CConstaterende datBergeijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4. Resultaten van een inwonersraadpleging over de toekomst van energie in Bergeijk

Commissie Grondgebied zaken 26 november 2026, gemeente BergeijkBij agendapunt: Keuzenota energiestrategie24.294 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

investering - Opslag van energie geeft geen overlast - Geen goed idee (4% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Met opslag wordt energie (te) duur ★★ Opslag van energie kost ruimte / merken we in de woonomgeving ★★ Opslag van energie is niet milieuvriendelijk ★★ Dit is geen taak van de gemeente ★★ Er is nog geen vorm van opslag om de winter te overbruggen ★ Batterijen zijn niet efficiënt ★ Opslag levert te veel regeltechnische problemen op - Er kan beter worden ingezet op een betere verdeling van energie op het net - Tekst 100% 3.5 Over het verwarmen van gebouwen zonder gas Inhoudsopgave Inhoudsopgave 72 Tekst 100% Gesloten raadpleging Driekwart van de inwoners vindt het (onder voorwaarden) een goed idee om gebouwen te | Figuur 3.10. Wat deelnemers vinden van het idee om gebouwen te verwarmen verwarmen zonder gas in de gemeente | zonder gas • Aan deelnemers werd de vraag gesteld: Vind je het een goed idee als we in de gemeente gebouwen verwarmen zonder aardgas? De figuur hiernaast laat de resultaten van deze vraag zien. • 45% van de inwoners vindt het een goed idee om gebouwen te verwarmen zonder | Vind je het een goed idee als we in de gemeente gebouwen verwarmen aardgas. Bijna een derde van de inwoners (32%) vindt dit ook een goed idee, maar alleen | zonder aardgas?* onder voorwaarden.

Daartegenover staat een groep van een op de tien inwoners (10%) die dit geen goed idee vindt. 8% van de inwoners geeft aan het verwarmen van gebouwen zonder gas geen goed en geen slecht idee te vinden. Op de volgende pagina’s | Gesloten | 45% | 32% | 8% | 10% → | Onder | welke | voorwaarden | inwoners | het een goed | idee vinden | om | in de gemeente | raadpleging gebouwen te verwarmen zonder gas. → | Waarom deelnemers het een goed of geen goed idee vinden om gebouwen te verwarmen | 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% zonder gas in de gemeente. Ja | Ja, maar alleen onder voorwaarden | Geen goed idee, geen slecht idee | Nee 73 | Gebouwen verwarmen zonder gas | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’ Tekst 100% Gesloten raadpleging Over de voorwaarden voor | Figuur 3.11. Onder welke voorwaarden vinden inwoners het een goed idee om gebouwen te verwarmen gebouwen verwarmen zonder gas | zonder gas • Op de vorige pagina antwoordde 32% van de deelnemers | Welke voorwaarden vind je belangrijk als we in de gemeente gebouwen verwarmen zonder gas?* dat het verwarmen van gebouwen zonder aardgas alleen | Dat de nieuwe manier van verwarmen duurzamer is dan aardgas. | 72% een goed idee is onder voorwaarden. Aan deze 32% vroegen we onder welke voorwaarden. | Dat inwoners er weinig overlast van hebben, bijvoorbeeld door het geluid.

| 66% • De voorwaarde dat de nieuwe manier van verwarmen | Dat er financiële hulp is voor woningeigenaren om hun huis te verwarmen | 54% duurzamer is dan aardgas wordt door de meeste inwoners | zonder gas. belangrijk gevonden (72%). Daarna wordt de voorwaarde | Dat er geen verplichtingen komen voor inwoners. | 54% over weinig last voor inwoners door twee derde van de inwoners (66%) belangrijk gevonden. | Dat wonen comfortabeler wordt, bijvoorbeeld als de nieuwe techniek ook | 52% kan zorgen voor koeling. • Vijf van de twaalf voorgestelde voorwaarden zijn voor | Dat de gemeente eerst onderzoekt of we warmte uit de grond kunnen | 46% meer dan de helft van de inwoners belangrijk. | gebruiken voor het verwarmen van gebouwen. • Dat de oplossingen niet te veel ruimte innemen op straat | Dat de gemeente eerst helpt bij de isolatie van gebouwen. | 38% en dat de gemeente een warmtenet onderzoekt worden | Dat de nieuwe oplossingen niet te veel ruimte innemen in huis. het minst belangrijk gevonden door inwoners. | 37% Dat de gemeente informatie en advies geeft aan woningeigenaren om hun | 27% • Deelnemers konden ook zelf andere voorwaarden | huis te verwarmen met een warmtepomp. aanvullen. 11 deelnemers aan de gesloten raadpleging | Dat er financiële hulp is voor bedrijven om hun bedrijf te verwarmen zonder hebben dat gedaan. De aanvullende voorwaarden die | gas.

| 21% meer dan één keer zijn genoemd door deelnemers zijn: • | Het gasnet moet worden behouden als back-up. | Dat nieuwe oplossingen niet te veel ruimte innemen op straat. | 19% • | Gebouweigenaren moeten keuzevrijheid hebben. | Dat de gemeente een warmtenet onderzoekt. • | Eerst moet het stroomnet dit aankunnen. | 15% • | De energielevering moet betrouwbaar zijn. | 0% | 20% | 40% | 60% | 80% 74 | Gebouwen verwarmen zonder gas | * Deelnemers konden meerdere antwoorden kiezen. Tekst 100% 75 Gesloten raadpleging Open raadpleging Gebouwen verwarmen zonder gas Waarom vinden deelnemers het (g)een goed idee om gebouwen te verwarmen zonder gas in de gemeente? Toelichting In de motivaties lezen we dat inwoners hun keuze met name baseren op hun beeld over of gas een goede bron voor verwarmen is. Deelnemers die het een goed idee vinden noemen met name de nadelen van gas en dat er (genoeg) alternatieven zijn. Tegelijkertijd noemen deelnemers die het geen goed idee vinden vaak redenen om juist gas te blijven gebruiken. Beide groepen uiten wel hun zorgen/twijfels over de haalbaarheid van verwarmen zonder gas en de kosten die de gebruiker uiteindelijk betaalt voor warmte.

Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Goed idee (45% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Er zijn goede mogelijkheden om te verwarmen zonder gas ★★ Aardgas is niet duurzaam / slecht voor het milieu ★★ Voor aardgas zijn we afhankelijk van andere landen, zoals Rusland ★★ Zolang het mogelijk is ★ Gas is duur (en wordt nog duurder) ★ Het is een goed idee maar er zijn nog zorgen ★ Geen goed idee (10% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie De infrastructuur/ het stroomnet is er nog niet klaar voor ★★★ Er is nog genoeg gas (in Groningen) ★★ Gas is een goede bron voor verwarmen ★★ Dit is niet (voor alle huizen) haalbaar ★★ Alternatieven voor gas zijn niet altijd duurzaam ★★ Hierdoor wordt warmte (te) duur ★ Uiteindelijk is dit het doel, maar niet voor nu / niet te snel ★ Tekst 100% 3.6 Over biomassa en groen gas Inhoudsopgave Inhoudsopgave 76 Tekst 100% Gesloten raadpleging Twee derde van de inwoners vindt het (onder Figuur 3.12.

Wat deelnemers vinden van het idee om energie te maken met | voorwaarden) een goed idee om energie te maken biomassa of groen gas | met biomassa of groen gas • Aan deelnemers werd de vraag gesteld: Vind je het een goed idee als we in de gemeente energie maken met biomassa of groen gas? De figuur hiernaast laat de resultaten van deze Het is mogelijk om energie te maken met biomassa of groen gas. | vraag zien. Bijvoorbeeld door houtsnippers of mest te gebruiken. Vind je het een goed | • 29% van de inwoners vindt het een goed idee om energie te maken met biomassa en 37% idee als we in de gemeente energie maken met biomassa of groen gas?* | vindt het een goed idee onder voorwaarden. Een kleinere groep van 14% vindt dit geen goed idee. Op de volgende pagina’s Gesloten | 29% | 37% | 10% | 14% | → | Onder | welke | voorwaarden | inwoners | het een | goed | idee vinden | om | in de gemeente raadpleging | energie te maken met biomassa of groen gas. → | Waarom deelnemers het | een goed of geen goed idee vinden om energie te maken met 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% | biomassa of groen gas. Ja | Ja, maar alleen onder voorwaarden | Geen goed idee, geen slecht idee | Nee 77 | Biomassa en groen gas | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’ Tekst 100% Gesloten raadpleging Figuur 3.13.

Onder welke voorwaarden vinden inwoners het een goed idee om energie te maken met biomassa | Over de voorwaarden voor of groen gas | energie maken met biomassa of groen gas Welke voorwaarden vind je belangrijk als we in de gemeente energie maken met biomassa of groen gas?* | • | Op de vorige pagina antwoordde 37% van de deelnemers dat het maken van energie met biomassa of groen gas Dat er geen extra bomen voor omgehakt worden. | 81% | alleen een goed idee is onder voorwaarden. Aan deze 37% vroegen we onder welke voorwaarden. • | Van de voorwaarden die deelnemers konden kiezen, Dat er afval gebruikt wordt, zoals mest of afval uit de landbouw. | 78% | kozen de meesten (81%) voor de voorwaarde dat er geen extra bomen voor omgehakt worden. Dit zagen we ook terug in de toelichting van inwoners op hun antwoord (zie Dat omwonenden er weinig overlast van hebben. | 72% | volgende pagina). In plaats van extra bomen omhakken, kiezen veel inwoners ook als voorwaarde dat er afval voor gebruikt wordt. Dat er zo min mogelijk uitstoot is van broeikasgassen zoals CO2 | 65% en fijnstof bij het maken van energie met biomassa of groen gas. | • | In mindere mate is gekozen voor de voorwaarde dat de installatie voor biomassa niet te veel ruimte inneemt. Dat we de energie van biomassa of groen gas zoveel mogelijk in | 53% | • | Deelnemers konden ook zelf andere voorwaarden de gemeente gebruiken.

| aanvullen. 7 deelnemers hebben dit gedaan. Hierin zat overlap met de voorwaarden uit figuur 3.13 en verder Dat de bron voor biomassa uit de gemeente of de regio komt. | 42% | werd genoemd: • Dat het gebruik efficiënt moet zijn, bijvoorbeeld in combinatie met een warmtekrachtkoppeling. • Dat de overlast in de vorm van stank beperkt moet Dat de installaties die nodig zijn niet te veel ruimte innemen. | 22% | worden. • Dat dit pas ingezet mag worden als andere 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | duurzame bronnen maximaal zijn ingezet. • Dat dit regionaal opgepakt moet worden. 78 | Biomassa en groen gas | * Deelnemers konden meerdere antwoorden kiezen. Tekst 100% 79 Gesloten raadpleging Open raadpleging Biomassa en groen gas Waarom vinden deelnemers het (g)een goed idee om energie te maken met biomassa of groen gas in de gemeente? Toelichting In de motivaties van deelnemers bij deze vraag valt op dat veel inwoners met name spreken over biomassa en in mindere mate over groen gas. Deelnemers die het een goed idee vinden benoemen dat het duurzaam is om met bestaande materialen (afval/mest) energie te maken. Ook noemen ze dat het een passende energiebron is voor Bergeijk. Deelnemers die het geen goed idee vinden zien het juist niet als duurzame bron, omdat het volgens hen leidt tot bomenkap of extra mest en extra CO2-uitstoot.

Er is dus een verschillend beeld tussen inwoners over de mate van duurzaamheid van biomassa. Verder zien we wel dat beide groepen (goed idee en geen goed idee) een zorg delen, namelijk de geuroverlast. Legenda: - Minder dan 5% van de motivaties gaat hierover | ★ Tussen 5-10% van de motivaties | ★★ Tussen 10-20% van de motivaties | ★★★ Meer dan 20% van de motivaties Goed idee (29% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Biomassa en groen gas zijn duurzame brandstoffen / beter dan gas ★★ Zo worden afvalstoffen goed gebruikt ★★ Zolang het mogelijk is / rendabel gemaakt kan worden ★★ Zolang er alleen bestaande mest/afval wordt gebruikt ★ Biomassa en groen gas passen bij Bergeijk ★ Zolang er geen geuroverlast is - Biomassa en groen gas zijn een verdienmodel voor boeren - Biomassa en groen gas zijn beter dan andere duurzame energie - Hiervoor kan de infrastructuur van gas worden gebruikt - Geen goed idee (14% in gesloten raadpleging) Motivaties Frequentie Biomassa zorgt voor CO2-uitstoot en is dus niet duurzaam ★★★ Biomassa en groen gas zijn niet haalbaar en/of rendabel ★★★ Biomassa zorgt voor extra bomenkap of mest en is dus niet duurzaam ★★ Biomassa zorgt voor geuroverlast - Biomassa zorgt voor luchtvervuiling - Andere (duurzame) energiebronnen zijn beter - Bijlage 4.

Over hoe deelnemers de raadpleging hebben ervaren Inhoudsopgave Inhoudsopgave Tekst 100% 81 Introductie: deelnemerservaring van inwoners uit de gemeente Bergeijk • Het laatste onderdeel van de raadpleging betrof vragen over hoe deelnemers de raadpleging hebben ervaren. Deze bijlage toont de resultaten van deze vragen. De figuur hiernaast is een screenshot van een gedeelte van de vragen zoals deze zijn uitgevraagd in de raadpleging voor dit onderdeel. In deze bijlage → Figuur 4.2 - Vragen over de raadpleging. → Figuur 4.3 – Over het meewegen van advies van inwoners in beleid en of deelnemers al vaker hun mening hebben gegeven. Figuur 4.1. Screenshot van vraag uit dit deel van de raadpleging

Tekst 100% Gesloten raadpleging | Open raadpleging Deelnemers hebben de raadpleging | Figuur 4.2. Vragen over de raadpleging positief ervaren • Figuur 4.2 laat zien hoe deelnemers antwoordden op verschillende stellingen over de raadpleging. We laten hier | Meest voorkomende rapportcijfer | Ik kon mijn mening kwijt in deze | Ik vertrouw erop dat dit een eerlijk de resultaten zien van de gesloten versie en de open versie | raadpleging* | onderzoek is* samen. De resultaten zijn dus niet representatief op gender, leeftijd en opleiding. | 3% | 4% 20% | 21% • 91% van de deelnemers geeft een voldoende. Ze beoordelen de raadpleging gemiddeld met een rapportcijfer 7,2. | 8 • De meeste deelnemers (77%) geven aan hun mening kwijt | 77% | 73% te kunnen in deze raadpleging. 3% geeft aan niet hun mening kwijt te kunnen in deze raadpleging. • Bijna driekwart (73%) van de deelnemers vertrouwt erop | Ik vond het een belangrijk onderwerp om | Ik vond deze raadpleging moeilijk te Gemiddeld rapportcijfer | mijn mening over te geven* | begrijpen* dat het een eerlijk onderzoek is. 4% vertrouwt hier niet op. 1% • Een meerderheid (88%) geeft aan dit een belangrijk | 10% | 76% onderwerp te vinden om hun mening over te geven. 1% is het hier (helemaal) mee oneens.

• 5% van de deelnemers vindt de raadpleging moeilijk te | 7,2 begrijpen, tegenover ongeveer driekwart van de | 88% | 5% deelnemers (76%) die de raadpleging niet moeilijk te | 19% begrijpen vindt. (Helemaal) mee oneens | Neutraal | (Helemaal) mee eens 82 | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’. Deze resultaten zijn niet herwogen. Tekst 100% Gesloten raadpleging | Open raadpleging De raadpleging heeft een groep inwoners bereikt die nog niet | Figuur 4.3. Vragen over het meewegen van advies van inwoners in beleid en of deelnemers al vaker hun eerder hun mening heeft gegeven | mening hebben gegeven In deze raadpleging vragen we advies aan een grote groep | Heb je al eens je mening gegeven aan de gemeente over dit • Figuur 4.3 laat zien hoe deelnemers vinden dat hun advies | inwoners. De gemeente vraagt ook advies aan onafhankelijke | onderwerp?** meegewogen moet worden in de verdere beleidsvorming. | experts. Welk advies vind je het belangrijkste?* En of zij al eens eerder hun mening hebben gegeven aan de gemeente over dit onderwerp.

| Alleen het advies van • Als het gaat over het advies van inwoners aan de | inwoners is belangrijk, het | 4% gemeente, geeft een meerderheid van de deelnemers | advies van experts is niet | Nee | 79% belangrijk (51%) aan dat zij het advies van inwoners en het advies van experts even belangrijk vinden. Een groep van 29% | Het advies van inwoners is van de deelnemers stelt dat het advies van inwoners | belangrijker dan het advies | 29% minder belangrijk is, terwijl 14% van de deelnemers | van experts | Ja, via een enquête | 11% aangeeft dat het advies van inwoners belangrijker is dan het advies van experts. Deze cijfers zijn vergelijkbaar met | Het advies van inwoners is andere PWE-raadplegingen over de toekomst van energie. | even belangrijk als het | 51% advies van experts • Verder geeft een meerderheid van de deelnemers (79%) | Ja, via een fysieke of online | 10% aan dat zij nog niet eerder hun mening hebben gegeven | Het advies van inwoners is | bijeenkomst over dit onderwerp aan de gemeente. De raadpleging | minder belangrijk dan het | 14% heeft daarmee een nieuwe groep inwoners bereikt. 11% | advies van experts heeft wel eerder meegedacht via een enquête en 10% via | Het advies van inwoners is een fysieke of online bijeenkomst. 3% van de deelnemers | helemaal niet belangrijk, | Ja, ik ben actief betrokken | 3% is actief betrokken bij een belangenclub.

| alleen het advies van | 1% | bij een belangenclub experts is belangrijk 0% | 20% | 40% | 60% | 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% 83 | * Percentages tellen niet altijd op tot 100%, resterend betreft ‘Zeg ik liever niet / Weet ik niet’. Deze resultaten zijn niet herwogen. ** Deelnemers konden meerdere antwoorden kiezen. Bijlage 5. Over de deelnemers Inhoudsopgave Inhoudsopgave Tekst 100% 85 In totaal deden 1.269 inwoners van de gemeente Bergeijk mee aan een van twee versies van de raadpleging Gesloten raadpleging Totaal: 900 deelnemers • Het doel van een gesloten raadpleging is om een gebalanceerde steekproef te trekken door proactief een willekeurig geselecteerde groep inwoners te benaderen. Op basis van deze steekproef kunnen onder voorwaarden representatieve uitspraken worden gedaan. • Het verschil met een open raadpleging is dat alleen inwoners met een uitnodiging mee kunnen doen. Als inwoners zelf het initiatief nemen om deel te nemen aan een raadpleging kan selectiebias optreden: een oververtegenwoordiging van inwoners met een uitgesproken mening over het onderwerp en/of een ondervertegenwoordiging van deelnemers met een minder uitgesproken mening of die aan zelfselectie doen. • Alle huishoudens in de gemeente (ongeveer 8.000) hebben een uitnodiging ontvangen per brief met een unieke code.

De code kon één keer gebruikt worden door de eerstvolgende jarige in het huishouden die 16 jaar of ouder is. Open raadpleging Totaal: 369 deelnemers Aanleiding en doel Wijze van benaderen • Door het proactief benaderen van een beperkte groep is een gesloten raadpleging per definitie exclusief. Daarom is er tegelijkertijd een identieke raadpleging uitgezet waar inwoners op eigen initiatief aan mee konden doen. • Het doel van de open raadpleging is om alle inwoners die dat willen de gelegenheid te geven om mee te doen. Daarnaast is een belangrijke positieve bijdrage van de open raadpleging dat deelnemers vaak veel uitgebreidere onderbouwingen bij hun keuzes geven. Dit geeft meer inzicht in de waarden die achter voorkeuren liggen. • Alle inwoners van 16 jaar of ouder konden deelnemen aan de open raadpleging. Deze versie is via diverse kanalen onder de aandacht gebracht.

Tekst 100% Gesloten raadpleging | Open raadpleging De uitkomsten van de gesloten raadpleging zijn door herweging representatief op de kenmerken gender, | Figuur 5.1. Samenstelling van de respondenten leeftijd, opleiding en woongebied • Figuur 5.1 laat de verdeling van de deelnemers in de raadpleging zien op basis van een | Gesloten raadpleging | Open aantal sociaal-demografische kenmerken: gender, leeftijd, opleiding en woongebied. | Aandeel | (brief)** | raadpleging** Gender | Bergeijk* | (n=900) | (n=369) • Deelnemers gesloten raadpleging. Er hebben verschillende inwoners meegedaan, al zijn | Vrouw | 48,9% | 27,2% | 33,3% sommige groepen (licht) ondervertegenwoordigd en andere oververtegenwoordigd. Aan | Man | 51,1% | 70,3% | 63,1% de gesloten versie hebben relatief veel mannen en weinig vrouwen meegedaan. Ook hebben relatief weinig jongeren (jonger dan 35 jaar) en veel ouderen (ouder dan 65 jaar) | Leeftijd meegedaan. Verder hebben er relatief weinig praktisch | - en toegepast opgeleide mensen | 16 tot en met 34 jaar | 25,1% | 10,3% | 10,3% en veel theoretisch opgeleide mensen meegedaan. De verdeling naar woongebied ligt | 35 tot en met 64 jaar | 45,6% | 52,4% | 56,4% redelijk dicht bij de populatie van Bergeijk.

Er zijn ten opzichte van de populatie iets | 65 jaar en ouder | 29,3% | 36,4% | 32,2% meer deelnemers uit Riethoven en De Weebosch en iets minder deelnemers uit Bergeijk ‘t Hof. | Opleiding • Deelnemers open raadpleging. Bij de open versie zien we dezelfde groepen die onder | - of | Praktisch | 27,8% | 9,4% | 10,6% oververtegenwoordigd zijn als bij de gesloten versie. | Toegepast | 46,2% | 30,6% | 31,4% • Representatieve resultaten. De resultaten van de gesloten versie zijn herwogen, zodat de | Theoretisch | 26,0% | 55,1% | 51,2% uitkomsten representatief zijn voor heel Bergeijk op de kenmerken gender, leeftijd, | Woongebied opleiding en woongebied. Zie Bijlage 6 voor een verdere toelichting op herwegen. Bergeijk ’t Hof | 44,8% | 38,1% | 27,1% • Aantallen kunnen verschillen. Door de routing in de raadpleging hebben niet alle | Bergeijk ’t Loo | 7,6% | 8,0% | 6,5% deelnemers alle vragen beantwoord. Ook waren niet alle vragen verplicht. Daardoor | Buitengebied | 12,4% | 3,7% | 6,8% kunnen de deelnemersaantallen per vraag verschillen. | Luyksgestel | 13,1% | 18,8% | 35,8% • Inhoudelijk identiek. De gesloten en de open raadpleging waren inhoudelijk identiek aan | Riethoven | 9,5% | 17,0% | 8,4% elkaar. | De Weebosch | 2,4% | 3,7% | 6,8% Westerhoven | 10,2% | 10,8% | 8,7% * Bron: CBS. Leeftijd als aandeel van de inwoners van 16 jaar en ouder.

86 | ** Totaal percentages kunnen afwijken van 100% door deelnemers die kozen voor ‘Weet ik niet / zeg ik liever niet’. Deze resultaten zijn niet herwogen. Bijlage 6. Over de aanleiding, methodologie & rapportage Inhoudsopgave Inhoudsopgave Tekst 100% 88 Over de aanleiding voor deze raadpleging • Aanleiding en doel. De gemeente Bergeijk staat voor uitdagingen op het gebied van energie in de toekomst. Zo raakt het stroomnet voller. Tegelijk groeit de vraag naar elektriciteit. En Bergeijk werkt aan opgaven zoals het minder gebruiken van energie en het duurzaam verwarmen van woningen. Voorheen had de gemeente als doel om in 2030 energieneutraal te zijn. Uit onderzoek is gebleken dat dat niet haalbaar is. Daarom denkt de gemeente na over een nieuwe doelstelling voor energie in de toekomst. Dit bepaalt de gemeente in de Energiestrategie. Bij het maken van keuzes voor deze Energiestrategie wil de gemeente graag zo goed mogelijk rekening houden met de voorkeuren, waarden en zorgen van inwoners. • Participatie. Om een Energiestrategie te maken die aansluit bij wat inwoners van Bergeijk belangrijk vinden, organiseert de gemeente participatie. Eén van de onderdelen van het participatietraject is een inwonersraadpleging. Populytics is gevraagd deze inwonersraadpleging uit te voeren. Wij voerden de raadpleging uit volgens de methode Participatieve Waarde Evaluatie (PWE), zie figuur 6.1.

Naast de raadpleging organiseerde de gemeente ook gesprekken op straat en interviews met bepaalde doelgroepen. • Looptijd. De raadpleging stond online van 23 juli 2026 tot en met 23 augustus 2026. Figuur 6.1. Over de methode PWE • Wetenschappelijk gevalideerd: De Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) is een participatiemethode die Populytics vaak inzet om mensen te betrekken bij beslissingen die hen gaan raken. De methode is ontwikkeld en gevalideerd door wetenschappers, onder andere van de TU Delft. • Wetenschappelijk gevalideerd: De Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) is een participatiemethode die Populytics vaak inzet om mensen te betrekken bij beslissingen die hen gaan raken. De methode is ontwikkeld en gevalideerd door wetenschappers, onder andere van de TU Delft. • Op de stoel van: De essentie van een PWE-raadpleging is om deelnemers in een online omgeving 15 minuten op de stoel van een beleidsmaker of politicus te zetten. Deelnemers krijgen een zogeheten keuzetaak te zien. Deze keuzetaak modelleert de situatie van beleidsmakers die bezig zijn met het vormen en uitvoeren van beleid. Deelnemers zien realistische beleidsopties die de beleidsmakers overwegen en ze zien dat er beperkingen zijn. Zij ervaren zodoende dezelfde keuze. Wat adviseren ze vervolgens als zij in de schoenen van een beleidsmaker staan? Deelnemers kunnen hun advies motiveren.

• Op de stoel van: De essentie van een PWE-raadpleging is om deelnemers in een online omgeving 15 minuten op de stoel van een beleidsmaker of politicus te zetten. Deelnemers krijgen een zogeheten keuzetaak te zien. Deze keuzetaak modelleert de situatie van beleidsmakers die bezig zijn met het vormen en uitvoeren van beleid. Deelnemers zien realistische beleidsopties die de beleidsmakers overwegen en ze zien dat er beperkingen zijn. Zij ervaren zodoende dezelfde keuze. Wat adviseren ze vervolgens als zij in de schoenen van een beleidsmaker staan? Deelnemers kunnen hun advies motiveren. • Begrip voor complexiteit: Door mee te doen aan een PWE-raadpleging begrijpen deelnemers beter de complexiteit van de beleidskeuze. En de resultaten stellen beleidsmakers in staat om hun keuzes beter aan te laten sluiten op voorkeuren, waarden en zorgen van deelnemers. • Begrip voor complexiteit: Door mee te doen aan een PWE-raadpleging begrijpen deelnemers beter de complexiteit van de beleidskeuze. En de resultaten stellen beleidsmakers in staat om hun keuzes beter aan te laten sluiten op voorkeuren, waarden en zorgen van deelnemers.

Tekst 100% 89 Over hoe de raadpleging tot stand is gekomen • Op de stoel van … De essentie van een PWE-raadpleging is om deelnemers in een online omgeving 15 minuten op de stoel van een beleidsmaker of politicus te zetten. Om dit te kunnen doen hebben Populytics en de gemeente, samen met stakeholders in de gemeente, gewerkt aan de opzet van de raadpleging. • De eerste stap was het in kaart brengen van de keuzesituatie (of het beleidsdilemma) van de beleidsmaker of politicus. In dit geval ging dat over de vraag rondom de Energiestrategie en de energiedoelstelling van Bergeijk. Het bepalen en uitwerken van de vraag deden we onder andere op basis van bronnenonderzoek en in zogeheten ontwerpsessies. • Ontwerpsessies. Samen met de gemeente en later ook inwoners van bijvoorbeeld dorpsraden en energie-initiatieven, hebben we in sessies gewerkt aan de vragen. De uitkomsten van deze sessies vertaalden we naar een zogeheten PWE-keuzetaak (zie figuur 6.2). De keuzetaak in deze raadpleging modelleert de dingen die de gemeente tegen elkaar moet afwegen als het gaat over energie in de toekomst. • Iteratief ontwerp. Op basis van de ontwerpsessies heeft Populytics in samenwerking met medewerkers van de gemeente de opties uitgewerkt in vragen en teksten.

Na verwerking van de feedback uit de ontwerpsessies is er een tekstredactie gedaan zodat alle teksten in het onderzoek op B1-niveau begrijpelijk zijn. Zodra alle vragen gereed waren, zijn deze in de online tool van Populytics verwerkt en zijn de uitnodigingen voor deelname door de gemeente aan inwoners verstuurd. Figuur 6.2. Wat is een PWE-keuzetaak? • Definitie: Een keuzetaak volgens de PWE-methode is een experimentele opzet om voorkeuren van deelnemers te achterhalen, vaak over maatschappelijke vraagstukken. Een keuzetaak kenmerkt zich door vier elementen die gezamenlijk een beleidsdilemma modelleren. • Definitie: Een keuzetaak volgens de PWE-methode is een experimentele opzet om voorkeuren van deelnemers te achterhalen, vaak over maatschappelijke vraagstukken. Een keuzetaak kenmerkt zich door vier elementen die gezamenlijk een beleidsdilemma modelleren. • Een onderzoeksvraag over de voorkeuren van de deelnemer rond een bepaald thema. Deze vraag sluit zo goed mogelijk aan bij de vraag van een bestuurder of beleidsmaker. • Een onderzoeksvraag over de voorkeuren van de deelnemer rond een bepaald thema. Deze vraag sluit zo goed mogelijk aan bij de vraag van een bestuurder of beleidsmaker. • Een aantal opties die de deelnemer gelijktijdig en in samenhang afweegt. Dit kunnen bijvoorbeeld beleidsdoelen, principes, criteria of maatregelen zijn.

• Een aantal opties die de deelnemer gelijktijdig en in samenhang afweegt. Dit kunnen bijvoorbeeld beleidsdoelen, principes, criteria of maatregelen zijn. • Uitgebreide informatie over de opties, zoals een beschrijving van de huidige situatie, het handelingsperspectief van de overheid, en mogelijke consequenties van kiezen voor de optie. • Uitgebreide informatie over de opties, zoals een beschrijving van de huidige situatie, het handelingsperspectief van de overheid, en mogelijke consequenties van kiezen voor de optie. • Een beperking zodat de deelnemer niet alle opties kan minimaliseren of maximaliseren. Een deelnemer ervaart ‘keuzepijn’. • Een beperking zodat de deelnemer niet alle opties kan minimaliseren of maximaliseren. Een deelnemer ervaart ‘keuzepijn’. Tekst 100% 90 Over de data-analyse en rapportage • Na deelname van inwoners aan de raadpleging hebben wij data-analyse uitgevoerd en dit rapport opgesteld. • Opschonen. We hanteren diverse verificatiemethoden om incomplete en dubbele deelnames te verwijderen. • Representativiteit. De samenstelling van deelnemers aan de raadpleging komt deels, maar niet geheel, overeen met de bevolkingssamenstelling van de gemeente. Dat kunnen we afleiden met de standaardmethode voor het bepalen van statistische representativiteit: een Chi2-toets.

Hiermee hebben we de verdeling van de deelnemers op de kenmerken gender, leeftijd, opleidingstype en woonsituatie (koop/huur) vergeleken met de verdeling van de gemeente. • Herwegen. Door te herwegen zijn de resultaten van het onderzoek representatief voor de bevolking in de gemeente. Het herwegen en de methode die we hiervoor hebben gevolgd staan hiernaast uitgelegd. • Kwantitatieve analyse. De basis voor deze rapportage is de kwantitatieve analyse van de antwoorden die deelnemers hebben gegeven op de keuzetaak en de aanvullende stellingen. • Argumentenanalyse. De kwantitatieve resultaten hebben we vervolgens van duiding voorzien op basis van een kwalitatieve analyse van de motivaties van deelnemers. In de rapportage laten we ook citaten zien van deelnemers aan de raadpleging. Deze zijn geselecteerd zodat ze illustratief zijn voor de hoofdargumenten. • Rapportage. Deze rapportage is opgesteld door Populytics. Er heeft een feedbackronde plaatsgevonden, waarbij de gemeente input heeft kunnen geven op feitelijke onjuistheden en onduidelijkheden. Populytics blijft onafhankelijk in de rapportage en verantwoordelijk voor alle uitkomsten en uitspraken. Figuur 6.3. Methode multiplicatieve weging, ‘raking’. • We herwegen de resultaten omdat het aantal deelnemers met bepaalde kenmerken afwijkt van de populatie.

Herwegen betekent dat we in de analyse meer gewicht hebben toegekend aan de antwoorden van deelnemers die ondervertegenwoordigd zijn in de steekproef en minder gewicht hebben toegekend aan de deelnemers die oververtegenwoordigd zijn. Daarbij zijn geen gegevens of antwoorden weggegooid. Herwegen kan alleen als er voldoende deelnemers zijn met bepaalde kenmerken. Dit is het geval in deze raadpleging. • We hebben voor het herwegen de methodiek multiplicatief wegen* gebruikt (ook wel ‘raking’). Om te herwegen nemen we de volgende stappen: 1. We delen de deelnemers op in drie groepen voor opleidingsniveau (praktisch, toegepast, theoretisch), drie groepen voor leeftijd (16 tot 35 jaar, 35 tot 65 jaar en 65 jaar en ouder), zeven groepen voor woongebied (Bergeijk ‘t Hof, Bergeijk ‘t Loo, Buitengebied, Luyksgestel, Riethoven, Weebosch en Westerhoven) en twee groepen voor gender (vrouw en man). Er zijn dus 3 x 3 x 7 x 2 = 126 subgroepen; 2. We hebben de verdeling van de deelnemers over de groepen opleidingsniveau, leeftijd, gender en woongebied vergeleken met de verdeling in de populatie van de gemeente; 3. We hebben een wegingsfactor gekoppeld aan elke subgroep. Het resultaat is een wegingsfactor die er voor zorgt dat de antwoorden van een specifieke subgroep zwaarder tellen als er relatief weinig deelnemers in de groep zitten.

En dat de antwoorden minder zwaar meetellen als er relatief veel deelnemers in deze subgroep zitten. * Zie ook deze publicatie van CBS: Wegen als correctie voor non-respons Laatste pagina

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebergeijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c4942c3f-f6c0-427c-b6c2-4aa86522dc84?agendaItemId=a0a19712-5378-4f98-8dfb-0f91ce1c8d3a