CConstaterende datBergeijk
Koppel je AI →
Document · PDF

DEF programmabegroting 2027 - 2030

Commissie Algemene Bestuurlijke Zaken 13 oktober 2026, gemeente BergeijkBij agendapunt: Programmabegroting 2027 – 203056.735 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 7

Dit is vooral gerelateerd aangehouden. Het bedrag komt daarmee uit op | aan het gebruik in het verleden van zinkassen op circa € 812.000. | wegen (en bermen). Een gedeelte van met name onze wegen en bermen buiten de kom zijn zinkas- Jeugdhulp | senverdacht. Op zinkassenverdachte wegen moet Het risico wordt ingeschat op € 150.000. De vol- | per definitie vooraf onderzoek plaatsvinden en op gende risico's worden onderkend: Wijzigingen als | veel van die wegen en bermen is een zinkassen gerelateerde verontreiniging homogeen of 72 73 heterogeen aanwezig. Ook bij de uitvoering van reguliere onderhoudswerkzaamheden is dit een reëel risico geworden, waarvan de extra kosten niet vooraf zijn in te schatten. Voor dit risico ne- men we een bedrag op van € 350.000. Nadeelcompensatie actualisering bestemmings- plannen Inwoners kunnen bij (de actualisatie van) bestem- mingsplannen een beroep doen op nadeelcom- pensatie. Bij particuliere initiatieven is het uit- gangspunt dat het risico op planschade middels een overeenkomst bij de betreffende ontwikkelaar wordt gelegd. Voor de gemeentelijke grondexploi- taties wordt hiervoor verwezen naar de paragraaf grondbeleid. De omvang handhaven we op € 100.000. Toeristenbelasting De toeristenbelasting in de gemeente is geba- seerd op de Kurtax. Deze is gekoppeld aan de omzet van bedrijven die toeristenbelasting moeten afdragen in de gemeente.

Indien de omzet van deze bedrijven tegenvalt, zal ook de inkomsten voor de toeristenbelasting lager zijn. Als risico wordt een percentage van 5% van de inkomsten uit de toeristenbelasting opgenomen namelijk € 75.000. Wachtgeld Indien een bestuurder vertrekt, kan aanspraak ge- maakt worden op wachtgeld. In dat geval dienen we de vertrekkende bestuurders te voorzien van wachtgeld voor maximaal drie (3) jaar en twee (2) maanden. Voor de risicoparagraaf wordt het be- drag van het wachtgeld voor één (1) fte bestuur- der aangehouden. Hierbij wordt het bedrag van de jaarstukken 2025 voor de vorming van de voorzie- ning aangehouden, namelijk € 440.000. APPA pensioenfonds De commissie BBV heeft in december 2025 een stellige uitspraak gedaan waarbij de pensioenen qua waardering gelijk worden gesteld aan de prognose op basis van het benodigd vermogen op 1 januari 2025 op basis van inkoop Wtp bij het ABP. Dit bedrag dient jaarlijks herzien te worden tot het moment van overdracht aan het ABP welke momenteel voorzien is op 1 januari 2028. De voorziening in de jaarrekening is op basis van deze stellige uitspraak gewaardeerd. Als gevolg van jaarlijkse herziening is het mogelijk dat de be- nodigde bedragen van de waardeover dracht naar het ABP per 1 januari 2025 fluctueren. De om- vang van de voorziening wordt bijvoorbeeld be- paald door de hoogte van de rente.

De hogere rente betekend een lagere benodigde voorziening hetgeen zorgt voor een vrijval uit de voorziening. Een lagere rente heeft een tegenovergesteld ef fect. Informatiebeveiliging, datalekken en cyberaanval- len Gemeenten gebruiken voor de uitvoering van hun taken over het brede spectrum van beleidsterrei- nen diverse mogelijkheden van informatie-uitwis- seling, zowel onderling als met diverse keten-part- ners. Het is daarbij van belang dat gegevens be- schikbaar en betrouwbaar zijn. Daarnaast mag in- formatie alleen voor bevoegden inzichtelijk zijn. De beveiliging van informatie moet daarom pro- fessioneel georganiseerd worden. Door het bevei- ligen van de informatievoorziening verlagen wij als gemeente het risico op beveiligingsincidenten en beperken wij de mogelijk negatieve impact van dergelijke incidenten op privacy en de gemeente- lijke informatie. Om de risico’s te beperken zijn beheermaatregelen genomen zoals: Een jaarlijkse audit op de ICT omgeving van de Kempengemeenten. Met een Third Part Medede- ling (verder: ‘TPM’) wordt een onafhankelijk oor- deel afgegeven over de betrouwbaarheid van de geïmplementeerde beheersmaatregelen rondom de ICT-diensten die SSC De Kempen aan De Kempengemeenten levert en het uitvoeren van een PEN-test, om de robuustheid van de sys- temen op dat moment te beoordelen.

Daarnaast is de gemeente en onze gemeentelijke netwerkbeheerder, SSC de Kempen, aangesloten bij de InformatieBeveiligingsDienst (verder: ‘IBD’), onderdeel van de (Vereniging van Nederlandse Gemeenten (verder: ‘VNG’). Vanuit de IBD wor- den wij geadviseerd over te nemen maatregelen. Ondanks de aandacht voor informatiebeveiliging en het inzetten van beheersmaatregelen blijven er altijd risico’s bestaan. Het is onmogelijk om alle beveiligingsincidenten te voorkomen. Mogelijke beveiligingsincidenten en daarmee ver- bonden risico’s zijn te verdelen in: Het niet beschikbaar hebben van de benodigde informatie(systemen) (aspect beschikbaarheid). Het uitvallen van een kernapplicatie voor bijvoor- beeld het verstrekken van paspoorten of het uitbe- talen van uitkeringen of subsidies, verstoort direct de bedrijfsprocessen, maar kan ook veel problemen brengen; Ongeautoriseerde toegang tot vertrouwelijke of geheime informatie (aspect vertrouwelijkheid). Wanneer onbevoegden toegang hebben tot ge- voelige informatie kan dat verstrekkende gevolgen hebben. Zo kan de privacy van personen worden aangetast, maar er zou ook gevoelige informatie rondom grondposities kunnen uitlekken. Het kan in bepaalde gevallen zelfs leiden tot fysieke ri- sico’s wanneer bijvoorbeeld via internet pompen, sluizen of gemalen gehackt worden en Onjuiste of onvolledige informatie (aspect integri- teit).

Wanneer in administraties of basisregistra- ties onjuiste gegevens staan, kan dat leiden tot di- verse problemen en fouten, bijvoorbeeld foutieve uitbetalingen. De komst van de AVG heeft geleid tot een ver- | wordt hiervoor een risico opgenomen van € sterking en uitbreiding van de privacy-rechten van | 300.000. inwoners. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid de | Grondexploitaties privacy van haar inwoners te borgen. | Het risico met betrekking tot de grondexploitaties Beveiligings- en privacy-incidenten brengen voor | is niet meer opgenomen in deze paragraaf. De ri- gemeenten het risico op imagoschade en financi- | sico’s zijn onderdeel van het gemeentelijk grond- ele schade met zich mee. Indien een van deze za- | beleid en worden individueel afgedekt door de al- ken zich voordoet, kan de schade groot zijn, waar- | gemene reserve grondexploitatie. bij ook een boete vanuit de autoriteit persoonsge- gevens (verder: ‘AP’) uitgedeeld kan worden. Op basis van de in het verleden uitgedeelde boetes Onderlinge relatie | wanneer deze zich voordoen. Met ingang van Onderdeel van de programmabegroting is het | deze begroting wordt een onderscheid gemaakt weerstandsvermogen en de risicobeheersing. | tussen het incidentele en structurele weerstands- Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt in welke mate de | vermogen.

Deze zijn beiden toegevoegd, waarbij gemeente de ingeschatte risico’s kan opvangen, | tevens een analyse is toegevoegd. Bedragen x 1.000 Incidenteel weerstandvermogen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene reserve stand 1-1 | 16.932 | 16.932 | 16.932 | 16.932 Incidenteel begrotingssaldo | -2.265 | -214 | -514 | -968 Incidentele risico's | 1.190 | 1.190 | 1.190 | 1.190 Ideale bandbreedte | > 1,4 | > 1,4 | > 1,4 | > 1,4 Incidenteel weerstandvermogen | 12,33 | 14,05 | 13,80 | 13,42 Minimaal benodigde weerstandcapaciteit | 1.190 | 1.190 | 1.190 | 1.190 De gemeente Bergeijk is in staat om de inciden- | eventuele negatieve saldi bij de jaarstukken wor- tele risico's op te vangen als deze zich in enig jaar | den opgevangen als deze zich voordoen. Tot slot allemaal tegelijk voordoen. De ratio is in alle jaren | is de gemeente Bergeijk in staat om eventuele boven 12 en daarmee zeer sterk. Voor nu is de al- | structurele tekorten af te dekken met de inzet van gemene reserve van voldoende omvang om ook | de algemene reserve op basis van de 10% regel. naar de toekomst toe een verhoging van inciden- tele risico's op te vangen.

Daarnaast kunnen Bedragen x 1.000 Structureel weerstandvermogen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onbenutte belastingcapaciteit | 3.043 | 2.875 | 2.691 | 2.518 Onvoorzien structureel | 25 | 25 | 25 | 25 Structureel begrotingssaldo | 132 | -1.216 | -693 | 718 Structurele risico's | 1.037 | 1.023 | 1.050 | 1.084 Ideale bandbreedte | > 1,4 | > 1,4 | > 1,4 | > 1,4 Structureel weerstandvermogen | 3,09 | 1,65 | 1,93 | 3,01 Minimaal benodigde weerstandscapaciteit | 1.037 | 1.023 | 1.050 | 1.084 De gemeente Bergeijk is niet in staat om alle | het begrotingssaldo, moeten bezuinigen of aan- structurele risico's op te vangen indien die zich | spraak maken op de onbenutte belastingcapaciteit gelijktijdig voordoen, ondanks de positieve ratio | om een structureel sluitende begroting aan te van het weerstandsvermogen. Dit kan veranderen | aanbieden. op het moment dat mutaties leiden tot een aan- passing van het begrotingssaldo. In het geval zal | In onderstaand overzicht is het begrotingssaldo de gemeente als alle structurele risico's zich voor- | ten opzichte van de structurele risico’s weergege- doen, en verder geen wijzigingen plaatsvinden in | ven: 74 Bedragen x 1.000 Tekort/overschot t.o.v.

structureel begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel begrotingssaldo | 132 | -1.216 | -693 | 718 Structurele risico's | 1.037 | 1.023 | 1.050 | 1.084 Tekort/overschot (- = tekort) | -905 | -2.239 | -1.743 | -366 Kengetallen In de begroting worden een aantal financiële ken- | zijn enerzijds bedoeld om de financiële positie in- getallen opgenomen. Naast de kengetallen wordt | zichtelijker te maken. Anderzijds zijn de kengetal- een beoordeling van de onderlinge verhouding | len bedoeld om gemeenten met elkaar te vergelij- van de kengetallen in relatie tot de financiële posi- | ken. tie opgenomen.

De kengetallen en beoordeling Beoordeling Bergeijk Begrotingsjaar Bij ultimo jaar | Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bandbreedte | (2027) Cat A < 90% Netto schuldquote | 98% | 102% | 102% | 106% | Cat B >90 <130% Cat C > 130% | B Netto schuldquote | Cat A < 90% gecorrigeerd voor alle | 97% | 101% | 101% | 105% | Cat B >90 verstrekte leningen | <130% Cat C > 130% | B Cat A > 50% Solvabiliteitsratio | 37% | 36% | 36% | 33% | Cat B > 20 <50% Cat C < 20% | B Cat A >0% Structurele exploitatieruimte | 0% | -2% | -1% | 1% | Cat B 0% Cat C < 0% | A Cat A <20% Grondexploitatie | 4% | 3% | 5% | 6% | Cat B >20 <35% Cat C > 35% | A Cat A < 95% Belastingcapaciteit | 86% | 86% | 86% | 86% | Cat B >95 < 105% Cat C > 105% | A In de tabel wordt per kengetal aangegeven in | C = Onvoldoende welke categorie de gemeente Bergeijk zit. | Hierbij wordt enkel het kengetal in het begrotings- De categorieën bestaan uit: | jaar als waarde genomen voor de toekenning van A = Goed | de categorie. B = Voldoende 75 76 Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in de verhou- ding van de gemeentelijke schuldenlast ten op- zichte van de eigen middelen. Het geeft derhalve een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig.

De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarbo- ven de schuld af te bouwen. Gedurende alle jaren blijven we als gemeente binnen de B categorie. Dit heeft te maken met het feit dat we al rekening hebben gehouden dat nieuwe leningen noodzake- lijk zijn. Vooralsnog is er voldoende ruimte om, in- dien nodig deze leningen aan te trekken. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle ver- strekte leningen Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of deze allen worden terugbetaald, wordt dit kenge- tal zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden berekend. Zo wordt duidelijk wat het aan- deel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe la- ger deze percentages, hoe beter. Gedurende alle jaren blijven we als gemeente binnen de B cate- gorie. Dit heeft te maken met het feit dat we al re- kening hebben gehouden dat nieuwe leningen noodzakelijk zijn. Vooralsnog is er voldoende ruimte om, indien nodig deze leningen aan te trek- ken. Solvabiliteitsratio Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de ge- meente in staat is aan haar financiële verplichtin- gen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van Bergeijk. Dit cijfer geeft daardoor een soort toekomstvisie weer. Onder het solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percen- tage van het balanstotaal.

Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Op dit onderdeel scoren we in categorie B. Dit heeft met name te maken met de grote investeringen die in toekomst worden verwacht en invloed hier- van op het balanstotaal. In samenhang met de an- dere onderdelen is het nog niet nodig om actie hierop te ondernemen. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee te beoordelen welke structu- rele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daar- voor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, bete- kent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toe- voegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves). Het wordt in een percentage uitgedrukt. Voor de jaren 2027 en 2030 jaren is er een positief saldo. Hierdoor zijn aanpassingen in het financiële beleid nodig, om dit naar de toekomst toe te borgen. Een traject zal hiervoor worden opgezet. Kengetal grondexploitatie De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop.

Kenmer- kend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 10% of hoger wordt beschouwd als kwetsbaar. Op dit onderdeel scoren we in categorie A. Dit bete- kent dat de bestaande grondexploitaties geen groot risico vormen voor de gemeente. Belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het lan- delijk gemiddelde. Wanneer dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente meer inkom- sten uit belastingen zou kunnen verwerven. Of dit wel of niet gebeurt, is een beleidskeuze. Onder de woonlasten wordt verstaan de OZB, de rioolheffing en de reinigingsheffing (afvalstoffen- heffing) voor een woning met een gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belastingcapa- citeit wordt daarom berekend door de totale woon- lasten meerpersoonshuishoudens in jaar t te ver- gelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1. Dit wordt uitgedrukt in een percentage. Voor het begrotingsjaar 2027 is het percentage 86%. Hier- door zijn aanpassingen in het financiële beleid niet nodig. We zitten als gemeente onder het lan- delijk gemiddelde.

77 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Wettelijk kader Op grond van het Besluit Begroting en Verant- woording Provincies en Gemeenten moeten in de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen in ieder geval de volgende onderdelen worden vermeld: Onderdeel Op grond van De paragraaf bevat tenminste de volgende kapitaalgoederen: Wegen, riolering, water, groen en gebouwen. art. 12, lid 1 BBV Van deze kapitaalgoederen wordt aangegeven:  Het beleidskader;  De uit het beleidskader voortvloeiende financiële conse- quenties;  De vertaling van de financiële consequenties in de be- groting en de jaarrekening. art. 12, lid 2 BBV Wat willen wij bereiken? In de toekomstvisie van gemeente Bergeijk zijn di- verse uitgangspunten opgenomen die van toepas- sing zijn op het onderhoud van kapitaalgoederen, te weten: Als overheid ligt er een duidelijke voor- beeldfunctie om te investeren in duurzame ontwik- kelingen die aansluiten op het heden, zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen. De bouwstenen van het toekomstig leefklimaat zullen daarom herbruikbaar zijn met grondstoffen die gekenmerkt worden door een hoge mate van circulariteit. Het beheer van de kapitaalgoederen binnen de leefomgeving wordt gekenmerkt door een goede afstemming met de huidige behoeften. De inrichting zal veilig en klimaat robuust zijn.

De openbare ruimte zal flexibel inspelen op toekom- stige ontwikkelingen zoals het gebruik van her- nieuwbare energiebronnen. Dit alles met respect voor het dorpse karakter en haar groene struc- tuurelementen. Het huidige coalitieakkoord geeft ten aanzien van het onderhoud kapitaalgoederen de volgende aankno- pingspunten: - Het voorzieningenniveau blijft minimaal op het huidige peil; - Sportaccommodaties, gemeenschapshuizen en scholen blijven in alle kernen bestaan; - Zelfwerkzaamheid door verenigingen bij onderhoud en beheer van accommodaties wordt gestimuleerd door mid- del van TUOB; - De gemeente heeft een voorbeeldfunctie als het gaat om duurzaam werken, afvalverwerking en energiegebruik. De gemeenteraad heeft op 1 februari 2024 het be- leidsplan BORA IV (2024-2027) vastgesteld. Dit beleidsplan vormt de leidraad voor het Bergeijks streven naar verbetering en innovatie. In BORA IV streeft Bergeijk ernaar de leefbaarheid, duur- zaamheid en participatie in de gemeenschap te borgen en waar mogelijk te verbeteren of te ver- hogen. Met het oog op het verleden, waarbij het technisch beheer een score van 7 behaalde, wil Bergeijk nu een stap verder gaan en de FOCUS leggen op het creëren van meerwaarde. Een weergave van de kwaliteitsscores met daaraan corresponderende kleuren. De gemeente streeft er naar de openbare ruimte en accommodaties in Bergeijk te verbeteren.

Door ruimte te geven aan ontwikkelingen op het gebied van leefbaarheid, duurzaamheid en participatie, wordt er naar een meerwaarde voor de inwoners gestreefd. Er wordt ingezet op een hoogwaardige leefomgeving, duurzaam beheer en een betrokken gemeenschap. Samen met de inwoners en belanghebbenden zal de gemeente aan een gemeente werken waar het prettig wonen, werken en recreëren is, zowel voor de huidige als toe- komstige generaties.

78 De weg naar BORA V (doorontwikkeling naar een integraal beleidskader) In 2027 wordt gewerkt aan de verdere doorontwik- keling van BORA naar één integraal beleidskader voor de openbare ruimte en gemeentelijke voor- zieningen. Daarbij worden de bestaande beleids- kaders nadrukkelijk met elkaar verbonden. Naast de verdere uitwerking van het groenbeleid worden ook de uitgangspunten uit de Gemeentelijke Visie Mobiliteit (GVM) en het Verbreed Gemeentelijk Ri- oleringsplan (VGRP) integraal opgenomen in de beleidsvorming. Door de ambities en opgaven op het gebied van groen, verkeer en mobiliteit, water en riolering en de inrichting van de openbare ruimte in samen- hang te beschouwen, ontstaat één integraal afwe- gingskader voor beheer, investeringen en ruimte- lijke ontwikkelingen. Hiermee wordt de basis ge- legd voor BORA V, waarin beleidsdoelen, beheer- strategieën en uitvoeringsprogramma’s integraal op elkaar worden afgestemd. Deze werkwijze draagt bij aan een toekomstbe- stendige, duurzame en doelmatige inrichting en instandhouding van de leefomgeving en versterkt de samenhang tussen beleid, uitvoering en be- heer binnen de gemeente Bergeijk, met als doel een inclusieve en toegankelijke openbare ruimte te realiseren. Wat doen we om achterstallig onderhoud te voorkomen De gemeenteraad heeft op 1 februari 2024 het be- leidsplan BORA IV (2024-2027) vastgesteld.

BORA IV vormt het overkoepelende beleidskader voor het beheer en onderhoud van de gemeente- lijke kapitaalgoederen. De onderliggende beheer- plannen voor de verschillende areaalonderdelen, zoals accommodaties, wegen, bruggen, groen, spelen en openbare verlichting, zijn door het col- lege vastgesteld en worden periodiek geactuali- seerd. De beheerplannen kennen een looptijd die aansluit bij de beleidsperiode van BORA IV, waar- bij de financiële doorkijk voor groot onderhoud en vervangingen is uitgewerkt in meerjarige onder- houdsplanningen. De basis voor de beheerplannen wordt gevormd door periodieke inspecties van alle gemeentelijke assets. Op basis van deze inspecties worden on- derhoudsmaatregelen planmatig ingepland en worden de benodigde middelen voor dagelijks on- derhoud, groot onderhoud en vervangingen ge- raamd. Door structureel te inspecteren, risico's te monitoren en onderhoud tijdig uit te voeren, wordt gestuurd op het voorkomen van achterstallig on- derhoud en het in stand houden van het vastge- stelde kwaliteitsniveau. Uitgangspunt binnen BORA IV is het behouden van een gemiddeld kwaliteitsniveau van 7 en het risicogestuurd prioriteren van onderhoudswerk- zaamheden.

In uitzonderlijke situaties kan het voorkomen dat groot onderhoud, rehabilitaties of vervangingen bewust worden uitgesteld, bijvoor- beeld wanneer koppelkansen ontstaan met an- dere maatschappelijke opgaven, infrastructurele projecten of ontwikkelingen in de openbare ruimte. Hierbij wordt steeds een integrale afwe- ging gemaakt, waarbij veiligheid, bruikbaarheid en de instandhouding van de assets gewaarborgd blijven. Wegen, verkeer en bruggen Met de vaststelling van BORA IV zijn ook de nieuwe beheerplannen voor wegen en voor brug- gen vastgesteld. Het beheerplan is gericht op voorkoming van kapitaalvernietiging door ade- quate maatregelen op het juiste moment te plan- nen. Het beheer is daarnaast gericht op het inper- ken van risico’s ten aanzien van aansprakelijkheid van vermijdbare schades aan derden. Voortdurend wordt de beheerdata van het wegen- areaal ge-updatet. Gemiddeld 1x per 2 jaar wordt een weginspectie uitgevoerd. Gemiddeld 1x per 4 jaar worden alle bruggen geïnspecteerd. Behalve dat de kwaliteit van ons areaal dan wordt beoor- deeld wordt gelijktijdig ook de data van ons areaal ge-updatet. Met de meest actuele data worden de beheerplannen geactualiseerd en worden de on- derhoudsplanningen opgesteld en indien nodig bijgesteld. Actualiseren van een beheerplan kan gevolgen hebben voor de begroting van het we- gen- of bruggenonderhoud.

Voor wegen, verkeer en bruggen is vanuit de be- heerplannen voor 2027 in de exploitatie € 494.000 opgenomen. Voor het groot onderhoud wordt € 1.027.000 in de voorziening wegen en bruggen gestort. Herinrichtingen Naast reguliere onderhoudswerkzaamheden zijn jaarlijks ook totale herinrichtingen van één of meerdere deelgebieden gepland. Deze projecten worden vanuit herinrichtingen FOCUS in de be- groting opgenomen. FOCUS betreft de gemeente- lijke aanpak voor integrale wijk- en gebiedsver- nieuwing, waarbij vervanging van de riolering wordt gecombineerd met werkzaamheden aan wegen, groenvoorzieningen, waterberging, ver- keersinrichting en andere onderdelen van de openbare ruimte. Door deze werkzaamheden inte- graal uit te voeren wordt gewerkt aan een duur- zame en toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte. 79 Rehabilitaties Met de vaststelling van BORA IV zijn vanaf 2024 ook rehabilitaties van wegen opgenomen in de begroting. Het betreft daarbij de volledig nieuwe aanleg van bestaande wegen. Anders dan bij Fo- cus-projecten gaat het hier enkel om het vernieu- wen van de verhardingen. Voor 2027 staat de voorbereidingen van de rehabilitaties van het fietspad Grensweg en de fietspaden Provinciale- weg – Loveren in Westerhoven op de planning. Evenals de rijbaan van de Zanger in Bergeijk.

Ontwikkelingen 2027 Afgezien van herinrichtingen van bestaande kapi- taalgoederen gaan ook de nieuwe ontwikkelingen gewoon door. Het betreffen nieuwbouwontwikke- lingen en de aanleg van (vrij liggende) fietspaden (fietsambitie). Noemenswaardig is het vervangen van de houten fietsbruggen over de Run in de Schaiksedijk op de gemeentegrens met Eersel. Deze houten fietsbruggen zijn aan vervanging toe. Dit wordt gezamenlijk met de gemeente Eersel uitgevoerd en bekostigd. Voor een totaaloverzicht van de investeringen wordt verwezen naar het meerjaren investerings- programma, welke is opgenomen in het onderdeel investeringen. Grafiek 1: ontwikkeling voorziening wegen en bruggen Groen en spelen Groen Het Groenbeheerplan maakt onderdeel uit van BORA IV. Voor groen is er een exploitatiebudget beschikbaar van € 1.918.000. Dit exploitatiebud- get is opgesplitst in het groen binnen en buiten de bebouwde kom. Voor het groot onderhoud wordt in 2026 € 27.000 gestort in de voorziening open- baar groen. De voorziening openbaar groen loopt qua projecten gelijk met de voorziening wegen en bruggen om zo integraal werken te bevorderen. Voor de gemeentelijk bos- en natuurterreinen is het vernieuwde Bosbeheerplan (2022-2031) in uit- voering.

Ontwikkelingen 2027 Binnen de bebouwde kom: - Integraal beheer van de openbare ruimte; - Uitvoeren maatregelen bosjes; - Initiatieven ondersteunen en uitvoeren op het gebied van versterking biodiversiteit en klimaatadapta- tie. - Pilot beheersing Japanse duizendknoop Buiten de bebouwde kom: - Inboeten en vervanging laanbeplanting - Optimaliseren ecologisch maaibeheer. - Boomveiligheidscontrole buitengebied

80 Spelen Het beheerplan Speelvoorzieningen gaat uit van duurzaam onderhoud van de 373 speel- en sport- toestellen en de bijbehorende veiligheidsonder- gronden in de gemeente, zodat deze netjes en veilig blijven. Zo voldoet Bergeijk aan haar eigen doelstellingen en ook aan de wettelijke verplichtin- gen. Voor het onderhoud van de speelvoorzienin- gen is er een exploitatiebudget van € 123.000. Grafiek 2: ontwikkeling voorziening openbaar groen Openbare Verlichting Met de vaststelling van BORA IV in 2024 is ook het beheerplan Openbare Verlichting geactuali- seerd. De focus in het beheerplan ligt op het in stand houden van het huidige areaal en verder terugdringen van het energieverbruik. Voor 2027 is er in de exploitatie voor openbare verlichting een budget van € 228.000 beschikbaar. Voor het groot onderhoud van de openbare verlichting wordt er een bedrag van circa € 14.000 gestort in de voorziening openbare verlichting. Ontwikkelingen in 2027: - reinigen LED armaturen voor een langere levensduur Grafiek 3: ontwikkeling voorziening openbare verlichting VGRP: Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan

81 Het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) 2025–2029 beschrijft op hoofdlijnen hoe de gemeente Bergeijk haar watertaken uitvoert. Doel is een goed functionerend en toekomstbe- stendig water- en rioleringssysteem. Vanuit de wettelijke zorgplichten draagt de ge- meente bij aan belangrijke maatschappelijke op- gaven, zoals klimaatadaptatie, duurzaamheid en een gezonde leefomgeving. In het VGRP is vast- gelegd wat de gemeente wil bereiken en wat daarbij de rol is van inwoners en bedrijven. Zorgplichten en doelen Afvalwater - Het inzamelen van stedelijk afvalwater. - Het transporteren van stedelijk afvalwater. Hemelwater (regenwater) - Het inzamelen van overtollig hemelwater, voor zover inwoners dit niet redelijkerwijs zelf op eigen ter- rein kunnen verwerken. - Het verwerken van het ingezamelde hemelwater. Grondwater - Het voorkomen dat grondwater structureel problemen veroorzaakt voor de functie van een gebied. Ontwikkelingen in 2027 In 2027 geven we uitvoering aan de meerjarenplanning voor beheer en onderhoud van het rioolstelsel: - Onderhoud vrijvervalriolering Reinigen, inspecteren en herstellen van kleine gebreken, zoals wortel ingroei en lokale beschadigin- gen. Dit verhoogt de betrouwbaarheid en verlengt de levensduur van de riolering. - Renovatie gemalen en randvoorzieningen Uitvoering van geplande renovaties om het functioneren van het systeem op peil te houden.

- Verbetering drukriolering Aanbrengen van luchtinblaasunits om de werking van het systeem te verbeteren. Klimaat en duurzaamheid Met de stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater stimuleren we inwoners om regenwater op eigen terrein te verwerken. Hiermee verminderen we de belasting van het riool en dragen we bij aan klimaatadaptatie. Investeringen in vervanging en verbetering In 2027 werken we aan vervanging en verbetering van riolering en hemelwaterstructuren in: - De Weebosch - Prins Bernhardstraat - Wijk Van den Valgaetstraat e.o - Hemelwaterbergingsgebied Borkelsedijk Voor een totaaloverzicht van de investeringen in de periode 2027–2030 wordt verwezen naar het meerjarig investeringsprogramma (onderdeel in- vesteringen). Voor het beheer van het riool is in 2027 een ex- ploitatiebudget beschikbaar van € 828.000 (exclu- sief kapitaallasten, stortingen in de voorziening vervanging riolering en loonkosten). Op advies van de huisaccountant en een extern adviesbureau bouwen we de voorziening riolering groot onderhoud (spaarvoorziening) geleidelijk af. Deze afbouw is verwerkt in de financiële doorre- kening van het VGRP 2025–2029. Het VGRP is opgezet als een gesloten financieel systeem, waarbij wordt uitgegaan van 100% kos- tendekkendheid.

Dit betekent dat: - alle kosten worden gedekt via de rioolhef- fing; - financiële voor- en nadelen binnen het systeem blijven; - schommelingen worden opgevangen via de voorziening riolering (egalisatievoor- ziening). De berekening van de rioolheffing wordt periodiek geactualiseerd bij zowel de begroting als de jaar- rekening. 82 Gemeentelijke Accommodaties Met de vaststelling van BORA IV is ook het nieuwe beheerplan gemeentelijke accommodaties geactualiseerd. De focus in het beheerplan ligt met name op de functievervulling en duurzaam behoud van de voorzieningen in de gemeen- schap. De gemeentelijke gebouwen en sportac- commodaties vervullen diverse functies, van maatschappelijk (sport- en verenigingsgebouwen) tot veiligheid (brandweerkazernes) en bedrijfsvoe- ring (gemeentehuis, gemeentewerf en milieu- straat). Het brengt mensen samen en draagt bij aan een groot en actief verenigingsleven. Het TUOB-beleid is hierin een belangrijk pijler. Op een groot aantal gemeentelijke accommodaties, met name op de basisvoorzieningen is het TUOB- beleid en de bijbehorende systematiek van toe- passing. De gemeente zorgt voor het volledige onderhoudsbudget. Het budget voor groot onder- houd blijft bij de gemeente, de overige huisves- tingslasten zijn vastgelegd in een exploitatiesubsi- die.

Mede door TUOB en de inzet van vrijwilligers zijn afspraken op het gebied van beheer & onder- houd eenduidig en transparant voor allen en kun- nen voorzieningen hierdoor duurzaam in stand worden gehouden op een vooraf vastgesteld ni- veau, zodat functievervulling niet in gevaar komt. De gewenste situatie wordt beschreven in presta- tie-eisen en de gewenste staat van de accommo- datie, voor de gebouwen en sportaccommodaties wordt rapportcijfer 7 gehanteerd. De kwaliteits- score wordt bepaald aan de hand van de NEN2767 (conditiemeting voor gebouwen) en dient als communicatiemiddel voor het in één waarde overdragen van informatie van degradatie van een accommodatie. De kwaliteitsscore geeft een getalswaarde voor de technische staat van een accommodatie ten opzichte van de nieuw- staat. Door het uitvoeren van inspecties ontstaat een beeld van technische kostendragers waar- voor de gemeente verantwoordelijk is: technische kwaliteit van de bouwdelen, de onderhoudsbe- hoefte op middellange en lange termijn en de mo- gelijke risico’s bij uitstel van onderhoudswerk- zaamheden. De gemiddelde meerjarige kwaliteits- score voor gebouwen, terreinen en sportvelden op basis van conditiemeting bedraagt een ruime 7.

Door inspecties te herhalen ontstaat er een goed instrument om de kwaliteitsontwikkeling van ac- commodaties te volgen en eventueel bij te sturen en met deze informatie een gedegen onderhouds- begroting op te stellen. De gemeente Bergeijk zet in op de verdere ver- duurzaming van gemeentelijke gebouwen en sportaccommodaties. Het uitvoeringsprogramma is gebaseerd op de principes van de Trias Ener- getica en wordt waar mogelijk geïntegreerd in het bestaande beheerplan (TUOB). Op basis van uit- gevoerde energiescans worden verduurzamings- maatregelen stapsgewijs uitgevoerd, waarbij prio- riteit wordt gegeven aan energiebesparing en het terugdringen van het energieverbruik. Voor de resterende energievraag wordt ingezet op duurzame energieopwekking. Daarnaast wordt onderzocht welke mogelijkheden de nieuwste technische ontwikkelingen bieden om gebouwen verder te verduurzamen en aardgasvrij te maken. Het streven is om de buitensportaccommodaties uiterlijk in 2027 aardgasvrij te exploiteren. Vervol- gens worden de gemeenschapshuizen en bin- nensportaccommodaties betrokken in deze transi- tie.De uitvoering van deze opgave wordt afge- stemd op de actualisatie van de binnensportvisie, het Integraal Huisvestingsplan (IHP), het gemeen- schapshuizenbeleid en de accommodatievisie.

Voor gebouwen en sportaccommodaties is voor 2027 in de exploitatie (TUOB: klein- en dagelijks onderhoud) € 592.000 opgenomen. Voor de stor- ting in de voorziening Groot onderhoud is € 1.330.000 gereserveerd. Ontwikkelingen in 2027: - Uitvoering geven aan meerjarenonderhoudsplanningen onderhoud en gemeentelijke accommodaties op basis van een geactualiseerd beheerplan; - Met de hedendaagse ontwikkelingen de gemeentelijke accommodaties verder verduurzamen naar aardgasloos (bakkerijmuseum, RTV Riethoven); - Planvorming verduurzamen maatschappelijk vastgoed mogelijk i.c.m. subsidie (DuMaVa); - Actualiseren accommodatievisie; - Opstellen Integraal Huisvesting Plan Sport en gemeenschapshuizen; Grafiek 4: ontwikkeling voorziening accommodaties Financiële verantwoording | - | Uitgaven die thuishoren in een exploitatie- Investeringen in maatschappelijk nut in de open- | begroting; bare ruimte worden verplicht geactiveerd op de | - | Uitgaven die ten laste van een voorzie- balans. Op deze investeringen moet worden afge- | ning (BORA) mogen worden gebracht; schreven. | - | Investeringen in maatschappelijk nut die moeten worden geactiveerd op de balans.

Dat betekent dat de gelden voor BORA zijn ge- splitst in: Schematisch ziet het financiële beheer van de kapitaalgoederen er als volgt uit: Beheer kapitaalgoederen Exploitatie | Voorziening | Investeringen Om een totaalbeeld te krijgen, zijn in de volgende | een overzicht van de investeringen wordt verwe- overzichten de jaarlasten samengevoegd. Voor | zen naar het onderdeel investeringen. Overzicht exploitatie Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wegen, verkeer en bruggen | 494 | 484 | 484 | 484 Groen en spelen | 2.042 | 2.027 | 1.982 | 1.982 Openbare verlichting | 228 | 225 | 225 | 225 Gebouwen en sportaccommodaties | 592 | 593 | 593 | 593 Totaal exploitatie | 3.356 | 3.329 | 3.284 | 3.284 Totaal stortingen naar de onderhoudsvoorzieningen | 2.399 | 2.422 | 2.376 | 2.376 Totaal onderhoud kapitaalgoederen | 5.755 | 5.751 | 5.660 | 5.660 83 Paragraaf Financiering In deze paragraaf staan het treasury beleid en het | We hanteren de volgende doelstellingen: risicobeheer van de financieringsportefeuille cen- | - | Er is voldoende financiering op de korte traal. Het geeft inzicht in de rentelasten, het rente- | en lange termijn; zodoende kan er ten al- resultaat, de wijze waarop rente aan investerin- | len tijde aan de betalingsverplichtingen gen, grondexploitaties en taakvelden worden toe- | worden voldaan; gerekend en de financieringsbehoefte.

| - | De risico’s die aan de financiële transac- ties verbonden zijn, worden beheerst en De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Fi- | beperkt; nanciering Decentrale Overheden (Fido), de wet | - | De rentekosten van de leningen worden Houdbare gemeentefinanciën (Hof), het Besluit | zoveel mogelijk beperkt. Begroting en verantwoording provincies en ge- meenten (BBV), de Financiële verordening Wettelijk kader | paragraaf financiering in ieder geval het volgende Op grond van het Besluit begroting en verant- | onderdeel worden vermeld: woording provincies en gemeenten moet in de Onderdeel | Op grond van De paragraaf betreffende de financiering bevat in ieder geval de | art. 13 BBV beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de fi- nancieringsportefeuille. Rente risicobeheer | afgesloten. Het aantrekken van dit type leningen Renteschommelingen hebben niet alleen gevol- | is aantrekkelijk wanneer de rente erg laag is. Het gen voor de rentelasten of -opbrengsten bij het | risico van een stijgende rente bij herfinanciering is aantrekken dan wel uitzetten van gelden, maar | daarmee in verhouding groot. Daarom is bepaald ook voor de koersen van obligaties. Hieronder | dat gemeenten maximaal 8,5% van het begro- worden de onderscheiden risico's nader toege- | tingstotaal mogen gebruiken voor kortlopende le- licht. | ningen.

Renterisico | Wanneer zich in drie achtereenvolgende kwarta- Beheersing van het renterisico op korte schuld ge- | len een overschrijding voordoet, moet de ge- schiedt door de kasgeldlimiet en op langlopende | meente maatregelen nemen om deze overschrij- schulden door de renterisiconorm. | ding voorkomen (zoals het aantrekken van langlo- pende geldleningen). Aan de hand van de liquidi- Kasgeldlimiet | teitsprognoses wordt betaald welke type lening Met deze limiet wil de wetgever voorkomen dat | het meest geschikt is voor de dan geldende situa- uitsluitend kortlopende leningen worden | tie. Bedragen x 1.000 Kasgeldlimiet | 3e kwartaal 2025 | 4e kwartaal 2025 | 1e kwartaal 2026 | 2e kwartaal 2026 Begrotingstotaal per 1 januari | 59.717 | 59.717 | 63.775 | 63.775 Limiet percentage | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% Normbedrag | 5.076 | 5.076 | 5.421 | 5.421 Netto vlottende positie Vlottende schuld | 0 | 0 | 0 | 0 Vlottende middelen | -16.255 | -11.727 | -7.605 | -8.144 Netto saldo | -16.255 | -11.727 | -7.605 | -8.144 Onder- overschrijding Ruimte onder de kasgeldlimiet | 21.331 | 16.803 | 13.026 | 13.565 Overschrijding kasgeldlimiet Door de ruimte onder het kasgeldlimiet is het voor | geldleningen aan te trekken op het moment dat dit de gemeente Bergeijk mogelijk om kortlopende | nodig is. 84 Renterisiconorm | het begrotingstotaal.

Door een goede spreiding Deze norm draagt bij aan een zodanige opbouw | van de looptijd wordt flexibiliteit in de toekomst be- van de langlopende leningenportefeuille dat te- | houden tegen zo laag mogelijke rentekosten. Ook genvallers als gevolg van renteaanpassingen en | hiervoor geldt dat constant wordt gekeken welke herfinanciering in voldoende mate worden be- | lening het meest passend is voor de liquiditeitspo- perkt. Het totaal aan aflossingen en herfinancie- | sitie van de gemeente. ring mag jaarlijks maximaal 20% bedragen van Bedragen x 1.000 Renterisico | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingstotaal per 1 januari | 67.333 | 66.419 | 66.828 | 66.533 Limiet percentage | 20% | 20% | 20% | 20% Renterisiconorm | 13.467 | 13.284 | 13.366 | 13.307 Rente herziening | 0 | 0 | 0 | 0 Aflossing | 2.619 | 2.619 | 2.619 | 2.619 Renterisico | 2.619 | 2.619 | 2.619 | 2.619 Onder- overschrijding normbedrag Ruimte onder de renterisiconorm | 10.848 | 10.665 | 10.747 | 10.688 Overschrijding renterisiconorm Door de ruimte onder de renterisiconorm heeft de | toekomst langlopende geldleningen aan te trek- gemeente Bergeijk voldoende ruimte om in de | ken of lopende leningen te herfinancieren. Liquiditeitsrisico | boven het drempelbedrag aan te houden in de Dit is het risico dat over onvoldoende middelen | rijksschatkist.

Door deze maatregel hoeft het Rijk wordt beschikt om onze financiële verplichtingen | minder geld te lenen op de financiële markten en te voldoen. Gemeente Bergeijk werkt vanuit to- | zal de staatsschuld dalen. taalfinanciering. Dit betekent dat alle gemeente- lijke inkomsten en uitgaven worden gesaldeerd | Vanaf 1 juli 2021 is voor gemeenten (en provin- voordat we ons op de geld- of kapitaalmarkt bege- | cies, waterschappen en hun gemeenschappelijke ven. Rekening houdend met het moment van in- | regelingen) met een begrotingstotaal tot € 500 komsten en uitgaven leidt tot een betere sturing | miljoen de drempel voor het verplicht schatkist- op de benodigde liquiditeiten voor de komende ja- | bankieren verhoogd naar 2% van het begrotings- ren, de aan te trekken externe financiering en de | totaal (was 0,75%) met een minimum van € 1 mil- ontwikkeling van de rentekosten. | joen (was € 250.000). Gemeenten zijn in het kader van schatkistbankie- | Dit drempelbedrag bedraagt voor de gemeente ren verplicht hun overtollige liquide middelen | Bergeijk circa € 1,2 miljoen. Verder is er de moge- lijkheid overtollige middelen uit te lenen aan an- dere decentrale overheden.

Bedragen x 1.000 Financieringspositie per 1 januari | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Activa Vaste activa | 105.320 | 105.864 | 105.981 | 109.097 Grondexploitatie | 2.631 | 2.131 | 2.931 | 3.731 Saldo | 107.951 | 107.995 | 108.912 | 112.828 Passiva Reserves | 41.682 | 41.487 | 40.795 | 39.987 Voorzieningen | 5.903 | 5.133 | 4.476 | 4.418 Langlopende geldleningen | 44.900 | 42.532 | 39.913 | 37.295 Saldo | 92.485 | 89.152 | 85.184 | 81.700 Financieringstekort | 15.466 | 18.843 | 23.728 | 31.128 Financieringsoverschot | - | - | - | - Bij aanvang van het begrotingsjaar wordt een the- | het moment dat alle investeringen conform op- oretisch financieringstekort verwacht. Dit geldt op | gave worden uitgevoerd. 85 jaren is ruimte in de begroting aanwezig om In 2025 zijn reeds leningen aangetrokken om | nieuwe geldleningen aan te trekken. Tevens zijn eventuele financieringstekorten die gedurende het | gronden in bezit genomen, die nog opgenomen jaar ontstaan op te vangen. Voor de komende | gaan worden in een grondexploitatie.. Leningen en garanties Opgenomen geldleningen | rentestand van de afgelopen jaren is het gemid- Wij hebben leningen afgesloten om betalingen te | delde rentepercentage afgenomen. Jaarlijks wordt verrichten ten aanzien van investeringen. De af- | nagegaan of de liquiditeit van de gemeente vol- gelopen jaren zijn tussentijds leningen afgelost en | doende is.

Onderstaand overzicht geeft inzicht in nieuwe leningen aangetrokken. Door de lage | de omvang en de rentegevoeligheid van de opge- nomen leningen. Bedragen x 1.000 Leningenportefeuille per 1 januari | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgenomen geldleningen | 44.900 | 42.281 | 39.913 | 37.295 Af: reguliere aflossingen | -2.619 | -2.619 | -2.619 | -2.619 Af: vervroegde aflossingen Totaal boekwaarde 31 december | 42.281 | 39.662 | 37.294 | 34.676 Gemiddeld rentepercentage geldleningen | 2,14% | 2,14% | 2,14% | 2,14% Verstrekte leningen en garanties aan derden | woningbouwcorporaties hun leningen rechtstreeks Het verstrekken van leningen of garanties aan | bij banken aan met borging van het Waarborg- derden is alleen toegestaan voor de publieke | fonds Sociale Woningbouw waarbij rijk en ge- taak. Begin 2027 heeft de gemeente voor onge- | meenten samen voor de achtervangpositie garant veer € 15,3 miljoen aan leningen en garantstellin- | staan. Daarnaast heeft de gemeente enkele ga- gen verstrekt aan derden. Van dit bedrag is € 15,0 | ranties afgegeven aan overige partijen. Er zijn miljoen uitgeleend aan woningbouwcorporaties en | momenteel geen signalen dat hier risico’s over afgesloten met een garantie van het Waarborg- | worden gelopen. fonds Sociale Woningbouw.

Sinds 2000 trekken Naam | Restant | Restant | Restant | Restant Bedragen x € 1.000 | Aard | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 Stichting gemeenschapshuis Terlo | Garantie | 183 | 172 | 161 | 150 Stichting Speeltuin de Bucht | Garantie | 100 | 95 | 90 | 85 Stichting Wooninc | Garantie | 1.260 | 1.124 | 988 | 852 Tennisvereniging Weebosch | Garantie | 3 | - | - | - Totaal garantstellingen | 1.546 | 1.391 | 1.239 | 1.087 Naam | Restant | Restant | Restant | Restant Bedragen x € 1.000 | Aard | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 Woningstichting de Zaligheden | Achtervang | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 Stichting Wooninc (NWB) | Achtervang | 1.034 | 926 | 818 | 710 Stichting Wooninc (BNG) | Achtervang | 3.500 | 3.500 | 3.500 | 3.500 Woningstichting Woningbelang | Achtervang | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 Totaal Borgstellingen | 13.534 | 13.426 | 13.318 | 13.210 86 Rentetoerekening | wordt berekend door de aan de taakvelden toe te Deze toerekening geeft inzicht in de rentelasten, | rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 het renteresultaat en de wijze waarop rente aan | januari van de vaste activa die integraal zijn gefi- investeringen, grondexploitaties en taakvelden | nancierd. Het percentage bedraagt 1,0 % voor wordt toegerekend. | 2027.

Het rentepercentage uit de omslagrente dient ook gebruikt te worden voor de grondexploi- De commissie BBV schrijft voor dat de interne | taties. rente exact wordt berekend. De omslagrente Bedragen x 1.000 Renteschema | 2027 De externe rentelasten over de korte en lange financiering | 1.050 De externe rentebaten over de korte en lange financiering | -159 Saldo rentelasten en rentebaten | 891 De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakveld toe te rekenen externe rente | - Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | 891 De aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat op het taakveld Treasury | 891 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | 891 Boekwaarde vaste activa 1 januari | 105.320 Gemiddelde rente | 0,85% Keuze voor omslagrente | 1,00% EMU saldo | sturen op de ontwikkeling van de gemeenteschuld In de wet Hof zijn de Europese normen verankerd | luidt het devies: Let bij het opstellen van de begro- voor de hoogte en de jaarlijkse groei van de | ting op de ontwikkeling van de hoogte van uw ge-

overheidsschuld. De decentrale overheden leve- | meenteschuld. Te hoge schulden zijn slecht voor ren een gelijkwaardige bijdrage aan het naleven | de financiële gezondheid van de gemeenten. Pas van de EMU normen. Bestuurlijk is afgesproken | als het plafond voor het EMU-tekort van de geza- de komende jaren geen sanctie toe te passen bij | menlijke gemeenten wordt overschreden kan de blijvende overschrijding van de norm. | individuele referentie waarde een rol gaan spelen. Voor de jaren 2027 en 2030 wordt het EMU saldo Gemeenten krijgen een individuele referentie- | overschreden. Dit heeft te maken met de ver- waarde voor het EMU-tekort in een jaar. Voor het | wachte investeringen binnen de gemeente. Bedragen x 1.000 EMU saldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves | -2.329 | -2.122 | -2.014 | -1.058 Mutatie (im)materiële vaste activa | 15.717 | 544 | 117 | 3.116 Mutatie voorzieningen | -770 | -657 | -58 | 324 Mutatie voorraden (incl.

bouwgronden in exploitatie) | 1.300 | -500 | 800 | 800 Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa | - | - | - | - Berekend EMU-saldo | -20.116 | -2.823 | -2.989 | -4.650 Referentiewaarde | 3.200 | 3.200 | 3.200 | 3.200 Verschil met referentiewaarde | -16.916 | 377 | 211 | -1.450 87 Meerjarenbalans Bedragen ( x € 1.000) | Realisatie 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 (im) Materiële vaste activa | 76.161 | 88.831 | 104.548 | 105.092 | 105.209 | 108.325 Financiële vaste activa kapitaalverstrekking | 185 | 185 | 185 | 185 | 185 | 185 Financiële vaste activa leningen | 587 | 587 | 587 | 587 | 587 | 587 Totaal vaste activa | 76.934 | 89.603 | 105.320 | 105.864 | 105.981 | 109.097 Voorraden | 2.558 | 1.331 | 2.631 | 2.131 | 2.931 | 3.731 Uitzettingen korter dan een jaar | 13.819 | 2.500 | 2.500 | 5.000 | 5.000 | 5.000 Liquide middelen | 384 | 350 | 350 | 350 | 350 | 350 Overige vlottende activa | 19.215 | 17.651 | 3.167 | 1.558 | 8.730 | 2.669 Totaal Vlottende activa | 35.977 | 21.832 | 8.648 | 9.039 | 17.011 | 11.750 Totaal Activa | 112.911 | 111.435 | 113.968 | 114.903 | 122.992 | 120.847 Bedragen ( x € 1.000) | Realisatie 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Eigen vermogen | 43.785 | 41.682 | 41.487 | 40.795 | 39.987 | 39.180

Geprognosticeerd jaarresultaat | - | -1.050 | -2.133 | -1.430 | -1.207 | -251 Voorzieningen | 7.035 | 5.903 | 5.133 | 4.476 | 4.418 | 4.742 Vaste schulden | 48.129 | 44.900 | 46.481 | 48.062 | 59.794 | 57.176 Totaal vaste passiva | 98.949 | 91.435 | 90.968 | 91.903 | 102.992 | 100.847 Vlottende schuld | 2.476 | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 Overlopende passsiva | 11.486 | 15.000 | 18.000 | 18.000 | 15.000 | 15.000 Totaal Vlottende passiva | 13.962 | 20.000 | 23.000 | 23.000 | 20.000 | 20.000 Totaal passiva | 112.911 | 111.435 | 113.968 | 114.903 | 122.992 | 120.847 * Voor de meerjarenbalans wordt in de stand van | dient voor de aansluiting met de staat reserves, de reserves rekening gehouden met het begro- | het onderdeel reserves vermeerderd te worden tingssaldo van het voorgaande jaar. Derhalve | met de begrotingsruimte. 88 89 Paragraaf Bedrijfsvoering Wat willen wij bereiken? In Bergeijk pakken we samen aan, want met el- kaar komen we verder. En tonen we lef als het no- dig is. Dit is de missie van de organisatie Bergeijk. Dit doet de organisatie door de ontwikkelingen lo- kaal en regionaal in een vroegtijdig stadium met lef, ambitie en eigen verantwoordelijkheid aan te pakken. Met aandacht voor sfeer, persoonlijke ontwikkeling en verbinding. Deze missie en visie vormen de uitgangspunten voor de organisatie en de bedrijfsvoering.

Door de externe gerichtheid en de toegenomen transpa- rantie is de kwaliteit van de bedrijfsvoering steeds meer zichtbaar voor de burgers. De doelen van bedrijfsvoering zijn facilitair aan de doelen van de totale organisatie. Door het optimaliseren van de bedrijfsvoering streeft de gemeente ernaar de doelen en ambities uit de taakvelden zo efficiënt en effectief mogelijk te realiseren. Dienstverlening Visie Gemeente Bergeijk is een dienstverlenende orga- nisatie richting de inwoners en ondernemers van Bergeijk. In 2025 hebben we een visie op dienstverlening opgesteld met als kernprincipe dat wij dichtbij onze inwoners, ondernemers en part- ners staan en dat we betrouwbare dienstverlening bieden. Oftewel we zijn menselijk in contact en professioneel in de uitvoering. Bedrijfsvoering Visie De bedrijfsvoering van de organisatie omvat de werkprocessen en interne dienstverlening en advi- sering. De visie op dienstverlening is onlosmakelijk ver- bonden met de visie op bedrijfsvoering. Goede bedrijfsvoering is essentieel voor een effectieve en efficiënte dienstverlening. Het zorgt ervoor dat de gemeente haar taken goed kan uitvoeren en dat burgers, bedrijven en organisaties de dienst- verlening krijgen die ze nodig hebben. De opgestelde visie op bedrijfsvoering sluit daar- mee aan op de visie op dienstverlening. Imeers wat we buiten doen, moeten we intern geborgd hebben.

Beide visies worden vertaald naar een uitvoe- ringsprogramma waarin concreet wordt gemaakt wat we de komende jaren gaan doen. Informatievoorziening Informatiebeveiliging In 2027 blijft de informatiebeveiliging een onmis- baar aandachtspunt voor de gemeentelijke organi- satie. De voortdurende digitalisering en de toe- name van online dienstverlening vragen om ro- buuste en toekomstbestendige beveiligingsmaat- regelen. Nieuwe technologische innovaties, zoals geavanceerde kunstmatige intelligentie en bre- dere toepassing van cloud-oplossingen, brengen zowel kansen als risico’s met zich mee. Daarnaast krijgt de gemeente in 2027 nadrukkelijk te maken met de verdere borging van nieuwe nati- onale en Europese cybersecuritywetgeving, waar- onder de Cyberbeveiligingswet als uitwerking van de NIS2-richtlijn. Deze wetgeving stelt hogere ei- sen aan risicobeheersing, ketenverantwoordelijk- heid, incidentmelding en bestuurlijke verantwoor- ding. Dit betekent dat de gemeente blijvend inzet op naleving, aantoonbaarheid en transparantie richting inwoners, bestuur, toezichthouders en sa- menwerkingspartners. De dreigingen blijven zich ontwikkelen; cybercri- minelen passen hun methoden continu aan. Cy- beraanvallen richten zich steeds vaker op het ver- storen van publieke dienstverlening of het verkrij- gen van persoonlijke gegevens.

Om dit te voorko- men, versterkt SSC de Kempen de informatiebe- veiliging in onze omgeving met detectie- en responsmogelijkheden, hierbij wordt ook nauw sa- mengewerkt met landelijke veiligheidsnetwerken. Ook intern ligt de focus op het verder verhogen van het bewustzijn bij medewerkers en bestuur- ders. Met het Kempenbrede bewustwordingsplatform Digibewust in de Kempen zullen actuele zaken themagewijs worden aangeboden. Voor inwoners betekent dit dat zij kunnen rekenen op een be- trouwbare en veilige digitale dienstverlening, met zorgvuldige bescherming van hun gegevens. Zo blijft de gemeente Bergeijk streven naar een veilige en betrouwbare informatievoorziening, waarbij de belangen van inwoners en partners centraal staan. Privacy Privacy blijft een belangrijk aandachtspunt binnen onze organisatie. In een samenleving waarin digi- talisering, datagedreven werken en technolo- gische ontwikkelingen elkaar snel opvolgen, ver- werken wij persoonsgegevens zorgvuldig, trans- parant en rechtmatig. Met de toenemende inzet van kunstmatige intelli- gentie (AI) en algoritmen investeren wij blijvend in de AI-geletterdheid van medewerkers. We actuali- seren en implementeren ons AI-beleid en onder- houden het algoritmeregister conform de gel- dende Europese regelgeving.

Door structureel Data Protection Impact As- sessments (DPIA's) uit te voeren, brengen wij pri- vacyrisico's tijdig in beeld en treffen wij passende 90 maatregelen. Hiermee versterken wij de zorgvul- digheid, transparantie en kwaliteit van onze dienstverlening. Ook blijven wij aandacht besteden aan een ver- antwoorde uitwisseling van gegevens binnen sa- menwerkingsverbanden. Daarbij staan doelbin- ding, proportionaliteit, transparantie en gegevens- bescherming centraal. Gemeente Bergeijk versterkt haar interne beheer- sing en privacy governance, zodat aantoonbaar wordt voldaan aan de eisen van de Algemene ver- ordening gegevensbescherming (AVG). Hierbij zetten wij in op het versterken van bewustwor- ding, eigenaarschap en continue verbetering, zo- dat privacy steeds verder wordt verankerd in de reguliere bedrijfsvoering. Wet politiegegevens (Wpg) Gemeente Bergeijk verwerkt politiegegevens zorgvuldig en overeenkomstig de eisen van de Wet politiegegevens (Wpg). Om de kwaliteit en rechtmatigheid van deze gegevensverwerking te waarborgen, voeren wij jaarlijks een interne audit uit en eenmaal per vier jaar een verplichte externe audit. De uitkomsten van deze audits gebruiken wij om processen, werkwijzen en beheersmaatregelen verder te verbeteren.

Hiermee beperken wij risi- co's, beschermen wij de privacy van betrokkenen en versterken wij het vertrouwen in de zorgvuldige omgang met politiegegevens. Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheid is een juridische term, die aan- geeft dat een (voorgenomen) handelwijze in over- eenstemming is met de geldende regels en be- sluiten. Dit begrip is van toepassing op alles wat een gemeente qua taken op zich neemt. Bij recht- matigheid in het kader van de rechtmatigheidsver- antwoording bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Er moet immers worden verantwoord dat de baten, lasten en balansmuta- ties die in de jaarrekening zijn opgenomen recht- matig tot stand zijn gekomen. Het gaat om de fi- nanciële beheershandelingen. Binnen de rechts- matigheidsverantwoording wordt onderscheid ge- maakt tussen afwijkingen, fouten en onduidelijk- heden en begrotingsonrechtmatigheden. In onderstaand overzicht zien we de uitsplitsing van de termen: 1. Afwijkingen: posten die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen (fouten) en posten, waarbij voor het college een onduidelijkheid bestaat over de recht- matigheid. 2. Fouten: Rechtmatigheidsfouten treden op bij fi- nanciële beheershandelingen, waarbij de in het normenkader beschreven wet- en regelgeving niet is nageleefd. 3.

Onduidelijkheden: Indien het college in het ka- der van de verslaggeving niet kan aangeven of er sprake is van een rechtmatigheidsfout of niet. 4. Begrotingsonrechtmatigheden: Hiervan is sprake als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten afwijkt van de budgetten die door uw raad zijn vastgesteld. Hier- van is sprake als het lasten- of investeringsbudget is overschreden (a), de baten (opbrengsten) door het doen of nalaten van een financiële beheers- handeling lager zijn dan het door uw raad vastge- stelde budget (b) of voor het door uw raad vastge- stelde budget minder doelen of activiteiten zijn ge- realiseerd dan begroot voor het betreffende bud- get (c). Verbonden partijen - Bizob - Gemeenschappelijke Regeling Samen- werking Kempengemeenten (GRSK) - Participatiebedrijf KempenPlus

91 Paragraaf Verbonden partijen Wettelijk kader Op grond van het Besluit Begroting en verant- woording provincies en gemeenten moet in de paragraaf verbonden partijen ten minste het vol- gende worden vermeld: Onderdeel Op grond van - De visie op en de beleidsvoornemens omtrent de verbonden par- tijen - De lijst van verbonden partijen, onderverdeeld in gemeenschappe- lijke regelingen, vennootschappen en coöperaties, stichtingen en verenigingen en overige verbonden partijen. - In de lijst van verbonden partijen worden ten minste opgenomen: o de wijze waarop de gemeente een belang heeft in de ver- bonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; o het belang in de verbonden partij aan het begin en de ver- wachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; - De omvang van het EV en VV aan het begin en einde van het boekjaar; - De omvang van het verwachte financiële resultaat in het boekjaar - Eventuele risico’s van de verbonden partij art. 15 BBV Wat is een verbonden partij? Dit is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Bestuurlijk belang betekent dat de gemeente een zetel heeft in het bestuur, een participatie of het hebben van stem- recht.

Financieel belang betekent het beschikbaar stellen van middelen die zij kwijt is in geval van faillissement en/of als financiële problemen ver- haald kunnen worden op de gemeente. Wat doet een verbonden partij? De partijen ontwikkelen beleid of voeren beleid uit voor de gemeente. Beleidsmatig blijft de ge- meente verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. De gemeente monitort en houdt toezicht door be- stuurlijke vertegenwoordiging in diverse overleg- structuren en door de kader stellende en controle- rende rol van uw raad. Kaderstellende en controlerende rol raad Bij de behandeling van de begrotingen en jaarre- keningen van de verbonden partijen neemt uw raad haar kader stellende en controlerende taak. Partijen met een publiekrechtelijk karakter hebben hun eigen Plan & Control cyclus (verder: 'P&C cy- clus’). Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd en daarmee ook de P&C-cyclus. Vóór 30 april van elk jaar wordt de concept begroting aan de raden van de deelnemende gemeenten gestuurd voor zienswijzen. Hiermee kan de raad invloed uitoefe- nen. Deze zienswijzen worden beoordeeld bij het vaststellen van de begroting vóór 15 september van dat jaar. De zienswijzetermijn voor de raden is verlengd naar twaalf weken.

Vóór 15 april van elk jaar dient de partij de voorlo- pige jaarrekening inclusief de accountsverklaring aan te bieden. De definitieve jaarrekening dient vervolgens vóór 15 juli door het Algemeen Be- stuur vastgesteld te zijn. Voorafgaand daaraan kunnen de raden van de deelnemende gemeen- ten zienswijze geven. Zo spoedig mogelijk na 15 juli wordt het besluit van het Algemeen Bestuur aan de gemeenten ter kennisname aangeboden. Wat willen wij bereiken? Goede uitvoering van beleid door verbonden par- tijen (inclusief gemeenschappelijke regelingen) waarin gemeente Bergeijk een bestuurlijk en fi- nancieel belang heeft. 92 Betrokkenen In onderstaand overzicht zijn de verbonden par- tijen weergegeven waaraan gemeente Bergeijk deelneemt, inclusief de andere deelnemers. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen A. Ge- meenschappelijke regelingen, B. Stichtingen en verenigingen en B. Vennootschappen en coöpera- ties. Verbonden partijen A. Gemeenschappelijke regeling B. Stichting C. Vennoot-schap 1. Metropoolregio Eindhoven (MRE) 2. Gemeenschappelijke ge- zondheidsdienst Brabant- Zuidoost (GGD) 3. Veiligheidsregio Brabant- Zuidoost (VRBZO) 4. Omgevingsdienst Zuid- oost-Brabant (ODZOB) 5. Samenwerking Kempenge- meenten (GRSK) 6. Participatiebedrijf Kempenplus 1. Stichting Inkoop en Aanbe- stedingen Zuidoost-Brabant (BIZOB) * 2. Stichting Zorg- en Veilig- heidshuis Brabant-Zuidoost 1.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebergeijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dc1afe7f-2f7d-45e2-8faf-66e842895458?agendaItemId=5ce74291-b674-43be-a2a8-8e79cdda4df1