CConstaterende datBergeijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4. Resultaten van een inwonersraadpleging over de toekomst van energie in Bergeijk

Commissie Grondgebied zaken 26 november 2026, gemeente BergeijkBij agendapunt: Keuzenota energiestrategie24.294 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Cluster 3: deze groep prioriteert landschap en zo min mogelijk last in de woonomgeving, maar ook zo min | Het landschap moet zo min mogelijk veranderen | 5,2 | 4,8 | 8,2 | 4,2 | 7,6 mogelijk last voor dieren. | Inwoners moeten er in hun woonomgeving zo min mogelijk 4. Cluster 4: deze groep prioriteert opties over | last van hebben dat we duurzame energie maken | 5,1 | 5,3 | 8,8 | 2,0 | 9,0 duurzame energie maken. | Nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel 5. Cluster 5: deze groep prioriteert vooral de | mogelijk aanmoedigen | 5,4 | 6,4 | 1,9 | 8,4 | 2,9 energiekosten, het landschap en zo min mogelijk last in de woonomgeving. | We moeten zo min mogelijk energie gebruiken | 4,5 | 6,1 | 3,0 | 5,1 | 0,0 • In totaal zien we dat 92% van de deelnemers (clusters 1, 2, 3 | Dieren moeten er zo min mogelijk last van hebben dat we | 4,6 | 4,1 | 5,5 | 1,6 | 0,0 en 5) zo laag mogelijke energiekosten prioriteren.

| duurzame energie maken We moeten de energie die we gebruiken zoveel mogelijk | 4,3 | 4,7 | 0,5 | 10,6 | 1,1 • Ook zien we dat 27% (cluster 3 en 5) de opties over nieuwe | maken in de gemeente manieren om duurzame energie te maken en energie in de | Inwoners moeten er tijdens sport en recreatie zo min | 3,9 | 0,0 | 3,5 | 2,1 | 3,8 gemeente maken laag prioriteren, waar de overige 73% hier | mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken minstens 4 punten aan geeft. • Op de volgende pagina’s lichten we iedere groep uit. | 0 tot 2,5 | 2,5 tot 5 | 5 tot 7,5 | 7,5 tot 10 | Meer dan punten | punten | punten | punten | 10 punten 37 Tekst 100% 38 Gesloten raadpleging Cluster 1: “Zo laag mogelijke energiekosten voor iedereen” Keuzes • Dit cluster bestaat uit 43% van de deelnemers aan de gesloten raadpleging. • Dit grootste cluster maakt keuzes die vergelijkbaar zijn met die van de gemiddelde deelnemer. Gemiddeld gaan de meeste punten in dit cluster naar zo laag mogelijke energiekosten voor iedereen. • Hoewel dit cluster relatief veel punten geeft aan ‘zo min mogelijk overlast tijdens sport en recreatie’, krijgt deze optie binnen het cluster de minste prioriteit. • Tot slot prioriteert dit cluster het aanmoedigen van nieuwe manieren om energie te maken hoger dan andere clusters.

• Overkoepelend valt op dat de deelnemers in dit cluster hun punten gematigd verdelen over alle opties. Zij maken wel onderscheid in wat belangrijker en minder belangrijk is, maar er zijn geen opties die heel veel of heel weinig punten krijgen. Kenmerken • In dit cluster zitten relatief veel deelnemers die het eens zijn met het klimaatdoel van Nederland, 55 tot en met 64 jaar oud zijn en wonen in een sociale huurwoning. Ook vinden relatief veel deelnemers bedrijven zeer verantwoordelijk voor het maken van duurzame energie. Figuur 2.9. LKCA: Cluster 1 De energiekosten moeten voor iedereen zo laag mogelijk blijven De kans op stroomstoringen moet zo klein mogelijk zijn Het landschap moet zo min mogelijk veranderen Inwoners moeten er in hun woonomgeving zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken Nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel mogelijk aanmoedigen We moeten zo min mogelijk energie gebruiken Dieren moeten er zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken We moeten de energie die we gebruiken zoveel mogelijk maken in de gemeente Inwoners moeten er tijdens sport en recreatie zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken 2,5 tot 5 punten 0 tot 2,5 punten 5 tot 7,5 punten 7,5 tot 10 punten Meer dan 10 punten 3,9 4,3 4,6 4,5 5,4 5,1 5,2 5,5 6,5 Cluster 1 (43%) Tekst 100% 39 Gesloten raadpleging Cluster 2: “Een

betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem” Keuzes • Dit cluster bestaat uit 22% van de deelnemers aan de gesloten raadpleging. • De mensen in dit cluster geven met name punten aan opties die gaan over het energiesysteem en minder punten aan opties die gaan over landschap en natuur. Zo vinden de mensen in dit cluster het, vergeleken met andere clusters, belangrijk dat de kans op stroomstoringen zo klein mogelijk is. En dat de energiekosten zo laag mogelijk blijven. Dat zijn effecten die individuen direct merken. De mensen in dit cluster adviseren de gemeente om dat te bereiken door in te zetten op zo min mogelijk energieverbruik en nieuwe manieren voor duurzame energie aan te moedigen. • Opvallend is verder dat de mensen in dit cluster geen punten geven aan zo min mogelijk overlast ervaren tijdens sport en recreatie. Kenmerken • In dit cluster zitten relatief veel mannen en deelnemers die wonen in een koopwoning. Relatief veel deelnemers zijn 35 tot en met 44 jaar oud of ouder dan 74 jaar. Zij zien de overheid en bedrijven als zeer verantwoordelijk voor het maken en besparen van (duurzame) energie. Figuur 2.10.

LKCA: Cluster 2 De energiekosten moeten voor iedereen zo laag mogelijk blijven De kans op stroomstoringen moet zo klein mogelijk zijn Het landschap moet zo min mogelijk veranderen Inwoners moeten er in hun woonomgeving zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken Nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel mogelijk aanmoedigen We moeten zo min mogelijk energie gebruiken Dieren moeten er zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken We moeten de energie die we gebruiken zoveel mogelijk maken in de gemeente Inwoners moeten er tijdens sport en recreatie zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken 2,5 tot 5 punten 0 tot 2,5 punten 5 tot 7,5 punten 7,5 tot 10 punten Meer dan 10 punten 0,0 4,7 4,1 6,1 6,4 5,3 4,8 6,7 6,9 Cluster 2 (22%) Tekst 100% 40 Gesloten raadpleging Cluster 3: “Overlast voorkomen in de omgeving en natuur” Keuzes • Dit cluster bestaat uit 18% van de deelnemers aan de gesloten raadpleging. • De mensen in dit cluster geven met name punten aan opties die gaan over de effecten van duurzame energieopwek. Ze prioriteren de opties over het veranderen van het landschap, de last van duurzame energie in de woonomgeving en de last voor dieren hoger dan andere clusters.

• Binnen dit cluster geven mensen de minste prioriteit aan het maken van de energie die we gebruiken in de gemeente en het aanmoedigen van nieuwe manieren om duurzame energie te maken. Kenmerken • In dit cluster zitten relatief veel vrouwen, toegepast opgeleiden en deelnemers die 45 tot en met 54 jaar oud zijn. Ook zijn relatief veel deelnemers in dit cluster van mening dat de gemeente Bergeijk minder duurzame energie moet maken dan andere gemeenten. Zij zien een kleinere of geen verantwoordelijkheid voor inwoners voor het maken of besparen van (duurzame) energie. Figuur 2.11. LKCA: Cluster 3 De energiekosten moeten voor iedereen zo laag mogelijk blijven De kans op stroomstoringen moet zo klein mogelijk zijn Het landschap moet zo min mogelijk veranderen Inwoners moeten er in hun woonomgeving zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken Nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel mogelijk aanmoedigen We moeten zo min mogelijk energie gebruiken Dieren moeten er zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken We moeten de energie die we gebruiken zoveel mogelijk maken in de gemeente Inwoners moeten er tijdens sport en recreatie zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken 2,5 tot 5 punten 0 tot 2,5 punten 5 tot 7,5 punten 7,5 tot 10 punten Meer dan 10 punten 3,5 0,5 5,5 3,0 1,9 8,8 8,2 6,6 7,0 Cluster 3 (18%) Tekst 100% 41

Gesloten raadpleging Cluster 4: “Focus op het doel: duurzame energie” Keuzes • Dit cluster bestaat uit 9% van de deelnemers aan de gesloten raadpleging. • De mensen in dit cluster leggen de nadruk op duurzame energie. Ze vinden het relatief belangrijk vergeleken met andere clusters dat we de energie die we gebruiken zoveel mogelijk maken in de gemeente. En dat nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel mogelijk worden aangemoedigd. • Binnen dit cluster geven mensen de minste prioriteit aan de opties die gaan over effecten, zoals zo min mogelijk last in de woonomgeving, voor dieren en tijdens sport en recreatie. Kenmerken • Relatief veel deelnemers in dit cluster zijn 25 tot en met 34 jaar of 65 tot en met 74 jaar oud. Ook zijn relatief veel deelnemers in dit cluster van mening dat de gemeente Bergeijk meer duurzame energie moet maken dan andere gemeenten. Zij zien een grote verantwoordelijkheid voor inwoners voor het maken en besparen van (duurzame) energie. Figuur 2.12.

LKCA: Cluster 4 De energiekosten moeten voor iedereen zo laag mogelijk blijven De kans op stroomstoringen moet zo klein mogelijk zijn Het landschap moet zo min mogelijk veranderen Inwoners moeten er in hun woonomgeving zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken Nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel mogelijk aanmoedigen We moeten zo min mogelijk energie gebruiken Dieren moeten er zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken We moeten de energie die we gebruiken zoveel mogelijk maken in de gemeente Inwoners moeten er tijdens sport en recreatie zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken 2,5 tot 5 punten 0 tot 2,5 punten 5 tot 7,5 punten 7,5 tot 10 punten Meer dan 10 punten 2,1 10,6 1,6 5,1 8,4 2,0 4,2 6,5 4,4 Cluster 4 (9%) Tekst 100% 42 Gesloten raadpleging Cluster 5: “Overlast voorkomen voor inwoners” Keuzes • Dit cluster bestaat uit 9% van de deelnemers aan de gesloten raadpleging. • De mensen in dit cluster prioriteren opties over potentiële negatieve effecten voor inwoners. Zo prioriteren zij het zo laag mogelijk blijven van de energiekosten voor iedereen het hoogst vergeleken met de andere clusters. Net als dat inwoners zo min mogelijk last hebben van het maken van duurzame energie in hun woonomgeving.

• Vergeleken met andere clusters geeft dit cluster ook relatief veel prioriteit aan de opties over het zo min mogelijk veranderen van het landschap en zo min mogelijk last van het maken van duurzame energie tijdens sport en recreatie. Kenmerken • In dit cluster zitten relatief veel deelnemers die 16 tot en met 24 jaar oud zijn, man zijn en die theoretisch opgeleid zijn. Relatief veel deelnemers in dit cluster zijn het (helemaal) oneens met het klimaatdoel van Nederland of zijn neutraal. Ook zijn relatief veel deelnemers van mening dat we in Bergeijk geen rekening moeten houden met andere gemeenten als het gaat om hoeveel duurzame energie we maken. Zij vinden de overheid niet verantwoordelijk voor het maken van duurzame energie. Figuur 2.13.

LKCA: Cluster 5 De energiekosten moeten voor iedereen zo laag mogelijk blijven De kans op stroomstoringen moet zo klein mogelijk zijn Het landschap moet zo min mogelijk veranderen Inwoners moeten er in hun woonomgeving zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken Nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel mogelijk aanmoedigen We moeten zo min mogelijk energie gebruiken Dieren moeten er zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken We moeten de energie die we gebruiken zoveel mogelijk maken in de gemeente Inwoners moeten er tijdens sport en recreatie zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken 2,5 tot 5 punten 0 tot 2,5 punten 5 tot 7,5 punten 7,5 tot 10 punten Meer dan 10 punten 3,8 1,1 0,0 0,0 2,9 9,0 7,6 6,1 14,4 Cluster 5 (9%) Tekst 100% 43 2.4 Motivaties van deelnemers bij hun keuzes voor de opties Inhoudsopgave Inhoudsopgave Tekst 100% 44 Introductie: motivatie-analyse van negen opties • Motivatie. Nadat deelnemers hun punten hadden verdeeld bij de negen opties, konden zij optioneel hun keuze motiveren. Daarbij noemen zij – in verschillende persoonlijke bewoordingen – vaak vergelijkbare argumenten. • Analyse. We hebben van iedere keuzeoptie een willekeurige selectie aan motivaties geanalyseerd uit de gesloten en open raadpleging. Op basis hiervan zijn er argumentencategorieën naar voren gekomen.

• Frequentie van argumenten. Per keuzeoptie tonen we de meest genoemde argumenten van de mensen die een optie minder belangrijk vonden (en minder dan 5 punten gaven). Ook tonen we de meest genoemde argumenten van de mensen die een optie belangrijk vonden (en meer dan 5 punten gaven). De sterren geven aan hoe vaak een argument binnen die groep voorkomt: • ★★★ betekent dat meer dan 20% van de geanalyseerde motivaties hierover gaat. Dit vormt de hoofdmoot van de argumenten die bij een optie gegeven worden; dit argument springt er duidelijk uit. • ★★ betekent dat tussen de 10% en 20% van de geanalyseerde motivaties hierover gaat. Dit argument wordt vaak genoemd. • ★ betekent dat tussen de 5% en 10% van de geanalyseerde motivaties hierover gaat. Dit argument komt minder vaak voor maar wordt wel een aantal keer genoemd. We laten het vooral zien om de veelzijdigheid van de argumenten weer te geven. • - verwijst naar argumenten die een interessant perspectief geven, maar door minder dan 5% van de mensen worden genoemd. • Duiding. De sterren geven aan hoe vaak een argument voorkomt in de geanalyseerde motivaties. Argumenten die minder vaak worden genoemd zijn daarmee niet minder belangrijk; zij laten juist zien welke aanvullende overwegingen of perspectieven deelnemers inbrengen.

De motivatie-analyse is daarom niet alleen een weergave van de meest voorkomende argumenten, maar ook van de breedte van de argumentatie. Figuur 2.14. Deelnemers konden hun keuze uitleggen

Tekst 100% 45 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘De energiekosten moeten voor iedereen zo laag mogelijk blijven’ 7,0 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (27% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Als je meer energie gebruikt, moet je ook meer betalen ★★ Een hoge energierekening vergroot bewustzijn over energiegebruik ★★ Vooral lage kosten voor inwoners die moeilijk rond kunnen komen ★★ Dit is geen taak van de gemeente ★ De energietransitie vraagt een bijdrage van iedereen ★ Energie met hoge uitstoot mag duurder zijn dan duurzame energie - Energieleveranciers mogen geen hoge winsten maken - "In basis ja, maar veelgebruikers of niet duurzame energiegebruikers mogen meer belast worden. De vervuiler betaald" "geen taak voor de gemeente, en gemeente heeft hier ook geen invloed op" "Schadelijke energie mag best hoger belast worden, dit bevordert de overgang naar zuinigere energie oplossingen" "Beter iets regelen voor mensen, die het echt niet kunnen betalen.

Bovendien zullen we met hogere prijzen zuiniger aan gaan doen met energie." Meer dan 5 punten (57% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Energie moet betaalbaar zijn voor iedereen ★★★ Leven/ energie is nu al (te) duur ★★★ Energie is een eerste levensbehoefte ★★ De energiekosten zijn nu oneerlijk verdeeld (door overheidsbeleid) ★ Lage kosten zijn belangrijk voor draagvlak voor de energietransitie ★ Als je meer energie gebruikt, moet je ook meer betalen - "daar draait het toch allemaal om betaalbare energie voor iedereen" "Het is al duur genoeg. Heb je net zonnepanelen halen ze de salderingsregeling eraf. Rijke mensen hebben al geprofiteerd en de rest kan dat dan betalen." "Super goed dat er zo goed over nagedacht wordt. Maar uiteindelijk moet het wel betaalbaar blijven. Zolang het betaalbaar blijft, en je kan dat goed overbrengen, zal je de grootste groep kunnen blijven motiveren om aan te haken." "Het is allemaal al duur genoeg.

We werken letterlijk om te leven en sommige komen dan nog niet eens rond!" Tekst 100% 46 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘De kans op stroomstoringen moet zo klein mogelijk zijn’ 6,0 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (27% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Het is niet zo erg als de stroom een keer uitvalt ★ Andere dingen zijn belangrijker, zoals leefbaarheid ★ De gemeente moet zorgen voor energieopslag in geval van nood ★ Stroomstoringen zijn te voorkomen door betere balans op het net ★ Dit is geen taak van de gemeente ★ Er kan altijd een stroomstoring zijn, dat is niet te voorkomen ★ Niet als dit betekent dat er alleen maar windmolens komen - "Geen ramp als de stroom een keer een uur uitvalt" "Je moet zelf ook goed voorbereid zijn. Is niet alleen een overheidstaak" "geplande uitval zou ik geen probleem vinden.

Conventionele batterijen vind ik nog niet kostenefficient genoeg om investeringen in te doen" "Die komen er toch wel" "Als het verstoord wordt door bepaalde grootgebruikers dan moet daar een oplossing voor komen." Meer dan 5 punten (56% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie We zijn afhankelijk van stroom ★★ Stroomstoringen kunnen grote gevolgen hebben ★★ Het stroomnet moet betrouwbaar zijn ★★ Stroomstoringen passen niet bij een land als Nederland ★ Sommige bedrijven kunnen absoluut niet zonder stroom ★ Een stroomstoring kost veel geld ★ We moeten inzetten op alternatieven voor stroom en energieopslag ★ Stroomstoringen kunnen zorgen voor maatschappelijke onrust - "de moderne maatschappij is enorm afhankelijk van stroom. Het is daarom belangrijk om stroomvoorziening zo betrouwbaar mogelijk te maken" "We leven in 2026 in Nederland dat kan gewoon niet gebeuren. Het is geen hier geen derde wereld land. En we betalen genoeg omdit voor te kunnen blijven. De energie maatschappij hebben zitten slapen." "Voor de landbouw en industrie kan het niet gepermitteerd worden dat de stroomvoorziening en niet op orde zijn" "Enorm belangrijk!! Beiden chronisch ziek en afhankelijk van bijv electrische rolstoel en relaxfauteuil.

Als stroom uitvalt hebben wij-nog meer dan anderen-een gigantisch probleem." Tekst 100% 47 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘Het landschap moet zo min mogelijk veranderen’ 5,9 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (39% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Het landschap verandert continu ★★ We moeten ergens iets op inleveren ★★ We moeten ergens iets op inleveren, maar het liefst zo min mogelijk ★★ Het landschap gaat toch wel veranderen door energieopwek ★★ Het is belangrijker dat we duurzame energie maken ★★ Er zijn genoeg oplossingen waarbij het landschap niet verandert ★ "Een veranderend landschap is van alle tijden. Zonder verandering zal ons doel niet te realiseren zijn. Door op voorhand geen eisen te stellen om het landschap zo min mogelijk te veranderen blijven de meeste opties open" "Linksom of rechtsom, we zullen iets moeten doen.. Als de bewoners van de Pielis het eens zijn en gecompenseerd worden vind ik het prima" "Natuurlijk fijn als het in jet landschap past.

Maar andere zaken vond ik belangrijker" "Vooruitgang kost nu eenmaal ruimte" Meer dan 5 punten (44% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Het groene, dorpse karakter moet behouden blijven ★★ Windmolens en/of zonnevelden tasten het landschap aan ★★ Natuurgebieden moeten behouden blijven ★★ Er zijn genoeg oplossingen waarbij het landschap niet verandert ★ Het landschap moet niet veranderen voor onze energievraag ★ Het landschap is de afgelopen jaren al genoeg veranderd ★ We moeten ergens iets op inleveren, maar het liefst zo min mogelijk - "Onze groene gemeente heeft een natuurlijke uitstraling. Dat zou zeer aangetast worden als windmolens de horizon gaan beinvloeden." "Ik ben hier gaan wonen voor de rust en de natuur, dat moet niet in het gedrang komen" "De techniek is nog te lomp, denk aan de oude beeldbuis. Pas als de techniek verder is op dit gebied en het kan compacter, pas het dan toe. Nu ben ik voor kernenergie." "Doordat Brabant zich altijd de mindere voelde ten opzichte van de randstad, is er hier veel moois verdwenen.

Het wedijveren van wie de beste is mag wel stoppen." Tekst 100% 48 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘Inwoners moeten er in hun woonomgeving zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken’ 5,8 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (36% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Last is niet te vermijden als we genoeg duurzame energie willen ★★★ Het algemeen belang is belangrijker dan het persoonlijke belang ★★ Inwoners die last ervaren moeten betrokken/gecompenseerd worden ★ We hebben ook last van andere dingen ★ De Pielis/buitengebied liggen (grotendeels) niet in de woonomgeving ★ Andere opties zijn belangrijker ★ "Er zal ergens iets moeten gebeuren, als dat toevallig in jouw omgeving is omdat daar veel ruimte voor is, dan is dat zo. We leven samen." "We moeten onze persoonlijke belangen minder belangrijk moeten vinden dan de voordelen die duurzame energie opleveren." "In overleg met de buurt waar het om gaat." "Verkeershinder is ook irritant aanwezig maar toch blijven we autorijden.

Waar mogelijk geen hinder maar we willen wel schone energie inschikken dus anders los je dit vraagstuk niet op." Meer dan 5 punten (47% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Windmolens (in de Pielis) veroorzaken te veel overlast in de omgeving ★★ Er moeten geen of zo min mogelijk risico’s zijn (geluid, slagschaduw, trillingen, licht) ★★ De gemeente moet kiezen voor technieken met minimale overlast ★★ Het woongenot moet zo min mogelijk onder druk staan ★★ Er moet zo min mogelijk horizonvervuiling zijn ★ Er is al (te) veel overlast in de omgeving ★ "We horen hier in de Pielis ook de molens uit Lommel met bepaalde windrichting En anders horen we de snelweg A67 Dus geen molens in de Pielis En zonnevelden is ook een lelijk gezicht en sunt van de goede landbouwgronden" "Dag en nacht zoevende windmolens en stampende warmtepompen te moeten aanhoren zou onze gezondheid niet ten goede komen." "Geen terreur turbines die gezondheidsklachten veroorzaken" "Er zijn voldoende oplossingen met geen/minimale impact op de woonomgeving." Tekst 100% 49 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘De gemeente moet nieuwe manieren om duurzame energie te maken zoveel mogelijk aanmoedigen’ 4,7 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van

de motivaties Minder dan 5 punten (42% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Innovatie moet aan de regio, provincie, Rijk of EU worden gelaten ★★ Houd het bij bestaande technieken ★★ Innovatie moet aan de markt of universiteiten worden gelaten ★ Vorige regelingen waren geen succes ★ Alleen als nieuwe technieken een vooruitgang zijn ★ Aanmoedigen met subsidies is oké ★ Alleen als dit niet te veel geld kost - "Laten we eerst eens doorpakken op de beschikbare mogelijkheden dan tijd verspillen aan steeds nieuwe manieren onderzoeken en steeds maar in de “praat-fase “ te blijven hangen." "Gemeente hoeft geen voorloper te zijn, laat de eu dat maar doen, niet van ons belastinggeld" "Niet zelf het wiel uitvinden, te duur, n kleine centrale of accu's met buurgemeente prima" "De aanmoedigingssubsidies worden niet gelijk over de inwoners verdeeld. Ze komen vooral ten goede aan de rijken.

Huurders leggen geen zonnepanelen op hun dak, isoleren de huurwoning niet zelf en raken steeds verder achterop." Meer dan 5 punten (39% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Innovatie aanmoedigen is belangrijk ★★ Vooral subsidies voor dingen die inwoners kunnen doen ★★ De gemeente moet een aanjagende rol spelen in de energietransitie ★★ Er zijn nieuwe technieken die potentie hebben ★ De gemeente moet doorpakken ★ We moeten onderzoeken of de nieuwe technieken bij Bergeijk passen - "Jazeker, blijven vernieuwen en onderzoeken." "Aanmoedigen bij inwoners en bedrijven, zelf het goede voorbeeld geven, blijven communiceren. En er voor gaat staan; niet bij de eerste tegenwind van actiegroepen zo hard schrikken dat alle plannen stilgelegd worden.

Er staat te veel op het spel om die harde schreeuwers maar hun zin te geven." "Gebruik ook waterkracht en kleine windmolens" "Subsidie voor thuisbatterijen zou een goed begin zijn." Tekst 100% 50 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘We moeten zo min mogelijk energie gebruiken’ 4,3 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (48% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Minder energie gebruiken kan niet tegelijk met elektrificeren ★★ Energie is nodig om een comfortabel leven te leiden ★★ Andere opties zijn belangrijker ★ Dit is minder belangrijk als de energie duurzaam wordt opgewekt ★ Dit is de verantwoordelijkheid van inwoners, niet van de gemeente ★ Dit is moeilijk haalbaar in de praktijk ★ Kijk eerst naar grootgebruikers van energie (zoals datacenters) - "Opletten op energie verbruik is leuk, maar intussen gaan we ook elektrisch koken en rijden. Dat staat haaks op elkaar" "Het zal waarschijnlijk zo zijn, dat steeds meer energie gebruikt gaat worden" "Energie besparende maatregelen zijn goed, zolang ze niet het leven en welzijn van de bewoners verslechteren" "Vanzelfsprekend , maar er zal altijd een deel van de bevolking zijn die denken dat dat niet voor hen geld.

Kortom de goedwillenden leiden weer onder de kwaadwillenden." Meer dan 5 punten (34% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Wat we niet verbruiken hoeven we ook niet op te wekken ★★★ Dit is de eerste stap richting een duurzaam energiesysteem ★★ Inwoners hebben hier (ook) verantwoordelijkheid in ★★ Er zijn veel manieren om minder energie te gebruiken ★ Minder energieverbruik leidt tot minder uitstoot ★ Er wordt nu veel energie verspild ★ Dit zorgt voor een lagere energierekening ★ "Met besparen begint alles, dit zorgt nooit voor extra overlast. Gemeentes kunnen hier wel het beste naar kijken; zij kennen hun burgers/bedrijven het beste." "Gebruik wat je nodig hebt. Sla zoveel mogelijk op. En probeer wat je overhebt te verkopen aan buurtgenoten." "Energie die bespaard wordt is de schoonste energie" "Alle energie die je niet gebruikt hoef je niet op te wekken, te vervoeren of op te slaan, dat scheelt geld, vervuiling en ruimte" "Bedrijven verspillen enorm veel energie door allerlij lampen/reclameborden 24/7 te hebben branden.

Dit zou verboden moeten worden." Tekst 100% 51 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘Dieren moeten er zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken’ 4,3 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (53% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Het belang van mensen weegt zwaarder dan het belang van dieren ★★ Dieren passen zich aan ★★ Andere opties zijn belangrijker ★★ Duurzame energie leidt niet tot last voor dieren ★ Duurzame energie is uiteindelijk beter voor dieren ★ Er zijn al genoeg regels die dieren beschermen - "Ik vind mensen belangrijker dan dieren" "Er wordt vanuit wetgeving al rekening gehouden met beschermde dieren. Meer punten hieraan toekennen zou teveel zijn. Een goede energiehuishouding is helaas belangrijker en het is niet wenselijk om plannen jarenlang te moeten uitstellen vanwege dieren.""Door 1 anders gekleurde wiek van een windmolen zien vogels gevaar. Dieren wennen ook aan een veranderde omgeving.

Denk bv aan de Veluwe met een militair oefenterrein vlakbij" "Leuk maar die moeten maar opletten" Meer dan 5 punten (28% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Dieren en de natuur moeten zo min mogelijk last hebben van de mens ★★ Dieren hebben al last van de mens ★★ Dieren (en natuur) zijn belangrijk ★★ Dieren zijn afhankelijk van de keuzes van mensen ★ Het doel is minder uitstoot om het milieu en de natuur te helpen ★ Dieren hebben last van windmolens, niet van andere technieken ★ Veranderingen in de natuur zijn moeilijk terug te draaien - "We willen de natuur 'helpen' door minder uit te stoten. Het is dan geen oplossing om iets te installeren wat voor de natuur weer in de weg staat." "dieren gebruiken geen energie." "Als wij er geen last van willen hebben waarom dieren dan wel?" "We maken het dieren al erg moeilijk om te kunnen (over-)leven met de extra bebouwing, uitbreiding van industrie en infrastructuur.

Laten we het niet nog moeilijker maken door ook met het opwekken van energie dieren lastig te vallen." Tekst 100% 52 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘We moeten de energie die we gebruiken zoveel mogelijk maken in de gemeente’ 4,3 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (63% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Energie mag ook van buiten de gemeente komen ★★★ Dit moet op grotere schaal (landelijk/Europees) gedaan worden ★★ Energie moet gemaakt worden waar dit het meest efficiënt/effectief is ★ Maak energie waar mensen er het minste last van hebben ★ Alleen als iedere gemeente dit doet ★ Alleen als er geen windmolens komen in Bergeijk ★ Als de energie maar betaalbaar is - "Lijkt me niet nodig als de energie ook uit de regio kan komen." "Energie is iets om landelijk te regelen.We gaan toch ook niet in elke provincie een kerncentrale bouwen. " "Energie moet opgewekt worden op plaatsen die daar geschikt voor zijn. Dat hoeft niet per se in de eigen gemeente.

Wel moet er gekeken worden of er overlast ontstaat voor mens en dier." "Is niet noodzakelijk, er moet gekeken worden waar de beste mogelijkheden zijn" Meer dan 5 punten (23% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Door zelfvoorzienend te zijn, zijn we minder afhankelijk van anderen ★★ Andere gemeenten mogen we niet belasten met onze energiebehoefte ★★ Iedere gemeente moet de eigen verantwoordelijkheid nemen ★ Er zijn genoeg mogelijkheden in Bergeijk ★ De energie die we zelf gebruiken, moeten we ook zelf opwekken ★ Minder transport van energie zorgt voor minder energieverlies ★ Alleen als inwoners er ook van profiteren - Dit zorgt voor minder problemen op het stroomnet - "Zelfvoorziene nd (zowel op plaatselijk als regionaal niveau) en minder of niet afhankelijk van bijvoorbeeld import is de beste oplossing" "Kort bij huis of nog het liefst zelf is het allerbeste. Maar energiemaatschappijen verdienen daar te weinig aan en daar gaat het fout" "NIET WEGKIJKEN,MAAR OOK ZELF VERANTWOORDING NEMEN" "We hebben ruimte genoeg in Bergeijk, maar we moeten ook verder kijken als onze eigen gemeentegrenzen.

Als we meer kunnen produceren dan we zelf nodig hebben dan kan daar ook een verdienmodel inzitten." Tekst 100% 53 Gesloten raadpleging Open raadpleging Motivaties bij: ‘Inwoners moeten er tijdens sport en recreatie zo min mogelijk last van hebben dat we duurzame energie maken’ 2,6 punten gemiddeld in gesloten raadpleging Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Minder dan 5 punten (74% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Andere opties zijn belangrijker ★★★ We moeten ergens iets op inleveren ★★ Sport en recreatie zijn activiteiten waar je voor kan kiezen ★★ Sport en recreatie zijn activiteiten waarbij er tijdelijk last is ★ Tijdens sport en recreatie heb je weinig last van energieopwek ★ Met sport en recreatie kunnen we nog energie besparen ★ Zonder windmolens en zonnepanelen is er ook geen overlast - "Wanneer je een potje gaat padellen en er staat een windmolen 500 meter verder dan lijkt me dit geen probleem. Ander verhaal wanneer je er 500 meter vandaan zou wonen." "Je zult keuzes moeten maken. Duurzame energie zonder dat het ergens 'in de weg staat' is onmogelijk.

Het eeuwige niet in mijn achtertuin is in een overvol land niet mogelijk" "Deze is minder relevant gezien dit niet permanent is maar tijdelijk" "Dit lijkt me niet belangrijk omdat er waarschijnlijk genoeg ruimte over is waar je kan sporten of recreëren zonder dat je er last van hebt." Meer dan 5 punten (11% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie We moeten de plekken voor sport en recreatie houden zoals ze zijn ★★ Sport en recreatie zijn belangrijk voor de gezondheid ★★ Sport en recreatie zijn bedoeld om tot rust te komen ★ Inwoners moeten in hun dagelijks leven geen last hebben van energie ★ Er zijn genoeg oplossingen mogelijk die geen overlast veroorzaken ★ Overlast bij recreatie is nadelig voor het toerisme in Bergeijk - "Tijdens recreatie hoeft men niet tegen kunstmatige overlastgevende installaties aan te hoeven kijken. Er zijn alternatieven. Electra is relatief makkelijk te transporteren. Wek de stroom op op plekken die daarvoor geschikt zijn." "Bij het recreeren bijv een rondje fietsen door onze mooie natuur hoop ik geen windmolens tegen te kome" "Voor iedereen is sport en recreatie belangrijk voor de ontspanning" "Vooral op het gebied van recreatie heeft Bergeijk vele troeven in haar handen. De natuur, rust en ruimte zijn die troeven en die moet je niet verstoren met windparken." Bijlage 3.

Over manieren om duurzame energie te maken of te besparen 3.1 Over zonnepanelen op daken 3.2 Over zonnepanelen op de grond 3.1 Over zonnepanelen op daken 3.2 Over zonnepanelen op de grond 3.3 Over windmolens 3.3 Over windmolens 3.4 3.4 Over het opslaan van energie Over het opslaan van energie 3.5 Over het verwarmen van gebouwen zonder gas 3.6 Over biomassa en groen gas 3.5 Over het verwarmen van gebouwen zonder gas 3.6 Over biomassa en groen gas Inhoudsopgave Inhoudsopgave Tekst 100% 55 Introductie: over manieren om duurzame energie te maken of te besparen • Een volgend onderdeel van de raadpleging betrof vragen over wat deelnemers vinden van zes manieren om duurzame energie te maken of te besparen. Deze bijlage toont de resultaten van deze vragen. De figuur hiernaast is een screenshot van een gedeelte van de vragen zoals deze zijn uitgevraagd in de raadpleging voor dit onderdeel. • Dit gedeelte werd in de raadpleging aan deelnemers met de volgende tekst geïntroduceerd: Na het bepalen van het doel, gaat de gemeente nadenken over hoe we dit doel kunnen bereiken. Je krijgt een aantal vragen over wat je vindt van verschillende manieren om in de toekomst duurzame energie te maken of te besparen in Bergeijk. We leggen alleen manieren voor die haalbaar zijn in Bergeijk.

• Deelnemers konden meer informatie lezen over manieren die niet haalbaar zijn in Bergeijk, namelijk: De gemeente doet onderzoek naar welke manieren haalbaar zijn in Bergeijk. Uit onderzoek blijkt dat kernenergie niet haalbaar is voor Bergeijk. De gemeente kan namelijk niet zelf bepalen om kernenergie te maken. Daarnaast is er voor kernenergie ruimte nodig en zijn er strenge eisen voor veiligheid en bereikbaarheid. Binnen de gemeente is er geen geschikte plek die aan deze eisen kan voldoen. Ook is er veel water nodig om te koelen. In de gemeente Bergeijk is er geen bron voor dit water, zoals een rivier. In deze bijlage → Bijlage 3.1 – Over zonnepanelen op daken → Bijlage 3.2 – Over zonnepanelen op de grond → Bijlage 3.3 – Over windmolens → Bijlage 3.4 – Over het opslaan van energie → Bijlage 3.5 – Over het verwarmen van gebouwen zonder gas → Bijlage 3.6 – Over biomassa en groen gas Figuur 3.1. Screenshot van vraag uit dit deel van de raadpleging

Tekst 100% 56 3.1 Over zonnepanelen op daken Inhoudsopgave Inhoudsopgave Tekst 100% Gesloten raadpleging Een meerderheid van de inwoners vindt het (onder voorwaarden) een goed idee om meer energie te | Figuur 3.2. Wat deelnemers vinden van het idee om meer energie te maken maken met zonnepanelen op daken in de gemeente | met zonnepanelen op daken • Aan deelnemers werd de vraag gesteld: Vind je het een goed idee als we in de gemeente meer energie maken met zonnepanelen op daken? De figuur hiernaast laat de resultaten van deze vraag zien. • 42% van de inwoners geeft aan het een goed idee te vinden om meer energie te maken | Vind je het een goed idee als we in de gemeente meer energie maken met met zonnepanelen op daken. Iets meer inwoners (45%) vindt dit ook een goed idee, maar | zonnepanelen op daken?* alleen onder voorwaarden. Daartegenover staat een groep van 3% van de inwoners die dit geen goed idee vindt. 6% van de inwoners geeft aan het maken van meer energie met zonnepanelen geen goed en geen slecht idee te vinden. Gesloten | 42% | 45% | 6% Op de volgende pagina’s | raadpleging | 3% → | Onder welke voorwaarden inwoners het een goed idee vinden om in de gemeente meer energie te maken met zonnepanelen op daken. | 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% → | Waarom deelnemers het een goed of geen goed idee vinden om meer energie te maken met zonnepanelen op daken in de gemeente.

| Ja | Ja, maar alleen onder voorwaarden | Geen goed idee, geen slecht idee | Nee 57 | Zonnepanelen op daken | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’ Tekst 100% Gesloten raadpleging Over de voorwaarden voor | Figuur 3.3. Onder welke voorwaarden vinden inwoners het een goed idee om meer energie te maken met zonnepanelen op daken | zonnepanelen op daken • Op de vorige pagina antwoordde 45% van de deelnemers dat het maken van meer energie met zonnepanelen op | Welke voorwaarden vind je belangrijk als we in de gemeente meer energie maken met zonnepanelen op daken?* daken alleen een goed idee is onder voorwaarden. Aan | Dat het beleid en regelingen voor zonnepanelen op daken er deze 45% vroegen we onder welke voorwaarden. | niet voor zorgen dat het geld kost om zonnepanelen te hebben. | 79% • De voorwaarde ‘dat het beleid en regelingen voor zonnepanelen op daken er niet voor zorgen dat het geld | Dat de gemeente eerst kijkt naar daken van grote bedrijven en | 69% kost om zonnepanelen te hebben’ wordt door de meeste | gebouwen (zoals appartementen). inwoners belangrijk gevonden (79%). | Dat we de energie van zonnepanelen zoveel mogelijk in de gemeente gebruiken, bijvoorbeeld door het delen van energie. | 66% • Zes van de negen voorgestelde voorwaarden zijn voor meer dan de helft van de inwoners belangrijk.

De voorwaarde voor financiële hulp voor woningeigenaren | Dat er rekening wordt gehouden met brandveiligheid. | 59% wordt door net iets minder dan de helft van de inwoners (47%) belangrijk gevonden. Financiële hulp voor bedrijven | Dat de materialen van een zonnepaneel herbruikbaar zijn en | 52% en hulp van de gemeente voor inwoners om bedrijven te | zo min mogelijk effect hebben op het milieu. vinden die zonnepanelen plaatsen worden het minst belangrijk gevonden door inwoners. | Dat een Europees bedrijf de zonnepanelen beheert, niet een | 51% bedrijf uit andere delen van de wereld. • Deelnemers konden ook zelf andere voorwaarden | Dat er financiële hulp is voor woningeigenaren om aanvullen. 27 deelnemers aan de gesloten raadpleging | zonnepanelen op hun dak te plaatsen. | 47% hebben dat gedaan. De aanvullende voorwaarden die meer dan één keer zijn genoemd door deelnemers zijn: | Dat er financiële hulp is voor bedrijven om zonnepanelen op | 20% • | Voldoende capaciteit van het elektriciteitsnet. | hun dak te plaatsen. • | Mogelijkheden voor opslag van zonnestroom. | Dat de gemeente inwoners helpt om bedrijven te vinden die • | Het voorkomen van netcongestie. | zonnepanelen plaatsen. | 18% • | Stabiel en betrouwbaar overheidsbeleid. • | Behoud van financiële voordelen voor | 0% | 20% | 40% | 60% | 80% woningeigenaren.

58 | Zonnepanelen op daken | * Deelnemers konden meerdere antwoorden kiezen. Tekst 100% 59 Gesloten raadpleging Open raadpleging Zonnepanelen op daken Waarom vinden deelnemers het (g)een goed idee om meer energie te maken met zonnepanelen op daken in de gemeente? Toelichting In de motivaties lezen we diverse argumenten. Zo lezen we motivaties over wat je als inwoner merkt van zonnepanelen, zoals weinig overlast en niet heel zichtbaar omdat ze op het dak liggen. Ook zien we motivaties over de techniek, zoals de efficiëntie maar ook dat zonnepanelen geen stabiele energiebron zijn. Verder spreken deelnemers over het effect op het stroomnet, waarbij sommigen het een goed idee vinden omdat het te combineren is met opslag en zo netcongestie beperkt, waar anderen het als geen goed idee zien omdat er momenteel al sprake is van netcongestie. Ook zien we verschillende argumenten die gaan over kosten: zo geven sommige deelnemers aan dat de gemeente moet zorgen voor financiële steun voor zonnepanelen, waar anderen ook wijzen op de (toenemende) kosten van zonnepanelen. Een frustratie van deelnemers is de afschaffing van de salderingsregeling, zowel in effect voor eigenaren van zonnepanelen als in vertrouwen in stabiel beleid van de overheid.

Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Goed idee (42% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Zonnepanelen op daken geven weinig tot geen overlast ★★ Daken zijn er toch ★★ Liever zonnepanelen op dak dan op de grond ★★ Zonnepanelen zijn een efficiënte oplossing voor energieopwek ★★ Zonnepanelen zijn goed te combineren met opslag en delen ★★ De gemeente moet gebouweigenaren financieel ondersteunen ★ Vooral op daken van bedrijven met grote panden ★ Zonnepanelen zijn duurzaam (als ze gerecycled worden) ★ Doordat je energie opwekt bij de gebruiker, ontzien we het stroomnet ★ Geen goed idee (3% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Het stroomnet kan de stroom van zonnepanelen niet aan ★★★ Zonnepanelen zorgen voor kosten voor gebouweigenaren (door afschaffing van de salderingsregeling) ★★ Zonnepanelen leveren niet altijd stroom als het nodig is ★★ Zonnepanelen moeten relatief snel vervangen worden ★★ Zonnepanelen zijn niet milieuvriendelijk ★ De gemeente kan zonnepanelen niet afdwingen - Er zijn al genoeg zonnepanelen op daken in Bergeijk - Zonnepanelen zijn brandgevaarlijk - Tekst 100% 3.2 Over zonnepanelen op de grond Inhoudsopgave Inhoudsopgave 60 Tekst 100% Gesloten raadpleging Figuur 3.4.

Wat deelnemers vinden van het idee om energie te maken met | De helft van de inwoners vindt het een goed idee zonnepanelen op de grond | (onder voorwaarden) om energie te maken met zonnepanelen op de grond • | Aan deelnemers werd de vraag gesteld: Vind je het een goed idee als we in de gemeente energie maken met zonnepanelen op de grond? De figuur hiernaast laat de resultaten van Zonnepanelen kunnen, naast op daken, ook op de grond worden geplaatst. | deze vraag zien. Bijvoorbeeld in weilanden of naast wegen. Vind je het een goed idee als we in | • | De helft van de inwoners geeft aan dat ze het een goed idee vinden om energie te maken de gemeente energie maken met zonnepanelen op de grond?* | met zonnepanelen op de grond (wel of niet onder voorwaarden). Zo geeft 15% aan dat ze het een goed idee vinden en geeft 35% aan dat ze het een goed idee vinden onder voorwaarden. Gesloten | 15% | 35% | 10% | 36% | • | Iets meer dan een derde van de inwoners (36%) vindt het geen goed idee om in de raadpleging | gemeente energie te maken met zonnepanelen op de grond. 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% | • | Een op de tien inwoners (10%) vindt het maken van energie met zonnepanelen op de grond geen goed idee en geen slecht idee.

Ja | Ja, maar alleen onder voorwaarden | Geen goed idee, geen slecht idee | Nee | Op de volgende pagina’s → | Onder | welke | voorwaarden | inwoners | het een goed | idee vinden | om | in de gemeente energie te maken met zonnepanelen op de grond. → | Waarom deelnemers het | een goed of geen goed idee vinden om energie te maken met zonnepanelen op de grond in de gemeente. 61 | Zonnepanelen op de grond | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’ Tekst 100% 62 Gesloten raadpleging Zonnepanelen op de grond Over de voorwaarden voor zonnepanelen op de grond • Op de vorige pagina zagen we dat 35% van de deelnemers aangaf dat zonnepanelen op de grond alleen een goed idee is onder voorwaarden. Aan deze 35% vroegen we onder welke voorwaarden. • De voorwaarden over weinig overlast worden door de meeste inwoners belangrijk gevonden. Voor natuur en dier (71%) en voor inwoners (67%). • Ook de voorwaarden over zonnepanelen op plekken die nu niet worden gebruikt, eerst zonnepanelen op daken en dat zonnepanelen passen in het landschap worden door meer dan de helft van de inwoners belangrijk gevonden. • De voorwaarden over één groot zonnepark, meerdere kleinere zonneparken en hulp voor energiecoöperaties worden door minder dan een vijfde van de inwoners gezien als een belangrijke voorwaarde.

• Deelnemers konden ook zelf andere voorwaarden noemen. 15 deelnemers hebben dat gedaan. De voorwaarden die meer dan één keer zijn genoemd zijn: • Zonneparken combineren met energieopslag. • Het voorkomen van netcongestie. • Alleen met voldoende draagvlak onder inwoners. • Voorkomen dat zonneparken investeringen van huishoudens verdringen. • Locaties op vrijkomende agrarische grond. Figuur 3.5. Onder welke voorwaarden vinden inwoners het een goed idee om energie te maken met zonnepanelen op de grond Welke voorwaarden vind je belangrijk als we in de gemeente energie maken met zonnepanelen op de grond?* 9% 17% 18% 45% 47% 47% 53% 62% 67% 67% 71% 0% 20% 40% 60% 80% Dat de natuur en dieren er weinig overlast van hebben. Dat inwoners er weinig overlast van hebben, bijvoorbeeld door weerspiegeling van de panelen. Dat de zonnepanelen op plekken komen die nu niet gebruikt worden, zoals langs wegen. Dat de gemeente eerst kijkt of er meer zonnepanelen op daken kunnen. Dat de zonnepanelen passen in het landschap. Dat het beheer van de zonnepanelen gebeurt door een Europees bedrijf, en niet uit andere delen van de wereld. Dat de materialen van een zonnepaneel herbruikbaar zijn en zo min mogelijk effect hebben op het milieu. Dat er voordelen zijn voor inwoners, zoals dat inwoners mede- eigenaar kunnen worden of goedkopere energie krijgen.

Dat er kleinere zonneparken komen op meerdere plekken. Dat groepen inwoners zoals energiecoöperaties hulp krijgen van de gemeente om zonnepanelen op land te bouwen. Dat er een groot zonnepark komt op één plek. * Deelnemers konden meerdere antwoorden kiezen. Tekst 100% 63 Gesloten raadpleging Open raadpleging Zonnepanelen op de grond Waarom vinden deelnemers het (g)een goed idee om energie te maken met zonnepanelen op de grond in de gemeente? Toelichting In de motivaties zien we dat er verschillende redenen zijn om zonnepanelen op land wel of geen goed idee te vinden. Voorstanders zien het vaak als kans, omdat er nu al (ongebruikte) grond is en omdat het veel mogelijkheden geeft tot combinaties. Deelnemers die het geen goed idee vinden zien ook kansen, maar dan voor andere energiebronnen of ander gebruik van de (ongebruikte) grond. Ook valt op dat we diverse tegenstellingen zien in de argumenten van deelnemers: zo geven voorstanders aan dat er genoeg grond is, waar tegenstanders aangeven dat de grond juist schaars is. Ook noemen voorstanders dat zonnepanelen op land weinig overlast geven, waar tegenstanders het ervaren als landschapsvervuiling.

Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Goed idee (15% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Er is genoeg grond in Bergeijk (die nu niet gebruikt wordt) ★★ Zonnepanelen op de grond geven weinig tot geen overlast ★★ Dit kan in combinatie met infrastructuur (langs wegen of industrie) ★ Bij zonnepanelen op de grond blijft het landschap behouden ★ Dit kan in combinatie met bijvoorbeeld vee ★ Zonnepanelen zijn een betere oplossing dan windmolens ★ Zonnepanelen op de grond kunnen een alternatief zijn voor boeren ★ Zonnepanelen zijn een efficiënte oplossing voor energieopwek ★ Zonnepanelen moeten in handen zijn of op grond staan van de gemeente - Geen goed idee (36% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Er is nog genoeg ruimte voor zonnepanelen op daken ★★★ Zonnepanelen op de grond zorgen voor landschapsvervuiling ★★ De grond kan beter gebruikt worden voor andere doelen (landbouw, natuur of woningen) ★★ De grond is al schaars ★★ Natuur en dieren zijn belangrijker dan zonnepanelen op de grond ★★ We mogen boeren geen actieve landbouwgrond afnemen ★ Zonnepanelen op de grond passen niet bij het groene karakter van Bergeijk - Zonnepanelen op de grond kunnen gestolen worden - Tekst 100% 3.3 Over windmolens Inhoudsopgave Inhoudsopgave 64 Tekst 100%

Gesloten raadpleging De helft van de inwoners vindt het een goed idee (onder voorwaarden) om energie te maken met | Figuur 3.6. Wat deelnemers vinden van het idee om energie te maken met windmolens | windmolens • Aan deelnemers werd de vraag gesteld: Vind je het een goed idee als we in de gemeente meer energie maken met windmolens? De figuur hiernaast laat de resultaten van deze vraag zien. • 50% van de deelnemers geeft aan dat ze het een goed idee vinden om meer energie te | Vind je het een goed idee als we in de gemeente meer energie maken met maken met windmolens, wat bestaat uit 17% van de deelnemers die het sowieso een | windmolens?* goed idee vindt en 33% van de deelnemers die het onder voorwaarden een goed idee vindt. • 39% van de inwoners vindt het geen goed idee om meer energie te maken met | Gesloten | 17% | 33% | 8% | 39% windmolens. | raadpleging • 8% vindt dit geen goed en geen slecht idee. 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Op de volgende pagina’s → | Onder | welke | voorwaarden | inwoners | het een goed | idee vinden | om | in de gemeente energie te maken met windmolens. | Ja | Ja, maar alleen onder voorwaarden | Geen goed idee, geen slecht idee | Nee → | Waarom deelnemers | het een goed | of geen goed | idee vinden om | energie | te maken met windmolens in de gemeente.

65 | Windmolens | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’ Tekst 100% Gesloten raadpleging Over de voorwaarden voor | Figuur 3.7. Onder welke voorwaarden vinden inwoners het een goed idee om energie te maken met energie maken met windmolens | windmolens • Op de vorige pagina antwoordde 33% van de deelnemers | Welke voorwaarden vind je belangrijk als we in de gemeente energie maken met windmolens?* dat het maken van energie met windmolens alleen een | 75% goed idee is onder voorwaarden. Aan deze 33% vroegen we | Dat omwonenden er weinig overlast van hebben. onder welke voorwaarden. | Dat de natuur en dieren er weinig overlast van hebben. | 62% • De voorwaarden over weinig overlast worden door de | Dat het wordt opgelost als waarde van woningen daalt door | 51% meeste inwoners belangrijk gevonden. 75% vindt weinig | windmolens. overlast voor inwoners belangrijk en 62% vindt weinig | Dat de windmolens passen in het landschap. | 50% overlast voor natuur en dieren belangrijk. Dat er voordelen zijn voor inwoners, zoals dat inwoners mede | - • De voorwaarden over het oplossen van het dalen van de | eigenaar kunnen worden of goedkopere energie krijgen.

| 49% waarde van woningen door windmolens, dat windmolens | Dat de materialen van een windmolen herbruikbaar zijn en zo | 38% passen in het landschap en dat er voordelen voor inwoners | min mogelijk effect hebben op het milieu. zijn worden door ongeveer de helft van de inwoners | Dat er alleen windmolens komen tot 135 meter hoog (zoals in belangrijk gevonden. ‘Dat de windmolens niet in mijn buurt | 35% komen’ en ‘dat er alleen windmolens komen van 135 tot | Lommel). 240 meter hoog’ wordt door minder dan een op de tien | Dat de windmolens op één plek bij elkaar staan. | 31% inwoners belangrijk gevonden. | Dat groepen inwoners zoals energiecoöperaties hulp krijgen van de gemeente om windmolens te bouwen. | 16% • Deelnemers konden ook zelf andere voorwaarden | Dat de windmolens zoveel mogelijk verdeeld zijn over de aanvullen. 13 deelnemers aan de gesloten raadpleging | 11% hebben dat gedaan. De aanvullende voorwaarden die meer | gemeente. dan één keer zijn genoemd door deelnemers zijn: | Dat de windmolens niet in mijn buurt komen. | 9% • | Voldoende afstand tot woningen. | Dat er alleen windmolens komen van 135 tot 240 meter hoog. • | Zo min mogelijk geluid, trillingen en | 6% gezondheidseffecten. | 0% | 20% | 40% | 60% | 80% • | Zo min mogelijk horizonvervuiling. 66 | Windmolens | * Deelnemers konden meerdere antwoorden kiezen.

Tekst 100% 67 Gesloten raadpleging Open raadpleging Windmolens Waarom vinden deelnemers het (g)een goed idee om energie te maken met windmolens in de gemeente? Toelichting In de motivaties lezen we diverse argumenten die ook bij de eerdere technieken (zon op dak en zon op land) genoemd zijn. Zo wordt er door voorstanders gesproken over de mate waarin energie van windmolens stabiel en efficiënt is. Ook wordt er genoemd dat er ruimte is voor windmolens in Bergeijk. Tegelijkertijd benoemen deelnemers die het geen goed idee vinden dat windmolens niet passen bij Bergeijk en dat het tot te veel overlast leidt, zowel voor mens als dier. Ook aangegeven door tegenstanders, hoewel in mindere mate, is dat windmolens niet rendabel zijn en dat het juist geen stabiele energie levert.

Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Goed idee (17% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Windmolens leveren meer/vaker energie dan zonnepanelen ★★ Er is een combinatie van oplossingen nodig om altijd genoeg energie te hebben ★★ In Bergeijk is er ruimte voor windmolens ★ Windmolens zijn een efficiënte oplossing voor energieopwek ★ Windenergie is een goedkope vorm van energie ★ Zorg dat windmolens op plekken komen met zo min mogelijk overlast ★ De huidige plannen voor windmolens zijn goed ★ Inwoners van Bergeijk moeten profiteren van windmolens ★ Er hadden al windmolens in Bergeijk kunnen staan - Er zijn geen bezwaren tegen windmolens - Geen goed idee (39% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Windmolens passen niet in het landschap van Bergeijk ★★★ Windmolens geven te veel overlast voor omwonenden ★★ Windmolens geven te veel overlast voor dieren ★★ Windmolens hebben meer nadelen dan voordelen ★★ Windmolens zijn niet duurzaam ★ Windmolens op zee leveren meer energie ★ Windmolens zijn niet rendabel - In Bergeijk is er relatief weinig wind - Slechts een kleine groep profiteert van windmolens - Windmolens leveren geen stabiele energie - We moeten eerst zorgen voor een goed stroomnet / goede opslag - Tekst 100% 3.4 Over het opslaan van

energie Inhoudsopgave Inhoudsopgave 68 Tekst 100% Gesloten raadpleging Een meerderheid van de inwoners vindt het (onder Figuur 3.8. Wat deelnemers vinden van het idee om energie op te slaan | voorwaarden) een goed idee om energie op te slaan in de gemeente om op een later moment te gebruiken • Aan deelnemers werd de vraag gesteld: Vind je het een goed idee als we in de gemeente energie opslaan om op een later moment te gebruiken? De figuur hiernaast laat de resultaten van deze vraag zien. Vind je het een goed idee als we in de gemeente energie opslaan om op een | • De grootste groep geeft aan het een goed idee te vinden om in de gemeente energie op te later moment te gebruiken? Bijvoorbeeld in grote batterijen.* | slaan. Zo antwoordt 44% dat ze het een goed idee vinden en 43% dat ze het een goed idee vinden onder voorwaarden. • Verder vindt 4% van de deelnemers het geen goed idee om energie op te slaan. Gesloten | 44% | 43% | 4% | • Een groep van 4% van de inwoners geeft aan het opslaan van energie geen goed en geen raadpleging | slecht idee te vinden. 4% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% | Op de volgende pagina’s → | Onder | welke | voorwaarden | inwoners | het een goed | idee vinden | om | in de gemeente Ja | Ja, maar alleen onder voorwaarden | Geen goed idee, geen slecht idee | Nee | energie op te slaan.

→ | Waarom deelnemers het een goed of geen goed idee vinden om energie op te slaan in de gemeente. 69 | Energie opslaan | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’ Tekst 100% Gesloten raadpleging Figuur 3.9. Onder welke voorwaarden vinden inwoners het een goed idee om energie op te slaan | Over de voorwaarden voor energie opslaan Welke voorwaarden vind je belangrijk als we in de gemeente energie opslaan?* | • | Op de vorige pagina antwoordde 43% van de deelnemers dat het opslaan van energie in de gemeente alleen een Dat de energie voor langere tijd opgeslagen kan worden, | 73% | goed idee is onder voorwaarden. Aan deze 43% vroegen bijvoorbeeld van zomer naar winter. | we onder welke voorwaarden. Dat de energieopslag bedoeld is voor energie die we in onze | • | De voorwaarde over het voor langere tijd opslaan van gemeente maken en gebruiken. | 68% | energie wordt door de meeste inwoners belangrijk gevonden (73%). Daarna volgt de voorwaarde dat de opslag bedoeld is voor energie die in Bergeijk wordt Dat inwoners zelf energie kunnen opslaan in een eigen batterij. | 58% | gebruikt en gemaakt (68%). • | Dat energiecoöperaties hulp krijgen en dat het opslaan Dat meerdere huizen tegelijk hun energie kunnen opslaan in een | niet te veel ruimte inneemt op straat worden het minst buurtbatterij.

| 55% | belangrijk gevonden door inwoners. Ongeveer een kwart van de inwoners vindt deze twee voorwaarden belangrijk. Dat de materialen voor energieopslag herbruikbaar zijn en zo min | 46% | • | Deelnemers konden ook zelf andere voorwaarden mogelijk effect hebben op het milieu. | aanvullen. 13 deelnemers aan de gesloten raadpleging Dat groepen inwoners zoals energiecoöperaties hulp krijgen van | hebben dat gedaan. De aanvullende voorwaarden die de gemeente om energie op te slaan. | 29% | meer dan één keer zijn genoemd door deelnemers zijn: • | Het opslaan van energie moet rendabel zijn. • | Het opslaan van energie moet (brand)veilig zijn. • | Energieopslag moet netcongestie verminderen. Dat het opslaan van energie niet te veel ruimte inneemt op straat. | 26% | • | Overweeg niet alleen batterijen maar ook andere opslagvormen, zoals waterstof. 0% | 20% | 40% | 60% | 80% 70 | Energie opslaan | * Deelnemers konden meerdere antwoorden kiezen. Tekst 100% 71 Gesloten raadpleging Open raadpleging Energie opslaan Waarom vinden deelnemers het (g)een goed idee om energie op te slaan in de gemeente? Toelichting In de motivaties zien we een grote diversiteit in argumenten als het gaat over opslag van energie, met name van inwoners die het een goed idee vinden. Zij geven met name aan dat het handig is op momenten dat een buffer nodig is en dat het een collectieve oplossing is.

Verder worden er door voorstanders nog enkele zorgen benoemd, zoals het beheer van de opslag en de veiligheid ervan. Deelnemers die het geen goed idee vinden om energie op te slaan noemen meer praktische bezwaren, zoals de kosten en de benodigde ruimte. Ook worden er vraagtekens gezet bij de duurzaamheid en de verantwoordelijkheid van de gemeente om dit te doen. Opvallend is dat voorstanders noemen dat er meerdere mogelijkheden zijn voor opslag (breder dan accu’s) en dat het rendabel is, terwijl deelnemers die het geen goed idee vinden juist twijfels hebben over de haalbaarheid. Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Goed idee (44% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Dit dient als buffer, bijvoorbeeld voor als de zon niet schijnt ★★★ Hierdoor kunnen we samen energie opslaan en delen ★★ Met opslag gaat duurzame energie niet verloren ★ Er zijn meer duurzame manieren voor energieopslag dan accu’s ★ Het stroomnet wordt hierdoor ontlast ★ Met opslag hebben inwoners en bedrijven zelf grip op hun energie ★ Er is genoeg ruimte in Bergeijk (bijvoorbeeld op industrieterreinen) - Liever een centrale opslag onder centraal beheer - De gemeente moet energieopslag stimuleren - De energie moet op een veilige manier worden opgeslagen - Dit is een rendabele

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebergeijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c4942c3f-f6c0-427c-b6c2-4aa86522dc84?agendaItemId=a0a19712-5378-4f98-8dfb-0f91ce1c8d3a