DEF programmabegroting 2027 - 2030
Tekst van het document
De leefgeldregeling voor ontheemden uit Oekra- ine blijft in ieder geval van kracht tot maart 2027. Het geraamde voordeel uit de eigen bijdrage van ontheemden uit Oekraïne is doorgetrokken tot en met 2029. Dit is een inschatting. Door 47 aanpassingen in de regeling en het feit dat steeds meer ontheemden inkomsten uit arbeid genere- | WMO maatwerkvoorzieningen ren, neemt het aantal ontvangers van leefgeld af, | Kempenbreed is een forse toename zichtbaar in terwijl de verplichting tot het betalen van een ei- | het aantal rolstoelvoorzieningen en vervoersvoor- gen bijdrage is toegenomen. Als gevolg hiervan | zieningen. Hierdoor moet de begroting voor Ber- worden hogere inkomsten uit eigen bijdragen ver- | geijk aangepast worden. wacht dan oorspronkelijk begroot. WMO PGB De bijzondere bijstand wordt structureel naar be- | Dit betreft een minimale aanpassing. Eventuele neden bijgesteld met € 50.000 aan lasten. Deze | toekomstige aanpassingen, zoals invoering van daling is voornamelijk het gevolg van een lagere | de inkomensafhankelijke bijdrage of wijzigingen instroom en een verminderd beroep op de Collec- | in landelijke regelingen voor huishoudelijke hulp, tieve Aanvullende Ziektekostenverzekering (CAZ). | zullen tijdig worden verwerkt in de management- rapportages en meerjarenbegroting.
Bedragen x € 1.000 (+ voordeel, -/- nadeel) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Participatiewet (PW-I) | -117 | -117 | -117 | -117 WMO begeleiding Loonkostensubsidie (LKS) | 23 | 23 | 23 | 23 Deze bijstelling is nodig i.v.m. een indexatie op de Beschut Werk (BW) | -30 | -30 | -30 | -30 IOAW | 19 | 19 | 19 | 19tarieven van Begeleiding (3 tot 4%) en een volu- BBZ Gevestigde ondern./bedrijfskapitaal | -7 | -7 | -7 | -7 | megroei van 3% door het langer thuis blijven wo- Tozo | -7 | -7 | -7 | -7 Leefgeld Oekraïners | 132 | 132 | 0 | 0nen, extramuralisering, vergrijzing en toenemende Studiekosten | 12 | 12 | 12 | 12complexe problematieken. Bijzondere bijstand | 50 | 50 | 50 | 50 Participatieregeling 18+ | -5 | -5 | -5 | -5 Participatiebudget | -23 | -23 | -23 | -23WMO dagbesteding Totaal | 47 | 47 | -85 | -85 Dekking stelpost loon-prijs | - | - | 42 | 42 | Deze bijstelling is te wijten aan de indexatie van Per saldo bij te stellen | 47 | 47 | -43 | -43 | de tarieven (3 a 4%) en een volumegroei van 3%. BB13 Bijstellen budgetten MD (€ 909.500 N vanaf | Jeugdhulp ambulant landelijk 2027 waarvan dekking uit stelpost loon- en prijs- | Deze toename is vooral te wijten aan indexering compensatie € 319.000 V) | van de zorgkosten. De kosten van MD nemen fors toe in deze begro- ting. Er zal een analyse plaatsvinden om na te | Jeugdhulp ambulant regionaal gaan waarom deze kostenstijging plaatsvindt.
| Deze toename is vooral te wijten aan indexering van de zorgkosten. Bedragen x € 1.000 (+ voordeel, -/- nadeel) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030Jeugdhulp PGB WMO collectief vervoer WMO (ccv) | -15 | -15 | -15 | -15 WMO huishoudelijke hulp | -173 | -173 | -173 | -173 | Dit betreft een kleine mutatie. Als gevolg van be- WMO maatwerkvoorzieningen | -77 | -77 | -77 | -77 | leidskeuzes wordt gestuurd op maximaal inzetten WMO PGB | -10 | -10 | -10 | -10 WMO begeleiding | -178 | -178 | -178 | -178 | van eigen kracht van inwoners. WMO dagbesteding | -66 | -66 | -66 | -66 Jeugdhulp ambulant landelijk | 9 | 9 | 9 | 9 Jeugdhulp ambulant regionaal | -132 | -132 | -132 | -132 | Jeugdhulp jeugdbescherming Jeugdhulp PGB | -13 | -13 | -13 | -13 | Er is een bovengemiddelde groei van het aantal Jeugdhulp jeugdbescherming | -24 | -24 | -24 | -24 Jeugdhulp jeugdreclassering | 5 | 5 | 5 | 5 | cliënten. Jeugdhulp veilig thuis | -13 | -13 | -13 | -13 Jeugdhulp verblijf regionaal | -200 | -200 | -200 | -200 Jeugdhulp verblijf landelijk | -22 | -22 | -22 | -22 | Jeugdhulp jeugdreclassering Schuldhulpverlening | -3 | -3 | -3 | -3 Totaal | -910 | -910 | -910 | -910 | Er is een afname van het aantal cliënten.
Dekking stelpost loon-prijs | 319 | 319 | 319 | 319 Per saldo bij te stellen | -591 | -591 | -591 | -591 | Jeugdhulp veilig thuis Dit betreft een kleine bijstelling en is gerelateerd WMO collectief vervoer WMO (ccv) | aan indexatie op prijs. In 2025 is het collectief vraagafhankelijk vervoer (Taxbus) opnieuw Europees aanbesteed. Het | Jeugdhulp verblijf regionaal nieuwe contract, met een nieuwe vervoerder, is | Er zijn een aantal duurdere beschikkingen waar- ingegaan op 1 maart 2026. Deze nieuwe aanbe- | van de verwachting is dat deze trajecten ook in steding heeft geleid tot iets hogere kosten ivm an- | 2027 doorlopen. Dit is een zorgvorm met duur- dere manier van berekenen tarieven. | dere en langer lopende beschikkingen. Vanwege de relatief duurdere voorziening heeft dit direct WMO huishoudelijke hulp | een effect op begroting. Voor 2026 wordt bij de begrotingsraming voor Hulp bij het Huishouden uitgegaan van een in- dexatie van maar liefst 7,5%. Daarnaast is reke- ning gehouden met een gematigde volumegroei van 1,5%, gebaseerd op de verwachte ontwikke- ling van de vraag naar ondersteuning. 48 Jeugdhulp verblijf landelijk Het betreft hier een indexering op de tarieven. | BB56 Bijstelling KempenPlus (€ 64.500 V) Schuldhulpverlening | Er zijn diverse bijstellingen gedaan binnen de pro- De programmakosten voor schuldhulpverlening | grammakosten van KempenPlus.
Deze worden nemen toe. Dit is onder andere het gevolg van het | hierna per onderdeel weergegeven. eerder in beeld krijgen van inwoners met schul- den, onder meer door de inzet op vroegsignale- | Bedragen x € 1.000 ring. | (+ = voordeel, -/- = nadeel) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Participatiewet (PW-I) | 13 | 13 | 13 | 13 Loonkostensubsidie (LKS) | -15 | -15 | -15 | -15 BB25 Bijstelling budget BUIG (€ 193.400 V) | Beschut Werk (BW) | 4 | 4 | 4 | 4 Als gemeente ontvangen we middelen van het | Tozo | -3 Leefgeld Oekraïners | 5 | 5 Rijk (de zogenaamde Gebundelde uitkering | Bijzondere bijstand | 65 | 65 | 65 | 65 (BUIG)) voor de kosten die we maken in het kader | Participatieregeling 18+ | 3 | 3 | 3 | 3 van de Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz en loon- | Participatiebudget | -7 | -7 | -7 | -7 64 | 67 | 62 | 62 kostensubsidie). De inkomsten zijn in 2026 geste- gen, waarbij de verwachting is dat dit in | Nieuw beleid de toekomst ook zal blijven. Daarom worden de | NB06 Bergeijkse basisbaan (€ 150.000 N aflo- inkomsten met betrekking tot de BUIG structureel | pend naar € 100.000 N) bijgesteld in de begroting. Deze inkomsten com- | Opstarten van een Basisbaan. Als uitgangspunt penseren een deel van de programmakosten van | een aanpak vergelijkbaar met het Eindhovense KempenPlus.
| 4W model, waarbij deelnemers duurzaam worden geplaatst bij reguliere werkgevers of maatschap- BB34 Toegang sociaal domein (€ 320.000 N, op- | pelijke organisaties. lopend naar € 417.000 N) Om uitvoering te geven aan de voorgestelde pro- | Met dit budget wordt een lokaal participatie- en jecten is voor de jaarschijf 2027 € 320.000 beno- | plaatsingsnetwerk opgezet voor circa 15 inwoners digd. Daarnaast wordt voorgesteld om na afloop | per jaar. De aanpak richt zich op duurzame plaat- van de pilot de inzet van dorpsondersteuning en | sing bij reguliere werkgevers en maatschappelijke uitvoeringskosten ad. € 153.000 meerjarig te con- | organisaties. De gemeente vervult hierbij primair tinueren én de lerende pilot stapsgewijs uit de te | een faciliterende en coördinerende rol. De kosten breiden naar de andere kernen (ad. € 88.000 in | hebben betrekking op netwerkregie, begeleiding, 2028 en oplopend naar € 264.000 in 2030). | scholing en monitoring. Loonkosten van deelne- mers maken geen onderdeel uit van deze begro- BB35 Wijk GGz (€ 19.500 N) | tingspost. Gemeente Reusel- De Mierden ontvangt namens de Kempengemeenten als penvoerder een subsi- | De invoering van de Bergeijkse basisbaan vraagt die van ZonMw (Organisatie voor Gezondheids- | een initiele investering om de voorziening op te onderzoek en Zorginnovatie) voor de inzet van de | tuigen. Daarnaast is structureel geld nodig.
Op wijk-ggz. Het is nog onduidelijk of het Rijk, on- | basis van ervaringen elders wordt verwacht dat danks haar ambitie, gemeenten gaat financieren | een deel van deze kosten wordt gecompenseerd voor de wijk-ggz. Hierdoor ontvangt de gemeente | door lagere uitkeringslasten, verminderde inzet Reusel-De Mierden minder inkomsten, waardoor | van re-integratievoorzieningen en maatschappe- er minder dekking zit op de lasten, waardoor de | lijke baten. De financiële effecten worden jaarlijks gemeenten hogere kosten doorbelast gaat krijgen. | gemonitord. Op termijn wordt gestreefd naar een Dit leidt tot een structurele toename van de lasten | budgetneutrale uitvoering. voor de gemeente Bergeijk van € 19.500. BB37 WMO collectief vraagafhankelijk vervoer (€ 29.000 V) Het aantal declarabele kilometers wordt lager in- geschat waardoor de kosten voor Taxbus naar verwachting lager uitvallen. BB39 Doorwerking eigen bijdrage WMO (meicir- culaire 2026) (€ 233.000 N) De invoering van een inkomens- en vermogensaf- hankelijke eigen bijdrage in de Wmo is met een jaar uitgesteld en gaat op z’n vroegst in op 1 janu- ari 2028. Voor de begroting betekent dit een ver- schuiving van de extra inkomsten met 1 jaar. Dit wordt gecompenseerd in de algemene uitkering.
49 NB08 Onderzoeken witgoedregeling voor huis- | NB09 Verhogen inkomensgrenzen minimaregelin- houdens met een laag inkomen (€ 40.000 N vanaf | gen naar 130% van het sociaal minimum 2028, aflopend naar € 30.000 N) | (PMvanaf 2028) We onderzoeken de mogelijkheden voor een | We ondersteunen huishoudens met een laag in- structurele witgoedactie voor huishoudens met | komen via regelingen zoals de individuele inko- een laag inkomen, zodat ook zij kunnen beschik- | menstoeslag, de collectieve zorgverzekering en ken over energiezuinige apparaten. Uitgaande | de participatieregeling 18+. In 2027 onderzoeken van circa 600 rechthebbende huishoudens (130% | we op welke wijze we de bestaande regelingen sociaal minimum), een gemiddelde vervangings- | kunnen uitbreiden en verhogen tot een maximum cyclus van 8 tot 10 jaar en een gemiddelde tege- | van 130%. Op die manier kunnen we meer inwo- moetkoming van € 400 per apparaat, wordt gere- | ners ondersteunen en de bestaanszekerheid ver- kend met circa 75 aanvragen per jaar. Hiervoor | sterken. De uiteindelijke keuze en de financiële ef- wordt jaarlijks € 30.000 geraamd, met ingang van | fecten van de mogelijke verhoging worden ver- 2028 waarbij in het eerste jaar waarschijnlijk meer | werkt in de PPN 2028 – 2031. wordt aangevraagd (circa 100 aanvragen, € 40.000) en het hierna stabiliseert.
Wat mag het kosten? Taakveld 6: Sociaal Domein | Realisatie | Begroting | Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging Bedragen in € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 24.847 | 24.334 | 24.944 | 24.845 | 24.954 | 24.927 Baten | 5.279 | 3.690 | 3.381 | 3.470 | 3.470 | 3.470 Saldo taakveld excl mutaties reserves | -19.569 | -20.644 | -21.563 | -21.376 | -21.484 | -21.457 Mutaties reserves storting | 184 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves onttrekking | 224 | 223 | 223 | 223 | 223 | 223 Saldo taakveld incl mutaties reserves | -19.529 | -20.421 | -21.340 | -21.153 | -21.261 | -21.234 Beleidsindicatoren Naam Indicator | Eenheid | Bron | Peiljaar | < 25.000 | Bergeijk Banen | Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 | LISA | 2025 | 731,1 | 737 jaar Jongeren met een delict voor de rechter | % 12 t/m 21 jarigen | Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel | 2022 | 1,0% | 1,0% Kinderen in uitkeringsgezin | % kinderen tot 18 jaar | Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel | 2024 | 3,0% | 2,0% Netto arbeidsparticipatie | % netto arbeidsparticipatie | CBS | 2025 | 74,0% | 74,9% Werkloze jongeren | % 16 t/m 22 jarigen | Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel | 2024 | 1,0% | 1,0% Personen met een bijstandsuitkering | Aantal per 10.000 inwoners | CBS | 2025 | 144,7 | 83,1 Lopende re-integratievoorzieningen | Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64
jaar | CBS | 2025 | 165,5 | 168,8 Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | CBS | 2025 | 13,1% | 13,3% Jongeren met jeugdbescherming | % van alle jongeren tot 18 jaar | CBS | 2025 | 0,9% | 0,8% Jongeren met jeugdreclassering | % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar | CBS | 2025 | 0,5% | n.b. Cliënten met een maatwerkarrangement WMO | Aantal per 10.000 inwoners | GMSD | 2025 | 675 | 620 50 51 52 Taakveld 7: Volksgezondheid en milieu Wat willen wij bereiken en wat gaan wij | zoals natuur, landschap en economie. Daarbij doen? | streven we naar transparante afwegingen, duide- Zorg en gezondheid: toegankelijk voor ieder- | lijke kaders en juridische houdbaarheid, zodat ge- een | kozen oplossingen betrouwbaar en uitvoerbaar We werken aan een Bergeijk waarin gezondheids- | zijn. zorg voor iedereen toegankelijk is, mensen kun- nen meedoen naar vermogen en ondersteuning | Klimaat aansluit bij wat inwoners nodig hebben. Zorg en | Klimaatverandering raakt steeds meer mensen, ondersteuning moeten toegankelijk en overzichte- | ook in Bergeijk. We hebben te maken met een ho- lijk zijn. | gere gemiddelde temperatuur en meer extreem weer. We hebben last van meer hete dagen en Vanuit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord | daarnaast meer hevige neerslag in korte tijd.
In- (AZWA) geven we verder vorm aan de beweging | woners maken zich zorgen over stijgende ener- van zorg naar gezondheid, met een sterke nadruk | gierekeningen en we willen minder afhankelijk zijn op preventie. Het AZWA vormt een aanvulling op | van de levering van gas uit het buitenland. Tegelij- het Integraal Zorgakkoord (IZA) en draagt bij aan | kertijd hebben bedrijven en soms ook inwoners te het toegankelijk en betaalbaar houden van kwali- | maken met netcongestie waardoor aan- en afvoer tatief goede zorg en ondersteuning, juist op lokaal | van elektriciteit belemmerd wordt. niveau. We richten een preventiestructuur in | Om verdere opwarming van de aarde en gevolgen waarin zorg- en welzijnspartijen en andere betrok- | daarvan te voorkomen, is het nodig de uitstoot ken organisaties op buurt- en wijkniveau met el- | van broeikasgassen terug te dringen, te besparen kaar worden verbonden. Dit doen we onder meer | op het energieverbruik en meer duurzame energie door uitvoering te geven aan de verschillende ke- | op te wekken. tenaanpakken. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen Heldere ontwikkelrichting voor een buitenge- | naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid. bied in balans met ruimte voor landbouw en natuur | Afval Agrarische bedrijven vormen de economische en | Ieder mens produceert afval.
Om onze gemeente landschappelijke ruggengraat van het buitenge- | schoon te houden, zamelen we het afval van onze bied en zijn onmisbaar voor het beheer van het | huishoudens in en verwerken we het. De nood- landschap en de leefbaarheid van Bergeijk. Tege- | zaak om zorgvuldig met het ingezamelde afval om lijkertijd staan we voor de opgave om natuur- en | te gaan wordt steeds belangrijker. Niet alleen om- waterkwaliteit te versterken en ruimte te bieden | dat afval veel bruikbare grondstoffen bevat maar aan herstel van biodiversiteit. | ook omdat de verbranding van restafval steeds duurder wordt. We proberen daarom zoveel mo- Gezondheid en leefomgeving | gelijk stromen te scheiden om goed te kunnen re- Gezondheid is een belangrijk aandachtspunt. Een | cyclen. GFT wordt compost, oud papier levert gezonde leefomgeving is een basisvoorwaarde | nieuw papier etc. We stimuleren hergebruik en re- voor prettig wonen, werken en leven in het buiten- | paratie. We ruimen het zwerfafval op om vervui- gebied. Schone lucht, schoon water, een gezonde | ling van onze leefomgeving te voorkomen. bodem en een aantrekkelijke groene omgeving dragen direct bij aan de gezondheid en het welzijn | Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen van inwoners. Bij ruimtelijke ontwikkelingen we- | naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid.
gen we de impact op gezondheid en leefomgeving zorgvuldig af, in samenhang met andere belangen Mutaties meerjarenraming 2027-2030 | verantwoording van de gemeenten geworden om ten opzichte van programmabegroting | nesten te verwijderen die in bewoonde gebieden 2026 | of bij recreatiegebieden voorkomen te verwijde- Bestaand beleid | ren. Dat brengt extra kosten met zich mee. In BB08 Ongediertebestrijding - hoornaars (€ 30.000 | 2025 is het aantal meldingen in gemeente Berge- N) | ijk vervijfvoudigd ten opzichte van 2024. In 2025 In het najaar van 2025 is de status van de hoor- | waren er 57 meldingen van nesten. Niet elk nest naar van uitroeien naar beheersen gegaan. Dat | hoeft verwijderd te worden maar we dienen wel houdt in dat de provincie vanaf 2026 alleen nog | rekening te houden met een verwachte toename nesten verwijdert die een concreet gevaar vormen | van factor 4. voor de biodiversiteit. Daarmee is het de 53 BB14 Suïcidepreventie STORM (€ 20.500 N) | BB39 Doorwerking CDOKE middelen (meicircu- Sinds het schooljaar 2024-2025 wordt het pro- | laire 2026) (€ 596.000 N) gramma STORM uitgevoerd op alle voortgezet | In de algemene uitkering zijn voor het jaar 2027 onderwijsscholen in de regio.
Het doel is om de- | middelen toegevoegd in het kader van de capaci- pressies en suïcide bij jongeren te voorkomen | teit decentrale overheden voor klimaat- en ener- door hun mentale weerbaarheid te vergroten. Na | giebeleid. Dit bedrag wordt gereserveerd ter uit- twee schooljaren is er geëvalueerd. Op basis van | voering van het klimaat en energiebeleid van de de evaluatie is besloten het programma structu- | gemeente. reel aan te blijven bieden. BB57 Bijstelling afval (€ 59.000 V) BB28 Ophoging krediet Hemelwaterbergingsge- | De afvalstoffenheffing is voor het jaar 2027 op- bied Borkelsedijk (€ 700.000 N 2027; dekking ri- | nieuw berekend. Daarbij is het uitgangspunt van oolheffing) | 100% kostendekkendheid gehanteerd. Een aantal In het vastgestelde vGRP 2025-2029 is een kre- | kosten met betrekking tot afval, worden extra- diet voor 2027 opgenomen voor ombouw van het | comptabel (op een andere plek in de boekhou- Helofytenfilter Borkelsedijk naar een Hemelwater- | ding) als kosten opgenomen. De hogere heffing bergingsgebied, ten tijde van deze vaststelling | als gevolg van het doorbelasten van deze kosten was het bedrag een grove inschatting van de kos- | zorgt dan ook voor een voordeel voor het begro- ten. Nu het ontwerp gereed is zijn we gestart met | tingssaldo.
De overige gestegen kosten binnen de technische uitwerking en is er een kostenra- | het product afval worden direct gedekt uit de af- ming gemaakt en word dit krediet bijgesteld. De | valstoffenheffing en zijn daarom budgettair neu- hogere raming komt mede doordat: In het ecolo- | traal voor het begrotingssaldo gisch gebied bevinden zich veel diersoorten waar extra onderzoeken en uitvoeringsplannen voor ge- maakt moeten worden om de werkzaamheden op | BB59 Bijstelling rioolheffing (€ 229.000 V aflopend een zorgvuldige manier te mogen uitvoeren. Daar- | naar € 137.000 V in 2030) naast valt de sloop van het huidige helofytenfilter | De rioolheffing is voor het jaar 2027 opnieuw be- (afvoerkosten van het slib) duurder uit dan inge- | rekend. Als gevolg van deze wijziging is een ho- schat. De mogelijkheden voor cofinanciering van | gere onttrekking aan de voorziening nodig en is er derden worden onderzocht, indien deze middelen | sprake van een verlaging van de opbrengsten ri- ter beschikking komen zullen we uw raad hiervan | oolheffing. Deze hogere onttrekking en de lagere op de hoogte brengen. Deze kosten worden ge- | opbrengsten zorgen samen voor een voordeel ten dekt uit riolering en hebben een gering effect op | aanzien van het begrotingssaldo, maar een na- de rioolheffing. | deel voor het VGRP.
Wat mag het kosten? Taakveld 7: Volksgezondheid en milieu | Realisatie | Begroting | Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging Bedragen in € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 7.721 | 6.887 | 6.646 | 6.486 | 6.434 | 6.334 Baten | 4.907 | 5.282 | 5.744 | 5.666 | 5.758 | 5.648 Saldo taakveld excl mutaties reserves | -2.814 | -1.605 | -902 | -820 | -675 | -685 Mutaties reserves storting | 736 | 0 | 596 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves onttrekking | 1.066 | 558 | 100 | 0 | 0 | 0 Saldo taakveld incl mutaties reserves | -2.484 | -1.047 | -1.398 | -820 | -675 | -685 Beleidsindicatoren Naam Indicator | Eenheid | Bron Peiljaar | < 25.000Bergeijk Omvang huishoudelijk restafval | Kg/inwoner | CBS | 2024 | 106 | 44 Hernieuwbare elektriciteit | % | RWS | 2024 | n.b. | 37,8% 54 55 56 57 Taakveld 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke ver- nieuwing Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Bergeijk staat voor een urgente woonopgave. Dit vraagt om richtinggevende keuzes, actieve regie en een samenhangende aanpak. We zien wonen als een integrale opgave in relatie tot voorzienin- gen, leefbaarheid, mobiliteit en duurzaamheid. We bouwen niet alleen huizen, maar wijken waar mensen zich thuis voelen. We bouwen in alle dorpen, passend bij schaal, identiteit en draagkracht van het dorp.
Onze ambi- tie is helder: een gemeente waarin iedereen pas- send kan wonen, met oog voor betaalbaarheid, kwaliteit en de kracht van onze dorpen. Daarbij zoeken we continu de balans tussen sturing, flexi- biliteit en maatwerk en tussen groei en behoud van het dorpse karakter. Volkshuisvestingsprogramma en huisves- tingsverordening Om te kunnen sturen op de bovenstaande ambi- ties dienen gemeenten een volkshuisvestingspro- gramma vast te stellen. Dit is een nieuw instru- ment zoals is opgenomen in de vanaf 1 juli 2026 van kracht zijnde ‘wet versterking regie volkshuis- vesting''. In feite betekent dit een actualisatie van de geldende woonvisie (Kempische Visie op Wo- nen 2024-2028) die o.a. wordt aangevuld met het woningbouwprogramma van de gemeente. Voor de implementatie van deze wet hebben gemeen- ten vanuit het Rijk middelen ontvangen. (Voor Bergeijk is dit € 78.000, welke reeds is gereser- veerd). Ook is in de nieuwe wet opgenomen dat gemeen- ten een huisvestingsverordening dienen vast te stellen. Hierin dienen in ieder geval een aantal wetttelijke urgentiecategorieën te zijn opgenomen waarvoor een regionale verdeling is gemaakt. Daarnaast is er ruimte voor gemeentelijke verde- ling van betaalbare woningbouw.
Het opstellen van de verordening wordt het komende jaar in MRE-verband opgepakt Ambitie en programmering Een belangrijke ambitie is het realiseren van ge- mengde wijken. Dit doen we met een bewuste mix van huur- en koopwoningen en een diversiteit aan woningtypen. Daarbij denken we aan gestapelde en compacte bouwvormen, evenals modulaire en innovatieve bouwconcepten. Lokale initiatieven, woonvormen en doelgroe- pen Lokale woon(zorg)initiatieven leveren een belang- rijke bijdrage aan een divers en passend woning- aanbod. Ingestoken vanuit veranderende behoeften en andere bevolkingssamenstelling ontstaan nieuwe woonvormen waar vraag naar komt. Zorgvuldig en in balans Gemeente Bergeijk heeft wettelijke verantwoorde- lijkheden op het gebied van opvang en huisves- ting van mensen die gevlucht zijn voor oorlog en geweld en van statushouders. We nemen deze verantwoordelijkheid serieus en kiezen nadrukke- lijk voor een invulling die past bij de schaal, draag- kracht en identiteit van onze dorpen. We voeren onze wettelijke taken uit en zijn daar helder over naar onze inwoners. Tegelijk maken we bewuste keuzes in de wijze waarop deze taken lokaal wor- den ingevuld. Als kleine gemeente kan Bergeijk deze opgave niet alleen dragen. Daarom werken we actief samen met woningcorporaties, de Kem- pengemeenten en andere regionale partners.
Samenhang met de leefomgeving Met name bij uitbreidingslocaties worden alle rele- vante thema’s volwaardig en gelijktijdig meegeno- men als randvoorwaarde voor gebiedsontwikke- ling. Zo realiseren we toekomstbestendige en leefbare woonomgevingen. Het gaat daarbij om een samenhangende aanpak van voorzieningen, mobiliteit, parkeren, energie, netcapaciteit en de inrichting van de openbare ruimte met aandacht voor groen, biodiversiteit, ontmoeting en klimaat- adaptatie. Gebiedsgerichte samenwerking met perspec- tief We zetten in op een gebiedsgerichte aanpak, waarin we samen met agrariërs, provincie, water- schap en andere partners werken aan de opga- ven in het buitengebied. Daarbij is gelijkwaardig- heid het uitgangspunt, met respect voor de kennis en positie van agrarische ondernemers en de an- dere gebiedspartners. Leefbaarheid en herbestemming We zetten in op een vitaal buitengebied waarin wonen, werken en recreatie in balans zijn. Vrijko- mende agrarische bebouwing biedt kansen voor nieuwe functies. Netcongestie als bepalende factor Netcongestie is één van de grootste uitdagingen voor Bergeijk en de regio. De beschikbare capaci- teit op het elektriciteitsnet is zeer beperkt en vormt een directe belemmering voor woningbouw, be- drijvigheid en voorzieningen.
Als gemeente zijn we niet de partij die dit probleem kan oplossen; we kijken naar bijdragen die binnen onze moge- lijkheden liggen. Opvang ontheemden | een tijdelijke verblijfsstatus. Wij gaan aan de slag Onze inzet is gericht op een beheersbare en uit- | met invulling van een gedragen, toekomstbesten- legbare aanpak, waarbij opvang en huisvesting | dige en duurzame opvang waarbij wij rekening aantoonbaar past binnen de draagkracht van de | houden met ideeën en wensen van onze inwo- kernen. Wetgeving en richtlijnen zijn continu in | ners. Daarbij organiseren wij begeleiding, capaci- ontwikkeling, Oekraïense ontheemden hebben | teit en middelen. Mutaties meerjarenraming 2027-2030 ten opzichte van programmabegroting 2026 Bestaand beleid | toekomstbestendige woningbouw in de snelgroei- BB10 Krediet strategische grondaankopen | ende Brainportregio. Voor de VEX is een aan- (€ 2.000.000 N (2027)) | vraag ingediend voor de bouw van 62 woningen, Bij de vaststelling van de nota grondbeleid heeft | waarbij de gemeente voor 25% co-financiering de raad ingestemd met het opnemen van een kre- | verantwoordelijk is. Het betreft hier vijf projecten diet van € 2.000.000 voor het doen van strategi- | voor onder andere de Papendrechtstraat, Kapelle- sche aankopen jaarlijks bij de begroting. Om deze | dries en Westerhoven Noord.
Dit wordt opgeno- inzichtelijk te maken wordt deze opgenomen in de | men in de begroting voor 2027. PPN. | BB49 Legesinkomsten fysieke leefomgeving (titel 2) (€ 129.000 V) BB42 Beethovendeal (€ 755.000 N en € 566.000 | De afgelopen jaren zijn de legesinkomsten met V in 2027) | betrekking tot titel2 structureel hoger dan vooraf in Beethoven Wonen is een regionaal samenwer- | de begroting geraamd. Deze stijging is het gevolg kingsprogramma van het Rijk, Metropoolregio | van extra aanvragen en grote projecten die een Eindhoven (21 gemeenten), ASML en de provin- | aanvraag indienen. Omdat de verwachting is dat cie Noord-Brabant. Hiermee wordt de bouw van | dit niet gaat afnemen de komende jaren, worden 17.000 extra woningen en 2.280 onzelfstandige | de inkomsten structureel bijgesteld. studenteneenheden versneld in de Brainportregio, bovenop de bestaande woondeal. | BB51 Budgetten ruimtelijke ontwikkeling Beethoven Wonen ondersteunt woningbouwpro- | (€ 133.700 V aflopend naar € 58.700 V) jecten die nu niet of te traag van de grond komen. | Binnen het budget ruimtelijke ontwikkeling zijn in- Met twee regelingen, Subsidieregeling Woning- | cidentele middelen in het kader van de omge- bouwversnelling Metropoolregio Eindhoven | vingswet aanwezig, die jaarlijks worden meegeno- (WMRE voor tekorten grondexploitaties) en( de | men.
Als gevolg daarvan kan een gedeelte van de Financiële Bijdrage Woningbouwversnelling Beet- | budgetten voor 2027 en 2028 vrijvallen. Daar- hoven Vastgoedexploitatie Metropoolregio Eind- | naast wordt een gedeelte van het budget structu- hoven (VEX), stimuleren we betaalbare, | reel niet ingezet en derhalve bijgesteld. Wat mag het kosten? Taakveld 8: VHROSV | Realisatie | Begroting | Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging Bedragen in € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 6.673 | 7.491 | 5.374 | 5.113 | 3.961 | 2.609 Baten | 7.289 | 5.362 | 4.198 | 4.128 | 2.956 | 1.604 Saldo taakveld excl mutaties reserves | 617 | -2.128 | -1.176 | -985 | -1.005 | -1.005 Mutaties reserves storting | 1.887 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves onttrekking | 1.069 | 1.004 | 20 | 20 | 20 | 20 Saldo taakveld incl mutaties reserves | -202 | -1.124 | -1.156 | -965 | -985 | -984 Beleidsindicatoren Naam Indicator | Eenheid | Bron Peiljaar | < 25.000Bergeijk Gemiddelde WOZ waarde | Duizend euro | CBS | 2026 | 469 | 517 Nieuw gebouwde woningen | Aantal per 1.000 woningen | Basisregistratie adressen en gebouwen | 2024 | 8,6 | 10,8 Demografische druk | % | CBS | 2026 | 82,9% | 78,7% Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | COELO | 2026 | 1.040 | 792 eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | COELO | 2026 | 1.139 | 935 meerpersoonshuishouden 58 59 60 61
Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Bergeijk staat voor opgaven die vragen om een betrouwbaar, herkenbaar en slagvaardig bestuur. Vertrouwen blijft daarbij de basis: vertrouwen tus- sen bestuur en organisatie, tussen coalitie en raad, en vooral richting inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Realistisch, lokaal en uitvoerbaar We werken vanuit de kracht van onze gemeen- schappen en blijven dichtbij de praktijk van inwo- ners en ondernemers. We richten ons op onder- werpen waar we als gemeente daadwerkelijk over gaan en waarin we zichtbaar het verschil kunnen maken voor inwoners. Samenwerking in de regio Bergeijk staat niet op zichzelf. Veel opgaven spe- len in regionaal verband, onder andere binnen de Kempen en de Metropoolregio Eindhoven. Goede samenwerking met regiogemeenten en provincie is van groot belang om gezamenlijke doelen en ambities te bereiken. Dit vraagt om een actieve en duidelijke positionering. Gemeentelijke financiën structureel op orde Een solide financiële basis is een randvoorwaarde voor goed bestuur. We kiezen voor behoedzaam ramen en voor een heldere scheiding tussen incidentele en structurele middelen. Hiermee voorkomen we dat structurele lasten worden ge- dekt uit tijdelijk meevallende ruimte.
Meerjarige financiële uitdaging Een gezonde financiële basis is de sleutel om onze ambities waar te maken. De realiteit is dat deze basis steeds verder onder druk komt te staan, waardoor toekomstige keuzes noodzakelijk zijn. Dit doen wij niet overhaast maar middels een geden afweging te maken in alle beleidsterreinen binnen de gemeente. Voor het jaar 2028 gaan we daarom alle beleidsterreinen onderzoek, om ruimte tussen wettelijke taken en ambities inzich- telijk te maken. Op basis hiervan kunnen keuzes gemaakt worden over de inzet van middelen, zo- dat een toekomstbestendige begroting wordt ge- maakt die ook ruimte biedt voor alle toekomstige opgaven en ambties. Realistisch, uitvoerbaar en dienstverlenend De kracht van beleid zit in de uitvoering. Onze ambities zijn concreet en uitvoerbaar en in balans met ambtelijke capaciteit en financiën. We werken volgens het principe: eerst scherp formuleren, dan plannen, daarna uitvoeren. We werken lerend: er- varingen uit de praktijk worden benut om beleid en uitvoering waar nodig te verbeteren. Hiermee blijft de uitvoering in lijn met de bestuurlijke keu- zes en wordt tijdig bijgestuurd waar nodig. Verbonden partijen - Metropoolregio Eindhoven - Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten - Brabant Water N.V. - BNG Bank N.V.
Mutaties meerjarenraming 2027-2030 ten opzichte van programmabegroting 2026 Bestaand beleid BB01 Algemene uitkering (€ 42.000 N, oplopend naar € 1.750.000 V) De gevolgen van de September- en Decembercir- culaire 2025 en de doorwerkingen daarvan op de uitgavenbudgetten zijn opgenomen in deze Per- spectievennota. De doorwerkingen zijn verant- woord onder de desbetreffende beleidsthema's. Daarnaast is het jaar 2030 boekhoudkundig geo- pend en is de stand van de circulaire hierin ver- werkt. BB02 Loon- en prijsontwikkeling (€ 336.000 N, af- lopend naar € 1.181.000 N) Voor loon- en prijsontwikkelingen zijn stelposten in de begroting opgenomen. Op basis van de laatste inzichten van het Centraal Economisch Planbureau worden deze stelposten geraamd. De stelpost wordt gebruikt om indexeringen op te vangen. Alle voorstellen met betrekking tot indexering worden daarom gedekt uit de stelpost. De voorstellen in deze PPN zijn voor een bedrag van € 145.000 te hoog om te dekken uit de stelpost. In 2027 is daarom een aanvullende storting nodig. BB03 Baten OZB (€ 8.000 N, oplopend naar € | BB43 Rente (€ 25.000 N oplopend naar € 275.000 88.000 V) | N) Jaarlijks wordt bij de PPN de OZB herrekend aan | De gemeente staat voor diverse grote opgaven, de hand van de indexeringscijfers zoals opgeno- | waarbij de lasten voor de baten uitgaan. Daarbij men in paragraaf 2 van de PPN.
De indexering | blijkt uit de liquiditeitsprognose dat de komende (3,50% in 2026) is lager ten opzichte van voor- | jaren aanvullende leningen nodig zijn om aan gaande jaren maar we stellen de verwachte in- | onze betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. komsten vanuit de OZB toch naar boven bij. Dit | De rente die hiermee samenhangt wordt vooruitlo- komt omdat we aan meer woningen OZB kunnen | pend op het aangaan van deze leningen opgeno- opleggen (areaaluitbreiding). Voor het berekenen | men in de begroting. Daartegenover staat een van de extra baten is de aanslagoplegging 2026 | rente inkomst voor middelen die bij het Rijk wor- als basis gebruikt. | den geparkeerd zolang deze niet worden gebruikt. Deze inkomsten worden ook verhoogd. BB06 Bijstelling budget bedrijfsvoering (€ 20.000 V) | BB44 Budget voor wachtgeld (€ 50.000 V) Op basis van de jaarstukken blijkt een meerjarige | Binnen de begroting is een structureel budget onderschrijding van het budget. Daarom wordt | aanwezig voor wachtgeld. Zoals bij de jaarstukken deze structureel bijgesteld met € 20.000. | 2025 is gebleken, dient bij wachtgeld een voorzie- ning te worden gevormd om deze lasten te dek- BB21 Bijstellen budget automatisering (€ 42.000 | ken. Het opgenomen budget is daarmee overbo- V) | dig binnen de begroting.
Binnen de begroting is rekening gehouden met de kosten voor onderhoud van software en de aan- | BB46 Vergoeding raadsleden (€ 65.000 N) koop van algemene benodigdheden in relatie tot | De raadsleden ontvangen maandelijks een ver- automatisering. De laatste jaren zien we hier een | goeding voor hun werkzaamheden als raadslid. In afname in, door de verschuiving van kosten naar | de afgelopen jaren is deze vergoeding niet bijge- de GRSK. In de begroting 2026 - 2029 is daarom | steld in de gemeentelijke begroting, waardoor de een bedrag afgeraamd. Op basis van de jaarstuk- | uitgaven niet meer aansluiten bij de begroting. ken 2025 is de inschatting dat nogmaals een be- | Om deze reden wordt dit budget nu bijgesteld. drag structureel kan worden afgeraamd. BB47 OZB inkomsten op basis van areaaluitbrei- BB29 Dividenduitkering BNG (€ 75.000 N) | ding (€ 138.000 V oplopend naar € 191.500 V) Jaarlijks wordt dividend uitgekeerd aan de aan- | In de begroting wordt geen rekening gehouden deelhouders van de BNG (Bank Nederlandse Ge- | met areaaluitbreiding. De extra inkomsten als ge- meenten). Op basis van de resultaten is de divi- | volg hiervan zijn nu zichtbaar, door de aanslagop- denduitkering per aandeel € 1,41. Met circa | legging van 2026.
Deze inkomsten worden als ba- 81.000 aandelen is er over 2025 een dividenduit- | sis genomen voor 2027, waarna de gebruikelijke kering van circa € 97.000. Hiermee dienen de in- | indexering wordt meegenomen. Dit resulteert in komsten in de begroting structureel met € 75.000 | hogere OZB inkomsten. te worden afgeraamd. BB50 Huurinkomsten werkplekken (€ 32.000 V) BB38 Digitaliseren bouwvergunningen 2000-2010 | Het SSC huurt werkplekken van de gemeente. Digitaliseren en overbrengen bouwvergunningen | Deze zijn verhoogd van 42 naar 48 werkplekken. periode 2000-2010 (€ 80.000 N) De gemeente | Deze extra werkplekken zorgen voor een hogere Bergeijk gaat over tot digitalisering (het vervangen | inkomst. van papieren originelen door digitale reproducties) van de bouwvergunningen en deze over te dragen | BB58 Bijstelling personele lasten (€ 73.200 N) naar het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven | Met de komst van de nieuwe CAO is ook een ge- (RHCe). Dit is wettelijk verplicht. | neriek functiewaardering systematiek (HR21) ge- start. Hierbij zijn alle functies volgens deze syste- BB39 Bijstelling algemene uitkering (Meicirculaire | matiek opnieuw ingeschaald. Als gevolg hiervan 2026) (€ 1.510.000 V, aflopend naar € 367.000 V) | stijgen de personele lasten met € 256.500.
Bij de De gevolgen van de Meicirculaire 2026 voor de in- | vorming van de nieuwe CAO was rekening gehou- komsten en de doorwerkingen daarvan op de uit- | den met extra kosten als gevolg van deze syste- gavenbudgetten zijn opgenomen in deze begro- | matiek, waardoor een bedrag van € 183.700 ge- ting. De doorwerkingen zijn verantwoord onder de | dekt wordt uit de stelpost voor CAO gerelateerde desbetreffende beleidsthema's. | kosten. Daarnaast wordt er een budget opgeno- men voor het invullen van een garantiebaan bin- nen de gemeente. Per saldo is het effect voor de begroting € 73.200 negatief. 62 BB60 Formatievoorstel (€ 420.000 N aflopend € | te maken over de personele capaciteit. Dit kan 104.000 N) | ook betekenen dat een (gedeelte) van het inhuur- Als gemeente hebben we te maken vele landelijke | budget een aanvraag voor structurele formatie ontwikkelingen, die maken dat het werk deels ver- | wordt. schuift naar de gemeente. Denk aan de beweging naar de voorkant in het sociaal domein en de | Over diverse programma’s heen vraagstukken rondom verduurzaming en de ener- | BB52 Bijstelling afschrijvingslasten (€ 220.000 V gietransitie. Ook vragen diverse vraagstukken | aflopend naar € 89.700 V) voor meer domein overstijgende samenwerking | Jaarlijks worden afschrijvingslasten bijgesteld op binnen de gemeente.
Daarnaast spreekt het coali- | basis van de nieuwe planning van de uitvoering tieakkoord een ambitie uit die we als gemeente | van de kredieten. De bijstelling wordt verwerkt in waar willen maken. Daarom wordt in de begroting | de begroting. formatie gevraagd bestaande uit 2,54 fte waarvan 1,64 fte gedekt is door inkomsten. | BB53 Bijstelling subsidies (€ 152.000 N en vanaf 2028 € 152.000 V) Ook wordt voor het jaar 2027 een aanvullend in- | De subsidies worden jaarlijks geïndexeerd met in- huurbudget (5,25 fte) om in te spelen op de ver- | gang van 2026, daarnaast worden enkele subsi- schillende vraagstukken binnen o.a. VTH en het | dies bijgesteld op basis van de aanvraag. De sub- sociaal domein. | sidiebudgetten worden in de begroting bijgesteld. Omdat de stelpost voor het jaar 2027 leeg is, zal We doen dit bewust, zodat we in het project om te | de dekking voor 2027 direct ten laste komen van komen tot een structureel evenwicht ook de per- | het resultaat. sonele component kunnen meenemen.
Door het nu tijdelijk inzetten van inhuur capaciteit houden we de ruimte om voor de toekomst een afweging Wat mag het kosten? Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning | Realisatie | Begroting | Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging Bedragen in € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 13.923 | 13.394 | 13.874 | 13.881 | 15.217 | 15.868 Baten | 47.326 | 47.026 | 49.191 | 48.386 | 49.854 | 51.924 Saldo taakveld excl mutaties reserves | 33.403 | 33.632 | 35.318 | 34.506 | 34.636 | 36.057 Mutaties reserves storting | 2.114 | 2.183 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves onttrekking | 2.927 | 1.910 | 207 | 207 | 207 | 207 Saldo taakveld incl mutaties reserves | 34.216 | 33.357 | 35.525 | 34.712 | 34.844 | 36.264 Beleidsindicatoren Naam Indicator | Eenheid | Bron | Peiljaar Bergeijk Formatie | Fte per 1.000 inwoners | Eigen gegevens | 2027 | 6,58 Bezetting | Fte per 1.000 inwoners | Eigen gegevens | 2027 | 6,29 Apparaatskosten | Kosten per inwoner | Eigen gegevens | 2027 | 495 Externe inhuur | Kosten als % van totale loonsom + totale | 2027 | 4,4% kosten inhuur externen | Eigen gegevens Overhead | % van totale lasten | Eigen gegevens | 2027 | 14,0% 63 64 65 Paragraaf Lokale heffingen Wettelijk kader Op grond van het besluit Begroting en verant- woording provincies en gemeenten moeten in de paragraaf Lokale heffingen in ieder geval de vol- gende onderdelen
worden vermeld: Onderdeel Op grond van De geraamde inkomsten; art. 10, letter a BBV Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; art. 10, letter b BBV Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, inclusief onderbouwing berekening maximaal kostendekkende tarieven art. 10, letter c BBV Een aanduiding van de lokale lastendruk art. 10, letter d BBV Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid art. 10, letter e BBV Wat willen wij bereiken? De gemeente wil het voorzieningenniveau op peil houden en de ambities die zijn opgenomen uit- voeren. Voor de rechten (rioolheffing en reinigingsrecht) wordt uitgegaan van 100% kostendekking. Voor de rioolheffing worden daarvoor de uitgangspun- ten, zoals vastgesteld in het Verbreed gemeente- lijk rioleringsplan (verder: ‘VGRP’), gehanteerd. Een kostendekkendheid van 100% in de legesver- ordening is in principe toegestaan. Binnen Titel 1 Algemene dienstverlening, waarin bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen zijn opgenomen, zijn de belangrijkste leges door het Rijk gemaximeerd. Algemeen De paragraaf Lokale heffingen heeft betrekking op de in de gemeente geheven belastingen en hef- fingen (retributies, rechten en leges). Er wordt in- gegaan op de belastingsoort, het beleid, de tarieven, de berekening omtrent kostendekkende tarieven, de geraamde inkomsten en ontwikkelin- gen.
De paragraaf wordt afgesloten met een overzicht van de lokale belastingdruk. De ver- melde tarieven zijn voorlopige tarieven. De defini- tieve tariefvoorstellen worden, rekening houdend met de laatste ontwikkelingen, in de raadsverga- dering van 10 december 2026 ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Overhead Binnen de lokale heffingen mogen de overhead- kosten worden toegerekend aan het product waarop deze betrekking heeft voor het bepalen van het tarief. Hierbij worden de totale overhead- kosten gedeeld door de loonsom. Het hieruit ont- stane percentage wordt vermenigvuldigd met de salarislasten die worden doorverdeeld aan het be- treffende taakveld. Voor het jaar 2027 bedraagt het percentage overhead op basis van deze bere- kening 79,65% Opbrengsten In onderstaande tabel wordt een overzicht van de opbrengsten aan lokale heffingen weergegeven. Daarna volgt de toelichting per belasting- en hef- fingssoort. Begroot | Begroot | Begroot | Begroot Bedragen ( x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onroerende zaakbelastingen | 4.964 | 5.140 | 5.303 | 5.470 Toeristenbelastingen | 1.522 | 1.576 | 1.626 | 1.678 Forensenbelastingen | 6 | 6 | 6 | 6 Totale algemene dekkingsmiddelen | 6.492 | 6.722 | 6.935 | 7.154 Reinigingsrechten | 2.433 | 2.433 | 2.433 | 2.433 Rioolheffing | 2.263 | 2.363 | 2.489 | 2.622 Rioolaansluitrechten | 23 | 23 | 23 | 23 Leges titel 1.
algemene dienstverlening | 1.135 | 1.135 | 1.135 | 1.135 Leges titel 2. fysieke leefomgeving / omgevingsvergunningen | 1.111 | 1.111 | 1.111 | 1.111 Leges titel 3. Europese dienstrichtlijn | 3 | 3 | 3 | 3 Lijkbezorgingsrechten | 14 | 14 | 14 | 14 Reclamebelasting | 31 | 31 | 31 | 31 Bedrijven investeringszone | 20 | 20 | 20 | 20 Overige bestemmingsheffingen | 15 | 15 | 15 | 15 Totaal bestemmingsheffingen | 7.048 | 7.148 | 7.274 | 7.407 Totale opbrengst lokale heffingen | 13.540 | 13.870 | 14.209 | 14.561 Algemene dekkingsmiddelen | verordening 2025 is de systematiek van toereke- Onroerende zaakbelastingen | ning van de overheadkosten vastgesteld. Voor de De onroerende zaakbelastingen worden geheven | toerekening van de overheadkosten aan de kost- bij eigenaren van woningen en eigenaren en ge- | prijs van rechten en heffingen waarmee kosten in bruikers van niet-woningen. | rekening worden gebracht, en van goederen, wer- De heffingsgrondslag is de vastgestelde economi- | ken, diensten die worden geleverd aan overheids- sche waarde naar de peildatum 1 januari 2026 | bedrijven en derden, wordt uitgegaan van een conform de Wet waardering onroerende zaken. | aandeel in de totale overheadkosten.
De som die Voor 2027 zijn de inkomsten uit 2026 als basis | hiervoor geldt is: doorbelaste loonkosten gedeeld gebruikt, met daarbij de in de begroting geldende | door de totale loonkosten vermenigvuldigd met de indexering. Op dit manier is de gerealiseerde are- | totale overheadkosten. aaluitbreiding onderdeel van de inkomsten. Toeristenbelasting (Kurtax) De Kurtax is een gemeentelijke belasting en wordt geheven van eigenaren van recreatieve accom- modaties waar overnacht kan worden. De hef- fingsgrondslag bedraagt een vast percentage van de omzetten (Kurtax) en bedraagt 3,11%. Door stijgende omzetten bij belastingplichtige, zien we een stijging in de inkomsten van de toeristenbe- lasting. Voor 2027 zijn de definitieve aanslagen 2025 als basis gebruikt, met daarbij de in de be- groting geldende indexering. Forensenbelasting Onder de naam forensenbelasting wordt een di- recte belasting geheven van de natuurlijke perso- nen, die, zonder in de gemeente hun hoofdverblijf te hebben, meer dan 90 dagen van het belasting- jaar voor zichzelf of hun gezin over een gemeubi- leerde woning beschikken. Bestemmingsheffingen Algemeen Bij de bestemmingsheffingen met de grootste om- vang zijn overzichten opgesteld waardoor de kos- tendekkendheid van de betreffende heffing duide- lijk wordt. In de overzichten zijn eerst de directe lasten en baten opgenomen.
In de Financiële 66 Afvalstoffenheffing | perceel waarvoor op basis van de Wet milieube- De gemeente heeft de wettelijke inzamelplicht | heer een verplichting tot het inzamelen van huis- voor het ophalen en verwerken van het huishou- | houdelijke afvalstoffen geldt. Afvalstoffenheffing delijk afval (als gevolg van artikel 10.11 van de | moet worden betaald als een perceel feitelijk Wet milieubeheer). De functie van de afvalstoffen- | wordt gebruikt én de gemeente hier op basis van heffing is het dekken van de kosten die de ge- | de wet verplicht is huishoudelijk afval in te zame- meente maakt voor het inzamelen van huishoude- | len. lijke afvalstoffen. De afvalstoffenheffing is gere- geld in de Wet milieubeheer. Het feit dat de ge- | De gemeente Bergeijk hanteert de Diftar me- meente verplicht is om binnen het gehele gebied | thode. Dat betekent dat er een bedrag per ledi- huisvuil in te zamelen is reden voor de heffing. | ging wordt betaald naast een vast tarief per per- Het belastbaar feit is het feitelijk gebruik van een | ceel. Berekening afvalstoffenheffing Bedragen x € 1.000 Bedrag | Dekking Kosten taakveld | 2.069 Inkomsten taakveld (excl.
Heffingen) | -290 Netto kosten taakveld 7.3 | 1.779 Toe te rekenen kosten Kosten kwijtschelding | 44 Overhead | 234 BTW | 375 Totale kosten | 2.432 Opbrengst heffingen | -2.432 | 100% Rioolheffing De rioolheffing in de gemeente betreft de rioolaf- | Het Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (ver- voerrechten. Deze heffing wordt geheven van de | der: ‘VGRP’) 2025-2029 is op 26 september 2024 gebruikers van de panden op basis van het afge- | door uw raad vastgesteld. Het VGRP is een be- nomen drinkwater (met als uitgangspunt: geloosd | leidsstuk met een visie hoe Bergeijk omgaat met afvalwater), volgens opgave van Brabant Water | de rioleringszorg in de komende periode. Dit plan over het voorgaande jaar. Uitgangspunt is hierbij: | vormt de basis voor de in de begroting te ramen De gebruiker betaalt. | lasten welke voortvloeien uit deze wettelijke taak. Op grond van artikel 228a Gemeentewet wordt de | Om de rioleringszorg conform wettelijke eisen en rioolheffing geheven. De baten en lasten in de be- | ambities van de gemeente uit te kunnen blijven groting zijn het uitgangspunt van kostendekkend- | voeren, is in het VGRP voorzien om de rioolhef- heid. | fing in 2027 te verhogen met 3,0%. Berekening rioolheffing Bedragen x € 1.000 | Bedrag | Dekking Kosten taakveld | 2.142 Storting/ontrekking egalisatievoorziening | -423 Inkomsten taakveld (excl.
Heffingen) | -54 Netto kosten taakveld 7.2 | 1.665 Toe te rekenen kosten: Kosten kwijtschelding | 18 Overhead | 291 BTW | 289 Totale kosten | 2.263 Opbrengst heffingen | 2.263 | 100% 67 Dit betekent op basis van de begroting de volgende rioolheffingstarieven: Klasse (waterverbruik) | 2026 | 2027 ≤ 100 m³ | € 192,33 | € 198,09 101 – 350 m³ | € 288,39 | € 297,03 ≥ 350 m³: opslag per 350 m³ | € 384,52 | € 396,04 Rioolaansluitrechten | tussen de gemeente en de burgers betreffende De rioolaansluitrechten hebben betrekking op het | het aansluiten op het rioolstelsel is geregeld. aansluiten van woningen en andere gebouwen op het gemeentelijk rioolstelsel en het toerekenen | Voor het jaar 2027 wordt het tarief voor de riool- van de kosten van een dergelijke aansluiting. De | aansluitrechten van 2026 geïndexeerd met 3,0%. heffingsgrondslag is opgenomen in de gemeente- | In de raadsvergadering van 10 december 2026 lijke aansluitverordening, waarin de verhouding | worden de aansluitrechten definitief vastgesteld met de behandeling van de verordening aansluit- rechten riolering. Leges | - | Fysieke leefomgeving / omgevingsver- Onder de naam ‘leges’ worden verschillende rech- | gunningen ten geheven van door het gemeentebestuur ver- | - | Europese dienstenrichtlijn strekte diensten. Leges vallen onder de bestem- mingsheffing (meerdere programma’s).
Bij de be- | De tarieven zijn volgens de uitgangspunten van paling van de kostendekkendheid van de leges | deze begroting met 3,5 % verhoogd. Daarnaast maken we een onderscheid in de 3 titels uit de le- | zijn de geprognosticeerde hoeveelheden opnieuw gesverordening: | op actualiteit beoordeeld. - | Algemene dienstverlening De berekening van de kostendekkendheid van de leges is in de volgende tabel opgenomen. Berekening kostendekkendheid leges 2027 (Bedragen x € 1.000) | Titel 1 | Titel 2 | Titel 3 Kosten | 881 | 857 | 11 Overhead | 373 | 497 | 9 Baten | 1.135 | 1.066 | 3 Kostendekking leges | 90,5% | 78,7% | 14,1% Algemene dienstverlening | en verbouwingen van bestaande woningen en be- Dit betreft vooral het verstrekken van rijbewijzen | drijfspanden. en reisdocumenten maar ook tal van in omvang kleinere producten die de gemeente verstrekt zo- | Europese dienstenrichtlijn als uittreksels, afschriften. Ook vallen huwelijks- | Hieronder vallen met name leges in verband met voltrekkingen vanuit de burgerlijke stand onder | horeca activiteiten en evenementen. Vergunnin- deze dienstverlening. Het verstrekken van reisdo- | gen voor categorie B evenementen zijn met in- cumenten aan niet-ingezetenen vormt hierin een | gang van 2019 gratis. bijzondere plek.
Samen met enkele andere ge- meente wordt de verstrekking van reisdocumen- | Lijkbezorgingsrechten ten aan niet-ingezeten verzorgt. Jaarlijks wordt | Gemeente Bergeijk beheert één (1) actieve be- een inschatting gemaakt van de aantallen te ver- | graafplaats in Luyksgestel. De tarieven worden strekken reisdocumenten en dit wordt financieel | opgenomen in de tarieventabel behorende bij de meegenomen in de begroting. | Verordening Lijkbezorgingsrechten 2025. Het streven was gericht op een kostendekkende ex- Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunnin- | ploitatie. Dat lukt niet meer door de vermindering gen | van inkomsten uit begravingen en grafrechten. De opbrengsten uit de omgevingsvergunningen | Ook de onderhoudslasten nemen toe. Kostendek- schommelen per jaar. Op de omvang van de op- | kend betekent een verdubbeling van de tarieven, brengsten hebben we maar beperkt invloed. Hier | maar dan neemt de belangstelling voor begraven zijn we afhankelijk van de economische situatie. | en verlengen grafrechten nog verder af. Wordt er veel gebouwd dan nemen de opbreng- sten toe, en omgekeerd.
De opbrengst voor 2027 | Reclamebelasting is onder andere gebaseerd op de te verwachten | Op verzoek van de initiatiefgroep Centrumma- nieuwbouw ontwikkelingen (woningbouwinitiatie- | nagement is met ingang van 2014 in Bergeijk re- ven) en de opbrengsten vanwege de uitbreidingen | clamebelasting ingevoerd. Deze belasting wordt geheven bij ondernemers in een vastgesteld 68 69 gebied. De hoogte van de belasting is afhankelijk van de WOZ-waarde van het pand. De inkomsten worden volledig doorbetaald aan de Stichting Centrummanagement. Bedrijven Investeringszones vastgoed centrum Bergeijk (verder: ‘BIZ’) Vanaf 1 januari 2025 zijn we gestart met een BIZ. Dit is een belasting voor eigenaren van onroe- rende zaken, die in hoofdzaak niet tot woning die- nen, gelegen binnen de investeringszone (zelfde gebied als de reclamebelasting). De hoogte van de belasting is afhankelijk van de WOZ-waarde van het pand. De inkomsten worden volledig door- betaald aan de Vereniging BIZ vastgoed centrum Bergeijk. Overige bestemmingsheffingen De overige bestemmingsheffingen bestaan uit de opbrengsten uit de overeenkomst voor de organi- satie van de kermissen. Kwijtscheldingsbeleid | rioolheffing.
Dit geldt voor burgers en voor privé- In de raadsvergadering van 1 juni 2023 is de Ver- | belastingen van ondernemers indien er sprake is ordening Kwijtschelding Gemeentelijke Belastin- | van recht op een Bbz-uitkering. Kwijtschelding gen Bergeijk 2023 vastgesteld. De gemeente kent | wordt in de praktijk vooral verleend voor de afval- mogelijkheden voor het verlenen van kwijtschel- | stoffen- en rioolheffing. Voor kwijtschelding van de ding van de OZB, de afvalstoffenheffing en de | OZB komt niemand of bijna niemand in aanmer- king. Belastingdruk | aanbod aan containers. De grijze container wordt Voor de berekening van de belastingdruk gaan we | gemiddeld ca. 5 keer per jaar aangeboden, de uit van een gemiddelde WOZ-waarde in Bergeijk. | groene container 7 keer. De belastingcapaciteit Voor de rioolheffing gaan we uit van een gemid- | gemeente Bergeijk zetten we af tegen de lande- deld waterverbruik tussen de 100 en 350 m³. Bij | lijke capaciteit. Begroting 2027 geeft een belas- de afvalstoffenheffing hanteren we een gemiddeld | tingcapaciteit van 86%.
Begroting 2026 | Begroting 2027 | Stijging in % ** Onroerende zaak belasting | 358 | 371 | 3,5% Rioolheffing | 288 | 297 | 3,1% Afvalstoffenheffing | 257 | 269 | 4,7% Totale woonlasten | 903 | 937 | 3,7% Woonlasten landelijk gemiddelde* | 1.052 | 1.095 | 4,1% Woonlasten tov landelijk gemiddelde | 86% | 86% De laatst bekende woonlasten zijn door het CO- | berekende belastingdruk 2027 gezet. De conclu- ELO berekend op € 1.095 voor een meerper- | sie daaruit is dat we als gemeente Bergeijk onder soonshuishouden. Hiertegenover hebben wij de | het landelijk gemiddelde zitten. 70 71 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het gemeentelijk weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de gemeente in staat is financi- ele tegenvallers op te vangen. Om dit te kunnen moet er een zekere mate van vrije ruimte zijn bin- nen de begroting en/of de vermogenspositie. Deze vrije ruimte heet ook wel de weerstandsca- paciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet geraamde kosten (onverwachte, onvoor- ziene omstandigheden) te dekken. Dit met inacht- neming dat het niet ten koste gaat van de uitvoe- ring van bestaande taken.
Risico’s worden in dit verband gedefinieerd als gebeurtenissen die de doelrealisatie van de ge- meente Bergeijk negatief kunnen beïnvloeden, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële omvang zijn in relatie tot de financi- ele positie van de gemeente. In deze paragraaf wordt achtereenvolgens inge- gaan op: - Wettelijk kader; - Weerstandsvermogen; - Een inventarisatie van de weerstandcapa- citeit; - Een inventarisatie van de risico’s; - Relatie tussen de risico’s en de weer- standcapaciteit; - De financiële kengetallen. Wettelijk kader Op grond van het Besluit Begroting en Verant- woording provincies en gemeenten moeten in de paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheer- sing in ieder geval de volgende onderdelen wor- den vermeld: Onderdeel Op grond van De paragraaf bevat tenminste: Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; Een inventarisatie van de risico’s; Het beleid over de weerstandscapaciteit en de risico’s Verplicht opnemen van een aantal kengetallen Beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetal- len in relatie tot de financiële positie art.
11 BBV Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: - De weerstandscapaciteit: dit zijn middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet-be- grote kosten te dekken; - Alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die materieel van invloed kunnen zijn op de meerjarige financiële positie. De omvang van het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting is. Dit is van belang bij een financiële tegenvaller. Door alert te zijn op het weerstandsvermogen, voorkomen we dat elke financiële tegenvaller leidt tot bezuinigingen. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en mogelijkheden waarover de gemeente de be- schikking heeft/kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken. Met ingang van deze begroting, wordt de weer- standscapaciteit uitgedrukt in twee (2) delen. Het eerste deel betreft de weerstandscapaciteit van het vermogen, ook wel incidentele weerstandsca- paciteit genoemd. Deze weerstandscapaciteit kan slechts eenmalig worden ingezet om tegenvallers op te vangen. Het tweede deel is de weerstandscapaciteit van de exploitatie, ook wel de structurele weerstands- capaciteit genoemd. Deze capaciteit kan perma- nent worden ingezet om tegenvallers op te van- gen.
Belangrijkste componenten hiervan voor Ber- geijk zijn de post (structureel) onvoorzien, de on- benutte belastingcapaciteit en de structurele be- grotingsruimte. Voor beiden wordt als voorwaarde gesteld dat de inzet plaatsvindt zonder dat het bestaande beleid in gevaar komt. Vooral om die laatste reden is de algemene reserve in de weerstandscapaciteit van het vermogen de belangrijkste component. Voor de gemeente Bergeijk bestaat de weer- standscapaciteit uit: - de algemene reserves; - het begrotingssaldo; - de post onvoorzien; - de onbenutte belastingcapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit is in onder- staande tabel weergegeven. Bedragen x 1.000 Begroting na | Primitieve Realisatie 2025 | wijziging 2026 | begroting 2027 Algemene reserve | 16.610 | 16.932 | 16.932 Onvoorzien | 25 | 25 Saldo jaarstukken naar AR | 323 Begrotingssaldo | -1.050 | -2.140 Stille reserves | p.m. | p.m. | p.m. Onbenutte belastingcapaciteit | 2.840 | 3.394 | 3.043 Totale weerstandscapaciteit | 19.773 | 19.301 | 17.860 Risico’s | Kans score Van de risico’s wordt een inschatting gemaakt van | Zeer gering | 5% de waarschijnlijkheid dat een risico zich voordoet | Gering | 25% en wat de mogelijke schadeomvang kan zijn.
| Waarschijnlijk | 50% Daarvoor worden de volgende twee (2) vragen | Hoog | 75% gesteld: (1) Wat is de financiële impact? En (2) wat is de | De risicoscore is de vermenigvuldiging van het in- kans dat de gebeurtenis zicht voordoet? | geschatte financiële effect van het risico verme- nigvuldigd met het percentage wat aansluit op de De kans dat de gebeurtenis zich voordoet aan de | kans dat het risico zich voordoet. Indien een risico hand van de volgende score: | zich zeker voor zou doen dan wordt dit in de be- groting opgenomen vanwege de stelregel dat de begroting realistisch opgesteld moet worden. Al- leen risico’s met een gekwantificeerd bedrag van > € 25.000 (ongeveer 0,05% van de totale begro- ting) worden in de risicomatrix opgenomen. Nadat de risico’s zijn gekwantificeerd, kan de benodigde weerstandscapaciteit worden berekend.
Bedragen x € 1.000 Structureel / | Jaarrekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Risico | incidenteel | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene uitkering: effect wijzigingen | S | 780 | 812 | 798 | 825 | 859 Programmakosten jeugdhulp | S | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 Sanering bodemverontreiniging | I | 750 | 350 | 350 | 350 | 350 Nadeelcompensatie actualisering bestemmingsplannen | I | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 Toeristenbelasting | S | 65 | 75 | 75 | 75 | 75 Wachtgeld | I | 74 | 440 | 440 | 440 | 440 Pensioen voormalig wethouders | I | PM | PM | PM | PM | PM Informatiebeveiliging, datalekken en cyberaanvallen | I | 300 | 300 | 300 | 300 | 300 Totaal | 2.219 | 2.227 | 2.213 | 2.240 | 2.274 Algemene uitkering reguliere wijzigingen | gevolg van de hervormingsagenda Jeugd 2023- De Algemene Uitkering is de grootste inkomsten- | 2028, kwetsbaarheden kleine gemeenten, ouder bron voor gemeenten. Gelet op de geopolitieke | problematiek, en een beperkte invloed van de ge- spanningen en de mogelijke economische gevol- | meente op de kosten voor Jeugdhulp. gen maakt het dat het Rijk mogelijk moet bezuini- gen. Dit kan een negatief effect hebben op de al- | Sanering bodemverontreiniging gemene uitkering. Daarom wordt voor dit risico | Een substantieel gedeelte van de Openbare 2% van de omvang van de algemene uitkering | Ruimte is verontreinigd.