tekorten jeugdzorg en/of Wmo zullen wij negatief bijstellen op de structurele begrotingssaldi.

Perspectievennota 2022-2025

42

Bij het onderzoek van de begroting 2021 zien wij dat ook de uitgaven voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) sterk toenemen. Oorzaak voor de toename is de invoering van het abonnementstarief en de vergrijzing. De groei van de vraag naar Wmo-ondersteuning zet de financiële mogelijkheden van gemeenten onder druk. Wij verwachten hier opnieuw tekorten. Voor de beoordeling van de begroting 2022 omtrent het sociaal domein blijven vooralsnog de richtlijnen van vorig jaar (begroting 2021) voor de begroting 2022 van kracht en deze zijn: - Voor de jaren 2023 tot en met 2025 kan door de gemeente een stelpost ‘Uitkomst onderzoek jeugdzorg’ geraamd worden: per gemeente naar rato van de € 300 miljoen per jaar. - Deze stelpost ‘Uitkomst onderzoek jeugdzorg’ kan als structureel opgenomen worden. - Voorwaarde is dat daarnaast gemeente tevens zelf maatregelen neemt in het kader van de transformatie rondom jeugdzorg en Wmo mede gericht op beheersing van de kosten. Als toezichthouder beoordelen wij of de ramingen als ook de taakstellingen (zie onder Taakstellingen) in de begroting en meerjarenraming voor het sociaal domein reëel zijn en welke risico’s gemeenten lopen. Daarbij betrekken wij tenminste de realisatie van de laatste jaarrekeningen, de verwachte realisatie voor het jaar 2021 en de verslagen van de accountant.

Covid-19 Het is zeer ongewis wat de financiële effecten van de corona-crisis (onderzoek in opdracht van de VNG) zijn op de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025. Toch vragen wij u de financiële effecten van de corona-crisis zo goed mogelijk in beeld te brengen. De meest voorkomende situaties zijn: - U houdt in de begroting en meerjarenraming geen rekening met de corona-crisis c.q. u raamt de financiële gevolgen van de corona-crisis budgettair neutraal. - De financiële effecten van de corona-crisis zijn door u niet (goed) in te schatten of u gaat ervan uit dat het Rijk de financiële gevolgen van de corona-crisis (grotendeels) compenseert. U verwerkt dan eventuele werkelijke financiële gevolgen bij tussentijdse rapportages en op jaarrekeningbasis. Wij verwachten dat u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een inschatting maakt welke financiële risico’s uw gemeente loopt. - U houdt in de begroting en meerjarenraming rekening met incidentele en/of structurele baten en lasten. - U schat zo reëel als mogelijk de financiële gevolgen van de coronacrisis in, waarbij u aangeeft wat incidentele en wat structurele baten en lasten zijn.