Bijlage 1: Jaarstukken 2021

In de tweede managementrapportage is die prognose, vanwege de feitelijke ontwikkeling gedurende de eerste maanden van 2021 en de voortdurende coronacrisis, bijgesteld naar 4,3%. De omvang van het totale BUIG-klantenbestand is in 2021 (573) echter met 49 afgenomen ten opzichte van 2020 (622); dit is een afname met bijna 8%. De cijfers over de landelijke ontwikkeling van het volume in 2021 zijn nog niet beschikbaar, maar de inschatting is dat de landelijke afname zeker niet hoger zal zijn dan in onze regio. Specifiek voor de gemeente Bergeijk is er sprake van een afname van -15% in het aantal BUIG-uitkeringen. • Pilot Schuldenvrije Start (Kadernota Armoedebestrijding 2021-2024) In oktober 2020 is de Kadernota armoede- en minimabeleid voor de Kempen 2021-2024 door uw raad vastgesteld. Een onderdeel van deze kadernota is de Bergeijkse Pilot Schuldenvrije Start welke de uitwerking vormt van het amendement Pilot Burgerschuldhulp bij de begroting 2020-2023. De Pilot is in 2021 gestart en hiermee is ook de werving van jongeren in gang gezet. Ondanks een aantal potentiële aanmeldingen via hulpverleners, heeft dit nog niet geleid tot definitieve aanmeldingen en tot het verstrekken van een renteloze lening. 63

• Preventie, sluitende aanpak verwarde personen De Wet Verplichte GGZ (WVGGZ) regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg in de geestelijke gezondheidszorg. Gemeenten hebben tevens de opdracht gekregen om een meldfunctie in te richten voor mensen in zorgwerkende situaties met een niet-acute zorgvraag (meldpunt Zorgwekkend Gedrag). Beide meldpunten zijn in 2021 belegd bij de afdeling Maatschappelijke Dienstverlening van de Samenwerking Kempengemeenten. • Lokale inzet met ‘wijk-GGD-er’ Vanuit het actieprogramma Grip op onbegrip van ZonMw (ZonMw is een financieringsorganisatie van innovatie en onderzoek in de gezondheidszorg / https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/geestelijkegezondheid/grip-op-onbegrip/ ) is in 2021 een aanvraag voor subsidie ingediend en verkregen voor het verkrijgen van een Wijk-GGD-er. • Aanbesteding begeleiding In 2020 is gestart met de voorbereiding van de aanbesteding van Begeleiding 18+ en in 2021 is deze verder uitgevoerd en opgesteld. De aanbesteding zal in 2022 afgerond worden. Tevens zijn we gestart met de aanbesteding Sociaal Medische Advisering. Ook deze aanbesteding is in de afrondende fase. • Dorpsondersteuners In de gemeente Bergeijk zijn zes dorpsondersteuners actief. Deze werden gefinancierd middels een cofinanciering van zorgverzekeraar en gemeente, maar deze cofinanciering viel dit jaar weg.

Om de inzet van dorpsondersteuning structureel te continueren in alle kernen van de gemeente Bergeijk heeft uw gemeenteraad op 30 september 2021 besloten aanvullende middelen beschikbaar te stellen en daardoor alle zes de dorpsondersteuners te financieren. Daarvoor heeft in 2021 een positieve evaluatie dorpsondersteuning plaatsgevonden, die door uw raad is omarmd. • De Toeslagenaffaire Veel mensen zijn financieel in de problemen geraakt doordat de belastingdienst onterecht toeslagen heeft teruggevorderd, we kennen dit in Nederland als de Toeslagenaffaire. In 2021 hebben de Sociaal Raadslieden van de afdeling Maatschappelijke Dienstverlening zelfmelders en gedupeerden actief benaderd en ondersteund waar nodig. Verder zijn in 2021 voor gedupeerden gemeentelijke vorderingen van voor 1-12021 kwijtgescholden waarmee geanticipeerd is op de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen. Ontwikkelingen • Preventie, sluitende aanpak verwarde personen Vanaf 2022 zijn de meldpunten WVGGZ en meldpunt Zorgwekkend Gedrag voor alle Kempengemeenten belegd bij de GGD Brabant-Zuidoost. • Beschermd Wonen Vanaf 2022 zijn alle gemeenten verantwoordelijk voor Beschermd Wonen. Eind 2020 is door het Rijk besloten de financiering hiervoor een jaar later (2023) over te laten gaan naar de regiogemeenten.

Om hier als gemeenten klaar voor te zijn is een regiovisie opgesteld, besluitvorming hierover vindt in 2022 plaats. Ook zijn de voorbereidingen voor de aanbesteding gestart. Vanaf 2023 worden de gemeenten stap voor stap steeds meer financieel verantwoordelijk voor Beschermd Wonen. De financiële verantwoordelijkheid wordt voor ons in 10 jaar opgebouwd en navenant afgebouwd bij de centrumgemeente. Afgelopen jaar heeft vooral in het teken gestaan van de inkoop en hoe we financieel en bestuurlijk met elkaar verdergaan. De financieel en bestuurlijk inrichting voor de komende drie jaar staat op hoofdlijnen vast. In werkgroepen wordt de verdere inhoudelijke invulling van de visie op Beschermd Wonen verder uitgewerkt.

64

Verbonden partijen • •

Gemeenschappelijke Regeling KempenPlus Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten (Maatschappelijke dienstverlening).

Wat heeft het gekost? Taakveld 6. Sociaal Domein Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Rekening 2019

Rekening 2020

16.471 4.071 -12.400 960 491 -12.869

19.187 4.157 -15.030 505 827 -14.708

Begroting Begroting Werkelijk 2021 2021 2021 Primitief na wijziging 16.873 18.389 18.627 2.307 2.920 2.900 -14.566 -15.469 -15.727 0 528 503 119 697 30 -14.447 -15.300 -16.200

Grafiek Lasten Werkelijk Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams

Begroot na wijziging 2.666 2.635

52 57 4.494 4.503

Inkomensregelingen 2.491 2.491

Begeleide participatie Arbeidsparticipatie

16 31 375 376

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

4.113 4.019

Maatwerkdienstverlening 18+

3.960 3.835

Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-

65 95 394 345

65

Grafiek Baten Werkelijk Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams

29 57 0 0 2.693 2.738

Inkomensregelingen Begeleide participatie

0 0

Arbeidsparticipatie

0 0

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

0 0 131 125

Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18-

0 0

Geëscaleerde zorg 18+

0 0

Geëscaleerde zorg 18-

Begroot na wijziging

46 0

De voorlopige afrekening van de programmakosten van het sociaal Kempenplus en MD zijn reeds verwerkt in de voor u liggende jaarrekening 2021. De definitieve afrekening van het sociale domein is dermate beperkt dat deze mutatie zal worden verwerkt in de P&C cyclus van 2022. Verklaring belangrijkste verschillen Als gevolg van de bedrijfsvoering kosten die zijn verwerkt waaronder in taakveld overhead en sociaal domein, ontstaan op enkele subcategorie onderdelen verschillen die per saldo nihil zijn dan wel toegelicht in taakveld overhead. Samenkracht en burgerparticipatie (lasten € 31.000 N, baten € 28.000 N) De kosten voor de coronacompensatie 1e en 2e tranch zijn voor een deel administratief begroot in dit taakveld en een deel in taakveld sport, cultuur en recreatie. De daadwerkelijke lasten zijn voornamelijk verwerkt in dit taakveld, waardoor in dit taakveld een onderschrijding ontstaat en een overschrijding in taakveld sport, cultuur en recreatie. In 2021 is de subsidierelatie met Lumens per juli beëindigd en is een nieuwe subsidieovereenkomst voor de jeugdcoach gesloten met Welcordaad. De nieuwe overeenkomst is ingegaan per 15 september 2021. De nieuwe jeugdcoach is toen ook gestart. Omdat de jeugdcoach niet eerder kon starten is in de periode juli – september geen jeugdwerk afgenomen. Hierdoor heeft een onderschrijding van € 24.000 op het budget plaatsgevonden.

‘Vanwege corona zijn de gemeenschapshuizen in 2021 genoodzaakt geweest hun deuren te sluiten. Vanwege deze sluiting heeft het verenigingsleven geen gebruik kunnen maken van de ruimtes van de gemeenschapshuizen die zij normaal gesproken gebruiken om te repeteren. De gemeente vergoedt de huur van diverse verenigingen in de gemeenschapshuizen aan de besturen van de gemeenschapshuizen. Aangezien deze ruimten niet verhuurd zijn is een onderschrijding op dit budget ontstaan’. ‘Vanwege corona zijn veel minder vernieuwende initiatieven op het gebied van sport, cultuur, jeugd, zorg en welzijn ingediend. Hierdoor zijn minder projectsubsidies toegekend waardoor een onderschrijding op dit budget is ontstaan. Als gevolg hiervan ontstaat een onderschrijding van € 33.000 op dit budget.

66

Wijkteams (lasten € 5.000 V, baten € 0 V) Geen significante afwijkingen. Inkomstenregelingen (lasten € 9.000 V, baten € 45.000 N) De Tozo-regeling is per 1 oktober 2021 gestopt, Vanaf 1 oktober 2021 geldt de vereenvoudigde versie van de bestaande BBZ uitkering weer. Voor uitvoering van de TOZO uitkeringen ontvangen wij als gemeente een vergoeding per toegekende aanvraag levensonderhoud en kapitaalverstrekkingen. Mede als gevolg van het stopzetten van de TOZO-regeling hebben wij circa € 33.000 lagere lasten en circa € 38.000 lagere baten ten opzichte van de begroting. De omvang van het cliëntenbestand nam in 2021 af in de Kempen, dit betekent dat er minder mensen gebruik hebben gemaakt van de Participatiewet. Voor de ontwikkeling van het bijstandsvolume is een aantal factoren relevant; zoals bijvoorbeeld de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Het BUIG-budget begroot voor 2021 is € 2.137.000, de lasten zijn € 2.131.000 . Dit betekent een overschot van € 6.000 ten opzichte van de begroting van Bergeijk voor 2021. Inzake de voorzieningen sociaal domein heeft een extra storting plaatsgevonden van € 30.000. Begeleide participatie (lasten € 0 V, baten € 0 V) Geen significante afwijkingen.

Arbeidsparticipatie (lasten € 15.000 V, baten € 0 V) De lasten van het Participatiebudget zijn in 2021 lager dan begroot omdat de re-integratie en participatie van cliënten nog steeds gehinderd was door de coronamaatregelen. Het voorgaande heeft geresulteerd in circa € 15.000 aan lagere lasten. Maatwerkvoorziening (Wmo) (lasten € 1.000 V, baten € 0 V) Geen significante afwijkingen. Maatwerkdienstverlening 18+ (lasten € 94.000 N, baten € 6.000 V) In 2021 is wederom sprake van een toename van het aantal cliënten voor de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden. Deels veroorzaakt door de aanzuigende werking van het abonnementstarief maar ook maatschappelijke trends zoals (dubbele) vergrijzing, langer thuis blijven wonen van ouderen en de ambulantisering in de GGZ. Als gevolg hiervan vallen de lasten circa € 115.000 hoger ten opzichte van de begroting. De lasten voor dagbesteding zijn circa € 16.000 lager uitgevallen dan begroot. Op WMO begeleiding heeft een onderschrijding van circa € 12.000 in 2021 plaatsgevonden. Maatwerkdienstverlening 18- (lasten € 125.000 N, baten € 0 V) - Landelijke jeugdzorg Ten opzichte van de begroting vallen de lasten voor landelijke zorg circa € 240.000 hoger uit. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een paar cliënten die gebruik maken van landelijke zorg. Daar de kosten per client aanzienlijk zijn resulteert dit direct in hoge lasten.

Daartegenover staan lagere lasten als gevolg van administratief - Jeugdzorg (PGB) Daarnaast kennen de pgb’s een hoge verzilveringsgraad. Het aantal cliënten met jeugdhulp met verblijf is gedurende het jaar 2021 gedaald. Dit veroorzaakt een overschrijding van circa € 47.000. - Jeugdzorg (ZIN) Het aantal cliënten met jeugdhulp bij de grote jeugdinstellingen (de “variant B” partijen) is in 2021 gedaald. Daarnaast zijn de kosten voor Jeugdzorg+ (gesloten jeugdzorg) voor 2021 lager uit gevallen dan begroot. Hierdoor ontstaat een onderschrijding van circa € 42.000. 67

Geëscaleerde zorg 18+ (lasten € 31.000 N, baten € 0 V) Een toename van het aantal cliënten, het inzetten van zwaardere zorg of langere duur van indicaties en de regulier geïndexeerde tarieven per 1 januari 2022 met 3,1% verklaren de toename van circa € 30.000 ten opzichte van de begroting. Geëscaleerde zorg 18- (lasten € 49.000 N, baten € 46.000 V) Het aantal cliënten in de jeugdbescherming is toegenomen. Dit leidt tot een overschrijding van de begroting in 2021 van circa € 49.000. De toename is vooral in het eerste half jaar zichtbaar, in het tweede half jaar is die toename gestabiliseerd. In 2021 hebben we voor circa € 46.000 aan DUVO-middelen Veilig Thuis ontvangen die niet waren begroot.

68

69

Portefeuillehouders Wethouder M. van Dalen Wethouder M. Kuijken

Taakveld 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Wethouder S. Luijten

Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen?

Beleid

Wat hebben we gedaan en wat heeft het opgeleverd?

Verbonden parten

Beleidsindicatoren

Wat heeft het gekost

70

3.8 Taakveld 7 “Volksgezondheid en milieu” Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen? •

•

De gemeente Bergeijk zet zich in voor de gezondheid van haar inwoners waarbij preventie, gezondheidsbescherming, het verminderen van gezondheidsverschillen en een interactieve en integrale aanpak centraal staan. Verbetering van het milieu en een schone, veilige en gezonde leefomgeving

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • •

Milieuvisie Bergeijk 2020-2029 (2019) Programmaplan BEergeijkENERGY (2018) Kempische klimaatvisie (2009) Kadernota Grondstoffen (2019) Verbreed GRP Bergeijk 2020-2024 Strategienota: van afval naar grondstof (2013) Uitvoeringsprogramma Van afval naar grondstof (2015) Lokaal Gezondheidsbeleid 2021-2025 (2021) Bodemkwaliteitskaart 2022-20XX Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda gemeente Bergeijk (2021)

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd. De gemeente Bergeijk zet zich in voor de gezondheid van haar inwoners waarbij preventie, gezondheidsbescherming, het verminderen van gezondheidsverschillen en een interactieve en integrale aanpak centraal staan. • Integrale Jeugdgezondheidszorg Het traject om te komen tot een integrale jeugdgezondheidszorg voor kinderen van 0-18 jaar is in 2020 volbracht. De GGD Brabant Zuidoost is vanaf 1 januari 2021 verantwoordelijk voor deze taak. De subsidierelatie met Zuidzorg voor het onderdeel JGZ 0-4 jarigen is hiermee beëindigd en de consultatiebureaus zijn ondergebracht bij de GGD BZO. • Gezondheidsbeleid In januari 2021 is de nieuwe kadernota Lokaal Gezondheidsbeleid 2021-2025 vastgesteld. In deze nota staan projecten vermeld die in het afgelopen jaar of al eerder zijn gestart: • Regionaal Preventieplan/Kempisch Preventieakkoord • #Kempenbranie • Kansrijke start • Een tegen eenzaamheid • Gezond ouder worden • Denormalisering drugsgebruik • Duurzame 6 minutenzone (AED’s) • Kempisch Preventieakkoord In mei 2021 hebben de Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden het Kempisch Preventieakkoord ondertekend. Het doel hiervan is om als samenwerkende gemeenten de regierol te pakken en samen met lokale partijen een beweging op gang brengen om de gezondheid van de Kempische inwoners te vergroten.

In de Kempen wordt er al veel gedaan op het gebied van gezondheid en preventie door middel van diverse al lopende projecten. Het Kempisch Preventieakkoord is de kapstok die deze projecten aan elkaar verbindt en versterkt met behulp van de beoogde financiële middelen. • # Kempenbranie Eind 2021 is de Pilot IJslands preventiemodel zowel landelijk als lokaal geëvalueerd. Uit de evaluatie is gebleken dat de lange termijnaanpak en de intensieve samenwerking tussen partners helpend is om het welbevinden van jongeren te verbeteren. Alle deelnemende gemeenten aan de pilot gaan door met de 71

verdere implementatie van het IJslandse preventiemodel. Belangrijke partners zijn o.a. de Kempische scholen, de jeugdcoaches en onze culturele- en sportverenigingen. Om de borging en de verdere implementatie van de IJslandse aanpak te bewerkstelligen blijft het Trimbos Instituut de Kempengemeenten ondersteunen. Deze ondersteuning is vastgelegd in een overeenkomst waarvoor al structureel middelen zijn opgenomen. • Kansrijke start Kansrijke Start is het actieprogramma van het ministerie van VWS om voor alle kinderen een goede start te realiseren. De eerste 1000 dagen van een kind zijn daarin cruciaal. Het actieprogramma richt zich op de samenwerking en verbinding tussen het sociaal en medisch domein. In 2021 hebben diverse interviews/bijeenkomsten plaatsgevonden met coalitiepartners binnen de Kempen om richting te bepalen • Een tegen eenzaamheid De gemeenten Bergeijk, Eersel en Reusel-De Mierden hebben zich in 2020 aangemeld bij het programma Een tegen eenzaamheid van het ministerie van VWS. Vervolgens is er een netwerk van partijen in de Kempen opgestart die zich in willen zetten voor het thema Eenzaamheid.

Binnen dit netwerk zijn diverse werkgroepen gevormd die samen concrete acties uitwerken gericht op de volgende thema’s: Signaleren van eenzaamheid, het laagdrempelig organiseren van activiteiten/ondersteuning en aanbod ontwikkelen en versterken (ideeën voor nieuw aanbod inclusief preventie) • Gezond ouder worden Bergeijk doet mee aan het onderzoek “Gezond ouder worden van ouderen met een lage sociaaleconomische positie” van de Open Universiteit in Heerlen. Doelstelling van dit onderzoek is: om deze groep 65+ers met een integrale en wijkgerichte aanpak meer te laten bewegen, sociale betrokkenheid te vergroten, digitale vaardigheden te vergroten en daarmee de gezondheid te verbeteren en eenzaamheid tegen te gaan. Eind 2021 is het buurtonderzoek in Bergeijk ’t Hof afgerond en op dit moment wordt de verzamelde informatie geanalyseerd en verwerkt. Vanwege de corona-pandemie heeft het project vertraging opgelopen. • Denormalisering drugsgebruik In de politieregio Oost-Brabant is op 1 september 2020 met een project gestart om normalisering van drugsgebruik tegen te gaan. Ook de gemeente Bergeijk is aangesloten bij dit project. Eind 2021 is door het regioproject een drugsmonitor uitgezet. Het doel hiervan is om een goed beeld te krijgen van het ‘hoeveel, wat, waarom, wanneer en de norm’ over drugsgebruik bij jongeren in de regio.

De resultaten van het onderzoek bieden waardevolle informatie voor (lokale) preventieactiviteiten. • Duurzame 6 minutenzone (AED’s) In alle dorpskernen is hard gewerkt aan de realisatie van een dekkend AED-netwerk. Een dekkend netwerk betekent dat er 24/7 een beschikbare, bij HartslagNu aangemelde, AED aanwezig is. De vuistregel hierbij is dat een AED een gebied van 500 meter rondom bedient. In de kernen Bergeijk ’t Hof en Luyksgestel is nog één AED gewenst voor dit dekkende netwerk. Er bevinden zich in de kernen ook AED’s die niet zijn aangemeld bij HartslagNu, of enkel beschikbaar zijn tijdens de openingstijden van het gebouw waar de AED zich bevindt. • Aanrijtijden ambulances In 2021 zijn 84,6% van de spoedritten (A1-ritten) voor de gemeente Bergeijk binnen 15 minuten op bestemming gearriveerd. Ten opzichte van 2020 is dit percentage met 1,5% gedaald. Voor de A2 spoedritten (hierbij is geen sprake van een levensbedreigende situatie maar wel van spoed), was in 2021 96,4% van de ritten binnen 30 minuten op locatie. Ten opzichte van 2020 is dit percentage met 1% gedaald. Het RAV (Regionaal Ambulancevoorziening) van Brabant-Zuidoost probeert om deze prestaties omhoog te brengen zodat ook voor de gemeente Bergeijk de prestaties van de spoedritten verbeterd worden.

Het RAV richt zich dan ook op het werven van ambulanceverpleegkundige zodat de personele capaciteit groeit, tegelijkertijd blijft dit lastig gezien de lastige arbeidsmarkt. Midden 2021 is gestart met midden-complex ambulance vervoer. Dit type vervoer zal, evenals de zorgambulance al deed, het spoedvervoer verder 72

ontlasten, wat vaker moet gaan leiden tot vrije spoedambulances. Het RAV verwacht in 2022 een stuk optimalisatie te kunnen bewerkstelligen door verdere innovatie op de meldkamer. Dit betreft slimme software, waarmee op basis van algoritmes een nog betere inzet voorgesteld kan worden en een nog betere spreiding kan worden bewerkstelligd. Verbetering van het milieu en een schone, veilige en gezonde leefomgeving • Milieuvisie 2020-2029 De Milieuvisie beschrijft in grote lijnen de ambities die de gemeente Bergeijk heeft met betrekking tot de milieuthema’s die invloed hebben op de leefomgeving. Het is een compacte en flexibele visie als handvat voor de toekomst van een gezond, schoon en veilig Bergeijk. De milieuvisie dient als kapstok. De beleidsuitwerking vindt plaats in de het onderliggende beleid, bijvoorbeeld het Programmaplan BErgeijkENERGY, Kadernota Grondstoffen, Bodemkwaliteitskaart of gebiedsvisie geurhinder en veehouderij. Veel resultaten van dit beleid vindt u terug in dit jaarverslag . Hieronder volgt een korte uiteenzetting van de resultaten over de verschillende onderwerpen uit de milieuvisie: Bodem • Grondwatermonitoring Molenakkers Bergeijk Ook in 2021 heeft er weer een monitoring plaatsgevonden voor de grondwaterkwaliteit onder de Molenakkers. De ODZOB heeft de monitoring beoordeeld en aangegeven dat deze akkoord is op basis van de afgesproken situatie.

In 2022 volgt nogmaals een monitoringsronde en daarna wordt overgegaan tot monitoring eens in de vijf jaar. • Bodemkwaliteitskaart In 2021 is gewerkt aan het actualiseren van de bodemkwaliteitskaart en Nota bodembeheer. Deze liggen in de eerste helft van 2022 voor aan de Raad. Lucht • Regionaal Meetnet Luchtkwaliteit Samen met een groot aantal gemeenten uit Zuid-Oost Brabant heeft de gemeente Bergeijk zich aangesloten bij het Regionaal Meetnet Luchtkwaliteit. Met het ‘Regionaal Meetnet’ wordt in onze regio in eerste instantie gestart met het meten van de luchtkwaliteit. Het Regionaal Meetnet heeft als doel om de opgedane kennis uiteindelijk in te zetten voor het opstellen van beleid voor een gezondere samenleving. Voor het Regionaal Meetnet Luchtkwaliteit meten circa 50 kasten ‘real-time’ onder andere stikstofdioxide en fijnstof. De focus ligt hierbij op het stedelijk gebied, het gebied rond de luchthaven en ook het buitengebied van de regio. • Stikstof Stikstof is ook in 2021 een punt van aandacht geweest, met name als het gaat om nieuwe ontwikkelingen.. Vooralsnog blijkt uit de uitgevoerde stikstofberekeningen dat deze geen belemmering vormen. Dat betekent niet dat die situatie zich niet voor kan doen. Mocht dat het geval zijn dan zou dat met interne of externe saldering kunnen worden opgelost. Op landelijk niveau wordt aan oplossingen voor het stikstofprobleem gewerkt.

Daarnaast is de provincie gestart met de Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) Stikstof. Deze ziet op de versterking van de natuur in 14 stikstofgevoelige natuurgebieden, maar ook in de direct aangrenzende zones. Eén van die gebieden is het Natura 2000 gebied Groote Heide - Plateaux, waar onder ander ook de beekdalen van de Keersop en Beekloop deel uit maken. In 2021 heeft de provincie een verkenning uit laten voeren naar deze “GGA Grenscorridor”. Daarbij is de GGA veel breder dan stikstof, maar wordt integraal gekeken naar versterking van natuur en herstel van het watersysteem, transitie in de landbouw, woningbouw en mobiliteit. Dat laatste betekent dat de N69 Zuid onderdeel zal uitmaken van deze GGA. Na deze verkenning wordt in 2022 gestart met de opstelling van een gebiedsvisie. Provincie en Waterschap zijn trekker van dit proces waarbij naast de gemeenten ook de terreinbeherende organisaties, de ZLTO en de Vlaamse overheid is betrokken.

73

Geluid • Geluidsanering In 2019 is bij Bureau Sanering Verkeerslawaai (BSV) subsidie aangevraagd om 310 saneringswoningen formeel te saneren. Uiteindelijk zijn hiervan 248 woningen overgebleven. In september 2021 is het eerste ontwerp saneringsprogramma bij BSV voorgelegd.De start van de woningonderzoeken staat gepland voor 2022. Geur Bij besluit van 6 april 2021 heeft ons college de “beleidsregel industriële geur Bergeijk 2021” vastgesteld.. Dit besluit om een eenduidig industrieel geurbeleid vast te stellen is bedoeld om alle bedrijven op dezelfde manier te behandelen en geurhinder zoveel mogelijk te voorkomen. Radioactieve straling Begin 2021 heeft het SCK CEN (StudieCentrum voor Kernenergie / Centre d’Etude de l’Energie Nucléaire) in Mol (België) een aanvraag ingediend tot bouw van een nieuwe nucleaire installatie op het terrein in Mol. De gemeenten Valkenswaard, Bergeijk, Eersel, Bladel en Reusel-De Mierden hebben onderling afgestemd dat er gelet op de uitkomsten van de Quicksan van de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) er geen aanleiding bestaat tot het indienen van een bezwaarschrift / zienswijze tegen de bouw van de RECUMO installatie. Op 20 april heeft u hierover een Raadsinformatiebrief ontvangen Grondstoffen • Afval De Kempengemeenten streven naar een circulaire economie met een hoog serviceniveau tegen zo laag mogelijke kosten.

In 2021 zijn de Kempengemeenten verder gegaan met inzamelaar en verwerkers Baetsen-Remondis. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid. • Opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk Na een uitvoerige voorbereidingsperiode is op 1 november 2021 het opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk van kracht gegaan binnen de gemeente Bergeijk. Met het ‘opt-in systeem’ kiest een inwoner nadrukkelijk zelf om ongeadresseerd reclamedrukwerk te ontvangen middels een JA-sticker op de brievenbus (of online alternatief). De voorbereidende werkzaamheden voor deze invoering bevatte onder andere de aanpassing van de Bergeijkse afvalstoffenverordening, afstemming met bezorgorganisaties en een uitgebreide (online) communicatie-campagne inclusief informatiebrief met NEE-NEE + JA-sticker verstuurd aan alle huishoudens van de gemeente. Klimaat • Programmaplan duurzaamheid en klimaat (incl. uitvoeringsprogramma) BErgeijkENERGY Als onderdeel van de uitvoering van de gemeentelijke klimaatvisie (2009) is het Programmaplan BErgeijkENERGY opgesteld en uitgevoerd.

Dit programma is opgedeeld in de volgende 5 thema’s: - Thema 1: Duurzaam gebouwde omgeving - Thema 2: Duurzaam Werken - Thema 3: Duurzame Mobiliteit - Thema 4: Duurzame gemeente - Thema 5: Hernieuwbare energie Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid.

74

• Regionale reductie energiegebruik (RRE gelden) In 2021 zijn we met de middelen verkregen van het Rijk uit de specifieke uitkering Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) aan de slag gegaan om huiseigenaren te helpen energie te besparen. Deze Regeling is op 31 december 2021 afgesloten. Onder andere de volgende activiteiten zijn hiermee georganiseerd: • Advies en tips aan inwoners, informatieavonden en webinars • Verstrekken van waardebonnen ad € 70 voor energiebesparende producten aan woningeigenaren en particulieren huurders. In totaal hebben 3515 huiseigenaren hun waardebon verzilverd. Dat is ongeveer 52% van de huiseigenaren (6743). • Organisatie van een tweetal grootschalige inkoopacties energiebesparende maatregelen en zonnepanelen. 826 woningeigenaren hebben een offerte opgevraagd en 91 keer volgde daar een opdracht uit. • 80 maal een gratis energieadvies van Vereniging Kempenenergie aan huis door energiegidsen • Regionale reductie energiegebruik Woningen (RREW) Eind 2020 hebben wij een aanvraag bij het Rijk gedaan voor de uitvoering van activiteiten in het kader van de Regeling reductie energieverbruik woningen (RREW). Deze aanvraag is toegezegd in maart 2021. Hiermee hebben wij budget om inwoners te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning. Met het grootste deel van het budget gaan we de huurders van de woningcorporatie voorzien een energiebespaarbox.

De overige middelen worden ingezet voor advies en voorlichting aan woningeigenaren en huurders. • Verduurzamen gemeentelijke gebouwen In 2021 zijn in relatie tot het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties diverse werkzaamheden uitgevoerd. Bij de accommodaties van VV Riethoven, RKSV de Weebosch, TTV Bergeijk, Aquinohuis en de kringloopwinkel is in combinatie met het renoveren van het dak een extra isolatiepakket toegepast. Met uitzondering van TTV Bergeijk zijn tevens zonnepanelen toegepast. In 2021 zijn 350 zonnepanelen aangebracht op de daken van gemeentelijke accommodaties, goed voor een opbrengst van ca. 120.000 kWh. • Klimaatdialoog In het voorjaar van 2021 zijn de klimaatdialogen gevoerd met inwoners, ondernemers, relevante gebiedspartners en de raad. De klimaatdialogen hebben geresulteerd in de klimaatadaptatiestrategie en de uitvoeringsagenda. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Klimaat en duurzaamheid. Water/riool • Riolering In 2021 hebben we op het Elsenhof en de Koperteutenstraat e.o. in combinatie met de herinrichting van de bovengrondse openbare ruimte een nieuwe hemelwaterstructuur gerealiseerd. Groen • Bestrijding Eikenprocessierups De bestrijding van de processierups is een blijvende inspanning om gezondheidsklachten te verminderen en waar mogelijk te voorkomen.

Naast het spuiten met een biologisch middel en opzuigen van rupsen/nesten werden biodiversiteitsmaatregelen ingezet. Doel is het leefgebied voor de natuurlijke vijanden te stimuleren. Door het plaatsen van nestkasten en vleermuiskasten (1.000 stuks), én het plaatselijk aanpassen van het (berm)beheer, zijn betere omstandigheden voor de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups ontstaan. Allerlei verenigingen werden ook ingezet bij het onderhoud en monitoring van de nestkasten. Verder werd gestart met deelname aan een meerjarig LIFE-project met wegbeheerders om ervaringen te delen over vermindering van gebruik van biociden en het effect te meten van natuurlijke vijanden. De bestrijding was succesvol, gezien de zeer geringe klachten en hoge bezetting (90%) van de nestkasten

75

Verbonden partijen • •

GGD ODZOB

Wat heeft het gekost? Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Rekening 2019

Rekening 2020

4.612 3.499 -1.113 1.024 520 -1.616

5.118 3.845 -1.273 15 373 -914

Begroting Begroting Werkelijk 2021 2021 2021 Primitief na wijziging 4.432 5.236 5.064 3.622 4.015 4.135 -810 -1.221 -929 0 584 198 0 15 254 -810 -1.790 -873

Grafiek Lasten Werkelijk

858 852

Volksgezondheid

1.459 1.450

Riolering

1.329 1.373

Afval

1.379

Milieubeheer Begraafplaatsen

Begroot na wijziging

1.523 39 38

76

Grafiek Baten Werkelijk Volksgezondheid

Begroot na wijziging

8 10 1.896 1.890

Riolering

1.899

Afval

1.719 316 383

Milieubeheer Begraafplaatsen

17 14

Verklaring belangrijkste verschillen Volksgezondheid (lasten € 6.000 N, baten € 2.000 V) Geen significante afwijkingen. Riolering (lasten € 9.000 N, baten € 6.000 V) Zie voor een toelichting de paragraaf lokale heffingen. Afval (lasten € 44.000 V, baten € 180.000 V) Zie voor een toelichting de paragraaf lokale heffingen. Milieubeheer (lasten € 144.000 V, baten € 67.000 N) In de 1e Burap hebben we hier een bedrag van € 15.000 voor opgenomen. Echter de kosten zijn uiteindelijk € 8.000 hoger uitgevallen. Voor de subsidie duurzame maatregelen staan veel toegekende bedragen nog open omdat de inwoners de geplande werkzaamheden nog niet hebben uitgevoerd. Voor de plannen rond het verduurzamen van de huurwoningen hebben we vanuit de RREW middelen ontvangen. Als gevolg hiervan ontstaat een onderschrijding van € 51.000 zowel aan de lasten en de baten kant. De eindafrekening van het werkprogramma 2021 van de ODZOB betekent voor de gemeente Bergeijk € 38.000 meer lasten. Voor uitvoering van het Bergeijk ENERGY jaarplan vallen de kosten circa € 100.000 lager uit door lagere subsidie kosten. Hiertegen staat een lagere onttrekking uit de reserve duurzaamheid en klimaat. Begraafplaatsen (lasten € 1.000 N, € 3.000 V) Geen significante afwijkingen.

77

Portefeuillehouders Wethouder M. van Dalen

Taakveld 8 VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING

Wethouder M. Kuijken

Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen?

Beleid

Wat hebben we gedaan en wat heeft het opgeleverd?

Verbonden parten

Beleidsindicatoren

Wat heeft het gekost

78

3.9 Taakveld 8 “Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing” Wat wilden we bereiken en wat gingen we ervoor doen? • •

Voorzien in de woonbehoefte van specifieke doelgroepen sociale huurders, starters, senioren, zorgbehoevenden en arbeidsmigranten door realisatie van voldoende woningen. Een goede ruimtelijke kwaliteit binnen de kernen en in het buitengebied.

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • •

Structuurvisie “Bergeijk, leven en beleven; tussen bossen, beken en boerenland” (2010) Dorpenontwikkelingsplannen (incl. Woonvisie) (2006) plus opleggers 2009 Nota grondbeleid 2018 Omgevingsbeleidsplan onderdeel bouwen 2015-2018 Meerjaren Handhavingprogramma 2017-2020 Welstandsnota Gemeente Bergeijk 2016-2019 Woonvisie 2013-2021, incl. oplegnotitie woonvisie 2016 Plan van aanpak aandachtslocaties (2016) Uitleg begrip maatschappelijk belang (2017) Handreiking Veehouderij en Gezondheid 2.0 (2018) Richtlijnen huisvesting arbeidsmigranten Bergeijk 2019 Kempische visie op wonen 2019-2023 Lokaal volkshuisvestingsprogramma

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het opgeleverd. Voorzien in de woonbehoefte van specifieke doelgroepen sociale huurders, starters, senioren, zorgbehoevenden en arbeidsmigranten door realisatie van voldoende woningen. • Bestemmingsplannen In 2021 zijn 26 bestemmingsplannen vastgesteld waaronder een drietal bestemmingsplannen voor de aanleg van de fietspaden, aan de Broekhovenseweg, de Heuvel-Dorpsstraat en Luyksgestel – Weebosch. Tvesns zijn er bestemmingsplannen voor de woningbouwlocaties Sint Bernardus (Loo) en Achter de Sleutel (Riethoven) vastgesteld. • Woningbouw De toekomstige woningbehoefte wordt onder andere gebaseerd op de provinciale prognoses die elke drie jaar wordt geactualiseerd. De meest recente prognose dateert van 2020. ln de huidige prognose wordt in de komende 10 jaar een behoefte voorzien van 600 woningen. Deze opgave is onder andere het gevolg van het toenemend aantal arbeidsmigranten in de regio. Daarnaast zijn er vooral sterke veranderingen in leeftijdsen huishoudenssamenstelling. De gemiddelde huishoudensgrootte laat al jaren een dalende lijn zien. Dit vertaalt zich onder andere in een aanzienlijke behoefte aan geschikte kleinere woningen voor starters, senioren en zorgbehoevenden. Ook is er een blijvend tekort aan sociale huurwoningen. ln 2021 zijn diverse woningbouwinitiatieven voor sociale huurwoningen in voorbereiding.

Zo worden door Woningbelang op de locatie van de oude Bernardusschool op ’t Loo 6 sociale huurwoningen voorzien, hier loopt de bestemmingsplanprocedure. Daarnaast is het project Hof-Noord in voorbereiding met in totaal 30 sociale huurwoningen die tevens seniorgeschikt zijn. Hier gaat volgende de bouw in de eerste helft 2022 starten. Woningstichting De Zaligheden is betrokken bij de ontwikkeling Achter de Sleutel in Riethoven en heeft hier 8 sociale huurwoningen voorzien, hier loopt de bestemmingsplanprocedure. In 2021 is gestart met de realisatie van 6 sociale huurwoningen van Wooninc. in het plan Kapelledries II de Weebosch. Het afgelopen jaar zijn de woningprijzen nog steeds verder gestegen en is de verkooptijd beschikbaarheid van het aantal woningen weer verder afgenomen. Dit geldt vooral voor de woningmarkt in de stedelijke gebieden maar ook in de landelijke gebieden worden meer en sneller woningen verkocht. Volgens planning zouden er in 2021 ca. 70 woningen gerealiseerd moeten worden, waarbij wordt aangetekend dat de marktsituatie (verkoop, wanneer wordt er gestart met de bouw, bouwtijd) en het doorlopen van planologische 79

procedures altijd sterk bepalende factoren zijn. Er zijn in 2021 feitelijk 127 woningen gereed gemeld. Na aftrek van het aantal gesloopte/ onttrokken woningen komt de woningvoorraad hiermee op 8.144 woningen per 31-12-2021. Van de toevoegde woningen zijn 41 woningen bestemd voor de doelgroepen starters, senioren en zorgbehoevenden. Het resterende deel betreft vrije sectorwoningen. De resterende woningen betreffen koopwoningen in de vrije sector. Het gaat hier voor een groot deel om middeldure woningen (prijsgrens € 210.000 - € 360.000).De realisatie van deze woningen zorgt ook weer voor doorstroming. In het plan Terlo Noord op ’t Loo 14 sociale huurwoningen door Woningbelang gerealiseerd. Daarnaast zijn vooral in project Tiliaans Noord een aantal seniorenkoopwoningen gerealiseerd. Het totale aandeel woningen voor de doelgroepen voldoet niet direct aan de doelstelling van 60% uit het lokaal volkshuisvestingsprogramma. Er zijn verschillende initiatieven in voorbereiding die vanaf 2022 zullen worden gerealiseerd. Voor sociale huur gaat het hier o.a. om woningen in de projecten Kapelledries II (6 woningen), Klaproosstraat (5 woningen) Hof-Noord (30 woningen), St. Bernardus (6 woningen), Achter de Sleutel (8 woningen), Hooge Berkt fase II (ca. 50 woningen).

2021 Beginvoorraad (+) Toevoegingen (+) Onttrekkingen (-) Eindvoorraad

Bergeijk (incl. 't Loo) 4.434 74 5 4.503

Luyksgestel 1.340 20 3 1.357

Riethoven 1.017 18 2 1.033

Weebosch 372 4 0 376

Westerhoven 864 11 0 875

Totaal 8.027 127 10 8.144

Tabel: ontwikkelingen woningvoorraad 2021 Vrije Sector (middel)du Woningen ur

Kern Bergeijk

(incl. 't Loo)

Luyksgestel Riethoven Weebosch Westerhoven totaal

Starters koop

Starters huur

Senioren koop

Senioren huur

(Mantel) zorg

RvR

74

44

0

18

4

4

1

3

20 18 4 11 127

11 16 1 6 78

0 0 0 5 5

0 0 0 0 18

7 0 1 0 12

0 0 0 0 4

0 0 1 0 2

2 2 1 0 8

Tabel: Realisatie woningen doelgroepen per kern 2021

Doelgroepen Vrije sector Starters (koop) Senioren (huur/ koop) Sociale huur (Mantel)zorg Totaal

Aantal 86 5 16 18 2 127

% 68% 4% 13% 14% 2% 100%

Aandeel (sociale) huur Aandeel doelgroepen (starters, senioren, sociale huur, zorg)

14% 32%

Tabel: Huisvesting doelgroepen

Jaar 2018 2019 2020 2021

Taakstelling 26 14 13 27

Saldo 1-1 voorsprong (-) achterstand (+) 0 8 0 1

Realisatie 18 22 14 28

Saldo 31-12 voorsprong (+) achterstand (-) -8 0 1 2

Tabel: Taakstelling en realisatie huisvesting statushouders

80

• Bestemmingsplan Sint Bernardus Op 25 november 2021 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan Sint Bernardus vastgesteld. Met dit bestemmingsplan wordt de bouw van 14 woningen mogelijk gemaakt op de locatie van de voormalige Sint Bernardusschool aan ’t Loo. 6 van de 14 woningen betreffen sociale huurwoningen. Ook worden er 7 microwoningen gerealiseerd (koop) en 1 vrije sectorwoning. Het bestemmingsplan is begin 2022 in werking getreden, waardoor in 2022 zal worden gestart met de bouw. • Bestemmingsplan Achter de Sleutel De gemeenteraad heeft op 30 september 2021 het bestemmingsplan “Achter de Sleutel” gewijzigd vastgesteld. Het bestemmingsplan maakt de bouw van maximaal 44 woningen in het gebied tussen de Dorpstraat, Tonterstraat en Gildestraat mogelijk. 60% van deze woningen zullen worden gebouwd ten dienste van de doelgroepen sociale huur, starters en senioren. Tegen het bestemmingsplan zijn drie beroepsschriften ingediend. Start van de bouw is mede afhankelijk van het verloop van deze beroepsprocedure. • Bestemmingplan ‘Klaproosstraat 60-62’ De bouw van 40 appartementen aan de Klaproosstraat/Kervelstraat/Ganzebloemstraat is in 2021 in uitvoering genomen. Er loopt nog een beroepszaak tegen het besluit van de gemeenteraad tot vaststelling van het bestemmingsplan, maar de omgevingsvergunning voor de bouw werd wel onherroepelijk.

• Bestemmingsplan ‘Woningbouw Kapelledries fase 2’. De bouw van 11 projectwoningen is in uitvoering genomen, nadat het gebied in 2021 bouwrijp is gemaakt. De 4 vrije sector-kavels zijn verkocht en inmiddels is de eerste woning op één van deze kavels opgeleverd. • Woningbouw Kapelledries fase 3 Gezien de voortvarendheid van afzet van de woningen in fase 2 zijn direct gesprekken gestart om te komen tot een doorontwikkeling van de wijk Kapelledries. Daarbij zijn concept-plannen opgesteld en lopen onderhandelingen over de uitvoering van dit plan. In het conceptplan zijn circa 49 woningen opgenomen. We verwachten in het eerste kwartaal 2022 overeenstemming tussen de betrokken partijen te bereiken. • Woningbouw Hooge Berkt fase II In 2021 is het stedenbouwkundig plan voor de locatie Hooge Berkt gemaakt. Dit plan omvat circa 200 woningen waarvan tenminste 30% in de sociale huursector en 30% voor starters- en senioren. Het ontwerpstedenbouwkundig plan is in juni ter inzage gelegd en er zijn 4 drukbezochte informatieavonden georganiseerd. Naar aanleiding van deze dialoog is het stedenbouwkundig plan aangepast vastgesteld. Ook zijn de afspraken met ontwikkelaars over de realisatie van het plan vastgelegd in een anterieure overeenkomst. De voorbereiding van het bestemmingsplan is gestart. Wij verwachten dat het bestemmingsplan eind 2022 kan worden vastgesteld.

81

• Lokaal volkshuisvestingsprogramma In 2021 is verder uitvoering gegeven aan de Kempische visie op wonen 2019-2023 en aan het in 2020 vastgestelde lokaal volkshuisvestingsprogramma. Hierbij is een aantal maatregelen opgesteld om de lokale woningbouwopgave de komende jaren te kunnen blijven stimuleren: 1. Bijdrage/ korting grondprijs voor realisatie sociale huurwoningen 2. Mogelijk maken van preventieve mantelzorgwoningen 3. Bij nieuwbouw streven naar 30% sociale huur (was 20% sociale huur) 4. Mogelijkheden om bestaande woningvoorraad beter te benutten 5. Mogelijkheid bouwen woning(en) op eigen grond 6. Vereveningsfonds instellen voor sociale woningbouw 7. Realisatie nieuwe woningbouwlocaties (in combinatie met actieve grondpolitiek gemeente) Zo is bijvoorbeeld bij nieuwe woningbouwprojecten nadrukkelijk ingestoken op de realisatie van 30% sociale huur. Er zijn ook in de verschillende kernen nieuwe woningbouwlocaties in ontwikkeling genomen. Ook is gezamenlijk bezwaar gemaakt tegen de provinciale prognose en daarom is voor Bergeijk de ambitie op 100 woningen per jaar gesteld. • Huisvesting arbeidsmigranten Loo-Stökskesweg In 2021 zijn door de eigenaar van het perceel Loo-Stökskesweg nabij de rotonde plannen ontwikkeling voor huisvesting van maximaal 80 arbeidsmigranten.

Nadat door de initiatiefnemer in september 2021 een omgevingsdialoog is gevoerd, heeft het college in principe ingestemd met het verlenen van medewerking aan dit plan. Dit zal in 2022 naar verwachting een vervolg krijgen in de vorm van het in procedure brengen van een bestemmingsplan dat de ontwikkeling mogelijk maakt. • Richtlijnen huisvesting arbeidsmigranten In 2021 zijn enkele locaties door initiatiefnemers in voorbereiding genomen. Hierbij is toetsing aan de in 2019 vastgestelde richtlijnen het uitgangspunt. Deze initiatieven zijn door beperkingen en onzekerheden vanwege de coronacrisis vertraagd.

82

• Ontwikkeling Vestia In 2021 is een vervolg gegeven aan het onderzoek omtrent de overdracht van het woningbezit in de gemeente Bergeijk van Vestia aan Woningbelang en De Zaligheden (conform de in mei 2020, door alle bij dit dossier betrokken partijen, ondertekende intentieovereenkomst). De door het ministerie van BZK aangestelde procesregisseur begeleidt de verkooptrajecten in de maatwerkgemeenten, waaronder Bergeijk. In verschillende werksessies met door de gemeente uitgenodigde partijen is er gezamenlijk een pakket van maatregelen beschikbaar gesteld wat in het najaar van 2021 heeft geleid tot het dichten van het financiële gat voor de overname wat heeft geleid tot een haalbare overnameconstructie. Hierbij heeft de gemeente financieel bijgedragen in de vorm van een verduurzamingsfonds voor sociale huurwoningen en een extra bijdrage aan het vereveningsfonds om meer nieuwe sociale woningbouw mogelijk te maken. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt over voorwaarden die gelden voor de overgenomen Vestiawoningen. De provincie heeft een bijdrage beschikbaar gesteld in de vorm van gunstige leningen t.b.v verduurzaming van bestaande sociale huurwoningen en realisatie van nieuwe sociale huurwoningen. Eind december 2021 zijn de Vestiawoningen overgedragen aan de woningcorporaties.

In Bergeijk, ’t Loo en de Weebosch is Woningbelang de nieuwe verhuurder, in Luyksgestel is dit De Zaligheden. • Prestatieafspraken woningcorporaties In 2021 zijn met de woningcorporaties Woningbelang, De Zaligheden, Wooninc. en hun huurdersverenigingen prestatieafspraken overeen gekomen voor het jaar 2022. In deze afspraken zijn onder andere zaken als huisvesting van statushouders en nieuwe woningbouwinitiatieven voor sociale huurwoningen opgenomen. Het volkshuisvestelijk beleid dat is vastgelegd in de woonvisie vormt de basis van nieuwe prestatieafspraken. Conform de Woningwet 2015 worden bij de totstandkoming van de prestatieafspraken ook de huurders betrokken die als derde partij mede de prestatieafspraken ondertekenen. Met Vestia zijn net als in voorgaande jaren geen prestatieafspraken overeengekomen. De bedrijfsvoering van Vestia als saneringscorporatie gaf geen aanknopingspunten om goede volkshuisvestelijke afspraken te maken. Een goede ruimtelijke kwaliteit binnen de kernen en in het buitengebied. • Invoering Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 juli 2022. Dat komt vooral doordat het nieuwe digitale omgevingsloket en daarmee samenhangende implementatie van software meer inspanningen vergt. Dat leidt mogelijk ook nog tot een nieuwe datum van inwerkingtreding.

Via samenwerking in de regio en met de Kempengemeenten wordt ervoor gezorgd de nieuwe instrumenten ons eigen te maken en burgers en bedrijven straks zo goed mogelijk hun plannen in te laten dienen en af te handelen. De benodigde software is aangekocht en daarvoor vinden trainingen plaats. Verder worden de benodigde koppelingen op het omgevingsloket steeds op tijd aangevraagd. Belangrijke instrumenten in de wet zijn de Omgevingsvisie en de omgevingsplannen. In 2021 is de ontwerp Bergeijkse Omgevingsvisie na een zorgvuldig participatietraject tot stand gekomen. De omgevingsplannen voor onze gemeente zullen in eerste instantie de komende jaren nog bestaan uit de geldende bestemmingsplannen die sowieso tot 2029 hun geldigheid houden als tijdelijk omgevingsplan. Inmiddels wordt een plan van aanpak voorbereid om de komende jaren een nieuw omgevingsplan voor onze gemeente te maken die de huidige bestemmingsplannen vervangt. Hiervoor wordt ook zoveel mogelijk samengewerkt met de andere Kempengemeenten. Uitgangspunt daarbij is er in ieder geval voor te zorgen, dat bij de inwerkingtreding van de wet een soort van modelomgevingsplan voor woningbouwontwikkelingen die niet in de geldende bestemmingsplannen passen beschikbaar te hebben, zodat die ontwikkelingen geen vertraging hoeven op te lopen.

Op 30 juni vindt er een raadsvergadering plaats waarin de nodige besluiten genomen kunnen worden over onderwerpen als delegatie, de lijst van activiteiten, waarvoor advies van de gemeenteraad nodig is voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit en de lijst verplichte participatie bij initiatieven. In 2022 worden de cursussen voor de omgevingswet ook voorgezet.

83

• Plan van aanpak aandacht locaties (urgentiegebieden) Door Gedeputeerde Staten is in 2015 gevraagd na te gaan waar in de gemeente overlast van veehouderijen aanwezig is of ervaren wordt en hier zo nodig een plan van aanpak voor op te stellen. Dit ‘Plan van aanpak aandacht locaties’ is in Bergeijk in juni 2016 vastgesteld. Een van de uitvoeringsaspecten betreft het intrekken van ‘lege’ vergunningen (vergunningen voor het houden van dieren op locaties waar geen dieren meer bedrijfsmatig gehouden worden). Daarnaast in de gemeente Bergeijk in 2018 aangesloten bij het project “Intensivering Toezicht Veehouderij”. Het project is in 2021 afgerond en we blijven middels een nieuwe systematiek die door de ODZOB is vastgesteld deze agrarische bedrijven controleren. Het project heeft inzichtelijke gemaakt op welke punten met name overtredingen plaats vonden. Aan de hand van de gegevens die dit project heeft opgeleverd, wordt er vanaf 2022 specifieker gecontroleerd op actuele thema’s binnen de veehouderijen. Naast de uitvoering van de controles binnen de veehouderij is het brancheplan glastuinbouwbedrijven opgeleverd. In 2021 is een eerste steekproef van 4 controles in de regio uitgevoerd inclusief een evaluatie van deze controles. Dit leidt tot een programma van deze branche in 2022.

• Volksgezondheid en veehouderij Onder meer de onderzoeken naar Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) wijzen op relaties tussen veehouderij en gezondheid. Daar wordt in de ruimtelijke ordening op ingespeeld. Ook in 2021 zijn nieuwe vergunningsaanvragen van veehouderijen getoetst op volksgezondheidsaspecten conform de in 2018 geactualiseerde werkwijze van de GGD. Ook worden wijzigingen in milieuvergunningen in het kader van volksgezondheid getoetst aan bijvoorbeeld het 'endotoxinetoetsingskader' en geurnormen, waardoor veilig geachte afstanden tussen gevoelige bestemmingen en veehouderijen worden aangehouden. Ook in de ruimtelijke ordening wordt aan de hand van deze aspecten beoordeeld of er goed verblijfsklimaat is in nieuwe gevoelige bestemmingen. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de afstand tot geitenhouderijen, door afwegingen te maken volgens de ‘Notitie Omgekeerde Werking Geitenmoratorium’, die in samenwerking met de GGD, het RIVM en de ODZOB is opgesteld. • Vrijkomende agrarische bebouwing: Huis van de Brabantse Kempen Door verschillende omstandigheden stoppen de laatste jaren steeds meer agrarische ondernemers met hun bedrijf, waardoor agrarische bedrijfsgebouwen hun functie verliezen en leeg komen te staan.

In de actualisatie van het rapport ‘leegstand agrarisch vastgoed Noord-Brabant’ (Alterra, 2019) wordt benoemd dat er in de periode 2017-2030 in de gemeente Bergeijk nog eens 30.000 tot 60.000 m² agrarische bedrijfsbebouwing vrij komt. Voor de duurzame ontwikkeling van het buitengebied werken we samen met de gemeenten Eersel, Bladel en Reusel - De Mierden via het ‘Huis van de Brabantse Kempen’. In het Huis van de Brabantse Kempen ontmoeten verschillende organisaties met belangen in het buitengebied elkaar: overheden (gemeenten, provincie, waterschap), bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. In het kader van vrijkomende agrarische bebouwing is voor erfbetreders op 15 april 2021 de (digitale) netwerksessie De Kempen ‘echt samen’ georganiseerd: een gelegenheid voor kennisdeling en kennismaking voor bedrijfsadviseurs, planbegeleiders van gemeenten, de provincie Noord-Brabant en accountmanagers van financiële organisaties. • Vrijkomende agrarische bebouwing: sloopregeling Gelet op de ontwikkelingen in de landbouw verwachten we dat de komende jaren veel agrarische bedrijfsgebouwen (VAB’s) leeg komen te staan. Door de sloopregeling wordt de kans op verloedering en ongewenste activiteiten verkleind.

De gemeente Bergeijk heeft om sloop te saneren een eigen sloopregeling uitgewerkt: op 30 november 2019 is €100.000 beschikbaar gesteld voor de subsidieverordening ‘Sloop vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen’. Deze regeling is tussentijds opnieuw opengesteld en loopt t/m maart 2023. In 2021 is door 2 bedrijven deelgenomen aan deze subsidieregeling. Er resteert nog ruim €42.000 van het oorspronkelijke budget.

84

• Herziening bestemmingsplan buitengebied Veel agrariërs overwegen om te stoppen, en naast sloop hoort ook het aanpassen van de agrarische bestemming naar een andere bestemming daarbij. In dit plan kunnen omzettingen naar een woonbestemming worden meegenomen. De intentie was om in 2021 via informatiebijeenkomsten geïnteresseerden te benaderen. Vooral vanwege de aard van de vragen uit het buitengebied heeft het zwaartepunt van deze bestemmingsplanherziening zich in 2021 echter verlegd naar een herziening van het VAB-beleid voor nieuwe functies, en de eisen die in het bestemmingsplan buitengebied aan sloop worden gesteld. Daarnaast bleek in 2021 dat actualisatie van de Gebiedsvisie Bebouwingsconcentraties, die ook deel uitmaakt van deze bestemmingsplanherziening, vanwege het grote aantal ruimte voor ruimte verzoeken in 2021, gewenst is. De bestemmingsplanherziening is aanbesteed op 4 januari 2022, zodat het ontwerpbestemmingsplan ter visie gelegd kan worden voordat de Omgevingswet in werking treedt. Verbonden partijen • • •

Huis van de Brabantse Kempen Metropool Regio Eindhoven (MRE) (werkprogramma transitie landelijk gebied) Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) (Agrofood)

Wat heeft het gekost? Taakveld 8. VHROSV Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Rekening 2019

Rekening 2020

5.854 6.278 424 1.407 50 -933

5.774 6.200 426 1.039 194 -419

Begroting Begroting Werkelijk 2021 2021 2021 Primitief na wijziging 8.331 9.238 4.692 7.855 9.257 4.219 -476 19 -473 85 2.589 1.833 68 864 1.633 -494 -1.706 -673

Grafiek Lasten Werkelijk

Begroot na wijziging

704 644

Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

3.251 7.807 737 787

Wonen en bouwen

Grafiek Baten Werkelijk

Ruimtelijke ordening

215 152

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

Begroot na wijziging

3.079 8.262 925 842

85

Verklaring belangrijkste verschillen Ruimtelijke ordening (lasten € 60.000 N, baten € 63.000 V) Bij de 2e burap 2021 zijn de inkomsten uit anterieur overeenkomsten positief bijgesteld. Deze inkomsten vallen bij de jaarrekening alsnog circa € 62.000 hoger uit. Hier tegenover staan ook circa € 62.000 meer lasten. Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) (lasten € 4.556.000 V, baten € 5.183.000 N) We ramen jaarlijks een bedrag aan bedrijfsvoeringkosten ten behoeve van de grondexploitaties. Bij de jaarrekening wordt op basis van daadwerkelijke tijdsbesteding toegerekend. Hierdoor ontstaat een verschil tussen begroting en jaarrekening. De paragraaf Grondbeleid geeft een inhoudelijke uiteenzetting van de resultaten die in de grondexploitatie zijn behaald Wonen en bouwen (lasten € 50.000 V, baten € 83.000 V) In de 1e burap 2021 hebben geanticipeerd op een toename van het aantal vergunningaanvragen. De werkelijke baten vallen alsnog circa € 80.000 hoger uit.. Ook zijn er veel vergunningen verleend voor grotere verbouwingen. Hiertegenover staan lagere kosten voor uitvoering van de vergunningaanvragen van circa € 68.000.

86

87

Portefeuillehouders

PARAGRAFEN

88

4. Paragrafen 4.1 Paragraaf lokale heffingen Portefeuillehouder

Wethouder S. Luijten

Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in diverse gemeentelijke belastingen en heffingen. Bij gemeentelijke belastingen wordt onderscheid gemaakt tussen: • belastingen: de opbrengst is bestemd voor de algemene middelen, zoals de onroerendezaakbelastingen (OZB) en de toeristenbelasting; • bestemmingsheffingen: deze worden gebruikt om de kosten van de dienstverlening of voorziening te dekken, zoals de afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges. Wettelijk kader Op grond van het Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten moet in de paragraaf lokale heffingen in ieder geval de volgende onderdelen worden vermeld: Onderdeel De geraamde inkomsten; Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, inclusief onderbouwing berekening maximaal kostendekkende tarieven Een aanduiding van de lokale lastendruk Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid

Op grond van art. 10, letter a BBV art. 10, letter b BBV art. 10, letter c BBV art. 10, letter d BBV art. 10, letter e BBV

Wat wilden we bereiken? Een lastendruk die in een goede verhouding staat tot het voorzieningenniveau. Dit betekent waar mogelijk kostendekkende tarieven. De raad heeft bij de behandeling van de begroting 2021 bepaald om voor de opbrengst van de OZB een stijgingspercentage van 2,6% te hanteren. Daarnaast zijn de volgende beleidsuitgangspunten gehanteerd. • Voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing is uitgegaan van 100% kostendekking. • De overige belastingen stijgen ook met 2,6% • Het tarief voor de toeristenbelasting is 3,11% van de omzet. Algemeen De paragraaf “Lokale heffingen” heeft betrekking op de in de gemeente Bergeijk geheven belastingen en heffingen (retributies, rechten en leges). Er wordt ingegaan op de belastingsoort, beleid, de tarieven, berekening kostendekkende tarieven, de inkomsten en ontwikkelingen. De paragraaf sluit af met een overzicht van de lokale belastingdruk. Ontwikkelingen • Woningtaxaties op basis van gebruiksoppervlakte De Waarderingskamer heeft gemeenten laten weten dat vanaf 2022 alle WOZ-woningtaxaties gebaseerd moeten zijn op de gebruiksoppervlakte van de woning. Voor de gemeente Bergeijk hebben we dit traject in 2021 afgerond.

89

Opbrengsten In onderstaande tabel geven we een overzicht van de opbrengsten aan lokale heffingen. Hierna volgt per belastingsoort een toelichting. Bedragen x € 1.000 a. Onroerende zaakbelastingen b. Toeristenbelastingen c. Forensenbelasting 1. Totaal algemene dekkingsmiddelen

Realisatie 2020 3.725 789 5 4.520

Begroot Begroot 2021 2021 na wijziging 3.807 3.837 945 722 6 6 4.758 4.565

Realisatie 2021 3.838 722 6 4.566

d. e. f. g. g. g. h. i. i. j. 2.

Reinigingsrechten (afvalstoffenheffing) Rioolheffing Rioolaansluitrechten Leges: Algemene dienstverlening Leges: Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Leges: Europese dienstenrichtlijn Lijkbezorgingsrechten Reclamebelasting centrummanagement Reclamebelasting Overige bestemmingsheffingen Totaal bestemmingsheffingen

1.451 1.847 19 425 693 6 17 27 1 15 4.499

1.483 1.868 22 554 523 3 14 30 1 29 4.526

1.483 1.868 22 574 796 3 14 30 1 14 4.804

1.563 1.843 26 482 882 7 17 27 1 14 4.862

3.

Totale opbrengst lokale heffingen (1+2)

9.019

9.284

9.369

9.428

Algemene dekkingsmiddelen a. Onroerende zaakbelastingen De onroerende zaakbelastingen worden geheven van eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van niet-woningen. De heffingsgrondslag is de vastgestelde economische waarde naar de peildatum 1 januari 2020 volgens de Wet waardering onroerende zaken. In 2021 is een opbrengst gerealiseerd van € 3.838.000 (2020: € 3.725.000). b. Toeristenbelasting (Kurtax) De Kurtax is een gemeentelijke belasting en wordt geheven van eigenaren van recreatieve accommodaties waar overnacht kan worden. De heffingsgrondslag bedraagt een vast percentage van de omzetten (Kurtax) en bedraagt 3,11%. De opbrengst 2021 bedraagt € 722.000 (2020: € 789.000). c. Forensenbelasting Onder de naam forensenbelasting wordt een directe belasting geheven van natuurlijke personen, die, zonder in de gemeente een hoofdverblijf te hebben, er op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin over een gemeubileerde woning beschikken. De opbrengst 2021 bedraagt € 6.150 (2020: € 5.459). Bestemmingsheffingen Algemeen Bij de bestemmingsheffingen met de grootste omvang zijn overzichten opgesteld waardoor de kostendekkendheid van de betreffende heffing duidelijk wordt. In de overzichten zijn eerst de directe lasten en baten opgenomen.

Vervolgens is de overhead berekend op basis van de methodiek die is beschreven in hoofdstuk 3 financiële kaders begroting. De btw is berekend over de budgetten waarop een btw-component van toepassing is. De totale lasten zijn vervolgens afgezet tegen de opbrengsten die we genereren uit de heffing.

90

d. Reinigingsrechten (Afvalstoffenheffing) Uit de werkelijke resultaten blijkt dat voor 2021 een dekkingsgraad van 116% is gerealiseerd. Dit verklaren we op hoofdlijnen als volgt: • • •

Ook in 2021 zijn de inwoners -als gevolg van de coronamaatregelen- veel thuis geweest. Het aanbod van de restafval- en groene container is dan ook na genoeg gelijk gebleven t.o.v. 2020. De inkomsten voor oud papier zijn hoger dan we vooraf hadden begroot. De marktprijs voor oud papier is in 2021 sterk gestegen. Hierdoor zijn baten op de afvalinzameling hoger uitgevallen. Op de milieustraat zijn de inkomsten gestegen maar zijn tegelijkertijd de kosten gedaald t.o.v begroot. De kostendaling heeft te maken met het nieuwe contract met inzamelaar en verwerker Remondis.

Aantal ledigingen Rest GFT

2018 37.090 44.738

2019 37.663 50.788

2020 40.886 60.900

2021 38.619 60.045

65.000 60.000 55.000 50.000 45.000

Rest

40.000

GFT

35.000 30.000 25.000 2018

Bedragen x € 1.000 a. Lasten b. Baten (excl. Afvalstoffenheffing) c. Overhead d. Btw e. Totaal lasten (a+b+c+d) f. Baten afvalstoffenheffing 0 Dekkingspercentage (f/e)

2019

Realisatie 2020 -1.559 346 -75 -281 -1.569 1.451 92%

2020

Begroot Begroot 2021 2021 na wijziging -1.395 -1.420 236 236 -75 -75 -249 -251 -1.483 -1.510 1.483 1.483 100% 98%

2021

Realisatie 2021 -1.376 336 -75 -238 -1.353 1.563 116%

Verschil 44 101 0 12 157 80 0

e. Rioolheffing De rioolheffing in de gemeente betreffen de rioolafvoerrechten. Deze heffing wordt geheven van de gebruikers van de panden op basis van het afgenomen drinkwater (met als uitgangspunt: geloosd afvalwater), volgens opgave van Brabant Water over het voorgaande jaar. Uitgangspunt is hierbij: de gebruiker betaalt. De rioolheffing behoort tot de bestemmingsheffingen. Het Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (VGRP) 2020-2024 is op 19 December 2019 door de gemeenteraad vastgesteld. Het VGRP is een beleidsstuk met een visie hoe de gemeente omgaat met de rioleringszorg in de komende periode. Bij de kostendekkingsberekening is als uitgangspunt genomen dat de kosten volledig worden gedekt uit de rioolheffing over een periode van 60 jaar. Om de rioleringszorg conform de wettelijke eisen en ambities van de gemeente Bergeijk uit te kunnen blijven voeren is de rioolheffing in 2021 verhoogd met 2,6 %. De heffingsgrondslag is het waterverbruik waarbij de volgende tarieven in 2021 zijn gebruikt. Klasse waterverbruik Klasse: ≤ 100 m³ Klasse: 101 - 350 m³ Klasse: ≥ 350 m³: opslag per 350 m³