DEF programmabegroting 2027 - 2030
Tekst van het document
BNG Bank N.N. (BNG) 2. Brabant Water N.V. Deelnemers Bergeijk x x x x x x x x Staat, gemeenten, 11 provincies en 1 hoogheemraadschap Provincie Noord-Brabant en 50 gemeenten in het voorzieningengebied Bladel x x x x x x x x Eersel x x x x x x x x Reusel-De Mierden x x x x x x x x Oirschot x x x x x - x x Asten x x x x - - x x Best x x x x - - x x Cranendonck x x x x - - x x Deurne x x x x - - x x Eindhoven x x x x - - - x Geldrop-Mierlo x x x x - - x x Gemert-Bakel x x x x - - x x Heeze-Leende x x x x - - x x Helmond x x x x - - - x er- vang e Laarbeek x x x x - - x x Nuenen C.A. x x x x - - x x Someren x x x x - - x x Son en Breugel x x x x - - x x Valkenswaard x x x x - - x x Veldhoven x x x x - - x x Waalre x x x x - - x x * Overige deelnemers aan Bizob: Land van Cuijk, Maashorst, Vught, Brainport Development, Dienst Dom- melvallei, GR Peelgemeenten, GRSK, GR A2 gemeenten, GGD BZO, Kempenplus, MijnGemeenteDicht- bij, MRE, ODZOB, OD Brabant Noord, VR BZO.
93 Bestuurlijk belang Er is sprake van een bestuurlijk belang indien een wethouder, raadslid of ambtenaar van de ge- meente namens de gemeente in het bestuur van de verbonden partij plaatsneemt of namens de gemeente stemt. In onderstaand overzicht is aan- gegeven hoe het bestuurlijk belang van gemeente Bergeijk medio 2027 is georganiseerd: * De leden van het DB dienen nog door het AB benoemd te worden. Dit zal naar verwachting in de vergade- ring van oktober gebeuren. Verbonden partij Dagelijks Bestuur Algemeen Bestuur Plaatsvervanger A1. Metropoolregio Eindhoven (MRE) - E. van Onna W.J.G. Delissen-van Tongerlo A2. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Brabant-Zuidoost (GGD) * L.J.J.M. Wijnen-Koenen namens de Kempen L.J.J.M. Wijnen-Koenen E. van Onna A3. Veiligheidsregio Brabant- Zuidoost (VRBZO) * n.n.b. W.J.G. Delissen-van Tongerlo - A4. Omgevingsdienst Zuidoost- Brabant (ODZOB) * n.n.b. L.J.J.M. Wijnen-Koenen W.P.M. Aarts A5. GR Samenwerking Kempengemeenten (GRSK) L.J.J.M. Wijnen-Koenen L.J.J.M. Wijnen-Koenen, W.J.G. Delissen-van Tongerlo W.P.M. Aarts W.P.M. Aarts A6. Participatiebedrijf Kempenplus E. van Onna - L.J.J.M. Wijnen-Koenen B1. BNG Bank N.V. (BNG) W.P.M. Aarts (aandeelhoudersvergadering) B2. Brabant Water N.V. E. van Onna (aandeelhoudersvergadering) C1. Stichting Bureau In koop en Aanbestedingen Zuid-Oost Brabant (BIZOB) W.P.M.
Aarts (Vergadering van Aangeslotenen) C2. Stichting Zorg- en veiligheidshuis Zuidoost-Brabant L.J.J.M. Wijnen-Koenen Financieel belang | kwijtraakt in geval van faillissement en/of als fi- Er is sprake van een financieel belang indien de | nanciële problemen verhaald kunnen worden op gemeente middelen beschikbaar stelt die zij | de gemeente. Bedragen x € 1.000 | Eigen | Vreemd | Verwacht vermogen | vermogen | Resultaat 01.01.2027 | 31.12.2027 | 01.01.2027 | 31.12.2027 2027 GR Metropoolregio Eindhoven (MRE) | 21.564 | 20.248 | 63.226 | 63.995 | 0 GR GGD Brabant-Zuidoost (GGD) | 5.590 | 5.800 | 26.220 | 32.781 | 0 GR Veiligheidsregio Brabant Zuid-oost | 353 | 353 | 41.022 | 47.044 | 0 (VRBZO) GR Omgevingsdienst Zuid-Oost Brabant | 4.678 | 4.492 | 3.951 | 3.951 | 0 (ODZOB) GR Samenwerking Kempengemeenten | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | 0 (GRSK) GR KempenPlus | 2.590 | 2.571 | 17.177 | 17.596 | 0 BNG Bank N.V. (in mln) | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. Brabant Water N.V. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. Stichting Bureau Inkoop en aanbestedingen | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | 0 Zuidoost-Brabant (BIZOB) Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. Zuidoost Bijdrage door Gemeente Bergeijk | de andere deelnemers in de verbonden partij. Dit Het belang in % is de verhouding tussen de bij- | voor zover er geen specifieke verdeelsleutel is.
drage van gemeente Bergeijk ten opzichte van Bedragen x € 1.000 | Belang in % | Begroot na Realisatie | wijziging | Begroot 2025 | 2026 | 2027 GR Metropoolregio Eindhoven (MRE) | 2,42 | 314 | 325 | 334 GR GGD Brabant-Zuidoost (GGD) | 2,36 | 775 | 836 | 871 GR Veiligheidsregio Brabant Zuid-oost | 2,9 | 1.533 | 1.551 | 1.937 (VRBZO) GR Omgevingsdienst Zuid-Oost Brabant | 2,59 | 600 | 616 | 610 (ODZOB) GR Samenwerking Kempengemeenten | ca. 20 | 4.792 | 5.311 | 5.477 (GRSK) GR KempenPlus | 25 | 4.670 | 4.535 | 4.686 BNG Bank N.V. | 0,15 | 0 | 0 | 0 Brabant Water N.V. | 0,59 | 0 | 0 | 0 Stichting Bureau Inkoop en aanbestedingen | 2 | 124 | 125 | 131 Zuidoost-Brabant (BIZOB) Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant | 8 | 8 | 8 Zuidoost Totaal | 12.816 | 13.307 | 14.054 94 Dividenden / uitkeringen aan gemeente Bergeijk Bedragen x € 1.000 Begroot na Belang in | Realisatie | wijziging | Begroot % | 2025 | 2026 | 2027 BNG Bank N.V. | 0,15 | 173 | 101 | 101 Brabant Water N.V. | 0,59 | 0 | 0 | 0 Overzicht per verbonden partij Naam A1 | Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven (MRE) Vestigingsplaats | Eindhoven | KVK | 17245531 Taakveld | 0. Bestuur en ondersteuning, 2. Verkeer en vervoer, 3. Economie, 7. Volksge- zondheid en milieu, 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing.
Doel | Het handhaven en uitbouwen van het kenmerkende economische profiel van (openbaar be- | de regio om op die manier het vestigings- en verblijfsklimaat voor inwoners en lang) | bedrijven te stimuleren. Het verbeteren van de leef-, verblijf- en werkomstan- digheden van inwoners, bezoekers en bedrijven. Bijdrage aan | Strategische bestuurlijke samenwerking op de thema’s Economie (inclusief opgave Bergeijk | uitvoering Stimuleringsfonds en betaalautoriteit Brainport Development NV), Ruimte en Wonen, Transitie landelijk gebied, Energietransitie en Mobiliteit. Het onderdeel RHCe is archiefbewaarplaats van de overgebrachte archieven. Ontwikkelingen | In maart 2027 wordt het nieuwe samenwerkingsakkoord tussen de 21 ge- 2027 | meenten voor 2027-2030 vastgesteld. Ook dit akkoord richt zich op de grote samenhangende opgaven op woningbouw, mobiliteit, werklocaties, energie, voorzieningen en groen-blauwe leefomgeving, maar zal zich meer op de reali- satie en uitvoeringskracht richten. Daarbinnen is netcongestie en beschik- baarheid van stroom een bijzonder aandachtspunt. De bovenregionale sa- menwerking met Weert, Venlo, Meierijstad en Vlaanderen krijgt in 2027 ver- der vorm. Financieel belang | De bijdrage van Bergeijk bedraagt € 0,33 miljoen voor 2027 aan de algemene bijdrage, de Brainport Development, het Stimuleringsfonds en het Regionaal Historisch Centrum.
Indexatie is conform vastgestelde kaders voor de vier re- gionale gemeenschappelijke regelingen MRE, GGD, VRBZO en ODZOB. Risico’s | MRE heeft de risico's in kaart gebracht en houdt daarvoor een toereikend weerstandsvermogen aan van € 1,2 miljoen. De belangrijkste risico's zijn de bezuinigingen bij gemeenten in relatie tot de bijdrage MRE, omvang taken- pakket MRE in relatie tot de omvang van de organisatie, niet kunnen invullen vacatures en de nazorg voor Landgoed Gulbergen. Verdere vervreemding van dit landgoed staat voor 2027 op de agenda. 95 96 Naam A2 Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Brabant-Zuidoost Vestigingsplaats Eindhoven KVK 50451154 Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu Doel (openbaar belang) De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheids- zorg en de ambulance-zorg voor een gezonde bevolking. Bijdrage aan opgave Bergeijk Uitvoering van de kerntaken voor de inwoners van gemeente Bergeijk: Infec- tieziektebestrijding (inclusief TBC, SOA, reizigerszorg en hygiënezorg), medi- sche milieukunde, toezichthoudende taken (onder andere kinderopvang en WMO), jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar, onderzoek en beleidsadvisering, gezondheidsbevordering en ambulancezorg.
Ontwikkelingen 2027 De GGD ziet voor de komende jaren de volgende maatschappelijke uitdagin- gen: - - Gevolgen van Covid-19 en structurele versterking van pandemische pa- raatheid - Sluitende aanpak in de openbare geestelijke gezondheidszorg - Versterken van Ambulancezorg als onderdeel van de acute zorgketen - Ontwikkelingen in de Jeugdgezondheidszorg - Gevolgen van de schaalsprong in Brabant-Zuidoost Financieel belang De bijdrage van gemeente Bergeijk bedraagt voor 2027 €871.254. De bijdrage voor de GGD voor 2027 is een actualisering van de begroting 2026 met een verwerking van ontwikkelingen, en bijstellingen op basis van indexering. Risico’s De omvang van de algemene reserve/weerstandsvermogen van de GGD BZO neemt de laatste jaren weer langzaam toe, maar is gezien de omvang van de risico’s en exploitatie-omvang nog tamelijk beperkt. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot het niveau van de risico-inventarisatie hoeft te worden aangevuld. 97 Naam A3 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) Vestigingsplaats Eindhoven KVK 50348655 Taakveld 1.
Veiligheid Doel (openbaar be- lang) Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (verder: ‘VRBZO’) is een organisatie waarin de brandweer, de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de re- gio (verder: ‘GHOR’) en de regionale ambulancevoorziening (verder: ‘RAV’) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen, te beperken en te be- strijden. Bijdrage aan opgave Bergeijk De Veiligheidsregio behartigt de belangen van de gemeente op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, de gemeenschappelijke meldkamer, ge- neeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Ontwikkelingen 2027 Eind december 2025 heeft u het ontwerp Beleidsplan 2027-2030 ont- vangen. Dit beleidsplan staat met name in het teken van het invullen van een bestuurlijke opdracht die in 2024 aan de organisatie werd verstrekt. Deze bestuursopdracht was gericht op een gefaseerde aanpak om te voldoen aan wet- en regelgeving (de zogeheten deel- opdracht 1), het op orde brengen van de basis van de organisatie (deelopdracht 2) en het komen tot een toekomstverkenning richting 2040 (deelopdracht 3). Het beleidsplan is in april 2026 vastgesteld door ons bestuur. De Ontwerpbegroting 2027 bouwt voort op dit beleidsplan en bevat geen andere ontwikkelingen dan eerder genoemd in eerdere uitwer- kingen van de Bestuursopdracht 2024, het Beleidsplan 2027-2030 of de Kadernota 2027.
Dit betekent dat we in de Ontwerpbegroting 2027 de grote ontwikkelopgaven voor jaarschijf 2027 hebben ver- werkt. Hoofdstuk 4 van de Ontwerpbegroting geeft daarmee weer waar in 2027 we concreet aan we gaan werken. Financieel belang De bijdrage van gemeente Bergeijk bedraagt in 2027 € 1,94 miljoen voor de algemene bijdrage, de gemeentelijke rampenbestrijding, Bevolkingszorg en piketregeling Bevolkingszorg. De begrotingsomvang van VRBZO is in 2027 € 86,3 miljoen. Gemeente Bergeijk heeft een verhuurdersrelatie met de VRBZO. De kazernes in Bergeijk worden verhuurd aan de VRBZO. Risico’s Het eigen vermogen is in 2025 toegenomen door het positieve resultaat voor reserves. De algemene reserve bedraagt € 3,9 mln. Deze is op basis van het bestuursbesluiten reeds bestemd voor de financiering van de bestuurlijke deelopdracht 1 (circa € 3,2 mln) en de BDUR (€ 0,6 mln). Op basis van de begroting zijn de reserves van VRBZO in 2027 nagenoeg uitgeput. Er is dus nauwelijks weerstandsvermogen meer ter afdekking van financiële tegenval- lers. De gekwantificeerde risico’s bedragen € 4,5 mln, waarvan € 2,2 mln toe- ziet op een lopend geschil (zie paragraaf 3.3 [van de jaarrekening]). Wij advi- seren de weerbaarheid afgezet tegen de risico’s goed te monitoren. Het lage weerstandvermogen is zoals de accountant beschrijft inderdaad een punt van aandacht.
Bij het vaststellen van de bestuurlijke opdrachten is be- wust besloten tot het verlagen van het weerstandsvermogen, omdat hiermee de stijging van de gemeentelijke bijdrage meer gefaseerd kon worden. Het ri- sico dat deze lage reserve met zich meebrengt is daarbij geaccepteerd. Con- form beleid zullen we, totdat de reserve weer op niveau is, eventuele jaarre- keningresultaten toevoegen aan de algemene reserve. Indien het bestuur daar aanleiding toe ziet, kan bijvoorbeeld een besluit over een aanvullende deelnemersbijdrage voorbereid worden. In het geval dat de beschreven risico’s zich daadwerkelijk voordoen en het beschikbare vermogen wordt overschreden, zal VRBZO terugvallen op de gemeenten in de gemeenschappelijke regeling om de kosten te dekken. 98 Naam A4 Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) Vestigingsplaats Eindhoven KVK 57159815 Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu Doel (openbaar belang) De Omgevingsdienst voert voor gemeenten en provincie wettelijke en niet- wettelijke taken uit op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving (omgevingsrecht) in de fysieke leefomgeving en aanverwante activiteiten, zo- als specialistisch advies op verzoek van de deelnemers.
Bijdrage aan opgave Bergeijk De ODZOB levert een bijdrage aan de uitvoering van het milieu- en vergun- ningenbeleid, de handhaving daarvan, een duurzame leefomgeving en duur- zame ontwikkeling. Ontwikkelingen 2027 Wetgeving en beleid met betrekking tot het milieu is complex en voortdurend in ontwikkeling. Denk hierbij aan onderwerpen zoals stikstof, geitenhoude- rijen, spuitzones en ammoniak. Dit heeft grote impact op de procedures en de wettelijke taken- en te leveren diensten door de ODZOB. Daarnaast dienen alle omgevingsdiensten medio 2026 robuust te zijn en is de ODZOB bezig met het doorontwikkeling van de organisatie. De ODZOB heeft hier de afgelopen jaren al stappen in gemaakt en voldoet op dit moment al aan de gestelde robuustheidscriteria. In de meerjaren ontwikkelaanpak (2025-2027) van de ODZOB zijn pojecten opgenomen die hieraan bijdragen. Nog niet alle projecten zijn opgepakt of afgerond. De komende jaren zal wor- den ingezet om de gestelde/noodzakelijke doelen te halen om zodoende aan de wettelijke eisen te voldoen. Daarnaast is er ook bijzondere aandacht voor Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), klimaatverandering en CO2-uitstoot en een toekomstbestendige vee- houderij. Financieel belang De bijdrage van Bergeijk bedraagt € 610.000 aan wettelijke taken, verzoek- en collectieve taken.
80% van dit bedrag zijn ten behoeve van de landelijke verplichte basistaak, 10% voor de verzoektaken en 10% voor collectieve ta- ken. Risico’s Er zijn geen risico’s aanwezig, die niet binnen de reservepositie van de ODZOB opgevangen kunnen worden. 99 Naam A5 Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (GRSK) Vestigingsplaats Vestigingsplaats Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning, 6. Sociaal domein Doel (openbaar belang) De bestuurskracht te vergroten door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau met als resultaat verhoogde kwa- liteit, continuïteit en efficiëntie met behoud van de huidige bestuurlijke schaal. Bijdrage aan opgave Bergeijk De GRSK omvat Maatschappelijke dienstverlening (Wmo, jeugdzorg) en Shared Service Centre (ICT-dienstverlening). Bergeijk neemt niet deel aan Vergunningen, toezicht en handhaving. Ontwikkelingen 2027 Gemeente Oirschot treedt per 31-12-2027 uit de GRSK vanwege de fusie met Best. Gemeente Reusel-De Mierden treedt uit het onderdeel Vergunnin- gen, toezicht en handhaving, waardoor alleen gemeente Eersel hier nog aan deelneemt. 2027 Staat voor de GRSK dan ook in het teken van het opstellen en uitvoeren van uittredingsplannen met bijbehorende organisatorische en fi- nanciële consequenties. De demografische ontwikkelingen in de Kempen lei- den tot een toenemende vraag naar zorg en ondersteuning.
Dit vraagt om een toekomstbestendige uitvoering van de dienstverlening door de GRSK. Het SSC investeert in een stabiele en veilige infrastructuur en digitale voor- zieningen, met extra aandacht voor de toenemende digitalisering, kansen AI en strengere eisen aan informatiebeveiliging en privacy. Financieel belang De bijdrage van Bergeijk bedraagt voor 2027 ca. € 5,47 miljoen. De bijdrage is verhoogd als gevolg van de afgesproken indexatie en autonome ontwikke- lingen. Voor MD zijn extra capaciteit en structurele investeringen opgenomen om de dienstverlening op niveau te houden bij de toenemende en comple- xere vraag. Vanwege de toenemende begroting is GRSK in 2026 een effici- ency- en ombuigingstraject gestart om zowel bedrijfsvoerings- als program- makosten kritisch te bezien in relatie tot de gewenste dienstverlening. Risico’s Volledige uittreding gemeente Oirschot en gedeeltelijke uittreding gemeente Reusel-De Mierden op VTH heeft organisatorische consequenties voor de korte termijn. En financiële gevolgen lange termijn die niet volledig in de uit- tredingssom gedekt zijn. Dit vraagt om een lange termijnvisie van de vier ge- meenten en GRSK. De krapte op de arbeidsmarkt leidt tot risico’s op bezet- ting van de formatie. Afdeling MD ziet een toenemend aantal aanvragen Wmo en toenemende complexiteit en aantal schuldhulp- en jeugddossiers.
100 Naam A6 Gemeenschappelijk regeling Participatiebedrijf KempenPlus Vestigingsplaats Bladel KVK 17267762 Taakveld 6. Sociaal domein Doel (openbaar belang) ‘Iedereen werkt mee’: participeren naar vermogen. Liefst door werken als dat (nog) niet kan op andere wijze. Voor een efficiënte en effectieve uitvoering door het Participatiebedrijf wordt door de deelnemende gemeenten gestreefd naar een gezamenlijk en gelijkluidend beleid. Bijdrage aan opgave Bergeijk Uitvoering van participatiebeleid in een bedrijfsvoeringsorganisatie, inclusief beleidsvoorbereiding en ondersteuning bij de beleidsontwikkeling voor de deelnemende gemeenten. De gemeenten blijven verantwoordelijk voor het vaststellen van beleid en verordeningen voor de taken van het Participatiebe- drijf. Ontwikkelingen 2027 In 2026 werken de beleidsambtenaren Sociaal Domein van de gemeenten samen met de beleidsmedewerkers van KempenPlus aan een nieuw beleids- kader. Aanleiding hiervoor is het onderzoek dat Berenschot in 2025 voor KempenPlus heeft uitgevoerd. Omdat dit nieuwe beleidskader nog in ontwik- keling is, is deze begroting gebaseerd op een voortzetting van het huidige beleid. Dat betekent dat in deze begroting rekening is gehouden met de vol- gende ontwikkelingen: • Verdeling van de gemeentelijke bijdragen op basis van het bijdragebesluit 2025. • Autonome ontwikkelingen in de loonkosten.
• Afbouw van externe inhuur. • Volledige integratie van bijzondere bijstand. • De taakstellende bezuiniging die in 2026 verwerkt is. Financieel belang De jaarlijkse bijdrage is gebaseerd op verschillende verdeelsleutels, zodat de bijdrage per gemeente zo evenwichtig mogelijk is. De bijdrage voor Bergeijk bedraagt 4.463.228 op een totale begroting van 22.808.406 In 2024 is de verdeelsleutel geëvalueerd. Sinds de eerste begrotingswijziging 2026 wordt de kostenverdeling gebaseerd op nieuwe afspraken. Risico’s Naast prijsrisico’s heeft KempenPlus ook te maken met kwantiteits- en kwali- teitsrisico’s: 1) Ontwikkelingen in de doelgroepen, zoals een hogere instroom cliënten, een afname van het aantal mensen met een SW-indicatie dat niet gecompen- seerd wordt door de instroom van medewerkers LKS (loonkostensubsi- die)/beschut werk en het arbeidsvermogen (potentieel) van de medewerkers uit de doelgroep neemt af. 2) Ontwikkelingen in de markt, zoals het wegvallen van vaste klanten en goed renderende opdrachten. 101 Naam B1 Stichting Bureau Inkoop en Aanbestedingen Zuidoost-Brabant (Bizob) Vestigingsplaats Oirschot KVK 17159755 Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning Doel (openbaar belang) Het uitvoeren van, het begeleiden van en adviseren in een gezamenlijk pro- fessioneel inkoop- en aanbestedingsbeleid.
Daarnaast zorgt BIZOB voor voordelen op financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor de deelne- mers. Bijdrage aan opgave Bergeijk BIZOB verzorgt een doelmatige en integere inkoop en methoden voor inkoop en aanbesteding om naleving van wet- en regelgeving te borgen. Ontwikkelingen 2027 Voor 2027 heeft BIZOB drie concrete actiepunten benoemd waar extra aan- dacht naartoe zal gaan: - Monitoring inkoop- en contractmanagementresultaten; - Duurzame wegverhardingen – Samen bouwen aan duurzame wegen - Effectieve inzet contractmanagement. Financieel belang Gemeente Bergeijk neemt minimaal 3,5 dagen per week af, 147 dagen per jaar. Betaling gebeurt tegen een op voorcalculatie bepaalde vergoeding. Risico’s Er zijn geen materiële risico’s aanwezig. Naam B2 B2. Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost (ZVHBZO) Vestigingsplaats Helmond KVK 66261864 Taakveld 2. Veiligheid Doel (openbaar belang) De veiligheid en leefbaarheid in Zuidoost-Brabant te verbeteren door inte- grale aanpak van complexere problemen waar de reguliere zorg- en veilig- heidsprocessen geen – afdoende - oplossing bereiken. Bijdrage aan opgave Bergeijk Aanpak van complexere casuïstiek op het gebied van jeugd, veelplegers, na- zorg, ex-gedetineerden, relationeel geweld, overlast en verslaving door sa- menwerking van professionals uit de zorg, veiligheid en gemeente(n).
Ontwikkelingen 2027 Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost zet in 2027 in op de aanpak van complexe zorg- en veiligheidsproblematiek, versterking van de regionale samenwerking tussen partners, kennisdeling en de implementatie van lande- lijke ontwikkelingen zoals de Levensloopaanpak, de Wet gegevensverwer- king door samenwerkingsverbanden (Wgs) en de Wet persoonsgerichte aan- pak radicalisering en terroristische activiteiten (Wparta). Daarnaast is blijvend aandacht voor privacy regelgeving. Financieel belang De begroting 2027 van het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost be- draagt € 463.094 aan gemeentelijke bijdragen. De gemeentelijke bijdrage van Bergeijk voor 2027 bedraagt € 7.012. Risico’s De risico's voor Bergeijk zijn zeer beperkt. Mogelijk risico betreft wijzigingen in landelijke financiering wat gevolgen kan hebben voor de omvang van de gemeentelijke bijdrage. 102 Naam C1 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats Den Haag KVK 27008387 Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning Doel (openbaar belang) De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maat- schappelijk belang: ‘Gedreven door maatschappelijke impact’. Met gespecia- liseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan zo laag mogelijke kos- ten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Bijdrage aan opgave Bergeijk Geen directe individuele bijdrage.
Ontwikkelingen 2027 Gedurende het begrotingsjaar hebben zich geen veranderingen voorgedaan in de belangen van aandeelhouders in BNG Bank. Financieel belang Het aantal aandelen á € 2,50 van de gemeente bedraagt 80.886. Dit is circa 0,15% van het aantal aandelen. Het Rijk heeft 50% van de aandelen, de ove- rige 50% is in handen van provincies en gemeenten. Risico’s Het uit te keren dividend, omdat de bank geen voorspelling kan doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Naam C2 Brabant Water N.V. Vestigingsplaats ’s-Hertogenbosch KVK 16005077 Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu Doel (openbaar belang) Het verzorgen van de watervoorziening aan 2,5 miljoen inwoners en bedrij- ven in Noord-Brabant tegen zo laag mogelijke kosten en het instandhouden van de benodigde infrastructuur daarvoor. Bijdrage aan opgave Bergeijk Geen directe individuele bijdrage. Ontwikkelingen 2027 Steeds meer aandacht voor duurzaam watergebruik en de kwetsbaarheid van de nationale zoetwatervooraad door droogte, klimaatverandering en ver- vuiling Financieel belang Het aantal aandelen van de gemeente bedraagt 16.344 á € 0,10. Dit is circa 0,59% van het aantal aandelen. De Provincie bezit 31,6% van de aandelen, de rest is in handen van gemeenten in het voorzieningsgebied. Risico’s Er zijn geen nieuwe risico’s bekend bij gemeente Bergeijk.
103 Paragraaf Grondbeleid Wat willen wij bereiken? 1. Voorzien in behoefte aan woningen, bouwkavels en bedrijventerreinen; 2. Sluitende en bij voorkeur rendabele grondexploitaties; 3. Gemeentelijke eigendommen in goed rentmeesterschap beheren. Grondbeleid richt zich in gemeente Bergeijk op twee (2) afzonderlijke hoofditems, te weten: a. Grondbeleid in het kader van exploitatie- gebieden voor het bouwen van woningen en bedrijven; b. Grondbeleid in het kader van cultuurgron- den en natuurgronden In het 1e kwartaal van 2026 zijn de prijzen van be- staande koopwoningen in de regio Zuidoost-Bra- bant met 2,8% gestegen ten opzichte van het 4e kwartaal van 2025. Het aantal verkochte wonin- gen is met 2,9% toegenomen. Het aantal te koop staande woningen is met 20,6% afgenomen. In Bergeijk is het actuele woningaanbod juist wat in beweging gekomen. De verkoopprijs is met 9,4% gestegen Daarnaast is er meer doorstroming door oplevering van nieuwbouwwoningen. Ondanks het toegenomen aanbod blijft de woningmarkt in veel regio’s structureel krap, met name in het betaal- bare segment. De totale kosten voor de productie van een woning blijven hoog. Na enkele jaren van forse stijgingen is de stijging iets minder explosief. In plaats daarvan verplaatst de kostendruk zich naar loonstijgingen. Met andere woorden: de wo- ningmarkt is en blijft volop in beweging.
Daarmee blijft de financiële ontwikkeling van het grondbe- drijf een bijzonder aandachtspunt. In de grondnota is daarom bepaald dat de grondexploitaties twee- maal per jaar, bij de jaarrekening en de begroting, worden geactualiseerd. Gemeente Bergeijk voert een dynamisch grond- beleid waarbij per ontwikkeling volgens de route- kaart wordt bepaald welke rol de gemeente in die ontwikkeling inneemt. Het accent wordt hierbij waar mogelijk gelegd op een actief grondbeleid. Dit beleid is vastgelegd in de Nota Grondbeleid die in 2025 is vastgesteld. Daarbij is het beleid ge- actualiseerd en aangepast aan de Omgevingswet. Ook de regels rondom kostenverhaal zijn in 2025 geactualiseerd in de Nota kostenverhaal en finan- ciële bijdragen 2025 Ontwikkelingen en trends Woningbouw en bedrijventerreinen Algemeen Het grondbeleid dateert van januari 2025. Hierin is de keus voor een dynamisch grondbeleid ge- maakt waarbij per ontwikkeling volgens de routekaart wordt bepaald welke rol de gemeente in die ontwikkeling inneemt. Welke houding inge- nomen wordt, hangt af van de maatschappelijke meerwaarde. Met andere woorden de mate waarin een initiatief bijdraagt aan de uitvoering van de visies, het beleid en bestuurlijke ambities.
Draagt het initiatief in grote mate bij aan het waar- maken van de ambities of beleidsopgave van de gemeente, dan zal waar mogelijk het accent ge- legd worden op een actief grondbeleid. De ge- meente kan daarbij gebruik maken van grondbe- leidsinstrumenten, waaronder strategische grond- verwerving. Een voorbeeld hiervan is de vestiging van voorkeursrecht op de locatie Enderakkers. Als het initiatief nauwelijks bijdraagt aan de beleidsop- gave of ambities, dan kan het college een pas- sieve houding aannemen en vanuit haar publiek- rechtelijk kader sturen. Een aanvulling op de nota grondbeleid is dan ook de nota kostenverhaal en financiële bijdragen. In deze nota staat hoe de ge- meente invulling geeft aan de wettelijke verplich- ting om kosten te verhalen. Daarnaast heeft de gemeente ook de bevoegdheid om een financiële bijdrage te verhalen bij private initiatieven. Als het initiatief haalbaar is, dan sluiten de gemeente en de initiatiefnemer een anterieure overeenkomst. In een anterieure overeenkomst staan de afspraken over onder andere de ruimtelijk kaders, het te rea- liseren programma, de fasering, het kostenverhaal en de financiële bijdragen. Overigens mogen in dit soort overeenkomsten ook afspraken worden gemaakt over het verhaal van andere kosten, het planschaderisico en bij- voorbeeld de typologie, het aantal en de prijs van woningen.
Markt-)ontwikkelingen - De woningmarkt is licht afgekoeld, maar lijkt van korte duur. Door de stijgende hypotheekrente als gevolg van de onrust in het Midden-Oosten kan er minder geleend worden. Bovendien zorgt dit ook voor onzekerheid bij kopers, wat terug wordt gezien in het aantal bezichtigen per woning. De stijging van de vraagprijs vlakt net als de koopprijs af. Wel ligt de vraagprijs van het aanbod hoger dan de verkoopprijs, omdat er meer duurdere woningen in aanbod staan dan er worden verkocht. Het gehanteerde percentage voor opbrengstenstijging is in 2026 vastgesteld op 2%. De gehanteerde kostenstijging wordt gezien de prijsontwikkelingen binnen de water- en wegenbouw gehandhaafd op 3% voor 2026, 2027, 2028, 2029 en 2030. - In 2023 is de geactualiseerde woningbehoefteprognose van de Provincie verschenen. Vergeleken met de vorige prognose ligt de groei van de Brabantse bevolking duidelijk hoger. Dit | voldoen. In de eind 2024 vastgestelde hangt vooral samen met de hoger | Ontwikkelstrategie de Kempen is de ingeschatte buitenlandse migratiesaldi. | doelstelling voor Bergeijk bepaald op Ook de woningvoorraad bereikt een | 3000 woningen tot 2040. Met de grotere omvang. Naast de hogere | verkenning uitbreidingslocaties en de bevolkingstoename speelt hierbij de | daarop gebaseerde keuzes is daarin in sterke huishoudensgroei een rol.
Er is dan | april 2025 verdere invulling aan gegeven. ook een flinke bouwopgave om hieraan te | Zie ook taakveld 8. Parameters Grondexploitaties Bij de opstelling van de calculaties van de grondexploitaties is uitgegaan van de volgende parameters: - | Rentelasten | : 1 % - | Disconteringsvoet | : 2 % (verplicht) - | Kostenstijging | : 3% - | Opbrengstenstijging | : 2% Grondprijzen Voor 2025 zijn de grondprijzen nog in de begro- | Overzicht en resultaten ting bepaald. Conform de Nota Grondbeleid zullen | Bouwgrond in exploitatie de grondprijzen nu in een grondprijzenbrief die | In 2026 zijn er vier woningbouwlocaties en één door het college wordt vastgesteld worden vastge- | bedrijventerrein in exploitatie. Het verloop van legd. In de Nota Grondbeleid heeft de raad daar- | deze plannen is inzichtelijk gemaakt in de onder- voor de kaders meegegeven, waarvan de belang- | staande tabellen voor het jaar 2026 op basis van rijkste is dat de grondprijzen op een actuele taxa- | realisatie. tie moeten worden gebaseerd.
De grondprijzen- brief 2026 moet nog door het college worden vast- gesteld Bedrijventerreinen | Boekwaarde 1-1-2026 | Raming resterende uitgaven | Raming resterende inkomsten | Raming Eindsaldo | Jaar afsluiting Waterlaat 7 | -301.861 | 193.271 | - | -108.590 | 2026 Totaal | -301.861 | 193.271 | - | -108.590 Woningbouw | Boekwaarde 1-1-2026 | Raming resterende uitgaven | Raming resterende inkomsten | Raming Eindsaldo | Jaar afsluiting Terlo | 2.951.536 | 350.584 | -1.275.034 | 2.027.086 | 2027 Herbestemming St. Bernardus | 176.198 | 37.631 | -881 | 212.948 | 2026 Kappelledries III | 1.403.309 | 1.227.212 | -2.810.291 | -179.770 | 2028 Westerhoven-Noord | 810.782 | 5.234.951 | -5.740.129 | 305.604 | 2031 Totaal | 5.341.825 | 6.850.378 | -9.826.335 | 2.365.868 Ontwikkelingen reserves en voorzieningen Voorziening tekorten grondexploitaties. Voorziening verlieslatende grondexploitaties | Stand voorziening Terlo | 2.000.605 Herbestemming St. Bernardus | 214.709 Westerhoven-Noord | 267.143 Totaal | 2.482.457 * De verliesvpprzieningen van de grondexploitaties worden bij de jaarstukken 2026 bijgesteld en aangesloten met het verwachtte eindsaldo op basis van de realisatie.
Winstneming | wordt gekeken naar de gerealiseerde verkopen, Bij het afsluiten van het jaar 2027 nemen we vol- | de prijsontwikkeling en wordt een inschatting ge- gens de “percentage of completion” (POC) me- | maakt van de marktontwikkeling. thode een tussentijdse winst. In de prognoses van de algemene reserves is hier rekening mee ge- | Bestemmingsreserve FLO (Fysieke Leefomge- houden. | ving) Door het verplichte karakter van de POC-methode Algemene reserve risico’s grondexploitaties | wordt met ingang van 2018 op basis van de gere- Aan de hand van de laatste stand van zaken van | aliseerde verkopen gestort in de FLO. De bijdrage het betreffende complex is een inschatting ge- | FLO wordt jaarlijks bij de jaarstukken bepaald aan maakt van de meest waarschijnlijke ontwikkeling; | de hand van de realisatie in het boekjaar. het zogenaamde best guess-scenario. Daarbij 104 2026 worden afgerond. Het resultaat op eindwaarde is begroot op - € Ontwikkelingen per in exploitatie genomen complex | Waterlaat 7 (Bedrijventerrein Bergeijk) Terlo (Bergeijk) | Het plan kan eind 2026 worden afgesloten. Er is In het westelijk deel van dit plan zijn nog 2 kavels | nog € 65.000,= nodig voor inboet groen en afron- beschikbaar, waarvan op 1 kavel een optie ligt. | dende werkzaamheden. Het verwachte resultaat Het woonrijpmaken is nagenoeg gereed. | op eindwaarde is € 700.838.
Voor het deelgebied ten oosten van het gemeen- | Westerhoven Noord schapshuis, de Loo’se Tuinen, is in 2019 overeen- | De aanleg van het kunstgrasveld is gereed en het stemming bereikt met de grondeigenaar en twee | archeologisch onderzoek is uitgevoerd. Uit dit on- ontwikkelaars. De 19 woningen in de eerste fase | derzoek bleek dat een gedeelte van het plan moet zijn gereed. Voor de bouw van 13 woningen in de | worden opgegraven en een ander deel zo waar- 2e fase is het bestemmingsplan “Loo’se tuinen 2e | devol is dat de regionaal archeoloog heeft geadvi- fase” vastgesteld. Naar aanleiding van het beroep | seerd om hier de archeologische resten in situ te tegen dit plan, is het bestemmingsplan in 2025 | bewaren. Het stedenbouwkundig plan is hierop gerepareerd. Hierin zijn extra maatregelen opge- | aangepast. Onlangs is gebleken dat het archeolo- nomen om geluids- en wateroverlast te voorko- | gisch onderzoek toch nog moeten worden uitge- men. De extra kosten (€ 76.250) hiervan, zijn | breid vanwege o.a. een te graven wadi. De ver- meegenomen in de grex. Tegen dit reparatieplan | wachte kosten hiervan bedragen € 35.000. De ge- is echter opnieuw beroep bij de Raad van State | volgen hiervan voor de grex zijn doorgerekend. ingesteld. De uitspraak van de Raad van State | Het verwachte resultaat op eindwaarde is: € - wordt binnenkort verwacht. De procedurekosten | 305.604.
(€ 28.000) zijn in de grex meegenomen. In het zuidwestelijk deel van Terlo is het woonrijp- | Kapelledries III (Bergeijk) maken gereed. Dit deel van de exploitatie is afge- | Een deel van de in totaal 62 woningen zijn in de sloten. Naar verwachting kunnen alle deelgebie- | verkoop. Momenteel worden 28 kavels en 4 zelf- den in 2027 worden afgesloten. | bouwkavels aangeboden door de ontwikkelaar. .Met de ontwikkelingen in de andere deelgebieden | Deze zijn op enkele na verkocht. Het woonrijpma- is het verwachte resultaat op eindwaarde €- | ken is in zijn geheel doorgeschoven naar 2028. 2.027.087. | Het verwachte resultaat op eindwaarde is: € 179.019 Herbestemming Bernardusschool (Bergeijk) Het plan is geheel bouw- en woonrijp. Voor inboet | Overige ontwikkelingen is een nieuwe raming gemaakt. Het plan kan in | In taakveld 8 is een overzicht van alle woning- bouwontwikkelingen te vinden. Risico’s | Overige gronden Als algemene risico’s in de grondexploitatie | Pachtgronden: kunnen genoemd worden: | De verpachte gronden zijn onderverdeeld in: - | Conjunctuur en renterisico’s wanneer de | - | Geliberaliseerd 1 jaar verpachte gronden; vraag naar bouwgrond inzakt; | - | Geliberaliseerd 6 jaar verpachte gronden; - | Risico’s zoals materiaal schaarste, stij- | - | Reguliere pachtgronden; gende energie-en transportkosten door de | - | Erfpachtgronden. oorlog.
- | Het niet tijdig kunnen verwerven van | Geliberaliseerd één (1) jaar verpachte gronden gronden, een actieve rol van de private | In 2027 wordt circa 177 hectare cultuurgrond geli- sector op de grondmarkt en stijgende | beraliseerd (voor een periode van maximaal één aankoopprijzen; | jaar) verpacht. De pachtprijs wordt per 1 januari - | Risico’s ( waar onder renterisico’s ) bij | 2027 verhoogd van € 1.225 p/ha naar € 1.250 strategische grondaankopen | p/ha. De opbrengst van de jaarlijks verpachte - | Milieurisico’s, waaronder stikstof en de | gronden bedraagt in 2027 circa € 211.000. Hierin nabijheid van geitenhouderijen; | is een korting van bijna € 8.700 verwerkt in ver- - | Planschadeclaims; | band met de aanleg van totaal bijna 8 ha. aan - | Het wellicht niet kunnen komen tot volle- | bloemen-/kruidenranden langs de vele pachtper- dig kostenverhaal in geval van private ex- | celen. ploitaties; - | Archeologische belemmeringen. - | Netcongestiel 105 Geliberaliseerd zes (6) jaar verpachte gronden | Kempervennen’. Ongeveer een halve hectare is in Circa 82,5 hectare wordt verpacht als zes jaar ge- | het verleden uitgegeven als bedrijventerrein. Deze liberaliseerde pacht. Dit vloeit voort uit het gewij- | overeenkomst is in 2026 geëindigd en daarmee zigde pachtbeleid van 2007, waarbij door uw raad | vervallen.
Circa 216 hectare is in gebruik als land- is bepaald dat (vrijwel) geen nieuwe reguliere | bouwgrond en minder dan één hectare heeft een pacht wordt uitgegeven, doch zes jaar geliberali- | overige bestemming. De geraamde opbrengst be- seerde pacht. Het voordeel hiervan is dat deze | draagt in 2027 ca. € 545.000. flexibeler kan worden ingezet dan reguliere pacht, nu deze automatisch na zes jaar eindigt. De | Verkoop/koop pachtgronden (=kavelruil) pachtopbrengst in 2027 bedraagt circa € 101.500. | Opbrengsten uit kavelruil - voor zover het NNB- De pachtprijs wordt per 1 januari 2027 verhoogd | gronden betreft - komen, conform het raadsbesluit van € 1.225 p/ha naar € 1.250 p/ha. | van juni 2023, voor 25% ten goede van de re- serve DOB-gebiedsakkoord N69 en voor 75% ten Regulier verpachte gronden | gunste van de algemene dienst, in casu de alge- Het reguliere pachtareaal (voor de duur van zes | mene reserve behoedzaamheid grondtransacties. jaar en langer) is circa 622 hectare groot en wordt in 2027 verpacht tegen een gemiddelde pachtprijs | In de begroting is rekening gehouden met een ge- van circa € 1.119 p/ha. De reguliere pacht zal | faseerde afbouw van de opbrengst uit grondtrans- naar verwachting in de verre toekomst verdwijnen | acties, welke in 2027 nog € 100.000 zal zijn en de ten gunste van de bovengenoemde zes jaar geli- | jaren daarna nihil.
Is de opbrengst hoger, dan beraliseerde pacht. | wordt het meerdere in de algemene reserve be- In juli 2026 heeft de jaarlijkse wijziging conform | hoedzaamheid grondtransacties gestort. Wanneer het pachtprijzenbesluit plaatsgevonden. Hierdoor | echter minder wordt gerealiseerd, vindt een ont- stijgen de pachtprijzen voor de regio Bergeijk in | trekking uit de reserve plaats. 2027 met 1%, waardoor de reguliere pachtop- brengst in 2027 ca. € 6.900 hoger zal zijn in ver- | Overig in gebruik gegeven gronden: gelijking met 2026. De geraamde opbrengst in | Dit betreft onder andere volkstuintjes, ponywei- 2027 bedraagt daardoor ca. € 696.000. | tjes, opstalrechten (onder andere van antenne- masten) en overige stroken grond die bewoners Erfpachtgronden | bij hun tuin mogen betrekken en huren. De ge- Bijna 359 hectare is in erfpacht uitgegeven. Hier- | raamde opbrengst in 2027 bedraagt € 43.000. van is ongeveer 141 hectare in recreatief erfpacht uitgegeven, waaronder aan vakantiepark ‘De 106 107 Paragraaf Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Het doel is overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar en toegankelijk te maken. Hoofdonderdelen zijn actieve openbaar- making, passieve openbaarmaking en een goede informatiehuishouding. De Woo bevordert een transparante overheid en vraagt om een cultuur- omslag in de omgang met informatie.
Volledige in- voering is een organisatiebreed project dat vrijwel alle afdelingen raakt. Actieve openbaarmaking Actieve openbaarmaking verplicht onze gemeente om 17 informatiecategorieën gefaseerd – in tran- ches – openbaar te maken. In 2023 zijn we ge- start met publicatie van de eerste tranche, con- form de landelijke planning. De daaropvolgende tranches hebben vertraging opgelopen, vanwege de ontwikkeling van de generieke Woo-voorzie- ning (een centrale digitale infrastructuur voor do- cumentpublicatie). De planning voor de inwerking- treding van de volgende informatiecategorieën is daardoor nog niet helder. Gemeente Bergeijk volgt de ontwikkelingen nauwlettend en bereidt zich voor op verdere implementatie. Passieve openbaarmaking Het aantal Woo-verzoeken is in 2025 opnieuw ge- leidelijk toegenomen. Dit sluit aan bij de maat- schappelijke ontwikkeling waarbij de behoefte aan transparantie en openheid van de overheid groeit. De omvang en complexiteit van verzoeken is daarbij wisselend. De behandeling van Woo-ver- zoeken is arbeidsintensief, omdat de door de vakafdelingen geïnventariseerde documenten handmatig moeten worden getoetst aan het Woo- verzoek en aan de uitzonderingsgronden van de Woo. Sinds 2025 wordt echter gebruikgemaakt van nieuwe anonimiseringsoftware met slimme func- tionaliteiten.
Hierdoor is het anonimiseren van do- cumenten vereenvoudigd en overzichtelijker ge- worden. De software ondersteunt bij het koppelen van de juiste uitzonderingsgrond uit de Woo en het genereren van inventarisatielijsten, wat bij- draagt aan een efficiëntere afhandeling van ver- zoeken. Daarnaast wordt ingezet op verdere digitalisering van het Woo-proces. Daarbij wordt gestreefd naar zoveel mogelijk digitale communicatie met verzoe- kers, zodat het gebruik van post kan worden be- perkt. Het in 2024 herziene werkproces voor Woo- verzoeken wordt daarbij gemonitord en verder binnen de organisatie geïmplementeerd. Informatiehuishouding op orde Een robuuste informatiehuishouding versnelt de afhandeling van Woo-verzoeken. Voor onze ge- meente is dit, net als voor veel anderen, een com- plexe opgave die we stap voor stap verder ontwik- kelen. In 2025 zijn we gestart met een informatie- plattegrond per werkproces, waarin standaard- en lokale informatie samenkomen. Deze basis bou- wen we de komende jaren verder uit, zodat we de informatievoorziening blijvend kunnen versterken en verbeteren. 108 Paragraaf Klimaat en duurzaamheid Klimaat en duurzaamheid zijn belangrijk om te kunnen leven in een toekomstbestendige omge- ving. Een duurzame ontwikkeling van gemeente Bergeijk is daarvoor noodzakelijk.
Een ontwikke- ling die tegemoetkomt aan de levensbehoeften van de huidige generatie, zonder die van de toe- komstige generaties tekort te doen. De gemeente werkt aan een duurzaam, gezond en leefbaar Bergeijk. Dit wordt gedaan binnen de volgende duurzame thema’s: 1. Energietransitie; 2. Klimaatadaptatie: water en groen 3. Afval als grondstof. Wat willen wij bereiken? 1. Energietransitie; Een realistische en uitvoerbare koers We zetten in op een energietransitie die stap voor stap wordt gerealiseerd, met oog voor haalbaar- heid en betaalbaarheid. Niet opgelegd, maar sa- men met inwoners vormgegeven. Het uitgangs- punt is dat beleid uitvoerbaar moet zijn en daad- werkelijk bijdraagt aan oplossingen. Duurzaamheid en toekomstbestendigheid Duurzaamheid en klimaatbestendigheid zijn vaste onderdelen van woningbouw. Tegelijk willen we bestaande woningen verduurzamen en bestaande locaties beter benutten. Duurzame opwek: zorgvuldig en in balans Grootschalige opwek is geen doel op zich. We zoeken naar een balans: voldoende opwek om ontwikkeling mogelijk te maken, zonder dat dit ten koste gaat van landbouw, natuur en leefomge- ving. Daarnaast willen we dat de omgeving ook al- tijd meedeelt in de financiële opbrengsten van op- wek.
Bij mogelijke ontwikkelingen rondom wind- energie die op ons afkomen, maken we een wel- overwogen keuze op basis van de herziene ener- giestrategie, participatie, draagvlak en energiebe- hoefte. Draagvlak en rol van de gemeente De energietransitie kan alleen slagen met draag- vlak in de samenleving. We gaan daarom voor een benadering die inzet op samenwerking en duidelijkheid. Verduurzaming Keuzes in energieopwekking kunnen niet los ge- zien kunnen worden van de vraag hoe, waar en hoeveel energie ook daadwerkelijk gebruikt kan worden. Verduurzaming van de bestaande wo- ningvoorraad, de warmtetransitie en bewuster om- gaan met onze energievoorraad zijn belangrijke aspecten waar we invloed op hebben en die onze inwoners raken. 2. Klimaatadaptatie: water en groen De ambitie van Bergeijk is om in 2050 een aan- trekkelijke groene leefomgeving te hebben inge- richt die beter bestand is tegen teveel of juist te weinig water en hittestress. Hierdoor ontstaat een klimaatbestendige en aantrekkelijke gemeente. 3. Grondstoffen / afval/ circulair De noodzaak voor een circulaire economie die zuinig omgaat met grondstoffen blijft. Het einddoel is om in 2050 een volledig circulaire economie te hebben.
Goed scheiden van grondstoffen is ook noodzakelijk om de als maar stijgende kosten van de afvalverwerking voor onze inwoners binnen de perken te houden.( Kabinet kondigt forse tariefstij- ging afvalverbranding aan vanaf 2028 - NVRD) Wat gaan we daarvoor doen? 1. Energietransitie; De gemeente Bergeijk is in 2026 aan de slag ge- gaan met het opstellen van een nieuwe Energie- strategie. De huidige energiedoelen worden op- nieuw bekeken, omdat is gebleken dat het eer- dere doel om in 2030 energieneutraal te zijn niet haalbaar is. Daarom bepaalt de gemeente samen met inwoners, ondernemers en andere betrokke- nen welke keuzes belangrijk zijn voor de toekomst van energie in Bergeijk. De nieuwe Energiestrategie gaat niet alleen over het opwekken van duurzame energie, maar ook over energiebesparing, aardgasvrij wonen en het elektriciteitsnet. Om tot goede keuzes te komen, is in de zomer van 2026 een participatietraject ge- start waarin inwoners, ondernemers en andere betrokkenen hun ideeën, zorgen en wensen heb- ben kunnen delen. Op basis van deze participatie worden uitganspunten voor de Energiestrategie geformuleerd. Op basis van deze nieuwe Energiestrategie wordt een uitvoeringsprogramma BErgeijkENERGY op- gesteld. Bestaande projecten zullen daar een plek in krij- gen maar mogelijk ook nieuwe projecten, voort- vloeiend uit de nieuwe Energiestrategie.
Om de 2 jaar wordt een nieuw uitvoeringsprogramma opge- steld met daaraan gekoppeld de benodigde bud- getten. Deze wordt aan uw raad voorgelegd en vastgesteld. 109 In 2027 wil de gemeente werken aan de volgende resultaten: - Het uitwerken van doelstellingen die in de nieuwe Energiestrategie worden gesteld, met prioriteit voor het uitvoeren van de motie rond het voorkeursgebied Bergeijk Zuid-West voor de grootschalige opwek van duurzame energie; - Het behouden van een actieve rol binnen de Metropoolregio Eindhoven voor wat betreft de voortgang van de Regionale Energie Strategie 1.0 en het opstellen van de RES2.0; - Een actieve samenwerking onderhouden met professionele partners, stakeholders en andere belanghebbenden in de zoek- tocht naar alternatieven voor de netcon- gestie in de Kempengemeenten, zoals bij- voorbeeld energie hubs op meerdere be- drijventerreinen in de gemeente, geleid door het Kempisch Ondernemers Plat- form. Hierbij besteden we ook aandacht aan innovatieve oplossingsrichtingen. - Een actieve rol innemen projecten rond de versterking van het elektriciteitsnet, zo- als het plaatsen van middenspanningssta- tions en de netuitbreiding tussen de hoog- spanningsstations Eindhoven-Zuid en Ha- pert. - Adviseren, informeren en stimuleren in- woners met betrekking tot energie bespa- ren en duurzame energie opwekken on- der andere in samenwerking met Kempe- nEnergie.
- Het verstrekken van subsidie aan inwo- ners voor het verduurzamen van de wo- ning; - Het uitvoeren van ontzorgingsprojecten voor inwoners die aan de slag willen met verduurzamen van hun woning; - Ondersteuning bieden aan inwoners met energiearmoede. Ook onderzoeken we de mogelijkheid voor een toegankelijke wit- goedactie voor huishoudens met een laag inkomen, zodat zij kunnen beschikken over essentiële energiezuinige apparaten. - Het Warmteprogramma vaststellen en daar uitvoering aan geven; - Opstellen van een Soortenmanagement- plan om de populatie van beschermde diersoorten op peil te houden en het isole- ren van gebouwen niet te laten stagneren. - Communicatie betreffende duurzaamheid gerelateerde onderwerpen via de website, Hoi Bergeijk! en sociale media; - Vergroten energiebesparing bij huurders woningbouwverenigingen (mitigatie en energiearmoede) - Verduurzamen van de sportaccommoda- ties en gemeenschapshuizen; - Verduurzamen gemeentelijke gebouwen - Het verder stimuleren en faciliteren van een toenemend fietsgebruik; - Het plaatsen van openbare laadpalen ten behoeve van elektrisch autorijden en - Het bereikbaar houden van (economi- sche) toplocaties door het ontwikkelen van vernieuwende, duurzame vervoers- concepten via de werkgeversaanpak in samenwerking met Brainport Bereikbaar.
- Het onderzoeken van de mogelijkheden voor een energiegemeenschap in de ge- meente Bergeijk en het verkennen van de verschillende organisatiemodellen. 2. Klimaatadaptatie: water en groen - Verlenen van projectsubsidies (BErgeijk- GREEN Projectsubsidie) voor duurzame projectvoorstellen die door inwoners wor- den aangedragen. Om daarmee inwoners te stimuleren om met eigen duurzame ideeën aan de slag te gaan. - Maar ook door bij inwoners het bewustzijn te vergroten wat klimaatverandering bete- kent en hen een handelingsperspectief te geven. Door het aanbieden van een gratis tuincoach, die helpt bij de tuin biodivers in te richten bijvoorbeeld na het afkoppelen. Maar ook door het adopteren van boom- spiegels te stimuleren en het ondersteu- nen van de landelijke organisatie Operatie Steenbreek. - We stimuleren inwoners om actief aan de slag te gaan met het afkoppelen van he- melwater door de inzet van de Stimule- ringsregeling afkoppelen hemelwater. Deze regeling is bedoeld voor alle wonin- gen waar het hemelwater nog is aange- sloten op het gemengd riool. Door afkop- pelen verminderen we de belasting van het rioolstelsel en dragen we bij aan een klimaatbestendige inrichting. - Afkoppelen hemelwater en herinrichting wijken Vanuit de focusprojecten werken we in 2027 aan het afkoppelen van hemelwater in de Weebosch, Bernhardstraat en Van de Valgaetstraat en omgeving.
Deze gebieden worden opnieuw ingericht, waarbij de riolering wordt vervangen en een apart hemelwaterriool wordt aange- legd. Dit draagt bij aan een betere en toe- komstbestendige waterhuishouding. - Hemelwaterberging Borkelsedijk Met de aanleg van het hemelwaterber- gingsgebied aan de Borkelsedijk ronden we de ‘blauwe ader’ van het bovenlig- gende stedelijk gebied af. Hiermee verg- roten we de capaciteit om regenwater op te vangen en te bergen. 110 - Educatie en bewustwording We zetten in op bewustwording bij de jeugd door op alle 9 basisscholen lessen aan te bieden over water, milieu, riolering en klimaatadaptatie. Deze lessen zijn speciaal ontwikkeld voor het basisonder- wijs en dragen bij aan een groter bewust- zijn. - Hittestress beperken door het groen in Bergeijk op niveau te houden. - Het hout uit de bossen en buitengebied (ook populieren) wordt gebruikt voor vele toepassingen (plaatmateriaal, verpakkin- gen/pallets, bouwhout, damwand, paal- hout, speeltoestellen, papier). Dit draagt bij aan opslag van CO2. Enkel resthout dat vrijkomt bij calamiteiten of hout dat niet zinvol is om voor andere toepassin- gen te bewerken, gaat naar biomassacen- trales. - Ecologisch maaibeheer (verschralen, min- der maaien) toe te passen in het buiten- gebied. In het Bergeijks groenbeleid is er bij elke ontwikkeling plaats voor deugdelijk, sober en doelmatig groen.
Op die manier ver- bindt de gemeente het groen van buiten de kom met dat van binnen de kom. Dit biedt naast voordelen voor de planten en dieren ook voordelen voor de inwoners. Natuurlijke verbindingszones zorgen voor een natuurlijk systeem van waterafvoer en geven verkoeling in de zomer. - Vanuit het nieuwe beleidsplan BORA met als titel ‘Focus op Meerwaarde’ wil ge- meente Bergeijk onderzoeken waar mo- gelijkheden liggen om een bijdrage te le- veren aan beleving, biodiversiteit en ro- buuster groen in de kernen. - Het bladafval daar waar mogelijk laten lig- gen tussen de beplanting als organische stof. Dit draagt bij aan een betere bodem, minder verdroging en CO2 opslag. - Biodiversiteit en het gebruik van in- heemse soorten bij de aanleg en vervan- ging van groen wordt voortgezet. 3. Afval als grondstofBergeijk blijft de koers varen van de gestelde kaders in de Kadernota Grondstoffen. Het percentage aangeboden restafval blijft op het huidige peil of wordt nog verder teruggebracht. Hiervoor faciliteert Bergeijk haar inwoners het af- val zo goed mogelijk te scheiden. Veel afvalstro- men kunnen gescheiden worden aangeboden. Aan huis wordt restafval, GFT-, PMD en papier opgehaald. In de kernen staan kleding-, glas- en luiercontainers. In veel winkels kan men batterijen en kleine elektronische apparaten kwijt.
Naast alle faciliteiten op het gebied van afvalinza- meling kunnen inwoners ook vier dagen per week hun afval inleveren bij de milieustraat. Iedere 4 weken staat het mobiel scheidingsstation in de kernen Luyksgestel, Westerhoven, Rietho- ven en Bergeijk. En om de 8 weken in de kernen Weebosch en ’t Loo. Hierdoor is het voor inwo- ners mogelijk om kleine hoeveelheden herbruik- baar of te recyclen materiaal inleveren in de buurt. Vanuit Europa ligt er een nieuwe norm: in 2035 moet 65 procent van al ons afval gerecycled wor- den. Daar voldoen we dus al aan. Het recycleper- centage van huishoudelijk afval in de gemeente Bergeijk valt daar al binnen (69,5%) (VANG Recy- cle Tool). Naast het faciliteren van de inwoners om het afval zo goed mogelijk te scheiden, zullen we ook aan- dacht blijven geven aan het stimuleren van het juiste gedrag bij de afvalscheiding door middel van communicatie. Verbonden partijen - Metropool Regio Eindhoven (MRE); - Omgevingsdienst Zuid Oost Brabant (OD- ZOB); - Kempenplus; - Klimaatportaal - Waterschap de Dommel 111 112 Financiële begroting | vennootschapsbelasting apart inzichtelijk ge- Hieronder is het overzicht van structurele en inci- | maakt. Hierdoor wijken de programmatotalen af dentele lasten, baten en reservemutaties opgeno- | van het programmaoverzicht opgenomen onder men. Conform BBV worden de algemene dek- | het financieel begrotingsbeeld.
Tot slot zijn de in- kingsmiddelen, overhead en | cidentele baten en lasten en de structurele reser- vemutaties nader toegelicht. Overzicht van incidentele baten en lasten Bedragen x € 1.000 Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Omschrijving | Totaal | Incidenteel Structureel | Totaal | Incidenteel Structureel | Totaal | Incidenteel Structureel | Totaal | Incidenteel Structureel Baten per programma 0. Bestuur en ondersteuning | 3.133 | 0 | 3.133 | 2.983 | 0 | 2.983 | 2.933 | 0 | 2.933 | 2.933 | 2.933 1. Veiligheid | 3 | 0 | 3 | 3 | 0 | 3 | 3 | 0 | 3 | 3 | 0 | 3 2. Verkeer, vervoer en waterstaat | 118 | 0 | 118 | 118 | 0 | 118 | 118 | 0 | 118 | 118 | 0 | 118 3. Economie | 1.567 | 0 | 1.567 | 1.620 | 0 | 1.620 | 1.670 | 0 | 1.670 | 1.722 | 0 | 1.722 4. Onderwijs | 156 | 0 | 156 | 262 | 0 | 262 | 341 | 0 | 341 | 341 | 0 | 341 5. Sport, cultuur en recreatie | 646 | 0 | 646 | 644 | 0 | 644 | 644 | 0 | 644 | 644 | 0 | 644 6. Sociaal domein | 3.381 | 0 | 3.381 | 3.470 | 0 | 3.470 | 3.470 | 0 | 3.470 | 3.470 | 0 | 3.470 7. Volksgezondheid en milieu | 5.744 | 0 | 5.744 | 5.666 | 0 | 5.666 | 5.758 | 0 | 5.758 | 5.649 | 0 | 5.649 8.
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing | 4.198 | 849 | 3.349 | 4.128 | 283 | 3.845 | 2.956 | 283 | 2.673 | 1.604 | 283 | 1.321 Totaal baten programma's | 18.946 | 849 | 18.097 | 18.895 | 283 | 18.612 | 17.893 | 283 | 17.610 | 16.484 | 283 | 16.201 Lasten per programma 0. Bestuur en ondersteuning | -3.864 | -80 | -3.784 | -3.920 | 0 | -3.920 | -4.728 | 0 | -4.728 | -4.728 | 0 | -4.728 1. Veiligheid | -3.196 | -225 | -2.971 | -2.995 | 0 | -2.995 | -2.996 | 0 | -2.996 | -2.996 | 0 | -2.996 2. Verkeer, vervoer en waterstaat | -4.418 | -658 | -3.760 | -3.882 | 0 | -3.882 | -3.935 | 0 | -3.935 | -4.027 | 0 | -4.027 3. Economie | -773 | -190 | -583 | -683 | 0 | -683 | -683 | 0 | -683 | -683 | 0 | -683 4. Onderwijs | -1.591 | 0 | -1.591 | -2.207 | -10 | -2.197 | -2.404 | -310 | -2.094 | -2.859 | -764 | -2.095 5. Sport, cultuur en recreatie | -6.517 | -45 | -6.472 | -6.327 | 0 | -6.327 | -6.244 | 0 | -6.244 | -6.231 | 0 | -6.231 6. Sociaal domein | -24.944 | -128 | -24.816 | -24.845 | 0 | -24.845 | -24.954 | 0 | -24.954 | -24.927 | 0 | -24.927 7. Volksgezondheid en milieu | -6.646 | 0 | -6.646 | -6.486 | 0 | -6.486 | -6.434 | 0 | -6.434 | -6.334 | 0 | -6.334 8.
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing | -5.374 | -1.291 | -4.083 | -5.113 | -486 | -4.627 | -3.961 | -486 | -3.475 | -2.609 | -486 | -2.123 Totaal lasten programma's | -57.323 | -2.617 | -54.706 | -56.458 | -496 | -55.962 | -56.339 | -796 | -55.543 | -55.393 | -1.250 | -54.143 Saldo van baten en lasten programma's | -38.378 | -1.768 | -36.610 | -37.563 | -213 | -37.350 | -38.446 | -513 | -37.933 | -38.909 | -967 | -37.942 Baten overig Algemene dekkingsmiddelen | 45.842 | 0 | 45.842 | 45.186 | 0 | 45.186 | 46.705 | 0 | 46.705 | 48.775 | 0 | 48.775 Overhead | 216 | 0 | 216 | 216 | 0 | 216 | 216 | 0 | 216 | 216 | 0 | 216 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onvoorzien | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal baten overig | 46.058 | 0 | 46.058 | 45.403 | 0 | 45.403 | 46.921 | 0 | 46.921 | 48.991 | 0 | 48.991 Lasten overig Algemene dekkingsmiddelen | -217 | 0 | -217 | -581 | 0 | -581 | -1.138 | 0 | -1.138 | -1.790 | 0 | -1.790 Overhead | -9.767 | 0 | -9.767 | -9.355 | 0 | -9.355 | -9.325 | 0 | -9.325 | -9.323 | 0 | -9.323 Vennootschapsbelasting | -1 | -1 | 1 | -1 | -1 | 1 | -1 | -1 | 1 | -1 | -1 | 1 Onvoorzien | -25 | 0 | -25 | -25 | 0 | -25 | -25 | 0 | -25 | -25 | 0 | -25 Totaal lasten overig | -10.010 | -1 | -10.008 | -9.961 | -1 | -9.959 | -10.489 | -1 | -10.487 | -11.140 | -1 | -11.138 Saldo van baten en lasten
overig | 36.048 | -1 | 36.050 | 35.441 | -1 | 35.443 | 36.432 | -1 | 36.434 | 37.851 | -1 | 37.853 Saldo van baten en lasten | -2.329 | -1.769 | -559 | -2.122 | -214 | -1.907 | -2.014 | -514 | -1.499 | -1.058 | -968 | -89 Ontrekkingen uit reserves 0. Bestuur en ondersteuning | 207 | 0 | 207 | 207 | 0 | 207 | 207 | 0 | 207 | 207 | 0 | 207 1. Veiligheid | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Verkeer, vervoer en waterstaat | 120 | 0 | 120 | 120 | 0 | 120 | 236 | 0 | 236 | 236 | 0 | 236 3. Economie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4. Onderwijs | 17 | 0 | 17 | 17 | 0 | 17 | 17 | 0 | 17 | 17 | 0 | 17 5. Sport, cultuur en recreatie | 125 | 0 | 125 | 125 | 0 | 125 | 125 | 0 | 125 | 125 | 0 | 125 6. Sociaal domein | 223 | 0 | 223 | 223 | 0 | 223 | 223 | 0 | 223 | 223 | 0 | 223 7. Volksgezondheid en milieu | 100 | 100 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing | 20 | 0 | 20 | 20 | 0 | 20 | 20 | 0 | 20 | 20 | 0 | 20 Algemene dekkingsmiddelen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Overhead | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onvoorzien | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal onttrekkingen uit reserves | 812 | 100 | 712 | 712 | 0 | 712 | 827 | 0 | 827 | 827 | 0 | 827 Toevoegingen aan reserves 0.
Bestuur en ondersteuning | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 1. Veiligheid | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Verkeer, vervoer en waterstaat | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Economie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4. Onderwijs | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5. Sport, cultuur en recreatie | -20 | 0 | -20 | -20 | 0 | -20 | -20 | 0 | -20 | -20 | 0 | -20 6. Sociaal domein | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 7. Volksgezondheid en milieu | -596 | -596 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Algemene dekkingsmiddelen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Overhead | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onvoorzien | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal toevoegingen aan reserve | -616 | -596 | -20 | -20 | 0 | -20 | -20 | 0 | -20 | -20 | 0 | -20 Saldo mutaties reserves | 196 | -496 | 692 | 692 | 0 | 692 | 807 | 0 | 807 | 807 | 0 | 807 Geprognosticeerd resultaat (+ is voordelig) | -2.133 | -2.265 | 132 | -1.430 | -214 | -1.216 | -1.206 | -514 | -692 | -251 | -968 | 717 Taakveld 0 | incidenteel, waarna eventuele kosten voor beheer Digitaliseren bouwvergunningen 2000-2010 | (2027 | en