Boekwerk programmabegroting 2025 - 2028

Gemeentelijke Visie Mobiliteit In 2022 is de Gemeentelijke Visie Mobiliteit (verder: ‘GVM’) en de daarvan onderdeel uit makende “Fietsambitie” geactualiseerd. De belangrijkste basis voor de komende jaren bestaat uit: - Mobiliteitstransitie Naast regionaal niveau moeten we ook op lokaal inspelen op de mobiliteitstransitie waarop ingezet wordt. We streven naar een zo optimaal mogelijk OV netwerk met dorpshubs, bedrijvenhubs en recreatiehubs. Daarnaast zetten wij zoals voorgaande jaren in op de modaliteit Fiets, middels onze mobiliteitstransitie. Aanvullend op de fietsambitie willen we meer inzetten op een cultuurverandering wanneer het om het fietsgebruik gaat. - Risico gestuurde aanpak We zetten in op een risico gestuurde aanpak waarbij we van een reactieve werkwijze naar een meer proactieve werkwijze gaan. Dit alles met als doel het risico op ongevallen te verkleinen bij onze diverse herinrichtingsprojecten. Daarnaast trachten we met name op provinciaal niveau met data steeds meer inzicht te krijgen in veiligheid. - Gedragsverandering: We blijven continue inzetten op gedragsverandering met name door matrixborden en verkeersveiligheidsacties vanuit VVN Groot Bergeijk. Daarnaast is ook gedragsverandering cruciaal in het kader van de mobiliteitstransitie.

Daarnaast is samenwerking binnen de regio en de Kempengemeenten van groot belang en wordt ingezet op een goede samenwerking met de Provincie. De visie biedt kaders en uitgangspunten welke basis zijn voor de inbreng binnen lokale projecten en inbreng op regionale en sub-regionale vraagstukken en plannen. Fietsambitie Met de gemeentelijke fietsambitie, welke onderdeel is van de GVM wordt ingezet op een kwalitatief goed en comfortabel netwerk van fietspaden tussen de kernen en buurgemeenten, de regio en met het stedelijk gebied. De gemeentelijke fietsambitie behelst zoals vastgesteld in de GVM de volgende fietsroutes: - F67 De Kempenroute, fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied (uitvoering 2024-2026); - Fietsverbinding Walik – Steensel (aanleg start in 2024, 2025 gereed); - Fietsverbinding Borkelsedijk (Bergeijk – Borkel en Schaft) (vanaf 2027);

-

-

Fietsverbinding Kruisboomweg (Luyksgestel – Neerrijt); Fietsverbinding Kempervennen (tijdelijk on-hold in afwachting van plannen Eurocircuit Valkenswaard); Fietsverbinding Witrijt (lage prioriteit, in het kader van onderhoud is de verbinding wel geoptimaliseerd).

De focus ligt thans op de realisatie van de F67 in de periode 2024-2027. Fietscultuur In 2024 is een start gemaakt met de “Bergeijkse Fietscultuur”. Hiermee wordt naast de fietsambitie meer de nadruk gelegd op de zachte kant (gedrag en promotie) van het fietsgebruik. Fietsen is al een belangrijk begrip binnen gemeente Bergeijk. Elke dorpskern kent haar eigen wielerronde, diverse sporters binnen onze gemeente beoefenen hun sport op de fiets. Daarnaast zijn we een toeristische gemeente met een groot scala aan toeristische netwerken. De fietsambitie is met haar infrastructurele maatregelen een onderdeel van de “fietscultuur”. Het gaat bij de fietscultuur dus om meer dan alleen infrastructuur. Het gaat ook om de stimulering en promotie van fietsgebruik. Daarnaast gaat het om veilig verkeersgedrag en educatie op het gebied van fiets. Met de “Bergeijkse Fietscultuur” trachten we fietsgebruik te stimuleren en de verkeersveiligheid ten aanzien van fietsgebruik te verbeteren. Fietsen moet nog meer de norm worden en normaal worden voor onze inwoners en bezoekers. Het gaat om bewustwording dat de fiets de eerste mobiliteitskeuze zou moeten zijn. De fiets is het beste alternatief voor de auto. In 2025 wordt een eerste opstart gemaakt met de fietscultuur en gaan we met de raad in gesprek over de verdere invulling en gewenste omvang van de fietscultuur.

Het verbeteren van de verkeersontsluiting van de gemeente ten behoeve van een goede bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer Een goede bereikbaarheid stelt mensen in staat mee te doen in de samenleving. Tevens draagt het bij aan verbetering van onze leefomgeving. Een goede verkeersontsluiting met de juiste inrichtingsvereisten zorgt ervoor dat de wegen gebruikt worden waar zij voor bedoeld zijn. Door een goede verkeersontsluiting trachten we sluipverkeer en leefbaarheidsproblemen in wijken te verminderen. Met de komst van de westparallel N69 en de Diepveldenweg zijn de belangrijkste autostructuren binnen gemeente Bergeijk gerealiseerd. We zetten vooral in op fietsers en voetgangers, openbaar vervoer houden we in stand en optimaliseren we waar mogelijk. De visie en beleidsuitgangspunten zijn omschreven in de GVM.

26

Gebiedsakkoord Grenscorridor N69 Na de voltooiing van de fietsverbinding Broekhovenseweg (Zevenfonteinen – Volmolenweg) in 2024 zijn op de fietsverbinding Walik – Steensel na de belangrijkste infrastructurele maatregelen vanuit het Gebiedsakkoord Grenscorridor N69 voltooid. Naast de realisatie van fietsverbindingen maken ook de Nulplusmaatregelen van de N69 onderdeel uit van het Gebiedsakkoord. In de omgeving zuidzijde van Bergeijk en Westerhoven zijn de Nulplusmaatregelen uitgevoerd. In de omgeving van Riethoven worden de Nulplusmaatregelen uitgevoerd in combinatie met concrete projecten als de F67 en wanneer groot onderhoud aan de weg uitgevoerd wordt, zoals bijvoorbeeld de Schaiksedijk en Heuvelweg. Het verbeteren van de verkeersveiligheid Het uitgangspunt is een veilige verkeerssituatie. Iedereen moet zich veilig op de fiets, per auto en te voet binnen de gemeente kunnen verplaatsen. Gemeentelijke Visie Mobiliteit In het kader van de GVM besteedt gemeente Bergeijk ook in 2025 weer aandacht aan de algemene verkeersveiligheid. Dit doen we in samenwerking met de afdeling VVN Groot Bergeijk.

Naast het landelijk verkeersexamen en BVL waar VVN Groot Bergeijk bij participeert, wordt in 2025 aandacht besteed aan: - advisering met betrekking tot verkeersveiligheid; - gevraagd en ongevraagd advies met betrekking tot beleid; - projecten met zwaar verkeer; - opfriscursussen auto voor senioren; fietstrainingen senioren en scootmobieltrainingen. Herinrichtingsprojecten vanuit BORA IV In het kader van herinrichtingsprojecten en groot onderhoudsmaatregelen wordt, gezien de risico gestuurde aanpak, ingezet op maatregelen om de kans op ongevallen zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast wordt naar aanleiding van meldingen bekeken of op specifieke locaties met kleine maatregelen de verkeersveiligheid verbeterd kan worden. In 2026 wordt het ontwerptraject van het project Herinrichting Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat opgepakt waarvan de uitvoering in 2028 gepland staat. In dit project zien we ook mogelijkheden om de aansluiting Eerselsedijk-Van

Beverwijkstraat en de bocht Van BeverwijkstraatNieuwstraat te bezien en te verbeteren. Behoud en mogelijk verbeteren van de bereikbaarheid van de gemeente via het openbaar vervoer De Provincie heeft in 2016 de concessie voor het Openbaar Vervoer voor de regio Zuid-oost-Brabant gegund aan Hermes Openbaar vervoer B.V. Deze concessie loopt tot 2028. Vanaf 2026 wordt naar verwachting flex-vervoer (BravoFlex) in de vorm van hub-taxi’s en halte-taxi’s ingezet. Hier wordt nu in de regio West-Brabant mee getest. De komende jaren blijft gemeente Bergeijk zich inzetten voor het zo volledig mogelijk in stand houden van de huidige verbindingen. Daarnaast voeren de Kempengemeenten een gezamenlijk onderzoek uit naar het verbeteren van het openbaar vervoer binnen de Kempen. Onderdeel hiervan is een HOV-verbinding vanuit Veldhoven die wordt doorgetrokken naar Bladel en Reusel, het verbeteren van de verbinding Reusel – Tilburg en het verbeteren van de openbaar vervoer-verbinding Bergeijk – Eersel. De uitkomsten van dit onderzoek worden meegenomen in de nieuwe Concessie Openbaar vervoer welke de komende jaren zal worden opgestart. Daarnaast wordt vanuit de Kempen gewerkt aan een plan voor dorpshubs (onderdeel van Mobiliteitsstrategie De Kempen).

Ook zal de toekomstige realisatie van de mobiliteitshub in Eersel effect hebben op de lijnvoering van het openbaar vervoer en andere vervoersoplossingen. De komende jaren zal dit verder worden uitgewerkt richting de nieuwe concessie.

Gemeentelijk beleid -

-

BORA IV Focus op meerwaarde (Beheer Openbare Ruimte & TUOB-Accommodaties 2024-2048) Groenbeheerplan (2015-2025) Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) 2025-2029 Gemeentelijke Visie Mobiliteit (GVM) (2022-2026) Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040 (2024) Mobiliteitsstrategie de Kempen (2020) Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant (2020) Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant (2023)

27

Mutaties meerjarenraming 2025-2028 ten opzichte van programmabegroting 2024 Bestaand beleid Niet van toepassing. Nieuw beleid NB07 Focus: Herinrichting Van Beverwijkstraat – Nieuwstraat (€ 1.783.000 netto investering wegen en € 1.433.500 netto investering riolering, € 83.325 afschrijvingslasten vanaf 2029) Herinrichting Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat e.o., ten behoeve van uitvoering in het jaar 2028. De verhardingen en inrichting van de Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat zijn aan een totale vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering wordt vervangen. Naast het te vervangen gemengd stelsel, wordt ook een aparte hemelwaterstructuur/riolering aangelegd. Deze wordt aangesloten op de Blauwe Ader (hoofd hemelwaterriool) op ’t Hof-Mr.

Pankenstraat. Afgezien van de vervanging zijn bij deze herinrichting ook mooie verkeerstechnische kansen en mogelijkheden aanwezig om de entree naar Bergeijk verder te verfraaien. In dat kader willen we de projectgrenzen rondom de aansluiting van de Eerselsedijk op de Van Beverwijkstraat en Hof verruimen. Daarnaast geven we met dit project uitvoering aan de GVM waarbij in het kader van de wegcategorisering de van Beverwijkstraat – Nieuwstraat aangemerkt is als gebiedsontsluitingsweg met een snelheidsregime van 30 km/uur. Voor de aanvullende maatregelen om deze wegen in te richten conform 30 km/uur worden in een later stadium vanuit de GVM extra middelen aangevraagd.

Figuur 1 Herinrichting van Beverwijkstraat - Nieuwstraat

NB08 Focus: Herinrichting Voorderstraat - Willibrordusstraat (€ 542.500 netto investering wegen en € 799.100 netto investering riolering, € 31.402 afschrijvingslasten vanaf 2029 Herinrichting Voorderstraat-Willibrordusstraat Riethoven e.o., ten behoeve van een uitvoering in het jaar 2028. De verhardingen en totale inrichting

van de Voorderstraat en Willibrordusstraat zijn aan een totale vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering wordt vervangen. Daarnaast wordt een aparte hemelwaterstructuur/riolering bijgelegd.

28

Figuur 2 Herinrichting Voorderstraat-Willibrordusstraat

NB09 Fietsambitie Borkelsedijk (€ 950.000 netto investering, € 19.000 afschrijvingslasten vanaf 2027) In het kader van de gemeentelijke Fietsambitie heeft gemeente Bergeijk de opgave om de fietsverbinding Borkelsedijk (verbinding Bergeijk – Borkel en Schaft) op te waarderen naar het model “Ploegpad”. Daarnaast willen we bestaande zandpaden opwaarderen, zodat bewoners van de Fressevenweg via het bos richting het opgewaardeerde fietspad kunnen ontsluiten en zij een veiliger alternatief hebben dan fietsen over de Fressevenweg. De Borkelsedijk betreft nu een toeristisch fietspad langs een bestaand zandpad waar landbouwverkeer gebruik van maakt. Doordat de verbinding naast fietsers ook door landbouwverkeer wordt gebruikt wordt voor het model “Ploegpad” gekozen. Opwaarderen van de fietsverbinding is geraamd op € 850.000 conform realisatiekosten fietsverbinding Ploegpad. Daarnaast is € 100.000 geraamd voor het opwaarderen voor diverse zandpaden om de fietsverbinding comfortabel te kunnen bereiken vanuit de Fressevenweg. NB13 Fietscultuur (€ 25.000 N, subsidiemogelijkheden PM) “Fietscultuur” is een breed begrip dat draait om het bewust maken van de fiets als eerste keuze voor mobiliteitsgedrag. Gemeente Bergeijk kent een hoog autogebruik, waarbij de auto op dit moment wordt gezien als eerste vervoersmiddel om te reizen.

Mede hierdoor ontstaan leefbaarheidsknelpunten en ontstaat filedruk rondom het stedelijk gebied van Eindhoven. Als gemeente Bergeijk willen we het tij keren door burgers en bezoekers van onze mooie gemeente ervan bewust te

maken dat de fiets het beste alternatief is voor verplaatsingen die te ver zijn om te lopen. Zo leveren we een bijdrage aan een duurzaam reisgedrag dat de leefbaarheid van onze kernen vergroot en dat zorgt voor een duurzamere keuze in het reisgedrag. We willen de burgers en bezoekers van de gemeente Bergeijk ervan bewust maken dat meer fietsen zorgt voor een gezondere en duurzamere samenleving. We houden onze inwoners langer fit en mobiel en zorgen voor veilig verkeersgedrag van onze fietsers. Het gaat hierbij om cultuur- en gedragsverandering zodat we meer burgers en bezoekers op de fiets krijgen en dat we als gemeente actiever fietsgebruik stimuleren. We werken op verschillende manieren aan bewustwording: - Infrastructureel (fietsambitie); - Communicatie; - Zichtbaarheid en herhaling. Dit doen we op basis van de volgende programmalijnen: 1. Fietsambitie; 2. Fietsstimulering; 3. Fiets- en verkeerseducatie; 4. Fiets Pro(e)motie; 5. Fietstoerisme; 6. Fietsevenementen; 7. Goed werkgeverschap. Het jaar 2025 zien we als opstart voor de fietscultuur waarbij we koppelkansen willen pakken en de communicatie rondom fietscultuur handen en voeten willen geven. Vanaf 2026 moet de fietscultuur dan breder gaan landen binnen gemeentelijke 29

projecten en evenementen binnen de gemeente Bergeijk (koppelkansen). In 2025 wil gemeente Bergeijk met de raad in gesprek over de omvang en verdere invulling van de Bergeijkse fietscultuur. NB14 Verkeersveiligheid Riethoven (€ 200.000 netto investering, € 6.700 afschrijvingslasten vanaf 2026) Bewoners van Riethoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik van de Dorpsstraat in Riethoven. Hierbij zijn de volgende punten aangehaald: - Hoge snelheden; - Zicht kruispunt Dorpsstraat/ Voorderstraat; - Onveilige fietsoversteek kruising Dorpsplein/Dorpsstraat; - Gedrag verkeersdeelnemers. Bewoners van Riethoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik van de Boshovensestraat in Riethoven. Om die reden zijn we in gesprek met de Kernraad en bewoners van de Dorpsstraat – Schoolstraat en Boshovensestraat. Waar de intensiteiten van de wegenstructuur is teruggedrongen door de aanleg van de N69 blijft het gedrag van de weggebruiker achterwege. De gemiddelde snelheid op de Dorpsstraat – Schoolstraat is zo’n 53 km/h waar 30 is toegestaan. Op de Boshovensestraat varieert dat van 62 km/h uur nabij de het sportpark tot 80 km/uur richting de Eikestraat. Hiermee liggen de snelheden structureel te hoog.

In samenspraak met de Kernraad en een vertegenwoordiging van de bewoners is in 2024 bezien wat voor maatregelen toegepast kunnen worden om het verkeersgedrag te verbeteren. Het betreft verbeteringsmaatregelen aan bestaande kruispunten en duidelijkere komgrensaanduiding. Daarnaast wordt de Schoolstraat buiten de kom voorzien van rode fietssuggestiestroken. Ten behoeve van de Boshovensestraat wordt de 30 km/uur zone (komgrens) verlengd tot voorbij de zijstraat/inrit naar het sportpark en worden op dat gedeelte rode fietssuggestiestroken aangebracht. Deze maatregelen worden in 2025 uitgevoerd. NB 15 Verkeersveiligheid Westerhoven (€ 150.000 netto investering, € 5.000 afschrijvingslast vanaf 2026) Bewoners van Westerhoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik

van de Dorpstraat in Westerhoven. Hierbij worden de volgende punten aangehaald: - Ontbrekend voetpad; - Hoge snelheden; - Foutief parkeren; - Zicht kruispunt Dorpstraat/ Aarperstraat; - Slechte kwaliteit wegdek en rabatstroken; - Negeren éénrichtingsverkeer Kerkstraat; - Onduidelijke inrichting plein voor de kerk; - Gedrag verkeersdeelnemers. Waar de intensiteiten op de Dorpstraat passen bij de functie van de weg, ligt met name de V85 (de snelheid die door 85% van automobilisten niet en door 15% wel wordt overschreden) op het zuidelijke gedeelte richting de Heijerstraat op zo’n 43 km/h waar 30 km/h is toegestaan. Daarnaast is de weg niet eenduidig ingericht. Naar verwachting zal het gaan om aanpassing van de 30 km/h-zoneborden (betere portaalaanduiding) en mogelijke aanpassing van kruisingen (Dorpstraat - Meanderstraat), verbetering loopmogelijkheden en aanpassing éénrichtingsverkeer Kerkstraat. Bewoners van Westerhoven hebben hun ontevredenheid geuit over de inrichting en het gebruik van de Heijerstraat – Provincialeweg – Loveren in Westerhoven. Hierbij worden de volgende punten aangehaald: - Hoge snelheden; - Kruising Dorpstraat – Heuvel; - Kruising Dorpstraat – Heijerstraat; - Doorgaand vrachtverkeer; - Gedrag verkeersdeelnemers. Uit metingen blijkt dat ook hier de V85 structureel boven de maximumsnelheid ligt.

Daarnaast vinden er op de kruisingen Dorpstraat – Heuvel en Dorpstraat – Heijerstraat veel meer verkeersbewegingen plaats. In lijn met de Traverse is het advies om deze kruisingen als 30 km/uur zone te bestempelen. Wat mogelijk ook ten goede komt aan het tegengaan van doorgaand (vracht)verkeer. In 2024 worden bovengenoemde plannen samen met de dorpsraad, VVN Groot Bergeijk, de basisschool en betrokkenen uit de buurt verder uitgewerkt. Maatregelen betreffen het verbeteren van de voetgangersverbinding, aanpassing van de kruising Dorpstraat – Meanderstraat, 30 km/uur zone instellen Heijerstraat – Loveren ter hoogte van het medisch centrum en kruising Heijerstraat – Dorpstraat – Heuvel met daarbij behorende snelheid-remmende maatregelen. De maatregelen worden in 2025 uitgevoerd.

30

gemeenteraden bepaalde kaders een MMMP opgesteld. Aan de hand van dit pakket wordt jaarlijks het Regionale Mobiliteitspakket (verder: RMP) gevuld waarbij de bijdrage vanuit de Provincie wordt bepaald. Daarnaast blijven we met de regio, Provincie, Rijk en het bedrijfsleven in overleg om mobiliteitsdeals te maken zoals de Brainportdeal en Beethovendeal. Dit alles met als doel om de regio bereikbaar en leefbaar te houden en een mobiliteitstransitie te bewerkstelligen.

Ontwikkelingen en trends Regionale en Sub-regionale samenwerking In het kader van de schaalsprong Brainport Eindhoven zal eind 2024 de Kempische Ontwikkelstrategie worden vastgesteld. In deze ontwikkelstrategie worden de kaders voor de Kempengemeenten voor de toekomst bepaald. Vanaf 2025 werken we op regionaal gebied op een andere manier samen en wordt aan de hand van de door de 21

Verbonden partijen -

Metropoolregio Eindhoven

Wat gaat het kosten? Taakveld 2: Verkeer en vervoer

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

Realisatie

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2.897 3.896 3.466 3.536 3.623 3.672 189 116 88 88 88 88 -2.708 -3.780 -3.378 -3.448 -3.535 -3.584 500 977 0 0 0 333 305 113 125 125 125 -2.875 -4.453 -3.265 -3.323 -3.410 -3.459

31

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen

Taakveld 3 Economie

Wethouder S. Luijten

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren

Wat gaat het kosten?

32

Taakveld 3: Economie Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Behoud van werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven Gemeente Bergeijk wil een goed vestigingsklimaat creëren en behouden en zo ook voor wat betreft de werkgelegenheid. Een goed draaiend bedrijfsleven is immers van essentieel belang voor gemeente Bergeijk, nu veel mensen werkzaam zijn voor de industriële en toeristische bedrijven binnen de gemeente. Hiernaast willen we een optimale benutting van bestaande bedrijventerreinen en biedt de gemeente Bergeijkse ondernemers ruimte om zich te ontwikkelen. Vanuit de gedachte dat wij elkaar voor een nog beter ondernemersklimaat nodig hebben, heeft het Platform Ondernemend Bergeijk in overleg met de gemeente een nieuw Economisch actieplan opgesteld voor de komende jaren. Ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen De regionale Visie werklocaties is de basis voor de opgestelde regionale uitvoeringsstrategie en agenda. In samenhang vormen deze documenten de regionale bedrijventerreinprogrammering. Deze is in lijn met de eerder gemaakte Kempische bedrijventerreinenafspraken. De programmering betreft zowel een aanpak van bestaande als de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen.

Bestaande bedrijventerreinen De regiogemeenten stellen samen een realistisch actieprogramma op rondom de volgende onderwerpen met betrekking tot bestaande bedrijventerreinen: intensivering, revitalisering/herstructurering, transformatie en parkmanagement. Ruimte is immers schaars en dat noopt tot zuinig ruimtegebruik. Een serieus onderzoek naar de mogelijkheden van intensivering van ruimtegebruik op bestaande terreinen heeft dan ook in ieder geval de hoogste prioriteit. Ook is samenwerking van gevestigde bedrijven en gemeente op bestaande bedrijventerreinen noodzakelijk om ze nu en in de toekomst vitaal te houden. Nieuw lokaal bedrijventerrein De laatste beschikbare bedrijfskavels op Waterlaat fase 7 zijn in 2023 uitgegeven. In 2023 is voor De Kempen een locatieonderzoek verricht naar de mogelijkheden voor de ontwikkeling van nieuw lokaal kleinschalig bedrijventerrein per gemeente met kavels tot 5.000 m2 en één (1) gezamenlijk nieuw bedrijventerrein (werktitel KBP2) met grotere kavels voor de vier (4) Kempengemeenten. Hieruit is per lokaal kleinschalig terrein een shortlist met locaties gerold. Voor de gemeente Bergeijk gaat het hierbij nog om twee (2) serieuze

opties, die nog tegen elkaar worden afgewogen. Elk van deze opties is voldoende qua omvang om in de lokale behoefte aan kleinschalige bedrijfskavels tot 2040 te voorzien. Nieuw Kempisch bedrijventerrein De laatste beschikbare bedrijfskavels op het KBP zijn in 2023 uitgegeven. In het locatieonderzoek van 2023 is een shortlist met mogelijke geschikte locaties voor KBP2 benoemd, waarbij niet alle opties in de Kempische behoefte aan grootschalige bedrijfskavels tot 2040 kunnen voorzien. Daarom loopt de locatiekeuze voor KBP2 mee in het traject van de keuzes die gemaakt worden voor de Kempische Ontwikkelstrategie. Kempenmanifest “Wij maken het samen in de Kempen” De multihelix partijen (gemeenten, ondernemers via het KOP en onderwijs) hebben hun samenwerking bekrachtigd door in 2020 het Kempenmanifest “Wij maken het samen in De Kempen” te ondertekenen. Ook Brainport Development is hierbij aangesloten. Wij werken daarom met elkaar aan de volgende doelstellingen: - Het boeien, binden en blijven ontwikkelen van talenten op alle niveaus in de Kempen regio.

In het laatste overleg met het Kop is aangegeven dat zij met betrekking tot de arbeidsmarkt voor Zorg ook samenwerken met Oktober; - De ontwikkeling van de slimme maakindustrie ondersteunen door een aantrekkelijk regionaal vestigingsklimaat te behouden; - Het bereikbaar houden van (economische) toplocaties door het ontwikkelen van vernieuwende, duurzame vervoersconcepten, waarbij zal worden ingezet op verschillende vormen van duurzaam vervoer; - Het creëren van een ‘inclusieve’ arbeidsmarkt door het verhogen van de arbeidsparticipatie en het verbeteren van de aansluiting van arbeidspotentieel.

Centrumvisie en detailhandel Stichting Centrummanagement is bezig met de doorontwikkeling en uitvoering van hun ambities om het centrum van Bergeijk aantrekkelijk te houden voor nu en naar de toekomst toe. De doelstelling is om de huidige leegstand in het centrum laag te houden en het winkel- en horecaaanbod groot te houden. Ook het vergroten van verblijfswaarde is een van de ambities. De vastgoedeigenaren van het centrumgebied willen met medewerking van de gemeente per 1 33

januari 2025 een bedrijveninvesteringszone ( verder: BIZ) oprichten. Hiermee vergroten zij hun betrokkenheid bij de ontwikkelingen in het centrum en leveren zij ook een financiële bijdrage aan een aantrekkelijk centrumgebied. De pilot ‘Bergeijkse belevingsboulevard’, waarbij een zevental parkeerplaatsen gedurende de periode van april tot oktober wordt opgeheven ten behoeve van het plaatsen van extra terrassen, wordt ook het komende jaar voortgezet. Op het plein wordt daarnaast meer ruimte gegeven aan horecaondernemers om hun terrassen te plaatsen. Het plaatsen van rode lopers en bloembakken draagt bij aan zowel de verkeerveiligheid als aan de beleving van het Hof. Gelet op deze ontwikkelingen, de herinrichting van Hof Noord en de realisatie van de parkeerplaatsen Hof 150-152 gaan we een evaluatie inzetten, waarbij externe specialistische bureaus worden ingeschakeld voor het verrichten van een uitgebreid parkeer- en verkeersonderzoek en stakeholdersonderzoek. Aantrekkelijke en gevarieerde toeristische gemeente Toerisme, en dan met name de verblijfsrecreatie, is een belangrijke sector in Bergeijk. Het zorgt voor werkgelegenheid en draagt eraan bij dat het voorzieningenniveau ook voor inwoners op peil blijft.

Om ervoor te zorgen dat de toeristen die in Bergeijk en omgeving overnachten, zich op diverse manieren kunnen vermaken en zo langer verblijven, of vaker terugkomen, zetten wij vooral in op het uitbreiden van dagrecreatie en kort verblijf. De toeristische sector heeft flink te lijden gehad onder de coronacrisis. De sector heeft zich echter goed hersteld. Gemeente Bergeijk blijft in brede zin de plaatselijke toeristische sector en de diverse organisaties die actief zijn op dit gebied stimuleren. Hiervoor werkt de gemeente samen met de andere Kempengemeenten en de besturen van de Visit-organisaties in de Kempen aan het Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie (verder: ‘UVP VTE’) .

-

-

in pilotvorm gebeurd. Eind 2024/ begin 2025 wordt besloten of deze manier van werken een vervolg krijgt; Aangezien de visie op VTE en het UVP VTE in 2026 aflopen, zal er in 2025 een geactualiseerde visie VTE en bijbehorend UVP VTE worden opgesteld; Uiteraard blijven de communicatiekanalen van groot belang, daarom zal er continu aandacht zijn voor de website en socials Visit Bergeijk en presentatie van het aanbod uit Bergeijk via de RegioRadar;

Behoud en verbetering van de huidige waarden van het buitengebied: Landbouw, natuur en landschap In het buitengebied speelt een groot aantal vraagstukken welke zich kunnen opstapelen. Denk aan wateroverlast of verdroging als gevolg van klimaatverandering, uitputting van de bodem en te veel stikstofneerslag, maar ook aan de transitie van de landbouw, vrijkomende agrarische gebouwen, de energietransitie en woningbouw- en infrastructuurvraagstukken. Dit brengt echter ook kansen met zich mee om oplossingen op deze vraagstukken slim te combineren en in samenhang op te pakken. De Provincie is om deze reden gestart met een gebiedsgerichte aanpak (verder: ‘GGA’) om samen met waterschappen, terreinbeheerders, gemeenten, inwoners, (agrarische) bedrijven en andere betrokkenen meerdere vraagstukken tegelijkertijd aan te pakken. Gemeente Bergeijk ligt in twee (2) GGA-gebieden: de Grenscorridor in het oosten en Kempenland West in het westen. De gemeente neemt actief deel aan beide GGA’s. Voor de GGA's wordt vanaf 2024 gewerkt in deelgebieden/deelprojecten. In de GGA Kempenland West wordt, samen met de gemeente Eersel, gewerkt aan de gebiedsontwikkeling “Levende Run”.Onderdeel van de GGA Grenscorridor is ook het vraagstuk van de N69-zuid. Om initiatieven in het buitengebied adequaat op te pakken wordt in 2025 een Visie Buitengebied en een Landschapsplan opgesteld.

Concrete maatregelen voor de verbetering van het buitengebied worden uitgevoerd in het Plattelandsontwikkelingsprogramma (verder: ‘PLOP’) Bergeijk.

De Stichting Visit Bergeijk, ondernemers uit de VTE en gemeente Bergeijk voeren in onderling overleg diverse activiteiten uit om Bergeijk aantrekkelijker te maken voor inwoners en bezoekers, te weten: - Vanuit het UVP VTE voor de Brabantse Kempen zijn de betrokken organisaties, de ondernemers en de Kempengemeenten bezig met een aantal projecten uit het tweede UVP VTE; - Ook wordt gewerkt aan verdergaande samenwerking tussen de lokale Visits, in de vorm van Visit de Kempen. In 2024 is dit 34

Gemeentelijk beleid -

Omgevingsvisie Bergeijk (2022) Update Centrumvisie Bergeijk (2017) Kempische detailhandelsvisie (2020) Regionale visie detailhandel MRE (sept 2015) Toetsingskader dag- en verblijfsrecreatie De Kempen, versie Bergeijk (2021) Nota Pachtbeleid (2007) en Erfpachtbeleid (2012) Winkeltijdenverordening (sept 2015) Visie vrijetijdseconomie Brabantse Kempen (2017 – 2026)

-

-

-

Uitvoeringsprogramma van de visie vrijetijdseconomie Brabantse Kempen (2022 – 2026) Regionale visie werklocaties en Regionale Programmering Werklocaties met Uitvoeringsstrategie en Uitvoeringsagenda (2024) DNA boek gemeente Bergeijk (2019/2020) Regionaal streefbeeld van ons landelijk gebied (2020)

Mutaties meerjarenraming 2025-2028 ten opzichte van programmabegroting 2024 Bestaand beleid BB09 Penvoering UVP vrije tijds economie (€ 114.000 N, dekking uit doorbelasting aan deelnemers € 114.000 V tot en met 2026) Omdat Bergeijk penvoerder en trekker is geworden van het Uitvoeringsplan Vrijetijdseconomie (verder: ‘UVP VTE’), worden alle facturen naar de gemeente Bergeijk gestuurd. Deze facturen worden naar rato door gefactureerd naar de gemeenten Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden. Dit geldt voor de volledige looptijd van het UVP VTE (2023 t/m 2026). BB16 Evaluatie ontwikkeling centrum (€ 50.000 N) Afgelopen jaren heeft gemeente Bergeijk geïnvesteerd in het centrum. Medio 2024 zal de herinrichting van Hof Noord gerealiseerd zijn. Eind 2024 loopt de pilot Bergeijkse belevingsboulevard ten einde (tijdelijk opheffen van parkeerplaatsen ter hoogte van Hof 76-82 ten behoeve van het creëren van extra terrassen). Ook de realisatie van de parkeerplaatsen Hof 150-152 zijn inmiddels een feit. Daarnaast investeren ook de ondernemers en de vastgoedeigenaren in het centrum middels respectievelijk door verhoging van de reclamebelasting en het oprichten van een bedrijveninvesteringszone van vastgoedeigenaren.

Gelet op deze ontwikkelingen gaan we een evaluatie inzetten, waarbij externe specialistische bureaus worden ingeschakeld voor het verrichten van een uitgebreid parkeer- en verkeersonderzoek en stakeholdersonderzoek. BB24 Projecten Visit Bergeijk 2025 (PM) Op 21 september 2023 heeft de raad € 50.000 beschikbaar gesteld voor drie (3) activiteiten van Visit Bergeijk in 2024, te weten: Bergeijk Herinnert, verdere activering van de Dansende Katten en Eindhoven Backyard. Om te zorgen dat Visit Bergeijk in de toekomst activiteiten kan blijven ontplooien voor inwoners en bezoekers, willen we voor 2025 opnieuw budget beschikbaar stellen. Daarbij wordt wel als voorwaarde gesteld dat de activiteiten uit 2024 succesvol zijn verlopen en dat er voor toekomstige activiteiten op voorhand duidelijke, haalbare en goed onderbouwde projectplannen zijn opgesteld. BB32 Toeristenbelasting (€ 90.000 V) Op basis van de ontvangen cijfers van de grootste ondernemers die toeristenbelasting betalen, wordt de totaal geraamde opbrengst bijgesteld met € 140.000. Van deze hogere opbrengst is € 50.000 gebruikt ter dekking van het voorstel voor personele capaciteit. Het restant van € 90.000 wordt ten gunste gebracht van het begrotingssaldo. De raming is gebaseerd op de reële inkomsten.

35

Nieuw beleid NB04 Landschapsplan (actieplan buitengebied Bergeijk) (€ 35.000 N, dekking uit de reserve DOB € 35.000 V) Het landschapsbeleidsplan van de gemeente Bergeijk dateert uit 1998 en is daarmee gedateerd. Voor initiatiefnemers in het buitengebied is hierdoor onduidelijk hoe bij initiatieven in het buitengebied een bijdrage aan de kwaliteitsverbetering van het landschap kan worden bereikt. Eveneens is onduidelijk hoe toetsing van o.a. de landschappelijk inpassing door de gemeente plaatsvindt. Bovendien is er geen actueel kader voor de besteding van de stimuleringsbijdragen die de gemeente ontvangt voor de realisatie van de RVR kavels. De Provincie verwacht dat de stimuleringsbijdragen die de gemeente ontvangt worden ingezet voor kwaliteitsverbetering van het buitengebied. Om initiatieven in het buitengebied adequaat op te pakken en de stimuleringsbijdragen rechtmatig te besteden, moet een Landschapsplan worden opgesteld. NB05 Visie buitengebied (actieplan buitengebied Bergeijk) (€ 75.000 N, dekking uit de reserve DOB € 75.000 V) In de Omgevingsverordening Noord-Brabant is opgenomen dat initiatieven in het buitengebied

moeten passen binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. In de Omgevingsvisie van de gemeente Bergeijk is opgenomen dat voor het behoud en versterken van de kwaliteit van het buitengebied het ook nodig is dat: - Er sprake is van de juiste functie op de juiste plek; - Functies optimaal ingepast worden in het landschap; - De natuurlijke, landschappelijke en hydrologische waarden niet worden aangetast maar juist versterkt. De ontwikkelings- en hergebruiksmogelijkheden zijn gebiedsspecifiek. Juist de waarden en kenmerken van de omgeving bepalen de mogelijkheden voor de toekomst. In de Omgevingsvisie van de gemeente Bergeijk is geen gebiedsspecifieke uitwerking van de ontwikkelings- en hergebruiksmogelijkheden opgenomen. Nu er in de gemeente Bergeijk geen duidelijkheid is over de ontwikkelingsrichting van de verschillende gebieden, kunnen initiatieven en opgaven in het buitengebied niet adequaat worden opgepakt. De visie kan fungeren als kader voor initiatiefnemers en als een handvat voor de ambtelijke beoordeling. Om initiatieven en opgaven in het buitengebied adequaat op te pakken moet derhalve een Visie Buitengebied worden opgesteld.

Wat gaat het kosten? Taakveld 3: Economie

Realisatie

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2023 2024 2025 2026 2027 2028 7.507 2.462 1.061 1.281 567 567 16.450 3.267 1.700 2.304 1.384 1.384 8.943 805 639 1.022 817 817 3.724 521 75 299 0 0 489 287 157 127 127 127 5.708 570 720 850 943 943

Beleidsindicatoren Naam Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)

Eenheid % Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Bron LISA LISA

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2023 49,8% 51,4% 2023

187,3

215

36

37

Portefeuillehouder Wethouder M. van Dalen

Taakveld 4 Onderwijs

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren

Wat gaat het kosten?

38

Taakveld 4: Onderwijs Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Alle kinderen in alle kernen van gemeente Bergeijk kunnen zich ontwikkelen in een omgeving die aansluit bij hun behoeften en talenten Er wordt een stevig netwerk met een divers aanbod rondom het kind georganiseerd. Kindcentra in fysieke vorm of in de vorm van een kindnetwerk zijn belangrijke vind- en werkplaatsen om ontwikkeling van kinderen te ondersteunen. Met de betrokken partners zijn vier (4) bouwstenen opgesteld die door elk kindcentrum naar eigen inzicht op de betreffende locatie worden uitgewerkt. Deze bouwstenen zijn: - Een goede start voor elk kind; - Een doorgaande ontwikkellijn met een rijk dagprogramma; - Partnerschap met ouders; - Een passende plek voor elk kind. Daarnaast worden achterstanden bij kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar bestreden door het specifieke daarvoor opgestelde peuterprogramma. En tot slot compenseren wij 8 uur peuteropvang per week voor ouders die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag, om zoveel mogelijk kinderen voor te bereiden op de basisschool.

Gemeente Bergeijk zorgt samen met haar onderwijspartners voor een passende onderwijsplek voor elk kind Elk kind heeft recht op onderwijs en elk kind heeft hierin een eigen behoefte aan ondersteuning. In de meeste gevallen vindt deze ondersteuning plaats op de reguliere (basis)school in de buurt en soms is de best passende onderwijsplek iets verder weg. Met de komst van passend onderwijs voert het onderwijs samen met de gemeente een beleidsontwikkelagenda waarop thema’s als ‘dichtbij’ en ‘meest passend worden besproken voor het collectief’, maar ook op casusniveau. Bij het organiseren van een passende plek vindt in een aantal gevallen nauwe samenwerking plaats met Jeugdhulp. Daar waar de afstand naar school te groot is of het kind vanwege een beperking niet zelfstandig kan reizen, draagt de gemeente onder bepaalde voorwaarden zorg voor het vervoer. Eigen mogelijkheden van kinderen en gezinnen worden met het oog op het stimuleren van zelfstandigheid hierin meegenomen. Door jeugdhulp en onderwijs op elkaar af te stemmen realiseert de gemeente vroegtijdig een integraal ontwikkelplan dat vroegtijdig kan worden ingezet waardoor de kans op succes vergroot Dit doen de gemeenten in de Kempen gezamenlijk door op elke school in de Kempen een vaste jeugd- en gezinswerker van CJG+ De

Kempen aan te stellen. Daarnaast is regionaal een traject gestart om de jeugdhulp die op scholen voor speciaal onderwijs aangeboden wordt op collectieve wijze aan te kunnen bieden in plaats van per kind. Dit leidt tot minder prikkels in de klas, ontzorging van ouders die jaarlijks opnieuw een beschikking aan moeten vragen en een efficientere inzet van ondersteuning. Gemeente Bergeijk bestrijdt schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten Het tegengaan van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten vormt een speerpunt in het regionaal en lokaal onderwijsbeleid. De leerplichtambtenaren nemen meldingen van schoolverzuim snel in behandeling en bestrijden met preventie en aandacht voor achterliggende problematiek schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. Hierbij wordt samen met kinderen, ouders/verzorgers en/of partners - zoals bijvoorbeeld KempenPlus en Huis naar Werk - naar een oplossing op maat gezocht. De gemeente draagt zorg voor de mogelijkheid voor inwoners om zich de Nederlandse taal, reken- en digitale vaardigheden eigen te maken om zo hun (arbeids)participatie in de samenleving te bevorderen. Het DigiTaalhuis is een plek waar volwassenen terecht kunnen om de Nederlandse taal te leren spreken, lezen en schrijven en waar zij hun digitale- en rekenvaardigheden kunnen ontwikkelen en verbeteren.

Daarnaast bevorderen we in het kader van de Wet Inburgering 2021, dat alle inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk en volwaardig meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. Onder begeleiding van KempenPlus en VluchtelingenWerk Nederland worden verschillende producten ingezet, zoals bijvoorbeeld taalonderwijs, om de (arbeids)participatie van deze doelgroep verder te bevorderen. Gemeente Bergeijk draagt zorg voor geschikte onderwijshuisvesting In 2024 is gestart met de planontwikkeling voor de realisatie van nieuwbouw voor de te fuseren basisscholen De Zonnesteen en Prinses Beatrix. In een eerste fase is een gebiedsvisie opgesteld voor het gebied Domineestraat-Kerkstraat-Meester Pankenstraat, waarbinnen het nieuwe kindcentrum een plaats zal krijgen. De planning is gericht op een in gebruikname van het nieuwe kindcentrum bij aanvang van het schooljaar 2026-2027. In 2025 is voorzien in het opstellen van definitieve plannen voor het bouwrijp maken van het nieuwe schoolperceel en het nieuwe gebouw, waarna in het derde kwartaal van 2025 met de daadwerkelijk bouw wordt gestart. 39

De realiseerbaarheid van de meerjarige investeringen vanuit het Integraal Huisvesting Plan (verder: IHP) over de jaren 2024 t/m 2027 staat onder druk. Er ligt een ambitieuze planning over de uitvoering en bouw van de drie (3) nieuwe scholen

Gemeentelijk beleid -

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Bergeijk 2021 Meerjarenbeleidskader Jeugdhulp in de Kempen (2020-2024) Samenwerkingsconvenant Kindcentra Bergeijk (2022) Memo afspraken Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) partners Kempengemeenten (2022)

over de jaren 2024 t/m 2027. De komende tijd wordt de stand van zaken met betrekking tot het IHP verder geëvalueerd en zal samen met de betrokken partijen de planning worden geactualiseerd.

-

Integraal huisvestingsplan primair Onderwijs 2022-2037 Verordening inburgering gemeente Bergeijk (2022) Uitvoeringsprogramma Voor- en vroegschoolse educatie 2023-2026 (vve) Subsidieregeling peuteropvang en voorschoolse educatie gemeente Bergeijk 2024

Mutaties meerjarenraming 2025-2028 ten opzichte van programmabegroting 2024 Bestaand beleid BB10 Inburgering (€ 59.000 V oplopend naar € 63.000 V) De lasten voor inburgering blijken dubbel opgenomen, zowel in de begroting van de gemeente Bergeijk, als in de begroting van KempenPlus. Deze kosten worden verrekend in de afrekening met KempenPlus, en daarom niet op dit budget verantwoord. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 98.965 op dit budget. De resterende middelen (lees: € 2.500) worden ingezet om ELIP klanten te begeleiden. Dit zijn onder de oude wet verstane inburgeringsplichtigen, die de lening bij DUO

vrijwel hebben uitgeput, maar hun inburgering nog niet hebben afgerond. BB33 Leerlingenvervoer ( € 70.000 N) Vanwege een (beperkte) toename in het aantal ritten, een NEA indexering op de tarieven van de vervoerder, een aantal 'uitschieters' (naar bijvoorbeeld een verder gelegen school) en verdere toename van maatwerktrajecten is extra budget nodig om het leerlingenvervoer uit te voeren.

Nieuw beleid Op basis van de actuele stand van zaken in de De Zonnesteen en Prinses Beatrix) kan een opstelling van plannen voor het nieuwe Kindcennieuwe raming van kosten worden gegeven voor trum-Oost (nieuwbouw voor de te fuseren scholen realisatie van dit project. Begroting Begroting Totaal 2025 2026 Financiering onderwijs€ 3.000.000 € 2.110.000 € 5.110.000 Op grond ruimte (verordening) van raming normvergoedingen. Financiering kinderopvang PM PM Totaaleffect (indien gemeente invesop de begroteert, nog niet vastgesteld) ting: neutraal Bouw- en woonrijp maken € 450.000,00 € 200.000 Raming 26 schoolperceel juni 2024 op (wettelijke taak gemeente) basis van conceptvisie, exclusief verplaatsing kinderboerderij Verplaatsing kinderboerde- PM Kosten afrij hankelijk van alternatieve plek 40

Daarbij is van belang te vermelden dat de in deze tabel opgenomen bedragen voor bekostiging van de onderwijsruimte weliswaar zijn gebaseerd op de normvergoeding als opgenomen in de Verordening Voorzieningen huisvesting basisonderwijs

Bergeijk. Op basis van de huidige bouwprijzen is te verwachtten dat de nieuwbouw duurder dan de genoemde normbedragen.

Ontwikkelingen en trends

het bieden van de benodigde ondersteuning om de Nederlandse taal eigen te maken en anderzijds op de onderwijshuisvesting. In de regio zijn gemeenten, het bedrijfsleven en onderwijs met elkaar in gesprek hoe hierop te anticiperen.

Nieuwkomersonderwijs Door de toename van niet-Nederlandstalige inwoners en hun gezinnen in onze regio zien we dat de druk op het onderwijs toeneemt: enerzijds op

Wat gaat het kosten? Taakveld 4: Onderwijs

Realisatie

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2023 2024 2025 2026 2027 2028 1.519 1.835 2.114 2.013 2.498 2.112 284 389 406 425 425 425 -1.235 -1.446 -1.708 -1.589 -2.073 -1.687 0 0 0 0 0 0 22 17 17 17 17 17 -1.213 -1.429 -1.692 -1.572 -2.057 -1.671

Beleidsindicatoren Naam Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Eenheid Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen

Bron DUO DUO

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Ingrado

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2023 6,1 6,2 2022 21 8 2023

1,9%

1,6%

41

Portefeuillehouders

Wethouder M. Kuijken

Taakveld 5 Sport, cultuur en recreatie

Wethouder S. Luijten Wethouder M. van Dalen

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren

Wat gaat het kosten?

42

Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Gemeente Bergeijk stimuleert een aantrekkelijk sportief aanbod voor alle inwoners van Bergeijk, waarbij de burger zelf verantwoordelijk is voor deelname aan activiteiten Gemeente Bergeijk beschikt over een bruisend verenigingsleven met veel vrijwilligers die zich inzetten voor de plaatselijke verenigingen. Verenigingen hebben een grote bijdrage in de leefbaarheid van de gemeenschap. Het actieve verenigingsleven is Bergeijk veel waard, waardoor de gemeente dit graag in stand wil houden met daarbij aandacht voor (landelijke) trends en ontwikkelingen. In het welzijnssubsidiebeleid en het accommodatiebeleid zijn de maatschappelijke effecten en speerpunten vastgelegd die gemeente Bergeijk wil bereiken. Het beleid voor verenigingen is daarnaast zo ingericht dat ook nieuwe sporten of vernieuwende culturele initiatieven een plek krijgen in de Bergeijkse kernen. Gemeente Bergeijk faciliteert en onderhoudt op een verantwoord niveau haar basis(sport)voorzieningen Gemeente Bergeijk beschikt over diverse (gemeentelijke) accommodaties die, veelal in overleg met de gebruikers, goed worden onderhouden middels de succesvolle TUOB-systematiek.

Daarnaast worden buitensporten voetbal, tennis, padel, korfbal en handbal goed gefaciliteerd en wordt zorggedragen voor een goed onderhoud van de gemeentelijke sporthallen en gemeenschapshuizen. Gemeente Bergeijk streeft naar een kwalitatief goed, divers en laagdrempelig aanbod van kunst en cultuur voor de inwoners en bezoekers van de gemeente De gemeente Bergeijk wil voor haar inwoners een gemeente zijn met een aantrekkelijk en stimulerend aanbod van kunst en cultuur, zowel actief als passief. Kunst en cultuur dragen bij aan persoonlijke ontwikkeling, een levendige gemeenschap en een prettig leefklimaat. Gemeente Bergeijk wil daarin haar verantwoordelijkheid nemen en ondersteunt in zowel professionele- als amateurorganisaties op het gebied van kunst en cultuur. Daarnaast is het belangrijk om het Bergeijkse cultureel erfgoed te koesteren. Subsidies hiervoor blijven daarom beschikbaar. Daarnaast stimuleert en ondersteunt gemeente Bergeijk vernieuwende projecten en initiatieven op het terrein van welzijn, zorg, kunst, cultuur en sport door middel van projectsubsidies. In 2025 is hier wederom budget voor beschikbaar.

De gemeente faciliteert vanuit een ondersteunende rol het sportieve- en culturele verenigingsleven De rol van de gemeente is faciliterend en ondersteunend. Er is de laatste jaren een robuuste sportieve en culturele basis gelegd. Hierdoor kunnen de inwoners van gemeente Bergeijk profiteren van adequaat toegeruste voorzieningen, instellingen, accommodaties en subsidiemogelijkheden. Daarnaast wordt veel waarde gehecht aan inclusiviteit; iedereen kan op zijn of haar eigen niveau meedoen. Gemeente Bergeijk heeft aandacht voor talent en biedt hen een podium Gemeente Bergeijk kent enorm veel talent en is hier erg trots op. Gemeente Bergeijk wil daarom graag het lokale talent jaarlijks eren door ook in 2025 het Sport- en cultuur gala in de Kattendans te laten plaatsvinden. Tijdens deze avond worden de Bergeijkse culturele verenigingen, sportverenigingen, kampioenen en talenten in het zonnetje gezet. De gemeente faciliteert aantrekkelijke beweeg, ontmoet-, en speellocaties In het beleidskader ‘bewegen, ontmoeten en spelen’ is het algemene beleid ten aanzien van de beweeg-, ontmoet- en speellocaties vastgesteld. Gemeente Bergeijk streeft naar aantrekkelijke, inclusieve speelplekken met aanlokkelijke routes voor jong en oud in alle kernen. In 2025 wordt de laatste hand gelegd aan verbindingsroutes in diverse kernen.

Ook zal aandacht besteed worden aan plaatsing van informatieborden bij de nieuwe speellocaties. De gemeente organiseert een integraal aanbod via BErgeijk ACTIVE Onder de vlag van BErgeijk ACTIVE wordt een integraal aanbod aan sportieve en culturele activiteiten georganiseerd voor de doelgroepen jeugd, ouderen en mensen met een beperking vanuit gezamenlijk gedragen doelen. Hiervoor is door middel van de rijksregeling ‘Brede Regeling Combinatiefuncties 2023-2026’ de beschikking over twee (2) sportcoaches, één (1) cultuurcoach, één (1) jeugdcoach, één (1) medewerker Uniek Sporten, één (1) seniorencoach en één (1) coördinator sport & preventie. Naast dekking uit rijksmiddelen dragen externe partijen ook bij aan de kosten. Ook in 2025 worden diverse activiteiten vanuit BErgeijk ACTIVE georganiseerd. Dit wordt onder andere vormgegeven door het platform ‘Sjors Sportief – Sjors Creatief’. Dankzij dit platform kunnen verenigingen hun vereniging en aanbod promoten, waardoor kinderen met diverse cultureleen sportieve activiteiten in aanraking kunnen komen. 43

De gemeente inventariseert, beschermt, houdt in stand en deelt haar kennis met betrekking tot haar cultuurhistorisch erfgoed dat zorgt voor uitstraling, karakter en historie Bergeijk is een gemeente met uitstraling, karakter en historie. Het is een fraaie gemeente, ontstaan uit zes kerkdorpen, gelegen aan de Belgische

Gemeentelijk beleid -

Uitwerkingsplan BErgeijk – ACTIVE 2018 – 2022 Algemene Subsidieverordening Bergeijk (2018) Welzijnssubsidiebeleid 2019 – 2022 Subsidiejaarprogramma 2025 Accommodatiebeleid (2005) BORA IV Focus op meerwaarde (20242028) Erfgoedverordening gemeente Bergeijk (2016)

grens. Uitgestrekte bossen, akkers, weiden en waterplassen kenmerken het landschap. Bergeijk beschikt over prachtig cultuurhistorisch erfgoed. De gemeente faciliteert en ondersteunt daarom ook initiatiefnemers voor de exploitatie en kennisoverdracht van het gemeentelijke culturele erfgoed.

-

Beleidsnota archeologische monumenten (2011) Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019 – 2022 Kadernota cultuurhistorie (2009) Beleidskader kunst en cultuur (20222025) Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2019 (2014) Beleidskader bewegen, ontmoeten en spelen 2020-2030

Mutaties meerjarenraming 2025-2028 ten opzichte van programmabegroting 2024 Bestaand Beleid BB14 Minder ureninzet KempenPlus, ophoging budget groen (€ 100.000 N) KempenPlus kan in het groencontract minder uren leveren dan vooraf verwacht en afgesproken. Contractueel is vastgelegd dat de bouwteampartner (commerciële groenaannemer) het tekort aan ureninzet door KempenPlus opvangt om zo de afgesproken kwaliteit te kunnen borgen. De bouwteampartner heeft wel een contractueel afgesproken hoger tarief dan KempenPlus. Onder andere ziekteverzuim, maar ook de doorstroom van medewerkers naar de reguliere arbeidsmarkt zijn hier debet aan. Doordat het tekort aan ureninzet door KempenPlus opgevangen wordt door de bouwteampartner is er sprake van een structureel nadeel van € 100.000. Gemeente Bergeijk gaat daarom in gesprek met KempenPlus over de verdeling van de uren over de gemeenten of eventuele financiële compensatie van de meerkosten. BB34 Minder ureninzet Kempenplus, gedeeltelijk terugdraaien ophoging budget groen ( € 50.000 V) Er is overleg geweest met VeBeGo en Kempenplus (in het kader van het groencontract). En nu blijkt er een rekenfout gemaakt te zijn in het contract, zoals aangegeven bij BB14. Dit resulteert in een voordeel van € 50.000.

BB15 Beheerplan Bossen binnen de bebouwde kom (€ 19.000 N) We hebben een verouderd beheerplan bossen binnen de bebouwde kom, welke geactualiseerd dient te worden om de bossen op een duurzame manier in stand te houden. Het betreft de

actualisatie van alle bossen / bosjes binnen de bebouwde kom van alle kernen. Ook Woonbos Bergeijk en Riethoven worden in de actualisatie meegenomen. BB17 Seniorencoach en coach uniek sporten (€ 28.000 N, dekking uit stelpost loon- en prijscompensatie € 28.000 V) Een van de coaches van Bergeijk Active is de seniorencoach. Zij richt zich op de doelgroep 55+ en houdt zich onder andere bezig met het aanbod van beweegactiviteiten voor senioren en het leggen van verbindingen met omliggende partijen op het gebied van senioren. Daarnaast treedt zij op als vraagbaak voor de diverse senioren partijen in onze gemeente teneinde het brede aanbod voor onze senioren blijvend te verstevigen. De seniorencoach is in dienst bij technisch werkgever Oktober. Vanwege de cao-stijgingen en een herwaardering van het functieprofiel, dient de jaarlijkse bijdrage structureel bijgesteld te worden. Een andere coach van Bergeijk Active is de coach Uniek sporten. De coach Uniek sporten is voor inwoners die een beperking of drempel ervaren – in de meest brede zin van het woord – om te gaan bewegen. Dit kan verschillende redenen hebben, denk o.a. aan overgewicht, een verstandelijke- of lichamelijke beperking of niet aangeboren hersenletsel. De coach Uniek sporten is Kempisch aangesteld en werkzaam voor de gemeenten Bergeijk, Eersel, Bladel en Reusel-De Mierden.

De coach Uniek sporten is in dienst bij technisch werkgever Oktober. Vanwege de cao-stijgingen en een herwaardering van het functieprofiel dient 44

de jaarlijkse bijdrage structureel bijgesteld te worden.

respectievelijk € 10.000 en € 15.000. Dit zodat de budgetten aansluiten bij de werkelijke uitgaven.

BB37 Bijstellen energiekosten gemeentelijke sporthallen en gemeentelijke accommodaties (€ 25.000 N) Door een prijsstijging van ons energiecontract dienen de budgetten voor de energiekosten van onze sporthallen en onze gemeentelijke accommodaties structureel bijgesteld te worden met

BB38 Bijstelling programmakosten KempenPlus ( € 8.000 N oplopend naar € 45.000 V) Op basis van de Marap van KempenPlus worden de programmakosten bijgesteld. Dit zit onder andere in het leefgeld voor vluchtelingen in Oekraïne en de terugbetaling van de TOZO gelden.

Nieuw beleid NB01 Verbouwing bakkerijmuseum (€ 340.000 netto investering, € 8.500 N afschrijvingslasten vanaf 2026) We beschikken in Bergeijk over een uniek Bakkerijmuseum wat gemeentelijk eigendom is. In 2023 bestond het Bakkerijmuseum de Grenswachter 50 jaar. Het museum loopt al een aantal jaren tegen een aantal beperkingen aan, wat een verdere groei beperkt: - Grote groepen kunnen niet ontvangen worden; - Het museum is slecht rolstoeltoegankelijk. Door de verbouwing wordt het museum toekomstbestendig en inclusiever, wat ook aan de exploitatie ten goede komt.

NB03 Onderhoud openbaar gebied bij visvijvers (€ 12.500 N) De visverenigingen hebben steeds meer moeite om handmatig het riet en boomopslag op de oevers van de hengelvijvers te maaien. Jaarlijks machinaal laten maaien en afvoeren is beter en veiliger. Ca 50% jaarlijks van het areaal is voldoende. Deze werkzaamheden sluiten aan bij beheer van de watergangen.

De kosten van de verbouwing zijn geraamd op circa € 390.000. Het Bakkerijmuseum wil zelf een bedrag inleggen van € 50.000. Dit samen resulteert in een netto investering van € 340.000 in 2025.

Ontwikkelingen en trends Onderzoek nieuwe locatie Bibliotheek de Kempen en Visit Bergeijk Vanaf 2026 heeft Gemeente Bergeijk een zorgplicht ten aanzien van het Bibliotheekwerk. Een verkennend onderzoek heeft plaatsgevonden om te onderzoeken of Bibliotheek de Kempen en Visit Bergeijk kunnen integreren in de Kattendans. We verwachten u spoedig te kunnen informeren omtrent dit proces. Onderzoek fusie tennisverenigingen WTC en RTH De tennisverenigingen uit Westerhoven en Riethoven hebben de wens uitgesproken om met elkaar te fuseren. We zijn als gemeente hierover geïnformeerd. Momenteel wordt een fusietraject, onder begeleiding van een expert vanuit de

NB11 Pumptrackbaan (€ 75.000 netto investering, € 7.500 afschrijvingslasten vanaf 2027) We hebben als gemeente Bergeijk een aanvraag ingediend voor de regiodeal 5e tranche MRE voor het onderdeel leefbaarheid. Hierbij hebben we aangegeven dat we meedoen aan deze co-financieringsaanvraag voor bijvoorbeeld een pumptrackbaan mogelijk te combineren met de fietscrossbaan.

KNLTB, doorlopen. We verwachten in 2025 u te kunnen informeren over het vervolgproces. Onderzoek integrale visie op binnensport Gemeente Bergeijk beschikt over diverse binnensportaccommodaties waar vele gebruikers wekelijks gebruik van maken. Denk hierbij o.a. aan verenigingen, onderwijs en particulieren. Gemeente Bergeijk is dan ook voornemens om te komen tot een integrale visie op binnensport. Het doel van deze visie is om te zorgen dat het aanbod van de binnensportaccommodaties optimaal op de toekomstige behoeften van onze gebruikers wordt afgestemd. De nieuwe visie wordt, in overleg met de raad, middels de BOB methode doorlopen. Op 28 november start dit proces met middels beeldvormende raadsinformatieavond.

45

Wat gaat het kosten? Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie

Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld incl mutaties reserves

Realisatie

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2023 2024 2025 2026 2027 2028 4.847 5.627 5.391 5.375 5.384 5.366 604 1.220 610 609 609 609 -4.243 -4.407 -4.781 -4.767 -4.776 -4.757 86 13 20 20 20 20 178 141 141 141 141 141 -4.151 -4.279 -4.660 -4.646 -4.655 -4.636

Beleidsindicatoren Naam Indicator Niet-sporters

Eenheid %

Bron Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2022 47,9% 45,8%

46

47

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen

Taakveld 6 Sociaal Domein

Wethouder S. Luijten

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren 48

Wat gaat het kosten?

Taakveld 6: Sociaal domein Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? Een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot verantwoordelijke en zelfstandige inwoners, die actief deelnemen in de samenleving en zowel sociaal als economisch zelfredzaam zijn Om dit te bereiken, dient in de basis geïnvesteerd te worden. Bergeijk biedt een rijk programma aan binnen BErgeijk ACTIVE en initiatieven worden voor en door jongeren ondersteund door de jeugdcoach. Daar waar opvoeden en opgroeien niet vanzelf gaat, wordt ondersteuning geboden vanuit CJG+ De Kempen, de uitvoeringsorganisatie voor jeugdhulp. Indien nodig, kan specialistische hulp worden georganiseerd. In 2025 wordt er een nieuw meerjarenbeleidskader jeugdhulp in de Kempen opgesteld. De Hervormingsagenda Jeugdhulp is onderdeel van dit kader. Gemeente Bergeijk faciliteert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers Gemeente Bergeijk is een hechte gemeente waar binnen de dorpskernen veel inwoners zich actief inzetten voor een ander, hun buurt of voor de gemeenschap. Gemeente Bergeijk waardeert de inzet van deze groep mantelzorgers en vrijwilligers enorm en ondersteunt vrijwilligers zo goed mogelijk door open te staan voor nieuwe initiatieven, zonder dit in kaders te plaatsen middels beleid.

Daarnaast worden mantelzorgers ondersteund door het proactief aanbieden van informatie en advies, trainingen, bijeenkomsten et cetera en het faciliteren van mantelzorgondersteuning. Als blijk van waardering wordt ook één (1) keer per jaar iets extra’s georganiseerd voor alle mantelzorgers in de gemeente. Mensen die ondersteuning nodig hebben, worden daarbij geholpen. Daarmee wordt de eigen kracht van mensen en hun omgeving versterkt, waarbij sprake is van een goede balans tussen vrijwillige en professionele ondersteuning De eigen kracht van inwoners en de sociale infrastructuur binnen de kernen vormen het uitgangspunt voor ondersteuning. Er wordt altijd eerst gekeken naar wat men zelf kan of wat de omgeving kan doen voordat professionele ondersteuning wordt ingezet. Inwoners kunnen dan samen met hun omgeving en de geboden ondersteuning een adequate oplossing vinden voor hun hulpvraag. Hiervoor wordt ingezet op een goede samenwerking met en tussen de maatschappelijke organisaties in het voorliggend veld (onder andere door Platform Informele zorg), met het zorgloket Bergeijk en het verbeteren van de positionering van de dorpsondersteuners. Vanaf 2025 is gemeente Bergeijk voornemens om subsidie te verlenen aan

Centrum Eigenweijzer, een nieuwe ontmoetingsplek voor iedereen binnen de Kempen die te maken heeft met kanker. Verbetering toegang Sociaal Domein Op basis van een onderzoek is een implementatie richting gegeven. Die wordt in 2025 uitgewerkt tot een uitvoeringsplan en aan de raad voorgelegd. Gemeente Bergeijk biedt aanvullende en intensieve ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben. Hierbij wordt de hulp aan gezinnen en/of zorgvragers met meerdere problemen gecoördineerd en geregisseerd Bij sommige inwoners is er sprake van problematiek op meerdere gebieden. Tegelijkertijd is sprake van een complex georganiseerd zorg -en welzijnslandschap. Inwoners worden begeleid, samen met onze partners, naar de best passende zorg. Daarnaast is er (ook niet-vrijwillige) ondersteuning voor inwoners met onbegrepen en verward gedrag en kunnen melders met zorgen over een andere inwoner terecht bij het meldpunt Zorgwekkend Gedrag. Toekomstverkenning KempenPlus Participatiebedrijf KempenPlus ondersteunt en begeleidt inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, waar nodig met een (tijdelijke) inkomensvoorziening en/of met begeleiding richting werk. Door diverse landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen dient het arrangement van KempenPlus, zoals bij de oprichting is vastgesteld, te worden geactualiseerd.